Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Gluggar<br />
Eitt af þeim verkum sem margir húseigendur<br />
geta annast sjálfir er viðhald á gluggum. Góð<br />
regla er að skoða gluggana vel á hverju vori og<br />
skoða hvernig þeir koma undan vetri.<br />
Er málningin farin að losna eða flagna? Með því<br />
að skoða málninguna vel kemur strax í ljós ef svo<br />
er. Besta leiðin er að bregða málningarsköfu eða<br />
svipuðu áhaldi á málninguna næst glerinu, eða<br />
stinga í málninguna með hnífsoddi, og ef hún<br />
lætur ekki undan þá er ástand gluggans í góðu<br />
lagi og ekki þörf á viðhaldi að sinni.<br />
Ef málningin á hinn bóginn losnar upp þá er<br />
komin þörf á viðhaldi og þá þarf að skoða<br />
vandlega hversu umfangsmikið það þarf að vera.<br />
Ef málningin losnar af í stórum bitum, þannig að<br />
viðurinn einn er eftir,þá hefur undirvinnu verið<br />
áfátt, eða ekki hafa verið notuð rétt efni í byrjun. Í<br />
slíkum tilfellum þarf að skoða vel hvort viðurinn sé<br />
farinn að fúna, og grípa þurfi til víðtækara viðhalds<br />
en bara að mála. Leitið aðstoðar sérfræðinga eða<br />
fagmanna ef vafi leikur á ástandi gluggans.<br />
Einnig þarf að skoða vel ástand glerlista og<br />
þéttingar á milli lista og glers, hvort hætta sé á því<br />
að leki geti myndast á milli lista og glers þannig<br />
að vatn eða raki eigi greiða leið undir glerið og<br />
geti hraðað hrörnun gluggans sjálfs.<br />
Hreinsa vel alla eldri málningu<br />
Grundavallaratriði við málun á glugga er að<br />
hreinsa vel í burt alla eldri málningu. Leitið<br />
upplýsinga í málningardeildum Húsasmiðjunnar<br />
hvaða verkfæri henti best til að hreinsa burtu<br />
gamlar málningarleifar.<br />
Þegar búið er að skafa alla lausa málningu<br />
af, getur verið gott að fara yfir gluggann með<br />
milligrófum sandpappír til þess að gera yfirborðið<br />
móttækilegra fyrir nýrri umferð af málningu. Ef<br />
málningin hefur losnað frá viðnum þannig að<br />
hann sést, þarf að grunna hið minnsta þessa<br />
fleti með viðeigandi grunni. Ef um er að ræða<br />
glugga sem ekki hafa verið málaðir áður, verður<br />
að grunna viðinn fyrst áður en hafist er handa við<br />
að mála.<br />
Að þessu loknu er hægt að hefjast handa við<br />
að mála gluggann. Gætið þess að glugginn<br />
sé örugglega þurr áður en málað er. Gott ráð<br />
getur verið að líma málningarlímband á glerið<br />
til að komast hjá því að málning setjist á það<br />
þegar verið er að mála. Hafið í huga að fjarlægja<br />
límbandið fljótlega eftir að málað er, áður en<br />
málningin nær að harðna þannig að hún losni ekki<br />
upp þegar límbandið er rifið af og myndi þannig<br />
greiða leið fyrir vatn og raka undnir málninguna.<br />
Á eldri gluggum getur verið gott að líma<br />
málningarlímbandið með um það bil 2ja millimetra<br />
bil frá gleri að gluggalista því þá myndar málningin<br />
þéttingu á milli glers og lista. Ekki er þörf á þessu<br />
á nýrri gerðum glugga þar sem gúmmíkantur er á<br />
milli lista og glers og myndar þéttinguna í þessu<br />
tilfelli má ekki fara málning á gúmmíkantinn því<br />
þá tapar þéttingin eignleikum sínum. Ef málning<br />
nær eftir sem áður að sullast á glerið er auðvelt<br />
að hreinsa hana af með glersköfu ef það er gert<br />
áður en hún harðnar.<br />
Það getur verið gott að vera með tvær stærðir<br />
pensla í gangi þegar verið er að mála glugga.<br />
Minni kantpensil til að mála næst glerinu og<br />
gluggapósta, en stærri pensil til að mála stærri<br />
fleti. Fáið ráðgjöf í málningardeild Húsasmiðjunnar<br />
varðandi val á penslum þegar málningin er keypt.<br />
Byrjið á því að mála næst glerinu og gætið þess<br />
að málningin ná vel í öll horn. Málið síðan stærri<br />
fleti í lengri strokum til að fá fallega áferð.<br />
Olíubornir gluggar<br />
Nokkuð hefur færst í vöxt að gluggar í nýrri húsum<br />
eru ekki málaðir en í staðinn meðhöndlaðir með<br />
olíu eða viðarvörn. Þessi gluggar þurfa ekki síður<br />
viðhald en málaðir gluggar og því þarf að fylgjast<br />
vel með ástandi viðarins.<br />
Þegar þörf er á viðhaldi skiptir það miklu máli<br />
að hreinsa gluggann vel áður en ný yfirferð af<br />
olíu eða viðarvörn er borin á. Ryk og óhreinindi<br />
sem eru á yfirborðinu þarf að hreinsa vel. Með<br />
nægum fyrirvara getur verið gott að þvo gluggana<br />
einfaldlega með sápuvatni og láta þá þorna vel<br />
áður en málað er. Ef þess er ekki kostur þarf<br />
að hreinsa viðinn vel með stífum bursta, ekki er<br />
ráðlagt að nota vírbursta því hann getur skaðað<br />
viðaryfirborðið. Vætið síðan tusku með terpentínu<br />
(white spirit) og þurrkið yfirborðið vel áður en olía<br />
eða viðarvörn er borin á. Að öðru leyti eiga aðrar<br />
leiðbeiningar um málun glugga við í þessu tilfelli.<br />
Þegar viðargluggar eru olíubornir er mikilvægt<br />
að umframefni sem ekki gengur inn í viðinn sé<br />
þurrkað af (þetta á aðeins við um harðan við,<br />
t.d. mahoný. Bæði geta ryk og óhreinindi sest<br />
í olíupolla á viðnum og einnig geta slíkir pollar<br />
myndað filmuhúð sem síðan flagnar af þegar hún<br />
þornar og eftir stendur óvarinn viðurinn.<br />
Viðhald<br />
103