200.teh-grad-i-poglavlje5
200.teh-grad-i-poglavlje5
200.teh-grad-i-poglavlje5
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Rovokopači ili trenčeri (engl. “rock trencher”) osobito su složeni bageri za neprekinuti iskop<br />
rovova u tlu i stijeni slične radne koncepcije kao prethodno opisani strojevi sa<br />
rotirajućom otkopnom glavom te površinske «glodalice»<br />
stijene. U načelu razlikuju se rovokopači s kolom (sličica<br />
lijevo) i rovokopači s lancem (sličica desno). Primjenjuju se za<br />
iskop rovova za pologanje cijevi naftovoda, plinovoda, vodovoda, kablova<br />
elektrovodova i sl. odnosno za dugačke rovove jednolikog poprečnog presjeka<br />
osobito iste širine. Širina iskopa kreće se od 10 do 150 cm, a dubina do oko 5 m pa i više. Za iskop širih<br />
rovovova u stijeni pretežito se primjenjuje rovokopači s krakom i s lancem (slika 5.3.18 desno) na<br />
kojemu se nalaze šiljci za struganje (“pikovi”) isti ili slični kao kod prethodno opisanih strojeva tj.<br />
bagera s otkopnim rotirajućom glavom ili površinskih «glodalica». Za iskop uskih rovovova u stijeni<br />
pretežito se primjenjuje rovokopači s kolom (slika 5.3.18 lijevo) na kojemu se također nalaze šiljci za<br />
struganje (“pikovi”).<br />
Slika 5.3.18: Trenčer za iskop rovova u stijeni sa kolom šiljka (sličica lijevo) i sa lancem šiljaka (sličica desno)<br />
Rovokopači ili trenčeri kao strojno-tehnološka cijelina obuhvaćaju samohodno traktorsko<br />
postolje uglavnom na gusjenicama rijeđe na kotačima, diesel - hidraulične motore s uređanjima za<br />
električno i elektronsko upravljanje i nadzor te opreme za rezanje odnosno ili krak s lancem šiljaka ili<br />
kolo šiljaka za struganje (slika 5.3.19). Postoje različiti oblici strojne konstrukcije rovokopača ili<br />
trenčera u smislu njihove veličine i snage, zatim podvozja te osobito konstrukcije lanca ili kola za iskop<br />
rova kao i načina dopreme materijala od/oko stroja. Podvrstu tih strojeva čine drenopolagači koji uz<br />
iskop uskog rova istvremeno polažu drenažne cijevi ili slične vodove malog promjera te nakon<br />
polaganja zatrpavaju taj rov istovremeno sa iskopom i polaganjem cijevi ili voda.<br />
Iskopom rovova mehaničkim putem pomoću trenčera izbjegava se<br />
skoro u potpunosti tzv. “prekoprofilski” iskop (sličica desno) koji obavezno<br />
nastaje miniranjem, a što smajuje troškove:<br />
- povećanog odvoza viška iskopanog materijala koji se ostvaruje<br />
kod iskopa miniranjem,<br />
- povećane količine materijala možebitnog podgrađivanje pri<br />
osiguranju iskopanog obrisa rova kod njegova iskopa miniranja,<br />
uz napomenu da miniranje svojim djelovanjem također znatno narušava strukturu a time<br />
stabilnost te homogenost okolne stijene u blizini bokova iskopanog obrisa rova.<br />
Bez obzira kako se gleda na ukupnu ekonomičnost primjene rovokopača ili trenčera neka tehnička<br />
načela daju prednost primjeni ovakve opreme, kao:<br />
- neprekinuti iskop i uporedni neprekinuti odvoz viška materijala (ovo ujedno organizaciju<br />
neprekinutog odvoza ili postranog odlaganja iskopanog materijala),<br />
- neprekinuto usporedno izvođenje ostalih radova na pologanju vodova i zatrpavanju rova,<br />
- manji broj radnika na iskopu, ustvari samo jedan strojar kao rukovaoc rovokopača (nasuprot<br />
tome za iskop miniranjem postoji potreba za višeradnika, te dobra uigranost istih prilikom<br />
pojedinih faza minerskih radova: priprema - obilježavanje - bušenje - međupriprema -<br />
punjenje eksplozivom - otpucavanje - pregled - kavanje - utovar - odvoz, kako bi postupak<br />
65