Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
NATO wobec konfliktu na Ukrainie<br />
ISSN 2450-1298 INDEX 407437<br />
www.zbiam.pl<br />
Maj 5/<strong>2022</strong><br />
Cena: 21,50 zł, w tym 8% VAT<br />
Śmigłowce bojowe<br />
KAMOW<br />
MQ-25A Stingray<br />
bezzałogowy tankowiec
N O W A P R E N U M E R A T A 2 0 2 2<br />
<strong>Lotnictwo</strong> <strong>Aviation</strong> <strong>International</strong><br />
Cena detaliczna 17,99 zł | Prenumerata roczna: 198,00 zł<br />
12 numerów w tym 1 numer GRATIS<br />
Obejmuje numery od 1/<strong>2022</strong> do numeru 12/<strong>2022</strong>.<br />
NOWE<br />
CENY<br />
OBOWIĄZUJĄ:<br />
OD 1 STYCZNIA <strong>2022</strong><br />
Wojsko i Technika Historia<br />
+ numery specjalne (6+6)<br />
Cena detaliczna 19,50 zł | Prenumerata roczna: 215 zł<br />
12 numerów w tym 1 numer GRATIS<br />
Obejmuje 6 numerów regularnych<br />
i 6 numerów specjalnych wydawanych w <strong>2022</strong> roku.<br />
PRENUMERATA<br />
OSZCZĘDZAJ<br />
I BĄDŹ<br />
NA BIEŻĄCO<br />
Wojsko i Technika<br />
Cena detaliczna 16,50 zł | Prenumerata roczna: 182,00 zł<br />
12 numerów w tym 1 numer GRATIS<br />
Obejmuje numery od 1/<strong>2022</strong> do numeru 12/<strong>2022</strong>.<br />
Prenumeratę zamów na naszej stronie internetowej www.zbiam.pl lub dokonaj wpłaty<br />
na konto bankowe nr 70 1240 6159 1111 0010 6393 2976
Vol. VIII, nr 5 (81)<br />
MAJ <strong>2022</strong><br />
Numer 5<br />
Aktualności wojskowe<br />
Pweł Henski, Stanisław Kutnik............4<br />
Słynna lotnicza ucieczka<br />
z Krakowa do Wiednia<br />
Wiesław Kasza......................................6<br />
Aktualności z kosmosu<br />
Waldemar Zwierzchlejski.....................8<br />
W numerze<br />
30<br />
ISSN 2450–1298<br />
nakład: 14.5 tys egz.<br />
Aktualności cywilne<br />
Paweł Bondaryk..................................10<br />
Zdjęcie okładkowe:<br />
Kamow Ka-52. Fot. Kamow<br />
Redaktor naczelny<br />
Jerzy Gruszczyński<br />
jerzy.gruszczynski@zbiam.pl<br />
Korekta<br />
Stanisław Kutnik<br />
Redakcja techniczna<br />
Adam Mojski,<br />
redakcja.techniczna@zbiam.pl<br />
Stali współprawcownicy<br />
Piotr Abraszek, Paweł Bondaryk, Piotr Butowski,<br />
Robert Czulda, Jerzy Gotowała, Paweł Henski,<br />
Andrzej Kiński, Jerzy Liwiński, Marek Łaz,<br />
Edward Malak, Łukasz Pacholski,<br />
Michał Petrykowski, Miłosz Rusiecki.<br />
Wydawca<br />
Zespół Badań i Analiz Militarnych Sp. z o.o.<br />
ul. Anieli Krzywoń 2/155<br />
01-391 Warszawa<br />
office@zbiam.pl<br />
Biuro<br />
ul. Bagatela 10/17<br />
00-585 Warszawa<br />
Dział reklamy i marketingu<br />
Andrzej Ulanowski<br />
andrzej.ulanowski@zbiam.pl<br />
Dystrybucja i prenumerata<br />
office@zbiam.pl<br />
Reklamacje<br />
office@zbiam.pl<br />
Kilka lat funkcjonowania<br />
strategii Lean Management<br />
w Wojskowych Zakładach<br />
Lotniczych Nr 1 S.A.<br />
Materiały prasowe WZL Nr 1 S.A......12<br />
Wzmacnianie wschodniej flanki NATO<br />
38<br />
Samoloty transportowe C-130<br />
Hercules w Polsce<br />
Łukasz Pacholski............................... 30<br />
32<br />
„Iniochos <strong>2022</strong>”.<br />
Wielonarodowe ćwiczenia<br />
lotnicze<br />
Maciej Świderski, Marek Łaz............ 34<br />
Prenumerata<br />
realizowana przez Ruch S.A:<br />
Zamówienia na prenumeratę w wersji<br />
papierowej i na e-wydania można<br />
składać bezpośrednio na stronie<br />
www.prenumerata.ruch.com.pl<br />
Ewentualne pytania prosimy kierować<br />
na adres e-mail: prenumerata@ruch.com.pl lub<br />
kontaktując się z Telefonicznym<br />
Biurem Obsługi Klienta pod numerem:<br />
801 800 803 lub 22 717 59 59<br />
– czynne w godzinach 7.00–18.00.<br />
Koszt połączenia wg taryfy operatora.<br />
Copyright by ZBiAM <strong>2022</strong><br />
All Rights Reserved.<br />
Wszelkie prawa zastrzeżone<br />
Przedruk, kopiowanie oraz powielanie na inne rodzaje<br />
mediów bez pisemnej zgody Wydawcy<br />
jest zabronione. Materiałów niezamówionych,<br />
nie zwracamy. Redakcja zastrzega sobie prawo<br />
dokonywania skrótów w tekstach, zmian tytułów<br />
i doboru ilustracji w materiałach niezamówionych.<br />
Opinie zawarte w artykułach są wyłącznie opiniami<br />
sygnowanych autorów. Redakcja nie ponosi<br />
odpowiedzialności za treść zamieszczonych ogłoszeń<br />
i reklam. Więcej informacji znajdziesz na naszej<br />
nowej stronie:<br />
www.zbiam.pl<br />
Rywalizacja producentów<br />
samolotów regionalnych<br />
w 2021 r.<br />
Jerzy Liwiński......................................14<br />
Wzmacnianie wschodniej<br />
flanki NATO<br />
Jacek Fiszer, Jerzy Gruszczyński..... 22<br />
74<br />
Zapraszamy na nasz fanpage<br />
facebook.com/lotnictwoaviationinternational<br />
Nowe platformy zwiadowcze<br />
dla US Army<br />
Paweł Henski...................................... 38<br />
Boeing MQ-25A Stingray.<br />
Pokładowy bezzałogowy<br />
tankowiec<br />
Józef Brzezina.................................... 44<br />
Modernizacja samolotów<br />
dowodzenia strategicznego USA<br />
Paweł Henski...................................... 52<br />
Polskie śmigłowce<br />
rozpoznawcze (2)<br />
Adam Gołąbek, Andrzej Wrona........ 56<br />
Rakieta Angara. Ślepy zaułek<br />
rosyjskiej kosmonautyki?<br />
Waldemar Zwierzchlejski 70<br />
Śmigłowce bojowe<br />
Kamow Ka-50 i Ka-52 (2)<br />
Piotr Butowski.....................................74<br />
www.zbiam.pl <strong>Lotnictwo</strong> <strong>Aviation</strong> <strong>International</strong> 3
PRZEMYSŁ LOTNICZY<br />
WZL1 to nowoczesna<br />
firma podejmująca<br />
kolejne wyzwania.<br />
Niewątpliwie pomaga<br />
w tym funkcjonująca<br />
w przedsiębiorstwie<br />
strategia Lean<br />
Management.<br />
Kilka lat funkcjonowania<br />
strategii Lean Management<br />
w Wojskowych Zakładach Lotniczych Nr 1 S.A.<br />
Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 1 S.A. (WZL1)<br />
to jedna z wiodących spółek Polskiej Grupy<br />
Zbrojeniowej. Charakteryzuje je stabilna<br />
i mocna pozycja na rynku krajowym oraz międzynarodowym.<br />
Główny zakres działalności<br />
firmy stanowią remonty, obsługi oraz modernizacje<br />
śmigłowców. W portfolio spółki<br />
można również znaleźć usługi lakiernicze,<br />
galwaniczne, produkcję struktur kompozytowych,<br />
wiązek elektrycznych, obsługi samolotów<br />
szkolnych, obróbkę powierzchni,<br />
usługi z zakresu metrologii, pomiary CNC,<br />
skanowanie 3D, fotogrametrię, inżynierię<br />
odwrotną oraz badania nieniszczące. Od kilku<br />
lat przedsiębiorstwo intensywnie rozwija<br />
się, powstają nowe inwestycje, a istniejąca<br />
WZL Nr 1 S.A.<br />
infrastruktura jest modernizowana. Razem<br />
z rozbudową Zakładów Zarząd podjął decyzję<br />
o wdrożeniu, podejścia koncentrującego<br />
się na koncepcji Lean Management, unikalnego<br />
w branży zbrojeniowej jak i lotniczej na<br />
skalę krajową.<br />
Lean Management<br />
to podejście do<br />
zarządzania ukierunkowane<br />
na eliminowanie<br />
strat (tzw.<br />
marnotrawstwa) z<br />
wszelkich procesów<br />
zachodzących w<br />
firmie i tworzenie<br />
wartości dodanych<br />
na każdym poziomie<br />
funkcjonowania<br />
przedsiębiorstwa.<br />
12<br />
<strong>Lotnictwo</strong> <strong>Aviation</strong> <strong>International</strong> MAJ <strong>2022</strong>
Siły powietrzne<br />
F-15C Eagle z 493rd<br />
Fighter Squadron<br />
z Lakenheath ląduje<br />
w Łasku. Samolot<br />
ma na stateczniku<br />
zamalowane oznaczenia<br />
przynależności<br />
do jednostki; luty<br />
<strong>2022</strong> r.<br />
F-35A Lightning II<br />
z 134th Fighter Squadron<br />
z Powietrznej<br />
Gwardii Narodowej<br />
stanu Vermont na<br />
lotnisku w Spangdahlem,<br />
gdzie myśliwce<br />
te wzmocniły wysuniętą<br />
obecność<br />
NATO na wschodniej<br />
flance.<br />
Wzmacnianie<br />
wschodniej flanki NATO<br />
Jacek Fiszer, Jerzy Gruszczyński<br />
Rosyjskie działania zbrojne wymierzone w integralność Ukrainy znacząco zmieniły sytuację<br />
geopolityczną w środkowej i wschodniej Europie w ostatnich latach. Koniecznością stało<br />
się zagwarantowanie bezpieczeństwa nowym państwom członkowskim NATO, tj. przyjętym<br />
do Sojuszu Północnoatlantyckiego po 1999 r., zwłaszcza w rejonie wschodniej flanki NATO<br />
(przede wszystkim Polska, Estonia, Łotwa i Litwa, a także Rumunia i Bułgaria).<br />
W<br />
wyniku<br />
postanowień podjętych w trakcie szczytu<br />
NATO w Warszawie w 2016 r. państwa członkowskie<br />
Sojuszu Północnoatlantyckiego rozpoczęły<br />
przemieszczanie Sojuszniczych Sił Zbrojnych NATO<br />
w ramach dwóch form inicjatywy Wysuniętej Obecności:<br />
- enhanced Forward Presence (eFP), wzmocniona Wysunięta<br />
Obecność – zwiększenie potencjału obrony i sił odstraszania<br />
poprzez utworzenie w Polsce, Litwie, Łotwie i Estonii<br />
batalionowych grup bojowych złożonych z kontyngentów<br />
państw członkowskich;<br />
- tailored Forward Presence (tFP), dostosowana Wysunięta<br />
Obecność – wzmocnienie bezpieczeństwa Rumunii i Bułgarii<br />
poprzez wsparcie wojskowe stacjonującej w Rumunii Wielonarodowej<br />
Dywizji Południowo-Wschodniej i podległej jej<br />
Wielonarodowej Brygady Południowo-Wschodniej.<br />
Enhanced NATO Baltic Air Policing<br />
Misja NATO Baltic Air Policing polegająca na patrolowaniu<br />
przestrzeni powietrznej trzech państw bałtyckich: Litwy,<br />
Łotwy i Estonii, odbywa się od marca 2003 r., czyli od momentu<br />
przystąpienia wymienionych państw bałtyckich do NATO.<br />
Ponieważ siły powietrzne tych państw są niewystarczające<br />
do obrony własnej przestrzeni powietrznej (a zatem także<br />
przestrzeni powietrznej Sojuszu Północnoatlantyckiego), to<br />
zadanie to powierzone jest zmieniającym się co cztery miesiące<br />
(przez pierwsze dwa lata – co trzy miesiące) oddziałom<br />
z kolejnych państw NATO. Stałą bazą misji NATO Baltic Air<br />
Policing jest Litewska Pierwsza Baza Lotnicza znajdująca się<br />
przy Międzynarodowym Porcie Lotniczym w Szawlach. Za-<br />
22<br />
<strong>Lotnictwo</strong> <strong>Aviation</strong> <strong>International</strong> MAJ <strong>2022</strong>
Siły powietrzne<br />
Jeden z rumuńskich<br />
C-130B Hercules,<br />
który był oferowany<br />
w latach 90. XX<br />
wieku także Polsce.<br />
Ostatecznie Rumunia<br />
zaryzykowała przejęcie<br />
transportowców<br />
tego typu, które są<br />
użytkowane do dnia<br />
dzisiejszego.<br />
Samoloty transportowe<br />
C-130 Hercules w Polsce<br />
Łukasz Pacholski<br />
Zgodnie z zapowiedziami politycznymi, w bieżącym roku do Polski ma trafić pierwszy z pięciu<br />
średnich samolotów transportowych Lockheed Martin C-130H Hercules przekazanych<br />
poprzez procedurę EDA przez rząd Stanów Zjednoczonych. Powyższe wydarzenie to kolejny<br />
ważny moment w historii transportowców spod znaku C-130 w Polsce, która liczy już sobie<br />
ponad ćwierć wieku.<br />
Rumunia i Polska<br />
były pierwszymi<br />
państwami dawnego<br />
Układu Warszawskiego,<br />
którym zaproponowano<br />
przejęcie<br />
używanych samolotów<br />
transportowych<br />
C-130B Hercules.<br />
Ministerstwo Obrony Narodowej nadal nie udzieliło<br />
informacji, kiedy do Polski przyleci pierwszy<br />
z pięciu samolotów. Według dostępnych danych<br />
spośród wybranych egzemplarzy dwa przechodziły przeglądy<br />
i naprawy pozwalające na wykonanie przelotu dostawczego<br />
z bazy Davis-Monthan w Arizonie w Stanach<br />
Zjednoczonych do Wojskowych Zakładach Lotniczych Nr 2<br />
S.A. w Bydgoszczy, gdzie mają przejść gruntowne przeglądy<br />
strukturalne połączone z doposażeniem. Pierwszy<br />
z nich (85-0035) jest przygotowywany do przebazowania<br />
do Polski od sierpnia 2020 r. W styczniu br. analogiczne<br />
prace podjęto przy egzemplarzu 85-0036. Dotychczas brak<br />
informacji, jakie numery boczne będą one nosić w Siłach<br />
Powietrznych, jednak wydaje się, że logiczna jest kontynuacja<br />
numerów nadanych swego czasu polskim C-130E –<br />
oznaczałoby to, że „nowe” C-130H otrzymałyby wojskowe<br />
numery boczne 1509-1513. Czy tak będzie, przekonamy się<br />
już wkrótce.<br />
Pierwsze podejście: C-130B<br />
W wyniku transformacji ustrojowej, która miała miejsce<br />
na przełomie lat 80. i 90. ubiegłego wieku oraz przyjęciem<br />
kursu na zbliżenie z zachodem, Polska przystąpiła m.in. do<br />
programu „Partnerstwo dla Pokoju”, który był inicjatywą<br />
integrującą państwa Europy Środkowej i Wschodniej ze<br />
strukturami NATO. Jednym z kluczowych elementów było<br />
uzyskiwanie przez nowe państwa zdolności do współdziałania<br />
z Sojuszem Północnoatlantyckim w zakresie operacji<br />
o charakterze pokojowym oraz humanitarnym. Jednocześnie<br />
było to związane z przyjęciem standardów zachodnich<br />
wraz z nowym (zmodernizowanym) uzbrojeniem i sprzętem<br />
wojskowym. Jednym z obszarów w którym w pierwszej kolejności<br />
należało dokonać „nowego otwarcia” było wojskowe<br />
lotnictwo transportowe.<br />
Koniec zimnej wojny oznaczał także znaczne zmniejszenie<br />
budżetów obronnych państw NATO i duże redukcje<br />
w siłach zbrojnych. Na fali globalnego odprężenia Stany<br />
Zjednoczone dokonały m.in. zmniejszenia floty samolotów<br />
transportowych. Wśród nadwyżek znalazły się naj-<br />
30<br />
<strong>Lotnictwo</strong> <strong>Aviation</strong> <strong>International</strong> MAJ <strong>2022</strong>
Na tropach postępu<br />
Jednym z celów<br />
programu HADES<br />
jest wdrożenie platformy,<br />
która zastąpi<br />
wycofywane przez<br />
USAF samoloty rozpoznania<br />
pola walki<br />
i dowodzenia typu<br />
E-8C Joint STARS.<br />
Nowe platformy zwiadowcze<br />
dla US Army<br />
Paweł Henski<br />
Jedna ze starszych<br />
wersji samolotu<br />
zwiadowczego typu<br />
RC-12 Guardrail.<br />
Armia Stanów Zjednoczonych (US Army) prowadzi program budowy uniwersalnego, powietrznego<br />
systemu precyzyjnego wykrywania i analizy sygnałów (Signals Intelligence –<br />
SIGINT) nazwany HADES. Ma być on wykorzystywany głównie do prowadzenia taktycznego<br />
zwiadu elektronicznego (Electronic Intelligence – ELINT) oraz komunikacyjnego (Communication<br />
Intelligence – COMINT) jak również precyzyjnej geololokalizacji i śledzenia naziemnych<br />
systemów bojowych przeciwnika. Wybrane samoloty załogowe lub bezzałogowe<br />
przenoszące system HADES docelowo zastąpią użytkowaną obecnie przez US Army flotę<br />
różnorodnych samolotów rozpoznawczo-zwiadowczych takich jak: RC-12X GRCS, MC-12S<br />
EMARSS, EO-5C ARL-M oraz RO-6A ARL-E.<br />
Celem programu HADES (High Accuracy Detection<br />
and Exploitation System) jest wdrożenie systemu,<br />
który z jednej strony zwiększy możliwości armii<br />
Stanów Zjednoczonych w zakresie prowadzenia zwiadu,<br />
wywiadu i rozpoznania w spektrum elektromagnetycznym<br />
(SIGINT), a z drugiej pozwoli na samodzielne wykrywanie<br />
i śledzenie celów naziemnych w ramach budowy<br />
kompleksowego obrazu pola walki. System HADES ma<br />
wspierać operacje wielodomenowe (Multi-Domain Operations<br />
– MDD), w tym operacje bojowe dużych związków<br />
taktycznych oraz wykrywać cele i podawać ich koordynaty<br />
dla systemów uderzeniowych dalekiego zasięgu.<br />
Priorytetem programu jest opracowanie systemu przede<br />
wszystkim zdolnego do wykonywania zadań zwiadu elek-<br />
38<br />
<strong>Lotnictwo</strong> <strong>Aviation</strong> <strong>International</strong> MAJ <strong>2022</strong>
Na tropach postępu<br />
Boeing MQ-25A Stingray<br />
Pokładowy bezzałogowy tankowiec<br />
Józef Brzezina<br />
MQ-25A Stingray to pierwszy w historii bezzałogowy samolot tankowania powietrznego przeznaczony<br />
dla Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (US Navy). To co w tym programie<br />
jest niezwykle ważne i zarazem bardzo trudne to fakt, że ma być to samolot zdolny do wykonywania<br />
samodzielnych startów i lądowań z lotniskowców. US Navy sprecyzowała, że nie mający<br />
odpowiedników w historii rozwoju konstrukcji lotniczych bez załogi na pokładzie samolot<br />
bezzałogowy MQ-25A Stingray ma przede wszystkim zaopatrywać w dodatkowe paliwo wielozadaniowe<br />
samoloty bojowe Boeing F/A-18E/F Super Hornet i Lockheed Martin F-35C Lightning<br />
II, walki elektronicznej i przełamania obrony przeciwlotniczej Boeing EA-18G Growler<br />
oraz wczesnego ostrzegania i kontroli Northrop Grumman E-2D Advanced Hawkeye.<br />
Czwartego czerwca<br />
2021 r. doszło do<br />
pierwszego w historii<br />
tankowania<br />
załogowego samolotu<br />
bojowego przez<br />
bezzałogowy aparat<br />
latający. Dodatkowe<br />
paliwo przekazano<br />
do samolotu F/A-18F<br />
Super Hornet.<br />
Obecnie F/A-18E/F Super Hornet dla wykonania<br />
szeregu zadań muszą tankować się nawzajem, co<br />
znacznie zmniejsza potencjał bojowy pokładowego<br />
skrzydła lotniczego w jednym wylocie. Część tych samolotów<br />
ma po prostu podwieszone pod skrzydłami cztery<br />
dodatkowe zbiorniki i za pomocą przewodu elastycznego<br />
zakończonego koszem służącego do przekazywania paliwa<br />
w locie, rozwijanego z zasobnika podkadłubowego, przetacza<br />
dla swoich kolegów niezbędną do kontynuowania misji<br />
dodatkową porcję paliwa. Efekt tego niedoskonałego ale powszechnie<br />
stosowanego rozwiązania jest taki, że zasadniczo<br />
20-30 procent F/A-18 Super Hornet teoretycznie zdolnych<br />
do realizacji dużo ważniejszych zadań bojowych, jest zmuszonych<br />
do wykonywania lotów w roli tankowców.<br />
Wprowadzenie do służby w US Navy bezzałogowych samolotów<br />
tankowania powietrznego MQ-25A Stingray ma znieść<br />
to ograniczenie i znacznie zwiększyć możliwości uderzeniowe<br />
amerykańskich lotniskowców. Nowy typ bezzałogowego<br />
statku powietrznego (BSP) bazowania pokładowego przeznaczony<br />
do przekazywania dodatkowego paliwa w locie ma<br />
wymagać tylko asysty ze strony ludzi. Ma on bowiem nie być<br />
zdalnie sterowany jak to jest obecnie realizowane w przypad-<br />
Chociaż Boeing MQ-25A Stingray ma kształt zmniejszający wykrywalność<br />
radiolokacyjną samolotu, to jednak nie postawiono<br />
przed nim wymogu bycia klasycznym trudnowykrywalnym<br />
statkiem powietrznym.<br />
44<br />
<strong>Lotnictwo</strong> <strong>Aviation</strong> <strong>International</strong> MAJ <strong>2022</strong>
Siły powietrzne<br />
USAF posiadają cztery<br />
samoloty Boeing<br />
E-4B Nightwatch,<br />
które pełnią funkcję<br />
powietrznych centrów<br />
dowodzenia<br />
rządu Stanów Zjednoczonych<br />
(NEACP).<br />
Modernizacja samolotów<br />
dowodzenia strategicznego USA<br />
Paweł Henski<br />
Zarówno siły powietrzne Stanów Zjednoczonych jak i marynarka wojenna prowadzą programy<br />
modernizacji samolotów powietrznych stanowisk dowodzenia i kontroli sił jądrowych.<br />
USAF planują zastąpić posiadaną flotę czterech samolotów Boeing E-4B Nigthwatch<br />
platformą o podobnych wymiarach i osiągach. Z kolei US Navy chce wdrożyć odpowiednio<br />
dostosowane Lockheed Martin C-130J-30, które w przyszłości mają zastąpić flotę szesnastu<br />
samolotów Boeing E-6B Mercury.<br />
USAF realizują obecnie<br />
program SAOC,<br />
którego celem jest<br />
zastąpienie floty<br />
E-4B nowymi maszynami.<br />
Wymienione konstrukcje to samoloty o znaczeniu<br />
strategicznym, pozwalające na utrzymanie łączności<br />
w przypadku zniszczenia lub wyeliminowania<br />
naziemnych ośrodków decyzyjnych Stanów Zjednoczonych.<br />
Mają one pozwolić na przetrwanie władz państwa – prezydenta,<br />
lub członków rządu amerykańskiego (NCA – National<br />
Command Authority) – podczas konfliktu nuklearnego.<br />
Dzięki obydwu platformom władze USA są w stanie wydać<br />
odpowiednie rozkazy dla stacjonujących w podziemnych<br />
silosach międzykontynentalnych pocisków balistycznych,<br />
dla uzbrojonych w broń atomową bombowców strategicznych<br />
oraz dla przenoszących pociski balistyczne okrętów<br />
podwodnych.<br />
Operacje „Looking Glass”<br />
oraz „Nightwatch”<br />
W lutym 1961 r. Dowództwo Lotnictwa Strategicznego<br />
(SAC – Strategic Air Command) rozpoczęło operację „Looking<br />
Glass”. Jej celem było utrzymywanie w powietrzu samolotów<br />
pełniących funkcje kontroli i dowodzenia siłami<br />
atomowymi (ABNCP – Airborne Command Post). Do misji<br />
tej wybrano sześć powietrznych tankowców Boeing KC-135A<br />
Stratotanker, które oznaczono jako EC-135A. Początkowo<br />
pełniły one jedynie funkcję latających radiowych stacji przekaźnikowych.<br />
Jednakże już w 1964 r. wdrożono do służby 17<br />
samolotów EC-135C. Były to dedykowane platformy ABNCP<br />
52<br />
<strong>Lotnictwo</strong> <strong>Aviation</strong> <strong>International</strong> MAJ <strong>2022</strong>
Siły powietrzne<br />
2<br />
Polskie śmigłowce<br />
rozpoznawcze<br />
Adam Gołąbek, Andrzej Wrona<br />
W styczniu 2002 r. ministrowie obrony Polski,<br />
Republiki Czeskiej, Słowacji i Węgier wyrazili<br />
wolę wspólnej modernizacji śmigłowców<br />
bojowych Mi-24 i dostosowania ich do<br />
standardów NATO. Prace miały być realizowane<br />
przez Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 1.<br />
Program otrzymał kryptonim Pluszcz. W lutym<br />
2003 r. zostały zatwierdzone wymagania<br />
taktyczno-techniczne na zmodernizowane<br />
Mi-24, ale w czerwcu 2003 r. program zakończono,<br />
podejmując na szczeblu międzyrządowym<br />
decyzję o wstrzymaniu prac w ramach<br />
wspólnej modernizacji śmigłowców.<br />
W listopadzie 2003 r. Ministerstwo Obrony<br />
Narodowej podpisało z WZL Nr 1 umowę<br />
obejmującą opracowanie, wspólnie z firmami<br />
rosyjskimi i zachodnimi, projektu modernizacji<br />
i przygotowania dwóch prototypów<br />
Mi-24 zgodnych z wymaganiami taktyczno-technicznymi<br />
programu Pluszcz. Miano<br />
zmodernizować 16 śmigłowców, w tym 12 do<br />
wersji uderzeniowej Mi-24PL i cztery do wersji<br />
ratownictwa bojowego Mi-24PL/CSAR.<br />
Jednak i ta umowa została przez resort obrony<br />
anulowana w czerwcu 2004 r.<br />
W-3PL Głuszec<br />
podchodzący do<br />
lądowania na lotnisku<br />
w Nowym Targu<br />
po wykonaniu lotu<br />
w górach. W trakcie<br />
modernizacji śmigłowce<br />
tego typu<br />
zostały doposażone<br />
m.in. w głowice<br />
optoelektroniczne<br />
zabudowane pomiędzy<br />
wlotami<br />
silników.<br />
W-3PL Głuszec w locie. Maszyna była prototypem modernizacji.<br />
Po pozytywnych próbach do tej wersji przebudowano<br />
kolejne trzy W-3 Sokół (0811, 0819 i 0820).<br />
56<br />
<strong>Lotnictwo</strong> <strong>Aviation</strong> <strong>International</strong> MAJ <strong>2022</strong>
KOSMOS<br />
Rakieta Angara<br />
ślepy zaułek rosyjskiej kosmonautyki?<br />
Rakieta nośna<br />
Angara-1.2<br />
na wyrzutni.<br />
Waldemar Zwierzchlejski<br />
29 kwietnia z kosmodromu Plesieck wystrzelona została rakieta nośna Angara-1.2 o numerze<br />
seryjnym 1Ł. Wyniosła ona na orbitę (perigeum 279 km, apogeum 294 km, inklinacja 96,45°)<br />
satelitę Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej o nazwie Kosmos 2555. Był to pierwszy<br />
start orbitalny tej wersji rakiety z rodziny Angara. Rakieta Angara w ciężkiej wersji ma wkrótce<br />
zamienić niebezpieczne ekologicznie Protony, a w wersji lekkiej, po zaprzestaniu eksploatacji<br />
rakiet Dniepr i Rokot, przywrócić możliwość wynoszenia lżejszych ładunków, zbyt małych<br />
dla Sojuza-2. Ale czy Angara spełni pokładane w niej nadzieje?<br />
Rakieta<br />
Angara-1.2PP<br />
– wersja<br />
doświadczalna.<br />
Po upadku Związku Radzieckiego rosyjska kosmonautyka<br />
znalazła się w głębokim kryzysie. Okazało<br />
się, że główne wyrzutnie i znaczna część produkcji<br />
znajdują się co prawda w bliskiej, ale jednak zagranicy.<br />
Program superciężkich rakiet Energia został wstrzymany,<br />
zamówienia obronne znacznie ograniczono. Przed całkowitym<br />
upadkiem przemysł kosmiczny uratowała współpraca<br />
międzynarodowa – zamówienia amerykańskich korporacji<br />
lotniczych, wspólne programy z europejskimi i azjatyckimi<br />
agencjami kosmicznymi. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna<br />
została umieszczona na orbicie okołoziemskiej, wykorzystując<br />
technologie sowieckiej stacji orbitalnej Mir. Rozpoczął<br />
działalność pływający kosmodrom Sea Launch. Było<br />
jednak jasne, że wsparcie międzynarodowe nie jest wieczne<br />
i już w latach 90. rozpoczęto prace nad zapewnieniem Rosji<br />
niezależności kosmicznej.<br />
70<br />
<strong>Lotnictwo</strong> <strong>Aviation</strong> <strong>International</strong> MAJ <strong>2022</strong>
monografiA<br />
2<br />
Śmigłowce bojowe<br />
Kamow Ka-50 i Ka-52<br />
Piotr Butowski<br />
Planując jeszcze w 1987 r. przyszłość Ka-50 i Mi-28 zdecydowano, że pierwszy będzie użytkowany<br />
przez Siły Powietrzne ZSRR, zaś drugi zostanie przeznaczony na eksport. Faktycznie taki<br />
zamiar utrzymał się niedługo. W połowie lat 90. Rosja była w głębokim kryzysie gospodarczym<br />
i Ministerstwo Obrony prawie zupełnie zaprzestało zakupów nowego sprzętu. Dlatego<br />
głównym celem wszystkich rosyjskich firm zbrojeniowych, także Kamowa, stało się poszukiwanie<br />
zamówień za granicą.<br />
Ka-50 „021” z pakietem<br />
pocisków Wichr,<br />
rakietami niekierowanymi<br />
80 mm,<br />
zasobnikami artyleryjskimi<br />
UPK-23-250<br />
i działkiem wbudowanym<br />
30 mm<br />
został zaprezentowany<br />
w Le Bourget<br />
w 1993 roku. H317<br />
to numer nadany<br />
przez organizatorów<br />
wystawy.<br />
Na początku 1992 r. Rosjanie rozpoczęli starannie<br />
dozowaną międzynarodową kampanię promocyjną<br />
Ka-50. W styczniu 1992 r. w Londynie odbyła<br />
się międzynarodowa konferencja na temat śmigłowców<br />
myśliwskich, podczas której Siergiej Michiejew wystąpił<br />
z wykładem o Ka-50. Przedstawił jego koncepcję, opisał<br />
konstrukcję i przekazał do prasy kilka dobrej jakości zdjęć –<br />
ale nie podał jeszcze nawet nazwy śmigłowca. Minęło kilka<br />
dalszych miesięcy, w czasie których przekazywano do prasy<br />
kolejne nowości o śmigłowcu, w tym wreszcie i jego nazwę,<br />
Ka-50. W sierpniu w Żukowskim pod Moskwą odbyła się<br />
wystawa Mosaeroshow’92, w której programie był również<br />
Ka-50 „024” (przedtem nosił numer „020”) pokazany<br />
w Farnborough w 1996 roku.<br />
74<br />
<strong>Lotnictwo</strong> <strong>Aviation</strong> <strong>International</strong> MAJ <strong>2022</strong>