Novogodisen Maturant 2023
Study choice magazine.
Study choice magazine.
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
MATURANT
Novogodi{en
S O D R @ I N A :
Perotis Kolex vo Solun
- Republika Grcija
Steknete se so amerikansko
obrazovanie vo Solun!
str. 6
v . prof. d-r sc. Daglas Koraca, dekan na Istarskiot univerzitet vo Pula
- Republika Hrvatska
Studiraj vo Istra str. 9
"STUDY IN SLOVENIA#
Univerzitet vo Qubqana
- Republika Slovenija
Dali znaevte deka studentite od Severna Makedonija
studiraat vo Slovenija pod ednakvi uslovi
kako doma{nite studenti?
Univerzitet vo Nova Gorica
- Republika Slovenija
Iskustvo so prekugrani~no studirawe
Univerzitet vo Maribor
- Republika Slovenija
Kreiraj ja svojata idnina na
Univerzitetot vo Maribor
str. 12
str. 13
str. 18
str. 23
Univerzitet na Primorska vo Koper
- Republika Slovenija
Za Univerzitetot na Primorska
str. 27
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
Fakultet za humanistika pri Univerzitet vo Nova Gorica
- Republika Slovenija
Razmisluvaj po{iroko
Direktor: Zoran Nikolov;
Urednici : Zoran Nikolov,Tome Angelovski
Tehni~ki urednik: Tome Angelovski; Lektor: Dijana Ristova
Izdava~: Noma Pres dooel, Skopje
Marketing: Investa NIN dooel, Skopje
Foto za naslovna: MSU Sveti Nikole
str. 31
Tel. i Viber (070) 217-763
e-mail: maturant.nomapres@gmail.com
tr. smetka: 300000002587511,
Komercijalna Banka Skopje
e-Maturant: yumpu.com/user/maturantnomapres
4
dekemvri 2023
Univerzitet vo Maribor - Republika Slovenija
Fakultet za turizam
Prof. d.r Miglena Temelkova, rektor na
Univerzitetot za telekomunikacii i po{ti vo
Sofija - Republika Bugarija
Interdisciplinarni studii za
in`eneri na idninata
Gregori Dikeios, direktor za regrutacija na
studenti Siti Kolex, Evropski kampus na
Univerzitetot Jork Solun - Republika Grcija
Univerzitetot Jork e eden od
najdobrite Univerziteti
vo V.B. i vo svetot
str. 33
str. 36
Profesor d-r in`. Ivan Kralov, rektor na
Tehni~kiot univerzitet vo Sofija
- Republika Bugarija
Prepoznatliv evropski
univerzitet za idnite generacii
str. 40
prof. d-r Marijana Bo`inova, rektor na
Stopanskata akademija "D. A. Cenov# - Svi{tov
- Republika Bugarija
Akademijata vo Svi{tov e
podgotvena za predizvicite
na digitalnata era vo
visokoto obrazovanie str. 44
M-r Mladenka Luki} - Valter, dekan i direktor
na NOA vo Qubqana - Republika Slovenija
Na NOA }e se steknete so prakti~no
rabotno iskustvo
u{te za vreme na studiraweto
str. 47
str. 50
Investiciskata programa na d-r Vrabevski i
Fondacijata "Bugarska memorija#
Bugarskiot biznismen, koj i pokraj
te{kotiite prodol`uva da raboti
na podobruvawe na `ivotnata
sredina na mladite vo Bugarija
i vo RS Makedonija str. 53
MATURANT
Novogodi{en
Vistinskiot
izbor
Dragi na{i sega{ni i
idni akademski gra|ani,
I ovaa godina devetnaesetta
po red, va{eto spisanie
Maturant povtorno e so
vas.
Kako i prethodnite godini
taka i sega, Maturant }e vi
pomogne vo edna od najva`nite
odluki vo va{iot `ivot
- izborot na va{ata idna
profesija. Vistinskiot
izbor kade i {to }e studirate,
zavisi od va{ite afiniteti
i od va{ata ambicija.
No isto taka i od vistinskata
i navremena informacija.
Maturant vi gi pretstavuva
nekoi od najdobrite visokoobrazovni
institucii
vo zemjata i stranstvo, nivnite
studiski programi, uslovite
za priem i studirawe,
mo`nostite za ponatamo{no
usovr{uvawe i vrabotuvawe
i drugite povolnosti
{to se na raspolagawe.
Idninata e pred vas. Izberete
{to i kade }e studirate,
koja }e bide va{ata
idna profesija. Izberete
pravilno. Od toa zavisi va-
{ata idnina.
I ponatamu ostanete fokusirani
na ne{tata {to ve
dvi`at napred i ve pravat
sre}ni i radosni.
SRE]NI PRAZNICI!
Do ~itawe vo sledniot broj
na Maturant, vo maj/juni.
Va{ Maturant
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
5
MATURANT
Novogodi{en
Perotis Kolex vo Solun, Grcija
Steknete se
so amerikansko
obrazovanie vo Solun!
Perotis Kolex nudi Bachelor of Science (B.Sc.), Bachelor
of Arts (B.A.) i Master of Science (M.Sc.) stepeni,
gi podgotvuva diplomcite za vode~ki ulogi vo naukite
za `ivotot, digitalniot marketing, me|unarodniot biznis
i naukata za `ivotna sredina. Perotis Kolex e
dinami~en centar za visoko obrazovanie vo najsovremenite
oblasti na naukata i primenetite istra`uvawa
vo nekoi od najbrzoraste~kite globalni sektori.
slu`i kako doverliv avtoritet i nezavisen glas za
kvalitetot na visokoto obrazovanie.
Vitalen na~in na koj Perotis Kolex gi opslu`uva
potrebite na studentite e preku razvivawe na sorabotka
so drugi institucii vo Grcija, na Balkanot, EU,
SAD i na drugi mesta. Partnerstvata so drugi visokoobrazovni
institucii, kako i so biznisi, korporacii,
vladini i nevladini agencii, istra`uva~ki instituti
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
6
Pristapot na Kolexot kon obrazovanieto e silno
interdisciplinaren, dodeka negovata pedago{ka
metodologija e orientirana kon istra`uvawe i praktika,
davaj}i im mo`nost na studentite da se vklu~at
vo proekti za u~ewe preku praktika.
Site diplomi koi gi dodeluva Perotis Kolex se akreditirani
od Univerzitetot Kardif Metropoliten
(CMU). Osnovana vo 1865 godina, CMU e edna od najistaknatite
visokoobrazovni institucii vo Velika
Britanija. Kako partner na CMU, nastavnite programi
na Perotis Kolex podle`at na istite regulatorni
proceduri i na kodot za kvalitet QAA (Agencija za
obezbeduvawe kvalitet) {to se primenuva na site
univerziteti i kolexi vo Velika Britanija i na nivnite
filijali.
Kolexot e akreditiran i od Komisijata za visoko
obrazovanie na Nova Anglija (NECHE) i nudi akreditirani
programi od SAD. Komisijata za visoko obrazovanie
na Nova Anglija, osnovana vo 1885 godina, e prepoznaena
kako institucionalen akreditor od strana
na Ministerstvoto za obrazovanie na SAD (USDE) i
dekemvri 2023
i drugi vidovi na organizacii, mu ovozmo`uvaat na
Kolexot da obezbedi brojni beneficii za svoite studenti.
Akademskite ponudi na Kolexot se zasileni preku
mre`a na uslugi za poddr{ka na studentite i raznoviden
`ivot vo zaednicata, unikaten vo kampusite
za visoko obrazovanie vo Grcija. Amerikanskite vrednosti
i obrazovnata filozofija {to ja potkrepuvaat
institucijata, dopolnitelno se zajaknati so interak-
cija so amerikanski studenti i fakulteti koi u~estvuvaat
vo programite za studirawe vo stranstvo na
Perotis Kolex od univerziteti vo SAD, kako {to se
Politehni~kiot institut Vor~ester, Dr`avniot univerzitet
vo Ajova, Univerzitetot vo Arkanzas i drugi.
Programata za stipendii obezbeduva pristap do studiite
na Perotis Kolex za studenti so isklu~itelni
akademski performansi, bez ogled na nivnata ekonomska
zadnina. Studentite koi se korisnici na Programata
za stipendii, rabotat dobrovolno vo istra`uva~kite
laboratorii ili vo razni drugi oddelenija na
Perotis Kolex.
Za pove}e informacii, ve molime kontaktirajte go
Educational Advising Centre (EAS) vo Skopje
(tel. 02-3246-304, e-po{ta: oisk@oic.org.mk).
Izjavi na studenti
Bisera Nebre`anec,
student vo treta
godina na Perotis
Kolex, programa
Me|unaroden biznis
Moeto ime e Bisera
Nebre`anec. Jas sum od
Prilep i momentalno
student vo treta godina
na Perotis Kolex, na
programata Me|unaroden
biznis.
Nasokata Me|unaroden
biznis, stavaj}i akcent
ne samo na ekonomijata,
finansiite, menaxmentot i marketingot, pretstavuva
programa so {irok opseg vo prehranbenata industrija
kade {to se izu~uvaat i predmeti povrzani direktno
so proizvodstvo na hrana.
Mnogu mi e milo {to mo`am da ja spodelam prikaznata
za mojot studentski `ivot koj se odviva vo eden
od najubavite kampusi vo Evropa, a istovremeno i za
moite dostignuvawa i za razvojot na mojata li~nost.
S¢ zapo~na koga vo 2021 godina pristignav vo „American
Farm School# - mesto kade {to se ~uvstvuvam prifatena
u{te od prviot moment.
@ivopisnite prostori na kampusot kade {to se nao-
|a Perotis se dizajnirani taka {to mi ovozmo`ija da
se ~uvstvuvam kako da sum doma. Celiot ambient po~nuvaj}i
od samata priroda pa s¢ do objektite so unikaten
stil i studentskiot dom so neverojaten duh, ednostavno
mi dadoa dovolno motiv da go izvle~am najdobroto
od sebe dodeka sum tuka.
Nie, studentite sme prioritet na celiot personal
koj neumorno pomaga i se gri`i za nas kreiraj}i prijatelski
odnosi. Na toj na~in na{ata sredina vo i nadvor
od u~ilnicite, e mesto kade {to sekoj se ~uvstvuva
podednakvo slu{nat i po~ituvan.
Posle mojata prva godina na studii i `iveewe vo
studentskiot dom Aliki Peroti t.e. vo vtora godina
odlu~iv da se vklu~am vo Sektorot za studentski
`ivot taka {to imav {ansa da rabotam kako eden od
dvajcata asistenti za prestoj vo istiot.
Na{ata uloga be{e da odr`uvame zdrava zaednica
vo domot na kampusot kade {to osven smestuvaweto, za
studentite organiziravme kreativni i zabavni aktivnosti
i nastani. Predizvikot be{e ogromen bidej}i
sekoj poedinec ima svoja zadnina pa ottuka pretpazlivosta
i vnimanieto bea glavni faktori vo rabotata.
So cel da se sozdade sredina kade {to sekoj student
}e ima vistinsko ~uvstvo na pripadnost, rabotata se
odlikuva{e pozitivno vo gradeweto na mojot karakter
i podobruvaweto na moite ve{tini.
Isto taka ja prifativ mo`nosta da rabotam kako
studentski mentor na studentite od prva godina. Imaj}i
kontinuirana interakcija mentor - student, im bev
poddr{ka vo spravuvaweto so te{kotiite na po~etokot
na studentskiot `ivot spodeluvaj}i li~ni iskustva
i soveti.
Nadvor od granicite na kampusot, aktivno u~estvuvav
vo evropski proekti, pro{iruvaj}i gi moite horizonti
i pridonesuvaj}i za me|unarodni sorabotki. Vklu~uvaweto
vo ovie proekti mi ovozmo`i da se povrzam
so studenti od razli~no poteklo, a istovremeno
i da steknam novi prijatelstva.
I taka, sekoj predizvik premina vo {ansa od koja nau~iv
da se prilagoduvam na promenite. Ednostavno,
iskustvoto vo Perotis e edno transformativno poglavje
od mojot `ivot koe mi doka`a deka fakultetot i ne
e samo borba za dobivawe diploma, tuku e dlaboko istra`uvawe
na sebesi t.e. otkrivawe na svojata li~nost.
Teona Damovska,
student vo treta
godina na Perotis
Kolex
Jas se vikam Teona Damovska,
doa|am od Skopje,
glavniot grad na Republika
Severna Makedonija.
Momentalno, sum
student vo treta godina
na Perotis Kolex, koj e
vo ramkite na American
Farm School vo Solun,
Grcija.
MATURANT
Novogodi{en
Na krajot na moeto sredno{kolsko pate{estvie vo
gimnazijata „Orce Nikolov#, kako i mnogu moi sou~enici,
i jas se najdov na edna krstosnica od odluki i glavnoto
pra{awe sekako be{e, kade da go prodol`am
svoeto visoko obrazovanie. Do toj moment, bev sigurna
deka sakam da odam nekade vo stranstvo, no otkako go
zapo~nav moeto istra`uvawe za programi i univerziteti
nadvor od dr`avata sfativ deka toa sepak i ne e
taka lesna odluka. Doznav za Perotis Kolex preku razgovor
so {kolskiot psiholog bidej}i nejzinata }erka
e alumnus na ovoj univerzitet. Ovoj razgovor predizvika
golem interes kaj mene i za kratko vreme potoa
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
7
MATURANT
Novogodi{en
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
otidov vo poseta na Perotis so cel podetalno da se
zapoznaam so programata i so kampusot. Bev iznenadena
od moderno opremenite u~ilnici i laboratorii koi
gi poseduva kolexot, no u{te pove}e od uslovite za
prestoj na kampusot. Mi se dopadna atmosferata i mo-
`ev da zaklu~am deka ovoj univerzitet }e mi go obezbedi
kvalitetnoto nivo na obrazovanie kon koe se
stremev. Naskoro aplicirav i bev premnogu vozbudena
koga doznav deka me primija. Taka moeto studirawe na
ovoj univerzitet stana stvarnost.
Sega, Perotis Kolex e mojot vtor dom blisku do doma.
Za mene, pretstavuva odli~no mesto za edukacija,
no i za dru`ewe i sorabotka so studenti od razli~ni
zemji i kontinenti. Pokraj li~nata nadgradba na akademsko
nivo, osobeno vpe~atliva e socijalizacijata
me|u studentite. Tuka site zaedno `iveeme, u~ime i
rabotime. @iveeweto vo nova zemja e prekrasno iskustvo
koe sekojdnevno mi dava mo`nost da se zapoznavam
so lu|e od razli~ni kulturi, jazici i perspektivi,
pottiknuvaj}i podlaboko me|usebno razbirawe. Jas
prestojuvam na kampusot na u~ili{teto i rabotam vo
rezidencijata kako asistent na koordinatorot za studenski
`ivot. Ova dopolnitelno mi ovozmo`uva da
sum celosno vklu~ena i da mo`am direktno da pridonesam
za zaednicata vo kampusot, kako i da im dadam
poddr{ka na novite studenti vo nivnoto prilagoduvawe
na prestojot na kampusot.
Na moite dodiplomski studii u~am na nasokata
Nauka i tehnologija na hrana. Moeto iskustvo dosega e
prekrasno, se zdobiv so mnogu teoretsko, no i prakti~no
znaewe, koe e klu~no za steknuvawe na potrebnite
stru~ni kvalifikacii kako iden prehranben
tehnolog. Ovoj univerzitet uspeva da sozdade prosperitetna
sredina za svoite studenti, {to e rezultat
na neposredni odnosi me|u profesorite i studentite,
so {to se sozdava edna tesno povrzana zaednica koja
ovozmo`uva kvaliteten i postojan transfer na znaewe.
So sigurnost mo`am za ka`am deka sum celosno zadovolna
so svojata odluka da studiram na ovoj univerzitet,
bidej}i vo tekot na moeto obrazovanie ovde,
u`ivam vo sekoj nov den, steknuvaj}i novi znaewa i iskustva,
i novi momenti za pametewe.
Oli Svile~ik,
generacija 2017
Iako pominaa samo {est
godini od nejzinoto
diplomirawe na Perotis
Kolex, po zavr{uvaweto
na magisterskite studii
na Univerzitetot vo Vageningen
Oli se vraboti
vo Kraft Hajnc, edna od
najdobrite kompanii za
brzoobrtni proizvodi vo
svetot. Doa|aj}i od Severna
Makedonija, Oli go slede{e uspe{niot primer
na mnogu drugi studenti od Perotis Kolex koi pravat
kariera vo poznati kompanii niz svetot.
„Ako ne be{e Perotis Kolex, nema{e da bidam primena
vo Vageningen i sekako nema{e da mo`am da rabotam
kako eksporten slu`benik za nau~ni i regulatorni
pra{awa vo Kraft Hajnc#, veli taa gordo, sogleduvaj}i
ja va`nosta na nejzinoto studirawe na visoko-
{kolskata institucija na Amerikanskoto farmsko
u~ili{te.
Oli diplomirala na Perotis Kolex vo 2017 godina
so diploma za Nauka i tehnologija za hrana i gi prodol`ila
svoite studii na „Pravo i regulatorni pra-
{awa za hrana# vo Holandija.
„Perotis Kolex be{e edno od najdobrite iskustva vo
mojot `ivot, toa be{e vreme koga s¢ be{e zabavno i
ednostavno, a sepak mesto kade {to treba da izrasne{
kako li~nost.
Toa e mestoto kade {to razbrav {to to~no sakam da
pravam vo mojot `ivot. Tamu odlu~iv kako }e izgleda
mojata kariera i {to to~no treba da napravam za da ja
postignam. Blagodarna sum na site vraboteni i studenti
koi bea tamu da mi pomognat da go realiziram toa
i da ja dobijam mojata rabota od soni{tata#, veli taa.
Oli za svojot uspeh mu dava priznanie na Perotis
Kolex bidej}i toj obezbeduva mnogu informacii koi
opfa}aat razli~ni oblasti vo sektorot za hrana. „S¢ e
mo`no, go dobivate znaeweto {to vi treba za da se podgotvite
za magisterska diploma ili za rabota. Ednostavno
u`ivajte vo vremeto {to go imate tamu i sekoga{
kontaktirajte so profesorite za kakvi bilo idni
studiski ili rabotni soveti, tie sekoga{ so zadovolstvo
}e vi pomognat i }e ve vodat”, e nejziniot sovet do
sega{nite studenti
na Perotis Kolex.
„Mnogu fakulteti
nudat sli~ni studii.
Sepak, prakti~noto
i realnoto iskustvo
{to }e gi steknete na
Perotis Kolex, e ne-
{to {to ne mo`ete
sekade da go dobiete.
Osven toa, faktot
{to Perotis sorabotuva
so Univerzitetot
vo Vageningen,
dovolno zboruva#,
zaklu~uva taa.
8
dekemvri 2023
Istarski univerzitet vo Pula, Republika Hrvatska
Razgovor so v.prof. d-r sc. Daglas Koraca, dekan na
Istarskiot univerzitet vo Pula
MATURANT
Novogodi{en
v. prof. d-r sc.
Daglas
Koraca
dekan na
Istarskiot
univerzitet
vo Pula
Studiraj vo Istra
Prednostite od studiraweto na Istarskiot univerzitet koi
sekoga[ gi naglasuvame, se individualiziraniot pristap i
rabotata vo mali grupi.
Ve molime nakuso da ni go pretstavite
Istarskiot univerzitet vo Pula, koga e
osnovan, koi studiski programi gi ima,
kolkav e brojot na studenti i predava~i,
kako e organizirana nastavata...
Istarskiot univerzitet e visokoobrazovna
i nau~na ustanova so sedi{te vo Pula,
koja pove}e od 20 godini uspe{no izveduva
studiski programi i sorabotuva na istra`uva~ki
i razvojni proekti so vode~ki kompanii
i nau~ni institucii vo regionot. Vo
momentov na Univerzitetot se odr`uva nastava
na dve stru~ni dodiplomski studii:
Mehatronika vo STEM oblasta i Menaxment
vo gastronomija i kultura na hrana vo op{-
testvenata oblast i dve stru~ni postdiplomski
studii: Mehatronika vo STEM oblasta
i Kreativen menaxment vo procesite vo op-
{testvenata oblast.
Na Istarskiot univerzitet vo momentov predavaat
40 nastavnici, koi svoeto znaewe i iskustvo go prenesuvaat
na 150 studenti. Nastavata za redovni studii
e organizirana vo pretpladnevnite ~asovi, dodeka
za vonrednite studii, nastavata e organizirana
vo popladnevnite ~asovi, so cel da bide prilagodena
na rabotnite obvrski na studentite.
Koi se prednostite od studiraweto na Istarskiot
univerzitet vo Pula, po {to e toj prepoznatliv?
Prednostite od studiraweto na Istarskiot univerzitet
koi sekoga{ gi naglasuvame, sekako se individualiziraniot
pristap i rabotata vo mali grupi. Na
ovoj na~in, predava~ite mo`at adekvatno da se posvetat
na sekoj student i da odgovorat na pra{awa za
da go prenesat svoeto znaewe na najdobar mo`en na-
~in. Poradi ovaa pri~ina, upisnite kvoti na Univerzitetot
se pomali, so cel da se obezbedi najvisok mo-
`en kvalitet na obrazovanie za na{ite studenti. Ponatamu,
vo ramkite na Univerzitetot e i renomiraniot
Istra`uva~ki centar Metris, kade studentite po
tehni~ki nauki steknuvaat prakti~ni znaewa i kontakti
so vode~ki kompanii vo regionot, preku rabota
vo laboratorii i sproveduvawe na razni proekti.
dekemvri 2023
9
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
MATURANT
Novogodi{en
So ogled na toa {to na Univerzitetot se stru~ni
studii, se stava akcent na prakti~ni znaewa i ve{-
tini preku koi na{ite studenti se steknuvaat so primenlivi
znaewa za pazarot na trudot. Isto taka, na
site studiski programi e organizirana i stru~na
Vizija: Istarskiot univerzitet e edna od vode~kite
visokoobrazovni institucii vo Republika Hrvatska
i regionot, prepoznatliv po svojot kvalitet, nezavisnost
i nau~nata produktivnost. Preku investicii
vo lu|e, konkurentni programi i sorabotka so stopanstvoto,
sozdavame silen ~ove~ki kapital i ostvaruvame
celosna vrabotlivost na diplomiranite studenti.
Istarskiot univerzitet isto taka, se istaknuva
so nau~ni istra`uvawa, inovacii i pretpriema~ki
proekti so prakti~na primena, {to go pravi delovno
konkurenten i odr`liv.
Koi se idnite razvojni planovi na Istarskiot
univerzitet vo Pula?
praksa vo vode~ki kompanii od regionot, kade studentite
gi nadograduvaat svoite znaewa steknati vo
nastavata. Smetame deka so takviot pristap na vistinski
na~in gi podgotvuvame na{ite studenti za da
bidat podgotveni za predizvicite na pazarot na trud
vedna{ po diplomiraweto, a mnogu ~esto se slu~uva
studentite da se vrabotat i pred da gi zavr{at studiite.
Istarskiot univerzitet sekojdnevno go razviva
kvalitetot na obrazovnite programi i uslovite za
studirawe, a za taa cel zapo~na proekt za izgradba
na nov objekt od 5.000 m2, so ~ija izgradba }e se pro-
{irat infrastrukturnite kapaciteti za potrebite
na nastavata, a nabavena e i nova laboratoriska oprema
za pro{iruvawe na nau~noistra`uva~kite kapaciteti.
Univerzitetot se stremi da ja zajakne internalizacijata
na svojata rabota i vo taa nasoka re{ivme da
Koja e misijata i vizijata na Istarskiot univerzitet
vo Pula?
Misija: Istarskiot univerzitet e moderna visokoobrazovna
institucija koja gi educira idnite in`eneri
i menaxeri za uspeh vo konkurentni oblasti. Preku
sorabotka so stopanstvoto i lokalnata zaednica,
obezbeduva prostor za realizacija na pretpriema~ki
i istra`uva~ki proekti i pridonesuva za razvoj na
odgovorno, kreativno i pravedno op{testvo, zasnovano
na znaewe.
gi ponudime na{ite uslugi na studentite od Severna
Makedonija.
Kakva e sorabotkata na Istarskiot univerzitet
vo Pula so drugi visoko{kolski institucii i so
biznis zaednicata? Vo {to se sostoi taa i kako se
realizira?
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
Istarskiot univerzitet sorabotuva so drugi visoko{kolski
institucii vo oblasta na zajaknuvawe i
razvivawe na studiski programi, razmena na studenti
i nastavnici vo programata Erazmus +, sproveduvawe
na razni evropski i nau~no-istra`uva~ki proekti,
organizirawe nau~ni konferencii i op{to vo
oblasta na pi{uvaweto na nau~ni i stru~ni trudovi.
Sorabotkata so stopanstvoto se bazira na vr{ewe
ispituvawa na sostav, svojstva i kvalitet na materijali,
razvoj na novi materijali, implementacija na
IRI proekti, implementacija na proekti za istra`uvawe
i razvoj za nivnite potrebi, i vr{ewe na drugi
akreditirani analizi vo hemiskata, mehani~kata i
biolo{kata oblast. Vo momentov imame okolu 600 za-
10
dekemvri 2023
MATURANT
Novogodi{en
dovolni klienti od farmacevtikata, brodogradbata,
avto industrijata, hemiskata, prehranbenata, biolo-
{kata, voenata, metaloprerabotuva~kata i drugite
industrii, so visoka ocena za zadovolstvo (4,85 od
5,00).
Kolku mesta se predvideni za novi studenti sekoja
godina, koi se uslovite za upis i koga }e bidat
upisite?
Na Univerzitetot mo`e da se zapi{ete vo letniot
upisen rok koj e vo juli, a dokolku ne se popolnat
~ni postdiplomski studii, isto taka, mo`e da se zapi{at
redovno i vonredno. Poto~no, na stru~nata dodiplomska
studiska programa Kreativen menaxment
vo procesi, zapi{uvame 15 redovni i 15 vonredni
studenti, dodeka na dodiplomski studii po Mehatronika
zapi{uvame do 30 redovni studenti, 25 vonredni
studenti i 5 gra|ani od zemji koi ne se ~lenki na
EU.
Za upis potrebno e da imate zavr{eno ~etirigodi-
{no sredno{kolsko obrazovanie i polo`ena dr`avna
matura ili da se prijavite za postapka za klasifikacija.
Koja e Va{ata poraka i
sovet za makedonskite
maturanti?
kvotite, i vo esenskiot upisen rok vo septemvri. Podetalni
informacii za to~nite datumi mo`e da se
najdat na na{ite onlajn i socijalni stranici. Kvotite
za upis se razli~ni vo zavisnost od sakanata
nasoka. Na stru~nata dodiplomska studiska programa
Menaxment vo gastronomija i kultura na hrana, zapi-
{uvame 30 studenti na redovni studii, 15 studenti na
vonredni studii i 5 studenti koi ne se dr`avjani na
EU. Za stru~nite dodiplomski studii po Mehatronika
zapi{uvame 25 redovni, 20 vonredni studenti i 5 mesta
se za gra|ani od zemji koi se nadvor od EU. Stru-
Dragi maturanti, se nao-
|ate na presvrtnica vo `ivotot,
sakate da se zapi-
{ete na fakultet, da najdete
rabota i da uspeete
vo `ivotot. Na toj pat sonuvajte
golemi soni{ta i
ne se otka`uvajte od niv
iako }e do`iveete i po nekoj
poraz. Porazot ve tera
da bidete podobri, pove}e
da rabotite i da napreduvate,
ne pla{ete se od porazot,
u~ete od nego. Se
pla{ite od propu{teni mo`nosti dokolku ste
re{ile da se otka`ete poradi poraz. Dodeka studirate,
ne zaboravajte na rabotite koi vi se navistina
va`ni vo `ivotot zatoa {to tie vi davaat smisla,
izgradete silni odnosi so kolegite so koi }e bidete
opkru`eni zatoa {to toa ve zajaknuva, i odvojte si
vreme za rabotite {to gi sakate da gi pravite zatoa
{to tie }e vi ja dadat potrebnata energija za uspeh.
Sre}no na site, se nadevam deka }e se vidime slednata
godina vo Pula!
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
11
MATURANT
Novogodi{en
STUDY IN SLOVENIA
Study in Slovenia e inicijativa, koja deluva vo ramkite na
Nacionalnata agencija na Republika Slovenija za mobilnost
i evropski programi za obrazovanie i obuka so koja na
me|unarodniot prostor se pretstavuvaat slovene~kite visoko{kolski
institucii. Pod zaedni~ki brend, preku razli~ni
kanali, prvenstveno go promovirame slovene~kiot
visokoobrazoven sistem, kako i Slovenija kako zemja vo koja
ednostavno ubavo e da se `ivee...
Slovenija e mala zemja so golemo srce. Smestena e vo srceto
na Evropa i vo sebe vo minijatura krie s¢ {to ima da
ponudi ubava i raznovidna priroda: planini, ridovi, more,
ezera, reki, kako i `ivi gradovi, {armantni mesta, a pred
s¢ prijatelski i otvoreni lu|e. Slovenija e sigurna i mirna
zemja vo koja sekoj mo`e da najde ne{to za sebe. I doma{nite
i stranskite studenti se dobro zgri`eni, taka {to studentite
kaj nas se ~uvstvuvaat dobredojdeni.
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
12
Toa u{te pove}e go zabele`uvaat mladite i drugite lu|e,
koi doa|aat od zemji so koi nekoga{ spodeluvavme zaedni~ka
dr`ava. Poradi bilateralnite dogovori me|u tie zemji,
studentite od Severna Makedonija imaat poseben status vo
sporedba so drugite stranski studenti, bidej}i se oslobodeni
od pla}awe {kolarina. Pokraj redovnite studii, ovie
dogovori ovozmo`uvaat i studiska razmena me|u dvete dr-
`avi, {to e dopolnitelna prednost.
Zatoa da se bide student vo Slovenija mo`ebi e polesno
otkolku na drugo mesto vo svetot. Studentite od Severna
Makedonija ne samo {to ne pla}aat {kolarina za redovni
studii na dodiplomski i magisterski programi, tuku gi
imaat i site povolnosti {to gi imaat doma{nite studenti:
subvencionirani ishrana i prevoz, besplatno pozajmuvawe
bibliote~ni materijali, popusti za vleznici za muzei i za
drugi kulturni institucii, u~estvo na mnogu kulturni i op{-
testveni nastani i drugo. Interesna e organiziranata ponuda
na studentska rabota vo Slovenija, pri {to dr`avata
ja propi{ala minimalnata plata po ~as, a rabotodava~ite
se obvrzani da im pla}aat i zdravstveno i penzisko osiguruvawe
na studentite za nivnata rabota. Me|unarodnite
studenti se dobro zgri`eni i preku sistemot na tutorstvo,
dostapni im se mnogubrojni kursevi po slovene~ki jazik i
mnogu drugi vonnastavni aktivnosti.
Pove}e za studiskite programi, visokoobrazovnite institucii,
uslovite za upis, studentskiot `ivot i za s¢ ona {to
bi bilo interesno za eden mlad ~ovek koj }e odlu~i da
studira vo stranstvo, mo`ete da najdete na veb-stranicata
na inicijativata Study in Slovenia www.studyinslovenia.si. Mo-
`ete da n¢ sledite i na Fejsbuk, Instagram ili pogledajte go
na{iot Jutjub-kanal kade {to gi spodeluvame iskustvata na
me|unarodnite studenti koi studiraat kaj nas. Spored
nivnite zborovi, Slovenija e navistina dobar izbor za mlad
~ovek koj saka da stekne iskustvo vo druga zemja kako od
aspekt na studii, taka i na `iveewe vo nea. Isto taka, ~esto
slu{ame pofalbi za lokacijata na zemjata, koja, kako {to
ve}e spomenavme, se nao|a vo srceto na Evropa, {to zna~i
deka mnogu atraktivni gradovi kako Viena, Budimpe{ta ili
Venecija se lesno dostapni so moderni, komforni prevozni
sredstva.
Pokraj toa, avtenti~niot me|unaroden duh mo`e da se
do`ivee vo site univerzitetski gradovi vo zemjata, bidej}i
Slovenija se smeta za edna od zemjite so raste~ki broj na
stranski studenti, kako na redovni studii, taka i kako del
od programi za razmena, kako {to se Erazmus+, CEEPUS...
dekemvri 2023
avtor na fotografiite: Jurij Pelc
avtor na fotografiite: Jurij Pelc
avtor na fotografiite: Jurij Pelc
Nakratko, Slovenija nudi kvalitetno obrazovanie, pristoen
`ivot i visok standard na studentite vo bezbedna,
zelena i jazi~no bliska zemja.
Pridru`ete se na me|unarodniot duh na Slovenija i otkrijte
n¢ samite!
MATURANT
Novogodi{en
Univerzitet vo Qubqana
Dali znaevte deka studentite od
Severna Makedonija studiraat vo
Slovenija pod ednakvi uslovi kako
doma{nite studenti?
Univerzitetot vo Qubqana e najgolemiot i najstariot univerzitet vo Slovenija i vleguva vo trite procenti
na najdobrite univerziteti vo svetot. Vo ovaa u~ebna godina na Univerzitetot studiraat re~isi 40
iljadi studenti. Brojni godini po red, najgolem broj studenti doa|aat tokmu od Severna Makedonija. Vo
izminatata studiska godina na Univerzitetot vo Qubqana ima{e 743 makedonski studenti, od koi 415 na
dodiplomski i na ednociklusni magisterski studii, 290 na magisterski i 38 na doktorski studii.
Slovenija so Severna Makedonija ima sklu~eno me|udr`aven dogovor, vrz osnova na koj studentite od Severna
Makedonija se izzemeni od pla}awe na {kolarina za dodiplomskite i za magisterskite studii, osven vo slu~aj
dokolku tie ve}e imaat prethodno steknat ramnopraven stepen na obrazovanie. [kolarinata (https://www.unilj.si/study/information/tuition/)
e zadol`itelna i za site vonredni i za studentite na doktorski studii pri {to postoi
mo`nost na kofinansirawe na tie studii (https://www.uni-lj.si/doctoral_school/fees/).
Studiraweto na Univerzitetot vo Qubqana e odli~en na~in za steknuvawe znaewe, prakti~no iskustvo i
ve{tini {to vi se potrebni za da uspeete vo va{ata kariera kade bilo vo svetot kade {to }e re{ite da rabotite
i da `iveete i odli~en na~in da go iskusite studentskiot `ivot, da zapoznaete pove}e prijateli i da se
po~uvstvuvate kako del od na{ata akademska zaednica. Univerzitetot vo Qubqana nudi studii na 23 fakulteti
i na 3 umetni~ki akademii od oblastite na op{testveni, humanisti~ki i prirodni nauki, medicina, tehnika, umetnosti
i sport {to e retkost i spored svetskite kriteriumi.
1. Muzi~ka akademija
2. Akademijata za teatar, radio, film i televizija
3. Akademijata za likovni umetnosti i dizajn
4. Biotehni~ki fakultet
5. Ekonomski fakultet
6. Fakultet za arhitektura
7. Fakultet za op{testveni nauki
8. Fakultet za elektrotehnika
9. Farmacevtski fakultet
10. Fakultet za grade`ni{tvo i geodezija
11. Fakultet za hemija i hemiska tehnologija
12. Fakultet za matematika i fizika
13. Fakultet za pomorski studii i transport
14. Fakultet za kompjuteri i informatika
15. Fakultet za socijalna rabota
16. Ma{inski fakultet
17. Fakultet za sport
18. Fakultet za uprava
19. Filozofski fakultet
^lenovi na Univerzitetot vo Qubqana
20. Medicinski fakultet
21. Prirodno-matemati~ki fakultet
22. Pedago{ki fakultet
23. Praven fakultet
24. Teolo{ki fakultet
25. Veterinaren fakultet
26. Fakultet za zdravstveni nauki
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
13
MATURANT
Novogodi{en
Za vreme na studiite studentite mo`at da sorabotuvaat vo razli~ni proekti i da stanat del od razli~nata
me|unarodna zaednica na profesori i studenti.
Vo sporedba so drugite dr`avi, studentite vo Slovenija imaat nekolku povolnosti. Imaat subvencionirani
hrana i prevoz i mo`at da vr{at studentska rabota.
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
14
Den za dobredojde na bruco{ite
Fotografija: YTA
Godina plus i mo`nosti za u~ewe slovene~ki jazik
Bidej}i studiite te~at na slovene~ki jazik, a pri nekoi studiski programi i na angliski ili na drugi jazici, za
polesno vklu~uvawe vo slovene~kata sredina i pouspe{ni studii me|unarodnite studenti imaat na raspolagawe
t.n. Godina plus (https://www.uni-lj.si/study/year-plus).
Toa e sklop na sodr`ini i predmeti (pokraj slovene~kiot jazik) {to pri ispolnuvawe na odredeni uslovi na
stranskite studenti im se ovozmo`uva prodol`uvawe na statusot student.
Isto taka, postojat i razli~ni kursevi po slovene~ki jazik {to se odr`uvaat so fizi~ko prisustvo ili preku internet
i vid na esenski, zimski, proletni i letni {koli (https://www.uni-lj.si/study/learning-Slovene/), a na raspolagawe
im e i besplatniot internet-kurs po slovene~ki jazik Slonline (https://www.slonline.si/). Na Univerzitetot „Sv. Kiril i
Metodij# vo Skopje postoi i Lektorat na slovene~ki jazik.
Prijava za upis
Na linkot www.uni-lj.si/study se objaveni site informacii vo vrska so studiite na Univerzitetot vo Qubqana -
od objavenite studiski programi, uslovite za upis, prijavnite rokovi, dopolnitelnite aktivnosti pokraj studiite,
kariernite mo`nosti... Kandidatite za studii ja predavaat prijavata za upis preku portalot na eVŠ
https://portal.evs.gov.si/prijava/?lang=en. Prijavite ne treba da se pra}aat po po{ta, bidej}i e dovolna elektronski
predadenata prijava. I dokumentite za priznavawe na obrazovanieto se podnesuvaat preku portalot eVŠ. Za
polesno popolnuvawe na prijavata i predavaweto na dokumentite, poglednete go videoto so upatstvata na linkot
https://portal.evs.gov.si/information-in-english. Pomo{ pri prijavno-priemnata postapka ima na raspolagawe i vo
ramkite na Info-to~kata (https://www.uni-lj.si/studij/prijavno-sprejemni-postopki/kontakti). Konkursot za upis }e bide
objaven vo po~etokot na fevruari 2024 g. Pove}e informacii za prijavata, rokovite i uslovite za upis mo`e da
dobiete vo ramkite na informativnite denovi {to }e se odr`at vo petok i vo sabota, na 16 i na 17 fevruari 2024
godina.
dekemvri 2023
MATURANT
Novogodi{en
Pove}e informacii za uslovite za upis, procedurata za priem, dozvolata za privremen prestoj (viza) i mnogu
pove}e mo`e da najdete vo videoto:
https://www.youtube.com/watch?v=vahtUiQOBNE&feature=emb_imp_woyt
Predupreduvame deka za prijava na Univerzitetot vo Qubqana ne se potrebni uslugi koi{to gi nudat
regrutaciskite agenti i agencii.
Posetete gi na{ite {tandovi na virtuelniot
saem za obrazovanie „NA KOJ FAKULTET
]E ODI[?#, kade {to se pretstaveni site
~lenki na Univerzitetot vo Qubqana.
Saem za obrazovanie »Na koji ~eš faks«
Fotografija: Na koji ~eš faks
»Izborot na studii e edna od najva`nite odluki vo va{iot `ivot. Predlagame dobro da razmislite za toa {to ve
pravi sre}ni, za{to polesno se studira taka. Posetete gi veb-stranicite na fakultetite {to ve interesiraat kako
i nivnoto prisustvo na socijalnite mre`i. Ako vi treba pomo{ ili sovet, kontaktirajte n¢ ili zaka`ete onlajn
konsultacii. ]e se potrudime da gi obezbedime site informacii i odgovori na pra{awata {to s¢ u{te gi imate.
Karierna poddr{ka na studentite
Kariernite centri na Univerzitetot vo Qubqana na studentite i na diplomiranite na razli~ni dejnosti od oblasta
na li~en i karieren razvoj im garantiraat celokupna poddr{ka na nivniot studiski i karieren pat. So namera
za olesnuvawe na preminot od studiite na pazarot na trud i za steknuvawe i podobruvawe na razli~ni kompetencii
i znaewa se vr{at besplatni rabotilnici: od rabotilnici za samoocenuvawe, pi{uvawe biografija i
motivacisko pismo, podgotovki na razgovor za vrabotuvawe i zapoznavawe na pazarot na trudot pa s¢ do rabotilnici
na komunikacija, javno nastapuvawe, bonton, kreativno razmisluvawe, nadgraduvawe na kompjuterski znaewa
i brojni drugi raboti. Kariernite centri organiziraat i predavawa, trkalezni masi i drugi nastani za prilikite
vo stranstvo, pretpriemni{tvo, barawe praktiki, stipendii i drugi temi, povrzani so pazarot na trudot. Rabotat
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
15
MATURANT
Novogodi{en
vo oblasta na razvoj na tutorstvo za studenti i poddr{ka na studenti so poseben status. Mladite ve}e za vreme
na studiite preku kariernite centri na Univerzitetot vo Qubqana gi vklu~uvame vo aktivnostite na kariernata
orientacija vo vid na individualni sovetuvawa, rabotilnici, poseti vo realni rabotni sredini i pretstavuvawe
na kariernite pati{ta. Redovno gi povrzuvame so potencijalnite rabotodava~i. Aktivnostite za studentite se
celosno besplatni i dostapni na site fakulteti i akademii na Univerzitetot vo Qubqana, objasnuva rektorot.
Aktivnosti pokraj studiite
Centarot na aktivnosti pokraj studiite na Univerzitetot vo Qubqana se gri`i za aktivnostite vo oblasta na
sportot, kulturata i umetnosta, za{tita na zdravjeto i `ivotnata sredina, pa i volonterstvo i humanost. Namenata
na aktivnostite pokraj studiite e stimulirawe na razvojot na kompetencii, ve{tini i prednosti od oblastite
koi{to ne se neposredno del od studiskata programa i zajaknuvawe na psihofizi~kata sposobnost na studentite
za soo~uvawe so predizvicite povrzani so studiite i drugite aktivnosti.
Studentite imaat mo`nost vo poedine~nata studiska godina vo ramkite na studiskata programa od prv i vtor
stepen da zapi{at i nadvore{en izboren predmet za kreditni poeni spored EKTS.
Za relaksacija i energija na studentite sekoj den im se na raspolagawe i programite na dnevnata rekreacija {to
se odr`uvaat pod stru~no rakovodstvo vo Univerzitetskata sportska sala Ro`na dolina.
Letni {koli
Univerzitetot vo Qubqana sekoja godina organizira bogat izbor na letni {koli. Na raspolagawe se pove}e od
40 takvi {koli {to pokrivaat razli~ni podra~ja: od ekonomsko-delovni nauki i pravo, socijalni nauki do umetnost,
veterina, teolo{ki i tehni~ki nauki. Vo ramkite na letnite {koli od oblasta na slovene~kiot jazik u~esnicite
mo`at da nau~at, odnosno da go nadgradat znaeweto na slovene~kiot jazik, a letnite {koli se voedno i
dobra mo`nost za zapoznavawe na slovene~kata kultura i sredina. Nekoi letni {koli se nameneti za u~enici od
osnovno, a drugi za sredno{kolci, studenti na dodiplomski i postdiplomski studii, istra`uva~i i profesori.
Podetalni informacii }e bidat objaveni na internet-stranicata (https://www.uni-lj.si/study/summerschools/).
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
16
Rektorat na Univerzitetot vo Qubqana
Fotografija: YTA
Me|unarodna sorabotka na Univerzitetot vo Qubqana
Edna od strate{kite nasoki na Univerzitetot vo Qubqana e sorabotka so univerzitetite vo regionot na Zapadniot
Balkan. Vo ramkite na Univerzitetot raboti Sekretarijat na Rektorskiot forum na Jugoisto~na Evropa i
Zapaden Balkan, sozdaden vo 2018 godina koj zdru`uva pove}e od 20 univerziteti od regionot. Rektorskiot forum
na Jugoisto~na Evropa i Zapaden Balkan se zalaga za stimulirawe na evropskata politika vo oblasta na visokoto
obrazovanie i istra`uvawa vo regionot, za razmena na dobri praktiki, podgotovka na zaedni~ki proekti, usoglasuvawe
na zakonodavstvo, stimulirawe razmena na personal i studenti i sl.
Univerzitetot vo Qubqana, vo sorabotka so stranskite univerziteti, realizira interdisciplinarni i multidisciplinarni
studii i posvetuva golemo vnimanie na me|unarodnite razmeni na studenti i profesori i intenzivno
se vklu~uva vo me|unarodnite partnerstva. Vklu~en e vo evropskata asocijacija EUTOPIA, vo koj{to se povrzani
u{te devet evropski univerziteti. Stanuva zbor za rabotewe vo vid na vmre`uvawe na evropskite kampusi
za razgleduvawe na globalnite i lokalnite predizvici so zaedni~ki istra`uvawa, pogolema mobilnost na studenti
i personal i grupni inovacii {to £ slu`at na po{irokata javnost vo regionalnite zaednici.
Okolu tri ~etvrtini od stranskite studenti doa|aat od regionot na Zapaden Balkan - glavno od Severna Make-
dekemvri 2023
MATURANT
donija, Bosna i Hercegovina, Srbija, Hrvatska i Crna
Gora. Edna od strate{kite orientacii na Univerzitetot
vo Qubqana e sorabotkata so regionot na Zapaden
Balkan, a preku istra`uva~ki, nastavni i studiski aktivnosti
nie isto taka se stremime da se povrzeme i da
odr`uvame kontakt so Slovencite koi `iveat vo stranstvo.
Me|unarodni studenti ambasadori
Razmena na iskustva, pomo{ na me|unarodnite studenti
i prezentirawe na `ivotot na me|unarodnite studenti
vo Slovenija i Qubqana se nekoi od glavnite aktivnosti
na me|unarodnite studenti ambasadori. Svesni
sme deka toa e od golemo zna~ewe za idnite studenti,
zatoa so golema gordost vi ja pretstavuvame na{ata
nova videoserija „With interantional students about...# so
koja{to sakame da gi pretstavime studiite vo Slovenija
i na Univerzitetot vo Qubqana. Vo ovaa serija na-
{ite me|unarodni studenti ambasadori odgovaraat na
razli~ni pra{awa, me|u koi se i: zo{to tie odlu~ile
da studiraat vo Slovenija i na Univerzitetot vo Qubqana,
kako e da se studira kaj nas, dali tie nai{le na
nekakvi predizvici, kakvi se prednostite na studiite
i na brojni drugi pra{awa {to bi mo`ele da gi interesiraat
kako sega{nite taka i idnite studenti na Univerzitetot
vo Qubqana, a voedno i onie {to razmisluvaat
nekoga{ da se zapi{at na fakultet ili na akademija
na na{iot univerzitet. Snimkite mo`ete da gi vidite
na na{iot YouTube kanal:
https://youtube.com/playlist?list=PLHuFI9ewvHMNp_R174U
GYOqYVC8yXQ5We&si=4Cf4AmgUkIlwMMVS.
Me|unarodnite studenti ambasadori se ovde i zatoa
da vi pomognat vo slu~aj na eventualni dvoumewa, odgovaraat
na site va{i pra{awa vo vrska so studiite i so
`iveeweto vo Slovenija, a me|u drugoto se me|u va{ite
prvi postojki na patot kon Slovenija i kon Univerzitetot
vo Qubqana, pa tokmu zatoa mnogu n¢ raduva {to
mo`eme da se povrzeme so vas i zaedno so niv preku
razgovor so me|unarodnite studenti (Chat with international
students). Ovde
https://www.uni-lj.si/study/impressions/chat-with-international-students/
vi stojat na raspolagawe 14 me|unarodni studenti od
razli~ni dr`avi i od razli~ni fakulteti.
Edna od na{ite me|unarodni studentki ambasadorki e
i Sara Ivanovska koja{to doa|a od Severna Makedonija
i koja{to nakuso }e go prezentira svoeto iskustvo.
Posetete gi na{ite veb-stranici i socijalnite
mre`i na fakultetite za koi ste zainteresirani, doznajte
s¢ {to treba da znaete pri izborot da studirate na
na{iot univerzitet i podgotvete gi va{ite pra{awa.
Ako vi treba sovet ili pomo{, ne dvoumete se da n¢ kontaktirate.
]e se potrudime da vi gi obezbedime site
informacii i odgovori na site va{i pra{awa. So sre}a!
Veb-stranica na Univerzitetot vo
Qubqana: www.uni-lj.si/study
i-mejl adresa: study.info@uni-lj.si
Iskustva na studentite
od Severna Makedonija
Sara Ivanovska
student na
Univerzitetot vo Qubqana
2 godina na magisterski
studii po psihologija
na Filozofskiot fakultet
Mojata akademska avantura
ja zapo~nav po zavr{uvawe na
srednoto gimnazisko obrazovanie
vo Bitola. Koga odbirav
na koj fakultet sakam da
se zapi{am, nasokata psihologija
na Filozofskiot fakultet
na Univerzitetot vo
Qubqana be{e mojata prva
`elba. Isto taka, razmisluvav
da prodol`am so studiite
vo Makedonija, no mo`nostite koi ni gi nudi Slovenija
kako studenti bea od zna~itelna va`nost vo mojata odluka.
Poradi bilateralniot dogovor {to go imaat dvete
dr`avi, studiraweto vo Slovenija go smetav za otsko~na
daska za napreduvawe na profesionalno nivo. Predizvicite
so koi{to se soo~iv vo ovie godini mi pomognaa
da stanam li~nost so mnogu pogolemo znaewe i iskustvo.
Univerzitetot nudi mo`nost za profesionalen rast i
razvoj, kako i razvoj na individualnosta. Isto taka nudi
mnogu mo`nosti koi studentite mo`at da gi koristat nadvor
od nastavata. Eden primer e studentskata rabota,
koja na studentite im dava mo`nost za sobirawe iskustva
na sekoe pole i mo`nost za individualno finansisko
izdr`uvawe. Jas li~no imam pove}e od 6 godini studentsko
rabotno iskustvo i sum mnogu blagodarna {to mo`ev
da dostignam finansiska stabilnost. Preku studentskite
raboti steknav i mnogu prijatelstva koi {to s¢ u{te
traat. Na sli~en na~in, i mojata momentalna studentska
rabota vo Me|unarodnata kancelarija na Filozofskiot
fakultet mi otvora mnogu vrati za ponatamu. Iskustvoto
koe{to go dobivam e od neprocenliva va`nost za mene.
Pokraj studentskata rabota sum vklu~ena i vo mnogu aktivnosti
nadvor od studiite. Ve}e dve godini sum koordinator
tutor za studenti na razmena na Filozofskiot
fakultet, kade {to imam uloga da organiziram razli~ni
aktivnosti i vodewe na grupa tutori. Na studentite im
nudime pomo{ za polesno prilagoduvawe na studiite i
`iveewe vo Qubqana. Isto taka sum pridru`nik na slepi
i slabovidni, go u~am slovene~kiot znakoven jazik i
sum studentski ambasador na Univerzitetot vo Qubqana.
Qubqanskiot univerzitet e poznat ne samo vo balkanskite
dr`avi, tuku i vo mnogu drugi evropski dr`avi i vo
dr`avi od tretiot svet. Dokaz za toa se golemiot broj na
zapi{ani studenti na godi{no nivo. Univerzitetot nudi
programi na slovene~ki i na angliski jazik. Ovaa godina
Slovenija primi pove}e od 1 400 makedonski studenti.
Koga zboruvame za profesorite i za drugite vraboteni vo
akademskiot svet, mo`am da ka`am deka nivnata profesionalnost
e na visoko nivo. Znaeweto {to ni go prenesuvaat
nam studentite e od klu~na va`nost. Blagodarenie
na nivnata stru~na ekspertiza, od ovoj univerzitet
izleguvaat kvalitetni kadri vo site oblasti.
Bi sakala da dodadam deka Qubqana se smeta za eden
od najbezbednite i najzelenite gradovi vo svetot. Dopolnitelno,
sekoja godina, se izdignuva na s¢ povisoko kulturno
nivo preku organizirawe na razli~ni nastani i
sre}na sum {to mo`am da bidam svedok na toa.
Na ~itatelite toplo im prepora~uvam dokolku imaat
mo`nost da ja iskoristat ovaa {ansa i da dobijat kvalitetno
obrazovanie na Qubqanskiot univerzitet.
MATURANT
dekemvri 2023
17
MATURANT
Novogodi{en
Univerzitet vo Nova Gorica - Republika Slovenija
Iskustvo so prekugrani~no studirawe
Najzapadniot univerzitet vo Slovenija, Univerzitetot vo Nova
Gorica, e najmaliot javen univerzitet i se nao\a na slovene~koitalijanskata
granica, vo gradot Nova Gorica
Pred da vi ja pretstavime studiskata ponuda
na univerzitetot, bi sakale da posvetime
nekolku zborovi na samata ovaa posebna
lokacija za studirawe. Gradot Nova Gorica
e navistina unikaten, toj e eden od retkite
gradovi vo svetot kade bukvalno mo`ete
da stoite so ednata noga vo edna zemja, a
so drugata vo druga zemja. Pri~inata e {to ne
postoi jasna fizi~ka granica pome|u Nova
Gorica i nejziniot italijanski sosed, Gorica,
i dvete zemji duri delat zaedni~ki plo-
{tad - Plo{tadot Evropa (na italijanski:
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
Plo{tad Evropa - plo{tadot {to go delat Slovenija i Italija
Foto: Hana Buda{eva
Pjaca Transalpina). Stoej}i na pro~uenata znamenitost na
plo{tadot - trkaleznata tabla so imiwata na dvete sosedni
zemji, vnimanieto vi go privlekuva ne samo pogledot na
interesnata arhitektura i atraktivnite okolni ridovi, tuku
i celokupnoto spojuvawe na kulturi, zemji i nacii vo ova
mesto e toa {to }e ve privle~e. Studentite na univerzitetot
sekojdnevno go do`ivuvaat ovoj prekugrani~en karakter
na oblasta - za vreme na pauzata, tie (zaedno so nivnite
predava~i) pijat kafe vo Italija - bidej}i univerzitetot
se nao|a na pomalku od 100 metri od dr`avata granica. Ili,
pak, studentite odat na popladnevno patuvawe do italijanskoto
krajbre`je vo blizina, ili, popladneto go pominuvaat
na slovene~kiot del od granicata, vo sosedniot adrenalinski
park kaj prekrasnata reka So~a koja te~e pokraj Nova
Gorica.
18
dekemvri 2023
MATURANT
Novogodi{en
Vsu{nost, Gori{kiot Region e definitivno ubava oblast za studirawe, toj e topol submediteranski region
so otvoreni i gostoprimlivi lu|e, ima interesna i lesno dostapna lokacija, 1 ~as od Qubqana, 1,5 ~as
od Venicija, 20 minuti do morskiot breg (interesno, najblisku e italijanskiot breg). Poznat e po odli~nite
vina, odli~nata hrana i adrenalinskite sportovi. Regionot e isto taka isklu~itelno bezbeden i toa e
u{te eden va`en faktor za dobrosostojbata na studentite.
Univerzitetot vo Nova Gorica - mal skapocen kamen so isklu~itelno visok obrazoven kvalitet
Univerzitetot vo Nova Gorica e vsu{nost unikaten kako i samiot grad - toj e mal skapocen kamen so isklu~itelno
visok obrazoven kvalitet.
Toj e internacionalno orientiran butikov univerzitet, kade na{ite studenti mo`at da napreduvaat
kako individui i celosno da gi razvivaat svoite talenti.
Univerzitetot se sostoi od sedum fakulteti koi nudat 7 dodiplomski, 9 master i 8 doktorski studiski
programi koi gi pokrivaat prirodnite nauki, in`enerstvoto, menaxmentot, bio-tehni~kite nauki, humanitarnite
nauki i umetnosta.
Lista na dodiplomski, magisterski studiski programi:
Fakultet/Akademija Studiski programi Stepen
Fakultet za prirodnonau~ni studii @ivotna sredina dodiplomski i magisterski
Fakuletet za in`enerstvo i In`enerstvo i menaxment dodiplomski i magisterski
menaxment Vodewe na otvoreno obrazovanie magisterski
Fakultet za prirodni nauki Fizika i astrofizika dodiplomski i magisterski
Nauka za materijalite
magisterski
Fakultetot za humanistika Kulturna istorija dodiplomski
Slovenistika
dodiplomski
Humanisti~ki studii
magisterski
(nasoki: Lingvistika,
Literaturni nauki, Istorii i
kulturi na prekugrani~ni
prostori)
Akademija za umetnosti
Migracii i me|unarodni odnosi
(evropska magister - Erazmus
Mundus studiska programa)
Digitalni umetnosti i praktiki
(moduli: Animacija, Film,
Fotografija, Novi mediumi)
magisterski
dodiplomski
Mediumski umetnosti i praktiki magisterski
(moduli: Animacija, Film,
Fotografija, Novi mediumi,
Scenografski prostori,
Sovremeni umetni~ki praktiki)
Fakultet za lozarstvo i vinarstvo Lozarstvo i enologija dodiplomski i magisterski
Studirajte bez {kolarina, zapi{ete se bez priemni ispiti
Makedonskite dr`avjani se oslobodeni od pla}awe {kolarina za redovni dodiplomski i master studiski
programi koi se kofinansirani od dr`avata. Edinstveniot tro{ok e takanare~niot upisen tro{ok od
75 evra po akademska godina, koj gi pokriva administrativnite tro{oci.
Sekako ne treba da se zaboravat upisen sistem bez priemni ispiti, kriteriumite za zapi{uvawe na dodiplomski
studii se zasnovaat na op{toto dostignuvawe na maturata/zavr{niot ispit od srednoto u~ili-
{te i prose~nata ocenka od treta i ~etvrta godina od srednoto obrazovanie. Samo kandidatite za Akademija
za umetnosti treba da go polo`at takanare~eniot test za sposobnost, no toa mo`e da ga storat onlajn
preku internet (CV, portfolio, intervju).
Osven toa, Fondacijata na Univerzitetot vo Nova Gorica sekoja godina, na svoite studenti im nudi raznovidni
stipendii - stipendii za talentirani studenti, stipendii za odbrani magisterski studii i sti-
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
19
MATURANT
Novogodi{en
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
pendii za studenti sportisti.
Fondacijata Univerzitet vo Nova Gorica nudi razni
vidovi na stipendii za studenti. Vo akademskata
2023/24 godina Fondacijata }e dodeli dva vida
stipendii - stipendii za talentirani studenti i
stipendii za studenti sportisti. Vsu{nost, na{iot
univerzitet e poznat vo Slovenija i vo stranstvo
kako isklu~itelno sportski prijatelski univerzitet.
Ima s¢ pove}e sportisti od razli~ni zemji koi
odlu~uvaat da studiraat na na{iot univerzitet -
od fudbaleri, rakometari, odbojkari, teniseri do
karting-trka~i itn. Statusot student sportist im
dava mnogu prednosti, kako {to se prisposobeni i
pofleksibilni na~ini na studirawe, i stipendii
za studenti sportisti.
Iidividualen pristap, studirajte
vo mali grupi
Videj}i sme relativno mal univerzitet so okolu
500 studenti, poznati sme po faktot deka imame
individualen pristap koi na{ite studenti. Tie
studiraat vo mali grupi i studentot nikoga{ ne e
"samo broj# na na{iot univerzitet. Site profesori
}e go znaat va{eto ime, va{ite talenti i potencijali,
i posledovatelno }e mo`at da ve vodat vo studentski
proekti, prakti~ni pozicii koi se najsoodvetni
za vas - pa duri i da ve prepora~aat na rabotodava~
koj nudi rabota na diplomirani so specifi~ni
znaewa ili ve{tini.
Osven toa, vo mala studiska grupa, koja vo predavalna
e so voobi~aeno ne pove}e od 20 studenti,
studiraweto e mnogu polesno i ovozmo`uva razli~ni
metodi na nastava, kade {to studentite sekoga{
zemaat aktivno u~estvo vo diskusiite, tie se ohrabruvaat
da go ka`at svoeto mislewe, a isto taka dobivaat
brza direktna pomo{ i povratna informacija
od profesorite. Osobeno za me|unarodni studenti
na koi na po~etokot na studiite mo`ebi im
treba malku pogolema poddr{ka, mnogu povolniot
broen odnos nastavnik - student e definitivno dobredojden.
Prakti~no-orientiranite studii i
studentski proekti
Prakti~no-orientiranite studii se u{te edna
pri~ina za golem broj mladi potencijalni studenti
od Slovenija i stranstvo da go izberat na{iot univerzitet.
Pove}eto od na{ite studiski programi,
isto taka i na nivo na dodiplomski studii, imaat
prakti~ni sta`irawa, rabota na proekti, rabota na
teren, i dr., preku koi studentite se steknuvaat so
iskustvo, razni dopolnitelni meki ve{tini, kako i
so kontakti so potencijalni rabotodava~i. Golem
broj proekti se finansirani od Ministerstvoto za
obrazovanie, nauka i sport na Republika Slovenija,
i studentite se plateni i da rabotat na tie proekti.
Edna od najdobrite studentski aktivnosti e proektnata
{ema INSPIRO - Inovativni studentski
proekti vo istra`uva~ka sredina. Studentite razvivaa
nivni sopstveni istra`uva~ki idei preku izveduvawe
na trimese~en platen istra`uva~ki proekt
vo edna od laboratoriite/istra`uva~kite centri
na Univerzitetot vo Nova Gorica i pod vodstvo
na iskusen mentor - istra`uva~ od Univerzitetot.
Univerzitetot vo Nova Gorica e osobeno poznat po
svoite najsovremeni istra`uva~ki dostignuvawa i
na{ata sovremena oprema za istra`uvawe e dostapna
na studentite koi sakaat da se vklu~at vo svetot
na naukata. Edna od najinteresnite mo`nosti za studentite
da ja koristat istra`uva~kata oprema e da
u~estvuvaat vo nekomercijalniot edukativen astrofizi~ki
proekt GoChile (https://gochile.si/). Preku ovoj
proekt studentite mo`at da u~estvuvaat vo besplatni
astronomski nabquduvawa na neboto so dale~insko
upravuvawe so robotskiot teleskop GoChile vo
^ile, Ju`na Amerika, koj tamu be{e instaliran od
Univerzitetot vo Nova Gorica i sorabotni~koto astronomsko
spisanie „Spika#.
Teleskopot GoChile lociran vo ^ile,
Ju`na Amerika
Foto: Arhiva na GoChile
Me|unarodni mobilnosti i drugi mo`nosti za
steknuvawe iskustvo vo stranstvo
Studentite mo`at da odat na me|unarodni razmeni
vo stranstvo za da studiraat ili za praksa.
Bidej}i slovene~kiot sistem za visoko obrazovanie
e del od Bolowskiot sistem koj e unificiran niz
cela Evropa, nema problem so prepoznavawe na mobilnost
vo stranstvo i od druga strana, so priznavawe
na diplomi steknati vo Slovenija. Pokraj najpoznatata
{ema za mobilnost, Erazmus+ i negovite
klasi~ni individualni mobilnosti, postoi i {ema
za studiska mobilnost CEEPUS i razni bilateralni
dogovori so univerzitetite {irum svetot i opcii
20
dekemvri 2023
MATURANT
Novogodi{en
Kako da apliciram?
Postapkata na aplicirawe e lesna, kandidatite
se prijavuvaat preku internet preku nacionalniot
onlajn sistem za aplicirawe, nare~en eVŠ. Vo rokovite
za aplicirawe, tie treba da go popolnat formularot
za aplicirawe preku internet, a site potrebni
dokumenti da gi dostavat podocna. Linkot do
formularot za aplicirawe eVŠ e isto taka na vebstranicata
na Univerzitetot, a na{ata studentska
kancelarija (studentska.pisarna@ung.si), dokolku e
potrebno, mo`e da im pomogne na kandidatite da go
popolnat formularot.
Univerzitetot vo Nova Gorica ima tri povici za
aplicirawe za gra|ani od zemji koi ne se ~lenki na
EU, plus posledniot povik za popolnuvawe slobodni
mesta. Prviot povik za aplicirawe za dodiplomski
studii }e bide od 20. fevruari do 20. mart
2024 godina. Vtoriot povik }e bide od 1. april do 1.
juli 2024 godina, tretiot povik }e bide od 1.avgust
do 1. septemvri 2024 godina i posledniot povik za
popolnuvawe na slobodni mesta od 10. do 25. septemvri
2024 godina. Novina vo zapi{uvaweto vo akademskata
2024/2025 godina e toa {to }e imame odbran
broj na mesta rezervirani specijalno za kandidati
od regionot na Zapaden Balkan (zemjite so
koi Slovenija ima dogovori za osloboduvawe od
pla}awe {kolarina). No dokolku ima slobodni mesta
vo EU-kvotite, studentite od zemji koi ne se
~lenki na EU, mo`at da gi prevzemat i tie mesta.
Da gi zapo~nete studiite
na polesen na~in
za dvojni diplomi so izbrani univerziteti vo stranstvo.
Letnite {koli se isto taka prijaten i efikasen
na~in za steknuvawe na novo znaewe, iskustvo (i, se
razbira, novi prijateli) vo stranstvo. Univerzitetot
ne samo {to gi ohrabruva studentite da u~estvuvaat
vo letni {koli nasekade vo svetot, tuku organizira
i mnogu letni i esenski {koli, isto taka i vo
stranstvo, vo sorabotka so partnerski univerziteti
i istra`uva~ki centri vo stranstvo. Ovaa godina,
na primer, na{ite studenti zedoa aktivno u~estvo
vo letnite i esenskite {koli vo Kemnic, Germanija,
koorganizirani od Univerzitetot vo Nova Gorica
kako del od ACROSS Univerzitetskata Mre`a.
Va{eto u~ili{te mo`e da ve odnese i na odreden
nastan ili aktivnost vo stranstvo: dodeka studentite
na Kulturna istorija ~esto gi istra`uvaat istoriskite
znamenitosti vo sosednite zemji, studentite
na Lozarstvoto i vinarstvoto patuvaat za da gi
vidat vinarskite vizbi i da u~estvuvaat na vinski
saemi vo razli~ni zemji; studentite na @ivotna
sredina gi istra`uvaat italijanskite organski
farmi, a studentite na Akademijata za umetnosti gi
izlo`uvaat svoite umetni~ki dela na me|unarodni
izlo`bi i na festivali za film ili animacija niz
Evropa.
Studenti i nivniot profesor na letnata {kola
„Obnovlivite granici: Energetskiot pejsa` vo
evropskite grani~ni zemji# vo Kemnic, Germanija
(ACROSS University Network)
Foto: Arhiva na Una Savi}
Davame s¢ od sebe za da im pomogneme na na{ite
studenti da se ~uvstvuvaat dobredojdeni na na{iot
univerzitet i vo lokalnata sredina u{te od prviot
den. Da bideme precizni - duri i pred nivnoto pristignuvawe
vo Slovenija, kako i pred po~etokot na
akademskata godina, za na{ite novi studenti Univerzitetot
gi sproveduva na{ite besplatni kursevi
za povtoruvawe na materijalot od osnovnite predmeti
kako matematika, fizika ili hemija, a na novite
studenti ni nudi i pomo{ od studenti tutori,
koi mo`at da ni dadat soveti za razli~ni pra{awa
kako {to se: smestuvawe, aktivnosti vo slobodno
vreme, proceduri za registrirawe vo agencii za
rabota na studenti itn.
Prvata nedela od oktomvri, koga zapo~nuva akademskata
godina, Univerzitetot go organizira i takanare~eniot
Den za orientacija za novite studenti,
kade {to studentite gi posetuvaat univerzitetskite
kampusi, se vklu~uvaat vo razli~ni aktivnosti
na Studentskiot sovet, turi so vodi~i niz gradot,
i se sre}avaat so drugi studenti, so personalot na
Univerzitetot, so pretstavnicite na lokalnite
studentski klubovi itn.
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
21
MATURANT
Novogodi{en
Den za orientacija za novi studenti, oktomvri
2023 godina
Foto: Veronika Pi~inini
Me|unarodnite studenti ne treba da se gri`at za
nivnite prvi~ni ve{tini po slovene~ki jazik - na
na{iot univerzitet, od kandidatite ne se bara da
imaat prethodno znaewe na slovene~kiot jazik, kako
toa sekako e dobredojdeno.
Noviot Jazi~en centar na Univerzitetot nudi besplatni
kursevi po slovene~ki jazik za niv i programa
Leto+/Year+ za intenzivno u~ewe slovene~ki
jazik. Vo bibliotekata na Univerzitetot mo`ete
besplatno da pozajmuvate materijali za u~ewe jazik
ili da go nadgradite va{eto znaewe na slovene~kiot
jazik so isprobawe na onlajn
platformata SlovSTvo, razviena od
na{ite istra`uva~i. Pokraj toa, na
mnogu ispiti mo`ete da odgovorite
na angliski jazik, a profesorite na
stranskite studenti }e im dadat i
alternativna literatura na angliski
jazik.
Zaedno so drugite beneficii za
studentite: pristapni ceni za smestuvawe,
studentski obroci kofinansirani
od dr`avata, mo`nosti za
studentska rabota i subvencioniran
ili duri i besplaten lokalen gradski
prevoz, Nova Gorica e definitivno
odli~na destinacija za studirawe,
kade {to sekoj student od
drug region ili od druga zemja mnogu
brzo }e se ~uvstvuva kako doma.
Tekstot go podgotvi:
Veronika Pi~inini
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
Studentski svedo[tva:
Zdravo na site, Jas sum Natalija Zlatanova od Makedonija i sakam so vas da
go spodelam moeto iskustvo na Fakultetot za in`enerstvo i menaxment pri
Univerzitetot vo Nova Gorica. Prvpat doznav za ovoj univerzitet u{te vo
sredno u~ili{te za vreme na edna od nivnite prezentacii.Toga{ ne ni znaev
deka }e zavr{am ovde, no mnogu mi e milo {to zavr{iv. Najprvo, ona {to e tolku
interesno za ova mesto e {to ne se fokusira samo na eden predmet, tuku imame
predavawa i za in`enerstvo i za menaxment, {to otvora vrati kon svet poln so
mo`nosti. Otkako }e diplomirate, mo`ete ili da se pridru`ite na korporativniot
svet i da go istra`uvate menaxmentot, ili da zapo~nete kariera kako
elektroin`ener. Plus, imame izvonreden Studentski sovet kade {to mo`ete
aktivno da se vklu~ite vo univerzitetskiot `ivot. So mal broj na studenti,
na{ite profesori navistina imaat vreme da se posvetat na nas, pomagaj}i ni
da se spravime so site predizvici so koi se soo~uvame. U{te eden interesen
aspekt e {to gi imame ovie super korisni tutori - iskusni studenti od vtorata
godina natamu - koi nudat poddr{ka za novite i za me|unarodnite studenti
koi se suo~uvaat so jazi~ni i akademski barieri. Edna od najgolemite pri~ini
Natalija Zlatanova
Foto: Arhiva na
Natalija Zlatanova
{to ja izbrav Slovenija e toa {to obrazovanieto ovde e besplatno za studentite od Makedonija. Voedno
moram da ja spomenam i prirodata na Slovenija, koja e apsolutno vpe~atliva. Slovenija nudi s¢, od more do
planini, od vol{ebni mesta kako ezeroto Bled do hipnotizira~ki pe{teri. Ona {to e u{te podobro e {to
na{iot univerzitet e lociran na samo edna peda od Italija, taka {to spontanite patuvawa preku granicata
se lesni. Zna~i, ako nekoga{ razmisluvate za va{ata sledna akademska avantura, razmislete da ni se
pridru`ite ovde na Univerzitetot vo Nova Gorica.
Natalija Zlatanova, student na dodiplomski studii na
Fakultetot za in`enerstvo i menaxment, Univerzitet vo Nova Gorica
22
dekemvri 2023
Univerzitet vo Maribor
KREIRAJ JA
SVOJATA IDNINA
NA UNIVERZITETOT
VO MARIBOR
MATURANT
Novogodi{en
Univerzitetot vo Maribor e me|unarodno etablirana institucija so re~isi 50 godini tradicija. Vtori sme
po golemina i vtor najstar univerzitet vo Slovenija. Vo na{iot sostav se 17 fakulteti koi gi pokrivaat site
oblasti na studii i se rasporedeni niz cela Slovenija, {to e isto taka posebnost na Univerzitetot vo Maribor.
Golema poddr{ka na studiite nudi Univerzitetskata biblioteka Maribor i 13 fakultetski biblioteki, koi
zaedno imaat na raspolagawe pove}e od 1,7 milioni primeroci na materijali. Od 2016 godina, redovno sme
vklu~eni vo me|unarodnata rang-lista na najistaknati univerziteti i sme me|u ~etirite procenti na najdobri
univerziteti vo svetot. Dosega imame potpi{ano bilateralni dogovori Erazmus so pove}e od 500 stranski
univerziteti, a mo`eme da se pofalime i so priznanieto Jabolko na kvalitet 2020 za uspe{nata prikazna vo
programata Erazmus+. Mnogu posebno mesto ima priznanieto so koe stranskite studenti go nagradija Univerzitetot
vo Maribor za blagosostojba na stranskite studenti na visokoobrazovnite institucii, kako i so nagradata
„Globalni nagradi za zadovolstvo na studentite 2019# vo kategorijata „Sevkupno zadovolstvo# na onlajn
portalot StudyPortals.
Univerzitetot vo Maribor go so~inuvaat:
Fakultet za ekonomija i biznis (EPF)
Fakultet za elektrotehnika, kompjuterski nauki i informatika (FERI)
Fakultet za energetika (FE, vo Kr{ko, edinica vo Velewe)
Fakultet za grade`ni{tvo, soobra}ajno in`enerstvo i
arhitektura (FGPA)
Fakultet za hemija i hemiska tehnologija (FKKT)
Fakultet za zemjodelstvo i biosistemski nauki (FKBV) (prostorii
vo renoviraniot zamok Hompo{ vo seloto Pivola nedaleku od
Maribor)
Fakultet za logistika (FL, vo Ceqe, edinica vo Kr{ko)
Prirodno-matemati~ki fakultet (FNM)
Fakultet za organizaciski nauki (FOV, vo Kraw)
Fakultet za bezbednost (FVV, vo Qubqana)
Ma{inski fakultet (FS)
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
23
MATURANT
Novogodi{en
Fakultet za zdravstveni nauki (FZV)
Filozofski fakultet (FF)
Medicinski fakultet (MF)
Pedago{ki fakultet (PeF)
Praven fakultet (PF)
Fakultet za turizam (FT, vo Bre`ice)
Vo dru{tvo so najdobrite
Dali znaete, deka nad nas vo vselenata kru`i prviot slovene~ki nanosatelit TRISAT, koj celosno e sozdaden
na fakultet na na{iot univerzitet i deka i vtoriot satelit TRISAT-R ve}e e uspe{no lansiran? So sorabotkata
vo osnovaweto na nacionalniot superkompjuterski centar HPC RIVR, poddr`avme novi oblasti na istra-
`uvawe i razvoj na novi uslugi zasnovani na principot na otvoren pristap, so pomo{ na prototipot na superkompjuterot
MAISTER. Iznao|awe re{enija za podobra idnina za idnite generacii e cel na mnogu istra`uva~ki
proekti. Taka, Univerzitetot vo Maribor mo`e
da se pofali so va`niot pridones na svoite
fakulteti vo razvojot na avijacijata so elektri~en
pogon (HYPSTAIR) i prviot proben let
na vodoroden avion (MANERA), koj so godini ja
stava Slovenija na mapa kako vode~ka zemja vo
razvojot na odr`liva elektri~na avijacija, koja
}e ovozmo`i odr`livo i poekonomi~no patuvawe.
Minatite epidemiolo{ki sostojbi poka`aa
golema potreba za pomo{ pri razli~ni bolni~ki
gri`i, {to dovede do pronajdokot na prvata
robotka FRIDA, razviena na Univerzitetot vo
Maribor, koja ve}e e od golema pomo{ pri gri-
`ata za pacientite i pri posetite. Naskoro }e £
se pridru`i i robotot Smiqan.
So prepoznatlivi uspesi na poleto na nau~noto
istra`uvawe, postignati so sopstveno znaewe i tehnologija, Univerzitetot vo Maribor na toj na~in stoi
pokraj konkurentskite obrazovni i istra`uva~ki institucii vo evropskiot i globalniot prostor.
Zo{to da studirate na Univerzitetot vo Maribor?
Odlukata za studirawe na Univerzitetot vo Maribor e vistinskata odluka, bidej}i nudi
PROGRAMI ZA DODIPLOMSKI I POSTDIPLOMSKI STUDII (QR-kod) i nivno izveduvawe
spored kreditniot sistem (EKTS). Sekoja studiska programa ovozmo`uva interdisciplinarnost
kako del od najmalku 10 % izborni predmeti, {to zna~i deka za vreme na
studiite mo`ete da izberete od slobodno izborni predmeti na najrazli~ni studiski programi
kako vo Slovenija, taka i vo stranstvo.
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
Univerzitetot vo Maribor nudi niza mo`nosti za KARIEREN RAZVOJ. Se trudime, mladite so na{a pomo{
da ja sozdadat idninata {to ja sakaat. Silnata `elba za otkrivawe na novoto, nepoznatoto i qubopitnosta se
dobri sopatnici vo razvojot na karierata.
Sproveduvame i VONSTUDISKI AKTIVNOSTI OCENUVANI SO KREDIT za studenti na
studiski programi od prv i vtor stepen, koi imaat validen studentski status vo tekovnata
akademska godina. Prijavuvaweto se vr{i vo momentot na zapi{uvawe na povisoka godina,
a studentite mo`at da izbiraat pome|u nastavni edinici od oblasta na razni sportski
aktivnosti, informati~ka pismenost, praksa i podgotovka na uspe{na aplikacija za
ambiciozni istra`uva~ki proekti.
24
dekemvri 2023
[to vsu{nost zna~at vonnastavnite aktivnosti oceneti so kredit (nakratko KOOD), mo`ete da vidite vo videa
na linkot so QR-kodot.
Nudime i monitoring na NAPREDOK VO STUDII, TUTORSKI SISTEM, RAZMENA NA
STUDENTI, PROEKTI, NATPREVARI i INOVATIVEN I LI^EN PEDAGO[KI PRISTAP.
Site detalni informacii za fakultetite, vidovite na studiski programi, vonnastavnite
aktivnosti i drugo, mo`e da se najdat na QR-kodot, koj ve nosi na veb-stranicata moja.UM
(QR-kod). Edna od mnogute prednosti na Univerzitetot vo Maribor e i toa {to nudime
mo`nost za SMESTUVAWE VO STUDENTSKI DOM.
Studentski dom pove}e od samo dom
Odlukata za izbor na fakultet e
prosledena so temelno razgleduvawe
kade }e bidete smesteni za vreme
na studiite. Prednostite od prestojot
vo eden od studentskite domovi
na Univerzitetot vo Maribor
se sekako blizinata na fakultetite,
centarot na gradot, Univerzitetskata
biblioteka vo Maribor,
sportskite objekti i posledno, no ne
i pomalku va`no, nezaboravniot period
vo `ivotot, koga se steknuvaat
mnogu prijateli i socijalni ve{tini
vo so`ivot so drugi cimeri. Za mnogumina
studentskiot `ivot e eden od
najubavite periodi vo `ivotot. Studentskite
domovi na Univerzotetot
vo Maribor se rasporedeni na pet
atraktivni lokacii vo neposredna
blizina na fakultetite i centarot
na gradot, na studentite im
nudat 2 663 kreveti. Na studentite im ovozmo`uvaat dobri uslovi za u~ewe, bidej}i sekoja soba ima internetpriklu~ok,
kabelska televizija, a mir i ti{ina mo`ete da najdete vo prostoriite za u~ewe i vo kiberu~ilnicite
vo naselbata. Svoi prostori za mirno tvorewe imaat i studentite po muzi~ka i likovna pedagogija. Sportskiot
park na ulica „Gosposvetska# ima sportski tereni za fudbal i ko{arka, kako i golem fitnes-centar na
otvoreno, opremen so moderna oprema za ve`bawe.
Univerzitet prijatel na sportisti
MATURANT
Novogodi{en
Na Univerzitetot vo Maribor isto taka gi pottiknuvame aktivnostite na poleto na dvojni karieri za sportisti
i obrazovanie prilagodeno na sportistite. Taka, Univerzitetot vo Maribor e dobitnik na SERTIFIKAT ZA
PRIJATELSKO OBRAZOVANIE ZA SPORTISTI dodelen od Olimpiskiot komitet na Slovenija - Asocijacija
na sporstki sojuzi. Premnogu ~esto se slu~uva vrvnite sportisti na krajot na svojata kariera da se soo~at so
problemi vo gradeweto na nesportska kariera, bidej}i mnogumina go nemaat soodvetnoto obrazovanie i potrebnoto
iskustvo. Zatoa e va`no tie da se obrazuvaat dodeka aktivno se zanimavaat so sport. Univerzitetot vo
Maribor na sportistite im ovozmo`uva prilagoduvawa koi im go olesnuvaat obrazovanieto i im pomagaat da go
postignat posakuvanoto profesionalno obrazovanie i pokraj toa {to se intenzivno vklu~eni vo vrven sport.
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
25
MATURANT
Novogodi{en
Studenti za Univerzitetot vo Maribor
Vasilka Saklamaeva, prodekan za studentski pra{awa, FERI: Po tri godini `iveewe
i studirawe vo Maribor, ne samo {to zavr{iv fakultet, tuku re{iv da prodol`am
na magisterski studii. Blagodarenie na Univerzitetot vo Maribor i Fakultetot
za elektrotehnika, kompjuterski nauki i informatika, kako i na Studentskiot sovet, se
steknav so obrazovanie vo site oblasti koi me interesiraa. Zapoznav novi, razli~ni
grupi na lu|e i novi kulturi, koi go zbogatija moeto studentsko iskustvo ovde. Da se
bide student na Univerzitetot vo Maribor ima mnogu prednosti, i jas od srce vi prepora~uvam
samite da gi iskusite!
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
Matej @nidari~, student na Medicinskiot fakultet: Imam pozitivno iskustvo so
studiraweto na Univerzitetot vo Maribor. Osobeno sum zadovolen od organizacijata
na studiite i od vonnastavnite aktivnosti {to gi nudi Univerzitetot. Vo slobodno
vreme, studentite mo`at da u~estvuvaat na brojni nastani, kade {to go podobruvaat
svoeto studisko znaewe i se zapoznavaat so studenti so sli~ni interesi. Nema
studii {to se te{ki ako znae{ pravilno da upravuva{ so svoeto vreme.
VA@NI INFORMACII I DATUMI
Dodiplomski studii:
Prv prijaven rok: od sredina na fevruari do sredina na april 2024 god.,
Vtor prijaven rok: na po~etokot na septemvri 2024 god.
Postdiplomski studii:
Prv prijaven rok: od po~etok na mart do po~etok na maj 2024 god.,
Vtor prijaven rok: od po~etok na juli do po~etok na septemvri 2024 god.
Raste~kiot trend na prijavuvawe na kandidati od Severna Makedonija uka`uva na toa, deka studentite na
Univerzitetot vo Maribor se ~uvstvuvaat dobro, se dobredojdeni i zadovolni od izborot na studiski programi.
Vrz osnov na potpi{an dogovor, studiite na prv i vtor stepen se BESPLATNI za makedonskite studenti.
Za poedini studiski programi potrebno e poznavawe na slovene~ki jazik na odredeno nivo kako eden od uslovite
za zapi{uvawe. Nekoi studiski programi baraat ispolnuvawe na ovoj uslov pred zapi{uvawe prva studiska
godina, a nekoi pred zapi{uvawe vo vi{a godina na studirawe. Sertifikatite za poznavawe na slovene~kiot
jazik mora da se dostavat vo soglasnost so vremenskata ramka na postapkata za prijavuvawe i priem.
Informacii za toa koi studiski programi baraat ispolnuvawe na ovoj uslov za upis, mo`e da se dobijat od
tekovniot oglas za upis na konkretnata studiska programa.
Prijavata za upis se podnesuva na portalot eVŠ: https://portal.evs.gov.si/prijava/?lang=en.
Podetalni instrukcii za prijavata za upis kandidatite mo`at da najdat na veb-stranicata na Ministerstvoto
za visoko obrazovanie, nauka i inovacii na Republika Slovenija (https://www.gov.si/drzavni-organi/ministrstva/ministrstvo-za-visoko-solstvo-znanost-in-inovacije/)
ili vo Visoko{kolskiot prijavno-informativniot centar na
Univerzitetot vo Maribor (https://www.um.si/vpis/Strani/default.aspx), kade vo poglavjeto za prijavuvawe za stranci
od zemji koi ne se ~lenki na EU mo`at da se najdat site informacii potrebni za uspe{en upis:
https://www.um.si/vpis/tujci/Strani/default.aspx
Tehni~ka pomo{ za pra{awa pri popolnuvawe na elektronskata aplikacija obezbeduva Edinstveniot kontakt-centar
na Dr`avnata uprava (E: ekc@gov.si, T: 080-2002 (vo rabotni denovi od 8.00 do 22.00), tel. za povici
od stranstvo: 00386 1 478 85 90).
Odgovori na su{tinski pra{awa za postapkata za aplicirawe i priem i za postapkata za priznavawe na obrazovanieto
}e ja dobie{ vo Visoko{kolskiot prijavno-informativen centar (T: 02/ 23 55 264 in 02/23 55 263
E: vpis@um.si, recognition@um.si, https://moja.um.si/Strani/default.aspx), koj so zadovolstvo }e odgovori na site tvoi
pra{awa i }e ponudi pomo{, osobeno za pra{awa za dokumentacijata koja e potrebna za sproveduvawe na postapkata
za prijavuvawe i priznavawe, za tvoite studii i prestoj vo Maribor da bidat osnov za eden od najubavite
periodi od tvojot `ivot.
Dodatni informacii za
studiraweto na Univerzitetot
vo Maribor }e najdete na moja.UM
Studentski
prira~nik
26
dekemvri 2023
Univerzitet na Primorska
vo Koper, Republika Slovenija
MATURANT
Novogodi{en
ZA UNIVERZITETOT
NA PRIMORSKA
Univerzitetot na Primorska (UP) e mlad, dinami~en,
inovativen i inkluziven univerzitet na slovene~koto
krajbre`je (Koper, Evropa), lociran pome|u granicite
so Italija i Hrvatska.
Kako tret po golemina slovene~ki
univerzitet, ima re~isi 6.000 studenti,
od koi re~isi edna pettina se me|unarodni
(22,6 %).
Postojano ja razviva i zbogatuva svojata
sodr`ina, procesi i univerzitetsko
opkru`uvawe, so {to go zgolemuva kvalitetot
na studiite i studentskoto iskustvo.
Se sostoi od 6 fakulteti koi
nudat 81 studiski programi, od koi 18 se
izu~uvaat na angliski jazik.
- Fakultet za humanisti~ki nauki (UP
FH[)
- Fakultet za menaxment (UP FM)
- Prirodno-matemati~ki fakultet i
informaciski tehnologii (UP FAMNIT)
- Fakultet za turizam - Turistika (UP FT[)
- Fakultet za zdravstveni nauki (UP FVZ)
- Pedago{ki fakultet (UP PEF)
Po 20 godini uspe{en razvoj, taa e silno vklu~ena na
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
27
MATURANT
Novogodi{en
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
28
me|unarodno nivo, a nekoi oblasti se vo prvite redovi
na globalniot napredok vo istra`uvaweto.
Me|u klu~nite dostignuvawa na UP se:
- Univerzitetot na Primorska e polnopravna ~lenka
na Evropskiot univerzitet Transform4Europe, {to nosi
dodatni mo`nosti za me|unarodno vklu~uvawe i razmena
na studenti.
- Formirawe na InnoRenew CoE, nezavisen, me|unarodno
priznat istra`uva~ki institut, najgolemata drvena
zgrada vo Slovenija.
- Priem vo Evropskata mre`a na inovativni visokoobrazovni
institucii (ENIHEI).
- Vospostavuvawe na Katedrata za tolkuvawe i obrazovanie
na UNESKO za promovirawe na holisti~ki
pristapi kon nasledstvoto.
Vo ovaa `iva i digitalno napredna univerzitetska
sredina, studentite imaat mo`nost interdisciplinarno
da gi pro{irat svoite kompetencii i znaewa, da
istra`uvaat razli~ni kulturi i da u`ivaat vo `ivopisnoto
jadransko krajbre`je.
Andrijana
Vesovska,
UP PEF
Jas sum treta godina
student na nasokata za
vizuelni umetnosti i
dizajn na Pedago{kiot
fakultet, pri Univerzitetot
na Primorska
vo Koper. Moeto vreme
na ovoj univerzitet e
navistina isklu~itelno,
i od s¢ srce gi ohrabruvam
onie {to razmisluvaat za me|unarodno obrazovanie
da go istra`uvaat slovene~koto krajbre`je,
region koj, i pokraj negovata skromna golemina, nudi
bezbroj mo`nosti.
Ona {to navistina ja izdvojuva ovaa institucija e nejzinata
izvonredna umetni~ka programa, edinstvena od
vakov vid na Balkanot. Ovaa programa obezbeduva seopfatno
obrazovanie koe opfa}a razli~ni umetni~ki
disciplini, od skulptura i slikarstvo do sovremena
umetnost i film, vodeni od uspe{ni umetnici i profesori,
i vo prijatna atmosfera koja ovozmo`uva li-
~en rast i gi postavuva temelite za uspe{na kariera.
Zabele`itelen aspekt na na{eto obrazovanie ovde
dekemvri 2023
e ~estata sorabotka so lokalni brendovi i so samiot
fakultet. Ovie sorabotki ~esto se manifestiraat kako
prakti~ni proekti, vklu~uvaj}i kreirawe logoa,
posteri, mapi i mnogu pove}e. Fakultetot isto taka
nudi bogat spektar na vonnastavni aktivnosti, kako
{to se fotoklub, teatar, spisanieto „Pederon# i mnogu
pove}e. Vo ramkite na ovie aktivnosti ne samo {to
najdov nekoi od moite najdragi prijateli tuku i gi usovr{iv
moite jazi~ni ve{tini.
Za onie koi se zagri`eni za smestuvawe, prepora~uvam
da gi istra`at opciite kako studentskiot dom
Prisoje ili da gi razgledaat oglasite na mojcimer.si.
Pokraj toa, sekoga{ koga }e se pojavat pra{awa ili
gri`i, sekoga{ mo`ete da se obratite kaj u~enicite
tutori za nasoki. Ovie iskusni studenti se tuka za da
gi odgovorat va{ite pra{awa i da pomognat vo olesnuvawe
na va{ata tranzicija vo ovaa nova sredina.
Kostadinka
Todorova,
Univerzitet na
Primorska,
Fakultet za turizam
- TURISTIKA
Portoro`, nasoka
- Upravuvawe so
turisti~ki
pretprijatija
Menaxmentot e moeto
vtoro JAS, turizmot moja
pasija.
Vodena od `elbata za
uspeh, razmisluvaj}i za
mojata idnina, sekako deka osnoven preduslov vidov
vo kvalitetnoto obrazovanie. Samo kratko razgleduvawe
na sodr`inata i na obrazovnata programa na Fakultetot
za turisti~ki studii - Turistika, be{e dovolno
da zaklu~am deka toa e ona vistinskoto za mene.
Vedna{ po po~etokot na studiite uvidov deka voop-
{to ne sum pogre{ila, tuku naprotiv sleduvaa samo
niza na pozitivni iznenaduvawa i potvrda deka toa e
vistinskiot izbor.
Organiziranosta na nastavata e besprekorna, a dostapnosta
na profesorite na najvisoko nivo.
Studiite nudat {irok izbor na prakti~na nastava,
od razli~ni oblasti, pottiknuvaj}i ja inovativnosta i
kreativnosta na sekoj student, otvoraj}i {iroki horizonti
za sopstvena realizacija. Elektronskiot pristap
do obrazovanieto gi olesnuva administrativnite
proceduri, ovozmo`uvaj}i im na studentite bezgri`nost
i celosna posvetenost na steknuvaweto novi znaewa
i ve{tini.
E-u~ilnica e mesto kade {to gi dobivame site informacii
potrebni za sekoj predmet, [IS e platforma
koja{to ni ovozmo`uva prijava na ispiti, kolokviumi,
pregled na oceni i sli~no. Edinstven problem so
koj{to mo`e da se soo~ite vo prvite tri meseca e jazikot,
no Fakultetot ima re{enie i za ovoj problem,
postojat studenti takanare~eni - tutori, koj{to ve naso~uvaat
dokolku imate problem. Vo kratki crti ka-
`ano problemi ne postojat, dovolna e samo iskrenost
i posvetenost.
MATURANT
Novogodi{en
Pavel
Jolakoski,
student vo treta
godina na
Univerzitetot na
Primorska,
Fakultet za matematika,
prirodni
nauki i informaciski
tehnologii
Koga }e ve prifatat
na univerzitetot,
sre}ni ste i vozbudeni,
a podocna
sfa}ate deka si
odite od doma, vo
druga dr`ava, preku iljada kilometri dale~ina. Sami
ste, ne go znaete jazikot, i ne znaete {to i kako }e bide.
Upla{eni ste. No, toj strav trae s¢ dodeka ne se
najdete vo avtobus poln so lu|e vo istata situacija kako
vas. Avtobus poln so studenti {to re{ile da studiraat
vo Slovenija.
Barem taka be{e za mene i za studentite od mojata
generacija. Zaglaveni vo period na pandemija, prvite
dve nedeli po vlezot vo Slovenija bevme zatvoreni vo
karantin, i edinstvena komunikacija so na{ite sosedi
ni be{e dovikuvaweto preku balkon.
Sekako sega toj period e zavr{en i studentite {to
doa|aat za prv pat vo Slovenija, se pre~ekani od na-
{ite volonteri na Orientaciskite denovi. Dve nedeli
polni so nastani {to se nameneti da gi zapoznaat
so gradot, zgradite na fakultetite i s¢ na s¢ so `ivotot
vo Slovenija. Razli~ni studentski organizacii se
organizatori na ovie nastani, i na toj na~in se zapoznavate
so niv i so nivnata uloga.
Moram da ka`am deka mi e ~est da bidam del od
nekolku od ovie organizacii i da im pomagam na novite
studenti da se prilagodat na noviot `ivot. A preku
programata za tutorstvo novite studenti mnogu lesno
mo`e da gi kontaktiraat student-tutorite koi se skoro
sekoga{ tuka da im pomognat za koj bilo problem.
Najmnogu mi se dopa|aat besplatnite sportski aktivnosti
{to se organizirani od Univerzitetot. Isto
taka, studentite imaat {ansa da se natprevaruvaat vo
razli~ni sportovi kako ko{arka, fudbal i odbojka na
univerzitetskite ligi.
Priznavam deka sum za~uden kolku dobro se prilagodiv
na `ivotot vo Slovenija, i kolku mnogu pove}e
mo`nosti mi nudi FAMNIT vo sporedba so sli~ni fakulteti
vo Makedonija. A iskreno smirenosta na Koper
kako grad, me privlekuva da ostanam.
Katerina Stojanova,
3. godina Fizioterapija,
1. stepen UP FVZ
Zdravo na site! Moeto ime e Katerina Stojanova i
doa|am od Radovi{, Makedonija. Najnapred sakam da vi
se zablagodaram za mo`nosta da bidam del od statijata
na studentski programi za spisanieto „Maturant# i
da napomenam deka toa za mene e ogromna ~est.
Kako {to znaete, vo tekot na ~etvrtata godina od
srednoto obrazovanie site maturanti koi planiraat
da go prodol`at svoeto obrazovanie se nao|aat na edna
raskrsnica. Raskrsnica koja vo najmala raka }e im
go odredi `ivotniot pat na rabotnoto pole. Pa, taka i
jas se najdov na taa raskrsnica. I pred da odlu~am koja
nasoka }e ja odberam vo glavata mi se mno`ea bezbroj
pra{awa, kako {to se: [to ponatamu? Kade bi bilo
najdobro da prodol`am so {koluvaweto, a i {to? Dali
da prodol`am na makedonskite univerziteti ili pak,
da prodol`am na nekoi od stranskite univerziteti?
Za na kraj site odgovori na tie pra{awa da me naso~at,
kon studirawe vo Slovenija, poto~no na Univerzitetot
na Primorska - Fakultet za zdravstveni nauki,
nasoka Fizioterapija.
Bi sakala da nabrojam nekolku od klu~nite raboti
poradi koi donesov odluka da prodol`am so obrazovanieto
vo Slovenija. Najnapred bi sakala da ja spomenam
programata za studirawe koja ja nudi samiot
fakultet (mene mi be{e od golemo zna~ewe fakultetot
da nudi dobra programa, koja gi opfa}a site potrebni
sferi na mojata struka), a isto taka moram da ja
spomenam i evropsko-priznatata diploma koja se
dobiva po zavr{uvaweto na studiite. Sledno {to sakam
da napomenam se mnogubrojnite beneficii koi gi
dobivaat studentite ovde, kako {to e besplatnoto
{koluvawe, bonovite za hrana (koi se od golemo zna-
~ewe za nas studentite), besplatnoto sportuvawe/rekreirawe,
kako i mo`nosta za razmena na studenti preku
razli~ni proekti i programi kako {to programata
ERASMUS+.
Otkako dobiv e-po{ta deka sum primena na Fakul-
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
29
MATURANT
Novogodi{en
tetot, so netrpenie go o~ekuvav
denot da dojdam ovde i da vidam
dali navistina e taka kako {to
napomenav pogore. Prvata nedela
koga dojdov ovde t.e. nedelata
pred zapo~nuvaweto so predavawata,
od strana na samiot univerzitet
i ŠOUP (Študentska organizacija
Univerze na Primorskem) bea organizirani
najrazli~ni aktivnosti,
kako {to se Treasure hunt, pretstavuvawe
na zemjata od kade {to
doa|ame, zabavni igri, planinarewe,
koncert na studentski bendovi,
delewe na podaroci... i toa s¢
so cel, zapoznavawe me|u studentite
i zapoznavawe na studentite
so novata okolina. Nivniot naporno
vlo`en trud i organiziranosta
da go napravat na{iot po~etok
polesen, pozitivno me iznenadija. I bez da ~uvstvuvam
gri`a na sovest, mo`am slobodno da ka`am deka se
uveriv vo s¢ {to imav pro~itano i slu{nato za studiraweto
ovde. Isto taka, sakam da napomenam deka sum
prezadovolna od izborot i odlukata {to ja donesov da
prodol`am so obrazovanie ovde.
Mislam deka e vreme da gi spomenam i predavawata
koi se odvivaat so fizi~ko prisustvo, no ne se zadol-
`itelni. Predavawata, ve`bite i seminarite se odvivaat
vo najdobar red, a za site nastanati izmeni vo
rasporedot, navremeno sme izvesteni. Komunikacijata
pome|u profesor - student i student - student e odli-
~na, voop{to ne se pravat podelbi pome|u studentite
od R. Slovenija i (nas) stranskite studenti. Toa e navistina
odli~no i za pofalba!
Vo ovoj del od mojata studentska prikazna sakam samo
u{te da dodadam deka po zavr{uvawe na dodiplomskite
studii vo plan mi se i postdiplomski studii,
koi isto taka planiram da gi prodol`am vo Slovenija.
No, s¢ u{te nemam odlu~eno dali na Univerzitetot na
Primorska - Fakultet za zdravstveni nauki ili na
nekoj drug univerzitet.
Sega e red da ka`am i zbor-dva
i za `ivotot vo Slovenija.
Najprvo bi sakala da spodelam
so vas deka sum VOODU[EVENA od
prirodata koja ja ima ovaa zemja.
More, planini, nebo...
Bukvalno s¢ e prekrasno. Slovenija
e zemja na mirot i zatoa moram
da spomenam deka mi nedostasuva
no}niot `ivot i „`urkite# koi gi
imame vo Makedonija. Da ne ve za-
~udi ova, pa, da pomislite deka
nemame `ivot nadvor od fakultetot,
imame i se dru`ime, samo na
poinakov (pomiren) na~in od kaj
nas. Postojat bezbroj aktivnosti
koi mo`ete da gi pravite dodeka
ste ovde. Sportuvawe, u~ewe stranski
jazici, volontirawe i {to li
u{te ne. Jas sega-zasega sportuvam i posetuvam ~asovi
po italijanski jazik.
Pred doa|aweto ovde se mislev mnogu dali da prestojuvam
vo privaten stan ili da apliciram za studentski
dom. I na krajot, sepak se odlu~iv za studentski
dom. Podnesov aplikacija i dobiv pozitiven odgovor.
Voop{to ne se kaam za ovaa odluka. Sekoj student bi
trebalo barem edna godina od studiraweto da bide vo
studentski dom i da gi oseti prednostite i negativnostite
od `iveeweto vo istiot. No, sekako prepora~uvam
da se razgledaat i mo`nostite za privatno smestuvawe.
Za kraj bi sakala da gi pottiknam site idni studenti
da gi sledat svoite `elbi i soni{ta, pritoa da ne
se pla{at od nepoznatoto i slobodno da se vpu{tat vo
nego. I dokolku s¢ u{te se vo nedoumica kade da go
prodol`at svoeto obrazovanie, da razmislat i za
mo`nosta da studiraat na nekoj od slovene~kite univerziteti.
So qubov,
Katerina Stojanova
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
30
dekemvri 2023
Univerzitet vo Nova Gorica - Republika Slovenija
Fakultet za
humanistika
Razmisluvaj
po{iroko
MATURANT
Novogodi{en
Na Fakultetot za humanistika na Univerzitetot vo Nova Gorica, sloganot
"Razmisluvaj po[iroko" ne e samo slogan, tuku i na~in na `iveewe
Vedna{ na zapadnata slovenska granica so Italija,
vo gradot Nova Gorica, se nao|a Fakultetot za humanistika,
na Univerzitetot vo Nova Gorica. Se smeta za
multikulturen i moderno orientiran fakultet, poznat
po negoviot unikaten pedago{ki i nau~en pristap
koj glasi „Razmisluvaj po{iroko#. Sloganot „Razmisluvaj
po{iroko# ne se odnesuva samo na geografskite
granici, tuku isto taka i na granicite koi{to se odnesuvaat
za razbiraweto na kulturite i jazicite, kako vo
minatoto, taka i denes.
Studentite na Fakultetot se zdobivaat ne samo so
znaewe bazirano na fakti, tuku razvivaat i sposobnost
za kriti~no razmisluvawe i da razberat razli~ni
tematiki povrzani so humanisti~kite nauki, ~esto
povrzani so problemi od sega{nosta. Nie im nudime
dodiplomski programi na Kulturna istorija i na Slovenistika,
isto taka magisterski programi na Humanisti~ki
studii, koi{to gi vklu~uvaat nasokite: Lingvistika,
Literaturni nauki i Istorii i kulturi na
prekugrani~ni prostori. Pokraj toa, na Fakultetot za
humanistika nudime me|unarodna magisterska programa
za Migracii i me|ukulturni odnosi, poddr`ana i
ovozmo`ena od strana na elitnata programa za me-
|unarodna sorabotka za visoko obrazovanie, Erazmus
Mundus.
Edna od najdobrite raboti {to na{iot fakultet gi
nudi e individualniot pristap kon studentite. Takviot
pristap e od golema pomo{ i im ovozmo`uva na studentite
da gi otkrijat i podobro da gi razvijat svoite
talenti, kreativnoto razmisluvawe, u~estvoto vo
prakti~nata obuka i aktivnoto u~estvo vo razli~ni
proekti kade {to otkrivaat i razvivaat novi znaewa.
Fakultetot stava golem akcent vrz identifikacijata
i steknuvaweto na prakti~no iskustvo, sposobnosti i
ve{tini koi{to }e im bidat od golema va`nost na studentite
vo nivnata kariera i barawe rabota.
Za onie koi{to sakaat da gi nadgradat svoite jazi~ni
ve{tini i za site studenti od stranstvo, Fakultetot
za humanistika im nudi neprocenliva mo`nost. Vo
Jazi~niot centar, studentite mo`at besplatno da u~at
slovene~ki, no istovremeno, Fakultetot im nudi i mo-
`nost da u~at izborni jazici kako {to se germanski i
italijanski, koi{to se del od nastavnata programa. Na
ovoj na~in, nie gi podgotvuvame studentite za me|unarodna
kariera.
Me|unarodnata razmena e u{te edna va`na prednost
na studiraweto na Fakultetot za humanistika. Programata
ERAZMUS+ im dava mo`nost na studentite da
steknat iskustvo vo stranstvo, da gi pro{irat svoite
horizonti i da nau~at za novite kulturi. Pokraj toa,
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
31
MATURANT
Novogodi{en
Fakultetot nudi mo`nost za steknuvawe dvojna diploma
so Univerzitetot Ca’ Foscari University vo Venecija, koj na
studentite im obezbeduva me|unarodno priznaeno obrazovanie.
Zaedno so italijanskiot grad Gorica, isto taka poznata
i kako Stara Gorica, Nova Gorica }e stane evropska
prestolnina na kulturata vo 2025 godina, obezbeduvaj}i
dopolnitelni mo`nosti za kulturna razmena i steknuvawe
iskustvo i otvoraj}i ja vratata za novi rabotni mesta. Edna
od pozabavnite prostorii vo Univerzitetot e i takanare~eniot
Salon 59, zaedni~ki prostor namenet za sostanoci
i za dru`ewa, i na studentite i na vrabotenite. Sobata
se koristi i kako rabotna soba i za sostanoci, razmena
na idei ili ednostavno za piewe kafe i u`ivawe vo
prekrasnoto vreme. Site makedonski studenti koi odlu-
~ija da studiraat na Fakultetot za humanistika na Univerzitetot
vo Nova Gorica, ne se pokajaa, bidej}i ovaa odluka
be{e od golemo zna~ewe za niv, be{e navistina od
presvrtni~ki karakter. Brzo se integriraa vo op{testvoto
i se naviknaa na noviot na~in na `ivot i site zaedno
gradime silna i solidarna zaednica. Pokraj toa, blizinata
do italijanskata granica im ovozmo`uva na studentite
da go istra`uvaat prekugrani~niot prostor, od minatoto,
do sega{nosta i po{iroko.
Fakultetot za humanistika investira vo integritetot na
zaednicata. Ovde studentite ne se samo brojki, tuku del
od zaednicata koja gi povrzuva studentite i op{testvoto.
Studentite i personalot na u~ili{teto gradat idnina vo
koja znaeweto, razbiraweto i sorabotkata se od golemo
zna~ewe.
Ve pokanuvame da £ se pridru`ite na na{ata dinami~na
zaednica i da stanete del od Fakultetot za humanistika
na Univerzitetot vo Nova Gorica. Ne
stanuva zbor samo za u~ewe, tuku i za
`ivotno iskustvo koe }e ja oblikuva
va{ata idnina, kako na li~en, taka i na
profesionalen plan.
Antim
Atanasoski
student na
Fakultetot za
humanistika
vo Nova Gorica
Jas go izbrav ovoj
fakultet i nasokata
Kulturna istorija poradi
mojot interes
{to go imam za istorijata
kako nauka i Antim Atanasoski
samite karierni mo-
`nosti {to bi mi se nudele kako rezultat na polo`bata
na samiot grad. Go pronajdov ovoj fakultet
(poto~no majka mi mi go prepora~a) sosema
slu~ajno go zabele`ala na Fejsbuk, a potoa se
steknav so pove}e podatoci od Studenskata referada
(kancelarija) pri Univerzitetot. Nema-
{e nekoi posebni problemi ili te{kotii povrzani
so preminuvaweto granici ili pak so dobivaweto
viza. Za prvpat dojdov vo gradot so mojot
tatko. Imav nekolku opcii za prestoj, no najpovolna
se poka`a studentskiot dom kade imam cimer
so koj mi odi muabetot. Isto taka nemam nekoj
pogolemi te{kotii so jazikot bidej}i slovene~kiot
i makedonskiot se sli~ni. Naj~esto zboruvam
angliski, makedonski, ili pak me{avina na
srpski i slovene~ki na ~asovite. Ima mnogu
stranski studenti, pa zatoa samoto mesto e dosta
multikulturno. Nova Gorica e dobro mesto bidej}i
e malo i s¢ e blisku. Italijanskiot del ima
duri pove}e kulturno nasledstvo i toplo prepora~uvam
da se poseti.
Univerzitet vo Maribor - Republika Slovenija
Fakultet za turizam
MATURANT
Novogodi{en
Fakultetot za turizam e eden od
17-te ~lenki na Univerzitetot vo
Maribor, koj e vtoriot po golemina
javen univerzitet vo Slovenija.
Sedi{teto na Fakultetot se nao|a
vo Bre`ice, malo grat~e vo blizina
na slovene~ko-hrvatskata granica,
vo blizina na Zagreb. Nudi
moderni i visokokvalitetni obrazovni
programi za turizam na site
tri bolowski nivoa. Na prv dodiplomski
stepen nudi dve studiski
programi, visoko{kolska stru~na
programa Sovremeni turisti~ki
praktiki i univerzitetska studiska
programa Turizam: sorabotka
i razvoj. Po zavr{uvaweto na dvete
programi, studentite mo`at da
gi prodol`at svoite studii i na
magisterskata programa Turisti~ki
destinacii i do`ivuvawa, a podocna
i na doktorskata programa Studii
za sovremen turizam.
Zo{to da go izberete
Fakultetot za turizam?
Turizmot, kako eden od najperspektivnite
i najbrzoraste~kite
ekonomski sektori, ima potreba od
kompetentni i obrazovani stru~waci
koi dobro go poznavaat raboteweto
na sektorot, a isto taka se
zapoznaeni i otvoreni za novosti
{to gi bara edna dinami~na turisti~ka
ekonomija. Fakultetot za
turizam na Univerzitetot vo Maribor
go nudi tokmu toa, bidej}i e
mnogu uspe{na istra`uva~ka i obrazovna
institucija, so etablirani
eksperti i predava~i. Bidej}i e
pomala, „butik# institucija, Fakultetot
mo`e da se posveti na malku
poli~en pristap vo predavawata
na studentite.
Turizmot ne se u~i
samo od knigi
Studiraweto za turizam e vistinska
odluka za sekoj koj go privlekuvaat
patuvawa, saka da raboti so
lu|e, da otkriva novi kat~iwa, da
u~i stranski jazici, aktivno da go
pominuva slobodnoto vreme, da organizira
nastani, da se interesira
za drugi kulturi... Na Fakultetot
za turizam steknuvate {iroki znaewa
od razli~ni oblasti na turizmot,
so akcent na odr`liviot razvoj,
komunikacijata, digitalizacijata,
stranskite jazici... Pritoa, }e
ja povrzete teorijata so praksata,
bidej}i studentite gi posetuvaat
mnogu uspe{ni biznismeni za vreme
na predavawata, na terenskite ve-
`bi i tie samite se zapoznavaat so
turisti~ki znamenitosti i primeri
na dobri praktiki vo Slovenija,
Evropa i svetot. Studentite isto
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
33
MATURANT
Novogodi{en
mo`at besplatno da studiraat na
redovnite studiski programi na
slovene~ki jazik i da gi u`ivaat
istite prava i povolnosti kako i
drugite redovni studenti vo
Slovenija (kako {to e pravoto na
subvencionirana ishrana, studentska
rabota, studentsko smestuvawe
i dr.).
So ogled na toa {to na Fakultetot
studiraat mnogu stranski studenti
od najmalku 10 zemji, obezbedeni
se i tutori za stranci, so cel
{to e mo`no polesno i pobrzo da se
asimiliraat vo novata sredina. Za
zapi{uvawe vo prva godina ne e
neophodno da se doka`e poznavawe
na slovene~ki jazik, no pred da se
zapi{at vo 2-ra godina, studentite
mora da poka`at u~estvo na kurs po
slovene~ki jazik (nivo B1). Mo`no
e da se studira i na angliski jazik,
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
taka go zapoznavaat svetot
preku studentska razmena vo
stranstvo, studentski proekti
i ekskurzii. Bidej}i turizmot
ne mo`e da se u~i samo od knigi,
prakti~nata obuka (sta`irawe)
e zadol`itelen del od
studiskite programi na dodiplomskite
studii. Na toj na~in
studentite se vrvno osposobeni
za rabota vo razli~ni oblasti
od turisti~kata ponuda i
vospostavuvaat kontakti so
rabotodavcite u{te za vreme
na nivnite studii.
Studii za turizam
za stranci
Poradi bilateralnata spogodba
pome|u dvete dr`avi,
dr`avjanite na S Makedonija
34
dekemvri 2023
no za ovaa forma na studirawe se
napla}a {kolarina.
Pove}e informacii
za studiraweto
Pove}e informacii za studiraweto
i prezentacii na studiite
mo`e da dobiete na veb-stranicata
www.ft.um.si, a mo`e i da kontaktirate
so Fakultetot na nekoj od
kontaktite podolu. Sledete gi raznovidnite
nastani na Fakultetot
i dinami~nite studii po turizam na
socijalnite mre`i.
MATURANT
Novogodi{en
Pove}e informacii - www.ft.um.si:
Fakultetot za turizam na Univerzitetot vo Maribor
Cesta prvih borcev 3, Bre`ice, Slovenija
E-mail: ft@um.si in referat.ft@um.si
Telefon: 08 20 54 010
W: www.ft.um.si
Facebook: @fakultetazaturizem
Instagram: fakulteta_za_turizem
Tik Tok: @fakultetazaturizem
Prijavete se za izvestuvawa:
Studentski svedo[tva:
Dimitar Jovanovski,3-ta godina na univerzitetskata
studiska programa Turizam: Sorabotka i razvoj
Fakultetot za turizam nudi odli~na mo`nost za stranski studenti kako mene.
Maliot grad, profesorite, studiskata programa i op{tata atmosfera sozdavaat
sovr{ena sredina za studirawe i mo`nosti za va{ata idnina.
Jazi~nite barieri ednostavno ne postojat, profesorite se podgotveni i sakaat
da najdat na~in da komuniciraat so vas za da vi go dadat najdobroto mo`no
iskustvo na nivnite predavawa i prakti~ni obuki.
Ona {to najmnogu mi se dopa|a na Fakultetot e vrskata {to ja imame so na{ite
sou~enici i profesori. Bidej}i na{iot fakultet e mal, site se poznavame
li~no, {to ovozmo`uva podobra komunikacija, razbirawe i u~ewe za vreme i
nadvor od na{ite studii. Na takov na~in studiraweto nosi prednosti kako nieden
drug fakultet.
MATURANT
Novogodi{en
Razgovor so prof. d-r Miglena Temelkova, rektor na
Univerzitetot za telekomunikacii i po[ti vo Sofija, Bugarija
prof. d-r
Miglena
Temelkova
rektor na
Univerzitetot za
telekomunikacii
i po[ti
vo Sofija
Interdisciplinarni
studii za
in`eneri na
idninata
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
Neodamna stanavte prviot profesor od Bugarija
so titulata „po~esen profesor# od Severna Makedonija.
Izvonredno priznanie. Kako dojde do toa
i kako go ocenuvate?
Koga odi{ po svojot pat ~esno, dijalo{ki, partnerski,
so doverba vo drugata strana - toa se ceni. So
na{ite kolegi i prijateli od Univerzitetot „Skopje#,
najprvo sozdadovme mnogu dobri, zaemno korisni
partnerski odnosi, go trasiravme patot za zaedni~ki
obrazovni produkti, za zaedni~ki doktorski programi,
gi zapi{avme prvite doktorandi od Severna
Makedonija. Gledame vo edna nasoka i ja imame za
cel interdisciplinarnosta vo osnovata na na{ata
zaedni~ka dejnost. Taka vsu{nost, tokmu po toj pat,
se stigna do ovaa odlika „po~esen profesor# na Makedonskiot
univerzitet „Skopje#.
Ovaa titula ja prifa}am kako priznanie, no i kako
odgovornost pred idnite bugarsko-makedonski odnosi
vo oblasta na visokoto obrazovanie. Nie so
kolegite, bez somnenie doka`avme deka, tamu kade
{to politi~arite ne mo`at da postignat napredok,
obrazovanieto gradi most na dvete strani na granicata
i sozdava blagoprijatna klima za partnerstvo i
napredok.
Ne edna{ ste izjavile, deka mora postojano da
se u~i i da se podobruva znaeweto. Kako go ocenuvate
sistemot na visokoto obrazovanie vo Bugarija,
no i li~nata motivacija na mladite da studiraat
i da se razvivaat vo nivnite zemji?
Poslednive godini otkrivam, deka bugarskoto visoko
obrazovanie ne e polo{o od ona vo mnogu drugi
evropski dr`avi. Toa go doka`uvaat i mnogute mladi
lu|e koi se vra}aat vo Bugarija, tokmu za magisterski
studii, iako imaat diplomirano na stranski univerziteti.
Bugarskoto visoko obrazovanie doprva doka`uva
deka e konkurentno i sposobno. Voveduvaweto na
interdisciplinarnosta na nekoi univerziteti, vrskata
so biznisot, sta`iraweto i praksata vo procesot
na u~eweto, go pravi mnogu poadekvatno na potrebite
na biznisot i na ekonomskiot sistem.
So {to e unikatno studiraweto na Univerzitetot
za telekomunikacii i po{ti?
36
dekemvri 2023
MATURANT
Novogodi{en
najetabliranite svetski kompanii.
Taa inovativnost be{e zabele`ana i vo stranstvo
i denes Univerzitetot za telekomunikacii i po{ti e
edinstvenoto dr`avno visokoobrazovno u~ili{te
prifateno kako polnopraven ~len na Evropskata
asocijacija za profesionalno visoko obrazovanie -
EURASHE, edna od pette koi ja formiraat evropskata
politika vo oblasta na visokoto obrazovanie.
Na{ite klu~ni konkurentski prednosti se pet:
unikatni specijalnosti bez ekvivalent vo druga bugarska
visokoobrazovna institucija, balans pome|u
teorijata i prakti~nite znaewa, umeewa i kompetencii
{to gi gradime kaj studentite za vreme na nivnite
studii, kompletna obrazovna paleta na site obrazovni
i kvalifikaciski stepeni „stru~en diplomiran#,
„diplomiran# i „magister# i obrazovniot i
nau~en stepen „doktor#, koi retko se sre}avaat vo
drugite bugarski visokoobrazovni institucii vo taa
svoja celosna sevkupnost, interdisciplinarnost i
realno prisustvo na biznisot vo obrazovanieto.
25 % od akademskiot kadar na na{iot univerzitet
se eksperti od praktikata. Kaj nas e utvrdena tradicijata
na najgolemite telekomunikaciski i IT-kompanii
- lideri na pazarot na globalno nivo, da gi
vlku~uvaat svoite eksperti vo realniot proces na
u~ewe, da obezbeduvaat sproveduvawe na praksata i
sta`iraweto. Taka, na{ite studenti se podgotveni
za barawata na nivnite rabotodavci i ~esto zapo~nuvaat
da rabotat u{te dodeka sedat vo studentskata
klupa. 83 % od na{ite studenti rabotat i studiraat,
no rabotat vo svojata specijalnost vo nekoi od
Minatata godina za prvpat na Univerzitetot za
telekomunikacii i po{ti zapo~na obukata za interdisciplinarni
specijalnosti. Ka`ete ni pove}e,
{to go pottikna nivnoto voveduvawe i kakva
e idninata na ovie specijalisti?
Denes, ~istiot in`ener ve}e ne e potreben na pazarot
na trudot. Potrebni se in`eneri so znaewa vo
medicinata za da mo`at, na primer, da proizveduvaat
i zadvi`uvaat ve{ta~ki zglobovi i organi. Potrebni
se in`eneri so znaewa vo avijacijata, za da
mo`at da konstruiraat novi bespilotni letala. Seto
ova, vo poslednite godini, ne preobrazi vo inovativen
butikov univerzitet so unikaten obrazoven
profil, so mnogu visok kvalitet na obrazovnata usluga,
so mnogu silna realizacija na studentite na
pazarot na trudot. Kako primer }e poso~am deka
Univerzitetot za telekomunikacii i po{ti, spored
podatocite na sistemot za rejting, e tret me|u site
52 visokoobrazovni institucii vo na{ata zemja, po
pridones vo osiguritelniot sistem, {to e sigurno
znak za realizacijata na na{ite diplomci.
Specijalnostite kako „Proektirawe na softver vo
medicinata#, „Telemedicina#, „Digitalno pretpriemni{tvo
i visoki tehnologii#, „Digitalna javna administracija#,
„Komunikaciski sistemi za organizacija
na vozdu{niot transport#, „Kiberbezbednost na
visokite tehnologii#, „Komunikaciski mre`i i kiberistraga#,
odamna se na{ata vizit-karta. Toa se
specijalnosti koi obu~uvaat za profesii na idninata,
koi gi davaat in`enerite na idninata. Toa se in-
`enerite koi }e go navigiraat vodu{niot soobra}aj,
koi }e gi sozdavaat materijalite za ve{ta~ki organi,
koi }e zadvi`uvaat ve{ta~ki organi i zglobovi,
koi }e ja odr`uvaat opremata za realizacija na pregledi
i dijagnostika od dale~ina, }e go odr`uvaat i
organiziraat elektronskoto administrativno opslu`uvawe
od eden {alter, }e rabotat vo digitalni-
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
37
MATURANT
Novogodi{en
ot deloven prostor, no vo site slu~ai nivnata rabota
}e im nosi visoka dodadena vrednost na ekonomskite
sistemi.
Nie sme prvata visokoobrazovna institucija vo
Bugarija koja gi vovede interdisciplinarnite studiski
programi, ne poradi proekt na EU ili dopolnitelno
finansirawe, tuku zatoa {to sme svesni
{to £ treba na ekonomijata i na pazarot na trud.
Odamna kaj nas, idnite studenti se natprevaruvaat
za sekoe mesto, i ~esto nekoi od niv ostanuvaat nadvor
od posakuvanata specijalnost. Ova nesomneno e
pokazatel za kvalitetot na obrazovnata usluga {to
ja davame i najgolemoto priznanie od idnite studenti
koi se natprevaruvaat da bidat primeni kaj nas.
Golem del od studentite na Univerzitetot za
telekomunikacii i po{ti ostanuvaat da rabotat
vo Bugarija. Toa e zabele`itelen uspeh. Edna od
pri~inite e {to del od profesorite se lu|e od
biznisot, koi obezbeduvaat mo`nosti za realizacija
na studentite. No dolgoro~no gledano - kolku
od niv bi odbrale akademska kariera na primer,
ili pak vo kraen slu~aj }e si ja probaat {ansata
vo stranstvo?
Da, to~no e deka na{ite studenti se realiziraat i
toa i so visoki primawa, vo Bugarija. Toa e vidlivo
i od podatocite za pridonesot na Univerzitetot za
telekomunikacii i po{ti vo sistemot za socijalno
osiguruvawe na Bugarija. Ovie mladi lu|e se svesni,
deka nivniot trud i tuka mo`e soodvetno da bide
vrednuvan, deka mu se potrebni na bugarskiot ekonomski
sistem i deka imaat adekvatni znaewa, ve{tini
i kompetencii da odgovorat na sekoj predizvik na
nivnite rabotni mesta. Toa e postignato blagodarenie
na kolegite - eksperti od biznisot, i blagodarenie
na kolegite - teoreti~ari, koi posvetija desetici
godini na razvojot na Univerzitetot za telekomunikacii
i po{ti. So drugi zborovi, balansiraniot
spoj na teorijata i praktikata, im ja dava nespornata
realizacija na pazarot na trudot na na{ite
studenti i diplomci.
Del od niv ostanuvaat na rabota i na univerzitetot.
Kako primer }e poso~am, deka }e nazna~ime dvajca
na{i diplomci da rabotat kako predava~i. Toa se
mladi lu|e koi ja izbraa akademskata kariera kako
svoj pat, i pokraj niskite primawa.
Re~isi nema na{i studenti i diplomirani koi izbrale
stranstvo kako mesto za profesionalna realizacija
i `ivot.
Pretstoi gradba na kampus na Univerzitetot za
telekomunikacii i po{ti. Kako se realizira proektot?
Se nadevame deka }e se realizira i }e bide od
maksimalna polza za na{ite studenti, koi se nad
1.600, a vo poslednite godini sme edinstveniot univerzitet
vo Bugarija, koj go zgolemuva brojot na svoite
studenti od in`enerskiot profil. T.e. velam,
deka na{iot potencijal za rast e dobar i sekoja {pekulacija
deka malite univerziteti se neprepoznatlivi,
zagubari i nerentabilni, pri dobar menaxment,
zvu~i nerealno.
Kakov e profilot na studentite na Univerzitetot
za telekomunikacii i po{ti i kako uspevate
da gi motivirate?
Na{ite studenti se mladi lu|e na vozrast od 18 do
27 godini. Mnogu se motivirani i mnogu `elni za
uspe{na profesionalna realizacija. Motivacijata e
dvostran proces pome|u studentite i profesorot -
tie zaemno se motiviraat i ja provociraat sopstvenata
kreativnost, analiti~nost i intelekt. Na{ite
studenti vlo`uvaat napori vo procesot na u~ewe i
u~estvuvaat na razni natprevari za kiberbezbednost,
na hakatoni posveteni na vselenata, na natprevari
organizirani od na{ite delovni partneri.
Kako primer }e poso~am deka 5 na{i studenti se
stipendisti na tehnolo{kiot gigant Huavei.
[to bi sakale da zemat studentite od Va{eto
li~no iskustvo i pat?
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
38
dekemvri 2023
MATURANT
Novogodi{en
Upornosta i ~uvstvo za spravedlivost, bidej}i preku
upornost go postignuvame nedosti`noto, a preku
spravedlivost, ja davame nade`ta za idninata.
Za magisterskata programa „Digitalno liderstvo#
postoi isklu~itelno golem interes. So {to se istaknuva
ovoj tip na lider i dali e negova idninata?
Digitalniot lider gi integrira osnovnite karakteristiki
na liderot, za koi ve}e zboruvavme, no toj
ja realizira svojata dejnost vo digitalna okolina, go
obedinuva trudot na me|unarodni timovi. T.e. toj e
nositel i na dopolnitelni osnovni kvaliteti, svojstveni
za vremeto vo koe `iveeme. Ovoj tip na lideri
se adekvatni na s¢ podigitaliziranata sredina
i sozdavaat ekonomska dodadena vrednost od nov
tip. Da ne zaboravime sepak, deka najbogatite kompanii
momentalno se virtuelni i nemaat realni fizi~ki
aktivi. Toa poka`uva, deka takviot tip na lideri
}e im bidat s¢ pove}e potrebni na kompaniite,
na instituciite i na administracijata.
MATURANT
Novogodi{en
TEHNI^KI UNIVERZITET - SOFIJA, BUGARIJA
Profesor
d-r in`.
Ivan Kralov
rektor na
Tehni~kiot
univerzitet
- Sofija
Prepoznatliv evropski univerzitet
za idnite generacii
Rektor, prof. d-r in`. Ivan Kralov, i site profesori, vraboteni, studenti
i doktorandi, se ambicirani i sigurno ~ekorat po patot na realizacijata na
ovaa cel, sledej]i go mototo "Zaedno da izgradime eden etabliran evropski
univerzitet za slednite generacii#
Tehni~kiot univerzitet - Sofija e vode~ka visokoobrazovna
tehni~ka institucija vo zemjata i
vo regionot. Osnovan e vo 1945 godina, a za re~isi
80 godini ima obrazovano nad 160.000 in`eneri i
ja ima izgradeno tehni~kata elita na op{testvoto.
Univerzitetot ima 14 fakulteti, od koi 3 se
na stranski jazici - germanski, angliski i francuski,
koi dodeluvaat dvojni diplomi, 2 filijali
vo Plovdiv i Sliven, 2 kolexi i 2 sredni
u~ili{ta vo negovata struktura. Vo momentov na
Univerzitetot rabotat pove}e od 700 profesori,
studiraat pove}e od 11.500 studenti, od koi 750
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
40
dekemvri 2023
MATURANT
Novogodi{en
Profesor d-r in`. Ivan Kralov
oficijalno stapi na dol`nost
rektor na Tehni~kiot univerzitet - Sofija
Na oficijalna ceremonija vo salata „Prof.
Cvetan Lazarov#, pretsedatelot na Generalnoto
sobranie na Tehni~kiot univerzitet - Sofija,
prof. d-r in`. Georgi Todorov, gi dade rektorskite
insignii, togata i lanecot so amblemot, na
prof. Kralov, simbolite koi davaat sila, zdravje
i prosperitet, da go vodi univerzitetot napred vo
sledniot ~etirigodi{en mandat.
Prof. d-r in`. Ivan Kralov vo vtor mandat }e
bide rektor na Tehni~kiot univerzitet vo Sofija.
Prof.Todorov vo svojot kratok govor istakna deka
izminatiot mandat be{e so mnogu predizvici, no
istovremeno e izgradena isklu~itelno bogata istra`uva~ka
i laboratoriska baza, postignati se
mnogu dostignuvawa vo nau~noistra`uva~kata dejnost,
a nagraduvawata na profesorite i vrabotenite
se zna~itelno zgolemeni. „Osnovniot kapital
na Tehni~kiot univerzitet - Sofija se predava~ite,
site onie koi rabotat, nau~nicite, vrabotenite,
motivirani da staneme evropski univerzitet
so visoki nau~noistra`uva~ki celi i dostignuvawa.
Ve}e sme vo mre`ata na Evropskiot
univerzitet za tehnologija EUt+ i toa ni dava samodoverba
da se razvivame ponatamu i se pouspe-
{no. Da imame zdravje, uspeh i da ja napravime
svetla idninata za na{iot univerzitet#.
Prof. Todorov potoa mu dade zbor na prof. Kralov,
koj gi pozdravi ~lenovite na Akademskiot sovet,
dekanite na fakultetite i vrabotenite, prisutni
vo salata.
„Po~ituvani kolegi, profesori, vraboteni, studenti,
doktoranti i specijalizanti,
Za mene e izvonredna ~est {to go imam zadovolstvoto
i va{ata poddr{ka da prodol`am povtorno,
da bidam na ~elo na Tehni~kiot univerzitet -
Sofija. Za mene toa ne e samo kauza, ne e samo misija,
tuku su{tinski del od mojot `ivot. Sakam da
vi se zablagodaram za poddr{kata {to mi ja dadovte,
davaj}i mi mo`nost po vtor pat da ja izvr{uvam
ovaa funkcija, rektor so vtor mandat. Sakam
da vi ~estitam i za toa {to se anga`iravte aktivno
da rabotite za univerzitetot, za idninata na
dr`avata i za bugarskoto op{testvo. Za mladite
lu|e koi }e stanat specijalisti, koi utre }e bidat
dvi`e~kata sila na na{ata dr`ava, na na{ata
ekonomija, koi }e go gradat i nadgraduvaat ona {to
nie dosega go postignavme. Razvivaweto na in`enerskite
nauki koi gi ima ~ove{tvoto, i koi ni se
potrebni vo idnina. U{te mnogu zborovi mo`e da
se ka`at, za ona {to pominalo. Del od postignuvawata
bea spomenati i od prof. Todorov, no ne
pomalku se zada~ite pred nas {to ostanuvaat da
se re{avaat i vo idnina. Ubeden sum deka so zaedni~ki
sili i `elba, }e postigneme u{te podobri
rezultati vo sledniot mandat. Ostanuva samo da
si posakame zdravje, zdravje i pak zdravje. Na dobar
~as i mnogu godini na site!
Po oficijalniot del od ceremonijata, prof. Todorov
gi pretstavi ~lenovite na novoizbraniot
Akademski i Kontrolen Sovet. Tajno glasaa i gi
izbraa novite prorektori:
Prof. in`. Georgi Venkov - prorektor
za akademska dejnost, akreditacija
i akademski kadar;
Prof. Lidija Galabova - prorektor
za me|unarodna dejnost i integracija;
Doc. in`. Rosen Radonov - prorektor
za elektronsko upravuvawe i
koordinacija;
Doc. in`. Elica Gieva - prorektor
za nau~ni i primeneti dejnosti.
Za direktor na filijalata na
Tehni~kiot univerzitet - Sofija
vo gradot Plovdiv be{e izbran
doc. d-r Nikola [akev.
Rektorot na Tehni~kiot univerzitet
- Sofija, prof. in`. Ivan
Kralov, im ~estita{e na novoizbranite
prorektori i na direktorot
na filijalata na Univerzitetot vo Plovdiv.
Vo fevruari, Univerzitetot }e bide doma}in na
sostanok na pretstavnicite od Evropskiot tehnolo{ki
univerzitet, Eut+. „Va`nosta na ovaa sredba
e od osobeno zna~ewe#, istakna prof. Kralov.
„Vtorata etapa od ovoj proekt e ve}e fakt, a odgovornosta
da bideme lideri vo tehni~koto obrazovanie
ne obvrzuva u{te pouporno i vo pogolem
obem da gi razvivame in`enerskite nauki na svetsko
nivo. Prioritet ne e samo u~eweto na stranski
jazik, tuku i privlekuvaweto na stranski studenti.
Za taa cel }e vlo`ime napori, za da gi razvieme
ovie predizvici. Maksimalno da gi ispolnime
barawata na novite uslovi i so mnogu pogolema
sila i so pogolema efektivnost da ja zapo~neme
na{ata kampawa za privlekuvawe stranski
studenti#.
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
41
MATURANT
Novogodi{en
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
se stranski, kako i pove}e od 300 doktorandi.
Osnovnata misija na TU - Sofija e da podgotvuva
visokokvalifikuvani specijalisti koi }e gi
imaat potrebnite znaewa, ve{tini i kompetencii
za re{avawe na aktuelnite problemi na na{eto
vreme - digitalnata tranzicija, zelenata ekonomija,
za{titata na `ivotnata sredina,
energetskata efikasnost,
zdravstvenata za{tita i dr. TU -
Sofija obrazuva studenti vo najsovremenite
oblasti na naukata -
inteligentni sistemi i ve{ta~ka
inteligencija, kiberbezbednost,
analiza na podatoci, informati~ki
i komunikaciski tehnologii, robotika,
mehatronika, avijacija,
energetika i dr.
Spored Rejting sistemot na univerzitetite
za 2023 godina, Tehni-
~kiot univerzitet - Sofija povtorno
e lider vo {est profesionalni
oblasti - „Ma{insko in`enerstvo#,
„Elektrotehnika, elektronika
i avtomatika#, „Komunikaciska i
kompjuterska tehnika#, „Energetika#, „Transport,
brodska plovidba i avijacija# i „Op{to in`enerstvo#.
Tehni~kiot univerzitet - Sofija e edna od sedumte
istra`uva~ki visokoobrazovni institucii
vo Bugarija, u~estvuva vo tri novosozdadeni centri
za vrvni postignuvawa i dva centri za kompetentnost.
Najzna~aen od niv e Nacionalniot centar
za mehatronika i ~isti tehnologii, a vo negoviot
kampus „Studentski grad# na teritorijata
na TU - Sofija, se izgradeni 16 laboratorii so
oprema od najvisoko svetsko nivo. Izgraden e Centar
za digitalni tehnologii vo ramkite na proektot
„Univerziteti za nauka, informatika i tehnologii
vo e-op{testvoto (UNITe)#.
TU - Sofija e del od Evropskiot tehnolo{ki
univerzitet EUt+, koj obedinuva devet univerziteti
od razli~ni zemji. Vo ramkite na inicijativata
„Evropski univerziteti# na programata
„Erazmus+# za vtorata faza na EUt+, }e bide obezbedeno
zna~itelno finansirawe od 14,4 milioni
evra do 2027 godina, a TU - Sofija
}e ima zna~ajna uloga vo nejzinata
realizacija.
Tehni~kiot univerzitet - Sofija
- bugarskiot lider vo tehni~kata,
tehnolo{kata i inovaciskata sfera,
si postavuva strate{ka cel da se
etablira kako prepoznatliv evropski
univerzitet za slednite generacii.
Glavnite politiki {to }e se sprovedat
za da se postigne ovaa cel se:
- Podigawe na kvalitetot na obrazovanieto
i nau~nite istra`uvawa -
}e bidat aktualizirani nastavnite
programi vo soglasnost so barawata
na pazarot na trudot, }e se nudat
interdisciplinarni specijalnosti,
}e se implementiraat inovativni
nastavni metodi, vklu~uvaj}i digitalno
u~ewe i prakti~no orientirano
u~ewe;
- Etablirawe kako evropski tehni~ki
univerzitet - preku gradewe
42
dekemvri 2023
MATURANT
Novogodi{en
javnost na procesite na odlu~uvawe, izgradba na
nova mediumska politika, postojan dijalog so
studentite, profesorite, vrabotenite i drugite
zainteresirani lica;
- Ramnopravnost i odr`liv razvoj;
- Etablirawe na va`nosta na filijalite, kolexite
i srednite u~ili{ta vo strukturata na
Univerzitetot;
- Podobruvawe na socijalnata, sportskata i
kulturnata dejnost.
na novi me|unarodni sorabotki vo oblasta na
obukata i nau~nata dejnost, zaedni~ki me|unarodni
proekti i programi, sozdavawe na evropski
centar za tehnolo{ki transfer;
- Privlekuvawe i poddr{ka na mladi predava-
~i i istra`uva~i vo obrazovnata i nau~nata dejnost;
- Privlekuvawe studenti, vklu~itelno i
me|unarodni - poddr{ka na ranata profesionalna
orientacija na studentite i nivnata motivacija
za studirawe na TU - Sofija, podobruvawe
na kvalitetot na `ivotot i obrazovanieto na
studentite, ohrabruvawe na nivnoto u~estvo vo
celokupniot `ivot na Univerzitetot;
- Podobruvawe na administrativnoto upravuvawe
i usluga - zabrzana tranzicija kon elektronski
protok na dokumenti i „edno{alterska#
usluga;
- Informiranost i javnost - transparentnost i
Vo noviot ~etirigodi{en mandat, rakovodstvoto
na Tehni~kiot univerzitet - Sofija, na ~elo
so negoviot rektor, prof. d-r in`. Ivan Kralov,
i site profesori, vraboteni, studenti i doktorandi,
se ambicirani i sigurno ~ekorat po patot
na realizacijata na ovaa cel, sledej}i go mototo
„Zaedno da izgradime eden etabliran evropski
univerzitet za slednite generacii#.
MATURANT
Novogodi{en
Stopanskata akademija "D. A. Cenov# - Svi[tov
prof. d-r
Marijana
Bo`inova
rektor na
Stopanskata
akademija
"D. A. Cenov#
- Svi[tov
Akademijata vo Svi{tov e podgotvena
za predizvicite na digitalnata era
vo visokoto obrazovanie
Stopanskata akademija „D. A. Cenov# - Svi{tov e
me|u prvite visokoobrazovni institucii koja vovede
u~ewe na dale~ina u{te vo dale~nata 1999 godina.
Toga{ toa be{e samo za magisterski studii, no sega
ve}e nekolku godini nudime u~ewe na dale~ina i za
dodiplomskite studii. Na{eto dolgogodi{no iskustvo
vo u~ewe na dale~ina, razvojot na multimedijalni
materijali za u~ewe i tehnologii za sproveduvawe na
procesite na onlajn ispituvawe, ni ovozmo`i mnogu
brzo i bez osoben napor da se prefrlime na celosno
onlajn re`im na u~ewe, koga se pojavi krizata COVID-
19. Denes, platformata za e-u~ewe na SA „D. A. Cenov#
(dl.uni-svishtov.bg) opfa}a 2.299 studiski kursevi,
215.858 test-edinici, ispitni pra{awa i zada~i, kako
i 425 virtuelni u~ilnici. Spored ovie pokazateli,
Akademijata e na prvo mesto vo zemjata i obezbeduva
najseopfatno obrazovanie na dale~ina od oblasta na
ekonomijata, administracijata i menaxmentot. Vo toj
kontekst, povratnite informacii od na{ite studenti
za tehnologijata na na{eto onlajn u~ewe se isklu~i-
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
44
dekemvri 2023
Akademijata ima partnerstva so nad 200 stranski
univerziteti i so pove}e od 100 firmi, banki, osiguritelni
dru{tva, softverski kompanii, rabotodava~ki
i nevladini organizacii, nacionalni sindikati,
ministerstva, dr`avni agencii.
Dodiplomski studii
MATURANT
Novogodi{en
telno pozitivni. Zatoa, ne slu~ajno dosega imame desetici
iljadi studenti koi u~ele na dale~ina, a minatata
godina zabele`avme zgolemuvawe od 20 % na
brojot na onie koi sakaat da studiraat na dale~ina na
dodiplomski studii. Seto toa me ispolnuva so optimizam,
deka svi{tovskata akademija e podgotvena da
odgovori na predizvicite na digitalnata era vo oblasta
na visokoto obrazovanie.
Stopanska akademija „D. A. Cenov#
- 87 godini tradicii i inovacii
vo visokoto obrazovanie po ekonomija
Stopanskata akademija „Dimitar A. Cenov# e edna od
najstarite visokoobrazovni institucii vo Bugarija.
Osnovana e so ukaz na car Boris III na 8 noemvri 1936
godina kako rezultat na donacijata na golemiot bugarski
postosloboditelen trgovec Dimitar Apostolov -
Cenov. Denes, svi{tovskata akademija, koja ima obu~eno
nad 150.000 ekonomisti, e avtoriteten obrazoven,
nau~en i istra`uva~ki centar koj podgotvuva visokokvalifikuvani
kadri za potrebite na nacionalnoto
stopanstvo i za globalnata ekonomija koja e vo dinami~en
razvoj. Akademijata vo Svi{tov obezbeduva
obuka od oblastite „Ekonomija# i „Administracija i
menaxment#, za obrazovnite stepeni „diplomiran#,
„magister# i „doktor#. Na ~etirite fakulteti - „Finansii#,
„Stopanska ot~etnost”, „Menaxment i marketing”
i „Proizvodstven i trgovski biznis#, studentite u~at
vo forma na redovno, vonredno i u~ewe na dale~ina.
Studentite na Stopanskata akademija od Svi{tov dobivaat
solidna stru~na teoretska i prakti~no-primenliva
obuka spored nastavni programi razraboteni
zaedno so biznisot i so dr`avnata administracija.
Diplomata i evropskiot prilog na diplomata {to gi
dobivaat diplomiranite studenti na Stopanskata
akademija, se priznaeni vo Evropskata Unija, SAD i vo
Kanada.
Na dodiplomskite studii na Stopanskata akademija
„D. A. Cenov# se izveduvaat 24 studiski programi od
oblastite na finansii, smetkovodstvo, osiguruvawe,
socijalna rabota, turizam, pretpriemni{tvo, menaxment,
trgovija, marketing, me|unarodni ekonomski odnosi,
delovna informatika, delovna statistika, finansiska
kontrola i dr. Na nekoi od ovie studiski
programi predavawata se na stranski jazik, a kompleten
i aktuelen spisok so niv, mo`e da se najde na
www.uni-svishtov.bg/kskb, kade {to mo`e da se podnesat
i dokumentite za aplicirawe.
Me|u glavnite prednosti za svi{tovskite studenti
se kvalitetnoto i moderno obrazovanie vo akademski
grad, niskite semestarski taksi, sovremenata materijalna
baza, renoviranite studentski domovi so mnogu
povolni uslovi za koristewe, dostapnosta na finansiska
poddr{ka i stipendii od univerzitetskata fondacija,
mo`nostite da u~at na stranski jazik i
me|unarodnata mobilnost.
Magisterski programi
Akademijata vo Svi{tov nudi 44 magisterski programi
vo site aktuelni oblasti na sovremenata ekonomija
za diplomirani studenti na ekonomski i neekonomski
specijalnosti, kako i programi za diplomirani
studenti na stepen „diplomiran stru~en#. Nekoi od niv
se na angliski jazik, nekoi se zaedni~ki programi so
drugi visokoobrazovni institucii i so spogodba za
dvojna diploma so stranski univerziteti. Kompletna
lista i detalen opis na programite za magisterski
studii se dostapni na www.uni-svishtov.bg/kskm. Magisterskite
studii se izveduvaat po raspored koj im odgovara
na studentite, so fleksibilna i odlo`ena {ema
za pla}awe na semestarskite taksi.
Doktorski programi
Vo obrazovniot i nau~en stepen „doktor#, Stopanskata
akademija nudi studii na 16 akreditirani doktorski
programi, od koi nekoi se nudat i na stranski jazik.
Vo poslednive godini, studiite za steknuvawe so
nau~en stepen „doktor# na Akademijata vo Svi{tov,
u`ivaat zgolemen interes ne samo od mladite lu|e koi
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
45
MATURANT
Novogodi{en
{totuku gi napu{tija studentskite klupi, tuku i od
pretstavnici na praktikata, delovni menaxeri, vode-
~ki ekonomisti i finansiski analiti~ari od Bugarija
i od stranstvo. Toa sozdava uslovi za timska rabota,
razmena na idei i podobruvawe na kvalitetot na nau-
~nite istra`uvawa.
Lider vo u~eweto na dale~ina vo ekonomijata
Akademijata vo Svi{tov e edna od prvite visokoobrazovni
institucii vo Bugarija {to vovede celosno
funkcionalno u~ewe na dale~ina u{te vo 1999 godina.
Spored filozofijata na organizirawe na u~ebniot
proces vo vid na u~ewe na dale~ina, studiraweto e
prilagodeno so potrebite na obrazovniot pazar od
fleksibilnost i s¢ podinami~niot `ivot na studentite.
Dolgogodi{nata rabota na predava~ite
i vrabotenite vo SA „D. A. Cenov# za razvojot
na ovaa forma na obrazovanie i nasobranoto
znaewe kako rezultat na 24-godi{noto
iskustvo, gi zacvrstuvaat vode~kite pozicii
na Akademijata vo Svi{tov vo obrazovanieto
na dale~ina, a vo 2019 godina, e ostvaren i
prviot priem na u~ewe na dale~ina na stepenot
"diplomiran#. Za studentite koi pretpo~itaat
u~ewe na dale~ina, obezbedeni se
kompleti na nastavni materijali za podgotovka,
24/7 onlajn pristap do site elektronski
resursi za u~ewe, postojan kontakt so nastavnicite
i konsultantite vo soodvetnata
disciplina. Osven fleksibilnosta i visokiot
stepen na digitalizacija, me|u prednostite na u~eweto
na dale~ina vo SA „D. A. Cenov# se povolnite nadomestoci
za semestar so {emi za odlo`eno pla}awe,
udobniot raspored za studirawe, organiziraweto na
ispitnite sesii vo nerabotni denovi, kratkite rokovi
na studirawe, celosniot komplet na studiski materijali
vklu~eni vo nadomestokot za semestar, sproveduvaweto
na semestarskite ispiti vo elektronska sredina.
U~enicite na dale~ina imaat mo`nost da studiraat
dodeka rabotat, patuvaat, gi odgleduvaat svoite
deca ili se zabavuvaat. Seto toa go pravi u~eweto na
dale~ina vo Akademijata vo Svi{tov mnogu silen, atraktiven
i konkurenten obrazoven proizvod. So pomo{
na ovaa obrazovna inovacija, obu~eni se pove}e od
30.000 studenti od Bugarija i od stranstvo.
NOA vo Qubqana, Republika Slovenija
Razgovor so M-r Mladenka Luki] - Valter,
dekan i direktor na NOA vo Qubqana
M-r
Mladenka
Luki] - Valter
dekan i
direktor na
NOA vo Qubqana
MATURANT
Novogodi{en
Ve molime nakuso da ni ja pretstavite NOA vo Qubqana,
koga e osnovana, koi studiski programi gi
nudi, kako e organizirana nastavata?
Studiraweto na NOA se odlikuva so dinami~en
pristap, prijatelska sredina za studentite
i akcent na povrzuvaweto na formalnoto
obrazovanie i stopanstvoto.
Na NOA }e se steknete so
prakti~no rabotno iskustvo
u{te za vreme na studiraweto
NOA vo Qubqana e osnovana vo 2021 godina kako
Fakultet za transport i logistika. Po~navme so sproveduvawe
na osnovnata nastavna programa, Me|unaroden
menaxment i logistika, koja se izveduva na slovene~ki
i na angliski jazik. Potoa, vovedovme i magisterska
programa, Odr`liva mobilnost i logistika, ~ij
po~etok go planirame za akademskata 2023/24 godina.
Nastavata i programite vnimatelno se strukturirani
i organizirani za da im se ovozmo`i na studentite
moderno i dinami~no u~ewe. Posebno ja istaknuvame
na{ata upotreba na najsovremen sistem za upravuvawe
so u~eweto (LMS), kade studentite, so samo nekolku
klika, imaat pristap do site nastavni materijali, vklu~itelno
i do snimkite od predavawata. Toa im ovozmo`uva
na studentite prisustvo vo `ivo na ~asovite
ili pristap do snimeni predavawa vo slu~aj na otsustvo,
so {to se pottiknuva fleksibilnost vo u~eweto.
So istiot entuzijazam se posvetuvame i na vospostavuvaweto
na sorabotka so industrijata. Pove}eto od
stru~nite predmeti gi predavaat priznati stru~waci
od oblasta na logistikata i transportot.
Koi se prednostite na studiraweto na NOA, po
{to e taa prepoznatliva?
Studiraweto na NOA se odlikuva so dinami~en
pristap, prijatelska sredina za studentite i akcent
na povrzuvaweto na formalnoto obrazovanie i industrijata.
Posebna prednost na na{iot fakultet e
pristapot kon zavr{uvaweto na studiite, pri koj ne e
neophodno studentite da napi{at diplomska rabota
(diplomskata rabota ne e zadol`itelna), tuku posledniot
uspe{no polo`en ispit se smeta za uspe{no zavr{eni
studii. Ovoj priod im ovozmo`uva na studentite
fleksibilnost vo zavr{uvaweto na programite,
prilagoduvaj}i se kon nivnite potrebi i tempoto na
u~ewe.
Pokraj diplomata na NOA, sekoj diplomiran avtomatski
se steknuva i so sertifikatot ELA (European
Logistics Association), so {to dopolnitelno se potvrdu-
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
47
MATURANT
Novogodi{en
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
va kvalitetot i relevantnosta na nivnoto obrazovanie
vo oblasta na logistikata. Ovoj dopolnitelen sertifikat
im dava dodadena vrednost na diplomite na
na{ite studenti i im go olesnuva pristapot do razni
profesionalni mo`nosti vo oblasta na logistikata i
transportot.
Koja e misijata i vizijata na NOA?
Educirawe na klu~ni kadri vo stimulativna sredina,
kade {to }e mo`at da ja izrazat svojata inovativnost
i odli~nost vo profesijata, i da steknuvaat konkurentni
kompetencii.
Koi se idnite planovi na NOA?
NOA e posvetena na kontinuiran razvoj, so namera da
im ovozmo`i vrvno obrazovanie i iskustvo na svoite
studenti. Vo sklad so toa, idnite planovi za razvoj na
NOA vklu~uvaat pove}e klu~ni elementi.
Prvo, planirame da gi prodol`ime uspe{nite inicijativi
koi ve}e gi zapo~navme, so cel odr`uvawe i
unapreduvawe na postoe~kite programi za da obezbedime
kvalitetno obrazovanie za na{ite studenti. Istovremeno,
se stremime kon ponatamo{no povrzuvawe
so industrijata za da obezbedime relevantnost na kurikulumot
vo sklad so realnite potrebi na pazarot na
trudot.
Druga to~ka od na{ite planovi e intenzivirawe na
me|unarodnata sorabotka, vklu~itelno i na programata
za razmena na studenti. Preku razli~ni formi na
partnerstva so visokoobrazovni institucii niz svetot,
sakame da im ovozmo`ime na na{ite studenti me-
|unarodno iskustvo, kako i mo`nost da studiraat i rabotat
vo me|unarodna sredina.
Osven toa, aktivno }e u~estvuvame vo me|unarodni i
lokalni proekti, kade poseben akcent stavame na vklu~enosta
na studentite. Ovoj pristap im ovozmo`uva
na studentite prakti~no iskustvo i primena na teoretski
znaewa vo realni situacii, pridonesuvaj}i za nivniot
profesionalen razvoj.
Vo odnos na programite, razmisluvame za potencijalno
pro{iruvawe na postojnite studiski programi za
da odgovorime na seopfatnite potrebi na studentite
i na pazarot na trudot. Ovaa inicijativa ima za cel da
obezbedi po{irok spektar
na mo`nosti za profesionalen
razvoj na na{ite
studenti.
Kone~no, fokusirani sme
na ponatamo{no podobruvawe
na studentskoto iskustvo.
Toa vklu~uva implementacija
na najnovi
tehnologii, inovacii vo
nastavniot proces, sozdavawe
na poddr`uva~ka
sredina koja pottiknuva
u~ewe i razvoj, kako i promovirawe
na programi za
razmena na studenti koi
davaat dopolnitelni mo`nosti
za me|unarodno iskustvo
i profesionalen razvoj. Site ovie inicijativi se
del od na{ata posvetenost da obezbedime visokokvalitetno
obrazovanie i da gi podgotvime studentite
za uspe{na kariera vo oblasta na transportot i logistikata.
Kakva e sorabotkata na NOA so drugi visoko{kolski
institucii i so biznis-zaednicata, vo {to se
sostoi i kako se realizira?
Na{ata sorabotka so drugi visokoobrazovni institucii,
glavno se ostvaruva preku u~estvo vo razni proekti.
Kako {to ve}e be{e spomenato, poseben akcent stavame
na sorabotkata so industrijata. Preku anga-
`manot na predava~i koi se i menaxeri na nekoi od
najuspe{nite logisti~ki i transportni kompanii vo
Slovenija, vospostavuvame direktna vrska pome|u teorijata
i realnata praktika.
Dopolnitelno, NOA e aktivno povrzana so Slovene-
~kiot logisti~ki sojuz, {to pridonesuva za razmena na
znaewa i iskustva pome|u obrazovniot sektor i relevantnite
industriski zdru`enija.
Planirame i ponataka da gi zajaknuvame na{ite vrski
so industrijata preku razni inicijativi, vklu~itelno
i u~estvo na natprevari, dodeluvawe kadrovski
stipendii i koristewe na portalot za vrabotuvawe.
Ovie aktivnosti ne samo {to davaat dopolnitelni
mo`nosti za prakti~no iskustvo na studentite, tuku i
go zajaknuvaat mostot pome|u obrazovanieto i potrebite
na biznis-sektorot.
Kolku mesta se predvideni za studenti od Severna
Makedonija, koi se uslovite za zapi{uvawe i
koga }e bidat upisite?
Za studenti od Severna Makedonija, NOA nudi me|u
20 i 50 mesta godi{no. Uslovite za zapi{uvawe zavisat
od nivoto na studirawe:
- Za dodiplomskite studii potrebno e da se zavr{i
~etirigodi{no sredno obrazovanie i da se ima diploma
od sredno u~ili{te.
- Za magisterski studii, potrebno e da se zavr{at
dodiplomski studii.
Detalni informacii za uslovite za zapi{uvawe,
48
dekemvri 2023
MATURANT
Novogodi{en
Koja e Va{ata poraka i sovet za makedonskite maturanti?
mo`ete da pronajdete na na{ata veb-stranica:
www.mynoa.com.
Dali redovnite dodiplomski i postdiplomski
studii na NOA za makedonskite studenti se besplatni?
Za `al, redovnite dodiplomski i postdiplomski
studii na NOA za studentite ne se besplatni, bidej}i
nie sme privatna visoko{kolska institucija. Sepak,
ve molime da ja proverite na na{ata veb-stranica
(www.mynoa.com), bidej}i ja razgleduvame mo`nosta za
davawe stipendii koi bi gi olesnile tro{ocite za
studirawe.
Pri izborot na studii, va`no e vnimatelno da razmislite
za va{ata idnina. Razgledajte gi perspektivite
na industrijata vo koja bi sakale da rabotite i
istra`ete gi mo`nostite {to vi gi nudi izbranata
studiska programa. Ovoj ~ekor e klu~en bidej}i }e vi
ovozmo`i da go naso~ite va{eto obrazovanie kon oblasta
{to odgovara na va{ite interesi i celi. Razmisluvajte
dolgoro~no za mo`nostite za vrabotuvawe i
profesionalen razvoj {to vi gi obezbeduva izbranata
oblast.
Dopolnitelno, sakam da vi ja prenesam va`nosta od
steknuvawe rabotno iskustvo za vreme na studiraweto.
Kolku pove}e relevantno rabotno iskustvo mo`ete
da steknete za vreme na va{eto studirawe, tolku pokorisno
}e vi bide vo ponatamo{niot profesionalen
`ivot. Prakti~noto iskustvo vi dava mo`nost da go
primenite teoretskoto znaewe vo realniot svet, da
razvivate ve{tini koi se barani na pazarot na trudot
i da gradite mre`a na profesionalni kontakti.
Pokraj toa, aktivno u~estvuvajte vo dopolnitelni
aktivnosti, seminari i praktiki koi fakultetot mo`e
da vi gi obezbedi. Ova }e vi pomogne da gi pro{irite
va{ite horizonti, da se zapoznaete so razli~ni aspekti
na industrijata i da razviete {irok spektar na
ve{tini koi }e vi bidat korisni vo va{ata idna rabota.
MATURANT
Novogodi{en
Intervju:
Gregori Dikeios, direktor za regrutacija na studenti Siti Kolex,
Evropski kampus na Univerzitetot Jork Solun, Grcija
UNIVERZITETOT JORK
E EDEN OD NAJDOBRITE
UNIVERZITETI VO V.B. I VO SVETOT
www.york.citycollege.eu
Gregori
Dikeios
direktor za regrutacija
na studenti Siti Kolex,
Evropski kampus na
Univerzitetot Jork
Solun, Grcija
Ve}e skoro 20 godini rabotite
kako direktor za regrutacija na
Siti Kolex. Mo`ete li da ni ka-
`ete kako se menuvaat trendovite
kaj mladite studenti koga stanuva
zbor za izborot na nivnoto univerzitetsko
obrazovanie?
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
Za po~etok, da potsetime deka obrazovnata
sredina drasti~no se
promeni ovie godini. [irokata upotreba
na internet im ovozmo`i na
mladite lu|e da nau~at pove}e za
mo`nostite za studirawe niz svetot.
Site univerziteti gi promoviraat
svoite programi koristej}i digitalni
platformi i ovaa informacija
e dostapna za sekoj zainteresiran
kandidat. Zatoa, kandidatite
mo`at da gi istra`at mo`nostite za
studirawe vo stranstvo, da najdat
50
dekemvri 2023
MATURANT
Novogodi{en
to~ni informacii i kone~no da odlu~at {to sakaat
da studiraat i kade sakaat da studiraat.
Potoa, mo`e da zboruvame za relevantnosta na
programite so barawata na pazarot i kako ovie
programi gi zadovoluvaat potrebite na sovremenite
op{testva. Vo minatoto, univerzitetite imaa
pove}e teoretski pristap kon razli~nite disciplini
so, se razbira, neophodnite isklu~oci vo tehni~kite
oblasti. Vo dene{no vreme mladite znaat
deka treba da bidat celosno podgotveni koga }e gi
zavr{at univerzitetskite studii. Tie treba da
znaat kako da istra`uvaat, kade da gi najdat vistinskite
informacii za nivnata rabota, kako da pravat
integrirani prezentacii, kako da sporeduvaat
podatoci, {to da vklu~at vo analizata i sli~no.
Seto ova gi tera mladite studenti da pristapat kon
obrazovanieto so povisoki barawa kon nivniot
univerzitet.
Koi se profesiite na idninata? I {to mislite
deka ve{ta~kata inteligencija }e donese vo obrazovniot
sektor?
Ova e te{ko da se ka`e so sigurnost, no mo`eme
da napravime nekoi predviduvawa vrz osnova na
momentalnite trendovi. Studiite za informati~ka
tehnologija sigurno }e dominiraat na pazarot. Se
~ini deka duri i vo tradicionalno teoretskite
studii }e bide potrebno adaptirawe na efikasnosta
na ovie studii. Isto taka, studiite za biznis i
ekonomija }e bidat vo podem, osobeno koga }e gi zemete
predvid site novi oblasti {to niknuvaat sekoj
den. Dozvolete mi da vi dadam nekolku primeri.
Upravuvaweto so rizikot }e bide va`no bidej}i pazarite
se nestabilni i se pod vlijanie na promenite
zabele`ani niz celiot svet. Svetskata ekonomija
e tolku podlo`na na me|unarodni nastani, vojni,
snabduvawe so energija i taka natamu. Vo isto
vreme, novite studii za nevromarketing go menuvaat
pristapot na praktikite za istra`uvawe i razvoj
na kompaniite. Drugo pole na rast se o~ekuva
kaj obnovlivite izvori na energija bidej}i raste~kata
industrija e `edna za energija. Psihologijata
brzo napreduva bidej}i e direktno vklu~ena vo
blagosostojbata na ~ove~kite resursi.
Vo odnos na ve{ta~kata inteligencija, nema somne`
deka taa go revolucionizira na{iot `ivot.
Rasprostranetosta i razvojot na ve{ta~kata inteligencija
ni ovozmo`i da najdeme re{enija koi dosega
ne bea ~ueni. O~igledno stanuva privle~no zatoa
{to gi predizvikuva na{ite umovi. Od druga
strana, bez da bidam specijalist na temata, jas sum
skepti~en. Univerzitetite mora da dizajniraat novi
alatki za da se soo~at so nefer praktiki vo
akademskata oblast, kako {to se plagijatot i integritetot
na istra`uvaweto, samo kako eden od problemite
{to mo`am da gi imenuvam. Definitivno
ima mnogu drugi eti~ki razmisluvawa za {irokata
upotreba na ve{ta~kata inteligencija.
[to go pravi Siti Kolex, Evropskiot kampus
na Univerzitetot Jork najdobar izbor za studentite
vo regionot?
Vo minatoto, britanskite univerziteti bea atraktivna
destinacija za mnogu studenti, evropski i
me|unarodni. Bregzit donese neo~ekuvani posledici
vo oblasta na obrazovanieto. Studiite na univerzitetite
vo Obedinetoto Kralstvo do`iveaja dramati~no
zgolemuvawe na taksite, studentskite zaemi
pove}e ne se dostapni za ostanatite nacionalnosti
i diplomiranite studenti ne mo`at lesno da
ostanat vo Velika Britanija za da prodol`at so
karierata. Ova be{e golemo razo~aruvawe za zainteresiranite
mladi lu|e bidej}i britanskoto obrazovanie
otsekoga{ bilo povrzano so visok kvalitet
na nastavata, u~ewe bazirano na istra`uvawe i relevantnost
za potrebite na industrijata.
Vo seto ova, Siti Kolex, Evropskiot kampus na
Univerzitetot Jork, so glavno sedi{te vo Solun,
Grcija i so rasprostraneti programi vo razli~ni
zemji, ja premostuva Velika Britanija so regionot
na Jugoisto~na Evropa, barem obrazovno, od razli-
~ni pri~ini. Siti Kolex dobi status na Me|unaroden
kampus na Univerzitetot Jork, kako del od zaednicata
na Univerzitetot Jork. Univerzitetot Jork
e eden od najdobrite univerziteti vo Velika Britanija
i vo svetot, kako ~lenka na uglednata grupacija
Rasel, odnosno grupacija na najdobrite obrazovni
institucii vodeni od istra`uvawe. So izbirawe
na Siti Kolex za nivnite studii, studentite
mo`at da u`ivaat visokokvalitetno obrazovanie i
da dobijat diploma direktno od Univerzitetot
Jork. Ovaa mo`nost go objasnuva postojaniot rast i
vo brojnost i vo reputacijata na Siti Kolex, koj{to
privlekuva studenti i akademski kadar od 60
razli~ni zemji.
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
51
MATURANT
Novogodi{en
Koga bi bile student sega, kakov sovet bi si
dale sebesi, kako bi go dizajnirale Va{iot akademski
pat?
Zlatnoto pravilo e da se najde ramnote`a pome|u
li~nite interesi i realnosta na `ivotot. Mladite
imaat tendencija da sonuvaat. Toa e vo nivnata
priroda i toa e ubava rabota, bidej}i sonuvaweto
im dava re{enost da se stremat kon rabotite za
sebe. No, ponekoga{ soni{tata imaat cena zatoa
{to mo`e da ja propu{tite va{ata cel. Taka, bidej-
}i me pra{uvate mene, jas li~no bi gi imal predvid
moite interesi, no vo isto vreme bi gi razgledal
izgledite za kariera {to }e mi gi otvorat moite
studii. Na krajot na denot, sakam da bidam sre}en
so ona {to go rabotam, no i da bidam adekvatno kompenziran
za da mo`am da izgradam podobar `ivot.
Koi se najgolemite predizvici i najgolemite
zaslugi da se bide direktor za regrutacija na
vakva presti`na obrazovna institucija?
Za razlika od nekoi drugi profesii, mojata rabota
me nagraduva so ispolnetosta {to proizleguva
od faktot deka mo`am direktno i pozitivno da
vlijaam na `ivotot na mladite lu|e. Mojata rabota
ne e samo zgolemuvawe na brojot na studenti. Vsu{-
nost, ova e samo krajniot rezultat na mojata rabota.
Koga zapoznavate mladi lu|e vo obrazoven ambient,
vo realnosta davate karierno sovetuvawe, im
pomagate na lu|eto da razmisluvaat za svojata idnina,
nudite to~ni informacii za nivnite studii,
vsu{nost so~uvstvuvate so nivnite gri`i i so
nivnite soni{ta. I da razmislime, zarem ova ne e
uloga na vospituva~, na "u~itel# vo po{iroka smisla
na zborot?
Koj e najdobriot sovet {to mo`ete da im go dadete
na idnite studenti?
Bidete mudri i pametni. Postavuvajte pra{awa,
doznajte za poleto na va{iot interes pred da go
napravite toa - va{a profesija. Ne donesuvajte odluka
emocionalno, tuku gledajte ja realnosta na
`ivotot. Otkako }e go finalizirate ona {to sakate
da go studirate, pominete nekoe vreme baraj}i kade
da studirate. Diploma od vrven univerzitet {to go
nosi va{eto ime }e bide va{iot profesionalen
paso{.
Potoa treba da gi zemete predvid prakti~nite
aspekti. Koi se akademskite tro{oci i dali ima
nekakvi stipendii, celosni ili delumni, primenlivi
vo va{iot slu~aj. Ne zanemaruvajte da gi presmetate
tro{ocite za `iveewe i patuvawe dokolku
razmisluvate da studirate vo stranstvo. Pokraj
toa, istra`ete ja akademskata sredina i mo`nostite
za vmre`uvawe na me|unarodno nivo.
Kone~no, razjasnete vo va{iot um {to e "dobar
univerzitet#. Ne se samo znaeweto ili nastavnite
programi, ne se prostoriite ili studentskite domovi.
Toa e celokupnoto studentsko iskustvo koe
kone~no }e ve transformira vo nezavisen mislitel.
MATURANT
Novogodi{en
Investiciskata programa na d-r Vrabevski i
Fondacijata "Bugarska memorija#
Bugarskiot biznismen, koj i pokraj
te{kotiite prodol`uva da raboti na
podobruvawe na `ivotnata sredina
na mladite vo Bugarija
i vo RS Makedonija
Koj e d-r Milen Vrabevski?
Milen Vrabevski e bugarski biznismen, filantrop i mecena.
Osnova~ e i pretsedatel na Fondacijata „Bugarska memorija#.
Osnova~ i dolgogodi{en ispolnitelen direktor e na
„Komak Medikal# - nau~noistra`uva~ka
organizacija so predmet na dejnost razvoj, upravuvawe i
kontrola na proekti od oblasta na nau~noistra`uva~kata i
razvojna dejnost vo klini~kata medicina. Kompanijata razviva
nau~ni proekti vo pove}e od 30 zemji vo Evropa, Azija
i Amerika, a edna od najuspe{nite kancelarii na Komak
Medikal e onaa vo Severna Makedonija. Sopstvenik e na obrazovniot kompleks „Car Simeon Veliki#, koj gi
vklu~uva trite ogranoci na Privatna detska
gradinka „Rosica#, Privatno osnovno u~ili{te
„Car Simeon Veliki#, Privatna gimnazija za prirodni
nauki i pretpriemni{tvo „Asen Jordanov#,
Centar za obuka „Car Simeon Veliki# i sportskiot
centar „Komak sport#.
Obrazovniot kompleks ima za cel da bide primer
za inovativna, motivira~ka i zdrava okolina
koja go stimulira li~niot potencijal na u~enicite,
dodeka vo niv gi gradi i vospituva navikite i filozofijata
na uspehot.
U~ili{teto e lider i model za kvalitetno obrazovanie
vo Bugarija. Podgotvuva idni inovatori,
nau~nici i pretpriema~i, gradi mladi lu|e so misija
da rabotat za op{testvoto.
Prviot u~ili{ten den vo SOU „Car Simeon Veliki#
Filantrop vo 21-viot vek
D-r Milen Vrabevski e aktivno anga`iran so kauzata na dobrotvornosta vo Bugarija vo poddr{ka na inicijativi
za afirmirawe na nacionalniot identitet i vrednostite na evropskoto gra|anstvo. Od 2007 godina, d-r
Vrabevski investira vo sopstvena daritelska programa za poddr{ka na semejstva so reproduktivni problemi,
kako i vo inicijativi i kampawi posveteni na borbata so demografskata kriza i zgolemuvaweto na natalitetot
vo Bugarija. Toj e glavniot dobrotvor na fondacijata „Sakam bebe#, a blagodarenie na negovata finansiska
poddr{ka se rodile 41 bebe vo Bugarija.
Pod pokrovitelstvo na d-r Vrabevski se realizira i inicijativata „Golemoto semejstvo# - kampawa za poddr{ka
na mnogudetni semejstva. Do denes, filantropot finansiski poddr`uva 12 mnogudetni semejstva.
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
53
MATURANT
Novogodi{en
Inicijativata „Golemo semejstvo#
pod pokrovitelstvo na d-r Vrabevski
D-r Milen Vrabevski e inicijator i dobrotvor
na edna od najgolemite privatni investicii vo
obrazovanieto - „Pat do univerzitetot#, koja ovozmo`uva
besplatni ~asovi za idnite studenti od
celata dr`ava. Vkupniot broj na u~esnici vo inicijativata
(2010-2022) e 4.582 mladi lu|e.
Edukativni seminari za mladite od
dvete strani na granicata
Od 2007 godina, d-r Milen Vrabevski go finansira
odr`uvaweto na 5-dnevni edukativni seminari
dvapati godi{no kako del od dolgogodi{nite
napori na negovata Fondacija „Bugarska memorija# za evropska integracija na bugarskata dijaspora. Nad 200 deca
od bugarskata dijaspora vo Ukraina, Moldavija, Srbija, RS Makedonija i Albanija, kako i talentirani, nadareni
deca od regionot na Zapadnite Rodopi i Tervel, pristignuvaat vo Bugarija na Forumot, koj gi zapoznava mladite
so uspe{ni li~nosti i specijalisti od razli~ni javni i biznis-sferi. Partneri na emblemati~nite seminari
se Pretstavni{tvoto na Evropskata komisija
vo Bugarija, Fondacijata „Hans Zajdel#,
Op{tina Varna i Op{tina Sofija.
Zna~aen del od aktivnosta na Fondacijata
e nagraden za klu~ni proekti od programata
Erazmus +.
Biznismenot finansira i brojni sportski
natprevari i inicijativi so mladi
od Bugarija, RS Makedonija, Ukraina,
Albanija, Moldavija i Srbija.
Seminarite na Fondacijata
„Bugarska memorija# imaat osnoven
fokus na pretpriemni{tvoto,
informati~kata tehnologija,
kibernetikata i razvojot na klu~nite
ve{tini kaj mladite lu|e
vo visokotehnolo{kiot 21 vek
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
54
Turnir vo fudbal
organiziran od Fondacijata
„Bugarska memorija# so u~estvo na
deca od isto~niot del na RS
Makedonija i od Bugarija
Vo polza na bratskite odnosi me|u Bugarija i RS Makedonija
Biznismenot e dobitnik na desetici nagradi, od koi nekoi se
„Evropski gra|anin na godinata# (2013 god.) i „^ovek na godinata#
(2019 god.). Vrabevski e ~len i na globalnata inicijativa na Bil
Klinton.
Pretsedatelot na Evropskiot parlament
(2012-2017 god.) Martin [ulc mu ja
dodeli na d-r Vrabevski nagradata
„Evropski gra|anin na godinata#
vo 2013 godina.
Donaciite i investiciite na d-r Vrabevski kon RS Makedonija, zapo~naa pred 17 godini. Bugarskiot biznismen
i filantrop u{te vo 2006 godina se zafati so obnova na bugarskiot voen memorijal kaj Novo Selo, RS Makedonija,
vo koj se pogrebani bugarski vojnici, zaginati vo vojnite za Nacionalno obedinuvawe. Taka od napu{-
teni grobi{ta, vo poslednite 17 godini mestoto e poseteno od iljadnici koi re{ile da im oddadat po~it na
dekemvri 2023
MATURANT
Novogodi{en
heroite. Sekoja godina na 6 maj, Fondacijata „Bugarska memorija#
organizira zaedni~ki ~estvuvawa na Memorijalot
vo duhot na dobrososedskiot dijalog i solidarnosta me|u
Bugarija i RS Makedonija vo perspektiva na zaedni~ka evropska
idnina.
Voen memorijal, Novo Selo
D-r Vrabevski gi finansira{e i grade`nite aktivnosti za izgradba i
restavracija na najgolemiot pravoslaven hram vo RS Makedonija „Sv.
Kiril i Metodij# vo Del~evo. Za izgradba na vakov hram, `itelite na
gradot ~ekale celi dve decenii.
Renoviraniot hram
„Sv. Kiril i Metodij#
vo Del~evo so finansirawe
od d-r Vrabevski
Vo 2017 godina d-r Vrabevski se sretna so toga{niot pretsedatel na Vladata na Republika Severna Makedonija
Zoran Zaev vo prisustvo na Negovoto Visokopreosve{tenstvo mitropolitot strumi~ki dedo Naum. Tema
na sredbata bea konkretni predlozi za zajaknuvawe na dobrososedskite odnosi me|u dvete zemji.
Vo 2018 godina bevme svedoci na istoriski moment - so ~arter let d-r Vrabevski li~no go donese Veligdenskiot
Blagodaten ogan od Bugarija vo RS Makedonija vo ime na dobrite odnosi me|u dvete zemji.
„Vakvite postapki go gradat bratstvoto vo realna situacija#, komentira{e toga{ Milen Vrabevski.
Vo ekot na pandemijata na KOVID-19, vo april 2020 godina, pretsedatelot na Fondacijata „Bugarska memorija#
donira{e li~ni za{titni sredstva za lekarite od prva linija od Republika Severna Makedonija, nameneta
za podra~jeto na gradovite Strumica, Del~evo i Sveti Nikole. Na
site lekari im bea obezbedeni maski, o~ila, kombinezoni i dr.
Istata godina so finansiraweto na d-r Milen Vrabevski, bea
otvoreni u~ilnici po informatika vo u~ili{ta vo Republika
Severna Makedonija. So negovi sredstva bea opremeni i
muzi~kite kabineti vo u~ili{tata.
Biznismenot redovno obezbeduva sredstva za lekuvawe i rehabilitacija
na bolni deca od RS Makedonija.
Vo 2021 godina, d-r Vrabevski inicira{e i finansira{e otvorawe
na dva centri za vakcinacija na grani~nite premini Zlatarevo
i Stanke Lisi~kovo, nameneti za vakcinacija na gra|anite na
Republika Severna Makedonija. Potrebata od dvata centri za
vakcinacija dojde otkako dolgo vreme gra|anite koi `iveat na
teritorijata na RS Makedonija nemaa dostap do najpopularnite i
najposakuvani vakcini protiv KOVID-19. Na dvata punkta bea
aplicirani iljadnici vakcini.
Me|u najgolemite
inicijativi na
Fondacijata „Bugarska
memorija# se godi{nite
seminari, na koi mladi lu|e
od Bugarija, RS Makedonija,
Albanija, Srbija, Moldavija
i Ukraina zaedno u~at,
tvorat, se zabavuvaat
i sozdavaat trajni
prijatelstva
D-r Vrabevski investira i vo programa za stipendirawe talentirani mladi lu|e od Republika Severna
Makedonija.
Pove}e od edna godina d-r Vrabevski i Fondacijata „Bugarska Memorija# ja finansiraat najstarata nevladina
organizacija vo RS Makedonija - Detsko likovno studio „Sveti Kiril i Metodij# od Bitola ~ija poddr{ka
od makedonskata dr`ava bez pri~ina be{e prekinata po prvata poseta na mladite umetnici vo Bugarija. Toa ne
MATURANT
Novogodi{en Novogodi{en
dekemvri 2023
55
MATURANT
Novogodi{en
popre~i za u{te nekolku poseti na decata vo Sofija i
Kopriv{tica, kako i poseta na Evropskiot parlament
vo Brisel - povtorno po pomo{ na Fondacijata
„Bugarska memorija#.
Vo 2023 godina, blagodarenie na finansiskata pomo{
na bugarskiot biznismen vo iznos od 18 iljadi evra, be-
{e spaseno od propast 42-roto po red izdanie na edna
od najstarite i najpresti`nite manifestacii za detska
umetnost vo svetot - makedonskiot me|unaroden umetni~ki
festival „Mal bitolski Monmartr 2023#. Potrebata
za pomo{ od Fondacijata „Bugarska memorija# se
pojavi otkako za prv pat makedonskata dr`ava odbi da
obezbedi realizacija na umetni~kiot festival.
D-r Vrabevski vo poseta na Detskoto likovno studio „Sveti Kiril i Metodij#, Bitola
Istata godina, d-r Vrabevski ja finansira{e i posetata na Francija na talentiranata 16-godi{na umetnica
Valerija od RS Makedonija, koja za svojata zemja go osvoi tretoto mesto vo svetot na natprevarot na UNESKO za
detski crte`. Fondacijata „Bugarska memorija# go finansira{e patuvaweto na Valerija za oficijalnoto dodeluvawe
na nagradite na natprevarot, po odbivaweto od dr`avnite institucii na Severna Makedonija da gi
pokrijat tro{ocite.
Bugarskiot biznismen i filantrop be{e i najgolemiot pomagatel na ve}e nepostoe~kite bugarski kulturni
zdru`enija vo RS Makedonija - „Ivan Mihailov# vo Bitola i na zdru`enieto „Car Boris III# vo Ohrid. Nivnata
cel be{e da rabotat na kulturna i ekonomska razmena, eliminirawe na govorot na omraza i olesnuvawe na
evropskata integracija na Republika Severna Makedonija.
D-r Vrabevski investira i vo Albanija
Novogodi{en
Novogodi{en
MATURANT
Biznismenot e poznat i vo Albanija po svoite golemi investicii tamu, od koi
nekoi se: osnoven remont na vodovodot vo seloto Tuminec, Albanija, blagodarenie
na {to dve od devette sela vo oblasta, sega imaat 24-~asovno vodosnabduvawe;
Vo 2020 godina g. Vrabevski kupi protivpo`arno, ambulantno i terensko vozilo
za potrebite na Op{tina Prespa, Albanija - do toj moment, site tri vozila
mu nedostigaa na regionot. Denes, novonabavenite vozila opslu`uvaat nad
10.000 lu|e vo oblasta, kade {to lu|eto
`iveat vo ekstremna siroma{tija po
minatogodi{niot razoren zemjotres vo
Albanija;
Donaciite na d-r Vrabevski prodol-
`uvaat so opremuvaweto na kompjuterskiot kabinet, u~itelskata soba i
bibliotekata na u~ili{teto vo selo Pustec, Albanija i donacija na
kompjuteri na policiskata uprava vo Kor~a.
Vo avgust 2023 g. Fondacijata „Bugarska memorija# i nejziniot pretsedatel,
d-r Vrabevski, organiziraa i finansiraa besplatni kardiolo{-
ki pregledi vo regionot Mala Prespa, Albanija. Celta na inicijativata be{e da se pridonese za podobruvawe
na kvalitetot na `ivotot na lokalnite `iteli i da im se obezbedi pristap do visokokvalitetni i profilirani
medicinski uslugi, koi nedostigaat vo oblasta. Vo rok od samo 3 dena bea pregledani nad 220 lica, a pregledite
bea sprovedeni pod vodstvo na svetski poznatiot bugarski kardiolog prof. d-r Ivo Petrov i negoviot
tim od Axibadem Siti Klinika UMBAL Kardiovaskularen centar.
Po posetata na bugarskite lekari na Albanija, Fondacijata „Bugarska
memorija# odgovori na baraweto na lokalnoto naselenie i im donira{e na
dvete bolnici vo regionot na Mala Prespa golemo koli~estvo medicinski
potro{en materijal od
itna potreba, opremeni
~anti za brza pomo{, dva
klima-uredi, dva aparati
za krven pritisok, kako i
najgolemata potreba vo
regionot - profesionalen
biohemiski analizator za
~itawe na krvni istra`uvawa.
Podarok za bolnicata vo Mala Prespa
So tekot na godinite, d-r Vrabevski, napravi golemi donacii
i vo Moldavija, Ukraina i Srbija kako del od negovata investiciska
programa.
56
dekemvri 2023