002.naspot2-boja - Građevinski fakultet
002.naspot2-boja - Građevinski fakultet
002.naspot2-boja - Građevinski fakultet
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Sveučilište u Zagrebu <strong>Građevinski</strong> <strong>fakultet</strong><br />
Diplomski sveučilišni studij Smjer: GEOTEHNIKA<br />
Nasute i potporne građevine 2<br />
Prof. dr. sc. Tomislav Ivšić<br />
<strong>Građevinski</strong> <strong>fakultet</strong> Zagreb<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 1<br />
Hidrotehnički nasipi<br />
Nasipi za zaštitu od poplava duž riječnih korita<br />
Geotehnički problemi<br />
•Nalazišta zemlje za gradnju nasipa<br />
•Zaštita pokosa nasipa<br />
•Zaštita od prodora vode ispod nasipa<br />
•Hidraulička stabilnost zaobalja<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 3<br />
Hidrotehnički nasipi<br />
•niske brane velike duljine koji<br />
omeđuju i određuju vodene tokove<br />
rijeka i kanala razne namjene<br />
•uzvodna strana: stalno ili<br />
povremeno pod vodom<br />
•nizvodna strana: pod utjecajem<br />
oborinske i eventualno procjedne<br />
vode različito oblikovanje i zaštita<br />
uzvodnog i nizvodnog pokosa<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 2<br />
Hidrotehnički nasipi<br />
Primjer: Savski nasip u Zagrebu<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 4
Primjer: Savski nasip u Zagrebu<br />
Lijeva obala<br />
Hidrotehnički nasipi<br />
Desna obala<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 5<br />
Hidrotehnički nasipi<br />
Zaštita pokosa nasipa – povremeno i kraće plavljenje<br />
Zaštita pokosa nasipa – dio nasipa s dugotrajnim vodostajem<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 7<br />
Hidrotehnički nasipi<br />
Nalazišta zemlje za gradnju nasipa<br />
- proširenje i produbljenje riječnog korita<br />
- korištenje površinskog sloja iz inundacije<br />
Sabirni i melioracioni kanali kao izvorište<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 6<br />
Hidrotehnički nasipi<br />
Zaštita od prodora vode ispod nasipa<br />
Hidraulička stabilnost zaobalja<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 8
Opća načela prilikom projektiranja<br />
• razmjerno jednostavne građevine - dominantni izvedbeni i troškovni aspekti<br />
• najvažniji radovi: iskop - transport - ugradnja - oblikovanje i zaštita pokosa<br />
• grade se iz zemljanih materijala koji se nalaze najbliže trasi nasipa ili iz<br />
viškova iskopa ukoliko nisu previše udaljeni<br />
• materijali koje treba dovoziti iz većih udaljenosti koriste se u minimalnim<br />
količinama voditi brigu o maksimalnoj zaštiti i očuvanju okoliša<br />
• iskapanja radi dobivanja materijala za gradnju (nalazišta materijala) nacelno<br />
provesti u zaplavnom ili potopljenom području. U otvorenim područjima<br />
treba ih estetski oblikovati i , po mogućnosti, dati korisnu namjenu (šljunčare,<br />
ribnjaci, rekreacija .. ) tamo gdje je prikladno nasipe je pozeljno koristiti za<br />
promet kako bi im se prosirila namjena i izvori financiranja<br />
• hidrotehnički nasipi su regionalne građevine dugog vijeka korištenja - treba<br />
pažljivo isplanirati zahvate<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 9<br />
Hidrotehnički nasipi<br />
IZVEDBA NASIPA<br />
•Kontrola gradiva na nalazištima<br />
•Kontrola ugradnje (što, koliko, kako)<br />
•Oblikovanje i obrada pokosa (nasipavanje<br />
preko profila, skidanje viškova, valjanje<br />
pokosa i sl.)<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 11<br />
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
PROJEKTNI ZAHTJEVI<br />
Racionalizacija projektnog poprečnog profila - ušteda u kvadraturi<br />
poprečnog presjeka na velikoj duljini daje znatne volumene<br />
Sigumost građevine:<br />
• Opća stabilnost u statičkim i seizmičkim uvjetima<br />
• Hidraulička stabilnost<br />
• Kontrola procjeđivanja<br />
• Održavanje pokosa (sušni periodi i potapanja)<br />
Širina krune nasipa - predvidjeti dovoljno široku za eventualna naknadna<br />
nadvišenja i za izvedbu prometnica<br />
Estetsko oblikovanje nasipa, te uzvodnog i nizvodnog okoliša (“ pejzažna”<br />
arhitektura)<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 10<br />
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
•PRETHODNI RADOVI<br />
•Hidrološka studija<br />
•Studija utjecaja na okoliš<br />
•Geotehnički ( i inženjerskogeološki ) istražni<br />
radovi: duž trase nasipa i na predvidivim<br />
nalazištima<br />
•Klimatska analiza radi izbora završne obrade<br />
pokosa<br />
•Gospodarska studija radi dobre procjene troškova<br />
gradnje, uređenja okoliša i naknadnog održavanja<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 12
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
PROJEKT TEHNIČ KIH OPAŽ ANJA<br />
( PRAĆ ENJE PRI KORIŠTENJU )<br />
•Praćenje slijeganja (obično geodetski)<br />
•Praćenje razina vode (piezometri - u nasipu i<br />
nizvodno)<br />
•Redovite vizualne inspekcije<br />
•Program uzbunjivanja i evakuacije stanovništva<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 13<br />
Hidrotehnički nasipi<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 15<br />
Hidrotehnički nasipi<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 14<br />
Hidrotehnički nasipi<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 16
Hidrotehnički nasipi<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 17<br />
Hidrotehnički nasipi<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 19<br />
Hidrotehnički nasipi<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 18<br />
Hidrotehnički nasipi<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 20
Hidrotehnički nasipi<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 21<br />
Geotehnički istražni radovi<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 23<br />
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
• Položaj trase – na temelju hidroloških studija i hidrauličkih<br />
proračuna, projekta melioracionih zahvata, u obzir se uzima<br />
planovi razvoja i prostornog uređenja naselja ili regije<br />
(“ gospodarenje vodama”)<br />
• Za geotehničara je polazna osnova trasa nasipa i razina najvišeg<br />
vodostaja u vodotoku<br />
• Geotehnički projekt obuhvaća:<br />
- planiranje i izvedbu geotehničkih istraživanja<br />
- projektna rješenja (Idejni, Glavni i Izvedbeni projekt)<br />
- Izvedba nasipa, nadzor na izvedbom (kontrola kakvoće)<br />
- Promatranja (praćenje) nasipa i pojava uz nasip<br />
- Održavanje nasipa<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 22<br />
Karakterizacija temeljnog tla<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 24
nadmorska visina (m n.m.)<br />
130<br />
125<br />
120<br />
115<br />
110<br />
105<br />
100<br />
RV -2<br />
128.82m n.m.<br />
0.0 0.1<br />
0.9<br />
RPV<br />
3.8<br />
4.5<br />
5.5<br />
6.0<br />
8.0<br />
8.9<br />
11.1<br />
13.0<br />
14.0<br />
14.8<br />
19.5<br />
23.0<br />
24.0<br />
25.0<br />
humus<br />
CL<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CL<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
SC<br />
Karakterizacija temeljnog tla<br />
C - M - S - G ( % )<br />
0 20 40 60 80 100<br />
wP - w0 - wL ( % ) I p ( % )<br />
I c<br />
0 20 40 60 80 0 10 20 30 40 50 60 0 0.5 1<br />
S u ( kPa )<br />
0 100 200 300<br />
N ( SPT )<br />
0 20 40 60<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 25<br />
relativna dubina<br />
-15<br />
-10<br />
-5<br />
0<br />
5<br />
10<br />
15<br />
GEOTEHNICKI<br />
MODEL<br />
RV 2-5 (RNK)<br />
SLOJ 1<br />
CL/ML ili zamjena<br />
-10.75<br />
SLOJ 2<br />
CI<br />
SLOJ 3<br />
CH<br />
SLOJ 4<br />
CI<br />
SLOJ 5<br />
CH<br />
SLOJ 6<br />
CI<br />
SLOJ 7<br />
CI<br />
SLOJ 8<br />
CL / CH / SC<br />
-8.20<br />
-5.67<br />
-1.40<br />
1.75<br />
4.00<br />
7.00<br />
granica<br />
pijeska i praha<br />
CL<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CL<br />
CI<br />
CH<br />
CH<br />
CH<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CH<br />
CH<br />
CI<br />
SC<br />
CL<br />
RNK<br />
Karakterizacija temeljnog tla<br />
C - M - S - G ( % )<br />
0 20 40 60 80 100<br />
granica<br />
pijeska i praha<br />
wL ( % )<br />
0 20 40 60 80<br />
35 50<br />
I p ( % )<br />
0 10 20 30 40 50 60<br />
0<br />
I c<br />
0.5 1<br />
69<br />
58.5<br />
93.5 132.6<br />
30<br />
53.5<br />
42.5<br />
74<br />
79.5<br />
130<br />
171<br />
179<br />
q a / 2<br />
161.4<br />
152.4<br />
205.4<br />
krilna sonda<br />
S u ( kPa )<br />
0 100 200 300<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 27<br />
q a / 2<br />
krilna sonda<br />
30<br />
37<br />
35<br />
44<br />
50<br />
N ( SPT )<br />
0 20 40 60<br />
nadmorska visina (m n.m.)<br />
130<br />
125<br />
120<br />
115<br />
110<br />
105<br />
100<br />
RV -5<br />
129.25m n.m.<br />
0.0 0.1<br />
0.6<br />
RPV<br />
1.5<br />
PPV 1<br />
3.5<br />
PPV 2<br />
5.0<br />
7.3<br />
10.8<br />
11.7<br />
12.7<br />
14.2<br />
15.7<br />
18.9<br />
21.0<br />
22.2<br />
23.0<br />
25.0<br />
humus<br />
CL<br />
ML<br />
CI/MI<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CL<br />
CH<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CL<br />
CH<br />
Karakterizacija temeljnog tla<br />
C - M - S - G ( % )<br />
0 20 40 60 80 100<br />
granica<br />
pijeska i praha<br />
CL<br />
ML<br />
wP - w0 - wL ( % ) I p ( % )<br />
I c<br />
0 20 40 60 80 0 10 20 30 40 50 60 0 0.5 1<br />
CI/MI<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CL<br />
CH<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CI<br />
CH<br />
CH<br />
CI<br />
CL<br />
CH<br />
CH<br />
CH<br />
RNK<br />
S u ( kPa )<br />
0 100 200 300<br />
N ( SPT )<br />
0 20 40 60<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 26<br />
nadmorska visina (m n.m.)<br />
130<br />
125<br />
120<br />
115<br />
110<br />
105<br />
100<br />
73<br />
104.5<br />
71 108<br />
Karakterizacija temeljnog tla<br />
97<br />
125<br />
87.9<br />
92.5<br />
133<br />
154<br />
144<br />
q a / 2<br />
krilna sonda<br />
ZAPAD ISTOK<br />
kruna brane 131.85 m n.m.<br />
klasifikacijski<br />
simboli iz laboratorija<br />
RV -2<br />
128.82m n.m.<br />
CL<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CL<br />
CI<br />
CH<br />
CH<br />
CH<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CH<br />
CH<br />
CI<br />
SC<br />
CL<br />
sloj 1<br />
sloj 2<br />
CI<br />
sloj 3<br />
CH<br />
sloj 4<br />
CI<br />
sloj 5<br />
CH<br />
sloj 6<br />
CI<br />
sloj 7<br />
CI<br />
sloj 8<br />
CL / CH / SC<br />
RV -4<br />
127.80m n.m.<br />
CI ZAMJENA<br />
RV -5<br />
129.25m n.m.<br />
CL<br />
ML<br />
250 300 350 400 450 500 550 600 650<br />
STACIONAZA<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 28<br />
ML<br />
CL<br />
CI<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CI<br />
CI/MI<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CI<br />
CI<br />
CL<br />
CH<br />
CI<br />
CH<br />
CI<br />
CI<br />
CH<br />
CH<br />
CI<br />
CL<br />
CH<br />
CH<br />
CH<br />
RETENCIJA VIR<br />
PROJEKTNI GEOTEHNICKI PROFIL<br />
TEMELJNOG TLA<br />
26<br />
23<br />
30<br />
29<br />
46
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
FAZE PROJEKTIRANJA 1<br />
•Idejno rješenje: moguće varijante trase, uklapanje<br />
u regionalne planove, zaštita i očuvanje okoliša,<br />
prenamjena postojećih prostora, nalazišta i<br />
namjena iskopa<br />
•Idejni projekt: definira se trasa nasipa, prethodni<br />
istražni radovi manjeg opsega, utvrđivanje<br />
vidljivih i zatrpanih rukavaca, IG prospekcija,<br />
varijante karakt. profila nasipa, veze s<br />
prometnicama, ulaz u inundaciju (rampe za<br />
prijelaz lokalnog prometa)<br />
•Studije utjecaja na okoliš, lokacijska dozvola<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 29<br />
Idejni projekt male retencijske brane<br />
Pregled terena –pogled na desni bok retencije<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 31<br />
Idejni projekt male retencijske brane<br />
Pregled terena – lokacija budućeg pregradnog<br />
profila<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 30<br />
Pregled terena<br />
Idejni projekt male retencijske brane<br />
Potok<br />
“ Pozicioniranje” krune brane<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 32
Idejni projekt male retencijske brane<br />
Pregled terena – obilazak zaplavnog prostora, moguća prostorna ograničenja<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 33<br />
Idejni projekt male retencijske brane<br />
Varijante poprečnog profila<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 35<br />
Idejni projekt male retencijske brane<br />
Pregled terena – obilazak zaplavnog prostora, moguća prostorna ograničenja<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 34<br />
Idejni projekt male retencijske brane<br />
Varijante poprečnog profila<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 36
Idejni projekt male retencijske brane<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 37<br />
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
FAZE PROJEKTIRANJA 2<br />
•Glavni projekt : detaljni geotehnički istražni<br />
radovi duž trase nasipa i na mogućim nalazištima,<br />
konačna koncepcija rješenja + zadovoljenje uvjeta<br />
iz lokacijske dozvole, utvrđuje se projektni profil<br />
nasipa, prometnica, geotehnički proračuni,<br />
količine gradiva u nasipu i nalazištima, projekt<br />
jamstva/kontrole kakvoće i opažanja<br />
•Građevna dozvola<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 39<br />
Idejni projekt male retencijske brane<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 38<br />
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
FAZE PROJEKTIRANJA 3<br />
• Izvedbeni projekt : dopunski- ciljani istražni radovi za<br />
određena područja, definitivni profili nasipa po dionicama,<br />
projekt uređenja krune nasipa, oblikovanje i uređenje, te<br />
zaštita pokosa nasipa, detaljna rješenja drenažnih sustava<br />
• Izrada detaljnih planova otvaranja nalazišta, priprema<br />
gradiva za transport i ugradnju; rješenja završnog uređenja<br />
okoliša; detaljni projekti postavljanja repera i piezometara;<br />
detalji otješnjenja podzemlja i odušnih bunara (ako se<br />
provodi); opis pokusnih polja za tehnologiju ugradnje; opis<br />
nadzorne službe nad radovima, vrste, učestalost i količina<br />
kontrolnih pokusa u nalazištu i na mjestu ugradnje<br />
• Rješenja zaštite gradilišta od predvidivog poplavnog vala,<br />
gradilišni pristupi, izvedba kanala za uzdužnu odvodnju<br />
procjednih i oborinskih voda<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 40
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
PROJEKTNA RJEŠENJA ZA DIJELOVE NASIPA 1<br />
• Detaljni poprečni profil nasipa po dionicama – razne visine<br />
nasipa, promjene sastava tla u podlozi, promjene gradiva u<br />
nalazištima; prilazne i prijelazne rampe; količine gradiva u<br />
nasipu i iskopima (balans masa); npr. kod iskopa kanala s<br />
viškom materijala u odnosu na nasip nizvodni pokosi<br />
mogu biti u vrlo blagom nagibu – moguće iskorištenje za<br />
poljoprivredu (strojevi – neefikasni na strmim pokosima)<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 41<br />
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
PROJEKTNA RJEŠENJA ZA DIJELOVE NASIPA 3<br />
• Izvedba privremenih ili trajnih objekata za zaštitu<br />
gradilišta od oborinskih i poplavnih voda; privremeni<br />
zaštitni nasipi na uzvodnoj strani; privremeni ili trajni<br />
sabirni kanali za prihvat voda, odnosno za sniženje razine<br />
podzemne vode kako bi se podloga mogla dobro uvaljati<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 43<br />
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
PROJEKTNA RJEŠENJA ZA DIJELOVE NASIPA 2<br />
• Č išćenje terena od drveća i šiblja, panjevi i korijenje –<br />
prodaja, ustupanje; projektom se predviđa/procjenjuje<br />
broje većeg drveća (šumari !)<br />
• Skidanje humusa duž trase i u nalazištima; projektom<br />
predvidjeti debljinu skidanja humusa po dionicama i<br />
njegovu namjenu (trajno ili privremeno odlaganje –<br />
oblaganje pokosa)<br />
• Zatrpavanje iskopa u nalazištima; uređenje terena uz<br />
nasipe devastiranog gradnjom – povrat poljoprivredi ili<br />
drugoj planiranoj namjeni<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 42<br />
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
PROJEKTNA RJEŠENJA ZA DIJELOVE NASIPA 4<br />
• Temeljni klin – za presijecanje kanalića (rovova) životinja<br />
u površinskom dijelu tla (krtice, štakori, rovci, lisice,<br />
voluharice… .) ili za presijecanje propusnih slojeva pijeska<br />
ili šljunka manje debljine i na manjoj dubini<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 44
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
PROJEKTNA RJEŠENJA ZA DIJELOVE NASIPA 5<br />
• Otješnjenje podzemlja glinobetonskom dijafragmom ili<br />
zavjesom npr. jet-grouting (mlazno injektiranje) u slučaju<br />
velike debljine propusnih slojeva i veće visine nasipa<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 45<br />
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
PROJEKTNA RJEŠENJA ZA DIJELOVE NASIPA 7<br />
• Izgradnja tijela nasipa (ugradnja zemljanih materijala)<br />
- dovoz na mjesto ugradnje<br />
- razastiranje dozerima u uzdužnom smjeru nasipa<br />
- zbijanje (valjanje, kompaktiranje) odgovarajućom mehanizacijom u<br />
slojevima – vrsta stroja, debljina slojeva, broj prijelaza<br />
- zaštita izvedenih radova za vrijeme prekida - kiše, smrzavice ili poplave (..<br />
skidanje zadnjeg nasutog sloja, odvoz sušenje, ponovna ugradnja); u slučaju<br />
planiranog prekida – izvedba tanjeg zaštitnog sloja u padu 2%<br />
• Oblikovanje profila nasipa – nasipavanje preko profila, skodanje viška<br />
buldozerima, oblaganje humusom, valjanje po kosini<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 47<br />
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
PROJEKTNA RJEŠENJA ZA DIJELOVE NASIPA 6<br />
• Projekt organizacije i korištenje nalazišta gradiva za izgradnju nasipa<br />
- otkrivanje nalazišta i odlaganje neuporabivog pokrovnog materijala<br />
- oblikovanje radnih i trajnih pokosa iskopa u skladu s budućom namjenom<br />
lokacije nalazišta<br />
- tehnologija pripreme gradiva (gline ili miješanih materijala) za ugradnju<br />
ako prirodna vlažnost nije optimalna ili blizu nje ( +3%)<br />
… Izoravanje plugovima te sušenje ili vlaženje, naguravanje na hrpu<br />
radi homogenizacije vlažnosti i sastava<br />
- Organizacija prometa kružnim tokovima –<br />
- Kontrolna ispitivanja vlažnosti na nalazištu prije izoravanja i nakon<br />
homogenizacije<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 46<br />
Hidrotehnički nasipi - projektiranje<br />
PROJEKTNA RJEŠENJA ZA DIJELOVE NASIPA 8<br />
• Zaštite pokosa nasipa<br />
- Uzvodni – zatravnjenje (klasično ili hidrosjetva); obloga kamenom;<br />
obloga betonskim pločama<br />
- Nizvodni - zatravnjenje<br />
• Berme na pokosima<br />
- usporavaju tok vode po pokosu<br />
- vodu odvode uzdužno koja se mjestimično ispušta poprečno do<br />
nožice nasipa<br />
• Kruna nasipa – samo zatravnjena ili cesta (makadam ili asfalt)<br />
• KONTROLNA ISPITIVANJA – propisuju se projektom<br />
T.Ivsic NP 2 2009 / 2010 48