Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Nr 33<br />
Relacja ks. <strong>Stan</strong>is∏awa Bartmiƒskiego 1 Wojenne rekolekcje<br />
Wraz z wprowadzeniem stanu wojennego rozpocz´∏a si´ chyba nowa era w ˝yciu naszego narodu.<br />
<strong>Stan</strong> ten wszyscy odczuwali jako uderzenie w demokracj´ i „SolidarnoÊç” – taka by∏a opinia przeci´tnego<br />
Polaka. 13 grudnia og∏osi∏em w koÊciele ˝a∏ob´ narodowà, organy nie gra∏y, ludzie p∏akali i wszyscy<br />
po wielu latach ÊpiewaliÊmy „Ojczyzn´ wolnà racz nam wróciç, Panie”. [...]<br />
Nast´pnego dnia, w poniedzia∏ek, odwiedzi∏o mnie dwóch komisarzy, upominajàc doÊç surowo<br />
i bezczelnie, abym nie modli∏ si´ za zamordowanych i aresztowanych. Ja nie by∏em im d∏u˝ny i te˝ wygarnà∏em,<br />
co myÊl´ o ca∏ej tej hecy. Potem przyszli po raz drugi, by zabroniç mi czytaç list Episkopatu,<br />
nie zastali mnie jednak [...].<br />
Rzeczà pierwszorz´dnà sta∏o si´ organizowanie pomocy dla ofiar stanu wojennego. Inicjatywa by-<br />
∏a spontaniczna i oddolna. [...]<br />
Wzorem innych diecezji w PrzemyÊlu powsta∏ Komitet Pomocy Internowanym i Uwi´zionym. Znalaz∏em<br />
si´ w nim przypadkowo. Kuria oficjalnie popar∏a powo∏anie Komitetu i szuka∏a ksi´˝y, którzy<br />
chcieliby w∏àczyç si´ w jego prace, sama zaÊ podj´∏a si´ koordynacji dzia∏aƒ.<br />
Zajmowa∏em si´ g∏ównie przygotowywaniem paczek dla internowanych, ale raczej nie jeêdzi∏em do<br />
obozów. [...] gdy organizowaliÊmy przesy∏k´ kawy, chodzi∏em po przemyskich sklepach, aby zemleç<br />
15 kg. Od razu zrobi∏ si´ ruch w mieÊcie, ˝e to kawa dla internowanych. To denerwowa∏o komunistów.<br />
Oni by si´ zgodzili nawet na 20 kg, byleby nikt nie wiedzia∏. Przy tej okazji szmuglowa∏o si´ papiery,<br />
listy [...].<br />
OrganizowaliÊmy wspólne spotkania studentów ze Âlàska z mieszkaƒcami przyjmujàcymi na kwatery<br />
robotników. To by∏a taka forma integracji – spotkania studentów, robotników i ksi´˝y. PostanowiliÊmy<br />
wspólnie organizowaç zbiórk´ ˝ywnoÊci dla Âlàska. Pierwsza zbiórka wypad∏a mizernie: samochód<br />
zabra∏ oko∏o 1800 kg jab∏ek, troch´ nabia∏u i jajek. Póêniej wspólnie z ksi´dzem biskupem ordynariuszem<br />
postanowi∏em rozkr´ciç t´ akcj´ w diecezji. Do koƒca wrzeÊnia ludzie z∏o˝yli bardzo du˝o<br />
nabia∏u i jajek dla Biskupiego Komitetu Pomocy w Katowicach. Z kilku parafii zawioz∏em do Katowic<br />
oko∏o 3 tys. jajek. Zbiórka ˝ywnoÊci sz∏a bardzo dobrze, zw∏aszcza w rejonie Przeworska, tak ˝e w nast´pnym<br />
transporcie bp Tokarczuk osobiÊcie zawióz∏ ponad 30 tys. jajek.<br />
W ca∏ej Polsce by∏o zapotrzebowanie na ró˝nego rodzaju spotkania, ludzie szukali kontaktów. Tutaj<br />
pierwsze spotkania – rekolekcje dla rolników – zosta∏y zorganizowane spontanicznie [...]. Pierwsze<br />
odby∏y si´ mi´dzy 8 a 12 grudnia 1982 r. Zaprosi∏em imiennie oko∏o 60 osób z dziesi´ciu diecezji.<br />
Przyjecha∏o oko∏o 40 uczestników. Rekolekcje poprowadzi∏ ks. Czes∏aw Sad∏owski ze Zbroszy Du˝ej.<br />
Obstawa milicyjna by∏a bardzo szczelna. SB nagabywa∏a ksi´˝y i biskupa ordynariusza. Zarzucono<br />
mu, ˝e nie wie o konspiracyjnych rekolekcjach w Krasiczynie dla dzia∏aczy „SolidarnoÊci”. Biskup<br />
faktycznie nic o tym nie wiedzia∏, ale SB twierdzi∏a, ˝e rekolekcje zosta∏y zorganizowane na jego polecenie.<br />
Par´ osób zatrzymali na kilka godzin. Ksiàdz biskup w tym wypadku stanà∏ ca∏kowicie po mojej<br />
stronie. Kiedy póêniej poinformowa∏em dok∏adnie ksi´dza biskupa o tych spotkaniach, z ca∏à stanowczoÊcià<br />
popar∏ t´ inicjatyw´. Dzi´ki temu inni ksi´˝a uwierzyli, ˝e ksiàdz biskup równie˝ ich<br />
poprze.<br />
[...] Przedostatniego dnia rekolekcji, 11 grudnia, zapowiedzia∏em zebranym, ˝e uroczyste zakoƒczenie<br />
odb´dzie si´ nast´pnego dnia o godzinie 10, majàc ÊwiadomoÊç, ˝e jest pods∏uch lub wtyczka. Rano<br />
o 5.30 pobudzi∏em wszystkich cichutko i mówi´: „Ch∏opy, za pó∏ godziny w kaplicy na plebanii”.<br />
O godzinie 6 odby∏y si´ roraty; o 7 wszyscy odjechali autobusami, a o 10 milicja obstawi∏a<br />
plebani´.<br />
1 <strong>Stan</strong>is∏aw Bartmiƒski (ur. w 1936 r.) – ksiàdz katolicki, od 1970 r. proboszcz parafii Êw. Marcina w Krasiczynie. W okresie<br />
stanu wojennego organizator pomocy charytatywnej dla internowanych, ich rodzin oraz osób represjonowanych z powodów<br />
politycznych. Organizowa∏ te˝ rekolekcje i wyk∏ady dla rolników i dzia∏aczy „SolidarnoÊci”.<br />
71<br />
wybór êróde∏