200.teh-grad-i-poglavlje5
200.teh-grad-i-poglavlje5
200.teh-grad-i-poglavlje5
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
koristiti neke prosječne vrijednosti rastresitosti za stijenu, šljunaki pijesak, parah i glinu prema prikazu<br />
na slici 5.1.1.<br />
Slika 5.1.1. Okvirna rastresitost (slijeva na desno) pri iskopu stijene, šljunka i pijeska, prašine i gline (izvor: L.<br />
Forsblad: «Vibratory soil and rock fill compaction»)<br />
U pogledu šireg područja ili prostora odvijanja iskopa u/na terenu razlikuju se vanjski tj.<br />
površinski (nadzemni, otvoreni) i podzemni (tunelski) te podvodni iskopi.<br />
Površinski (nadzemni) iskopi izvode se na/pri površini terena ili u određenoj dubini terena s<br />
njegove površine. Zbog toga se često nazivaju također otvoreni iskopi jer je najmanje jedna ploha<br />
prostora iskopa uvijek otvorena s površine terena. U pogledu veličine, oblika i mjera prostora iskopa te<br />
u pogledu tehnike i tehnologije načina njihove provedbe razlikuju se pri građenju slijedeći osnovni<br />
oblici površinskih iskopa na razini ili s razine terena -<br />
- plitki površinski iskopi humusa ili trošnog površinskog sloja, iskopi u svrhu uređenja ili<br />
reklamacije zemljišta,<br />
- masovni široki površinski iskopi u okviru nekih građevina hidrotehničkih sustava odnosno<br />
iskopi temelja velikih brana, iskopi umjetnih akomulacijskih jezera, iskopi velikih plovnih<br />
kanala i umjetnih vodotoka, širina ovih iskopa je u načelu veća od širine dozerskog noža,<br />
- iskopi usjeka, predusjeka i većih zasjeka, iskop manjih zasjeka na kosini terena (iskop tzv.<br />
“stepenica” na padinama na kojima se kasnije izvode nasipi) pri čemu se ovi iskopi pretežito<br />
promatraju kao iskopi u razmjerno skučenom prostoru,<br />
- iskopi kanala odvodnje odnosno meloracijskih mreža,<br />
- iskopi jaraka i manjih kanala,<br />
- iskopi rovova (iskopi rovova ponovo se zatrpavaju iskopanim materijalom iz rova nakon<br />
polaganja cjevovoda što je njihova osnovna razlika od kanala ili jaraka koji ostaju trajno<br />
iskopani a iskopani materijal se trajno odlaže izvan njihova iskopa),<br />
- iskopi (pojedinačnih, trakastih, složenih plićih i dubokih) temelja,<br />
- iskopi građevnih jama i ostali potrebni iskopi koji omogućavaju izvedbu građevnih jama<br />
(iskopi posebnih vrlo dubokih i uskih rovova za izvedbu zavjesa i zidova građevnih jama te<br />
ostali slični iskopi)<br />
- posebni iskopi u okviru izvedbe geotehničkih konstrukcija pri temeljenju (primjerice iskopi<br />
kod pilotiranja i sl.),<br />
- ostale vrste iskopa za potrebe građenja.<br />
Iskopi u okviru glinokopa, šljunčara i kamenoloma smatraju se površinskim kopovima koji se<br />
pretežito izvode s površine razmjerno duboko u stijenski masiv odnosno aluvijalno nekoherentno ili<br />
koherentno tlo. Provode se u više razina, trajnog su obilježja a zakonski su u nadležnosti rudarstva<br />
odnosno rudarske struke, čak kada se radi samo o proizvodnji mineralne sirovine ili materijala za<br />
potrebe građenja ili proizvodnji građevinskih materijala i nekih mineralnih <strong>grad</strong>iva<br />
Podzemni iskopi - potkopa, tunela, velikih podzemnih prostorija (“kaverni”) i sl. - izvode se u<br />
dubini tla ili stijene ispod njezine površine pri čemu se površina terena iznad iskopa ne mijenja odnosno<br />
ostaje prirodno cjelovita tijekom i nakon podzemnog podzemnog iskopa. Ovi su iskopi slični u smislu<br />
tehnike i tehnologije površinskim (nadzemnim) iskopima samo se odvijaju u skučenom prostoru pa se<br />
od vanjskih razlikuju pretežito po načinu organizacije tehnološkog postupka iskopa. Stoga je tehnika<br />
podzemnog iskopa (tehnička sredstva za rad tj. strojevi i ostala tehnološka oprema za podzemne<br />
38