You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Nr 31<br />
Relacja Dariusza Mrzyg∏oda 1 Bibu∏a na Podbeskidziu<br />
W 1980 r. wstàpi∏em do Niezale˝nego Zrzeszenia Studentów, dzia∏ajàcego w Filii Politechniki<br />
¸ódzkiej w Bielsku-Bia∏ej. Poczàtkowo by∏em szeregowym dzia∏aczem, nast´pnie zosta∏em wybrany<br />
na cz∏onka Komisji Uczelnianej. Wraz z kolegà Andrzejem Kabatem prowadziliÊmy bibliotek´ NZS.<br />
Do naszych obowiàzków nale˝a∏o równie˝ gromadzenie nowych zbiorów. DoÊwiadczenia z tej pracy<br />
przyda∏y nam si´ w czasie stanu wojennego, kiedy zaj´liÊmy si´ drukiem. [...]<br />
W poniedzia∏ek 14 grudnia [1981 r.] postanowi∏em pójÊç na uczelni´. Spotka∏em tam kilka, mo˝e<br />
kilkanaÊcie osób. W ciàgu nast´pnych dwóch–trzech tygodni spotykaliÊmy si´ w ró˝nym sk∏adzie, zazwyczaj<br />
w mieszkaniach prywatnych, ˝eby podyskutowaç. Mimo szoku wywo∏anego wydarzeniami<br />
z 13 grudnia doszliÊmy wspólnie do wniosku, ˝e trzeba coÊ dalej robiç. Pomys∏y by∏y ró˝ne. [...]<br />
Pierwsze tygodnie, a nawet miesiàce stanu wojennego wspominam jako okres partyzancki, ale<br />
w negatywnym tego s∏owa znaczeniu, bardzo nieprzyjemny. Do poczàtku roku 1982 nie prowadzili-<br />
Êmy w∏aÊciwie ˝adnej dzia∏alnoÊci opozycyjnej. [...]<br />
Poniewa˝ dzia∏alnoÊç uczelni zosta∏a zawieszona, spotykaliÊmy si´, jak wspomnia∏em, w gronie kilkunastu<br />
osób – podobnie myÊlàcych i czujàcych. Wtedy jeszcze nie obowiàzywa∏y zasady klasycznej<br />
konspiracji. Nie u˝ywaliÊmy pseudonimów, skrzynek kontaktowych czy kwater. Spotkania odbywa∏y<br />
si´ z regu∏y do po∏udnia, w tajemnicy przed naszymi rodzinami. Pomimo szoku i ogólnego przygn´bienia<br />
wydawa∏o nam si´ czymÊ oczywistym, ˝e trzeba si´ do czegoÊ wziàç. Za najlepsze rozwiàzanie<br />
uznaliÊmy wydawanie jakiegoÊ biuletynu. Wtedy powsta∏o pismo „Bibu∏a”.<br />
W pierwszym okresie dzia∏alnoÊci bielskiego podziemia nie by∏o koordynacji dzia∏aƒ mi´dzy poszczególnymi<br />
Êrodowiskami drukujàcymi pras´ czy ulotki. Ka˝dy dzia∏a∏ na w∏asnà r´k´. Grupy by∏y<br />
odizolowane, zakonspirowane. PodejrzewaliÊmy oczywiÊcie, ˝e oprócz nas sà inni. [...]<br />
Nasz biuletyn zacz´liÊmy wydawaç z poczàtkiem 1982 r. Wspólnie z Andrzejem Kabatem drukowaliÊmy<br />
ró˝ne rzeczy jeszcze przed stanem <strong>wojenny</strong>m, tak ˝e rozmaite niuanse techniczne by∏y nam<br />
ju˝ znane. U˝ywaliÊmy prymitywnych technik. Do wielu rzeczy dochodziliÊmy metodà prób i b∏´dów.<br />
DrukowaliÊmy na powielaczu bia∏kowym. To by∏a taka prosta forma: filc, farba drukarska, warstwa<br />
bia∏kowa. K∏ad∏o si´ na to kartk´ i przelatywa∏o po niej wa∏kiem wymontowanym z pralki „Frania”.<br />
W ten sposób powstawa∏y kolejne strony danego numeru. Najwi´ksze problemy mieliÊmy z papierem<br />
i farbà. W koƒcu z jednej z ma∏ych, legalnie dzia∏ajàcych firm podprowadziliÊmy pieczàtki i za ich pomocà<br />
fabrykowaliÊmy odpowiednie zamówienia. Papier staraliÊmy si´ kupowaç zawsze gdzie indziej,<br />
aby nie wzbudzaç podejrzeƒ. Po odbiór „towaru” najcz´Êciej jeêdzi∏ Andrzej.<br />
Poczàtkowo druk „Bibu∏y” odbywa∏ si´ w ró˝nych mieszkaniach, u znajomych. MusieliÊmy byç ca-<br />
∏y czas czujni, gotowi do ewakuacji. Powielacz bia∏kowy, chocia˝ prymitywny, mia∏ t´ zalet´, ˝e dzia-<br />
∏a∏ cicho i by∏ stosunkowo niewielki. Nak∏ady poszczególnych numerów pisma wynosi∏y oko∏o tysiàca<br />
sztuk. Gotowy materia∏ razem z powielaczem mo˝na wi´c by∏o wynieÊç z lokalu w trzech torbach<br />
lub w plecakach. Spakowanie drukarni zajmowa∏o oko∏o 15 minut. [...]<br />
Pomimo wielu niedogodnoÊci staraliÊmy si´ utrzymywaç cyklicznoÊç wydawania. O ile pami´tam,<br />
kolejne numery ukazywa∏y si´ w odst´pach miesi´cznych. Redakcj´ robi∏em razem z Andrzejem. Nasze<br />
pismo by∏o w zasadzie sk∏adankà. Nie zamieszczaliÊmy w nim w∏asnych tekstów. Nie pojawia∏y<br />
si´ w nim tak˝e informacje lokalne. Te czytelnik móg∏ znaleêç w „SolidarnoÊci Podbeskidzia” oraz<br />
„Serwisie Informacyjnym RKW”. [...] Nasz biuletyn by∏ swego rodzaju antologià prasy, wydawnictw<br />
periodycznych i tekstów zaczerpni´tych z wi´kszych opracowaƒ. ZamieszczaliÊmy te˝ przeglàd najwa˝niejszych<br />
informacji, zarówno krajowych, jak i zagranicznych. Wi´kszà cz´Êç ka˝dego numeru<br />
1 Dariusz Mrzyg∏ód (ur. w 1959 r.) w latach 1978–1985 studiowa∏ na Wydziale Budowy Maszyn Filii Politechniki ¸ódzkiej<br />
w Bielsku-Bia∏ej.<br />
67<br />
wybór êróde∏