You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
£9.99<br />
£9.99<br />
£19.99<br />
.com<br />
Y <strong>Cymro</strong>... ar gael i’r byd i gyd yn grwn!<br />
Rydym yn falch o ddatgan fod Y <strong>Cymro</strong> bellach ar gael i’w ddarllen ar safle<br />
- y papur<br />
Cymraeg cyntaf erioed ar y platfform. Pressreader yw un o’r platfformau newyddion mwyaf yn y byd, mae’n<br />
dosbarthu fersiynau digidol o dros 7,000 o bapurau a chylchgronau mewn dros 60 o ieithoedd i fwy na 12 miliwn o<br />
ddefnyddwyr ar draws y byd. I weld mwy ewch i safle we Pressreader.com a chwilio am Y <strong>Cymro</strong>.<br />
11<br />
‘Mae’n calonnau ni gyd yn gwaedu<br />
dros golledion y teuluoedd druan’<br />
Colofn Cadi gan Cadi Gwyn Edwards<br />
‘Sut na chafodd hi ei dal ynghynt? Mae’n ennyn llawer o gwestiynau<br />
ynglŷn ag effeithiolrwydd uwch-dimau rheoli o fewn y GiG’<br />
Fysech chi’n adnabod bwystfil wrth edrych i fyw ei<br />
lygaid?<br />
Fysech chi’n sylwi ar anghenfil wrth iddo gerdded i lawr y<br />
stryd? Weithiau dwi’n dychmygu y byswn i’n gwybod yn<br />
iawn pe bawn yn cerdded ochr yn ochr hefo’r diafol. Ond<br />
y gwirionedd ydi, ’sa gennai’m clem.<br />
Oes ffasiwn beth â delwedd ‘person drwg’?<br />
Mae gennym i gyd ragfarn yn ein pennau ynghlwm â sut<br />
mae ‘person drwg’ yn edrych, a rhan amlaf, sori dynion, ond<br />
dyn sydd yn dod i’r meddwl.<br />
Rhyw ddyn ag iddo lygaid creulon, wyneb pigog, a rhyw<br />
naws annisgrifiadwy. Rhyw ddyn sydd yn<br />
gwneud i’r blew ar eich breichiau sefyll<br />
yn syth, a’ch corff weiddi arnoch i gamu,<br />
ac yna rhedeg, mor bell â phosib oddi<br />
wrtho.<br />
Mae realiti’n wahanol, a’r bwganod yn<br />
cuddio tu ôl i fygydau cyffredin. Does<br />
neb yn wir yn adnabod neb ar ddiwedd y<br />
dydd…<br />
Oes yna air yn y Gymraeg sydd yn<br />
cwmpasu’r gair Saesneg ‘evil’?<br />
Mi ydw i wedi defnyddio’r ansoddair ‘drwg’ ddwywaith<br />
eisoes yn y golofn yma, a tydi o ddim cweit yn dod i’r afael<br />
â gwir ystyr beth rwyf yn ceisio’i ddweud. ‘Evil’ yw’r gair<br />
dwi’n ceisio’i gyfleu, pan mae cnewyllyn ysbryd yr unigolyn<br />
hwnnw’n ddu fel hunllef.<br />
Pan welsom ni, fel cenedl, wyneb ifanc, benywaidd, yn<br />
syllu arnom drwy sgrîn y teledu a chlywed llais undonog<br />
y newyddiadurwr yn dweud, ‘Dyma Lucy Letby…’ ni<br />
‘Peidiwch â fy melltithio ond a oes rhesymau ariannol da erbyn<br />
hyn i ddod â diwedd i’n Steddfod symudol’ - Dafydd Iwan - tud 6<br />
Awst <strong>2023</strong><br />
Papur Cenedlaethol Cymru £1.50<br />
53% o Gymry 18 i 24 oed rŵan yn dweud y<br />
byddent yn pleidleisio dros annibyniaeth<br />
HANNER<br />
YR IFANC<br />
O BLAID<br />
CYMRU<br />
RYDD<br />
‘Mae’n bryd edrych ar<br />
ddyfodol mwy disglair, gwe l<br />
a mwy beiddgar fel cenedl<br />
annibynnol’ - tud 17<br />
‘Yn araf bach,<br />
yn ddiarwybod<br />
i ni bron,<br />
cawn ein<br />
Seisnigo’<br />
- Heledd<br />
Gwyndaf<br />
Beth am gynnau tân...<br />
‘Dêtio yn <strong>2023</strong>.... wy’n sengl am y tro cynta’ ers 15 mlynedd’ - Esyllt Sears - tud 7<br />
- tud 4<br />
Barddoniaeth a ‘Thân yn Llŷn’ yn dod â’r<br />
Eisteddfod i uchafbwynt dramatig - tud 3<br />
Lluniau o ddeuddydd cyntaf<br />
y Brifwyl ym Moduan - tud 2 a 12<br />
Newydd i’r<br />
Steddfod<br />
ddychmygon ni fyth beth fyddai ei throseddau…<br />
Roedd y llygaid glas, y gwallt melynfrown a’r wisg nyrs yn<br />
ddigon i dwyllo pawb, a neb yn disgwyl i amgylchedd o ofal<br />
droi’n gae chwarae erchylltra.<br />
Os byddech yn gofyn ym mhle mae pobl yn teimlo’n<br />
ddiogel, rhan amlaf, yr ateb byddai unai yn eu cartrefi, neu<br />
mewn ysbyty.<br />
Pan mae rhywun rydych yn ei garu fwy na bywyd ei<br />
hun yn sâl, i ble ydych yn mynd? I’r ysbyty. Fe gafodd yr<br />
addewid sanctaidd rhwng claf ac ysbyty ei dorri’n rhacs wrth<br />
i Lucy Letby chwarae Duw, gan ddwyn o’r ddaear yr eneidiau<br />
mwyaf pur a diniwed.<br />
Mae’n calonnau ni gyd yn gwaedu dros golledion y<br />
teuluoedd druan sydd wedi cael eu heffeithio gan<br />
weithredoedd annirnadwy Lucy Letby.<br />
Roedd absenoldeb Letby o’i dyfarniad fel ergyd i’r<br />
genedl, yn halen i friw<br />
‘Fel merch o ogledd<br />
Cymru, dwi’n ’nabod pobl a<br />
gafodd eu geni yn yr ysbyty<br />
hwnnw yng Nghaer’<br />
tragwyddol. Mae’r<br />
rhieni’n gorfod wynebu<br />
realiti penderfyniadau<br />
Letby pob un diwrnod o’u<br />
bywydau, felly pam nad<br />
oedd rhaid iddi hithau<br />
wynebu canlyniadau ei<br />
phechodau yn y cwrt?<br />
Pam gafodd hi’r dewis i<br />
osgoi dyfarniad y barnwr,<br />
pan na chafodd yr un rhiant y dewis i osgoi’r boen, i osgoi’r<br />
hunllef ddyddiol, y golled ddiangen?<br />
Mae rhai yn dweud mai achos hawliau dynol oedd y<br />
rheswm am ei habsenoldeb… eironig bod pryder am ei<br />
hawliau bywyd hi, pan gipiodd yr<br />
hawl i fyw gan gymaint o fabanod<br />
diniwed.<br />
Fel merch o ogledd Cymru, dwi’n<br />
’nabod pobl a gafodd eu geni yn<br />
yr ysbyty hwnnw yng Nghaer, ac<br />
mae’n frawychus meddwl bod y<br />
fath greulondeb wedi digwydd ar ein stepan drws, ond hefyd,<br />
bod y fath esgeulustod wedi bodoli o fewn yr ysbyty.<br />
Sut na chafodd hi ei dal ynghynt? Mae’n ennyn llawer o<br />
gwestiynau ynglŷn ag effeithiolrwydd uwch-dimau rheoli o<br />
fewn y GiG a’r amgylchedd sydd wedi cael ei feithrin yno.<br />
Oes tueddiad o fewn y mudiad i ddiystyru pobl rhag codi<br />
pryderon am gyd-weithwyr? Peryg iawn yw perthyn i weithle<br />
ble mae ofn arnoch leisio gofidion, rhag cael eich esgeuluso.<br />
Mae ‘pam’ yr holl beth wedi bod yn llenwi fy mhen ers<br />
wythnosau bellach… Pam fod merch ifanc ag iddi ei bywyd<br />
cyfan o’i blaen wedi bod mor ddidrugaredd?<br />
Ydych chi’n deffro un bore ac yn penderfynu eich bod<br />
am ddinistrio bywydau neu ydi o’n rhywbeth mae’ch<br />
isymwybod yn cynllunio am amser maith? Efallai roedd yn<br />
teimlo rhyw fwynhad, neu’n ysu am y rheolaeth o ddal bywyd<br />
rhywun yng nghledr ei llaw.<br />
Bydd y teuluoedd druan yma’n gofyn ‘pam’ am weddill eu<br />
hoes, a does dim byd mwy creulon na hynny.<br />
Tanysgrifiwch am flwyddyn i bapur cenedlaethol<br />
Cymru - tud 29<br />
£9.99 £9.99 £5.99<br />
Cefnogwch eich siop leol