Lotnictwo Aviation International 5/2019
Magazyn Lotniczy Zespołu Badań i Analiz Militarcnych
Magazyn Lotniczy Zespołu Badań i Analiz Militarcnych
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
AIR FAIR <strong>2019</strong><br />
Łukasz Pacholski<br />
Kompetencje<br />
Wojskowych Zakładów Lotniczych nr 2 S.A.<br />
w utrzymaniu samolotów produkcji Lockheed Martin<br />
C-130E Hercules<br />
stanowią wyposażenie<br />
14. eskadry lotnictwa<br />
transportowego<br />
w Powidzu, do końca<br />
roku zaplanowano<br />
powrót do linii ostatniego<br />
z pięciu samolotów<br />
tego typu jakimi<br />
dysponuje polskie<br />
lotnictwo wojskowe.<br />
To zaś otworzy okres<br />
roku, w czasie którego<br />
WZL nr 2 S.A. mogą<br />
powalczyć o zamówienia<br />
eksportowe.<br />
Zmiany sprzętowe, które w bieżącym wieku zapoczątkowały Siły Powietrzne, doprowadziły<br />
do tego, że jednym z głównych dostawców samolotów stał się koncern Lockheed Martin. To<br />
właśnie sprzęt tego producenta trafił do dwóch baz lotnictwa taktycznego (F-16 Jastrząb),<br />
a także jednej lotnictwa transportowego (C-130E Hercules). Nie może więc dziwić, że ważnym<br />
elementem jest budowa w ślad za tym krajowych zdolności pozwalających na zabezpieczenie<br />
ich eksploatacji – przewodnią rolę pełnią w tym zakresie Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 S.A.<br />
w Bydgoszczy.<br />
C-130 Hercules<br />
Pierwszy polski średni samolot transportowy<br />
C-130E, o numerze taktycznym 1501,<br />
dotarł do 33. Bazy Lotnictwa Transportowego<br />
w Powidzu 24 marca 2009 roku. Od<br />
początku cała flota pięciu Herculesów jest<br />
intensywnie wykorzystywana w ramach<br />
utrzymania mostów powietrznych pomiędzy<br />
krajem i rejonami stacjonowania Polskich<br />
Kontyngentów Wojskowych, a także<br />
stanowią one wsparcie dla kontyngentów<br />
realizujących ćwiczenia zarówno w Polsce,<br />
jak i poza granicami kraju. W ciągu lat dały<br />
się poznać jako wysoce efektywny samolot<br />
transportowy, dzięki któremu polscy piloci<br />
dotarli w takie miejsca jak Alaska, Afryka, Bliski<br />
Wschód, czy Afganistan.<br />
W tej roli C-130E Hercules uzupełniają<br />
potencjał 8. Bazy Lotnictwa Transportowego<br />
w Krakowie (posiadającej na stanie lekkie<br />
samoloty transportowe Airbus Defence and<br />
Space C-295M) oraz sojuszniczych ciężkich<br />
samolotów Boeing C-17A Globemaster III<br />
eksploatowanych w ramach konsorcjum<br />
Strategic Airlift Capability NATO (Polsce<br />
przysługuje prawo do wykorzystania samolotów<br />
przez 150 godzin rocznie).<br />
Starania WZL nr 2 S.A. związane z serwisowaniem<br />
powidzkich C-130E datują się<br />
od 2008 roku, a więc od momentu realizacji<br />
prac remontowych w Stanach Zjednoczonych.<br />
Dwa lata później (w czasie wystawy Air<br />
Fair 2010) doszło do podpisania pierwszych<br />
umów dotyczących współpracy z potentatami<br />
branżowymi, którzy mieli służyć know-<br />
-how, a także być dostawcami komponentów<br />
do serwisowania maszyn – brytyjskim<br />
Marshall Aerospace oraz amerykańskim<br />
Kellstrom Industries, w następnych latach<br />
dołączyli kolejni, którzy uzupełniają kompetencyjnie<br />
potencjał bydgoskiego przedsiębiorstwa<br />
do dnia dzisiejszego.<br />
W połowie stycznia 2012 roku Ministerstwo<br />
Obrony Narodowej, za pośrednictwem<br />
Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych,<br />
rozstrzygnęło przetarg dotyczący serwisowania<br />
tych samolotów, jak się okazało<br />
bydgoskie zakłady złożyły najlepszą ofertę.<br />
Co ważne i co jest godne pochwalenia, od<br />
samego początku zdecydowano się na zakontraktowanie<br />
usług na okres trzech lat<br />
z góry – tego typu rozwiązanie pozwoliło na<br />
przygotowanie przez usługodawcę stabilnej<br />
strategii prac oraz perspektywy na rozwój<br />
potencjału zarówno pod względem technicznym<br />
jak i ludzkim. Co jest także ważne,<br />
umowa objęła okres do momentu rozpoczęcia<br />
generalnego przeglądu płatowców w ramach<br />
programu PDM (Programmed Depot<br />
Maintenance).<br />
Na początku 2015 roku Ministerstwo<br />
Obrony Narodowej, za pośrednictwem<br />
Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych,<br />
podpisało dwie umowy z WZL nr 2 S.A. –<br />
pierwsza dotyczy realizacji przeglądów<br />
strukturalnych PDM, a druga kontynuacji<br />
serwisu. Podobnie jak poprzednio są to<br />
umowy wieloletnie, kontrakt na PDM zakończy<br />
się w <strong>2019</strong> roku, a na serwis dobiegł<br />
końca w 2018 roku. W obu przypadkach<br />
decydenci zdecydowali się na wyłączenie<br />
procedury przetargowej ze względu na<br />
bezpieczeństwo państwa, to też gwarantowało,<br />
że usługi będą realizowane w kraju<br />
i dzięki temu nie przepadną wcześniej zainwestowane<br />
środki przeznaczone na rozwój<br />
techniczny i kompetencyjny.<br />
PDM, Programmed Depot Maintenance,<br />
jest generalnym przeglądem struktury<br />
płatowca samolotu Lockheed Martin C-130<br />
Hercules oraz jego systemów pokładowych.<br />
Według instrukcji US Air Force, na bazie których<br />
eksploatowane są polskie samoloty<br />
tego typu, każdy z nich powinien przechodzić<br />
je standardowo co 69 miesięcy bez<br />
względu na zrealizowany nalot. Przed rozpoczęciem<br />
właściwego PDM, realizator oraz<br />
użytkownik, rozpoczynają przygotowania<br />
na około dwa lata wcześniej. Około 90 dni<br />
przed przylotem konkretnego egzemplarza<br />
na prace, plan zostaje jeszcze dopracowany,<br />
dzięki czemu pracownicy techniczni wiedzą<br />
czego się spodziewać.<br />
42<br />
<strong>Lotnictwo</strong> <strong>Aviation</strong> <strong>International</strong> MAJ <strong>2019</strong>