NARKOZ SAĞLIK DERGİSİ (SAYI 22)
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
1 Kasım - Aralık 2020
2
3 Kasım - Aralık 2020
4
5 Kasım - Aralık 2020
6
7 Kasım - Aralık 2020
İÇİNDEKİLER<br />
KASIM/ARALIK 2020<br />
20<br />
COVİD- 19 VE<br />
KALP SAĞLIĞI<br />
Pandemi<br />
döneminde kronik<br />
rahatsızlıkları olanlar<br />
için risk artmaktadır.<br />
Kalp hastaları<br />
Covid-19 açısından<br />
en riskli grup<br />
durumunda olup,<br />
daha çok dikkat<br />
etmesi gerekiyor.<br />
8<br />
İÇERİKLER<br />
23<br />
KALP SAĞLIĞINDA FİZİKSEL<br />
AKTİVİTE VE EGZERSİZ:<br />
FİZYOTERAPİSTİN ROLÜ<br />
Kalp hastalıklarından korunmada<br />
fiziksel aktivite ve egzersizlerin<br />
önemli bir rolü bulunmaktadır.<br />
Düzenli fiziksel aktivitenin sağlığın<br />
korunmasındaki bu rolü bilimsel<br />
çalışmalarla ortaya konmuştur.<br />
28<br />
COVID TANISINDA<br />
PCR TESTİ İÇİN YETKİLİ<br />
HASTANE ANKA<br />
Gaziantep’te, Covid - 19 kesin<br />
tanısının konulduğu RT- PCR<br />
sürüntü testi Sağlık Bakanlığı<br />
tarafından yetkilendirilen Özel<br />
ANKA Hastanesi’nde 250 TL<br />
karşılığında yapılıyor.<br />
26<br />
ÖZEL HATEM<br />
HASTANESİNDEN<br />
DİYABET FARKINDALIĞI<br />
Özel Hatem Hastanesi İç<br />
Hastalıkları Uzmanı Dr.<br />
Ömer Aydın YILDIRIM,<br />
Diyabet hastalığında erken<br />
tanının önemine vurgu yaptı.<br />
GRİP VE KORONAVİRÜS ARASINDAKİ FARK NE?<br />
Koronavirüs salgını devam<br />
ederken kış aylarıyla birlikte grip<br />
hastalığı da artışa geçti.<br />
Koronavirüs ile grip belirtilerinin<br />
36<br />
benzerlik göstermesi ise<br />
insanların endişesini artırdı.<br />
OĞUZELİ’NDE SOKAK Koronavirüs olmaktan endişe<br />
HAYVANLARI İÇİN<br />
edenler ANKA Hastanesi’e<br />
ÖRNEK DAVRANIŞ<br />
başvurup test yaptırırken, Göğüs<br />
Gaziantep’in Oğuzeli ilçesinde Hastalıkları Uzmanı Dr. Belgin<br />
Kaymakamlık ve Belediye iş birliği İkidağ iki hastalık arasındaki<br />
ile sokak hayvanları için belirlenen farklılıklarla ilgili bilgi verdi.<br />
uygun yerlere atıl su borularından<br />
yapılan yemlik ve suluk yerleştirildi. 41
16<br />
GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ,<br />
<strong>SAĞLIK</strong> ALANINDAKİ PROJELERİ<br />
İLE GÖZ DOLDURDU<br />
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, yaptığı sağlık<br />
çalışmaları ve yatırımlarla sosyal belediyecilikte<br />
çığır açtı. Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma<br />
Şahin’in öncülüğünde yapılan projelerle insan<br />
odaklı hizmetler devam ediyor.<br />
44<br />
38<br />
46<br />
AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ<br />
VÜCUDUMUZA ETKİSİ<br />
“<strong>SAĞLIK</strong> AĞIZDA BAŞLAR”<br />
Dr. İbrahim Halil Aslan, ağız ve diş<br />
sağlığının vücudumuza etkileri<br />
konusunda bilgilendirdi.<br />
42<br />
Medical Park Gaziantep Hastanesi<br />
Genel Koordinatörü Hayrullah Kubba<br />
Medical Park<br />
Gaziantep<br />
sağlıkta<br />
reform çağında<br />
Medical Park Gaziantep<br />
Hastanesi Genel Koordinatörü<br />
Hayrullah Kubba sağlık alanında<br />
yaptıkları yeni yatırımları Narkoz<br />
Sağlık Dergisi’ne anlattı.<br />
32<br />
BAŞKAN FADILOĞLU,<br />
COVİD-19 HASTALARINA<br />
UMUT OLDU<br />
Şehitkamil Belediye Başkanı<br />
Rıdvan Fadıloğlu, geçirdiği<br />
Kovid-19 hastalığından sonra<br />
plazma kan bağışında bulundu.<br />
12<br />
44<br />
HAMİLELİKTE BESLENME<br />
Kadın Doğum Uzmanı<br />
Dr. Oya Şengezer<br />
Kayaalp anne<br />
adaylarının hamilelik<br />
süresince nasıl<br />
beslenmeleri gerektiğine<br />
ilişkin bilgi verdi.<br />
<strong>SAĞLIK</strong> VE HİJYEN<br />
SEKTÖRÜ TEŞVİKLERİ<br />
VE UYGULAMALARI<br />
9 Kasım - Aralık 2020<br />
40<br />
Teşvik konusu, uzun yıllardır<br />
bilinen bir konudur. Pandemi<br />
nedeniyle ülkede sağlık ve<br />
hijyen konuları daha da<br />
önemli oldu. Bu konuda<br />
devlet imkanlarından<br />
faydalanmak her<br />
yatırımcının arzusudur.
Sağlık Dergisi<br />
İMTİYAZ SAHİBİ<br />
Atakan CEHRİ<br />
GENEL YAYIN YÖNETMENİ<br />
Mezine SIRAKAYA<br />
YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ & EDİTÖR<br />
Deniz YEMİŞENLİOĞLU YÜKSELİR<br />
HUKUK DANIŞMANI<br />
Av. Yaşar SAĞLAM<br />
YAYIN KURULU<br />
Dr. Cengiz BAYRAM<br />
Uzm. Dr. Ahmet Şükrü DENKER<br />
Mehmet Emin TATLI<br />
DİZGİ TASARIM<br />
Atakan CEHRİ<br />
YÖNETİM YERİ<br />
a j a n s<br />
İncilipınar Mah. 36016 Nolu Sk.<br />
Ali Api Apt. Sit. No: 2/C<br />
Şehitkamil/Gaziantep<br />
BASKI<br />
İncilipınar Mah. 36006 Nolu Cd. No:21<br />
Ekip İş Merkezi Altı<br />
Şehitkamil / Gaziantep<br />
Telefon: 0 (342) 215 04 00<br />
e-posta: info@ebatofset.com<br />
Dergide yayınlanan tüm reklam tasarım ve<br />
haber metinleri Başak Ajans’a aittir.. İzinsiz<br />
alıntı yapılıp çoğaltılamaz.<br />
Dergide yer alan köşe<br />
yazılarından, köşe yazarları sorumludur.<br />
narkozhaber@hotmail.com<br />
narkozhaber@mynet.com<br />
www.narkozgazetesi.com<br />
Sayı: <strong>22</strong> Yıl: 6<br />
Yerel Süreli Yayın<br />
Narkoz Haber Gazetesi<br />
ücretsiz ekidir.<br />
0 535 511 01 95<br />
0 342 232 42 43<br />
Mezine Sırakaya - Gazeteci - Yazar<br />
ACISIYLA TATLISIYLA GÜLE GÜLE 2020<br />
Acısıyla tatlısıyla ama çoğunlukla kötü olaylarıyla anımsayacağımız<br />
2020 yılının sonuna geldik.<br />
2020 yılında çok acı olaylar yaşadık. 24 Ocak tarihinde Elazığ’da 6,8 büyüklüğünde meydana<br />
gelen depremde 41 canımızı kaybettik. 2020 yılının Şubat ayında Van’da yaşanan<br />
çığ felaketinde 41 vatandaşımızı kaybettik. 5 Şubat’ta Pegasus Hava Yollarının İzmir<br />
İstanbul seferini yapan uçak Sabiha Gökçen Havalimanına indikten sonra pistten çıktı<br />
ve 3 kişi hayatını kaybederken 179 kişi yaralandı.<br />
27 Şubat İdlip’te Suriye Hükümeti tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri konvoyuna<br />
yapılan saldırıda 33 vatan evladımızı şehit verdik. Şehitlerimizi gözyaşları içerisinde<br />
Türkiye’nin dört bir tarafında dualarla son yolculuklarına uğurladık. Yaşadığımız tüm<br />
bu olaylarda ciğerimiz yandı. Millet olarak tek yürek olduk, acılarımızı birlikte sardık.<br />
Her şey güzel olacak derken, 17 Mart tarihinde tüm dünyayı saran COVİD-19 hastalığına<br />
ilk kurbanımızı verdik. Tüm dünya ile birlikte biz de ülke olarak Coronavirüs<br />
illetiyle savaşmaya başladık. Dünya genelinde milyonlarca insan yaşamını yitirdi. Tüm<br />
dünya tek yürek oldu, virüse savaş açtı. Türkiye’de 19 Aralık tarihine kadar toplam 18<br />
bin vatandaşımız coronavirüse yenik düştü. Covid-19 ile mücadele kapsamında okullar<br />
uzaktan eğitime geçerken, sokağa çıkma yasağı ve daha birçok yasaklar beraberinde<br />
geldi ve yasaklarla yaşamaya başladık. Psikolojimiz bozuldu, çoğu zaman ölümle yüzleşmekten<br />
korktuk ama yine tek yürek olduk. Acılarımızı birlikte sardık.<br />
30 Ekim sabahı gözlerimizi açtığımızda İzmir’den yükselen çığlıkları duyduk. İzmir<br />
depreminde 117 vatandaşımızı kaybettik, 1035 kişi yaralandı. Ciğerimiz yandı ama tek<br />
yürek olduk. Acılarımızı birlikte sardık. Umutlarımızı hiçbir zaman kaybetmedik. İzmir<br />
depreminde enkazın altından 58 saat sonra İdil bebek, 65 saat sonra Elif bebek, 91 saat<br />
sonra Ayda bebek çıkartıldı ve onlar hayata yeniden el salladı. Gülümseyerek enkazın<br />
altından çıktılar. Onlarla sevindik onlarla yeniden hayata umutla bakmayı öğrendik.<br />
Kısacası millet olarak daha öce olduğu gibi yaşadığımız birçok olayın yarasını hep<br />
birlikte sardık ve birlikte güçlendik.<br />
2021 yılı inşallah huzur, mutluluk ve sağlık getirir. Tek yapmamız gereken sağlığımız<br />
için dua etmek, Allah’ın bize verdiklerine şükretmek ve önümüzdeki uzun bir yılda<br />
güzel günler görmeyi umut etmektir.<br />
Arkamızda bıraktığımız 2020 yılında yaşananların tekrar yaşanmaması, umutla, sevinçle<br />
yeni bir yıla girmenin güzelliğini yaşamak dileğiyle, 2020 yılının kahramanı olan<br />
tüm sağlık çalışanlarına bir kez daha şükranlarımı sunuyorum.<br />
Türk Milleti olarak her zaman birbirimize kenetlenerek tüm zorlukları aştık, bundan<br />
sonrada hep birlikte kaybettiklerimizi geri kazanacak ve güçleneceğiz. Yeter ki sağlık<br />
olsun…<br />
Yeni Yılınız Kutlu olsun.<br />
EVDEKAL TÜRKİYE!<br />
10
11 Kasım - Aralık 2020
Medical Park<br />
Gaziantep<br />
sağlıkta reform<br />
çağında<br />
Medical Park Gaziantep Hastanesi<br />
Genel Koordinatörü Hayrullah Kubba<br />
sağlık alanında yaptıkları yeni yatırımları<br />
Narkoz Sağlık Dergisi’ne anlattı.<br />
GÜÇLÜ Kadrosuyla Sağlık sektörüne yenilikçi, kaliteli,<br />
güvenilir hizmet anlayışıyla hizmet veren Medical<br />
Park Gaziantep Hastanesi’nin pandemi sürecinde<br />
COVİD-19’a karşı verilen mücadeleyi de değerlendiren<br />
Kubba, Gaziantep’in istihdam seferberliğine bulundukları<br />
katkıyı ve yenilenen bazı üniteler hakkında bilgilendirdi.<br />
Medical Park Gaziantep Hastanesi’nin kaliteli<br />
ve güvenilir hizmet anlayışından bahseder<br />
misiniz?<br />
Medical Park Gaziantep Hastanesi, Sağlıkta Akreditasyon<br />
Standartları (SAS) belgesi ve ISO 10002 (Müşteri Memnuniyeti),<br />
14001 (Çevre Yönetim Sistemi), 50001 (Enerji Yönetim<br />
Sistemi), 9001 (Kalite yönetim Sistemi), Sıfır atık projesi<br />
tescillenmiş belgelerimizdir. Gaziantep’in ve bölgenin tek,<br />
Türkiye’nin ise ikinci özel hastanesi statüsündedir. Bunun<br />
gururunu ve onurunu her zaman yaşadık bu yıl ki denetimlerden<br />
de alnımızın akıyla çıktık.<br />
Uzman Akademik Kadrosu ile hizmette<br />
sınır tanımayan Medical Park Gaziantep’in<br />
sağlıkta atılımları ve projeleri nelerdir?<br />
Medical Park Gaziantep Hastanesi olarak, Mart ayından bu<br />
yana Koronavirüse karşı gerçekleştirdiğimiz mücadelede,<br />
hem toplum sağlığını korumak hem de Gaziantep’teki<br />
Medical Park Gaziantep Hastanesi olarak,<br />
Mart ayından bu yana Koronavirüse karşı<br />
gerçekleştirdiğimiz mücadelede, hem toplum<br />
sağlığını korumak hem de Gaziantep’teki istihdam<br />
seferberliğine katkıda bulunmak için elimizden<br />
geleni yapmaya devam ediyoruz.<br />
Hayrullah Kubba<br />
Medicalpark Gaziantep Hastanesi<br />
Genel Koordinatörü<br />
12
ROMATOLOJI MERKEZI’MIZ BÖLGENIN REFERANS<br />
MERKEZLERINDEN BIRI KONUMUNDADIR.<br />
Romatolojinin akademisyenlerden oluşan kadrosu bölge halkına hizmet vermeye devam etmektedir. Yeni<br />
nesil PET-CT cihazımız ile romatolojik hastalıklarda artrit ve /veya arterit yaygınlığının ve aktif hastalık<br />
değerlendirilmesi, tedavi yanıtının değerlendirilmesinde faydalanılmakta Romatolojik hastalıklarda yüz<br />
güldüren sonuçlara ulaşılabilmektedir<br />
istihdam seferberliğine katkıda bulunmak<br />
için elimizden geleni yapmaya devam<br />
ediyoruz. Bu süreçte yeni ve kalifiye 60<br />
adet personeli bünyemize aldık. İşyerleri<br />
bu dönemde kapanırken biz personel<br />
alımına devam ettik, çalışanlarımızın ve<br />
misafirlerimizin sağlığı için ciddi yatırımlar<br />
gerçekleştirdik. Sosyal sorumluluk projeleri<br />
yönetimimizin en çok önem verdiği<br />
konulardan biri… Bunun için birçok okula,<br />
kuruma ihtiyacı olan kişilere yardımda<br />
bulunduk. Hastanemize yeni nesil teknolojilerden<br />
olan PET-CT ve Truebeam<br />
cihazlarımızı bölgemizin hizmetine<br />
sunduk. Acil Servis, Endoskopi Ünitemizi<br />
ve hastaların yatarak tedavi gördüğü bazı<br />
servislerimizi tamamen yeniledik. 5 yeni<br />
hekim ile görüşmelerimiz devam ediyor<br />
onları da en kısa sürede Gazişehrimize getireceğiz.<br />
Gaziantep Basketbol ve Futbol<br />
Kulübü’ne ve spora desteğimiz her gün<br />
artarak devam etmektedir.<br />
Medical Park Gaziantep<br />
Hastanesi olarak bu yıl yan<br />
dallarda yeni hizmetlere<br />
başladınız. Kısaca bahseder<br />
misiniz?<br />
Gaziantep ve Bölgede<br />
bulunmayan Romatoloji<br />
Bölümü hakkında bilgi verir<br />
misiniz?<br />
Romatoloji Merkezi’miz bölgenin referans<br />
merkezlerinden biri konumundadır.<br />
Romatolojinin akademisyenlerden oluşan<br />
kadrosu bölge halkına hizmet vermeye<br />
devam etmektedir. Yeni nesil PET-CT<br />
cihazımız ile romatolojik hastalıklarda<br />
artrit ve /veya arterit yaygınlığının ve aktif<br />
hastalık değerlendirilmesi, tedavi yanıtının<br />
değerlendirilmesinde faydalanılmakta<br />
Romatolojik hastalıklarda yüz güldüren<br />
sonuçlara ulaşılabilmektedir.<br />
Gaziantep Sağlık Turizmine<br />
Medical Park olarak<br />
katkılarınızdan bahseder<br />
misiniz? Sağlık Turizmi<br />
kapsamında en çok<br />
hangi bölümlerde hizmet<br />
veriyorsunuz?<br />
Hastanemizin Plastik Rekonstrüktif ve<br />
Estetik Cerrahi Kliniği, Kalp ve Damar<br />
Tıbbi Onkoloji branşımıza çok başarılı bir hekimimizi dahil ettik. Bu<br />
merkezde kişiye özgü kanser tedavileri olmak üzere birçok onkolojik<br />
tedaviler başarılı bir biçimde gerçekleştirilmektedir. Kanser tanısı,<br />
evreleme ve tedaviye yanıtta başarılı sonuçlar veren yeni nesil son<br />
teknoloji cihazlar olan PET-CT ve kanser tedavisinde dört ayrı üstün<br />
radyoterapi olanağı sunan Truebeam cihazı ve Linac cihazı Medical<br />
Park Gaziantep Hastanesi’ndedir. Nükleer Tıp ve Radyasyon Onkolojisi<br />
Ünitelerimiz alanında oldukça uzman birimler… Hastalarımızı gönül<br />
rahatlığı ile emin ellere emanet edebilirsiniz.<br />
Çocuk ve erişkin yan dal alanında uzman<br />
birbirinden başarılı hekimi Gaziantep’e getirdik.<br />
Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi, Alerji/<br />
İmmünoloji, Endokrinoloji ve Metabolizma<br />
Hastalıkları, Girişimsel Nöroloji, Çocuk<br />
Gastroenterolojisi, Çocuk Kardiyolojisi,<br />
Çocuk Psikiyatrisi, Çocuk Nörolojisi gibi<br />
bölgede bulunmayan branşları bünyemize<br />
dahil ettik. İnme Merkezi’ni açıyoruz. Çocuk<br />
Alerjisi branşımız için de hazırlıklarımız<br />
tamamlanmak üzere…<br />
13 Kasım - Aralık 2020
Endoskopi Ünitesi’nde işlemler<br />
anestezi desteği ile hastalar<br />
uyutularak gerçekleştirildiği için<br />
hasta konforunu optimize ettik.<br />
Mevcut kapalı alanı 200 metrekare<br />
olan Endoskopi ünitemizde aynı<br />
anda işlem ve gözlem yapabilme<br />
olanağına sahip olan 4 odamız<br />
bulunmaktadır. Ünitemizde alt ve<br />
üst kısım Endoskopik işlemlerin<br />
ayrı mekanlarda gerçekleştirilmesi<br />
ve yeni nesil cihazların üniteye<br />
dahil edilmesi ile modernize<br />
edilmiştir.<br />
Cerrahisi, Bariatrik Cerrahi, mide küçültme,<br />
mide balonu, Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi,<br />
mide botoksu, İnme (Felç) tedavisi,<br />
Koroner ve yeni doğan yoğun bakım<br />
üniteleri, Anjiyo ünitesi, Taş kırma Ünitesi<br />
ve Onkoloji Merkezi’miz yurtdışından<br />
gelen misafirlerimiz için oldukça rağbet<br />
görmektedir. Özellikle Kuzey Irak’tan<br />
birçok misafire şifa dağıtıyoruz.<br />
Onkoloji tedavisinde önemli<br />
yatırımlar yaptınız. Bu<br />
yatırımlardan bahseder misiniz?<br />
Tıbbi Onkoloji branşımıza çok başarılı bir<br />
hekimimizi dahil ettik. Bu merkezde kişiye<br />
özgü kanser tedavileri olmak üzere birçok<br />
onkolojik tedaviler başarılı bir biçimde<br />
gerçekleştirilmektedir. Kanser tanısı, evreleme<br />
ve tedaviye yanıtta başarılı sonuçlar<br />
veren yeni nesil son teknoloji cihazlar<br />
olan PET-CT ve kanser tedavisinde dört<br />
ayrı üstün radyoterapi olanağı sunan<br />
Truebeam cihazı ve Linac cihazı Medical<br />
Park Gaziantep Hastanesi’ndedir. Nükleer<br />
Tıp ve Radyasyon Onkolojisi Ünitelerimiz<br />
alanında oldukça uzman birimler… Hastalarımızı<br />
gönül rahatlığı ile emin ellere<br />
emanet edebilirsiniz.<br />
Medical Park Gaziantep<br />
Hastanesi yenilenen acil<br />
servis ünitesi ve teknolojik alt<br />
yapısından bahseder misiniz?<br />
Acil Servis Ünitemizde, modern çağın<br />
gerekleri uygun olarak, hastalarımız için<br />
her türlü gereksinim düşünülmüştür. Acil<br />
Tıp Uzmanlarından oluşan akademik<br />
kadromuz Profesör, Doçent ve Uzman<br />
hekimlerden oluşan kadromuz yedi gün<br />
yirmi dört saat hastalara hizmet veriyor.<br />
Acil Servis Ünitesi, 470 metrekarelik<br />
kapalı alana sahiptir. Yenilenen Acil Servis<br />
Ünitesi, özgün mimari yapısı, resüsitasyon<br />
ve detoksifikasyon birimleri, birisi vip<br />
olmak üzere 10 adet acil gözlem ve tedavi<br />
odası, 5 adet acil müdahale odası ile öne<br />
çıkmaktadır.<br />
Gaziantep Basketbol<br />
Kulübü’nün sağlık sponsoruyuz.<br />
Pandemi döneminde onların<br />
sağlığından biz sorumlu olduk.<br />
Düzenli aralıklarla PCR testi<br />
gerçekleştiriyoruz. Gaziantep<br />
Futbol Kulübü’müzün<br />
yönetimindeyim ve takımımız<br />
için elimizden gelenin en iyisini<br />
yapmaya gayret ediyoruz.<br />
14
“GAZIANTEP’IN<br />
VE BÖLGENIN<br />
TEK, TÜRKIYE’NIN<br />
ISE IKINCI ÖZEL<br />
HASTANESI<br />
STATÜSÜNDEYIZ”<br />
Medical Park Gaziantep Hastanesi,<br />
Sağlıkta Akreditasyon Standartları (SAS)<br />
belgesi ve ISO 10002 (Müşteri Memnuniyeti),<br />
14001 (Çevre Yönetim Sistemi),<br />
50001 (Enerji Yönetim Sistemi), 9001<br />
(Kalite yönetim Sistemi), Sıfır atık projesi<br />
tescillenmiş belgelerimizdir. Gaziantep’in<br />
ve bölgenin tek, Türkiye’nin ise ikinci özel<br />
hastanesi statüsündedir. Bunun gururunu<br />
ve onurunu her zaman yaşadık bu yıl ki<br />
denetimlerden de alnımızın akıyla çıktık.<br />
Medical Park Gaziantep Hastanesi’nin Endoskopi<br />
Ünitesi, modern yapısı, hasta konforu hakkında<br />
bilgi alabilir miyiz?<br />
Modern çağın en önemli buluşlarından biri de şüphesiz Endoskopidir.<br />
Bu nedenle Endoskopi işlemi, sindirim sistemi açısından ve<br />
hastanın konforu bakımından büyük önem taşımaktadır. Yemek<br />
borusundan, kalın bağırsağa hatta safra kanallarına kadar pek çok<br />
görüntüleme işlemi yeni nesil iki adet video Endoskopi cihazı ile<br />
bu ünitede gerçekleştirilmektedir. Endoskopi Ünitesi’nde işlemler<br />
anestezi desteği ile hastalar uyutularak gerçekleştirildiği için<br />
hasta konforunu optimize ettik. Mevcut kapalı alanı 200 metrekare<br />
olan Endoskopi ünitemizde aynı anda işlem ve gözlem<br />
yapabilme olanağına sahip olan 4 odamız bulunmaktadır. Ünitemizde<br />
alt ve üst kısım Endoskopik işlemlerin ayrı mekanlarda<br />
gerçekleştirilmesi ve yeni nesil cihazların üniteye dahil edilmesi ile<br />
modernize edilmiştir. Ünite içerisinde hastalarla işlem öncesi ön<br />
görüşme yapılabilmekte, tamamen onların rahatlığı gözetilerek<br />
oluşturulmuş ayrı bir oda dahi mevcuttur. Endoskopi ünitesinde<br />
yer alan üst düzeydeki iki adet yıkama cihazı, bu birimin sterilizasyonunu<br />
son teknoloji ile gerçekleştirmektedir. Hastalarımız<br />
gönül rahatlığı ile üst düzey hijyen imkanını uzman kadromuz ile<br />
ünitemizde deneyimleyebilirler.<br />
Medical Park Gaziantep Hastanesi’nin spora<br />
katkılarını biliyoruz. Spor ve sporcunun yanında<br />
olmanız Gaziantep açısından da takdir görüyor.<br />
Sporculara hangi hizmetleri sunuyorsunuz?<br />
Gaziantep Basketbol Kulübü’nün sağlık sponsoruyuz. Pandemi<br />
döneminde onların sağlığından biz sorumlu olduk. Düzenli<br />
aralıklarla PCR testi gerçekleştiriyoruz. Gaziantep Futbol Kulübü’müzün<br />
yönetimindeyim ve takımımız için elimizden gelenin<br />
en iyisini yapmaya gayret ediyoruz.<br />
15 Kasım - Aralık 2020
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi,<br />
sağlık alanındaki<br />
projeleri ile göz doldurdu<br />
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi,<br />
yaptığı sağlık çalışmaları ve yatırımlarla<br />
sosyal belediyecilikte çığır açtı.<br />
Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma<br />
Şahin’in öncülüğünde yapılan projelerle<br />
insan odaklı hizmetler devam ediyor.<br />
SOSYAL belediyecilikte oluşturduğu “Gaziantep<br />
Modeli’yle” hizmet tanımında insanı merkeze koyan<br />
Büyükşehir Belediyesi yaptığı çalışmalarla dikkatleri<br />
üzerine çekiyor. “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” düsturuyla<br />
ürettiği projeler Türkiye’ye örnek oluyor. Başkan Şahin,<br />
sağlık alanında yaptığı yatırımlarla gönüllere dokunuyor.<br />
TÜRKİYE’YE MODEL<br />
İNAYET TOPÇUOĞLU HASTANESİ<br />
Büyükşehir Belediyesi, sağlık alanındaki en büyük yatırımı<br />
olan İnayet Toğçuoğlu Hastanesi, verdiği hizmet ve çalışmayla<br />
göz dolduruyor. Kentle birlikte büyüyen sağlık sorununu<br />
çözmek için kolları sıvayan Başkan Fatma Şahin, Türkiye’de<br />
ilk kez belediye hastanesini kurdu. Türkiye’ye model<br />
olacak İnayet Topçuoğlu Hastanesi açıldığı günden bu<br />
yana 4 milyon 700 bin kişinin yararlandı. Erişkin ve<br />
yeni doğan yoğun bakım üniteleri, üçer adet ameliyathane<br />
ve doğumhanenin bulunduğu 128 yataklı<br />
hastane, kısa sürede performansıyla dikkati çekti.<br />
İki adet semt polikliniği ve Oya Bahadır Yüksel Psikiyatri<br />
kliniğiyle şifa dağıtan tam teşekküllü hastanede,<br />
görüntülemeden laboratuvar hizmetine kadar<br />
tüm işlemler aksamadan yürütülüyor. 33 poliklinik, 43<br />
doktor ve 365 yardımcı personelle Gazianteplilerin sağlık<br />
ihtiyacını karşılayan hastane, çevre illerden gelen hastalara da<br />
kapısını açıyor.<br />
Ayrıca İnayet Toğçuoğlu Hastanesi’ne bağlı Engelli ve bakıma<br />
muhtaç hastalara yönelik tedavi hizmeti sunan evde fizik<br />
tedavi birimi, 3 ayrı ekip kurularak; 3 fizyoterapist, 3 yardımcı<br />
personel ve 3 araç ile aylık ortalama 600 hastaya ulaştı. Öte<br />
yandan hastaneye bağlı Yavuzlar Semt Polikliniği ve Hasırcıoğlu<br />
Semt Polikliniği hizmet vermeye devam ediyor.<br />
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ENGELSİZ<br />
YAŞAM MERKEZİ İLE ENGELLERİ KALDIRDI<br />
Türkiye’de ilk, Avrupa’da ise özelliği ve büyüklüğü bakımından<br />
ikinci olan, yaklaşık 30 bin metrekare alana kurulu<br />
Büyükşehir Belediyesi Engelsiz Yaşam Merkeziişitme,<br />
konuşma ve zihinsel engellilere yönelik özel eğitim bölümleri<br />
16
Büyükşehir Belediyesi Engelsiz Yaşam Merkezi ile engelleri kaldırdı<br />
Corona Virüs Salgını döneminde verdiği arayı yeni normalleşme dönemiyle sonlandıran merkez,<br />
pandemi sürecinde Türkiye’de bir ilki başlatarak ara verdiği eğitimlerine uzaktan devam etti. Konuşma,<br />
işitme, zihinsel, bedensel, görme engelli, özel öğrenme güçlüğü çeken ve yaygın gelişimsel bozukluk<br />
gibi 7 engelli gruba yönelik 14 bin 400 seans eğitimi vererek faaliyetlerini online yaptı.<br />
Kentle birlikte büyüyen sağlık<br />
sorununu çözmek için kolları<br />
sıvayan Başkan Fatma Şahin,<br />
Türkiye’de ilk kez belediye<br />
hastanesini kurdu. Türkiye’ye<br />
model olacak İnayet Topçuoğlu<br />
Hastanesi açıldığı günden bu<br />
yana 4 milyon 700 bin kişinin<br />
yararlandı. Erişkin ve yeni doğan<br />
yoğun bakım üniteleri, üçer adet<br />
ameliyathane ve doğumhanenin<br />
bulunduğu 128 yataklı hastane,<br />
kısa sürede performansıyla<br />
dikkati çekti.<br />
farkındalık oluşturdu. Merkezde,hastalıkların<br />
tedavisinde suyunda kullanıldığı terapi<br />
yöntemlerinin yanı sıra otizm ve demans<br />
hastaları için dizayn edilecek odalar, dikkat<br />
çekiyor. Bu kapsamda engelli vatandaşların<br />
toplumla bütünleşmelerini sağlayan<br />
Büyükşehir, “Engelsiz Kent Gaziantep”<br />
kimliğine yakışır hizmetlerine bir yenisini<br />
daha ekledi. Gaziantep Büyükşehir<br />
Belediye Başkanı Fatma Şahin “Engelin<br />
elde, ayakta, gözde ve kulakta değil yaşarmayan<br />
gözde nasırlaşmış kalpte” dedi,<br />
engellileri hayata bağladı.<br />
Çok kapsamlı ve kompleks bir tesis<br />
olma niteliğini taşıyan Engelsiz Yaşam<br />
Merkezi’nde 240 personel görevlendirildi.<br />
Merkezde işitme, konuşma, otistik engelliler<br />
bölümü, hafif, orta ve ağır zihinsel<br />
engelliler için özel eğitim bölümleri, kapalı<br />
yüzme havuzu, hidroterapi havuzu, duyu<br />
bütünleme terapisi, snoezelen terapisi,<br />
özgül öğrenme güçlüğü bölümleri, fizik tedavi<br />
birimi, meslek atölyeleri, sergi salonu,<br />
konferans salonu, nefes evi ve çok amaçlı<br />
kapalı spor salonu bulunuyor. Engelsiz<br />
Yaşam Merkezi’nde, engelli vatandaşlar<br />
için meslek edindirme kurslarıyla iş piyasasında<br />
istihdam edilmeleri sağlanarak,<br />
engellilerin özgüvenleri güçlendiriliyor,<br />
toplumla olan etkileşimleri artırılarak<br />
sosyal sorumluluk bilincinin gelişmesi ve<br />
yaygınlaşması amaçlanıyor.<br />
Corona Virüs Salgını döneminde verdiği<br />
arayı yeni normalleşme dönemiyle sonlandıran<br />
merkez, pandemi sürecinde Türkiye’de<br />
bir ilki başlatarak ara verdiği eğitimlerine<br />
uzaktan devam etti. Konuşma,<br />
işitme, zihinsel, bedensel, görme engelli,<br />
özel öğrenme güçlüğü çeken ve yaygın<br />
gelişimsel bozukluk gibi 7 engelli gruba<br />
yönelik 14 bin 400 seans eğitimi vererek<br />
faaliyetlerini online yaptı. Engelsiz Yaşam<br />
Merkezi, bina içerisinde yaptığı düzenlemeler<br />
ve yeniliklerle virüse karşı tedbirlerini<br />
sürdürdü. Bu kapsamda tüm kurum ve<br />
servis araçları hijyen kuralları çerçevesinde<br />
temizlenerek dezenfekte edilirken, her sınıfta<br />
tek öğretmen uygulaması ile sınıf içi<br />
sirkülasyona son verildi. Var olan temizlik<br />
aralıkları sıklaştırıldı. Klima filtreleri dahil<br />
bütün havalandırma sistemi sürekli kontrol<br />
altına alınırken, gruplarla yapılan eğitimlerde<br />
ise sosyal mesafe kurallarına uyularak<br />
yeniden düzenlendi ve sayı kısıtlaması<br />
getirildi. Hem veliler, hem eğitim görenler,<br />
hem de eğiticilerin sürekli ateş ölçümleri<br />
17 Kasım - Aralık 2020
Mobil Mamografi Tarama<br />
aracıyla 12 bin kadına kanser<br />
taraması yapıldı, 11 bin 600<br />
kişiye eğitim verildi.<br />
OYA BAHADIR<br />
YÜKSEL<br />
REHABİLİTASYON<br />
MERKEZİYLE<br />
HAYATA YENİ BİR<br />
ADIM<br />
Madde bağımlısı çocukları<br />
uyuşturucunun pençesinden<br />
uzaklaştırmak amacıyla kurulan<br />
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi<br />
Oya Bahadır Yüksel Rehabilitasyon<br />
Merkezi, Sosyal belediyecilik<br />
alanında Türkiye’ye model oldu,<br />
insan gücünü en iyi şekilde<br />
değerlendirmek amacıyla yoğun<br />
çalışmalarla göz doldurdu. Uyuşturucuyla<br />
mücadelede gösterdiği<br />
çabadan dolayı övgüyle söz edilen<br />
büyükşehir, şehirde yaşayan<br />
1 milyon genç nüfusu, hayata<br />
geçirdiği yatırımlarla sosyal aktivitelere<br />
yönlendirdi, gençleri kötü<br />
alışkanlıklardan uzak tutmayı<br />
amaçladı.<br />
Büyükşehir Belediyesi ile Türkiye<br />
Yeşilay Cemiyeti arasında “Bağımlılıklara<br />
Yönelik Koruma, Önleme<br />
ve Rehabilitasyon Alanında<br />
İşbirliği Protokolü” kapsamında<br />
saha çalışmalarına katılan Büyükşehir<br />
Belediye Başkanı Fatma Şahin<br />
ve uzmanlar, ailelere madde<br />
bağımlılığının zararlarını anlattı.<br />
Uyuşturucuyla mücadelede Gaziantep<br />
modeli geliştiren büyükşehir,<br />
12-18 yaş çocuklara hizmet<br />
verirken, 2019 yılı Temmuz ayı<br />
itibariyle 18 yaş üstü madde<br />
bağımlısı hastalara ayakta tedavi<br />
hizmeti de verilmeye başladı. 50<br />
hasta kapasiteli merkez, madde<br />
bağımlısı çocuklarımıza resim,<br />
müzik, takı, beden eğitimi, taş,<br />
koza, din kültürü, aşçılık, bahçıvan,<br />
marangoz, kaynak, otomotiv<br />
ve doğalgaz kursları veriyor. Öte<br />
yandan 18 yaş altı madde bağımlısı<br />
çocuklarımızın eğitimlerinin<br />
tamamlanması için merkezde<br />
Eylül ayı itibariyle “Hastane Sınıfı”<br />
açılarak eğitimlere devam etmeleri<br />
sağlanıyor. Merkezden bu güne<br />
kadar 18 bin 714 genç yararlandı.<br />
yapılarak kontrol sağlandı. Öte yandan spor<br />
salonlarında oluşan yoğun talebi karşılamak<br />
ve sosyal mesafenin sağlanabilmesi için<br />
kurum bünyesinde 3 ayrı sınıf daha düzenlenerek<br />
toplamda 5 salonda spor ve fitness<br />
salonu oluşturuldu.<br />
Engelsiz Yaşam Merkezi’nde her eğitim bloğunda<br />
“açık tenefüs alanı” sistemine geçilerek<br />
temiz havada çocukların teneffüslerini<br />
gerçekleştirmesi sağlandı. Nöbet sisteminde<br />
öğretmen sayısı arttırılarak kurum içerindeki<br />
serbest gezintilere son verildi.<br />
KETEM’LE ERKEN TEŞHİS<br />
HAYAT KURTARIYOR<br />
Büyükşehir Belediyesi, kadın sağlığı<br />
alanında bölgede ve Türkiye genelinde<br />
örnek olmasını sağlamak amacıyla yenilikçi<br />
teknolojik uygulamalardan faydalanılarak ihtiyaçların<br />
tespiti ve bunların giderilmesi için<br />
çalışmalarını hızlandırdı.<br />
Kansere karşı mücadelede en önemli<br />
noktalardan biri olan erken tanı için; şehirde<br />
yaşayan 15-69 yaş aralığında bulunan kadınların,<br />
tarama, teşhis ve gerekse de tedavi<br />
olanaklarını artırmaya yönelik merkezler<br />
kurmak ve mevcut kuruluşlarla işbirlikleri<br />
yapmak için büyükşehir bünyesinde Kanser<br />
Erken Teşhis ve Eğitim Merkezi (KETEM)<br />
kuruldu. İl merkezinde yer alan toplam 196<br />
mahalleden 24’ünde saha çalışması yapıldı.<br />
Bu kapsamda 44 bin 625 hanede 207 bin<br />
531 kişiye ulaşıldı ve sayı çalışmanın başlamış<br />
olduğu tarihteki TÜİK verilerinden daha<br />
ileri taşındı. 75 bin kanserli kadına erken<br />
teşhis konuldu. Şehrin sosyal risk haritasının<br />
çıkarılması adına yapılan tüm bu çalışmalar<br />
sonucunda elde edilen veriler, büyükşehirce<br />
benimsenen inovatif düşünme ve uygulama<br />
faaliyetleri doğrultusunda Coğrafi Bilgi<br />
Sistemleri’ne aktarılarak adres verisi, sözel<br />
veriden konumsal veriye dönüştürüldü;<br />
anket ve çalışma sonuçlarının Gaziantep İl<br />
Haritası üzerinde noktasal bazda görüntülenebilmesi<br />
sağlandı ve bu veriler ışığında<br />
tematik haritalar oluşturularak Coğrafi Bilgi<br />
Sistemleri üzerinden tek bakışta şehir geneli<br />
üzerinde kadın sağlığı ve üreme konusunda<br />
tespit edilen sorunların il genelinden<br />
mahalle bazına dağılım ve yoğunluklarının<br />
görüntülenebilmesi sağlandı.<br />
Büyükşehir’in Beyaz Masası’na (vatandaşların<br />
taleplerini ilettikleri danışma birimi)<br />
yapılan tüm genel başvuruların analizi<br />
neticesinde; kentte yapılan ücretsiz kanser<br />
tarama faaliyetlerinin mevcut talebi karşılayamaması<br />
ve kadınların mevcut merkezlere<br />
ulaşımı konusunda sıkıntı yaşadığı şeklinde<br />
18
Her kadının üreme sağlığı<br />
kapsamında gebelik, doğum,<br />
doğum sonu ve yeni doğan<br />
bakımı konusunda yeterli<br />
eğitim ve bilgi alma hakkı<br />
olduğunu değerlendiren<br />
Büyükşehir Belediyesi, Gebe<br />
Okulları Projesi ile gebelerin<br />
süreci doğru yönetmeleri için<br />
yol gösteriyor.<br />
başlıklar öne çıktı. Bu kapsamda, yetersiz<br />
sayıda bulunan Kanser Erken Teşhis ve<br />
Eğitim Merkezi (KETEM) sayısını artırmak,<br />
olmayan Mobil Mamografi Tarama<br />
Aracını temin etmek ve faaliyete geçirmek<br />
üzere ilgili kurumlarla işbirliğine gidildi.<br />
KETEM Merkezi ve Mobil Mamografi<br />
Tarama Aracı ile kenar mahallelerde ve<br />
kırsalda taramalar yapıldı, kanserle mücadelede<br />
eğitim verildi. Mobil Mamografi<br />
Tarama aracıyla 12 bin kadına kanser<br />
taraması yapıldı, 11 bin 600 kişiye eğitim<br />
verildi.<br />
GEBE OKULUYLA ANNE<br />
ADAYLARI BİLİNÇLİ BİR<br />
HAMİLELİK GEÇİRİYOR<br />
Her kadının üreme sağlığı kapsamında<br />
gebelik, doğum, doğum sonu ve yeni<br />
doğan bakımı konusunda yeterli eğitim ve<br />
bilgi alma hakkı olduğunu değerlendiren<br />
Büyükşehir Belediyesi, Gebe Okulları<br />
Projesi ile gebelerin süreci doğru yönetmeleri<br />
için yol gösteriyor. 6 bin 500 anne<br />
adayının yararlandığı projede, gebe bilgilendirme<br />
sınıfı programıyla; tüm gebelerin,<br />
doğum öncesi, doğum ve doğum sonrası<br />
dönemine ilişkin bilgi sahibi olmasını ve<br />
bilinçli doğum yapmasını sağlamayı, anne<br />
adaylarına normal doğum eylemi, ağrı<br />
yönetimi ve yeni rollerini benimsemeleri<br />
konusunda bilgi ve beceri kazandırmayı<br />
amaçlanıyor. Gebe bilgilendirme sınıfında;<br />
gebe ve sağlık personelinin iletişimi, gebelikte<br />
annede meydana gelen fizyolojik<br />
ve psikolojik değişiklikler, gebelikte günlük<br />
yaşam, gebelikte sık karşılaşılan sorunlar<br />
ve çözüm önerileri, doğum sonu dönem<br />
ve özellikleri gibi konular ele alınıyor.<br />
BÜYÜKŞEHİR, TÜP BEBEK MERKEZİ’YLE<br />
ÇOCUK HASRETİNİ DİNDİRİYOR<br />
Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin tarafından hayata geçirilen<br />
Tüp Bebek Projesi, çocuk sahibi olamayan vatandaşların hasretini gideriyor.<br />
Büyükşehir Belediyesi, Özel Nova Fertil Tüp Bebek Merkezi ve Özel Sani<br />
Konukoğlu Hastanesi ile yapılan işbirliği protokolü kapsamında bu güne kadar<br />
4.254 müracaat alındı. Şartları uyan vatandaşların yapılan tedaviler sonucunda 170<br />
doğum gerçekleşti.<br />
Öte yandan Büyükşehir Belediyesi, genetik hastalıkların doğum öncesi ve doğum<br />
sonrası tanıları için “Tıbbi Genetik Laboratuvarı” açtı. Bu güne kadar 32 bin 500<br />
vatandaşın hizmet aldığı laboratuvar, genetik alanda hizmet veriyor.<br />
hareket ederek şehirdeki engelli vatandaşların<br />
gündelik hayattaki problemlerini<br />
çözüme kavuşturmayı amaçlayan Büyükşehir<br />
Belediyesince akülü ve tekerlekli sandalyelerin<br />
tamiratının ve bakımınınücretsiz<br />
yapılması için kurulan atölyeyle bugüne<br />
kadar 695 aracın bakım ve onarımı yapılarak<br />
yeniden kullanıma kazandırıldı.Akülü<br />
veya tekerlekli sandalyelerin işleyişinde<br />
meydana gelen aksaklık ve bozukluklara<br />
dönük tamirat talebi oluşturmak için<br />
Büyükşehir Belediyesi’nebaşvuran engellilerin<br />
evlerinden alınan araçlar, atölyeye<br />
getirilerek burada tamir ediliyor. Ayrıca<br />
hurda aşamasına gelen araçların da geri<br />
dönüşümü sağlanıyor.<br />
Öte yandan Büyükşehir Belediyesi Sağlık<br />
Hizmetleri ve Engelliler Dairesi Başkanlığınca<br />
son 4 senede il genelinde yer<br />
alan engellileri desteklemek, ihtiyaçlarına<br />
dönük hizmet vermek, onların toplumsal<br />
yaşama katılımlarını kolaylaştırmak ve ailelerine<br />
yardımcı olmak amacıyla 11 bin 123<br />
adet medikal malzeme dağıtımı yapıldı.<br />
BÜYÜKŞEHİR, KURDUĞU<br />
ATÖLYE İLE ENGELLİ<br />
BİREYLERİN ELİ VE AYAĞI<br />
OLUYOR<br />
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından<br />
kurulan akülü ve tekerlekli sandalye<br />
tamir bakım atölyesiyle kentteki engelli bireylerin<br />
zaruri ihtiyacı olan araçların teknik<br />
sorunları giderilerek bakımları yapılıyor.<br />
“Engelsiz Kent Gaziantep” mottosundan<br />
19 Kasım - Aralık 2020
COVİD- 19<br />
VE KALP SAĞLIĞI<br />
Pandemi döneminde kronik rahatsızlıkları olanlar<br />
için risk artmaktadır. Kalp hastaları Covid-19<br />
açısından en riskli grup durumunda olup, daha çok<br />
dikkat etmesi gerekiyor.<br />
S<br />
Prof. Dr. Hakkı Kazaz<br />
SANKO Üniversitesi Hastanesi<br />
Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı<br />
S<br />
ANKO Üniversitesi Hastanesi<br />
Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı<br />
Prof. Dr. Hakkı Kazaz,<br />
Covid-19’un tüm dünyada salgına<br />
(pandemi) dönüşen bir virüs hastalığı<br />
olduğunu söyledi.<br />
Bu virüsün insan vücudunda iki önemli<br />
etkiye yol açtığını belirten Prof. Dr. Kazaz,<br />
“Bunlardan birincisi ve hastalığın en temel<br />
etki mekanizması enflematuvar yanıt<br />
yani vücudun tüm savunma sisteminin<br />
işleyişini, savunma hücrelerin aktivasyon<br />
düzenini bozarak hücrelerde yaygın hasara<br />
sebep olmak” dedi.<br />
“İkincisi ise tromboz yani damarların içerisinde<br />
yaygın pıhtılaşma. Bu iki etki mekanizmasının<br />
birbirlerinin vücutta oluşturdukları<br />
hasarı arttırıcı etkisi saptanmıştır”<br />
diyen Prof. Dr. Kazaz, “Oluşan bozulmuş<br />
yoğun inflematuvar kalp damarlarında<br />
tromboz oluşmasına, var olan aterosklerotik<br />
(damar sertliği) plakların parçalanması<br />
ya da hızlı bir şekilde ilerlemesine yol<br />
açarak Covid-19’a bağlı ölüm oranlarını<br />
önemli oranda arttırmaktadır. Ayrıca<br />
ayak toplardamarlarında da pıhtılaşma ve<br />
beraberinde enfeksiyon riskini en az 10 kat<br />
arttırmaktadır” uyarısını yaptı.<br />
Prof. Dr. Kazaz, Covid-19’un<br />
damarlarda yaptığı etkileri şöyle<br />
sıraladı:<br />
“ 1. Damar içi yaygın pıhtılaşma,<br />
2. Damar yapısının bozulması ile hücresel<br />
seviyede yaygın kanama ve pıhtılaşma,<br />
3. Özellikle kalp damarları koroner damarlarında<br />
var olan ateroskleroz (damar<br />
sertliği) plaklarının üzerinde ani yeni pıhtı<br />
oluşması, plakların kırılması ile ani yeni<br />
plak oluşumu ve tam tıkanmaya yol<br />
açması,<br />
4. Var olan plakların hızlı ilerlemesini<br />
başlatmak,<br />
5. Yine bozulmuş ve kontrolü kaybedilmiş<br />
inflematuvar cevabın etkisi ile kalp<br />
damarları = koroner damarlarda yaygın<br />
vazospazm (damarın kasılıp büzüşmesi<br />
dolaşım problemleri kap krizi aritmiler ya<br />
da ani ölüm),<br />
6. Pulmoner (akciğer atardamarı) embolisi.”<br />
20
Bu virüsün insan vücudunda iki önemli etkiye yol açtığını belirten<br />
Prof. Dr. Kazaz, “Bunlardan birincisi ve hastalığın en temel etki<br />
mekanizması enflematuvar yanıt yani vücudun tüm savunma<br />
sisteminin işleyişini, savunma hücrelerin aktivasyon düzenini<br />
bozarak hücrelerde yaygın hasara sebep olmak” dedi.<br />
Prof. Dr. Kazaz, Covid-19’a bağlı olarak damarlarda<br />
oluşan bu değişiklikleri ise “Kalp<br />
krizi ve ani ölüm, ciddi ritim problemleri<br />
ve ani ölüm, özellikle cilt altı yüzeyel<br />
toplar damarlar başta olmak üzere tüm<br />
toplar damarlarda ve ince doku ve hücre<br />
seviyesindeki atardamarlarda yaygın pıhtılaşma<br />
= trombozlar ve enfeksiyon” olarak<br />
özetledi.<br />
Bu nedenlerle Covid-19 döneminde kalp<br />
ve damar hastalıkları açısından riskin<br />
arttığını kaydeden Prof. Dr. Kazaz, şunları<br />
kaydetti:<br />
“Covid-19 ile savaşın ana taşları ‘sosyal<br />
mesafe’, ‘maske’, ‘hayat eve sığar evde<br />
kal’ başlıkları altında yer alıyor. Evde kal<br />
uygulamasının dışında kalan önemli<br />
unsurlardan birisi olası kalp hastalığı<br />
semptomlarını gösterenlerdir ki, bu kişilerin<br />
hızlıca hastaneye başvurması hayat<br />
kurtarıcıdır. Özellikle aritmi, göğüste ağrı,<br />
baskı hissi, kola sırta boyna vuran ağrı<br />
yanma sıkışma uyuşma hissi, ani halsizlik<br />
soğuk soğuk terleme, bacaklarda ağrı,<br />
yanma, şişlik, sertlik, soğukluk gibi şikâyetleri<br />
olanların mutlaka vakit kaybetmeden<br />
korkmadan hastaneye başvurmaları hayat<br />
kurtarıcı olacaktır.”<br />
Prof. Dr. Kazaz, bu süreçte sıkça<br />
sorulan soruları aşağıdaki gibi<br />
yanıtladı:<br />
Soru 1: Bilinen bir kalp hastalığı<br />
olanların, olmayanlara göre Covid-19’a<br />
yakalanma riskinde bir artış var mıdır?<br />
Covid-19’a yakalanma riski açısından<br />
önemli bir fark yoktur. Ancak yakalanan<br />
kişilerin enfeksiyon belirtilerini gösterme<br />
ve enfeksiyonu daha şiddetli yaşama riski<br />
mevcuttur. Ayrıca Covid-19 belirtilerinin<br />
şiddeti ile kalp hastalıklarının şiddeti<br />
arasında kesin bir ilişki yoktur. Ancak virüs<br />
yükü, inflamatuvar fırtınanın şiddeti ve kişinin<br />
immün direnci temel belirleyicilerdir.<br />
Soru 2: Covid-19 enfeksiyonu aritmi ya<br />
da kalp krizi riskini arttırır mı?<br />
İnflamatuvar fırtınaya bağlı olarak atriyal<br />
fibrilasyon, supraventriküler taşikardi,<br />
paroksismal atriyal taşikardi, ventriküler<br />
taşikardi gibi ritim problemlerini tetikleyip<br />
arttırabilmektedir. “Burgada sendromu”<br />
gibi özel ritim problemi bulunan hastalarda<br />
özellikle 38,5 derece üzerine çıkan ateş<br />
ani ölüm riski yaratan ölümcül aritmilere<br />
yol açabilmektedir.<br />
Aynı zamanda damar sertliği plaklarında<br />
ani lipit birikimi, plakların rüptüre (ani<br />
parçalanması) olması, damar sertliği<br />
plaklarının üzerinde ani pıhtı oluşması<br />
ve oturması, kalp damarları koroner<br />
arterlerde ani vazospazm (damarın kasılıp<br />
yüzde 90’a kadar daralması) ile kalp krizi<br />
riskini artırmaktadır. Bu nedenle bu kötü<br />
durumlardan korunmanın en önemli yolu<br />
Covid-19 ile infekte olmamak koruma<br />
tedbirlerine uyma ve zaman kaybetmeden<br />
kardiyoloji başvurma olası riskleri çok<br />
azaltacaktır.<br />
Soru 3: Diyabet hastalığı ve<br />
hipertansiyon Covid-19 virüsüne<br />
yakalanma riskini arttırır mı?<br />
Her iki hastalıkta virüs için ciddi risk<br />
unsurları arasında sayılmaktadır. Ancak<br />
hastalıkların her ikisi de tek başlarına<br />
kendileri virüs ile direkt ilişkili değildir.<br />
Diyabet hastaları genellikle belirli bir<br />
yaşın üstündedirler (60 yaş üstü gibi),<br />
aynı zamanda diyabete bağlı olarak kalp<br />
damar hastalıkları, böbrek problemleri,<br />
şah damarı tıkanıklıkları gibi ciddi yandaş<br />
hastalıkların bulunması nedeni ile vücudun<br />
savunma sisteminin zayıflamış olması<br />
Covid-19’a yakalanma ve riskli geçirme<br />
ihtimalini arttırmaktadır.<br />
Hipertansiyon ise özellikle tedavide<br />
kullanılan virüsünde, hücrelerde etki<br />
etmesi için bağlandığı ‘converting enzim<br />
reseptörlerini’ etkileyen ilaçların kullanıl-<br />
Covid-19 ile savaşın ana taşları ‘sosyal mesafe’, ‘maske’,<br />
‘hayat eve sığar evde kal’ başlıkları altında yer alıyor. Evde kal<br />
uygulamasının dışında kalan önemli unsurlardan birisi olası<br />
kalp hastalığı semptomlarını gösterenlerdir ki, bu kişilerin<br />
hızlıca hastaneye başvurması hayat kurtarıcıdır. Özellikle<br />
aritmi, göğüste ağrı, baskı hissi, kola sırta boyna vuran ağrı<br />
yanma sıkışma uyuşma hissi, ani halsizlik soğuk soğuk<br />
terleme, bacaklarda ağrı, yanma, şişlik, sertlik, soğukluk gibi<br />
şikâyetleri olanların mutlaka vakit kaybetmeden korkmadan<br />
hastaneye başvurmaları hayat kurtarıcı olacaktır.<br />
21 Kasım - Aralık 2020
KALP HASTALIKLARI<br />
COVID-19’A<br />
YAKALANMA RISKINI<br />
ARTTIRMAZ. BU<br />
NEDENLE GEREKLI<br />
KONTROLLERIN<br />
YAPILMAK ÜZERE<br />
ÇEKINMEDEN<br />
HIZLICA HASTANEYE<br />
BAŞVURMAK HAYAT<br />
KURTARICIDIR.<br />
ması, reseptörlerin sayısını ve duyarlılığını<br />
arttırması nedeni ile virüse yakalanma ve<br />
hastalığı şiddetli geçirme riskini arttırdığı<br />
bilinmektedir.<br />
Soru 4: Covid-19 enfeksiyonu riski veya<br />
enfeksiyonu geçirenlerde kalp ilaçlarını<br />
kesmeli mi ya da değiştirmeli mi?<br />
Kalp hastalarında kullanılan ritim ilaçları,<br />
yetmezlik için kullanılan digoxin, beta-blokerler<br />
gibi ilaçları, kolesterol ilaçlarının,<br />
aspirin gibi kan sulandıran ilaçların<br />
kesilmesine ya da değiştirilmesine gerek<br />
yok. Ancak en çok korkulan ve sorulan<br />
sorulardan birisi “converting enzim ve reseptörlerini”<br />
etkiyen ilaçlar bir yıldan uzun<br />
süredir kullanılıyorsa, reseptör üzerindeki<br />
etkilerinin en az 3-6 ay arasında olduğundan<br />
değişikliğe gidilmesi herhangi bir risk<br />
azalmasına yol açmamaktadır. Ancak bir<br />
yıldan kısa süredir kullanılıyorsa doktorunuz<br />
ile iletişime geçerek değerlendirme<br />
yapılabilir ki, bunun gerekli olduğunu gösteren<br />
bilimsel bir veri bulunmamaktadır.<br />
Soru 5: Kalp zarı hastalıkları =<br />
perikarditler açısından Covid-19<br />
enfeksiyonu ile ilişki var mıdır?<br />
Covid-19 enfeksiyonu ile perikard kalp zarı<br />
hastalıkları arasında bir ilişki saptanmamıştır.<br />
Kalp kası ve kalp damarları ile direkt<br />
etkisi olan virüs kalp zarı hastalıklarına<br />
bariz etkisi saptanmamıştır.<br />
Soru 6: Altta yatan kalp hastalığı olan<br />
bireylerin Covid-19 enfeksiyonunda<br />
hayatı kaybetme riskinde artış yaratır<br />
mı?<br />
Buradaki karşılaştırma hiç kalp hastalığı olmayan,<br />
tedavisi yapılmış ve kontrol altına<br />
alınmış kalp hastalığı olan bireyler ve tanısı<br />
konulmuş ama gerekli tedavi yapılmadan<br />
korku nedeni ile tedaviyi yaptırmayan<br />
bireylerin arasında olacak. İlk iki gurup<br />
arasında risk artışı yüzde 1-3 iken, üçüncü<br />
gurupta yani, koroner arterde tıkanıklık,<br />
müdahale gerektiren kapak hastalığı gibi<br />
aktif hastalığı olanlar tedavilerini yaptırmazlarsa,<br />
risk artışı ilk iki guruba göre<br />
20-30 daha fazla olmaktadır.<br />
Bir başka deyişle koroner arter tıkanıklığı<br />
nedeni ile bypass gereken hastaya bypass<br />
yapılmadan Covid-19 enfeksiyonuna<br />
yakalanması durumunda aynı hastanın<br />
koroner arter bypass cerrahisi yapıldıktan<br />
sonra enfeksiyona yakalanmasına göre<br />
risk 20 - 30 kat daha fazladır. Bu nedenle<br />
de kalp hastalığı tanısı konulup da girişimsel<br />
tedavi gereken hastalarda vakit kaybetmeden<br />
bir an evvel tedavinin yapılması<br />
ciddi anlamda hayat riskini azaltır.<br />
Soru 7: Bu yıl yaptırdığım pnömokok<br />
ve grip aşısı beni Covid-19’dan korur<br />
mu?<br />
Kesinlikle korumaz. Bu aşıların gerekli risk<br />
guruplarında yapılma nedeni hayatı tehdit<br />
eden yandaş enfeksiyon riskini azaltarak<br />
vücut direncini yüksek tutmaktır. Bu nedenle,<br />
‘ben aşılarımı oldum koruma tedbirlerini<br />
esnetebilirim’ diye düşünülmemelidir<br />
ki, bu ölümcül bir hata olabilir.<br />
Soru 8: Covid-19 enfeksiyonu geçirip<br />
tedavisi tamamlanıp negatifleşen<br />
bağışıklandığı düşünülen kişilerde kalp<br />
damar hastalıkları açısından risk bitmiş<br />
midir?<br />
Özellikle toplar damar tıkanıklıkları ve<br />
enfeksiyonları açısından olası riskli dönem<br />
enfeksiyon sonrasında 3-4 ay daha devam<br />
etmektedir. Bu nedenle varis, daha önce<br />
geçirilmiş tromboflebit ya da tıkanıklık<br />
öyküsü olan hastalarda koruma tedavileri<br />
dahi gerekebilir. Ayrıca hücresel seviyede<br />
virüs etkilerinin kesin olarak ne kadar<br />
sürede düzeldiği bilinmemektedir. Kalp ve<br />
damar hastalıkları anlamında saydığımız<br />
olası şikayetleri olanların hızlıca hastaneye<br />
başvurması önemlidir.<br />
Soru 9: Sigara içicisi olan bireyin<br />
sigarayı bırakması Covid-19<br />
enfeksiyonu sırasında ölümcül akciğer<br />
ve kalp hasarı riskini azaltır mı?<br />
Net olan bilgi Covid-19 enfeksiyonunda<br />
aktif sigara içicilerinde virüse bağlı kalp<br />
ve akciğer sorunları ile ölüm riski en az 10<br />
kat daha fazladır. Teorik olarak sigarayı<br />
bırakınca hücresel olarak tam düzelme en<br />
az 2-3 yıl içinde olmaktadır.<br />
Ancak aktif sigara içiciliği risk olduğu için<br />
enfeksiyon olmadan bırakanlarda Covid-19<br />
enfeksiyonu oluştuğunda riskin 1.5-2 kat<br />
azaldığını gösteren yayınlar mevcuttur.<br />
Bunun nedeni ise damar spazmının daha<br />
az olduğu, ayrıca inflematuvar fırtınanın<br />
hücreler etkilerine olumsuz etkilerindeki<br />
arttırıcı etkisinin ortadan kalkması ile olduğu<br />
düşünülmektedir.<br />
Kalp hastalıklarının bir kader olmadığına<br />
vurgu yapan Prof. Dr. Kazaz, “Kalp<br />
hastalıkları ile ilgili semptomları olanları<br />
hiç beklemeden tanısı konulup tedavi<br />
edilerek engellenebilir. Kalp hastalıkları<br />
Covid-19’a yakalanma riskini arttırmaz.<br />
Bu nedenle gerekli kontrollerin yapılmak<br />
üzere çekinmeden hızlıca hastaneye başvurmak<br />
hayat kurtarıcıdır” diyerek sözlerini<br />
tamamladı.<br />
<strong>22</strong>
Kalp sağlığında fiziksel<br />
aktivite ve egzersiz:<br />
Fizyoterapistin Rolü<br />
Kalp hastalıklarından korunmada fiziksel aktivite ve egzersizlerin<br />
önemli bir rolü bulunmaktadır. Düzenli fiziksel aktivitenin sağlığın<br />
korunmasındaki bu rolü bilimsel çalışmalarla ortaya konmuştur.<br />
S<br />
ANKO Üniversitesi<br />
Sağlık Bilimleri Fakültesi<br />
Fizyoterapi ve<br />
Rehabilitasyon Bölüm<br />
Başkanı Prof. Dr. Nevin Ergun,<br />
farklı toplumlarda tüketim alışkanlıklarının<br />
değiştirilmesi, risk<br />
faktörlerinin düzenlenmesi ve<br />
sağlıklı yaşam biçimlerinin benimsenmesi<br />
için birçok strateji<br />
ve proje geliştirildiğini söyledi.<br />
Aktivite ve egzersiz yokluğu<br />
ile karakterize olan hareketsiz<br />
(sedanter) yaşam tarzının kalp<br />
damar hastalıkları gelişiminde<br />
en önemli risk faktörü olduğunu<br />
belirten Prof. Dr. Ergun, “Fiziksel<br />
aktivitenin olmadığı bir yaşam<br />
tarzı bulunanlarda hipertansiyon,<br />
kolesterol yüksekliği,<br />
koroner kalp hastalığı görülme<br />
riski artmaktadır. Fiziksel aktivite<br />
olmamasına bağlı kardiyovasküler<br />
hastalıklardan ölüm oranı<br />
yaklaşık yüzde 35’tir” dedi.<br />
Düzenli fiziksel aktivitenin sağlığın<br />
korunmasındaki rolünün<br />
bilimsel çalışmalarla ortaya konduğunu<br />
anlatan Prof. Dr. Ergun,<br />
şu bilgiyi verdi:<br />
“Sağlık Bakanlığı’nca 2002-<br />
2004 yılları arasında yürütülen<br />
‘Türkiye Hastalık Yükü Çalışması’nda<br />
fiziksel hareketin<br />
yeterli olması durumunda kalp<br />
damarlarında tıkanıklığa bağlı<br />
31 bin 519, inmeye bağlı 10 bin<br />
269 ölümün önlenebileceği bildirilmiştir.<br />
‘Ulusal Hastalık Yükü<br />
ve Maliyet Etkinlik Projesinde’<br />
egzersiz ile sağlanan koruma<br />
oranları iskemik kalp hastalığında<br />
yüzde 35, inmede yüzde<br />
26, diyabette yüzde 19, meme<br />
kanserinde yüzde 21, bağırsak<br />
kanserinde yüzde <strong>22</strong> olarak<br />
bildirilmiştir. Fiziksel aktivite<br />
vücudu kalp hastalıkları, hipertansiyon,<br />
diyabet ve obeziteye<br />
karşı korumaktadır.”<br />
Prof. Dr. Ergun, sağlığın korunması<br />
ve kronik hastalıklara karşı<br />
önleyici fiziksel aktivite için Dünya<br />
Sağlık Örgütü ve American<br />
College of Sports Medicine tarafından<br />
önerilen egzersiz reçetesinin<br />
değişik yaş grupları için ayrı<br />
ayrı belirlendiğini kaydetti.<br />
ÇOCUK VE GENÇLER:<br />
5-17 yaş grubu çocuk ve<br />
gençlerin günde toplam en az<br />
60 dakika orta ve şiddetli düzeyde<br />
fiziksel aktivite yapması<br />
gerektiğine dikkat çeken Prof.<br />
Dr. Ergun, “Fiziksel aktivitenin<br />
miktarı 60 dakikadan fazla olursa<br />
sağlığa ilave olarak katkıda<br />
sağlayacaktır. Günlük fiziksel<br />
aktivitenin önemli kısmı aerobik<br />
ve şiddetli yoğunlukta olmalıdır.<br />
Bunun yanında haftada en az<br />
3 kez kas ve kemiklere yönelik<br />
kuvvetlendirme de yapılmalıdır”<br />
diye konuştu.<br />
Prof. Dr. Nevin Ergun<br />
SANKO Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi<br />
Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı<br />
23 Kasım - Aralık 2020
Aerobik aktivite en az 10 dakika sürmelidir. İlave fayda<br />
için erişkinler orta şiddetteki aktiviteyi 300 dakikaya<br />
veya şiddetli aktiviteyi 150 dakikaya ulaştırmalı<br />
veya kombinasyonu eşit oranda yapmalıdır. Büyük<br />
kas gruplarını içeren kas kuvvetlendirme egzersizleri<br />
haftada 2 gün veya daha fazla yapılmalıdır.<br />
ERIŞKINLER:<br />
18–64 yaşları arasında<br />
en az 150 dakikalık orta<br />
şiddette aerobik fiziksel, en<br />
az 75 dakika şiddetli aerobik<br />
aktivite veya ikisinin birlikte<br />
hafta boyunca gerçekleştirilmesi<br />
gerektiğinin altını çizen<br />
Prof. Dr. Ergun, “Aerobik<br />
aktivite en az 10 dakika<br />
sürmelidir. İlave fayda<br />
için erişkinler orta<br />
şiddetteki aktiviteyi<br />
300 dakikaya veya<br />
şiddetli aktiviteyi 150<br />
dakikaya ulaştırmalı<br />
veya kombinasyonu eşit<br />
oranda yapmalıdır. Büyük<br />
kas gruplarını içeren kas kuvvetlendirme<br />
egzersizleri haftada<br />
2 gün veya daha fazla yapılmalıdır”<br />
ifadelerini kullandı.<br />
İLERI YAŞ VE YAŞLILAR:<br />
65 yaş ve üstünün en az 150 dakikalık<br />
orta şiddette aerobik fiziksel aktivite<br />
veya en az 75 dakika şiddetli aerobik<br />
aktivite veya eşit kombine edilmiş aktiviteyi<br />
tüm hafta boyunca gerçekleştirmesi<br />
gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Ergun,<br />
şu önerilerde bulundu:<br />
“Aerobik aktivite en az 10 dakika sürmelidir.<br />
İlave fayda için 65 yaş ve üstü orta<br />
şiddetteki aktiviteyi 300 dakikaya veya<br />
şiddetli aktiviteyi 150 dakikaya ulaştırmalı<br />
veya her iki aktivite birlikte eşit oranda<br />
gerçekleştirilmelidir. Büyük kas gruplarını<br />
içeren kas kuvvetlendirme egzersizleri<br />
haftada 2 gün veya daha fazla yapılmalıdır.<br />
Bu yaş grubu dengelerini geliştirici ve<br />
düşmeleri önleyici egzersizleri haftada 3<br />
veya daha fazla gün yapmalıdır. Sağlık<br />
şartları nedeniyle bu önerileri yerine getiremeyenler<br />
için en azından yapabildikleri<br />
ve durumlarının elverdiği oranda aktif<br />
olmaları önerilmelidir.”<br />
Kalp sağlığında düzenli fiziksel<br />
aktivite ve/veya egzersizin faydaları:<br />
A. Kardiyovasküler ve Solunum<br />
Fonksiyonların Geliştirilmesinde:<br />
a) Üç aylık egzersiz eğitimi ile koroner<br />
arter hastalığında yaklaşık yüzde 10-60,<br />
fonksiyonel kapasitede yüzde 20 oranında<br />
artış,<br />
b) Kalp hızı ve kan basıncında azalma,<br />
c) İskelet kası kan dolaşımında artış.<br />
B. Koroner Arter Hastalığı Risk<br />
Faktörlerinin Azaltılmasında:<br />
a) İstirahat sistolik / diastolik basınçlarda<br />
azalma,<br />
b) Serum yağında azalma, iyi kolesterol<br />
düzeyinde artış,<br />
c) Vücut ve karın bölgesi yağında<br />
azalma,<br />
d) Glikoz toleransında artış, insülin ihtiyacının<br />
azalması.<br />
C. Mortalite ve Morbiditede Azalma:<br />
a) Primer korumada (Akut kardiyak<br />
olayların önlenmesinde),<br />
b) İkincil koruma (kardiyak olaylardan<br />
sonra tekrar görülmenin önlenmesinde).<br />
Prof. Dr. Ergun, “Meta analizler temel<br />
alınarak elde edilen verilere göre kalp<br />
krizi sonrası kardiyak rehabilitasyon<br />
egzersiz eğitimi ve çok değişkenli risk<br />
faktörlerinin azaltılması eğitimini alanlarda<br />
kalp damar kökenli ve tüm nedenlere<br />
bağlı ölümleri azalttığı gösterilmiştir”<br />
ifadelerine yer verdi.<br />
D. Diğer Faydaları:<br />
a) Kendini iyi hissetme, iyi olma halinin<br />
artırılması,<br />
b) Kaygı ve depresyonun azaltılması,<br />
c) Spor ve iş aktivitelerindeki performansın<br />
kazandırılması ve arttırılması.<br />
24
Sağlık Bakanlığı’nca 2002-<br />
2004 yılları arasında yürütülen<br />
‘Türkiye Hastalık Yükü<br />
Çalışması’nda fiziksel hareketin<br />
yeterli olması durumunda kalp<br />
damarlarında tıkanıklığa bağlı<br />
31 bin 519, inmeye bağlı 10 bin<br />
269 ölümün önlenebileceği<br />
bildirilmiştir. ‘Ulusal Hastalık<br />
Yükü ve Maliyet Etkinlik<br />
Projesinde’ egzersiz ile sağlanan<br />
koruma oranları iskemik kalp<br />
hastalığında yüzde 35, inmede<br />
yüzde 26, diyabette yüzde 19,<br />
meme kanserinde yüzde 21,<br />
bağırsak kanserinde yüzde <strong>22</strong><br />
olarak bildirilmiştir. Fiziksel<br />
aktivite vücudu kalp hastalıkları,<br />
hipertansiyon, diyabet ve<br />
obeziteye karşı korumaktadır.<br />
Bu programın faydalarının değişik<br />
kategorideki kardiyak sorunlarında da gösterildiğini<br />
bildiren Prof. Dr. Ergun, sadece<br />
kalp krizi sonrasında değil, kalp yetmezliği,<br />
koroner by-pass cerrahisi, anjiyoplasti ve<br />
kalp naklinden sonra da hastalara uygun<br />
kardiyak rehabilitasyon programlarının<br />
tercih edildiğini söyledi.<br />
Koroner arter hastalığı<br />
olanlarda egzersiz nasıl olumlu<br />
etki göstermektedir?<br />
Prof. Dr. Ergun, egzersizin kalp sağlığına<br />
olumlu etkilerini şöyle sıraladı:<br />
“ -Damar içinde pıhtı oluşumunu azaltır.<br />
-Vücuttaki yağ metabolizmasında<br />
istenilen değişikliği iyi kolesterol yapımını<br />
artırarak sağlar.<br />
-Atar damarlardaki yapıyı koruyarak kan<br />
basıncını düzenler.<br />
-Damar içinde pıhtı gelişimin azaltarak<br />
kardiyovasküler olayın tekrarını azaltır.<br />
-Kalp kasındaki kanlanmayı artırır.<br />
-Kaygı ve depresyonu azaltarak tedavi<br />
başarısını etkiler.”<br />
Egzersizin faydalı etkilerinin bilinmesine<br />
karşın hastaların egzersiz yapma oranının<br />
istenilen düzeyde olmadığına dikkat çeken<br />
Prof. Dr. Ergun, sözlerini şöyle sürdürdü:<br />
“Yapılan çalışmalarda kardiyak rehabilitasyon<br />
programında ilk 3-6 ayda egzersiz<br />
devam oranları yüzde 30-60 olarak tespit<br />
edilmiştir. Kadınlar, erkeklere göre daha<br />
düşük oranda yüzde 10-25 egzersizlere<br />
katılmaktadırlar. Motivasyon eksikliği ve<br />
depresyon gibi psikolojik etkenler egzersize<br />
katılımı etkilemektedir. Aileden ve<br />
arkadaşlardan sağlanacak sosyal desteğin,<br />
egzersize katılımı belirleyen ve egzersiz<br />
yapan kişi olmayı sağlayan en önemli<br />
etken olduğu gösterilmiştir.”<br />
Prof. Dr. Ergun, biyofiziksel farklılıklar<br />
(örneğin vücut yağı), kalp yetmezliğinin<br />
varlığı, göğüs ağrısı, kas veya eklem ağrısı<br />
ile hipertansiyon, diyabet, artrit gibi eşlik<br />
eden diğer hastalıkların egzersiz eğitimine<br />
devam etmeme ve katılmamayı etkileyen<br />
faktörler olduğunun altını çizdi.<br />
Egzersiz yapılırken nelere<br />
dikkat edilmelidir?<br />
Egzersiz eğitiminin çok yaygın önerildiğini<br />
hatırlatan Prof. Dr. Ergun, “Bununla birlikte<br />
özellikle uzun süre hareketsiz hayat benimsemiş<br />
kişilere kalp krizi ve ani ölüme<br />
neden olabileceğinden yoğun aktivite<br />
verilmemelidir. Bunun nedeni aterosklerotik<br />
plakların yaralanmasına bağlı kopmalar<br />
ile koagülasyonun lokal aktivasyonudur.<br />
Kardiyak ritim problemleri de bu kişilerde<br />
ortaya çıkabilir” uyarısını yaptı.<br />
EGZERSIZ EĞITIMI<br />
BILIM VE SANATI<br />
Risk faktörlerinin çözümlenmesinde yeni<br />
yaklaşımı hastanın kişisel ve mesleki<br />
ihtiyaçlarına, EKG takibi ve klinik gözlem<br />
seviyesine göre düzenlenen egzersiz programı<br />
oluşturmak olarak tanımlayan Prof.<br />
Dr. Ergun, sözlerini şöyle tamamladı:<br />
“Geleneksel olarak egzersiz reçetesi<br />
bilimsel prensiplere göre uygulanmakta<br />
ve işin sanat yönü çoğu zaman ihmal<br />
edilmektedir. Bu bilimsel ve sanatsal yaklaşım<br />
reçeteye yansıtabilirse hedef kişi ile<br />
çok uzun süre birliktelik sürdürebilir. Zira<br />
egzersize başlayan grupların yüzde 50’si<br />
ilk 6 ay içinde egzersizi bırakmaktadır.<br />
Bu anlamda egzersizi programlayan fizyoterapistin<br />
yaratıcılık ve esnekliğine ihtiyaç<br />
vardır. Egzersizi veren fizyoterapistin<br />
liderlik, eğiticilik motivasyon özelliklerini<br />
taşıyarak egzersiz ve fiziksel aktivitenin kişinin<br />
yaşam biçimini olmasını sağlamalıdır.<br />
Bahsedilen özellikler reçeteyi vereceğiniz<br />
kişinin hedefleri, davranışları, egzersiz<br />
cevaplarına göre değişiklik yapılabilmesini<br />
sağlar.<br />
Sonuç olarak uzun, mutlu ve sağlıklı bir<br />
hayat beklentisindeki çağımız insanı koruyucu<br />
yaklaşımın önemini dikkate almalıdır.<br />
Egzersiz sağlıklı yaşamın anahtarı ise;<br />
anahtarınız fizyoterapistinizdir.”<br />
25 Kasım - Aralık 2020
ŞEKER HASTALIĞINDA<br />
(DİYABET)<br />
ERKEN TANI<br />
ÖNEMLİ<br />
Özel Hatem Hastanesi İç Hastalıkları<br />
Uzmanı Dr. Ömer Aydın YILDIRIM,<br />
Diyabet hastalığında erken tanının<br />
önemine vurgu yaptı.<br />
ZEL Hatem Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr.<br />
Ö<br />
Ömer Aydın YILDIRIM, Diyabet hastalığının kan şekerinin<br />
düzensizliği ile seyreden bir hastalık olduğunu<br />
belirterek, erken tanının önemine vurgu yaptı. Uzm.<br />
Dr. Ömer Aydın YILDIRIM; “Diyabet temel olarak<br />
kan şekerini düzenleyen insülin hormonundaki eksiklikler, yeter-<br />
Dr. Ömer Aydın YILDIRIM<br />
Özel Hatem Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı<br />
Şeker hastalığı kronik bir hastalıktır ve<br />
kesin bir tedavisi yoktur. Ancak kan şekeri<br />
seviyesinin normal sınırlarda tutulabilmesi,<br />
hastalığın etkilerinin en aza indirgenmesi<br />
için önemlidir. Bunun için hasta eğitiminin,<br />
hastanın kendi kan şekerini kontrol<br />
etmesinin, düzgün beslenmenin ve yeterli<br />
egzersizin önemi büyüktür.<br />
26
Diyabet bir kaç farklı türde görülebilir. Tip 1 diyabette<br />
vücudun doğal olarak insülin üretimi azalır. Tip 2 diyabet<br />
ile Gestasyonel diyabette ise vücut insülinin etkisine karşı<br />
direnç geliştirir. Bu iki durumun sonucunda kan şekerinin<br />
yükselmesi (hiperglisemi) durumu gerçekleşir.<br />
sizlikler ya da hormon üretimiyle ilgili sorunlardan<br />
kaynaklı bir rahatsızlıktır. İnsülin<br />
hormonu bozuklukları birçok faktöre bağlı<br />
olabilir. Bunlar genetik özelikler, sedanter<br />
yaşam, aşırı yemek yeme ve hayat tarzındaki<br />
sorunlar ile bazı enfeksiyon hastalıklarından<br />
kaynaklıdır. Diyabet hastalığında<br />
genel olarak gördüğümüz sıklık yüzde<br />
doksan oranında Tip-2 dediğimiz yani insülindeki<br />
üretim hatası ile ilgili sorunlardan<br />
kaynaklanan rahatsızlıktır. Rahatsızlık bu<br />
hastalarda şişmanlık, hareket kısıtlılığı, bazı<br />
metabolik hastalıklar genetik özellikler ve<br />
buna bağlı oluşan şeker düzensizlikleri ile<br />
başlıyor.<br />
Diyabet bir kaç farklı türde görülebilir.<br />
Tip 1 diyabette vücudun doğal olarak<br />
insülin üretimi azalır. Tip 2 diyabet ile<br />
Gestasyonel diyabette ise vücut insülinin<br />
etkisine karşı direnç geliştirir. Bu iki durumun<br />
sonucunda kan şekerinin yükselmesi<br />
(hiperglisemi) durumu gerçekleşir.<br />
ŞEKER HASTALIĞINA<br />
(DIYABET) EŞLIK EDEN<br />
HASTALIKLAR<br />
Diyabetin eşlik ettiği birçok hastalık<br />
vardır. Kalp hastalıkları, böbrek hastalıkları,<br />
tansiyon hastalığı , karaciğer yağlanması<br />
diyabete eşlik eden hastalıklardandır. Aynı<br />
zamanda mikrokomplikasyon dediğimiz<br />
kılcal damar tıkanıklığı ve kılcal sinir<br />
hasarına bağlı olarak körlük gibi veya<br />
Diyabetli bireyler<br />
meyve, sebze,<br />
tam tahıllar ve<br />
bakliyatlardan<br />
günlük<br />
karbonhidrat<br />
ve şeker<br />
gereksinimlerini<br />
karşılamalıdır.<br />
ayak kesilmelerine kadar giden kangren<br />
görülmesi sebebiyle damar hastalıkları da<br />
diyabete eşlik eden hastalıklardır.<br />
ŞEKER HASTALIĞI<br />
(DIYABET) ERKEN TANI<br />
Diyabet hastalığında tedavi hedefimiz<br />
hastanın öncelikle hayat tarzını düzenlemek,<br />
sıkı bir diyet alışkanlığı beraberinde<br />
de ilaç destekleri olması gerekiyor. Ancak<br />
hastalık çıkmadan önce de erken tanı ile<br />
bu hastalık oluşmadan patolojik durum<br />
düzenlenebilir veya tedavisi başlatılabilir.<br />
Diyabetin erken tanısının ve takibinin<br />
önemli olduğunu bir kez daha vurgulamak<br />
istiyorum.<br />
ŞEKER HASTALIĞI<br />
(DIYABET) TEDAVISI<br />
Şeker hastalığı kronik bir hastalıktır ve<br />
kesin bir tedavisi yoktur. Ancak kan<br />
şekeri seviyesinin normal sınırlarda<br />
tutulabilmesi, hastalığın<br />
etkilerinin en aza<br />
indirgenmesi için<br />
önemlidir. Bunun<br />
için hasta<br />
eğitiminin,<br />
hastanın<br />
kendi kan şekerini kontrol etmesinin,<br />
düzgün beslenmenin ve yeterli egzersizin<br />
önemi büyüktür. Tip 2 diyabet için anti<br />
diyabetik ilaç kullanımı ile Tip 1 diyabet<br />
için insülin tedavisi şeker hastalığının<br />
ilaçla kontrol altına alınması için kullanılan<br />
yöntemlerdir.<br />
ŞEKER HASTALIĞINDA<br />
(DIYABET) BESLENME<br />
ÇOK ÖNEMLI<br />
Şeker hastalarının kan şekerini yükseltmeyecek<br />
besinleri tercih etmeleri oldukça<br />
önemlidir. Kan şekerini hızlı yükselten<br />
besinlerden uzak durulmalıdır. Şeker, vücudun<br />
önemli enerji kaynaklarından biridir.<br />
Diyabetli bireyler meyve, sebze, tam tahıllar<br />
ve bakliyatlardan günlük karbonhidrat<br />
ve şeker gereksinimlerini karşılamalıdır.<br />
Alkol tüketimi en az seviyeye düşürülmeli,<br />
işlenmiş ürünlerden (çikolata, pasta, beyaz<br />
pirinç, reçel, bal, kurabiye, dondurma,<br />
şerbetli tatlılar vb.) kaçınılmalıdır.<br />
27 Kasım - Aralık 2020
Covid tanısında PCR testi için<br />
yetkili hastane ANKA<br />
Gaziantep’te, Covid - 19 kesin tanısının konulduğu RT- PCR sürüntü testi<br />
Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilen Özel ANKA Hastanesi’nde<br />
250 TL karşılığında yapılıyor.<br />
RT- PCR sürüntü testini<br />
yapan 4 hastaneden biri<br />
olma özelliğini taşıyoruz<br />
S<br />
ON zamanlarda COVİD 19 testiyle<br />
ilgili şikayetler üzerine Sağlık<br />
Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada,<br />
Covid - 19 kesin tanısının<br />
RT- PCR sürüntü testi ile konulduğu ve<br />
Gaziantep’te bu testi yapan 4 hastaneden<br />
birinin Gaziantep Özel ANKA Hastanesi<br />
olduğu belirtildi. Sağlık Bakanlığı tarafından<br />
yetkilendirilen hastanelerde testin<br />
250 TL karşılığında yapıldığı ifade edilerek,<br />
bu test dışında yapılan testlerin tanı niteliği<br />
taşımadığı ifade edildi.<br />
Gaziantep ANKA Hastanesi Gaziantep’te<br />
Covid - 19 kesin tanısının konulduğu RT-<br />
PCR sürüntü testini yapan 4 hastaneden<br />
biri olma özelliğini taşıdığını dile getiren<br />
Gaziantep Özel ANKA Hastanesi Genel<br />
Müdürü Dr. Cengiz Bayram,“ Gaziantep<br />
Özel ANKA Hastanesi’nde şu anda<br />
tanı alanındaki en ileri tekniklerden biri<br />
olan, az sayıdaki etkenleri çoğaltarak<br />
ölçülebilir hale getirebilme olanağı sunan<br />
PCR laboratuvarımız mevcut. Özellikle<br />
koranavirüs salgını ile mücadelede<br />
önemli bir yer tutan PCR laboratuvarımız<br />
ile tanıların erken dönemde konulması<br />
birlikte artık sonuca test yapıldığı gün<br />
hızlıca ulaşılabiliyor. Hastaneye gelmekten<br />
endişe edenler içinse hastanemizin özel<br />
aracı ile istenirse ev ve iş yerlerine gidilip<br />
sürüntü alabiliyoruz. Burundan ve genizden<br />
sürüntü çubuklarıyla alınan örnekler,<br />
kapalı ortamlarda, çok dikkatli bir şekilde<br />
taşınıp laboratuvarımızda test ediliyor.<br />
PCR testi, herhangi bir semptomu olmasa<br />
bile hastalığı taşıyan kişilerin en erken<br />
evrede belirlenmesini sağlayan güvenli<br />
bir testtir. PCR testi, hastalığın tanısının<br />
erken evrede konulması, tedavi, izolasyon<br />
ve önlem sürecinin erken başlamasına<br />
yardımcı olmaktadır. Bakanlık HSYS<br />
SİSTEMİ tarafından tek kabul edilen test<br />
PCR testidir. Bazı hastanelerde hızlı sonuç<br />
Gaziantep Özel ANKA Hastanesi’nde<br />
şu anda tanı alanındaki en ileri<br />
tekniklerden biri olan, az sayıdaki<br />
etkenleri çoğaltarak ölçülebilir hale<br />
getirebilme olanağı sunan PCR<br />
laboratuvarımız mevcut. Özellikle<br />
koranavirüs salgını ile mücadelede<br />
önemli bir yer tutan PCR<br />
laboratuvarımız ile tanıların erken<br />
dönemde konulması birlikte artık<br />
sonuca test yapıldığı gün hızlıca<br />
ulaşılabiliyor.<br />
veren çeşitli antijen ve antikor testleri<br />
yapılmaktadır. Ancak bu testlerin Bakanlık<br />
tarafından kesin tanı niteliği taşımadığı<br />
belirtilmiştir. Cerrahi bir operasyon ya da<br />
işlem yaptıracaksınız hem kendinizin hem<br />
de sağlık ekiplerinin güvenliği açısından<br />
PCR testi yaptırmalısınız. Yurt dışına çıkma<br />
planınız varsa birçok ülkeye giriş için<br />
zorunlu olan PCR testlerinizin sonuçlarını<br />
vakit kaybetmeden alabilirsiniz.”dedi.<br />
28
29 Kasım - Aralık 2020
Grip ve koronavirüs<br />
arasındaki fark ne<br />
Koronavirüs salgını devam ederken kış aylarıyla birlikte grip hastalığı da<br />
artışa geçti. Koronavirüs ile grip belirtilerinin benzerlik göstermesi ise<br />
insanların endişesini artırdı. Koronavirüs olmaktan endişe edenler ANKA<br />
Hastanesi’e başvurup test yaptırırken, Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr.<br />
Belgin İkidağ iki hastalık arasındaki farklılıklarla ilgili bilgi verdi.<br />
Dr. Belgin İkidağ ANKA Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı<br />
DÜNYAYI etkisi altına alan ve<br />
ölümlere yol açan koronavirüsün<br />
(COVİD-19) mevsimsel<br />
hastalıklarla benzerlik göstermesi<br />
insanlarda endişeye neden oluyor.<br />
Gaziantep Özel ANKA Hastanesi Göğüs<br />
Hastalıkları Uzmanı Dr. Belgin İkidağ, grip<br />
ve nezle ile ortak belirtiler gösterse de<br />
koronavirüsün bu hastalıklardan belirgin<br />
farklılıkları bulunduğunu dile getirdi. Dr.<br />
İkidağ, “Tüm dünyayı etkisi altına alan<br />
koronavirüs kış mevsiminin gelmesiyle<br />
birlikte etkisini daha fazla hissettirmeye<br />
başladı. Havaların soğumasıyla insanlar<br />
kapalı ortamlarda bulunmaya başladı. Bu<br />
durum virüsün bulaşma riskini de artırdı.<br />
Ancak koronavirüs özellikle kış aylarında<br />
artış gösteren grip ile karıştırılabiliyor. Her<br />
iki virüsün de ortak belirtileri ateş, öksürük,<br />
nefes darlığı, halsizlik, boğaz ağrısı, burun<br />
akıntısı veya tıkanıklığı, eklem ağrıları ve<br />
baş ağrısı olsa da, koronavirüste gripten<br />
farklı olarak ishal, mide bulantısı, kusma,<br />
koku ve tat kaybı, konsantrasyon bozukluğu<br />
ve bilinç bulanıklığı görülebiliyor.<br />
Bu belirtiler hastalığın hafif veya ciddi<br />
seyretmesine göre ya da kişinin belirli<br />
özelliklerine göre değişiklik gösterebiliyor.<br />
Koronavirüs başlangıcında grip ve soğuk<br />
algınlığındaki gibi kuru öksürük, yüksek<br />
ateş, boğaz ağrısı baş gösteriyor. Koronavirüsü<br />
gripten ayıran en önemli nokta çok<br />
hızlı şekilde akciğerlere indiği için zatürreye<br />
neden olabilmesi. Grip ve koronavirüs<br />
belirtilerinin sıkça karıştırıldığı<br />
bu dönemde insanlar en<br />
ufak rahatsızlıkta endişeye<br />
kapılıyor. Bilinmeli ki,<br />
uzun süreli geçmeyen<br />
öksürük, koku ve tat<br />
almanın bo-<br />
Virüse yakalanmamak için kalabalık ve kapalı ortamlarda<br />
mümkün olduğu kadar bulunulmamalı. Bulunmak zorunda<br />
kalınırsa sosyal mesafe korunmalı, hasta kişilerden uzak<br />
durulmalı. Belirtiler görüldüğünde bir sağlık kuruluşuna<br />
başvurup test yaptırarak gribe mi koronavirüse mi<br />
yakalandığınızı netleştirmeniz önemli.<br />
30
KORONAVIRÜS ÖZELLIKLE KIŞ AYLARINDA ARTIŞ GÖSTEREN<br />
GRIP ILE KARIŞTIRILABILIYOR.<br />
Her iki virüsün de ortak belirtileri ateş, öksürük, nefes darlığı, halsizlik, boğaz ağrısı, burun akıntısı veya<br />
tıkanıklığı, eklem ağrıları ve baş ağrısı olsa da, koronavirüste gripten farklı olarak ishal, mide bulantısı, kusma,<br />
koku ve tat kaybı, konsantrasyon bozukluğu ve bilinç bulanıklığı görülebiliyor. Bu belirtiler hastalığın hafif veya<br />
ciddi seyretmesine göre ya da kişinin belirli özelliklerine göre değişiklik gösterebiliyor.<br />
zulması, yüksek ateş ve şiddetli<br />
vücut ağrıları koronavirüsü diğer<br />
hastalıklardan ayıran belirgin<br />
özellikler arasında yer alıyor.”<br />
“COVİD-19 BULAŞMA<br />
HIZI ÇOK YÜKSEK BIR<br />
VIRÜS”<br />
Koronavirüsün insandan insana<br />
bulaşma hızı çok yüksek bir<br />
virüs olduğunu söyleyen Dr.<br />
İkidağ, “Virüsü taşıyan bir kişinin<br />
öksürmesi, hapşırması veya<br />
nefesiyle yayılan damlacıklarla<br />
kişiden kişiye bulaşabiliyor.<br />
Ayrıca bu damlacıklar bir yüzeye<br />
bulaştığında diğer kişiler bu<br />
yüzeylere dokunduktan sonra<br />
ellerini göz, burun veya ağzına<br />
sürdüklerinde virüs bulaşabiliyor.<br />
Bu nedenle özellikle kış<br />
mevsiminde hem grip hem de<br />
koronavirüsten korunmak ve yayılmasını<br />
engellemek için daha<br />
fazla dikkat etmemiz gerek.<br />
Özellikle de bazı solunum yolları<br />
hastalıkları bulunan kişiler, kronik<br />
rahatsızlığı bulunan kişiler,<br />
yüksek tansiyon hastaları, kronik<br />
olarak kalp ya da akciğer problemleri<br />
yaşayan kişiler, diyabet,<br />
obezite ve 65 yaşın üstündeki<br />
kişiler koronavirüs için en büyük<br />
risk grubu içinde. Bu nedenle bu<br />
kişilerin kendilerini ekstra korumalarını<br />
tavsiye ediyorum.”diye<br />
konuştu<br />
ANKA Hastanesi Göğüs<br />
Hastalıkları Uzmanı Dr. Belgin<br />
İkidağ, bu nedenle kış aylarında<br />
sosyal mesafeye ve kurallara<br />
çok daha fazla uymamız gerektiğini<br />
belirtti. Dr. İkidağ, “Virüse<br />
yakalanmamak için kalabalık<br />
ve kapalı ortamlarda mümkün<br />
olduğu kadar bulunulmamalı.<br />
Bulunmak zorunda kalınırsa<br />
sosyal mesafe korunmalı,<br />
hasta kişilerden uzak durulmalı.<br />
Belirtiler görüldüğünde<br />
bir sağlık kuruluşuna<br />
başvurup test yaptırarak<br />
gribe mi koronavirüse<br />
mi yakalandığınızı<br />
netleştirmeniz<br />
önemli. “dedi<br />
“KORONAVIRÜS ILE<br />
GRIBE AYNI ANDA<br />
YAKALANMAK<br />
MÜMKÜN”<br />
Koronavirüs ile gribe<br />
aynı anda yakalanmanın<br />
da mümkün olduğunu ve<br />
bunun bazı hastalarda tehlikeli<br />
sonuçlara neden olabileceğine<br />
dikkat çeken Gaziantep Özel<br />
31 Kasım - Aralık 2020
AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ<br />
VÜCUDUMUZA ETKİSİ<br />
“Sağlık ağızda başlar”<br />
Dr. İbrahim Halil Aslan, ağız ve diş sağlığının<br />
vücudumuza etkileri konusunda bilgilendirdi.<br />
Dr. İbrahim Halil Aslan<br />
DR. İBRAHIM Halil<br />
Aslan, Narkoz Sağlık<br />
Dergisi’ne verdiği<br />
röportajda Ağız ve<br />
diş sağlığının insan vücudunun<br />
genel sağlığından bağımsız<br />
olmadığını belirterek, ağız sağlığının<br />
yaşam kalitesini artıran en<br />
önemli faktörlerden olduğunu<br />
belirtti.<br />
Dr. Aslan; “Bildiğimiz üzere<br />
ağzımız tüm vücudumuzun<br />
giriş kapısıdır. Beslenmek<br />
vücut sağlığımızın idamesi için<br />
şarttır ve tüm gıdalar ilk önce<br />
ağzımızda öğütülüp ıslatılıp<br />
midemize gönderilmektedir.<br />
Besinler midemize ulaştıktan<br />
sonra genel sindirim ve boşaltım<br />
sisteminde işlenip vücudumuza<br />
dağılır. Ağız ve Diş Sağlığımız,<br />
kalp sağlığımız için önemlidir,<br />
bağırsak sağlığımız için önemlidir.<br />
Bağırsak Sağlığı, otoimmün<br />
hastalıklar, alerjik hastalıklar<br />
açısından önemlidir” dedi.<br />
Diş kökleri bulundukları yerde<br />
kemik dokusu ile çevrilidirler ve<br />
kemiğin üzeri diş eti ile örtülüdür.<br />
Doğal olarak her bireyin<br />
ağzında mikrobiyal dental plak<br />
olarak isimlendirilen bir bakteri<br />
topluluğu yaşamaktadır. Bu<br />
bakterilerin birçok türünün ağızdaki<br />
varlığı sağlığın sürdürülmesi<br />
açısından bir risk oluşturmazken;<br />
bazı türler diş etinden<br />
başlayan ve uzun dönemde<br />
sistemik, yani genel sağlık<br />
açısından olumsuz etkileri olan<br />
hastalıkların oluşmasında rol<br />
oynayabilirler. Diş eti hastalıkları<br />
genel sağlığımızı ilgilendiren<br />
hastalıkların birçoğu ile etkileşim<br />
içindedir. Bu hastalıklar arasında<br />
diyabet (şeker hastalığı), kalp<br />
damar hastalıkları ve gebelik<br />
sırasında meydana gelebilecek<br />
bir takım komplikasyonlar da<br />
bulunmaktadır.<br />
PEKI AĞIZ SAĞLIĞIMIZ PROBLEMLIYKEN, EKSIK<br />
DIŞLERIMIZ VARKEN TÜM VÜCUT SAĞLIĞIMIZ<br />
NASIL ETKILENIR?<br />
Bedenimizi besleyecek olan gıdaların bakteriyle temas etmeden hijyenik<br />
ortamlarda hazırlanıp önümüze sunulmasını istiyorken, gıdaların iyi pişmiş<br />
ve sindirilmesi kolay formda olmalarını istiyorken, diş eksikliklerimizle iyi<br />
öğütemediğimizde ve hijyen sorunu olan bir ağız ortamımız varken yediğimiz<br />
besinlerin hiçbir değeri kalmıyor.<br />
Ağız ortamımız hijyeni ve sağlığı konusunda en hassas olmamız gereken<br />
vücut bölümümüzdür. Çürük dişlerimiz, taşlaşmış-kireçlenmiş yiyecek artıkları<br />
(diş taşı) ve diş eksikliklerimiz tüm vücudumuzun düşmanıdır. Temiz<br />
gıdalar bu sorunlar arasında kirlenip bakterilerle sarılmamalıdır.<br />
İyi çiğneme sindirim ve boşaltım sistemlerimiz için son derece önemlidir.<br />
Sağlıklı çiğneme ve öğütme yapamamamız sindirim ve boşaltım sistemi<br />
sorunlarına yol açmaktadır.<br />
32
Ağız ve Diş<br />
Sağlığımız,<br />
kalp sağlığımız<br />
için önemlidir,<br />
bağırsak<br />
sağlığımız<br />
için önemlidir.<br />
Bağırsak Sağlığı,<br />
otoimmün<br />
hastalıklar,<br />
alerjik hastalıklar<br />
açısından<br />
önemlidir.<br />
AĞIZ SAĞLIĞIMIZIN<br />
PSIKOLOJIK SAĞLIĞIMIZA<br />
ETKISI NEDIR?<br />
Dişlerimiz biz gülerken karşımızdakine<br />
sunduğumuz etiketimizdir. Genel<br />
hijyen alışkanlıklarımızla ilgili büyük<br />
oranda karşımızdakine fikir verir. En<br />
önemlisi yüz estetiğimizin çok önemli<br />
bir bölümünü oluşturur. Gülerken<br />
elinizle veya dudaklarınızla dişlerinizi<br />
saklıyorsanız mutlaka bir Diş Hekimine<br />
başvurun.<br />
Dişlerimizin görünüşünün, günlük yaşamda<br />
insanlarla iletişim halindeyken,<br />
aile hayatımızda ve sosyal çevremizde<br />
özgüvenimizi ve duruşumuzu büyük<br />
oranda etkilediği kanıtlanmıştır.<br />
AĞIZ SAĞLIĞIMIZIN<br />
DIYABETE (ŞEKER<br />
HASTALIĞINA) ETKISI<br />
NEDIR?<br />
Diyabet, vücudun enfeksiyona karşı<br />
direncini azaltabilir. Yüksek kan şekeri,<br />
diş eti hastalığına yakalanma riskini<br />
artırır. Dahası, diş eti hastalığı kan şekeri<br />
seviyelerini kontrol altında tutmayı<br />
zorlaştırabilir. Kan şekeri seviyelerini<br />
olabildiğince normale yakın tutarak diş<br />
etlerinizi koruyun. Her yemekten sonra<br />
dişlerinizi fırçalayın, diş ipi kullanın ve<br />
günlük antiseptik gargara ile durulayın.<br />
STRES VE DIŞ SIKMA<br />
Stresli, endişeli veya depresyondaysanız, ağız sağlığı sorunları için daha yüksek risk altında olabilirsiniz. Stres altındaki<br />
insanlar, diş etlerine ve vücuda zarar veren yüksek düzeyde kortizol hormonu üretir. Stres ayrıca kötü ağız bakımına<br />
da yol açar. İnsanların % 50’den fazlası stresli olduklarında düzenli olarak dişlerini fırçalamıyor veya diş ipi kullanmıyor.<br />
Stresle ilgili diğer alışkanlıklar arasında sigara içmek, alkol almak, dişleri sıkmak ve gıcırdatmak (bruksizm ) bulunur.<br />
Burada psikolojik etkilerden ağız sağlığı ve buna bağlı olarak diğer genel sağlık problemlerini doğurduğunu görebiliriz.<br />
Sonuç olarak sağlık ağızda başlar….<br />
33 Kasım - Aralık 2020
Dr. Oya Şengezer Kayaalp<br />
Kadın Doğum Uzmanı<br />
HAMİLELİKTE<br />
BESLENME<br />
Kadın Doğum Uzmanı Dr. Oya Şengezer<br />
Kayaalp anne adaylarının hamilelik süresince<br />
nasıl beslenmeleri gerektiğine ilişkin bilgi verdi.<br />
D<br />
R. OYA Şengezer Kayaalp hamilelik süresince<br />
dengeli beslenmenin hem bebek hemde anne<br />
için çok önemli olduğuna dikkat çekerek anne<br />
adaylarını beslenme konusunda uyardı.<br />
Adet döneminiz gecikti, mideniz bulanıyor. Hemen bir<br />
Kadın Doğum Uzmanına gittiniz ve size müjdeli haberi<br />
verdi. “ Tebrikler, hamilesiniz.” Bundan sonrasında artık iki<br />
kişisiniz. Beslenmeniz başta olmak üzere bir çok şeye daha<br />
fazla dikkat etmeniz gerekiyor.<br />
34
Hayatın tüm evrelerinde olduğu gibi gebelikte de protein ve sebzeden<br />
zengin, kompleks karbonhidrattan fakir diyetle beslenilmelidir. Günde<br />
üç ana öğün, iki veya üç ara öğün olmak üzere 5-6 öğün tüketilmelidir.<br />
Sabah kahvaltısı ve öğle yemeğinin daha güçlü olup; akşam yemeğinin<br />
daha hafif yenmesi, gebelik de artan reflüden koruma sağlar.<br />
Eskiden büyüklerimiz “Sen hamilesin, iki<br />
kişilik yemen lazım” derlerdi. Artık bunun<br />
doğru olmadığını hepimiz biliyoruz. Karbonhidrat,<br />
protein ve yağ içeriği dengeli bir<br />
beslenme programınız olmalı. Yeterli besin<br />
alımı bebeğin sağlıklı gelişimini sağladığı<br />
gibi; annenin de sağlıklı bir gebelik süreci<br />
geçirmesine yardımcı olur.<br />
Gebelikte aşırı zayıf olan ve normalden az<br />
kilo alan annelerin ; düşük doğum ağırlıklı<br />
bebek doğurma ve erken doğum riskinin<br />
arttığı gözlemlenmiş, aşırı obez olanlarda<br />
da düşük, gebelikte şeker hastalığı, yüksek<br />
tansiyon ve gebelik zehirlenmesi riski,<br />
doğumda ise sezaryen riski artar.<br />
Gebelikte kalp, böbrek ve solunum sistemlerini<br />
desteklemek için enerji ihtiyacı artar.<br />
Tüm gebelik için ortalama 300 kcal/gün<br />
kadar fazla enerji alınmalıdır. Normal kilolu<br />
kadınların tüm gebelik sürecinde 11-15 kg<br />
kilo artışı olmalıdır. Obez gebelerin daha az<br />
kilo alması gerekirken, zayıf hamileler daha<br />
fazla kilo alabilir. Normal kilolu bir gebenin<br />
12.hf’da 1 kg; 24.hf’da 3-4 kg alması yeterlidir.<br />
Hayatın tüm evrelerinde olduğu gibi<br />
gebelikte de protein ve sebzeden zengin,<br />
kompleks karbonhidrattan fakir diyetle beslenilmelidir.<br />
Günde üç ana öğün, iki veya<br />
üç ara öğün olmak üzere 5-6 öğün tüketilmelidir.<br />
Sabah kahvaltısı ve öğle yemeğinin<br />
daha güçlü olup; akşam yemeğinin daha<br />
hafif yenmesi, gebelik de artan reflüden<br />
koruma sağlar.<br />
Her gün en az 2 lt su içilmelidir. Unutmayalım:<br />
Su hayattır. Hamur işi ve tatlılardan<br />
mümkün olduğunca uzak durulmalıdır.<br />
Salam, sosis, kızartma gibi yiyecekler<br />
yenmemelidir. Alkol ve sigara kesinlikle tüketilmemelidir.<br />
Kafeinli içecekler, fast food<br />
yiyecekler tüketilmemelidir.<br />
Omega-3, sinir dokusunun vazgeçilmez<br />
bileşenidir. Omega-3 içeren besinler balık,<br />
ceviz, ıspanak ve semiz otudur. Haftada<br />
bir veya iki kez balık, her gün 2 tane cevizle<br />
omega-3 gereksinimi karşılanabilir. Haftada<br />
iki kez ıspanak ve semiz otu da yenilmelidir.<br />
Demir de hamilelikte hem anne hem bebek<br />
için gereksinimi artan diğer bir vitamindir.<br />
Kırmızı et, koyu yeşil yapraklı sebzeler<br />
ve kuru baklagillerde bulunur. Emilimi<br />
yeterli olmadığı zaman ilaç ile hekiminiz<br />
takviye edecektir. Kalsiyum kemik gelişiminde<br />
önemli bir vitamindir. Her öğünde<br />
kalsiyum içeren bir besinin bulunması iyi<br />
olur. Yoğurt, kefir, süt ve süt ürünleri her<br />
öğünde bulunmalıdır.<br />
Yeşil yapraklı sebzelerin en az iki öğünde<br />
bulunması, ara öğünlerde meyve tüketilmesi<br />
sağlıklı beslenmemize katkıda<br />
bulunur. Yeşil yapraklı sebzeler iyi yıkanarak<br />
yenmelidir. Deniz ürünlerinde midye aşırı<br />
cıva içeriği nedeniyle tüketilmemelidir. İlk<br />
üç ayda fazla adaçayı düşük riskini artırması<br />
nedeniyle önermiyoruz.<br />
Beslenmeden bu kadar bahsetmişken<br />
egzersizden bahsetmemek tabiki olmaz.<br />
Her gün 30-45 dakika yürüyüş sağlıklı bir<br />
hamilelik süreci geçirmenize katkıda bulunacaktır.<br />
Sağlıklı, mutlu, huzurlu bir gebelik<br />
geçirmeniz dileğiyle. Hoşça kalın…<br />
35 Kasım - Aralık 2020
Oğuzeli’nde<br />
sokak hayvanları<br />
için örnek davranış<br />
Gaziantep’in Oğuzeli ilçesinde Kaymakamlık ve Belediye iş birliği ile<br />
sokak hayvanları için belirlenen uygun yerlere atıl su borularından yapılan<br />
yemlik ve suluk yerleştirildi. Sokak hayvanları için yapılan yemlik ve<br />
suluklara Oğuzeli Kaymakamı Büşra Uçar ve Oğuzeli Belediye Başkanı<br />
Mehmet Sait Kılıç kendi elleriyle yem ve su bıraktı.<br />
duyarlı olduğunu görüyoruz. Onların beslenmesine<br />
ve su ihtiyacına kendi imkanlarınca<br />
yardımcı oluyorlar. Diğer yandan<br />
oluşan her türlü olumsuzlukta kaymakamlığımıza<br />
bildirimde bulunuyorlar. Ben bir<br />
kez daha vatandaşlarımıza bu duyarlılıklarından<br />
dolayı teşekkürlerimi iletiyorum. Bu<br />
konuda herkese sorumluluklar düşüyor.<br />
El birliğiyle hareket ederek, kaymakamlık,<br />
belediye ve vatandaş işbirliğiyle sokak<br />
hayvanlarıyla ilgili her türlü ihtiyaca cevap<br />
verebileceğimizi düşünüyorum” ifadelerini<br />
kullandı.<br />
“SOKAK HAYVANLARINI YOK<br />
SAYAMAYIZ”<br />
SOKAK HAYVANLARI<br />
BİZİM DOSTLARIMIZ”<br />
Sokak hayvanlarının en büyük ihtiyaçlarından<br />
bir tanesi de beslenme ve su<br />
ihtiyacı olduğunun altını çizen Oğuzeli<br />
Kaymakamı Büşra Uçar, “Hayvanlar da<br />
bizim dostlarımız. Biz elimizden geldiği<br />
kadar, açık arazilerde hayvanları beslemeye<br />
çalışıyoruz. Vatandaşlarımızdan da bu<br />
konuda duyarlı olmalarını bekliyoruz” dedi.<br />
Kaymakam Uçar, “Sokak hayvanlarının da<br />
can taşıdığını ve bizlerin en yakın dostları<br />
olduğunu hiçbir zaman aklımızdan çıkarmamalıyız.<br />
Son yıllarda sokak hayvanlarına<br />
karşı vatandaşımızın daha bilinçli ve<br />
Koronavirüs salgınının sadece insan hayatını<br />
değil, sokak hayvanlarının da hayatını<br />
olumsuz etkilediğini söyleyen Oğuzeli<br />
belediye Başkanı Mehmet Sait Kılıç,<br />
“Onlar da can ve yaşamaya hakları var. En<br />
az bizim kadar onların da yaşamaya hakkı<br />
var” dedi.<br />
Başkan Kılıç, “Kış aylarında sokak hayvanları<br />
açlık ve susuzlukla karşı karşıya kalıyor.<br />
Bizde Kaymakamımız Büşra uçar Hanım<br />
ile birlikte en yakın dostlarımız olan<br />
Sokak hayvanları için atıl su borularından<br />
yapılan yemlik ve sulukları ilçemizin çeşitli<br />
bölgelerine yerleştirdik. Bizler belediye<br />
olarak vatandaşlarımızın ihtiyaçlarının yanı<br />
sıra sokak hayvanlarını da dikkate alarak<br />
hizmet sunmaya gayret gösteriyoruz. Sokaklarda<br />
yaşayan dostlarımızın da çeşitli<br />
ihtiyaçları var. Onları yok sayamayız. Biz<br />
hayvanları seviyoruz ve kolluyoruz. Vatandaşımızı<br />
da bu konuda duyarlı olmaya<br />
davet ediyorum” ifadelerini kullandı.<br />
36
Emzirme sırasında anne “sevgi” hormonu salgılıyor<br />
Emzirme bebeğin<br />
kendini güvende<br />
hissetmesini sağlıyor<br />
Emzirme, hamilelik macerası sonrasında<br />
merakla beklenen doğumun ardından anne ve<br />
bebeğin birbiri ile iletişim kurmasını sağlayan<br />
çok özel ve tarif edilemeyen bir andır.<br />
Müge Pelin Düzgün<br />
Acıbadem Ankara Hastanesi Kadın<br />
Doğum Sorumlu Hemşiresi<br />
Anne sütü gibi eşsiz bir besinin bebeğe doğumundan itibaren<br />
sağlanması için emzirmenin teşvik edilmesi ve her koşulda<br />
desteklenmesi hem anne hem de bebek sağlığı açısından<br />
çok önemlidir. Ama yalnızca fiziksel sağlığı için değil, ruhsal<br />
yönden de anne ve bebek emzirme sürecinin çok özel olduğunu<br />
söyleyen Acıbadem Ankara Hastanesi Kadın Doğum Sorumlu<br />
Hemşiresi Müge Pelin Düzgün anlatıyor…<br />
LK 6 AY ANNE SÜTÜ<br />
İILE BESLENME<br />
SAĞLANMALI<br />
Bebeğin hem ruh hem de<br />
vücut sağlığı için en uygun besinin<br />
anne sütü olduğunu söyleyen Müge<br />
Pelin Düzgün “Eğer annenin sütü<br />
bebeğin gelişimi için yeterli ise ilk 6<br />
ay anne sütünden başka bir gıdanın<br />
verilmesine gerek yoktur. Özellikle doğumdan<br />
sonra gelen kolostrum (ağız<br />
sütü) bebeğin ilk aşısı niteliğinde olup<br />
zatürre, ishal ve alerjik hastalıklar kolostrum<br />
ile beslenen bebeklerde daha<br />
az görülür. Anne sütü her zaman ve<br />
her yerde kullanıma hazırdır. Temiz<br />
ve uygun ısıdadır. Sindirimi oldukça<br />
kolay ve rahattır. Anne sütü her bebeğe<br />
özeldir, bu nedenle bebeğin bütün<br />
ihtiyaçları rahatça karşılanabilir. Anne<br />
sütü ile beslenen çocuklarda ‘şeker<br />
hastalığı, obezite, damar sertliği,<br />
ishal, astım’ gibi hastalıkların görülme<br />
sıklığı oldukça azdır” açıklamasında<br />
bulunuyor.<br />
EMZIRMEK RUHSAL<br />
GELIŞIM IÇIN BÜYÜK<br />
ÖNEM TAŞIYOR<br />
“Emzirme aynı zamanda anne ile<br />
bebek arasında sevginin güçlü bir<br />
bağın kurulması açısından da önem<br />
taşıyor” ifadelerini kullanan Düzgün<br />
sözlerine şöyle devam ediyor: “Emzirme<br />
bebeğin ruhsal gelişimi için<br />
önemli bir unsurdur. Anne bebek<br />
arasında sevgi bağının gelişmesi,<br />
bebekte güven duygusunun oluşmasına<br />
çok olumlu olarak katkı sağlar.<br />
Bebek emzirme sırasında annesinin<br />
sıcaklığını hisseder, acıktığında kendisinin<br />
beslenmesinden huzur bulur.<br />
Emzirme sırasında annesine bakar ki<br />
yeni doğan bebekler yaklaşık 20 cm<br />
uzaklığı görür ki, bu da emzirme pozisyonunda<br />
annesinin yüzünü görebilmesi<br />
anlamına gelir. Anne ise bebeği<br />
emzirmeye başladığında oksitosin<br />
hormonu diğer adıyla sevgi hormonu<br />
salgılanır. Böylece annenin emzirme<br />
sürecinde aldığı keyif de artar”<br />
BEBEĞINIZI NE SIKLIKLA<br />
BESLEMELISINIZ?<br />
Bebeğin emzirme düzeniyle ilgili de<br />
önerilerde bulunan Düzgün emzirmede<br />
zaman sınırı olmadığını belirtiyor.<br />
Gelen süt miktarının artmasının<br />
emzirme sıklığı ile doğru orantılı<br />
olduğunu söyleyen Müge Pelin Düzgün<br />
“Yeni doğan bebekler genellikle<br />
günde 8-10 öğün emmek isterler. Sık<br />
emzirme, bol süt gelmesini sağladığı<br />
gibi göğüslerin şişmesini ve acımasını<br />
da önler” bilgisini paylaşıyor.<br />
37 Kasım - Aralık 2020
Meme kanseri daha çok ileri yaş hastalığı olarak sanılsa da 40<br />
yaş altı kadınlarda görülme sıklığı ülkemizde gittikçe artıyor.<br />
Meme kanseri görülme<br />
yaşı gün geçtikçe düşüyor<br />
Meme kanseri günümüzde kadınlarda en<br />
sık rastlanan kanser türü ve gün geçtikçe<br />
de daha genç yaşlarda görülüyor. Gelişmiş<br />
ülkelere oranla ülkemizde meme kanseri<br />
görülme yaşının daha düşük olduğuna<br />
dikkat çeken Genel Cerrah Prof. Dr.<br />
Neşet Köksal, genç yaşta görülen meme<br />
kanserinin, ileri yaşa oranla daha hızlı<br />
ilerleyebileceği ve tekrarlama olasılığının da<br />
fazla olabileceği uyarısında bulundu.<br />
Genel Cerrah Prof. Dr. Neşet Köksal<br />
YAŞAMININ herhangi bir döneminde yaklaşık her 8 kadından birinde<br />
görülen meme kanseri daha çok ileri yaş hastalığı olarak sanılsa da<br />
40 yaş altı kadınlarda görülme sıklığı ülkemizde gittikçe artıyor. Bu<br />
nedenle 20’li yaşlardan başlayarak her genç kadının kendi kendine<br />
elle muayeneye başlaması gerektiğine işaret eden Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu<br />
Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Neşet Köksal “özellikle aile<br />
öyküsü varsa ve tümör şüphesi olan kadınlarda, 40 yaşından genç olsa bile<br />
mamografi çektirmeli” dedi.<br />
38
GENÇ YAŞTA GÖRÜLEN<br />
MEME KANSERİ ÜREME<br />
SAĞLIĞINI DA ETKİLİYOR<br />
Meme kanserinin yüzde 25’i menopoz<br />
öncesi dönemde, bir diğer ifadeyle doğurganlığın<br />
olduğu yıllarda geliştiğinin altını<br />
çizen Prof. Dr. Neşet Köksal, “Genç yaşlarda<br />
görülen meme kanseri tedavisi kadının<br />
üreme sağlığını etkiliyor. Meme kanserinin<br />
kendisinin değil, uygulanan yöntemlerin<br />
ve ilaçların yumurtalık fonksiyonlarına<br />
olumsuz etkileri olabiliyor” dedi.<br />
“Meme kanserinin giderek daha genç<br />
yaşlarda görülmesi ile evlilik ve çocuk<br />
sahibi olma yaşının yükselmesi, meme<br />
kanseri hastalarının üreme sağlığı ve<br />
doğurganlıklarının devam edip etmeyeceği<br />
konusunda akıllarında soru işaretleri<br />
doğmasına neden oluyor” diyen Prof. Dr.<br />
Neşet Köksal, şu bilgileri verdi: “Özellikle<br />
“alkilleyici ajanlar” adı verilen bazı kemoterapi<br />
ilaçlarının kadınlarda akut yumurtalık<br />
yetmezliği veya erken menopoza yol<br />
açabiliyor. Bu ilaçların erkeklerde ise geçici<br />
veya kalıcı azospermi, yani canlı sperm<br />
olmamasına olabiliyor.<br />
Kemoterapi sırasında veya sonrasında sıklıkla<br />
kadınlar adet göremez ve yumurtalık<br />
fonksiyonları azaldığı için erken menopoz<br />
belirtileri görülür. Tedavi bittikten sonraki<br />
iki yıl içinde, kadınların çoğu yeniden adet<br />
görmeye başlar. Ancak hastaların adet<br />
görmeye başlaması, doğurganlık potansiyeli<br />
açısından yanlış değerlendirmelere yol<br />
açmamalıdır. Adet görme ve doğurganlık<br />
arasında mutlak bağlantı yoktur. Hastanın<br />
düzenli adet görmemesi doğurganlığın olmayacağı<br />
anlamına gelmeyeceği gibi tersine<br />
adet görmesi de doğurganlığı garanti<br />
etmez. Bazı meme kanserleri östrojen ve<br />
progesteron gibi kadınlık hormonlarına<br />
duyarlı tümörlerdir. Bu tür meme kanseri<br />
olan hastalarda en azından belirli bir süre,<br />
bu hormonların etkisini azaltmak amacıyla<br />
bir takım ilaçlar kullanılır. Hormonal tedavi<br />
adıyla kullanılan bu ilaçların da üreme<br />
sağlığı üzerine olumsuz etkileri olabilir.”<br />
“MULTİDİSİPLİNER BİR<br />
YAKLAŞIMLA ÇALIŞILMALI”<br />
“Meme kanseri tedavisinde sağ kalımı<br />
artırmak temel amaçtır ancak bunun<br />
yanı sıra hastaların yaşam kalitelerini yükseltmek<br />
de bir o kadar önemlidir” diyen<br />
Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Genel<br />
Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Neşet Köksal,<br />
sözlerine şöyle devam etti. “Bu nedenle<br />
meme kanserli genç hastaların üreme<br />
sağlığı ile ilgili gereksinimleri dikkate<br />
alınmalı ve multidisipliner yaklaşımla ilgili<br />
branşların bir arada çalışması gerekiyor.<br />
Meme kanserinin biyolojik yapısının daha<br />
iyi anlaşılmasıyla birlikte ilaç tedavisinde<br />
her geçen gün birçok gelişme yaşanıyor.<br />
Hedefe yönelik ilaçlar meme kanserinde<br />
başarıyla kullanılmaya başlanıp, kemoterapinin<br />
etkinliği artarken, üreme sağlığı da<br />
dâhil, oluşturduğu yan etkiler azalmıştır.<br />
Üreme dönemindeki hastalarda kemoterapi<br />
esnasında yumurtalıkları baskılayan<br />
bazı ilaçlar verilerek kemoterapiden daha<br />
az etkilenmesi sağlanıyor. Tüm bunların<br />
yanı sıra yumurtaların veya spermlerin<br />
elde edilmesi, canlılığının ve işlevlerinin<br />
korunması, geliştirilmesi konusunda çalışmalar,<br />
arayışlar da devam ediyor.”<br />
“OLABİLDİĞİNCE<br />
MEMEYİ<br />
KORUMAYA<br />
ÇALIŞIYORUZ”<br />
Özellikle memenin tamamının<br />
alındığı durumlarda<br />
kadının psikolojik olarak<br />
etkilenebildiğini dolayısıyla<br />
cinsel yaşamanın da olumsuz<br />
etkilenebildiğini söyleyen Prof.<br />
Dr. Neşet Köksal, bu nedenle<br />
de olabildiğince memenin<br />
korunduğu cerrahi yöntemleri<br />
uygulamaya çalıştıklarına<br />
işaret etti. “Memenin<br />
tamamının alınması zorunlu<br />
olduğundaysa değişik<br />
yöntemlerle yeni bir meme<br />
oluşturulmaya ve böylece<br />
organ kaybı nedeniyle<br />
oluşacak olumsuz psikolojik<br />
etkiler ortadan kaldırılmaya<br />
çalışılıyor.” diye konuştu.<br />
GENÇ YAŞLARDA<br />
GÖRÜLEN MEME KANSERI<br />
TEDAVISI KADININ<br />
ÜREME SAĞLIĞINI<br />
ETKILIYOR. MEME<br />
KANSERININ KENDISININ<br />
DEĞIL, UYGULANAN<br />
YÖNTEMLERIN VE<br />
ILAÇLARIN YUMURTALIK<br />
FONKSIYONLARINA<br />
OLUMSUZ ETKILERI<br />
OLABILIYOR.<br />
39 Kasım - Aralık 2020
Mehmet Emin TATLI<br />
İndex Ekonomi Bağımsız Denetim A.Ş. Yön.Krl. Bşk.<br />
<strong>SAĞLIK</strong> VE HİJYEN SEKTÖRÜ<br />
TEŞVIKLERI VE UYGULAMALARI<br />
Teşvik konusu, uzun yıllardır bilinen bir konudur.<br />
Pandemi nedeniyle ülkede sağlık ve hijyen konuları<br />
daha da önemli oldu.<br />
Bu konuda devlet imkanlarından faydalanmak her<br />
yatırımcının arzusudur.<br />
Devlet teşvikleri genel olarak bir mal veya hizmetin<br />
maliyetini düşürmeye yönelik devlet tarafından<br />
yapılan bir kaynak transferi olarak tanımlanabilir.<br />
Esasında teşvikler kamu kaynaklarının, ülkenin<br />
gelişmesi bakımından daha yararlı olarak görülen<br />
sektörlere veya bölgelere yönlendirilmesi olarak da<br />
tanımlanabilir.<br />
Özelde ülkemiz genelde ise tüm Dünya CO-<br />
VID-19 (Korona virüs) nedeniyle zorlu bir dönemden<br />
geçiyoruz. Dünya genelinde tüm endüstrilerin<br />
ve iş dünyasının gözü salgınla ilgili alınan önlemlere<br />
çevrilmiş durumda. Bununla birlikte virüsün<br />
yayılmasıyla ilgili endişeler, her gün yeni ve farklı<br />
şekillerde rutin çalışma yöntemlerimizi bozuyor.<br />
Bu global problemde hiçbir endüstri, sağlık<br />
sektörü kadar etkilenmemiştir. Bu süreç hem<br />
sağlık ve hijyen konularına hassasiyetimiz arttırmış<br />
hem de bir sektörün yeniden şekillenmesine katkı<br />
sağlamıştır.<br />
Ülkemizde devlet teşvikleri ana kademede iki<br />
ayrı bakanlık bünyesinde toplanmıştır. Bunlardan<br />
biri Ticaret Bakanlığı diğeri ise Sanayi Bakanlığı<br />
bünyesinde toplanmıştır.<br />
Ticaret Bakanlığı bünyesindeki<br />
teşvikler şöyledir;<br />
1- Tescil ve Koruma desteği;<br />
Sağlık Kuruluşları, Sağlık Turizmi Şirketleri ürünün<br />
/ hizmetin yurt dışında tescil ettirilmesine ilişkin<br />
marka / patent bürosu hizmetleri, danışmanlık,<br />
ürünün/hizmetin o ülkede başka bir şirket / kuruluş<br />
adına tescil ettirilip ettirilmediğine ilişkin olarak<br />
yapılacak araştırma, inceleme vb. bütün zorunlu<br />
giderleri % 50 oranında ve yıllık en fazla 50.000<br />
ABD Doları tutarında karşılanır.<br />
40
2- Rapor ve Yurtdışı Şirket Alınıma<br />
Yönelik Danışmanlık Desteği;<br />
Bakanlık tarafından ön izinle uygun<br />
görülen Sağlık Kuruluşları ve Sağlık<br />
Turizmi Şirketleri pazar araştırması, sektör,<br />
ülke, uluslararası mevzuat veri izleme /<br />
değerlendirme faaliyetlerine destekler<br />
sağlanmaktadır.<br />
3-Belgelendirme Desteği;<br />
Bakanlık tarafından uygun görülen JCI,<br />
TEMOS, QHA, ACHSI, TÜV Belgeleri,<br />
Sağlık Bakanlığı belgeleri, SAS kalite<br />
belgelerine yönelik olarak müracaat ve doküman<br />
inceleme giderleri, Belgelendirme<br />
tetkik giderleri, Belge kullanım ücretleri, ilk<br />
yıla ait kayıt ücretleri, Danışmanlık giderleri<br />
ve Eğitim giderleri karşılanır.<br />
4-Reklam, Tanıtım ve<br />
Pazarlama Desteği;<br />
Reklam, tanıtım ve pazarlama faaliyetlerine<br />
ilişkin harcamaları Yapılan reklam,<br />
tanıtım ve pazarlama faaliyetine ilişkin<br />
tanıtım malzemesi karşılanır.<br />
5-Yurt Dışı Birim Desteği;<br />
Doğrudan veya yurt dışında faaliyet<br />
gösteren şirketleri yada şubeleri aracılığıyla<br />
açtıkları birimlerin brüt kira masrafları<br />
karşılanır.<br />
6-Danışmanlık Desteği;<br />
Uluslararası pazarlarda rekabet avantajını<br />
arttırmak üzere bakanlığın belirlediği<br />
konularda firma / kuruluş / uzmanlardan<br />
alınan danışmanlık hizmetlerine ilişkin<br />
giderleri de karşılanır.<br />
7-Acenta Komisyon Desteği;<br />
Ülkemizde uluslararası hasta getirilmesine<br />
yönelik acentelere yapılan komisyon ödemeleri,<br />
karşılanır.<br />
8-Tercümanlık Hizmetleri Desteği;<br />
Sağlık kuruluşları tarafından yurt içinde<br />
istihdam edilen ve tercümanlık hizmeti<br />
veren en fazla 2 adet personelin aylık brüt<br />
ücretleri karşılanır.<br />
9-Hasta Yol Desteği;<br />
Bakanlık ile protokol yapan özel sağlık<br />
kuruluşları yada hava yolu şirketleri<br />
tarafından tedavi edilmek üzere Türkiye<br />
ye getirilen hastaların ulaşım giderleri<br />
karşılanır<br />
10-Münhasıran Yurt dışına Yönelik<br />
Olarak Yurt içinde Gerçekleştirilen<br />
Tanıtım ve Eğitim Faaliyetlerinin Desteklenmesi;<br />
a) Yurt dışından davet edilen ilgili kurum<br />
ve kuruluş temsilcilerinin katılımı ile<br />
münhasıran yurt dışına yönelik olarak yurt<br />
içinde düzenlenen tanıtım ve pazarlama<br />
etkinliklerine ilişkin giderleri karşılanır.<br />
b) Yurt dışından davet edilen akademisyen/uzman/ilgili<br />
kişi veya kurum/kuruluş<br />
temsilcilerinin katılımıyla münhasıran yurt<br />
dışına yönelik olarak yurt içinde gerçekleştirilen<br />
eğitim programlarına yönelik<br />
harcamaları da karşılanır.<br />
Sanayi Bakanlığı bünyesindeki teşvikler<br />
şöyledir;<br />
Birinci sırada Bakanlığa bağlı; Teşvik<br />
Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel<br />
Müdürlüğü bünyesinde bulunan yatırım<br />
teşvik belgesi gelmektedir.<br />
Yatırım teşvik belgesi destek unsurları<br />
1. 2. 3. 4. 5. 6. Bölgedeki yatırım yerine<br />
göre farklılık göstermektedir. Ayrıca belge<br />
içeriği belgenin Genel, Bölgesel Tevsi,<br />
Modernizasyon oluşuna göre farklı farklı<br />
desteklerden faydalanır;<br />
Destek Unsurları şöyle sıralanabilir;<br />
a) KDV İstisnası<br />
b) Gümrük Vergisi Muafiyeti<br />
c) Vergi İndirimi<br />
ç) Faiz veya Kâr Payı Desteği<br />
d) Yatırım Yeri Tahsisi<br />
e) Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği<br />
f) Sigorta Primi Desteği<br />
g) Gelir Vergisi Stopajı İndirimi<br />
ğ) KDV İadesi<br />
İkinci sırada Bakanlığa bağlı; Kosgeb<br />
Genel Müdürlüğü bünyesinde bulunan<br />
KOBİ tanımına uyan firmalara sağlanan<br />
destekler ve hibeler gelmektedir.<br />
a) Girişimciliği Geliştirme Destek Programı;<br />
Bu program ile girişimcilik teşvik<br />
edilmektedir.<br />
b) İşbirliği Güçbirliği Destek Programı;<br />
Birkaç işletmenin yan yana gelerek ortak<br />
iş kültürü oluşturması amaçlanmaktadır.<br />
c) AR-GE, İnovasyon Destek Programı;<br />
İthalatı azaltacak cari açığın büyümesini<br />
engelleyecek ürünlerin üretilmesi teşvik<br />
edilmektedir.<br />
ç) KOBİGEL – KOBİ Gelişim Destek<br />
Programı; Yüksek kalitede ve profesyonel<br />
imkanlarla daha fazla ürün üretilmesine<br />
imkan veren imkanlar ve fikirler desteklenmektedir.<br />
d) KOBİ TEKNOYATIRIM – KOBİ Teknolojik<br />
Ürün Yatırım Destek Programı;<br />
Bu programda ise teknolojik ürün üreten<br />
işletmeler teşvik edilmektedir.<br />
41 Kasım - Aralık 2020
BAŞKAN FADILOĞLU, COVID-19<br />
HASTALARINA UMUT OLDU<br />
Şehitkamil Belediye Başkanı Rıdvan Fadıloğlu, geçirdiği Covid-19<br />
hastalığından sonra plazma kan bağışında bulundu. Başkan Fadıloğlu,<br />
“Hastalığı geçirmiş olan kardeşlerimizin, iyileştikten 28 gün sonra mutlaka<br />
immün plazma kan bağışında bulunmalarını hassaten rica ediyorum” dedi.<br />
Ç<br />
IN’DE başlayan ve daha<br />
sonra tüm dünyaya yayılan<br />
SARS-CoV-2 virüsüne bağlı bir<br />
hastalık olan Covid-19 hastalığı<br />
ile ilgili önemli tedavi yöntemlerinden biri<br />
olan immün plazma kan tedavisi, pandemi<br />
dönemindeki en önemli mücadele<br />
yöntemlerinden biri olarak kabul ediliyor.<br />
Geçirdiği Covid-19 hastalığının ardından<br />
28 gün geçtikten sonra immün plazma<br />
kan bağışında bulunan Şehitkamil Belediye<br />
Başkanı Rıdvan Fadıloğlu, hafta sonu<br />
uygulanan sokağa çıkma kısıtlamasının<br />
yapılacak bağışlara engel olmadığını<br />
vurguladı.<br />
BAĞIŞTA BULUNMALARINI<br />
HASSATEN RİCA EDİYORUM<br />
Şehitkamil Belediyesi tarafından Kızılay<br />
Gaziantep Kan Merkezi Müdürlüğüne tahsis<br />
edilen 139 Nolu Sosyal Tesiste immün<br />
plazma kan bağışı yapan Şehitkamil<br />
Belediye Başkanı Rıdvan Fadıloğlu, kan<br />
verme işleminin ardından şu açıklamada<br />
bulundu: “Ben, öncelikle tüm Covid-19<br />
hastalarımıza acil şifalar diliyorum.<br />
Hastalığı geçirmiş olan kardeşlerimizin,<br />
iyileştikten 28 gün sonra mutlaka immün<br />
plazma kan bağışında bulunmalarını<br />
hassaten rica ediyorum. Hastalığı atlatanlar,<br />
nasıl sıkıntıların çekildiğini biliyor.<br />
Başkalarının o sıkıntıları çekmemesi adına<br />
bu özveride bulunmaları insanlık gereğidir.<br />
Ben de daha önce Kovid-19 rahatsızlığı<br />
geçiren biri olarak, immün plazma kan<br />
bağışında bulundum. Özellikle ben Pazar<br />
günü burada görev yapan tüm Kızılay<br />
çalışanlarımıza teşekkür ediyorum. Mesai<br />
mefhumu gözetmeksizin 365 gün 24<br />
saat kan alımıyla ilgili faaliyetlerini devam<br />
ettiriyorlar. İmmün plazmayla ilgili olarak<br />
da hafta içi yine belirli saatlerde, sokağa<br />
çıkma kısıtlamalarının olduğu günlerde<br />
de yine Cumartesi ve Pazar günleri bu<br />
faaliyetlerini devam ettiriyorlar. Tabi bir<br />
yandan immün plazmaya ihtiyaç varken,<br />
diğer taraftan da kan bağışına ihtiyaç var.<br />
Şu an immün plazma alınan Değirmiçem<br />
Mahallemizde bulunan 139 Nolu Sosyal<br />
Tesisimizde aynı zamanda kan vermek isteyen<br />
vatandaşlarımızın kan verme imkanı<br />
da var. Ben immün plazma kan bağışında<br />
bulunacak vatandaşlarımıza buradan<br />
sesleniyorum, sokağa çıkma kısıtlaması<br />
var diye buraya gelemeyeceklerini düşünmesinler.<br />
Buraya geldiklerinde kendilerine<br />
kan verdiklerine dair belge verilerek,<br />
sorunsuz bir şekilde evlerine dönebilmeleri<br />
sağlanıyor. Ben, tüm hastalarımıza acil<br />
şifalar diliyorum. Hastalığı geçirmiş ve kan<br />
bağışında bulunan tüm kardeşlerimize de<br />
teşekkür ediyorum.”<br />
BAĞIŞTA BULUNMAYA<br />
DAVET EDİYORUM<br />
Kan bağışı çağrısında bulunan Kızılay<br />
Şehitkamil Şube Başkanı İsmail Güler,<br />
“Kovid-19 hastalığını geçirmiş ve üzerinden<br />
28 gün geçmiş tüm hastalarımıza 139<br />
Nolu Sosyal Tesisimizde hafta içi 08.30<br />
ile 24.00’a kadar hizmet vermekteyiz.<br />
Sokağa çıkma yasağı olduğu günlerde ise<br />
sabah 09.30 ile 21.30’a kadar hizmet veriyoruz.<br />
Tüm Covid-19 hastalığını geçirmiş<br />
hastalarımızı, immün plazma bağışında<br />
bulunmaya davet ediyorum” şeklinde<br />
konuştu.<br />
3 KİŞİYE CAN OLABİLMEK<br />
Her bağışçının 3 kişiye can olabileceğini<br />
belirten Gaziantep Kan Bağışı Merkezi<br />
Müdürü Dr. Mehmet Akıncı, “Şehitkamil<br />
Belediye Başkanımız, bugün immün plazma<br />
bağışında bulundu. Kendisi Kovid-19’u<br />
geçirdi. Şu an sağlıklı olduğu için ve<br />
üzerinden 28 gün geçtiği için de 3 kişiye<br />
can olabilmek için buraya gelip bağışta<br />
bulundular. Allah, hayırlarını şimdiden<br />
kabul etsin. Duyarlı olan tüm vatandaşlarımızdan<br />
da immün plazma bağışında<br />
bulunmalarını rica ediyorum” ifadelerini<br />
kullandı.<br />
42
SAĞLIĞIMIZA 201 MİLYAR<br />
31 MİLYON TL HARCADIK<br />
2019 yılındaki sağlık harcaması 201 milyar 31 milyon TL olurken, 2018 yılına<br />
oranla yüzde 21,7 arttığı kaydedildi. Bu harcanan tutarın da 156 milyar 819<br />
milyon TL’si genel devlet sağlık harcaması olarak yapıldı.<br />
M<br />
EDYA takip<br />
kurumu Ajans<br />
Press, sağlık ile<br />
alakalı medya<br />
yansımalarını çıkardı. Ajans<br />
Press’in gerçekleştirdiği medya<br />
incelemesine göre, geçen yıl<br />
sağlık ile alakalı 500 bin 591 haber<br />
çıkışı olduğu görüldü. Yine<br />
aynı dönemde sağlık kurumları<br />
ile alakalı çıkan haber adedi ise<br />
971 olarak gözlenirken, sağlık<br />
harcamalarının 811 basın habere<br />
konu olduğu görüldü.<br />
HARCAMALAR HER YIL ARTIYOR<br />
Ajans Press’in, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden elde ettiği bilgilere göre,<br />
sağlık harcamaları istatistikleri belli oldu. Böylelikle 2019 yılındaki sağlık harcaması 201<br />
milyar 31 milyon TL olurken, 2018 yılına oranla yüzde 21,7 arttığı kaydedildi. Bu harcanan<br />
tutarın da 156 milyar 819 milyon TL’si genel devlet sağlık harcaması olarak yapılırken,<br />
özel sektör sağlık harcaması 44 milyar 212 milyon TL oldu. Sağlık harcamalarının<br />
büyük bir çoğunluğu da hastanelere yapıldı. Geçmiş yıllardaki sağlık harcamalarına<br />
bakıldığında ise 2018’de 165 milyar 2014’te 95 milyar, 2010 yılında ise 62 milyar olduğu<br />
gözlendi. 2019 yılındaki kişi başına yapılan sağlık harcaması ise 2 bin 434 TL olurken,<br />
bunun 2018 yılında 2 bin 38 TL olduğu kaydedildi.<br />
43 Kasım - Aralık 2020
UYKUNUZUN<br />
huzuru kaçmasın<br />
Her 10 kişiden 1’inde görülen ve Willis-<br />
Ekbom hastalığı olarak da bilinen<br />
‘Huzursuz Bacak Sendromu’, dünyada<br />
en sık rastlanan sinir sistemi bozukluğu<br />
olarak karşımıza çıkıyor.<br />
Kişinin bacaklarındaki kasları sürekli hareket ettirme veya<br />
esnetme ihtiyacı duyduğu kontrol edilemeyen bir durum olan<br />
bu sorun daha çok dinlenirken veya uyurken kötüleştiği için<br />
yaşam kalitesini de olumsuz etkiliyor. Hareket bozukluğu<br />
olan bu problemin şikayetlerinin gece arttığına dikkat çeken<br />
Romatem Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı<br />
Dr. Nuriye Gürer, “ Erken teşhis ve tedavi büyük önem<br />
taşıyor. Her yaşta ortaya çıkabilecek bu sorun ellerinizde ve<br />
ayaklarınızda bulunan sinirlere de zarar verebilir. Huzursuz<br />
bacakların rahata kavuşabilmesi için yapılabilecek en iyi şey<br />
hareket ettirmektir. Bu yüzden ilaç tedavisinin yanında fizik<br />
tedavi büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.<br />
Dr. Nuriye Gürer<br />
Romatem Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı<br />
44
BACAKLARDA yanma, kaşıntı,<br />
ürperme, karıncalanma gibi<br />
belirtiler ile kendini gösteren<br />
‘Huzursuz Bacak Sendromu’,<br />
kişilerin yaşamını olumsuz etkiliyor. Hareket<br />
bozukluğu olan bu sorun dinlenme<br />
dönemlerinde, geceleri uyumadan hemen<br />
önce daha kötü olurken film izlerken,<br />
uzun bir iş toplantıları, uçak yolculukları<br />
gibi hareketsiz kaldığımız zamanlarda da<br />
kendi gösterebiliyor. Nedeni tam olarak<br />
bilinmeyen bu problem ile ilgili son yapılan<br />
araştırmalarda, bilim insanları beyin<br />
kimyasalı dopaminin dengesizlikten dolayı<br />
kas hareketini kontrol etmek için mesajlar<br />
gönderebileceğini belirtiyor. Ayrıca demir<br />
eksikliği, gebelik, omurilik rahatsızlıkları,<br />
böbrek yetmezliği ve genetik hikayeler<br />
de bu hastalığın ortaya çıkmasına neden<br />
olabiliyor.<br />
UYKU KALITESINI ETKILIYOR<br />
‘Huzursuz Bacak Sendromu’ bazı durumlarda<br />
kaslarda meydana gelen kramplar<br />
ve uyuşma ile karıştırılabiliyor. Bu da<br />
hastalığın tanısının koyulmasını ve tedavi<br />
sürecinin başlatılmasını geciktirdiğini belirten<br />
Romatem Hastanesi Fiziksel Tıp ve<br />
Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Nuriye Gürer,“<br />
Ne kadar erken tedavi süreci başlarsa<br />
hayatınız o kadar az etkilenir. Çünkü<br />
yaşamımızın 1/3 ‘üne hakim olan uyku<br />
durumun kalitesini bozan bu rahatsızlık<br />
haliyle vücut sağlığımızı da olumsuz<br />
etkiliyor. Özellikle bu dönemde bağışıklık<br />
sistemimizin korunmasında büyük rol<br />
oynayan uyku için bu sorunun çözümü<br />
büyük önem taşıyor. Ayrıca kafein, alkol,<br />
sigara ve stres bu durumun ortaya çıkmasını<br />
tetikleyebilir.” ifadelerini kullandı.<br />
ŞIKAYETLER 20 YAŞINDAN ÖNCE ORTAYA ÇIKIYOR<br />
Dr. Gürer, sözlerini şöyle sürdürdü: “Olguların çoğuna tanı konulamadığı için hastalığın görülme<br />
sıklığı kesin olarak bilinmiyor. Doktora başvuran hastaların çoğu orta ve ileri yaşta olmasına<br />
rağmen olguların yüzde 35’inde şikayetler 20 yaş öncesinde başladığı görülüyor. Bu sorunu<br />
yaşayan kişilerde ekstremite (kol ve bacak) ve eklem ağrısı da görülebiliyor. Hastaların çoğunda<br />
ağrılı sendromlar daha sık izleniyor. Örneğin bu hastalarda bel ağrısı yüzde 38, eklem ağrısı<br />
yüzde 50, yumuşak doku romatizmaları yüzde 30 olarak tespit edilmiştir. Huzursuz bacak birçok<br />
romatizmal hastalıkla birlikte görülse de, en iyi bilineni romatoid artritdir. Vücudunuzun herhangi<br />
bir yerinde uzun süreli, açıklanamayan bir rahatsızlığınız olduğunda, özellikle de bu rahatsızlık<br />
normal bir şekilde uyumanıza engel oluyorsa bir uzmana başvurmalısınız. “<br />
45 Kasım - Aralık 2020
Türkiye özel hastaneler<br />
gece işletme müdürleri<br />
birliği ve hizmetleri<br />
Türkiye Özel Hastaneler Gece İşletme Müdürleri Birliği Başkanı Tolga<br />
Güler, Sağlık Sektöründe özellikle İstanbul ve etrafındaki İllerin Özel<br />
Hastane Gece İşletme Müdürlerinin yaklaşık 4 yıl önce bir araya gelerek<br />
oluşturdukları birlik hakkında bilgi verdi.<br />
HASTA Transferi amacıyla kurulan Birliğin<br />
çalışmaları 112’ye de büyük katkı sağladı.<br />
Coronavirüs sürecinde Dünya ve Türkiye’nin<br />
içinde bulunduğu krize dikkat çeken Türkiye<br />
Özel Hastaneler Gece İşletme Müdürleri Birliği Başkanı<br />
Tolga Güler,Covid-19 salgınında en çok etkilenen Metropol<br />
şehir İstanbul’u örnek vererek:<br />
“2019 sonlarında sıkıntılı bir sürecin başlaması sonucu<br />
tüm dünyayı zamanla etkisi altına alan Covid-19 virüs<br />
salgını Ülkemiz açısından da 2020 Mart ayı itibari ile<br />
bu krizi yaşamaya başlamıştır. Durumun ciddiyeti sonucunda<br />
Dünya Sağlık Örgütü tarafından Mart ayı başlangıcında<br />
küresel salgın ilan edilip gerekli olan önlemler<br />
konusunda uyarılarda bulunulmuştur. Virüsün dünya<br />
üzerindeki etkisinin amacı kimilerine göre insanlık<br />
üzerindeki nüfus artışının planlı bir projesi, kimilerine<br />
göre ise ilahi bir uyarı niteliğindedir.<br />
Covid-19 salgının en etkili olduğu yerlerden<br />
biriside Metropol Şehir İstanbul’dur. 15<br />
milyonun üzerinde, birçok Ülke nüfusu ile<br />
eş değerde olan İstanbul, Yoğun Bakım ve<br />
Servis transfer süreçlerinde zaman zaman<br />
tıkanıklık yaşamaktadır. Bu tıkanıklık<br />
Tolga Güler<br />
Türkiye Özel Hastaneler Gece İşletme Müdürleri Birliği Başkanı<br />
46
özellikle 2.dalga dediğimiz şu günlerde<br />
kendisini göstermektedir. Sağlık Sektöründe<br />
özellikle İstanbul ve etrafındaki İllerin<br />
Özel Hastane Gece İşletme Müdürlerinin<br />
yaklaşık 4 yıl önce bir araya gelerek<br />
oluşturdukları 250 profesyonel kişinin<br />
whatsap grubu aracılığı ile hasta transfer<br />
süreçleri daha çok hız kazandığı aşikardır.<br />
Amacının sağlıkta sosyal sorumluluk<br />
projesi kapsamında, 4 yıldır verdiği emek<br />
ve performans neticesinde, bu zamana<br />
kadar 6,000 e yakın Yoğun Bakım, Acil<br />
Cerrahi işlem ve servis hastalarının 112<br />
komuta merkezi protokolu doğrultusunda<br />
hasta transferini sağlamıştır. İstanbul ve<br />
çevresinde çözüm noktası haline gelmiş<br />
olan TÜRKİYE ÖZEL HASTANELER<br />
GECE İŞLETME MÜDÜRLERİ BİRLİĞİ<br />
whatsap grubu 2019 yılının sektörde en<br />
iyi sosyal sorumluluk proje ödülüne hak<br />
kazanmanın yanında birçok sosyal amaçlı<br />
faaliyetlere imza atmıştır. Ülkemizin son<br />
10 yıl içerisinde Avrupa, Asya ve Ortadoğu<br />
Ülkelerinin sağlık Turizmi açısından seçkin<br />
hale gelmesi, gelişmesi, dış dünya üzerindeki<br />
etkisini göstermiş ve rol model halini<br />
almıştır. Şehir Hastanelerinin kurulması<br />
ve Üniversite Hastanelerini yeniden yapılanması<br />
kendi vatandaşlarının üzerinde<br />
de hizmet anlayışını ortaya koymuştur.<br />
Türkiye Özel Hastaneler Gece İşletme<br />
Müdürleri Birliği hem yurt içi hem de yurt<br />
dışı hasta transfer süreçlerinde bir nebze<br />
de Ülkemizin sağlık Sektörüne ciddi anlamda,<br />
hiç bir beklenti içerisine girmeden<br />
katkı sağlamaktadır...<br />
Yaşadığımız şu çok zor günlerde, maneviyat<br />
anlayışı ile sağlık çalışanlarının göstermiş<br />
olduğu cephe savaşında, emeğin<br />
harcanmaması, cephelerin devlet ve özel<br />
kurum olarak ayrışmadığı, olmazsa olmaz<br />
anlayışının net olarak bilinmesi ve unutulmaması<br />
tüm sağlık çalışanları açısından<br />
çok önemlidir.”<br />
Amacının sağlıkta sosyal<br />
sorumluluk projesi<br />
kapsamında, 4 yıldır verdiği<br />
emek ve performans<br />
neticesinde, bu zamana<br />
kadar 6,000 e yakın Yoğun<br />
Bakım, Acil Cerrahi işlem<br />
ve servis hastalarının 112<br />
komuta merkezi protokolu<br />
doğrultusunda hasta<br />
transferini sağlamıştır.<br />
İstanbul ve çevresinde<br />
çözüm noktası haline<br />
gelmiş olan TÜRKİYE<br />
ÖZEL HASTANELER GECE<br />
İŞLETME MÜDÜRLERİ<br />
BİRLİĞİ whatsap grubu 2019<br />
yılının sektörde en iyi sosyal<br />
sorumluluk proje ödülüne<br />
hak kazanmanın yanında<br />
birçok sosyal amaçlı<br />
faaliyetlere imza atmıştır.<br />
47 Kasım - Aralık 2020
Akciğer<br />
kanseri<br />
tedavilerindeki<br />
gelişmeler sayesinde<br />
ölüm oranlarında<br />
yıllık 3 ile 6<br />
oranında azalma<br />
görülmüştür.<br />
Akciğer kanserinde ölüm<br />
oranları giderek azalıyor<br />
Akciğer kanserinde tedavi alanındaki yeni<br />
gelişmeler ölüm oranını azaltıyor. 2013 yılından<br />
bu yana akciğer kanseri tedavilerindeki<br />
gelişmeler sayesinde ölüm oranlarında yıllık 3<br />
ile 6 oranında azalmanın görülüğünü belirten<br />
Anadolu Sağlık Merkezi Medikal Onkoloji<br />
Uzmanı Prof. Dr. Serdar Turhal, “Akciğer<br />
kanseri en sık rastlanan kanser türlerinin<br />
başında geliyor. Son 30 yılda kanserde verilen<br />
yaklaşık yüzde 30 ölüm oranındaki azalmada<br />
akciğer kanserindeki tedavilerdeki etkinliğin<br />
de önemli bir katkısı oldu” açıklamasında<br />
bulundu. Prof. Dr. Serdar Turhal, 17 Kasım<br />
Dünya Akciğer Kanseri Günü vesilesiyle tanı ve<br />
tedavideki son gelişmelerden söz etti.<br />
2000 yılında Amerika’da yapılan Amerikan Klinik<br />
Onkoloji Derneği’nin (ASCO) toplantısında, 4 ayrı<br />
kemoterapi rejiminin karşılaştırıldığının, hastaların<br />
bu tedavilere ortalama yüzde 20 cevap verdiğinin<br />
ve ortalama sağ kalımın 8 ay olduğunun rapor edildiğini<br />
hatırlatan Anadolu Sağlık Merkezi Medikal Onkoloji Uzmanı<br />
Prof. Dr. Serdar Turhal, “O günden bu yana, özellikle<br />
2013 yılından bu yana akciğer kanserine bağlı ölüm oranlarında<br />
yıllık yüzde 3 ila 6 oranında azalma oldu” dedi.<br />
AKCIĞER KANSERINDE<br />
SAĞ KALIM ORANI ARTTI<br />
Yalnızca 2020 yılında akciğer kanserinde 9 yeni endikasyonda<br />
tedavinin onaylandığının altını çizen Medikal<br />
Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Serdar Turhal, “Bunların 4<br />
tanesi tamamen yeni ilaçlardan oluşuyor. Bu tedavilere<br />
olan cevap oranları yüzde 50 ila 85 arasında değişiyor.<br />
Ortalama hastalıksız sağ kalım 10 ila 25 ay arasına kadar<br />
çıktı. Pek çok akciğer kanseri tipinde ortalama sağ kalım<br />
artarken, özellikle de ALK geni mutasyonu pozitif olan<br />
48
Bu yıldan itibaren ikili hedefe yönelik tedavilerinin hastalarda<br />
uygulanmasının da onaylandığını dile getiren Prof. Dr. Serdar<br />
Turhal, “Bu tedavilerin erken evrede, yani tümörü cerrahi olarak<br />
çıkarılmış hastalarda koruma amaçlı faydalı olduğuna dair<br />
çalışmaların da önümüzdeki dönemde açıklanmasını bekliyoruz<br />
ancak şu an henüz buna ilişkin bir kanıtımız yok” dedi.<br />
metastatik kanser hastalarında ortalama sağ kalım 5 yılın<br />
üzerine çıktı” şeklinde konuştu.<br />
YAKINDA AKCIĞER KANSERINDE<br />
HEDEFE YÖNELIK TEDAVI IMKÂNI<br />
OLACAK<br />
Yine bu yıl, daha önce kalın bağırsak kanserinde bakılan<br />
KRAS mutasyonu olan (KRAS geninde olan değişiklik)<br />
akciğer kanseri hastalarındaki cevap oranlarının yüzde 32<br />
ve meme kanseri hastalarında bakılan HER2 mutasyonu<br />
olan hastalarda cevap oranlarının yüzde 60 olduğunun erken<br />
bir çalışmada gösterildiğini belirten Medikal Onkoloji<br />
Uzmanı Prof. Dr. Serdar Turhal, “Yakında akciğer kanseri<br />
hastalarında 10’un üzerinde hedefi kontrol edip, hedefe,<br />
yani tümöre yönelik tedavi ilaçlarını verme imkânımız<br />
olacak gibi görünüyor” dedi.<br />
Prof. Dr. Serdar Turhal - Anadolu Sağlık<br />
Merkezi Medikal Onkoloji Uzmanı<br />
Bir başka ümit vadeden tedavi gelişmesinin de “immün check<br />
point inhibitör tedavileri” olduğunun altını çizen Prof. Dr.<br />
Serdar Turhal, “Burada 5 tane ilacımız var ve bununla ilgili<br />
olan PD-L1 mutasyonu yüksek ise, hastaların 5 yıllık sağ kalımları<br />
metastatik seviyede dahi yüzde 32 seviyesinde oluyor.<br />
Bu mutasyon hastaların yaklaşık yüzde 30’unda görülüyor”<br />
açıklamasında bulundu.<br />
YENI TEDAVILERIN UYGUN ŞEKILDE<br />
HASTALARA ULAŞMASI FAYDA<br />
SAĞLAYACAK<br />
Bu yıldan itibaren ikili hedefe yönelik tedavilerinin hastalarda<br />
uygulanmasının da onaylandığını dile getiren Prof. Dr. Serdar<br />
Turhal, “Bu tedavilerin erken evrede, yani tümörü cerrahi olarak<br />
çıkarılmış hastalarda koruma amaçlı faydalı olduğuna dair<br />
çalışmaların da önümüzdeki dönemde açıklanmasını bekliyoruz<br />
ancak şu an henüz buna ilişkin bir kanıtımız yok” dedi.<br />
Akciğer kanseri tedavisinde gelişmeler<br />
umut verici ancak sonuç olarak hala birinci<br />
öncelik sigaranın bırakılmasıdır.<br />
Akciğer kanseri tedavisinde gelişmeler umut verici ancak<br />
sonuç olarak hala birinci önceliğin sigaranın bırakılması<br />
olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Serdar Turhal, sözlerini şöyle<br />
sürdürdü: “Sigara içen hastaların 55 yaşından sonra akciğer<br />
tomografisiyle taranması şeklinde olan tarama önerisi henüz<br />
genel popülasyonun yüzde 1’inden azında gerçekleşmekte.<br />
Onun için bunun artması akciğer kanserinin erken tanısında<br />
bize bir imkân sağlayacaktır. Yine yeni tedavilerin uygun<br />
hastalara ulaşması hastaların daha uzun yaşamasını sağlayacaktır.<br />
Likit biyopsi, yani kan örneklerinde tümöre ait hücre<br />
ve genetik materyal incelemeleri ile tümörün çok küçük<br />
boyutlardayken saptanabilmesi sayesinde ise hastaların erken<br />
dönemde kanserinin bulunması ve tedavilerinin başlamasının<br />
yakın gelecekte bir fırsat yaratacağını düşünmekteyiz. Başka<br />
kanserlerde olduğu gibi hastaların sürmekte olan çalışmalara<br />
katılmalarının da akciğer kanseri tedavisinin gelişmesinde<br />
önemli bir katkısının olacağını düşünüyoruz.”<br />
49 Kasım - Aralık 2020
COVID-19 aşılarından<br />
korkmak yanlış<br />
COVID-19 aşılarının bir kısmı ruhsatlanma<br />
aşamasına geldi ve Aralık veya Ocak ayı<br />
gibi dünyada kullanıma girecek. Aşının<br />
koruyuculuk süresinin henüz bilinmediğini<br />
ve bunun zamanla görüleceğini belirten<br />
Anadolu Sağlık Merkezi Enfeksiyon<br />
Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Elif Hakko,<br />
“Aşılanma toplumda belli bir oranda<br />
yapılırsa, salgının hızı azalır, daha az insan<br />
hasta olur. Toplumların aşılanması zaman<br />
alacak bir süreç, sabırlı olmalıyız. O zamana<br />
kadar maske, mesafe ve hijyen kurallarına<br />
uyum olmazsa olmaz. Aşı olmaktan<br />
çekinilmemeli. Ruhsat almış olan her aşı<br />
bilimsel olarak güvenlidir, gönül rahatlığıyla<br />
olunmalı” açıklamasında bulundu.<br />
ŞU ANDA henüz ruhsatlanmamış ancak Faz 3<br />
çalışmalarının tamamlanmak üzere olduğu birkaç<br />
aşı olduğuna dikkat çeken Anadolu Sağlık Merkezi<br />
Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Elif<br />
Hakko, “Biri Çin’in inaktif yani ölü virüs aşısı, diğeri<br />
Almanya’nın ve Amerika’nın m-RNA aşısı ve bir diğeri<br />
İngiltere’nin Adenovirüs vektörlü aşısı. Çin’de üretilen<br />
aşı, bilinen en eski yöntemle, yani ölü virüs kullanılarak<br />
yapılmış aşı, genel anlamda güvenilirlik sorunu yok ancak<br />
Doç. Dr. Elif Hakko<br />
Anadolu Sağlık Merkezi Enfeksiyon<br />
Hastalıkları Uzmanı<br />
50
ALMANYA, AMERIKA VE ÇIN’IN ÖLÜ VIRÜS AŞISININ ŞU ANA KADAR BILDIRILMIŞ CIDDI YAN<br />
ETKILERI YOK. İNGILTERE’NIN AŞISINDA BAZI NÖROLOJIK YAN ETKILERE 2 HASTADA RASTLANDI<br />
ANCAK BUNLARIN AŞI ILE ILIŞKILI OLMADIĞI SÖYLENDI. BUNUN DIŞINDA KOLDA AĞRI, HAFIF ATEŞ,<br />
HALSIZLIK GIBI BASIT YAN ETKILER GÖRÜLDÜ.<br />
Faz 3 çalışmaları yayınlanmadığından<br />
henüz etkinliği konusunda bilgimiz yok.<br />
Almanya’da üretilen m-RNA aşısı, daha<br />
önce kanser aşılarında denenmiş bir<br />
yöntemle, yani haberci gene virüsün bir<br />
proteini yüklenerek vücuda veriliyor, vücut<br />
sanki virüsle karşılaşmış gibi bağışıklık<br />
hücresi üretiyor. Faz 3 çalışma sonuçlarında<br />
yüzde 95 oranında etkin bulundu,<br />
güvenilir olduğu, kolda ağrı ve hafif ateş<br />
dışında ciddi yan etkisi olmadığı görüldü.<br />
Aynı yöntemle Amerika’da da bir firma<br />
aşı üretti. İngiltere ve Çin’de de başka bir<br />
virüsün taşıyıcı olarak kullanıldığı Adenovirüs<br />
vektörlü aşılar üretildi. Bu aşıların<br />
da güvenilirlik sonuçları gayet iyi, ancak<br />
etkinlikleri diğer aşılara oranla biraz daha<br />
düşük bulundu” dedi.<br />
ALMANYA, AMERIKA VE<br />
ÇIN’IN AŞILARINDA ŞU ANA<br />
KADAR BILDIRILMIŞ CIDDI<br />
YAN ETKILER YOK<br />
Almanya ve Amerika’nın ürettiği aşıların<br />
etkinliklerinin yüzde 90’nın üzerinde bulunduğunu<br />
söyleyen Enfeksiyon Hastalıkları<br />
Uzmanı Doç. Dr. Elif Hakko, “Almanya,<br />
Amerika ve Çin’in ölü virüs aşısının şu ana<br />
kadar bildirilmiş ciddi yan etkileri yok. İngiltere’nin<br />
aşısında bazı nörolojik yan etkilere<br />
2 hastada rastlandı ancak bunların aşı<br />
ile ilişkili olmadığı söylendi. Bunun dışında<br />
kolda ağrı, hafif ateş, halsizlik gibi basit<br />
yan etkiler görüldü” şeklinde konuştu.<br />
Virüsün şimdiye kadar ne kadar çok insanı<br />
hastalandırdığını ve ölümüne neden olduğunun<br />
görüldüğüne dikkat çeken Doç. Dr.<br />
Elif Hakko, “Maalesef tedavi için elimizde<br />
etkili ilaçlar da yok. O nedenle sadece<br />
kendimiz için değil, riskli yakınlarımız için<br />
bile aşı olarak hiç hastalanmamak ve<br />
bulaştırmamak şu an için en iyi seçenek.<br />
Aşılar geçmişte pek çok öldürücü hastalık<br />
için çare oldu ve bundan sonra da olacak.<br />
Canlı bir virüsün yapacaklarının yanında<br />
aşıların yan etkileri söz konusu bile<br />
olamaz. O nedenle aşı olmaktan çekinmeyelim.<br />
Ruhsat almış olan her aşı bilimsel<br />
olarak güvenlidir, gönül rahatlığıyla olunmalı”<br />
açıklamasında bulundu.<br />
AŞILARLA ILGILI DAYANAĞI<br />
OLMAYAN BILGILERE ITIBAR<br />
EDILMEMELI<br />
Özellikle risk grubundakilerin aşı olması<br />
gerektiğini ancak bulaştırma potansiyeli<br />
olan çalışan, aktif insanların da aşı olmalarının<br />
gerekli olduğunu söyleyen Doç.<br />
Dr. Elif Hakko, “Özellikle m-RNA aşısı için<br />
söylenen, genetik kodumuzu değiştirecek<br />
gibi gayri bilimsel, hiçbir dayanağı olmayan<br />
bilgilere itibar edilmemesini öneririm.<br />
Aşı karşıtlığı, son zamanlarda popüler<br />
olma arzusu ile ortaya çıkan bazı hekim,<br />
gazeteci, ünlü kişilerce çok sık kullanılıyor.<br />
Aşılar sayesinde bugün çiçek hastalığı<br />
tamamen ortadan kaldırılmış durumda,<br />
kızamıktan çocuklar ölmüyor, çocuk felci<br />
nedeniyle engelli kalan çocuk kalmadı.<br />
Hem en güvenli hem de en ucuz olan bu<br />
yöntemle hayatlar kurtarılıyor. Aşı insanlığın<br />
en önemli icatlarından. Bilimden yana<br />
olalım ve bilimin söyledikleri dışındakileri<br />
ciddiye almayalım. Geçmişteki salgınlar<br />
2-3 yılı buldu ancak şimdi elimizde aşı gibi<br />
bir silahımız var. O nedenle bu sürenin<br />
daha kısa olacağını tahmin ediyorum<br />
ancak salgının ne zaman sona ereceğine<br />
ilişkin tam tarih vermek mümkün değil”<br />
şeklinde konuştu.<br />
51 Kasım - Aralık 2020
Güzel görünme arzusu<br />
GENÇLERİ ESTETİK<br />
YAPTIRMAYA<br />
YÖNLENDİRİYOR<br />
Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı Op.<br />
Dr. Oygar Aytekin, sosyal medya araçlarında çekici ve<br />
güzel görünme arzusunun insanları estetik yaptırmaya<br />
yönlendirdiğini söyledi:<br />
2017 yılında yapılan bir anket<br />
çalışmasına katılanların yarısı<br />
‘selfie fotoğraflarında daha iyi<br />
görünmek amacıyla’ estetik cerrahiye<br />
başvurduklarını belirtmiş. Muhtemelen bu<br />
oran günümüzde artmıştır. Estetik cerrahi<br />
için muayeneye gelen hastaların büyük<br />
bir çoğunluğu, özellikle 20 – 25 yaş arası<br />
olan grup, yanında rötuşlanmış selfie<br />
fotoğraflarını getirerek danışıyor.”<br />
Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi<br />
Uzmanı Op. Dr. Oygar Aytekin, 2020 yılına<br />
damga vuracak estetik trendleri üzerine<br />
konuştu. Oygar Aytekin geçtiğimiz yıllarda<br />
en çok yaptırılan estetik uygulamalar<br />
arasında öne çıkanların meme ve burun<br />
estetiği olduğunu, bu senede yine en çok<br />
tercih edilenler arasında bu uygulamaların<br />
başı çekeceğini ifade etti.<br />
Göz kapağı ve kepçe kulak estetiğinde<br />
bir yükseliş olacağına dikkat çeken<br />
Aytekin, “Tüm uygulamalarda gelişen<br />
normalleşme ve yadırgamama akımının<br />
yansıması olarak karşımıza çıkabileceği<br />
gibi, vajina ile vulvanın güzelleştirilmesi ve<br />
penis kalınlaştırma gibi genital estetikler<br />
de ivmeyi arttırabilir.” dedi. Gençlerin özel<br />
hayatlarında sadece burun veya yanağın<br />
önemli olmadığını, meme gibi diğer cinsel<br />
bölgelerin de çok önemli olduğunu farkına<br />
vardıklarının altını çizdi.<br />
Nitekim iyi ve güzel<br />
görünmek, karşımızda<br />
daha olumlu çağrışımlar<br />
oluşmasına sebep<br />
oluyor. Günümüzün<br />
sosyoekonomik durumu<br />
göz önüne alınıp gündelik<br />
hayatın yoğunluğu da<br />
eklendiğinde, insanlara<br />
avantaj sağlayacak<br />
her ayrıntıya değer<br />
verilir olması normallik<br />
kazanıyor.<br />
52
2020’de yüz estetiğinde özellikle<br />
hyaluronik asit satürasyonunun ve<br />
PRP rejenerasyon uygulamalarının cilt<br />
kalitesindeki öneminin anlaşılacağını<br />
belirten Aytekin, “Kalitesiz kumaştan iyi<br />
kıyafet dikemezsiniz! Germe ameliyatları<br />
cilt kalitesini arttırmaz. Bu amaçla<br />
HA ve PRP uygulamaları kaçınılmazdır.<br />
Bununla beraber yüz germeyi düşünmenin<br />
yarattığı korkuların gittikçe<br />
azaldığını görüyoruz. Çeşitli dolgular<br />
ve botoksu tercih etmekten de asla<br />
vazgeçemeyeceğiz gibi görünüyor.”<br />
açıklamasında bulundu.<br />
ESKIDEN GÜZEL<br />
GÖRÜNMEK IÇIN ‘ESTETIK<br />
OLMAK’ BU KADAR<br />
POPÜLER DEĞILDI<br />
Güzel ve çekici görünmenin her<br />
zaman önemli olduğunu vurgulayan<br />
Op. Dr. Oygar Aytekin sözlerine şöyle<br />
devam etti: “Güzel görünmek için ‘estetik<br />
olmak’ eskiden bu kadar popüler<br />
değildi. Bu sadece ülkemizde değil<br />
tüm dünyada böyledir. Eskiden bazı<br />
kusurlarımızı vesikalığımızı gördükçe<br />
veya çekilmiş fotoğraflarımızı çıkarıp<br />
baktıkça önemserdik. Şimdi elimizdeki<br />
telefonla sürekli fotoğraf çekiyor ve<br />
bunlara bakıyoruz. Sosyal medyada<br />
nasıl göründüğümüz, nasıl yorum aldığımız<br />
çok önemli. Bu sebeple estetik,<br />
günümüzde çok popüler.”<br />
Güzel, çekici ve etkileyici görünmenin<br />
tarih boyunca önemli olduğunu belirten<br />
Aytekin, “İnsanların hangi özellikleri<br />
çekici bulduğu ve bu insanlara karşı<br />
tepkileri incelendiğinde çeşitli ölçütler<br />
saptanmış ve sosyolojik sonuçları değerlendirilmiştir.<br />
Bu çalışmaların ışığında<br />
diyebiliyoruz ki çekici insanlar gerek<br />
iş, gerek özel hayatlarında daha zeki<br />
ve güvenilir olarak algılanıyor, ortalama<br />
olarak daha yüksek maaşlar alıyor ve<br />
daha az işsiz kalıyorlar. Nitekim iyi<br />
ve güzel görünmek, karşımızda daha<br />
olumlu çağrışımlar oluşmasına sebep<br />
oluyor. Günümüzün sosyoekonomik<br />
durumu göz önüne alınıp gündelik<br />
hayatın yoğunluğu da eklendiğinde,<br />
insanlara avantaj sağlayacak her<br />
ayrıntıya değer verilir olması normallik<br />
kazanıyor.” dedi.<br />
Op. Dr. Oygar Aytekin - Plastik,<br />
Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı<br />
SOSYAL MEDYA BASKISI<br />
INSANLARI ESTETIĞE<br />
YÖNLENDIRIYOR<br />
Sosyal medya araçları ile oluşturulan<br />
ortamın insanları estetik yaptırmaya<br />
yönlendirdiğini söyleyen Oygar Aytekin<br />
sözlerini şöyle sürdürdü: “Selfie çılgınlığı<br />
yüzdeki ve vücuttaki kusurların<br />
herkes tarafından fark edilmesine yol<br />
açıyor. Bu kusurlar, en azından yorumlarda<br />
sorun yaşamamak için, çeşitli telefon<br />
uygulamaları rötuş aplikasyonları<br />
ile yok ediliyor; dudaklar ve yanaklar<br />
dolgunlaşıyor, kulaklar yatıyor, burun<br />
incelip kalkıyor, hatta kaşlar uzayıp ve<br />
memeler dikleşiyor. Bunun neticesinde<br />
ise var olmayan bir mükemmellik sergilenmiş<br />
olunuyor. Zaten bu noktadan<br />
itibaren popülarite ve tehlike yan yana<br />
yürümeye başlıyor.”<br />
Var olmayan bir mükemmellik arayışının<br />
hüsranla biteceğini belirten Op. Dr.<br />
Oygar Aytekin, “gerçek hayatta, sosyal<br />
medyada ve selfielerinde göründüğü<br />
gibi olmayan, güncel tabiriyle ‘fake’<br />
olan kişilerle diğerleri arasında mücadele<br />
olması kaçınılmazdır ve bunun<br />
sonucunda selfie savaşları çıkacak gibi<br />
görünüyor. 2017 yılında yapılan bir anket<br />
çalışmasına katılanların yarısı ‘selfie<br />
fotoğraflarında daha iyi görünmek<br />
amacıyla’ estetik cerrahiye başvurduklarını<br />
belirtmiş. Muhtemelen bu oran<br />
günümüzde artmıştır. Estetik cerrahi<br />
için muayeneye gelen hastaların büyük<br />
bir çoğunluğu, özellikle 20 – 25 yaş<br />
arası olan grup, yanında rötuşlanmış<br />
selfie fotoğraflarını getirerek danışıyor.”<br />
dedi. Sosyal medya takip yaşı düştükçe<br />
bu çılgınlığın zamanla daha da artacağını<br />
belirten Aytekin, “Dünya Sağlık<br />
Örgütü’nün sağlık tanımında da belirtildiği<br />
gibi, ‘sağlıklı olmak demek sadece<br />
fiziken sağlıklı olmakla kalmayıp, ruhen<br />
huzurlu ve mutlu olmayı gerektiriyor’.<br />
Fakat henüz kendi kişilik özelliklerini<br />
tam olarak kavrayamamış, psikolojik<br />
olarak gelişimini tamamlamamış yaş<br />
gruplarında estetik ameliyat yapmak<br />
her zaman doğru değildir” açıklamasında<br />
bulundu.<br />
AILELER GENÇLERE<br />
ESTETIK KONUSUNDA<br />
DESTEK VERMELI<br />
Oygar Aytekin sözlerini şöyle tamamladı:<br />
“Örneğin kepçe kulaklı bir<br />
çocuğun okul çağından önce ameliyat<br />
edilmesi, psikolojik gelişimi açısından<br />
ne kadar doğru ise, 17-19 yaşlarından<br />
önce burun estetiği ameliyatı olması<br />
vücut gelişimi açısından o derece<br />
yanlış görülmektedir. Ancak gençler,<br />
ergenler bir şeyi istedikleri zaman<br />
sınır tanımayabiliyorlar. Her ne kadar<br />
‘ayran iştahlı’ diye düşünsek de bazen<br />
böyle bir konuda aşırı ısrarcı ve hatta<br />
kararlı olabiliyorlar. Aileler bu konuda<br />
anlayış göstermeli ve evlatlarına, onları<br />
anladıklarını çok iyi bir şekilde ifade<br />
etmeliler. Muayene için gerekli adımları<br />
atmaları, evlatlarıyla beraber plastik,<br />
rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanına<br />
gelmeleri bu konuda çok güzel<br />
bir yaklaşım olacaktır. Ancak cerrah ile<br />
görüşme sırasında kendilerine hakim<br />
olmalı ve mümkünse görüşme sırasında<br />
dışarıda beklemelidirler. Zaten ciddi<br />
bir cerrah gerektiği gibi yönlendirme<br />
yapacak, vücut gelişiminin beklenmesi<br />
gerektiği konusunda evladınızı<br />
bilgilendirecektir. Aynı durum meme<br />
büyütme ameliyatı için de geçerlidir.<br />
Meme küçüklüğü kimi zaman genç<br />
kızlarımızın psikolojisini çok olumsuz<br />
etkileyebilmekteyse de 17 yaşın beklenmesi<br />
gerekecektir.”<br />
Kalitesiz kumaştan iyi kıyafet dikemezsiniz! Germe ameliyatları cilt kalitesini arttırmaz. Bu amaçla<br />
HA ve PRP uygulamaları kaçınılmazdır. Bununla beraber yüz germeyi düşünmenin yarattığı<br />
korkuların gittikçe azaldığını görüyoruz. Çeşitli dolgular ve botoksu tercih etmekten de asla<br />
vazgeçemeyeceğiz gibi görünüyor.<br />
53 Kasım - Aralık 2020
MASKE ALERJİSİ<br />
BELİRTİLERİ NELERDİR?<br />
Koronavirüs nedeniyle hepimiz maske takıyoruz. Maske takmamızdan dolayı da<br />
bazılarımız maskeden dolayı sorunlar yaşıyoruz. Bunlardan en önemli sorunlardan<br />
birisi de maske alerjisi. Maske alerjisi nedir? Maske alerjisi belirtileri nelerdir? Maske<br />
alerjisi neden olur? Maske alerjisi gelişmesini nasıl önleyebiliriz?. Alerji ve Astım<br />
Derneği Başkanı Prof. Dr. Ahmet Akçay sizler için merak edilen bu soruları yanıtladı.<br />
MASKE ALERJISI NEDIR?<br />
Maske alerjisi maskeye karşı cildimizde<br />
kurdeşen, egzama ve nefes problemleri gibi<br />
anormal bulguların ortaya çıkmasına denilir.<br />
Maske Alerjisi<br />
Nedenleri Nelerdir?<br />
Geleneksel cerrahi yüz maskeleri, N95 maskeleri ve<br />
yeniden kullanılabilir kumaş maskeleri içeren yüz<br />
maskeleri, alerjiniz olabilecek kimyasallar içerebilir.<br />
Yüz maskelerine karşı alerjik cilt reaksiyonları,<br />
maskelerin yapıldığı bir dizi kimyasal bileşene<br />
karşı gelişmektedir.<br />
Alerjik reaksiyonlara neden olan yüz<br />
maskelerindeki kimyasallar şunlardır:<br />
• Formaldehit,<br />
• Etilen üre melamin formaldehit,<br />
• Kuaterniyum-15.<br />
YÜZ MASKESI ALERJISININ<br />
BELIRTILERI NELERDIR?<br />
Yüz maskesine karşı gelişen çoğu reaksiyon deri döküntüsü<br />
şeklindedir. En önemli iki belirti alerjik kontakt dermatit ve<br />
kurdeşen şeklinde deri belirtileridir.<br />
Alerjik kontakt dermatit, maskenin cilde temas ettiği yerde<br />
kızarıklık, pul, kaşıntı ve hatta kabarcıklar şeklinde kendini<br />
gösterir. Elastik kulak ipine bağlı alerjik kontakt dermatit<br />
görülebilmektedir.<br />
Maskeye bağlı ürtiker reaksiyonuna bağlı olarak solunum sistemi<br />
de etkilenerek temasa bağlı kurdeşen (kontakt ürtiker)<br />
de görülmüştür. Kurdeşen, pul olmayan ve birkaç saat içinde<br />
ortaya çıkabilen çok kaşıntılı kırmızı yumrulardır. Böcek ısırığına<br />
benzerler. Alerjik mekanizma mevsimsel alerjilere benzer<br />
olduğu için solunum semptomları görülebilir. En kötü durum<br />
senaryosunda, kurdeşen anafilaksi ile ilişkilidir, bu nedenle<br />
solunum semptomları önemliyse, hızlı bir şekilde bir doktora<br />
görünmek gerekir.<br />
54
YENIDEN KULLANILABILIR EV YAPIMI YÜZ<br />
MASKELERINE ALERJINIZ OLABILIR MI?<br />
Yeniden kullanılabilir maskeler de alerjik reaksiyonlar oluşturabilir<br />
• Yıkanan kumaş maskeler, kumaşta kalan deterjan ve yumuşatıcı<br />
artıklarına alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Bunun nedeni<br />
genellikle çamaşır bakım ürünlerindeki koku ve çamaşırın<br />
yıkamadan sonra yetersiz durulanması nedeniyle kalan deterjan<br />
kalıntısıdır. Özellikle astım ve alerjik nezlesi olanların akciğer ve<br />
burunları kokuya çok hassastır. Bu nedenle de kokuya bağlı burun<br />
tıkanması ve akciğerde nefes sıkışmasına neden olabilir.<br />
• Boyalar ve kumaşlarda bulunan kimyasallara bağlı olarak da<br />
alerji olabilir.<br />
• Dezenfektan kimyasallarla temizlenen maskeler, dezenfektanlara<br />
alerjik reaksiyonlara veya kimyasal kalıntılardan tahrişe neden<br />
olabilir.<br />
YÜZ MASKELERINE ALERJIK REAKSIYONLARI<br />
NASIL ÖNLEYEBILIRSINIZ?<br />
Tamamen önleyemezsiniz. Kumaş maske kullanmak çözüm olabilir<br />
ancak o da alerjik reaksiyona sebep olabilir. Özellikle alerjiye<br />
neden olan kimyasalları içermemesi çok önemlidir.<br />
KUMAŞ YENIDEN KULLANILABILIR YÜZ<br />
MASKELERINDE KIMYASALLARA ALERJIYI<br />
ÖNLEMEYE YARDIMCI OLMAK IÇIN NASIL<br />
ÖNLEM ALINMALIDIR?<br />
Bir kumaş maske satın aldığınızda, önce kumaşın kimyasal içeriğini<br />
gidermek ve boya içeriğini azaltmak için yıkayın. Maskeniz<br />
elastik içeriyorsa, elastiğin kurutucu ısısıyla bozulmasını önlemek<br />
için kendi kendine kuruması daha iyidir.<br />
Kurutucu ısısı elastiği parçalayarak elastiği oluşturan kimyasalların<br />
açığa çıkmasına neden olur.<br />
Pamuklu kumaş maskeleri kullanabilirsiniz. Minimal boya içeren,<br />
antimikrobiyal katkı içermeyen ve kırışıklık önleyici katkı maddesi<br />
içermeyenleri seçin, çünkü bunların tümü alerjen olabilir. Sert<br />
ÇAMAŞIR BAKIM ÜRÜNLERINE<br />
ALERJINIZ OLMADIĞINDAN EMIN<br />
OLMAK IÇIN KUMAŞ YENIDEN<br />
KULLANILABILIR MASKELERINIZI<br />
NASIL YIKARSINIZ?<br />
Kumaş maskelere çamaşır alerjik<br />
reaksiyonlarını önlemek için, maskeleri<br />
hassas ciltler için kokusuz çamaşır<br />
deterjanıyla ve yumuşatıcı kullanmadan<br />
yıkamak faydalı olabilir. Cildimizin çamaşır<br />
deterjanı kalıntısına maruz kalmaması için<br />
her zaman çamaşırlarınızı iyice durulayınız.<br />
malzeme maskelerini dezenfekte etmek için kimyasal kullanıyorsanız,<br />
maskeyi yüzünüze yerleştirmeden önce kimyasalları suyla<br />
çıkardığınızdan emin olun.<br />
ÖZETLEYECEK OLURSAK;<br />
• Maske alerjisi kendini alerjik kontakt dermatit ve kurdeşen<br />
şeklinde göstermektedir<br />
• Özellikle maske içindeki kimyasallar, deterjan kalıntıları, boyalar<br />
maske alerjisine neden olabilmektedir.<br />
• Kumaş maskelerinin kokulu deterjanla yıkanması da özellikle<br />
alerjik nezle ve astımı olanlarda burun tıkanmasına ve nefes<br />
sıkışmasına neden olabilmektedir.<br />
• Maske alerjisinden korunmak için maske alerjisine neden olabilen<br />
kimyasalları içermeyen, boya içermeyen, lateks içermeyen<br />
maskelerin seçilmesi önemlidir.<br />
• Pamuklu maskelerin kokusuz hipoalerjenik deterjanla yıkanması<br />
ve bol durulanması faydalı olacaktır.<br />
55 Kasım - Aralık 2020
PANDEMİ DÖNEMİNDE<br />
KEMİK KIRIKLARINA DİKKAT!<br />
Trafik kazaları, spor yaralanmaları ve düşmeler sonucu kırılabilen kemikler, insan<br />
vücudunun en sağlam organı olarak tanımlanıyor. Kemik kırıklarının pandemi<br />
sürecinde ortaya çıkması ise hastaların daha çok endişelenmesine neden oluyor.<br />
C<br />
OVID-19 sebebiyle<br />
hastaneye gitmek<br />
istemeyen kişilerde<br />
kırıkların yanlış kaynaması<br />
daha büyük sorunlara yol<br />
açarken, kırık konusunda bilinçsiz<br />
uygulamalar önemli sakatlıklara<br />
zemin hazırlayabiliyor. Memorial<br />
Ankara Hastanesi Ortopedi ve<br />
Travmatoloji Bölümü’nden Prof. Dr.<br />
Hakan Özsoy, pandemi döneminde<br />
kemik kırığı ve tedavisi ile ilgili bilgi<br />
verdi.<br />
BAZEN BASIT BIR<br />
DÜŞME, BAZEN DE CIDDI<br />
BIR KAZA KIRIĞA NEDEN<br />
OLABILIR<br />
Çevresindeki kaslar, dokular, eklemler<br />
ve sinirleriyle beraber bir organ<br />
gibi olan kemiğin ve etrafındaki dokuların<br />
zedelenerek bütünlüğünün<br />
bozulmasına kırık denilmektedir.<br />
Kemiğin taşıyamayacağı yüklere<br />
maruz kalması sonucunda kırıklar<br />
oluşmaktadır. Gençlerde kemikler<br />
çok kuvvetli olduğu için kazalar, ciddi<br />
düşmeler ya da önemli spor yaralanmaları<br />
gibi zorlamalar ve yüksek<br />
enerji kırıklara neden olurken; esnek<br />
kemiklere sahip olan çocuklarda ise<br />
kırık, daha basit düşmelerle oluşabilmektedir.<br />
Bununla birlikte 75-80 yaş<br />
üzerindeki ve osteoporozu (kemik<br />
erimesi) olan kişilerde ise ev içinde<br />
düşme gibi daha basit yaralanmalarla<br />
kırıklar meydana gelebilmektedir.<br />
RÖNTGEN FILMI KIRIK<br />
TESPITINDE ALTIN<br />
STANDART<br />
Kırıkların büyük çoğunluğu Röntgen<br />
filmi ile tespit edilebilmektedir. Fakat<br />
eklem içi ve eklem çevresi, omurga<br />
ve leğen kemiği kırıkları gibi bazı<br />
özel kırıklarda bilgisayarlı tomografi<br />
de çekilmektedir. Kırıklarla beraber<br />
dizde bağ yaralanması gibi yumuşak<br />
doku yaralanması olması durumunda<br />
ise ek olarak MR görüntüsü<br />
istenebilmektedir.<br />
KIRIK TEDAVISININ<br />
YÖNTEMI YAŞA GÖRE<br />
BELIRLENIR<br />
Kırıkların tedavi şekli ve yöntemi<br />
yaşa göre değişiklik göstermektedir.<br />
Çocuklarda bazı özel eklem kırıkları<br />
hariç kırıkların çoğu, genç erişkinlerde<br />
ise belli kırıklar ameliyathanede<br />
anestezi altında ya da lokal anestezi<br />
ile çekip düzeltilip alçıya alınarak<br />
tedavi edilmektedir. Ancak genç<br />
erişkinlerde ve ileri yaş hastalarda<br />
eklem kırıkları, uzun kemiklerin<br />
bazı kırıkları, bacak kırıkları, leğen<br />
kemiği kırıklarının bir kısmı ve kalça<br />
eklemi kırıkları gibi belli özellikteki<br />
kırıklar için ameliyat gerekmektedir.<br />
Ameliyatın amacı hem kemiğin<br />
şeklini eski haline döndürmek hem<br />
de kemiği sağlam bir şekilde tespit<br />
ederek tedavi süresince şeklinin<br />
bozulmasını engellemektir.<br />
İleri yaşta olan hastalarda el bileği ya<br />
da kol kırıkları alçı ile tedavi edilebilirken,<br />
en sık görülen kalça kırıklarının<br />
ise ameliyat ile tedavi edilmesi<br />
gerekmektedir. Bu ameliyatın hedefi<br />
hastayı hemen ayağa kaldırıp yürüyebilir<br />
hale getirmektir.<br />
KORONAVIRÜSE KARŞI<br />
MASKE- MESAFE-HIJYEN<br />
ÖNLEMINIZI ALIN<br />
Pandemi sürecinde kırıkla karşılaşan<br />
hasta kendi kendine bir sağlık kuruluşuna<br />
ulaşabilecek durumdaysa,<br />
öncelikle kırığı bir karton ya da temiz<br />
bir tahta parçasına sarıp bandajlayarak<br />
sabitlemesi gerekmektedir.<br />
Sağlık kuruluşunda ortamın yoğun<br />
olacağı ve etrafta başka insanların<br />
da bulunduğu göz önüne alınarak<br />
maske, gözlük ya da siperlik takılmalıdır.<br />
Bununla birlikte etrafa çok<br />
Prof. Dr. Hakan Özsoy<br />
Memorial Ankara Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji<br />
Koronavirüs testi pozitif çıkan ve<br />
hastalığı aktif dönemde olanlarda hayati<br />
zorunluluk olmadıkça cerrahi tedaviden<br />
uzak durulması gerekmektedir. Çünkü<br />
Covid hastası olanlarda ameliyat sonrası<br />
ekstra sorunlar görülebilmektedir. Bu<br />
hastaların genel durumu anestezi ya da<br />
darbeler sonucunda ameliyat sonrasında<br />
çok hızlı kötüleşebilmektedir. Ancak bazı<br />
hastalıklar ve kırıklar hastanın hayatını<br />
tehdit edebilmektedir. Bu gibi durumlarda<br />
anestezi, enfeksiyon, göğüs hastalıkları<br />
ve ortopedi doktorları ameliyat kararını<br />
ekip olarak almaktadır. Ameliyat kararı<br />
alındıktan sonra bu ameliyatın negatif<br />
basınçlı özel ameliyathane koşullarında<br />
yapılması gerekmektedir.<br />
56
fazla temas edilmemeli, eller sık yıkanmalı<br />
ya da dezenfektan kullanılmalıdır.<br />
AMELIYAT KARARI SIZI<br />
ENDIŞELENDIRMESIN<br />
Meydana gelen kırıkların bir kısmı cerrahi<br />
ile bir kısmı ise ameliyatsız tedavi edilmektedir.<br />
Özellikle koronavirüs döneminde,<br />
kırık tedavisinde cerrahi yönteme başvurulacaksa<br />
hastaların endişe etmesine gerek<br />
yoktur. Bu süreçte de tüm cerrahi işlemler<br />
hastaların sağlığı ve güvenliği ilk plana<br />
alınarak gerçekleştirilmektedir.<br />
TESTI NEGATIF ÇIKAN<br />
KIŞILERIN AMELIYATI ÖZEL<br />
KORUMA TEDBIRLERI<br />
ALINARAK YAPILIR<br />
Cerrahi tedavi gerektiren durumlarda öncelikle<br />
maske ve mesafe kuralına uyarak<br />
hasta değerlendirilir ve hemen ardından<br />
koronavirüs testi alınır. Koronavirüs<br />
testi negatif olan hastanın ameliyatı özel<br />
ameliyathane odalarında, ameliyat ekibi<br />
için de özel koruma tedbirleri alınarak gerçekleştirilmektedir.<br />
Ameliyat sonrası hasta<br />
gereken en uygun zamanda ev ortamına<br />
taburcu edilmektedir. Evde egzersiz programı<br />
düzenlenen hasta pansuman için<br />
belli aralıklarla takip edilmelidir.<br />
COVID HASTASI<br />
OLANLARIN HAYATI RISKI<br />
YOKSA CERRAHI IŞLEM<br />
ERTELENMELI<br />
Koronavirüs testi pozitif çıkan ve hastalığı<br />
aktif dönemde olanlarda hayati zorunluluk<br />
olmadıkça cerrahi tedaviden uzak durulması<br />
gerekmektedir. Çünkü Covid hastası<br />
olanlarda ameliyat sonrası ekstra sorunlar<br />
görülebilmektedir. Bu hastaların genel durumu<br />
anestezi ya da darbeler sonucunda<br />
ameliyat sonrasında çok hızlı kötüleşebilmektedir.<br />
Ancak bazı hastalıklar ve kırıklar<br />
hastanın hayatını tehdit edebilmektedir.<br />
Bu gibi durumlarda anestezi, enfeksiyon,<br />
göğüs hastalıkları ve ortopedi doktorları<br />
ameliyat kararını ekip olarak almaktadır.<br />
Ameliyat kararı alındıktan sonra bu ameliyatın<br />
negatif basınçlı özel ameliyathane<br />
koşullarında yapılması gerekmektedir.<br />
Buradaki amaç hem hastaya zarar vermemek<br />
hem de sağlık personelinin hastadan<br />
enfeksiyon kapmasını engellemektir.<br />
KIRIK TEDAVISININ FAZLA<br />
GECIKTIRILMESI KALICI<br />
HASARA YOL AÇAR<br />
Uzuvlarından herhangi birinde kırık meydana<br />
gelen hastaların Covid-19 endişesi<br />
sebebiyle hastaneye başvurmamaları ve<br />
tedavilerini gerçekleştirmemeleri, kırılan<br />
kemiklerin yanlış kaynamasına neden<br />
olabilmektedir. İleri dönemlerde kalıcı<br />
hasar ve ağrılara yol açabilen bu durumun<br />
düzeltilmesi daha zor ve sıkıntılı hale<br />
gelebilmektedir.<br />
KIRIKLARDAN KORUNMAK IÇIN KEMIKLERINIZI GÜÇLENDIRIN<br />
Covid- 19 pandemi sürecinde kemikleri güçlendirmek ve kırıkların önüne geçebilmek için gerekli korunma ve hijyen tedbirleri<br />
alınarak şu önlemler alınabilir:<br />
• Özellikle yaşlılardaki hareket ve yürüme mesafesinin azalması kemiklerin ve kasların zayıflamasına neden olur. Bu sebeple her<br />
yaş grubundaki kişilerin aktivitelerini düzenlemesi gerekir. Ev içinde veya dışında günde 5 bin -7 bin 500 arası adım atılmalıdır.<br />
• Uzun süre hareketsiz kalmak ve yatmak insanın dengesinin bozulmasına, dengenin bozulması da düşme riskinin artmasına<br />
neden olur. Yumuşak bir zemin üzerinde yer egzersizleri yapmak dengenin sağlanmasına yardımcı olur.<br />
• Pandemi sürecini ev içinde geçirmek yeterli düzeyde D vitamini alımına engel olmaktadır. Her gün 20 dakika balkonda kol<br />
ve bacakların güneş alması sağlanmalıdır.<br />
• D vitamini içeren yiyecekler tüketilmeli ve mümkünse ihtiyaç durumunda takviye vitamin ve mineraller alınmalıdır.<br />
• Koronavirüs sürecinde mutfakta daha fazla zaman geçirilmesi kişilerde kilo artışına neden olur. Kilo almak kas ve eklemlere<br />
binen yükü artırırken, bu durum ilerleyen yaşlarda diz, kalça kireçlenmelerine ve ağrılara yol açar. Evdeyken çok aşırı yemek<br />
yemenin önüne geçilmeli ve özellikle hamur işi ile kızartma gibi kalori değeri yüksek besinlerin tüketilmemelidir.<br />
57 Kasım - Aralık 2020
KOAH hastalığı<br />
idrar kaçırma<br />
riskini artırıyor!<br />
Prof. Dr. Tufan Tarcan<br />
Kontinans Derneği Başkanı<br />
20 Kasım Dünya KOAH Günü’ne özel<br />
açıklamalarda bulunan Kontinans Derneği<br />
Başkanı Prof. Dr. Tufan Tarcan, yapılan<br />
çalışmalarda kadınlarda ve erkeklerde, kronik<br />
obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ile idrar<br />
kaçırma arasında net bir ilişki gösterildiğinin<br />
altını çizdi. Kilo problemi olan KOAH<br />
hastalarının zayıflamasının idrar kaçırma<br />
şiddetini azalttığına dikkat çeken Prof. Dr.<br />
Tufan Tarcan, uzun yıllar KOAH hastalığına<br />
maruz kalmanın da idrar kaçırma riskini<br />
artırdığının altını çizdi.<br />
58
İDRAR YAPMA, IDRAR TUTMA SAĞLIĞINI KORUYABILMEK IÇIN<br />
KOAH HASTALIĞININ TEDAVISI ÇOK ÖNEMLI.<br />
Hem KOAH hem de idrar kaçırma probleminiz varsa ilk yapılacak işlem KOAH hastalığının tedavisi. KOAH hastalığının<br />
tedavisinde gelinen son noktaya varıldığında ondan sonra idrar kaçırmanın tipine göre tedaviler değerlendirilmeli.<br />
Aşırı kilo (obezite) gibi başka sorunlar varsa onlar da çözülmeli. Kilo vermek idrar kaçırma şiddetini azaltıyor.<br />
Kilolu KOAH hastalarımıza idrar kaçırma tedavisi açısından da mutlaka kilo vermelerini tavsiye ediyoruz. Sigara<br />
içiyorsa onun da bırakılması önemli.<br />
KONTINANS Derneği<br />
Başkanı Prof. Dr. Tufan<br />
Tarcan, 20 Kasım Dünya<br />
KOAH Günü’nde kronik<br />
obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve<br />
idrar kaçırma arasındaki ilişkiye yönelik<br />
açıklamalarda bulundu.<br />
Erişkinlerde en sık görülen idrar kaçırma<br />
tipinin, stres idrar kaçırma ve sıkışma<br />
idrar kaçırma olduğunu belirten Prof.<br />
Dr. Tufan Tarcan, “Stres idrar kaçırma,<br />
karın içi basıncın ani artışıyla örneğin<br />
öksürük, hapşırma ya da hareketle<br />
olan idrar kaçırmadır. Sıkışma tipi idrar<br />
kaçırma ise; tamamen mesane kasının<br />
istemsiz kasılmasına bağlı olarak ortaya<br />
çıkan idrar kaçırmadır. İlk zamanlar<br />
KOAH hastalığına bağlı görülen bu<br />
idrar kaçırmanın hep stres idrar kaçırma<br />
olduğu ve yalnız kadınları etkilediği<br />
düşünülürdü. Halbuki bugün bunun<br />
böyle olmadığını biliyoruz. KOAH<br />
hastalığı hem stres hem de sıkışma tipi<br />
idrar kaçırma olasılığını artırıyor.” dedi.<br />
Bütün dünyada yapılan çalışmalarda<br />
kadınlarda ve erkeklerde, kronik<br />
obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)<br />
ile idrar kaçırma arasında net bir ilişki<br />
gösterildiğinin altını çizen Prof. Dr.<br />
Tufan Tarcan, “Yaş ilerledikçe bu oran<br />
daha da artıyor. Dolayısıyla uzun yıllar<br />
KOAH hastalığına maruz kalmanın<br />
idrar kaçırma riskini daha da artırdığını<br />
biliyoruz.” diye konuştu.<br />
KOAH HASTALIĞINDA<br />
FAZLA KILOLARI VERMEK<br />
IDRAR KAÇIRMA ŞIDDETINI<br />
AZALTIYOR<br />
KOAH hastalarında uzun dönemde<br />
karın içi basıncının artışının hem pelvik<br />
taban hem de mesane kası üzerinde<br />
zararlı etkileri olduğunu ve sfinkter<br />
yapısını bozabildiğinin altını çizen<br />
Prof. Dr. Tufan Tarcan, “İdrar yapma,<br />
idrar tutma sağlığını koruyabilmek için<br />
KOAH hastalığının tedavisi çok önemli.<br />
Hem KOAH hem de idrar kaçırma<br />
probleminiz varsa ilk yapılacak işlem<br />
KOAH hastalığının tedavisi. KOAH<br />
hastalığının tedavisinde gelinen son<br />
noktaya varıldığında ondan sonra<br />
idrar kaçırmanın tipine göre tedaviler<br />
değerlendirilmeli. Aşırı kilo (obezite)<br />
gibi başka sorunlar varsa onlar da<br />
çözülmeli. Kilo vermek idrar kaçırma<br />
şiddetini azaltıyor. Kilolu KOAH<br />
hastalarımıza idrar kaçırma tedavisi<br />
açısından da mutlaka kilo vermelerini<br />
tavsiye ediyoruz. Sigara içiyorsa onun<br />
da bırakılması önemli.” dedi.<br />
KOAH hastalığının tedavi edildiğinde<br />
ya da biraz kontrol altına alındığında<br />
idrar kaçırmanın hem stres hem de<br />
sıkışma tipi kaçırmanın buna çok<br />
iyi cevap vererek azaldığına dikkat<br />
çeken Prof. Dr. Tufan Tarcan, “İdrar<br />
kaçırma tedavisinde asıl hedef; KOAH<br />
hastalığının tedavisi olmalı. KOAH<br />
hastalığı bir noktaya kadar ya da yeteri<br />
kadar tedavi edilmezse, ondan sonra<br />
asıl idrar kaçırmaya yönelik cerrahi<br />
ve medikal tedaviler denenmeli.<br />
KOAH hastalığında, bu hastalığın<br />
semptomlarının tedavisi çoğu zaman<br />
her iki tür idrar kaçırmanın da tedavisi<br />
anlamına geliyor. Kökten tedavi süreci<br />
planlanana kadar hijyenik sorunların<br />
ortaya çıkmaması için hijyenik mesane<br />
pedi kullanılmalıdır.” diye konuştu.<br />
KOAH HASTASI IDRAR<br />
KAÇIRIYORSA GÖĞÜS<br />
HASTALIKLARI VE ÜROLOJI<br />
UZMANI TEDAVIYI BIRLIKTE<br />
PLANLAMALI<br />
KOAH hastalarının az su içerek daha<br />
az idrar kaçıracağı düşüncesinin<br />
yanlış olduğunu vurgulayan Prof. Dr.<br />
Tufan Tarcan, “Genel sistemik birçok<br />
zararının yanında böbrek taşı ve idrar<br />
yolu enfeksiyonu gibi problemlere de<br />
zemin hazırlayacağı için kesinlikle bunu<br />
yapmamalılar. Burada mutlaka bir üroloji<br />
uzmanıyla temasa geçilmeli. Eğer KOAH<br />
hastası idrar kaçırıyorsa hem akciğer<br />
hastalıkları uzmanı hem de üroloji uzmanı<br />
bunun ortak tedavisini planlamalılar.<br />
Göğüs hastalıkları uzmanı elbette<br />
KOAH hastalığının şiddetini azaltmaya<br />
gayret edecek, üroloji uzmanı da idrar<br />
kaçırmanın tedavisi için ek önlemler<br />
önerecek. Burada mümkün olduğu kadar<br />
basit önlemlerle başlamak lazım. KOAH<br />
hastalarında cerrahi tedavinin mutlaka<br />
şart olmadığı durumlarda uygulamamak<br />
gerekir.” dedi.<br />
Stres idrar kaçırma, karın içi basıncın<br />
ani artışıyla örneğin öksürük,<br />
hapşırma ya da hareketle olan<br />
idrar kaçırmadır. Sıkışma tipi idrar<br />
kaçırma ise; tamamen mesane<br />
kasının istemsiz kasılmasına bağlı<br />
olarak ortaya çıkan idrar kaçırmadır.<br />
59 Kasım - Aralık 2020
Ağız sağlığınızın genel<br />
sağlığınıza etkileri<br />
Diş hekimi Pertev Kökdemir, ağız sağlığının vücuttaki<br />
tüm organları ilgilendirdiğini söyledi. Ve sözlerine şöyle<br />
devam etti. “Ağzımız hastalıklara neden olan bakterilere<br />
açılan en önemli giriş kapısıdır. Diş eti iltihabı veya derin<br />
çürükleri olan kişilerde bu bakterilerin kana karışması<br />
ve organlarımıza hızla ulaşması çok kolay olacaktır. Bu<br />
nedenle sağlıklı bir beden, sağlıklı bir ağızdan geçer.”<br />
A<br />
ĞIZ BAKTERILERI KALBI<br />
ETKILER MI?<br />
Bazı araştırmalar, dişeti hastalığı<br />
olan kişilerin, sağlıklı diş etlerine sahip olanlara<br />
göre daha fazla kalp hastalığı olduğunu göstermektedir.<br />
Vücudunuzun genel sağlığına dikkat<br />
ettiğiniz gibi ağzınız sağlığınıza da dikkat etmeniz<br />
önemlidir.<br />
DIŞETI HASTALIĞI VE<br />
DIYABET<br />
Diyabet, vücudun enfeksiyona<br />
karşı direncini azaltabilir.<br />
Yüksek kan şekeri, diş eti<br />
hastalığına yakalanma<br />
riskini artırır. Dahası, diş<br />
eti hastalığı kan şekeri<br />
seviyelerini kontrol<br />
altında tutmayı<br />
zorlaştırabilir. Kan<br />
şekeri seviyelerini<br />
olabildiğince normale<br />
yakın tutarak diş<br />
etlerinizi koruyun.<br />
Diş hekimi Pertev Kökdemir Her yemekten<br />
sonra fırçalayın, diş ipi kullanın ve günlük antiseptik<br />
gargara ile durulayın. Yılda en az iki kez diş<br />
hekiminize görünün.<br />
KURU AĞIZ DIŞ ÇÜRÜMESINE<br />
NEDEN OLUR<br />
Tükürük, dişleri ve diş etlerini çürüklere ve diş eti<br />
iltihabına neden olan bakterilerden korumaya<br />
yardımcı olur. Dolayısıyla sürekli kuru bir ağız, diş<br />
çürümesine ve diş eti hastalığına daha duyarlıdır.<br />
Eğer ağız kuruluğunuz varsa sakız çiğneyebilir<br />
veya eczaneden alacağınız yapay tükürük takviyelerini<br />
kullanabilirsiniz.<br />
STRES VE DIŞ SIKMA<br />
Stresli, endişeli veya depresyondaysanız, ağız<br />
sağlığı sorunları için daha yüksek risk altında<br />
olabilirsiniz. Stres altındaki insanlar, diş etlerine ve<br />
vücuda zarar veren yüksek düzeyde kortizol hormonu<br />
üretir. Stres ayrıca kötü ağız bakımına da<br />
yol açar; İnsanların % 50’den fazlası stresli olduklarında<br />
düzenli olarak dişlerini fırçalamıyor veya<br />
diş ipi kullanmıyor. Stresle ilgili diğer alışkanlıklar<br />
arasında sigara içmek, alkol almak, dişleri sıkmak<br />
ve gıcırdatmak (bruksizm ) bulunur.<br />
Dişeti Hastalığı ve Erken Doğum<br />
Hamileyseniz ve diş eti hastalığınız varsa bu<br />
bebeğiniz için risk oluşturabilir. Kendinizi ve<br />
bebeğinizi nasıl koruyacağınızı öğrenmek için<br />
kadın doğum uzmanınız ve diş<br />
hekiminizle konuşun.<br />
60
Öfke kontrolü<br />
nasıl sağlanır?<br />
Uzman Psikolog & Psikoterapist Yelda<br />
Başaran, “Öfkemi Kontrol edemiyorum. Ne<br />
Yapmalıyım?” sorusuna ilişkin Narkoz Sağlık<br />
Dergisine açıklamada bulundu.<br />
Yelda BAŞARAN<br />
Uzman Psikolog&Psikoterapist<br />
E<br />
VDE, işte, trafikte hepimiz zaman<br />
zaman çeşitli sebeplerden dolayı<br />
öfkeleniriz.<br />
Aslında öfke duygusu da tıp ki<br />
sevinmek hüzünlenmek heyecanlanmak<br />
gibi doğal bir duygudur. Fakat burada<br />
önemli olan bu duyguyu kontrol altına<br />
tutabilmektir.<br />
Çünkü kontrol edilemeyen öfke duygusu<br />
kişiye aynı zamanda pişmanlık duygusu<br />
da yaşatabilir.<br />
Peki öfke kontrol edilmezse ne olur?<br />
Kontrol edilemeyen öfke duygusu kişinin<br />
çalışma yaşamında üretkenliğinin ve işlevselliğinin<br />
bozulmasından sağlık açısından<br />
başta bağışıklık sistemi, kalp damar, mide<br />
bağırsak, baş ağrısı tansiyon ve mide<br />
rahatsızlıkları depresyon gibi sorunların<br />
yaşanmasına sebep olur.<br />
Öfke kontrolü nasıl sağlanır?<br />
1.Derin bir nefes alın<br />
Ani bir öfke nöbetiyle kanın beyninize<br />
sıçradığını hissettiğiniz anlarda ilk olarak<br />
kendinize bir dakika zaman ayırın ve<br />
diyaframınızdan derin derin nefes almayı<br />
deneyin. Bunu yapmak birazda olsa sakinleşmenize<br />
yardımcı olur.<br />
2.Kendi kendinize rahatlatıcı<br />
telkinlerde bulunun<br />
Öfkelendiğiniz anlarda yalnızca sizin duyabileceğiniz<br />
bir tonda kendinize “rahatla”<br />
ya da “sinirlenecek bir şey yok” gibi rahatlatıcı<br />
telkinlerde bulunun. Bunu yaparken<br />
sinirinizin azaldığını hissedene kadar derin<br />
derin nefes almayı da ihmal etmeyin.<br />
3.Odağınızı değiştirin<br />
Öfkelendiğinizi hissettiğiniz o an sinirlerinizi<br />
bozan şeylere odaklanmak yerine<br />
bu durumla nasıl baş edebileceğinize<br />
odaklanmaya çalışın. Örneğin; çocuklarınızın<br />
odalarının sürekli dağınık olması sizi<br />
çıldırtıyor mu?<br />
O zaman odalarının kapısını kapatın.<br />
Ya da Eşinizin akşam yemeğine sürekli<br />
geç kalması sinirlerinizi mi bozuyor?<br />
O zaman da yemek saatini biraz daha<br />
geriye alın ya da eşinizle konuşarak belirli<br />
akşamlarda ayrı ayrı da yemek yiyebileceğinizi<br />
ifade edin. Duygularınıza farklı bir<br />
açıdan bakmayı öğrenmek kontrolünüzde<br />
olmayan durumlarla çok daha rahat baş<br />
edebilmenizi sağlar.<br />
4. Duygularınızı konuşarak<br />
ortaya koyun<br />
Öfkeyi dışa vurmak içimize atmaktan<br />
daha sağlıklı bir durumdur. Tabi burada<br />
dikkat edilmesi gereken şey duygularınızı<br />
o an nasıl koyduğunuzdur.<br />
Tavsiye : yaşadığınız öfke patlamasının<br />
Öfke rüzgar gibidir,<br />
Bir süre sonra diner<br />
ama bir çok dal<br />
çoktan kırılmıştır bile<br />
Hz.Mevlana<br />
ilk etkileri geçtikten ve biraz sakinleştikten<br />
sonra kendinizi sakince ve olabildiğince<br />
açık kırmadan ve incitmeden bir şekilde<br />
karşınızdaki kişiye ifade etmeye çalışın.<br />
Yalnız bunu yaparken siz siz olun karşınızdaki<br />
kişiyi incitmeden ve soğuk kanlı bir<br />
şekilde yapmaya özen gösterin.<br />
5. Öfkeniz sizi değil siz öfkenizi<br />
yönetin!<br />
Ne kadar öfkeli olursanız olun öfkenizin<br />
tüm gününüzü ziyan etmesine asla izin<br />
vermeyin.<br />
Eğer ki siz öfkenizi değil o sizi yönetmeye<br />
başlarsa kendinizi çok geçmeden negatif<br />
duygular yumağı içinde bulmanız an<br />
meselesi olabilir!<br />
61 Kasım - Aralık 2020
Trafik kurallarına uyalım,<br />
uymayanları uyaralım!<br />
Trafik kurallarına uymak bir zorunluluktur. Her sürücü, bu kurallara uymayı bir ilke<br />
olarak kabul etmelidir. Uymayanları da uyarmalıdır. Hepimiz kuralsızlığın ne kadar<br />
cana mal olduğunu biliyoruz. Onlarca insan yaralanıyor ve hayatını kaybediyor. Hayat<br />
kurtarmak bizim elimizde. Trafik Canavarına fırsat vermemeliyiz.<br />
Y<br />
ALNIZCA kurallara uymak<br />
bizi iyi sürücü yapmaz. Başka<br />
sürücülerin ve yayaların<br />
hatalarını görmek ve onları<br />
da uyarmak zorunluluğumuz var.<br />
Sürücü belgenizi aldıktan sonra trafiğe<br />
çıkacaksınız. Sürücü belgesi almak<br />
Trafiğe çıkmanın ilk koşulu olsa da<br />
deneyim kazanmak zamanla olacaktır.<br />
Deneyimsiz sürücüler, trafiğin az olduğu<br />
saatleri ve güzergâhları seçmelidir.<br />
Emniyet Kemerimizi takmadan aracımızı<br />
çalıştırmayalım! Sürücü koltuğuna<br />
oturduğumuz andan itibaren kurallara<br />
uymalıyız. Bunu bir alışkanlık haline<br />
getirirsek zorlanmayız.<br />
SÜRÜCÜ HATALARI VE<br />
KAZA NEDENLERİ<br />
Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik<br />
Başkanlığı, yurt genelinde meydana<br />
gelen trafik kazalarında en sık görülen<br />
sürücü hatalarını şöyle sıraladı:<br />
-Araç hızını yol, hava ve trafiğin gerektirdiği<br />
şartlara uydurmamak,<br />
-Kavşak geçit ve kaplamanın dar<br />
olduğu yerlerde geçiş önceliğine<br />
uymamak,<br />
-Şerit izleme ve değiştirme kuralına<br />
uymamak,<br />
-Dönüş kurallarına uymamak, kırmızı<br />
ışık veya görevlinin dur işaretinde<br />
durmamak,<br />
-Taşıt giremez trafik işareti bulunan<br />
yerlere girmek,<br />
-Yaya ve okul geçitlerinde yavaşlamamak,<br />
yayalara geçiş hakkı vermemek,<br />
-Alkollü olarak araç kullanmak, aşırı<br />
hızla araç kullanmak, geçme yasağı<br />
olan yerlerden geçmek ve hatalı şekilde<br />
yasak olan yerlere park etmek.<br />
TRAFİK KURALLARINA UYALIM!<br />
62
EHLİYET KURSU<br />
İLAN ÇALIŞMASI<br />
63 Kasım - Aralık 2020
Özgenur Taşkın<br />
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin<br />
Hastanesi’nden Uzman Klinik Psikolog<br />
Psikolojik sağlamlık,<br />
bağışıklık sistemini güçlendiriyor<br />
Covid pozitif hastaların tedavisinde fiziksel tedavi kadar psikolojik sağlamlığın<br />
önemli olduğunu belirten uzmanlar, psikolojik sağlamlığın bağışıklık sistemi<br />
üzerindeki olumlu etkisine dikkat çekiyor. Covid-19 tanısının hasta yakınını da çok<br />
yoğun şekilde etkilediğini belirten uzmanlar, hem hastalar hem de hasta yakınları<br />
için önemli tavsiyelerde bulunuyor.<br />
ÜSKÜDAR Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin<br />
Hastanesi’nden Uzman Klinik Psikolog Özgenur<br />
Taşkın, Covid sürecinde hasta yakını olmak<br />
ve psikolojik sağlamlık yöntemlerine ilişkin<br />
değerlendirmelerde bulundu.<br />
COVID-19 TANISI, HASTA YAKINLARINI DA<br />
YOĞUN ETKILIYOR<br />
COVID-19 enfeksiyonunun, hızlı yayılımı ve ağır klinik seyri<br />
nedeniyle kısa sürede tüm dünyayı etkileyen bir salgın olduğunu<br />
hatırlatan Özgenur Taşkın, bu salgın sürecinde hastalığın<br />
fizyolojik etkileri kadar psikolojik etkilerinin de oldukça yoğun<br />
olduğuna dikkat çekti. Özgenur Taşkın, “Covid-19 tanısı<br />
almak kişi kadar yakınlarını da çok yoğun etkiler içerisinde<br />
bırakmaktadır. Kişi ve aile üyeleri öncelikle bilinmezlik ile karşı<br />
karşıya kalır, yoğun stres, kaygı, fiziksel ruhsal ve ekonomik<br />
kaygıya neden olan bir süreçtir.”<br />
BELIRSIZLIK, OLUMSUZ DUYGULARI<br />
TETIKLEYEBILIR<br />
İnsan psikolojisinde en büyük stres kaynağının yıllardır belirsizlik<br />
olarak bilindiğini söyleyen Özgenur Taşkın, pandemi sürecinde<br />
hem hasta hem hasta yakını açısından yoğun bir belirsizlik söz<br />
konusu olduğunu kaydetti.<br />
“Tedavi sürecinde aile desteğinin önemi büyüktür fakat bulaşıcı<br />
64
hastalıklarda bulaş riskinden dolayı hasta<br />
yakınları da gerekli desteği vermekte<br />
zorlanabilmektedir” diyen Özgenur Taşkın,<br />
“Bu durumda hasta kendisini ‘yalnız,<br />
dışlanmış, suçlu’ hissedebilir. Bu olumsuz<br />
hislerle beraber belirsizlik kişide olumsuz<br />
duyguları tetikleyebilir. Tetiklenen<br />
olumsuz duygular ‘ölüm korkusunu’<br />
beraberinde getirebilir. Pandemi nedeniyle<br />
hasta yakınlarının hastanede bulunmama<br />
gerekliliği, kliniklere ve yoğun bakımlara<br />
refakatçi veya ziyaretçi kabul edilmeme<br />
durumu bu süreci farklı kılmaktadır.<br />
Belirsizlik sürecine yalnızlık hissi de dahil<br />
olduğunda kişide psikolojik problemlere<br />
sebebiyet verebilir” uyarısında bulundu.<br />
AKUT STRES<br />
BOZUKLUĞUNUN<br />
BELIRTILERINE DIKKAT!<br />
Salgın durumunda yaşanan ölüm<br />
korkusunun uzantısı olarak görülen<br />
uykusuzluk, kabus görme, sürekli virüsle<br />
ilgili görüntü ve felaket senaryolarının<br />
olması, hastalığın yakınlarına bulaşacağı<br />
korkusu, öfkelenme, suçluluk duyma,<br />
ümitsizlik ve yalnızlık şikayetleri akut stres<br />
bozukluğunun habercisi olduğunu belirten<br />
Özgenur Taşkın, karantina süresi uzadıkça<br />
bu belirtilerin şiddetinin artacağını<br />
vurguladı.<br />
PANDEMI GÜNDEMI,<br />
STRESI ARTIRIYOR<br />
Aynı zamanda gündemin yoğun olarak<br />
pandemi ile meşgul olması gibi etkenlerin<br />
kişisel ve kitlesel stresi artırmakta ve<br />
paniğe neden olduğunu belirten Özgenur<br />
Taşkın, “Kişilik özellikleri, sosyo ekonomik<br />
koşullar, daha önceden kronik ruhsal<br />
veya fiziksel bir hastalığa sahip olma,<br />
sosyal destek varlığı, krizle baş edebilme<br />
ve yeni duruma uyum sağlama becerisi,<br />
kişilerin psikolojik dayanıklılığı gibi birçok<br />
faktör sürece verilen tepkisel yanıtı<br />
etkilemektedir. Aynı zamanda kişilerin<br />
medyada salgın ile ilgili haberleri takip<br />
etmesi de bilinçlendirmesi yanında<br />
endişeye sebebiyet verebilmektedir” diye<br />
konuştu.<br />
Sağlamlık’ bağışıklık sistemini doğrudan<br />
etkilemektedir.”<br />
Özgenur Taşkın, psikolojik sağlamlığı<br />
artırmak yapılması gerekenleri şöyle<br />
sıraladı:<br />
Güçlü yönlerinizi fark edin: Tedavi<br />
sürecinde hasta ve hasta yakınlarının<br />
düşünmek ve farkında olmak için çokça<br />
vakti olacaktır. Hatta fark etmekten öte<br />
yazmak da iyi olabilir.<br />
Güçlü yönlerinizi analiz edin: Bugüne<br />
kadar geçirdiğiniz fırtınaları düşünün. Sizi<br />
ayakta tutan ne oldu? “Bununla nasıl başa<br />
çıkmıştım” sorusunu sorun ve cevabını<br />
bulun. Hatta bulmakla yetinmeyin,<br />
geliştirin. Olumsuz düşüncelerle<br />
geçireceğiniz vakti ve enerjiyi, gelişime<br />
harcamanın tam da zamanı.<br />
Yakınlarınıza “Psikolojik Sağlamlık”tan<br />
bahsedin: Hastalık sürecinde siz kadar<br />
onlar da yıpranıyor olabilir, ailenize<br />
yardımcı olmak hem size güçlü<br />
hissettirecektir hem de sizin gücünüzü<br />
gören aileniz mutlu hissedecektir.<br />
Yalnız kaldığınız zamanı azaltın:<br />
Sosyalleşmek koruyucu bir faktördür.<br />
Pandemi sürecinde fiziksel yalnızlık olabilir<br />
fakat telefonla iletişimi mutlaka sürdürün.<br />
Psikolojik sağlamlığı destekleyen<br />
rutinleriniz olsun: Bu maddeleri tek bir<br />
defa yapmak değil, hayatınızın bir parçası<br />
haline getirmek hedef olabilir. Size iyi<br />
gelen kişileri, kitapları, şarkıları ve filmleri<br />
yakınlarınızda bulundurun.<br />
BAŞ ETMEKTE<br />
ZORLANIYORSANIZ<br />
DESTEK ALIN<br />
Klinik Psikolog Özgenur Taşkın,<br />
tüm bu önerilere rağmen baş<br />
etmekte zorlanılıyorsa bir ruh<br />
sağlığı uzmanından destek<br />
alınmasını tavsiye ederek<br />
“Bunu Covid sürecinde hastalar<br />
ve hasta yakınları yol haritası<br />
olarak belirleyebilir. Bu süreçte<br />
psikolojik desteği hem Covid<br />
geçiren hastaların hem de hasta<br />
yakınlarının göz ardı etmemesi<br />
gerektiğini düşünmekteyiz.<br />
Psikolojik müdahaleler aracılığı<br />
ile hasta ve ailesinin olası kriz ve<br />
travmadan olumsuz etkilenmesi<br />
önlenerek, sağlıklı yaşam biçimini<br />
devam ettirmesi ve yaşam<br />
kalitesini artırması sağlanabilir.”<br />
PSIKOLOJIK SAĞLAMLIK IÇIN<br />
YAPILMASI GEREKENLER<br />
COVID-19 tanısı alan bir hastanın ruh<br />
sağlığının yerinde olmasının, kişiyi fiziksel<br />
hastalıkların yükünden kurtaracağını<br />
ve aynı zamanda iyileşmesine destek<br />
olacağını söyleyen Özgenur Taşkın<br />
sözlerine şöyle devam etti: “Bağışıklık<br />
sisteminin kuvvetli olmasının hastalığın<br />
atlatılması için büyük faktör olduğunu<br />
doktorlar çokça dile getirmektedir ve<br />
burada bir diğer faktör vardır ki ‘Psikolojik<br />
65 Kasım - Aralık 2020
66
67 Kasım - Aralık 2020
68