Ciepły dom Gwarancja ceny - ŚWIAT ARCHITEKTURY
Ciepły dom Gwarancja ceny - ŚWIAT ARCHITEKTURY
Ciepły dom Gwarancja ceny - ŚWIAT ARCHITEKTURY
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Abroad<br />
Abroad<br />
MOST POLSKA–ANGLIA<br />
Cezary Bednarski, mieszkający<br />
w Londynie od<br />
1981 roku polski architekt, właściciel<br />
pracowni Studio Bednarski<br />
Ltd. pracuje na terenie Europy<br />
i Afryki. Prowadzi międzynarodową<br />
działalność naukową oraz publikuje,<br />
a w zakresie jego zainteresowań znajduje<br />
się architektura, projektowanie<br />
mostów, oszczędność energii i ogniwa<br />
fotowoltaiczne. Architekt jest między innymi:<br />
członkiem Royal Institute of British Architects<br />
(RIBA), członkiem i doradcą Royal<br />
Society of Arts, doradcą UNESCO, Amuru<br />
Futures Ltd. i Lekki Beltway Concession Development<br />
Ltd. w Nigerii.<br />
Polskie granice są otwarte dla architektów<br />
od zaledwie 6 lat. Jak było, gdy<br />
zaczynał Pan w 1981 roku? Czy trudniej<br />
niż obecnie?<br />
Do Londynu przyjechałem 14 marca 1981<br />
roku na miesiąc wakacji, czyli już jakiś czas<br />
temu, i wyszły z tego dość długie wakacje.<br />
Na początku nie było łatwo i zajęło mi trochę<br />
czasu, aby się ustabilizować, tak w zawodzie,<br />
jak i w życiu. Musiałem przejść przez system<br />
tutejszych kwalifikacji zawodowych, chociaż<br />
tak naprawdę nie było to konieczne, gdyż<br />
brytyjski system prawny nie chroni zawodu<br />
architekta. Wydaje mi się, że teraz, po integracji<br />
europejskiej, łatwiej jest tutaj zacząć.<br />
społeczeństwa w Wielkiej Brytanii. Niewielkie<br />
aspiracje klientów pociągają za sobą<br />
słaby poziom projektów. Być może termin<br />
„budownictwo” byłby tu bardziej właściwy,<br />
gdyż „architektura” sugeruje obecność<br />
składnika sztuki, którego trudno się w tych<br />
realizacjach doszukać. Nie pomaga system<br />
pozwoleń planistycznych prowadzony przez<br />
urzędników, którzy nie mają wykształcenia<br />
kierunkowego i nie są, poza wyjątkami,<br />
w stanie stanąć do inteligentnego i krytycznego<br />
dyskursu z architektami.<br />
Jak architekt z Polski odbierany jest<br />
przez angielskich inwestorów? Co szczególnie<br />
ceni sobie Pan we współpracy<br />
z nimi?<br />
Mieszkańcy Londynu porozumiewają się<br />
ponad 700 różnymi językami. Polski wciąż<br />
jeszcze jest jednym z <strong>dom</strong>inujących, tak że<br />
polski architekt jest już tutaj niejako bardziej<br />
faktem niż ewenementem. Jest nas sporo.<br />
W zeszłym roku w Museum of London odbyła<br />
się wystawa pod tytułem London Creatives<br />
– Polish Roots. Sam byłem zdumiony, ilu luminarzy<br />
kultury angielskiej jest albo Polakami,<br />
albo ma polskie pochodzenie. Mam nadzieję,<br />
że następna taka wystawa będzie prezentować<br />
również prace kilku architektów. Wśród<br />
34 osób wybranych do pierwszej wystawy<br />
byłem jedynym przedstawicielem zawodu, jeżeli<br />
nie liczyć profesora Józefa Rykwerta, który<br />
jest historykiem architektury mieszkającym<br />
w Londynie od roku 1939.<br />
Moim zdaniem klienci przychodzą do nas<br />
nie dlatego, że ja jestem Polakiem, tylko z powodu<br />
jakości naszej architektury i rzetelności<br />
rzemiosła. Lubią też wyraźnie fakt, że moje<br />
wykształcenie architektoniczne było bardziej<br />
wszechstronne niż studia angielskie i obejmowało<br />
przedmioty takie jak konstrukcje. To powoduje,<br />
miedzy innymi, że oryginalność naszych<br />
projektów jest oparta na pragmatyzmie<br />
i innowacji technicznej, a nie na frywolności<br />
form i ekspresji.<br />
Jako skutek oczywisty tej brytyjskiej mieszanki<br />
kulturowej, prawdopodobnie tylko<br />
około połowa naszych klientów to Anglicy.<br />
Spotykamy się z różnymi oczekiwaniami, kulturami,<br />
no i trzeba też powiedzieć poglądami<br />
na temat uczciwości...<br />
Wywiad z Cezarym Bednarskim 2<br />
To prawda, że w Anglii każdy może<br />
wykonywać zawód architekta, jednak<br />
nie każdy może się nim nazywać?<br />
Istotnie, niezwykła to anomalia. Chroniony<br />
jest tytuł zawodowy „architekt”, ale nie<br />
działalność projektowa, którą może podejmować<br />
każdy. Na przykład Wayne Hemingway,<br />
współzałożyciel firmy odzieżowej Red<br />
or Dead, jest teraz znanym „architektem”<br />
i „urbanistą”… W związku z tą sytuacją, poza<br />
gwiazdami i gwiazdkami, ciągle obrzucanymi<br />
medialnym konfetti, niski jest tutaj ogólny<br />
poziom architektury, szczególnie tej, która<br />
nie trafia do publicznych środków przekazu<br />
i jest produkowana przez „projektantów architektonicznych”.<br />
Ten tytuł może być spokojnie<br />
używany przez ludzi bez jakiegokolwiek<br />
wykształcenia w kierunku architektonicznym.<br />
Nie da sie ukryć, że idzie to „ręka w rękę”<br />
z raczej niskim poziomem kultury wizualnej<br />
W portfolio Państwa pracowni sporo<br />
jest mostów i kładek. Skąd zamiłowanie<br />
do takiej właśnie nietypowej<br />
architektury?<br />
John Roebling, projektant Brooklyn<br />
Bridge, powiedział: „Uduchowienie natury<br />
to cel i zwieńczenie aktu kreowania”. Most,<br />
wg encyklopedii, to struktura umożliwiająca<br />
pokonanie przeszkody na drodze ruchu, ale są<br />
to również najbardziej poetyckie i inspirujące<br />
wytwory ludzkości. Pozostają one wymownymi<br />
manifestacjami ludzkich pragnień. Wyrażeniem<br />
potrzeby dotarcia „tam”, tam po drugiej<br />
stronie rzeki, przepaści, sznurów samochodów<br />
czy pociągów, tnących powietrze jak<br />
„noże rzeźników”. Jedyne struktury o podobnej<br />
głębi atawistycznych znaczeń to świątynie,<br />
które również umożliwiają sięganie „tam” i definiują<br />
te najbardziej uświęcone przestrzenie.<br />
Prawdziwe mosty są uzdrawiającymi wizerunkami<br />
harmonii i piękna. Z minimalnym tylko<br />
nadmiarem użytego materiału i powściągliwością<br />
formy, mają one tę samą ekspresyjność<br />
i napięcie, jak wielka muzyka i poezja. Jawią<br />
się jako doskonała synteza harmonii, funkcji<br />
i użycia materiału. Są <strong>dom</strong>inujące.<br />
Pierwszy most drewniany, 40-metrowy,<br />
zaprojektowałem i policzyłem jako student<br />
trzeciego roku architektury na Politechnice<br />
Warszawskiej. Przez wiele lat wyglądało na<br />
to, że będzie on jedyny, w naszych czasach<br />
bowiem, przed „erą” Santiago Calatravy,<br />
mosty projektowali nieomal wyłącznie inżynierowie.<br />
W 1993 roku ogłoszono w Anglii<br />
otwarty konkurs na kładkę pieszą przez Tamizę.<br />
Zgłosiło się około 600 architektów<br />
i inżynierów. W końcu, po dogrywce, wygraliśmy<br />
projektem mostu z włókien węglowych,<br />
chronionego powłoką diamentową o grubości<br />
kilku mikronów. Do pewnego stopnia mosty<br />
zainteresowały mnie dlatego, że jako drogie,<br />
„ciężko pracujące” konstrukcje, nie pozwalały<br />
na dekoracyjne udziwnienia. Elegancja<br />
i wyrafinowanie formy musiały współgrać<br />
z logiką konstrukcji – tak mi się przynajmniej<br />
wydawało. Niestety, w ostatniej dekadzie<br />
projektowanie mostów, a zwłaszcza kładek<br />
pieszych, „złapało” już tę ohydną chorobę<br />
„frywolności formalnej” – im dziwniej, tym<br />
lepiej, czy ma to sens, czy nie. Coraz częściej<br />
widzi się projekty mostów, które pozbawione<br />
są czystości logiki strukturalnej, mają natomiast<br />
wymyślne formy architektoniczne.<br />
Na przykład smutne są wyniki konkursów<br />
na chyba już cztery mosty w Krakowie,<br />
gdzie dziwactwo zagórowało nad elegancją<br />
i powściągliwością. Jest to do pewnego stop-<br />
nia wina mediów i klientów, którzy szukają<br />
tzw. „ikon mostowych”, jednak wielokrotnie<br />
winni są projektanci, często cyniczni. Druga<br />
strona medalu to mosty trywialne, tzw. „tanie”,<br />
pozbawione gracji (na przykład strasznie<br />
mnie smucą wszystkie nowe mosty warszawskie<br />
– zbudowane i będące w budowie – bez<br />
polotu i finezji formy). Walka z „miernotą”<br />
i dziwactwem jest obowiązkiem wszystkich,<br />
którym leży na sercu postęp – tak techniczny,<br />
jak i intelektualny. Problem z „miernotą”<br />
polega na tym, że jest ona zawsze w stanie<br />
wyjaśnić, dlaczego nie można było inaczej<br />
i dlaczego rozwiązanie musi być byle jakie,<br />
a dziwactwo dobrze się w naszych czasach<br />
sprzedaje...<br />
Jak pokrótce można scharakteryzować<br />
Pana architekturę? Czym się ona<br />
wyróżnia?<br />
To pytanie medialne, sprytnie obnażające<br />
naszą słabość – nie mamy stylu. W czasach<br />
gdy architektura została sprowadzona do poziomu<br />
projektowania mody i trzeba publiczność<br />
zadziwiać nową fotogeniczną kolekcją<br />
dwa razy w roku – za każdym razem inną<br />
i „oryginalną” – brak stylu jest jak klątwa, tak<br />
dla mediów jak i zależnych od nich klientów,<br />
78 świat świat architektury<br />
świat architektury 79<br />
3