You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
2<br />
Cyhoeddir gan<br />
Cyfryngau<br />
Cymru Cyf<br />
Uwch-Olygydd<br />
Ymgynghorol:<br />
Barrie Jones<br />
barrie.jonescymro@gmail.com<br />
Cynorthwyydd<br />
Golygyddol:<br />
Marc Roberts<br />
Hysbysebion:<br />
Barrie Jones<br />
barrie.jonescymro@gmail.<br />
com. 07740 918961<br />
Cefnogir y cyhoeddiad hwn gyda<br />
chymorth ariannol oddi wrth<br />
Lywodraeth Cymru a Chyngor<br />
Llyfrau Cymru.<br />
Ymwadiad:<br />
Nid yw Llywodraeth Cymru na<br />
Chyngor Llyfrau Cymru’n cytuno,<br />
o angenrheidrwydd, ag unrhyw<br />
farn a fynegir yn y cyhoeddiad<br />
hwn.<br />
Dewch i gyswllt:<br />
Y <strong>Cymro</strong><br />
13 Heol y Parc<br />
Pontyberem<br />
Llanelli<br />
Sir Gaerfyrddin, SA15 5EA<br />
Twitter:<br />
@y_cymro<br />
Facebook:<br />
@ycymroarlein<br />
Y wefan:<br />
https://ycymro.cymru<br />
Ebost:<br />
gwyb@ycymro.cymru<br />
i ffonio: 07740 918961<br />
Rydym yn cadw’r hawl i<br />
olygu adroddiadau, erthyglau a<br />
llythyrau. Fe wneir hyn oherwydd<br />
maint, gweddusrwydd, chwaeth a<br />
chyfreithlondeb.<br />
Nid yw’r farn a amlygir yn y<br />
cyhoeddiad hwn o<br />
angenrheidrwydd yn cynrychioli<br />
barn y cyhoeddwyr. Croesawn<br />
unrhyw gywiriadau.<br />
Cyfle i rywun sy’n ‘angerddol dros y Gymraeg’<br />
Mae aelodau Fforwm Iaith Ynys Môn<br />
wedi datgan eu diolch i’r cadeirydd a’r<br />
is-gadeirydd wrth iddynt roi’r gorau i’w<br />
rolau.<br />
Mewn cyfarfod y mis diwethaf mynegodd Dr<br />
Haydn Edwards a Dr Ifor Gruffydd ill dau eu<br />
bod am ildio eu cyfrifoldebau yn dilyn bron i<br />
bum mlynedd o wasanaeth.<br />
Yn ystod y cyfnod mae gwaith y Fforwm<br />
Iaith wedi esblygu a bellach yn cynnwys dros<br />
25 o sefydliadau cyhoeddus a thrydydd sector<br />
Mae rhwydwaith newydd, Ein Ffermydd Cyswllt Ffermio,<br />
am helpu amaethyddiaeth Cymru bontio i ddyfodol sero<br />
net gyda’r ffermydd dan sylw’n treialu dulliau arloesol a<br />
thechnolegau newydd.<br />
Lansiodd Cyswllt Ffermio ei rwydwaith ‘Ein Ffermydd’ yn yn Sioe<br />
Frenhinol Cymru pan gafodd enw’r 15 fferm eu datgelu.<br />
O Ynys Môn yn y gogledd i Sir Benfro yn y de, maent yn cynnwys<br />
ystod amrywiol o systemau, o ffermydd bîff a defaid i ffermydd<br />
llaeth a dofednod, ond gydag uchelgais gyffredin i feithrin<br />
gwydnwch a chynaliadwyedd.<br />
Dros y ddwy flynedd nesaf, bydd y ffermydd<br />
yn cynnal diwrnodau agored Cyswllt Ffermio<br />
i rannu arfer gorau a syniadau newydd sy’n<br />
deillio o’u prosiectau.<br />
Ymhlith y ffermwyr sydd wedi’u recriwtio<br />
mae’r ffermwyr cig coch Rhodri a Claire Jones,<br />
sy’n ffermio yn Brynllech Uchaf, Llanuwchllyn.<br />
Mae eu huchelgeisiau wrth ddod yn rhan o<br />
rwydwaith Ein Ffermydd yn cynnwys, lleihau eu<br />
dibyniaeth ar borthiant a brynwyd a dod o hyd i gymysgedd<br />
hadau ar gyfer porfa sy’n gweddu i’w system, tir a hinsawdd.<br />
“Y cyngor mwyaf defnyddiol a gawsom erioed yw newid os yw’n<br />
addas i chi a gwella’r hyn yr ydych yn ceisio’i wneud,” meddai<br />
Rhodri.<br />
Hefyd wedi’u recriwtio i’r rhwydwaith mae’r ffermwyr da byw<br />
David, Eryl a Daniel Evans, Tanygraig, Llanbedr Pont Steffan, sydd<br />
eisoes wedi gweld manteision defnyddio technoleg gyda system<br />
teledu cylch cyfyng, sydd wedi trawsnewid y cyfnod wyna a lloia.<br />
Maes allweddol y mae Sian, Aled a Rhodri Davies, sy’n rhedeg<br />
fferm gymysg yn Cwmcowddu, Llangadog, am ganolbwyntio<br />
arno yw sut y gallant wneud gwell defnydd o dail ieir i leihau eu<br />
hanghenion o wrtaith wedi’i brynu.<br />
“Rydym ni hefyd am ganolbwyntio ar gynyddu faint o borthiant<br />
rydym ni’n ei dyfu, a’i wneud yn fwy goddefgar i sychder,’’ meddai<br />
Aled.<br />
- llais annibynnol yng Nghymru<br />
blaenllaw sydd oll yn cyfrannu at ddatblygiad y<br />
Gymraeg ar Ynys Môn.<br />
Cafodd y Fforwm Iaith ei sefydlu yn 2014.<br />
Dywedodd Arweinydd Cyngor Sir Ynys<br />
Môn, y Cynghorydd Llinos <strong>Medi</strong>: “Rydym yn<br />
hynod ddiolchgar i Dr Haydn Edwards a Dr<br />
Ifor Gruffydd.<br />
“Mae’r Fforwm Iaith wedi datblygu i fod yn<br />
awdurdod dylanwadol nid yn unig yn lleol,<br />
ond yn genedlaethol, ac yn esiampl i eraill o<br />
bwysigrwydd cydweithio i atgyfnerthu’r<br />
Gymraeg.<br />
Yn dilyn ymadawiad Dr Edwards, mae<br />
Fforwm Iaith Ynys Môn yn edrych i benodi<br />
cadeirydd annibynnol newydd.<br />
Dywedodd Elen Hughes, Prif Swyddog<br />
Menter Iaith Môn: “Mae hwn yn gyfle arbennig<br />
i rywun sydd â chysylltiadau cryf â’r ardal, sy’n<br />
angerddol dros y Gymraeg ac yn ymroddedig<br />
i ddatblygiad yr iaith yng nghymunedau Ynys<br />
Môn i arwain gwaith y Fforwm Iaith.<br />
“Anogaf unrhyw un sydd â diddordeb i<br />
gysylltu â ni am sgwrs.”<br />
Cyswllt Ffermio yn datgelu rhwydwaith ‘Ein<br />
Ffermydd’ newydd o 15 fferm Cymru<br />
Y ffermydd ‘Ein Ffermydd’ eraill yw: Chris a Glyn Davies, Awel<br />
y Grug, Y Trallwng, De Sir Drefaldwyn (Cig Coch). Marc, Wynn a Bethan<br />
Griffiths, Cilthrew, Llansantffraid, Gogledd Sir Drefaldwyn (Cig Coch).<br />
Jeff, Sarah, Enfys a <strong>Medi</strong> Wheeler, Clyngwyn, Clunderwen, Sir Benfro<br />
(Llaeth). Deryl a Francis Jones, Rhyd Y Gofaint, Aberaeron, Gogledd<br />
Ceredigion (Llaeth). Robert a Jessica Lyon, Lower House Farm,<br />
Llandrindod, Sir Faesyfed (Cymysg). Sarah Hammond a Robert<br />
Williams, Glyn Arthur Farm, Llandyrnog, Dinbych (Cig Coch). Dylan,<br />
Gwenda a Gwion Roberts, Cornwal Uchaf, Gwytherin, Conwy (Cig Coch).<br />
David, Heulwen and Rhys Davies, Moor Farm, Treffynnon, Fflint (Llaeth)<br />
Ifan Ifans, Tyddyn Cae, Pwllheli, Gwynedd (Llaeth). Roger a<br />
Dyddanwy Pugh, Crickie Farm, Llangors, Aberhonddu (Cig Coch). Gerallt<br />
Jones, Graianfryn, Llanfachraeth, Ynys Môn (Cig Coch). Nigel Bowyer a’r<br />
teulu, Ty Coch, Brynbuga, Sir Fynwy (Cig Coch).<br />
Dywedodd Siwan Howatson, Pennaeth Technegol Cyswllt<br />
Ffermio mai’r gobaith oedd y bydd ffermwyr ledled Cymru yn cael<br />
eu hysbrydoli a’u hannog i roi cynnig ar ffyrdd arloesol o weithio<br />
a thechnolegau newydd i gynyddu cynaliadwyedd hirdymor eu<br />
busnesau fferm eu hunain.<br />
Arweinydd Plaid Cymru i annerch gorymdaith Bangor<br />
Bydd cefnogwyr annibyniaeth yn troi<br />
eu golygon at Fangor lle cynhelir y<br />
diweddaraf mewn cyfres o orymdeithiau<br />
dros annibyniaeth.<br />
Ymhlith y rhai fydd yn annerch y dorf<br />
bydd arweinydd Plaid Cymru, Rhun<br />
ap Iorwerth. Trefnir yr Orymdaith dros<br />
Annibyniaeth, a gynhelir ar Fedi 23, ar y<br />
cyd rhwng YesCymru ac AUOBCymru a<br />
disgwylir iddo godi proffil yr achos dros<br />
Gymru annibynnol.<br />
Bydd yn cychwyn am 1pm o Faes Parcio<br />
Glanrafon. Dan arweiniad cerddorion<br />
Cymreig bydd yr orymdaith yn cerdded ar<br />
hyd Stryd Fawr Bangor, gan droi at Ffordd<br />
Glynne cyn troi unwaith eto i Ffordd Deiniol<br />
ac yn ôl tuag at Faes Parcio Glanrafon.<br />
Dywedodd Geraint Thomas, un o’r<br />
trefnwyr sy’n rhedeg busnes yng<br />
Nghaernarfon: “Rwy’n falch iawn y<br />
‘ ...newid os<br />
yw’n addas i<br />
chi a gwella’r<br />
hyn yr ydych<br />
yn ceisio’i<br />
wneud’<br />
bydd Gwynedd unwaith eto yn cynnal<br />
gorymdaith dros annibyniaeth AUOB-<br />
Cymru ac YesCymru. Daeth dros 8,000 i’r<br />
orymdaith yng Nghaernarfon nôl yn 2019,<br />
rydym yn obeithiol y bydd mwy o bobl fyth<br />
ym Mangor y tro hwn.<br />
“Mae’r disgwyliadau yn uchel wrth i ni<br />
baratoi i groesawu unigolion o bob rhan o<br />
Gymru i Fangor. Fel trefnwyr, rydym yn<br />
gweithio’n ddiwyd i sicrhau y bydd hon yn<br />
un o’r gorymdeithiau gorau eto!”<br />
Wrth i’r orymdaith ddod i ben tua 2pm,<br />
bydd rali fawr yn cael ei chynnal ym Maes<br />
Parcio Glanrafon, gyda llwyfan mawr,<br />
system PA, a sgrin fideo ar gyfer areithiau a<br />
pherfformiadau.<br />
Ymhlith y siaradwyr bydd Rhun ap<br />
Iorwerth, a ddaeth yn arweinydd ar Blaid<br />
Cymru ym mis Mehefin.<br />
Dywedodd: “Rydw i’n edrych<br />
ymlaen i ymuno unwaith eto â miloedd o<br />
bobl a datgan yn glir ein cefnogaeth dros<br />
annibyniaeth i Gymru, y tro yma ym<br />
Mangor.<br />
“Nid dyma’r gorau all hi fod i Gymru -<br />
gallwn anelu’n uwch fel cenedl, ac yn wir<br />
mae’n rhaid i ni wneud hynny.<br />
“Mae’n glir i mi fod gennym gymaint i’w<br />
gynnig - yn ein pobl, ein hadnoddau naturiol,<br />
yn ein hynodrwydd, ein menter gymunedol<br />
a’n dyfeisgarwch. Fe all Cymru sefyll ar ei<br />
dwy droed ei hun.<br />
“Mae annibyniaeth yn gyflwr arferol i wlad<br />
fodoli ynddi, a dyna’r ydan ninnau’n anelu<br />
amdano.<br />
Rydw i’n gyffrous am fy rôl i fel<br />
Arweinydd Plaid Cymru - i geisio<br />
argyhoeddi mwy a mwy o bobl pam ein bod<br />
ni ar y siwrne hon tuag at Gymru annibynnol<br />
- tuag at Gymru sy’n fwy ffyniannus, yn<br />
decach, yn wyrddach ac yn fwy<br />
uchelgeisiol.”