Magazin Strip Blog 3
Magazin Strip Blog namenjen je ljubiteljima devete umetnosti. Strip Blog prenosi tekstove autora Miloša Simića iz medija u kojima je radio.
Magazin Strip Blog namenjen je ljubiteljima devete umetnosti. Strip Blog prenosi tekstove autora Miloša Simića iz medija u kojima je radio.
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>Strip</strong><br />
blog<br />
<strong>Magazin</strong> devete umetnosti<br />
broj 3. februar 2018.<br />
NOVA ZLATNA SERIJA<br />
Prikaz stripa Ken Parker<br />
Ken Parker ipak nije vestern<br />
PAVLE ZELIĆ: ZAPLET<br />
INTERVJU<br />
DARDANELI<br />
DRUŽINE<br />
SMO NAJUSPEŠNIJA STRIP-SILA<br />
„MI<br />
NASTUPA NA FRANCUSKOM<br />
KOJA<br />
TRŽIŠTU“<br />
stripblogger.blogspot.rs
DARKWOOD<br />
Izdavačka kuća<br />
Darkwood pomaže<br />
tekstove autora bloga.
N A K U J A R C A<br />
Z<br />
Zlatna Serija<br />
Nova<br />
Kerac: Nova Zlatna serija neće<br />
Bane<br />
staru<br />
zameniti<br />
E N P A R K E R<br />
K<br />
Noje na barci spasa<br />
Nepravedni<br />
I V O T N J A M A I Z M A K N E K O N T R O L I<br />
Ž<br />
Garaža<br />
Đipijeva<br />
N T E R V J U P A V L E Z E L I Ć<br />
I<br />
Ciklus Vode<br />
Oko<br />
Sadržaj<br />
S T R I P B L O G G E R . B L O G S P O T . R S<br />
N O V A Z L A T N A S E R I J A<br />
U V O D N I K : K O R T O M A L T E Z E U<br />
Pratote nas na fejsu<br />
www.facebook.com/stripblogger/<br />
M I 3 : K A D A E K S P E R I M E N T N A D<br />
Izvodnik
UVODNIK<br />
Korto Malteze ,,U znaku jarca”<br />
Na kukovo leto<br />
Izgubljeno blago kao motiv mnoštva priča i<br />
filmova o gusarima, moreplovcima, morima,<br />
okeanima, ostrvima, škrinjama skrivenim u<br />
dubokim pećinama u koje se ulazi prvo<br />
čamcima, a onda se pešači do određenog<br />
mesta.<br />
Tamo se nalazi baš ona, stara metalna ili<br />
drvena kutija sa velikim debelim i nadasve<br />
zarđalim lokotom. Okružena lobanjama,<br />
kostima, gustom paučinom i njenim tvorcima.<br />
Nezaobilaznim kobrama, zvečarkama,<br />
škorpijama i ostalim stvorenjima čiji je jedini<br />
argument u raspravi otrov, tako da i oni<br />
najuporniji nemaju mnogo vremena da uživaju<br />
u svom pronalasku i troškarenju blaga,<br />
tlačenju drugih, građenju kuća, obljubljivanju<br />
žena i prejedanju stomaka.<br />
Važna karakteristika, može se kazati i<br />
asocijacija na ovakvu tematiku je stara,<br />
urolana, učkurom zavezana, ko careve gaće u<br />
narodnoj pesmi, obavezno u staklenoj flaši<br />
zatvorenoj pampurom. Ili se pak može<br />
pomisliti na identičnu mapu, skrivenu u<br />
dubokom džepu ili tajnoj rupi na gusarskom<br />
brodu. Ali mapama, kakve god bile, zajedničko<br />
je to da su stare, po krajevima iskrzane, žute,<br />
sa nezaobilaznim detaljem – krtićem ili iksom,<br />
ukrštenim mačevima i sličnim stvarima koje<br />
pokazuju na kojem mestu, u kojoj uvali, na<br />
kom ostrvu, u kom zalivu je sakriveno ili<br />
potonulo blago.<br />
Nakon ovako dva dugačka i iznad svega<br />
iscrpna uvodna pasusa, mimo svakog pravila<br />
pisanja recenzije kao novinarskog žanra, bez<br />
prve rečenice u kojoj se precizno, jasno i<br />
koncizno navodi o čemu je reč i odgovara na<br />
osnovna novinarska pitanja, ove rečenice na<br />
početku zapravo u potpunosti oslikavaju delo<br />
iz naslova ovog teksta.<br />
Druga knjiga najčuvenijeg mornara Korta<br />
Malteza u izdanju izdavačke kuće Darkvud na<br />
ćiriličkom pismu, upravo je opisana u<br />
uvodnom pasusu na najiscrpniji način.<br />
U znaku jarca, knjiga koju je Hugo Prat<br />
napisao tako da radnju razvija kroz nekoliko<br />
kratkih priča predstavljajući na jedinstven<br />
način klasičnu priču o mornarskim<br />
pustolovinama lova na blago.<br />
Knjiga je podeljena na poglavlja Tajna<br />
Tristana Bantana, Sastanak u Baiji, Samba<br />
sa paljbom, Orao u džungli i Zbog jednog<br />
galeba.<br />
Naime, Korto Malteze kreće na put sa<br />
dečakom Tristanom Bantanom i starom<br />
pijanicom profesorom Štajnerom u Brazil,<br />
kako bi pronašli dečakovu polusestru<br />
Morganu nekon smrti njihovog<br />
zajedničkog oca. U toku boravka u<br />
Latinskoj Americi dešavaju mu se<br />
nepredvidive stvari i upada u mnog<br />
avanture, naravno nezainteresovano, radi<br />
novca. Ali osnovna nit koja spaja ovih<br />
nekoliko poglavlja priče jeste izgubljeno<br />
blago koje Korto namerava da pronađe. I<br />
uspeva. Kroz prizmu Pikove dame,<br />
odnosno u ovom slučaju pikovog keca, i<br />
njegovog nezaobilaznog pratioca, možemo<br />
podjednako reći prijatelja koliko i<br />
neprijatelja Raspućina, Korto ostaje bez<br />
svog blaga.<br />
Južna mora i egzotična priča sa<br />
nezaobilaznim prevrtanjima i promenama<br />
političkih sistema, macetismo načinima<br />
pobuna, odlike su ove knjige. Korto, uvek<br />
pogleda upravljenog u daljinu, nadasve<br />
nezainteresovan i kao očajan, ipak vođen<br />
svojim moralnim načelima razrešava<br />
situacije u kojima se nađe i nevoljno,<br />
samo prividno tako, ali vrlo predano se<br />
stara da stvari koje ostavlja za sobom<br />
ostavi u najboljem redu.<br />
Tako se od Kapetana Kuke, pa do<br />
najrazvijenijih tahnoloških, programerskih<br />
i digitalnih 3D ostvarenja, piča o<br />
izgubljenom blagu neprekidno ponavlja.
N O V A Z L A T N A S E R I J A<br />
z l a t n a s e r i j a
N o v a z l a t n a s e r i j a<br />
Treća sreća Zlatne serije u izdanju<br />
Veselog četvrtka<br />
U godini kada se obeležava pola veka od objavljivanja<br />
prvog broja legendarne strip edicije "Zlatna serija" u<br />
izdanju novosadskog Dnevnika, ova serija je<br />
obnovljena, a novi izdavač je Veseli Četvrtak iz<br />
Beograda (koji takođe ove godine obeležava deset<br />
godina postojanja). Objavljivanje ogromnog broja<br />
stripova, do tada ne zapamćenog na porstorima bivše<br />
SFRJ započeo je 15. januara 1968. godine urednik<br />
Dnevnikovih zabavnih izdanja Mitar Milošević.<br />
Rođena u vreme ekspanzije stripa na ovim prostorima,<br />
Zlatna serija je nedvosmisleno doprinela onome što<br />
ćemo kasnije zvati Zlatno doba jugoslovenskog stripa.<br />
Svojom orijentacijom na tadašnju italijansku<br />
produkciju, otvorila je još jedan prozor u svet mašte i<br />
avanture. Čitaocima naviknutim na stripove ‘’u<br />
nastavcima’’ i manje-više američku sindikatsku<br />
produkciju, inovativnost franko-belgijske škole u<br />
Kekecu i neobičnost ‘’debelih’’ sveski iz Italije<br />
štampanih u Dnevniku bili su neophodan pomak u<br />
vezivanju za devetu umetnost, objašnjava za Danas<br />
strip crtač Branislav Kerac, naglašavajući da je njima<br />
autorima, tada početnicima, Zlatna serija značila kao<br />
vodič kroz neistražene delove stripskog jezika,<br />
posebno što se tiče naracije i dramaturgije.<br />
"Zlatna serija" započela je svoje objavljivanje<br />
epizodom "Četiri obračuna" u kojem se jugoslovenska<br />
publika upoznala sa neumoljivim i do sada<br />
neprevaziđenim rendžerom Teksom Vilerom. Navodi se<br />
da je edicija bila toliko popularna da je tiraž za<br />
pojedine sveske dostizao broj 200.000 primeraka, a da<br />
se standardni vrteo između 50.000 i 80.000 svesaka.<br />
- Oslonjen na pozitivnu moralnost veoma popularne<br />
omladinske literature utemeljene na Dimi, Kuperu, Maju<br />
i Greju, italijanski tip vestern stripa je ugrabio<br />
masovnu i bezrezervnu podršku čitalaca. Arhetipski<br />
junaci poput onih koje smo gledali u Rio Bravu,<br />
Tragačima i Traperu Keliju lako su našli put do srca<br />
publike željne avantura i akcije. Teks, Zagor, Blek,<br />
Pilot, Mali rendžer, a kasnije Ken Parker, Marti<br />
Misterija i Dilan Dog postali su članovi ogromne<br />
familije stripofila bez kojih se nije mogla zamisliti<br />
dnevna doza neophodne mašte, kaže Kerac.<br />
E R A C : N O V A<br />
K<br />
L A T N A S E R I J A<br />
Z<br />
V A K A K O N E Ć E<br />
S<br />
A M E N I T I O N U<br />
Z<br />
T A R U , N I J E J O J T O<br />
S<br />
N I S M I S A O<br />
Veliki tiraž stripova nije jedina zanimljivost u ovoj<br />
priči o "čuvenoj žutoj traci". U uvodnom tekstu, na<br />
početnim stranicama "nove Zlatne serije" urednika<br />
Veselog četvrtka Dušana Mladenovića navodi se kako<br />
su italijani imali tri zlatne serije.
Kerac: Nova Zlatna serija neće zameniti staru<br />
T o j e i n t e r e s a n t r a p r i č a i s t o r i j e<br />
i t a l i j a n o s k o g s t r i p a , m e đ u t i m p o n o v n i m<br />
p o k r e t a n j e m Z l a t n e s e r i j e o d s t r a n e<br />
V e s e l o g Č e t v r t k a i n a n a š e m t r ž i š t u d o b i l i<br />
s m o t r e ć u s m e n u s e r i j a l a . N a i m e p o r e d<br />
z l a t n o g s e r i j a l a i z 1 9 6 8 . g o d i n e p o s t o j a l a<br />
j e k r a ć a e d i c i j a o b n o v l j e n a 1 9 9 6 . s v e g a t r i<br />
g o d i n e n a k o n g a š e n j a p r v e Z l a t n e s e r i j e .<br />
O b n o v a Z l a t n e s e r i j e i L u n o v M a g n u s<br />
S t r i p a t a d a j e d o s t i g l a s v e g a p e t r e g u l a r n i h<br />
b r o j e v a i d v a s t r i p a u b o j i .<br />
- Z a r a z l i k u o d n e k i h e d i c i j a č i j i s u j u b i l e j i<br />
o s t a l i n e z a p a ž e n i i n e o b e l e ž e n i , Z l a t n a<br />
s e r i j a j e z a h v a l j u j u ć i e n t u z i j a z m u V e s e l o g<br />
Č e t v r t k a d o b i l a s v o j u z v e z d u n a B u l e v a r u<br />
2 3 . o k t o b r a . N o v a Z l a t n a s e r i j a s v a k a k o<br />
n e ć e z a m e n i t i o n u s t a r u , n i j e j o j t o n i<br />
s m i s a o a n i n a m e r a . I z d a v a š t v o s e<br />
n e o p h o d n o m o r a p r i l a g o d i t i s v o j o j<br />
s a v r e m e n o s t i , a ž u t a t r a k a s l u ž i s a m o t o m e<br />
d a s e o s e t i n e š t o m a l o o d o n e t o p l i n e o k o<br />
s r c a k a d a s m o p u n i i š č e k i v a n j a o d l a z i l i d o<br />
k i o s k a n a u g l u , n a j o š j e d a n s a s t a n a k s a<br />
d r a g i m p r i j a t e l j i m a k o j i m i r i š u n a s v e ž u<br />
š t a m p u , s m a t r a K e r a c .<br />
I n t e r e s a n t n o j e d a s e p r v i b r o j Z l a t n e s e r i j e<br />
" Č e t i r i o b r a č u n a " p r o d a v a o z a d v a n o v a<br />
d i n a r a , a d a j e p o s l e d n j i , t a k o đ e T e k s o v a<br />
a v a n t u r a b r o j 1 1 0 3 . " P o d n a d z o r o m " n o s i o<br />
c e n u o d č a k 3 0 . 0 0 0 . 0 0 0 d i n a r a .<br />
N a r a v n o , o v a z a n i m l j i v o s t j e p o s l e d i c a<br />
n e k i h d r u g i h t o k o v a . V r a t i m o s e n o v o j<br />
" Z l a t n o j s e r i j i " . R a z l i č i t o s t i z m e đ u s t a r e i<br />
n o v e " Z l a t n e s e r i j e " m o ž e s e v i d e t i i n a<br />
l o g u k o n j a n i k a . S t a r a " Z l a t n a s e r i j a " i m a l a<br />
j e l o g o k a u b o j a n a k o n j u k o j i s e p r o p e o n a<br />
z a d n j e n o g e , a n o v a i m a j a h a č a u g a l o p u .<br />
N o v a e d i c i j a n a m d o n o s i d v e e p i z o d e<br />
" R a n č s l o b o d e " s c e n a r i s t e A n t o n i a<br />
Z a m b e r l e t i a i c r t a č a V a l t e r a V e n t u r i j a i o n u<br />
k o j u p o t p i s u j u s c e n a r i s t a Č a k D i k s o n i<br />
c r t a č M i k e l e R u b i n i " T e r o r u š u m i " . E d i c i j a<br />
d o l a z i u d v e v e r z i j e . N a s l o v n a s t r a n a<br />
n o v o d i z a j n i r a n a z a n o v i ž i v o t " Z l a t n e<br />
s e r i j e " i s t a r i , r e t r o i z g l e d k o j i b u d i<br />
n o s t a l g i j u z a s t a r o m n a s l o v n o m s t r a n o m .<br />
A u t o r " r e t r o n a s l o v n i c e " n o v e " Z l a t n e<br />
s e r i j e " j e B r a n i s l a v K e r a c .<br />
- I m a o s a m p r i v i l e g i j u d a b u d e m d e o e k i p e<br />
k o j a j e p r e n o s i l a t e m a g i č n e s l i k e n a t l o<br />
J u g o s l a v i j e . I z d a n a š n j e g u g l a g l e d a n o ,<br />
c r t a n j e z a m e n s k i h n a s l o v n i h s t r a n a n i j e<br />
n e š t o š t o j e z a v e l i k i p o n o s , t a k o d a s e<br />
i p a k r a d i j e s e ć a m m o g p r a v o g u č e š ć a u<br />
b o n e l i j a n s k o j p r o d u k c i j i , a t o j e r a d n a<br />
s e r i j a l u V e l i k i B l e k . U l e p e u s p o m e n e<br />
s p a d a i t r a j n o p r i j a t e l j s t v o s a l j u d i m a i z<br />
r e d a k c i j e i e k i p o m P a n A r t S t u d i j a ,<br />
z a k l j u č i o j e K e r a c .<br />
Pre tačno 50 godina objavljen prvi broj Zlatne serije<br />
P r v i b r o j s t r i p e d i c i j e " Z l a t n a s e r i j a " , " T e k s - Č e t i r i o b r a č u n a " o b j a v l j e n j e n a<br />
d a n a š n j i d a n p r e t a č n o p e d e s e t g o d i n a . I z d a v a č e d i c i j e b i o j e D n e v n i k i z<br />
N o v o g S a d a . S e r i j a l j e i z l a z i o s v e d o 1 9 9 2 . g o d i n e i d o g u r a o j e d o 1 1 0 3 b r o j a<br />
s e r i j e .<br />
N a j p o z n a t i j i j u n a c i " Z l a t n e s e r i j e " s u T e k s , Z a g o r , K a p e t a n M i k i , K o m a n d a n t<br />
M a r k i d r u g i .
Prikaz stripa Ken Parker Đankarla Bernardija i Iva Milaca u izdanju Darkvuda<br />
Ken Parker ipak nije vestern<br />
P A R K E R J E L I K D O B I O P O G L U M C U<br />
R O B E R T U R E D F O R D U I T O K O M S E R I J A L A<br />
S T A R I S A G O D I N A M A K O J E D O L A Z E<br />
K n j ž e v n o s t s e d o p o j a v e r e a l i z m a<br />
u g l a v n o m b a v i l a j u n a c i m a , h e r o j i m a k o j i s u<br />
p r k o s i l i s v e m u p o s t o j e ć e m . T i s v e m o ć n i i<br />
n e p o b e d i v i u s t a j a l i s u o d l u č n o p r o t i v<br />
b o g o v a , l j u d i , i d e j a , s t r a h o v a ,<br />
s u p r o s t a v l j a l i s u i m s e i s e b i s u m o g l i<br />
p r i u š t i t i d a ž i v e i u m r u n e s t r a h u j u ć i z a<br />
d r u g e . Z a h e r o j i m a n i k o n i j e i m a o d a p l a č e ,<br />
j e r s e v e ć s a d r u g i m m i t o m p o j a v l j u j e j o š<br />
s n a ž n i j i z a š t i t n i k n e m o ć n i h . M e đ u t i m ,<br />
r e a l i z a m s e o k r e ć e p r o s t i m l j u d i m a i t u<br />
p r o n a l a z i m n o š t v o s l o ž e n o s t i . O b i č a n<br />
č o v e k i m a p o r o d i c u , p o s a o , š e f a , o b i č a n<br />
č o v e k ž i v i z a d r u g e , a n e z a v e l i k a d e l a ,<br />
n j e g o v a s m r t j e t i h a i m i r n a , a n e s l a v n a i<br />
v e l i k a . K a d u m r e , h e r o j o d e u l e g e n d u , a<br />
o b i č a n č o v e k u z a b o r a v .<br />
O v o n i j e s l u č a j s a K e n o m P a r k e r o m ,<br />
o b i č n i m č o v e k o m i j u n a k o m i s t o i m e n o g<br />
s t r i p s e r i j a l a Đ a n k a r l a B e r n a r d i j a i I v a<br />
M i l a c a k o j i j e p o n o v o p o č e o s a<br />
o b j a v l j i v a n j e m k r a j e m p r o š l e g o d i n e u<br />
i z d a v a č k o j k u ć i D a r k v u d .<br />
P r v a k n j i g a d o n e l a n a m j e d v e p r i č e “ D u g a<br />
p u š k a ” i “ M a j n t a u n ” , a u s k o r o i z l a z i i d r u g o<br />
i z d a n j e s a t a k o đ e d v e e p i s o d e<br />
“ D ž e n t l m e n i ” i “ U b i s t v o u V a š i n g t o n u ” .<br />
I n t e r e s a n t n o j e š t o j e s e r i j a l o b n o v l j e n u<br />
g o d i n i k a d a s e s l a v i l o č e t r d e s e t g o d i n a o d<br />
o b j a v l j i v a n j a p r v e e p i z o d e . P r v i p u t j e u<br />
n a š o j d r ž a v i o b j a v l j i v a n u e d i c i j i L u n o v<br />
M a g n u s S t r i p o d 1 9 7 8 . d o 1 9 8 9 . g o d i n e . S a<br />
o b j a v l j i v a n j e m s e s t i g l o d o 5 8 . e p i z o d e ,<br />
o s t a l e e p i z o d e s u o b j a v l j e n e ( n e u<br />
p o t p u n o s t i ) p o s l e 2 0 0 0 . g o d i n e u e d i c i j i<br />
S i s t e m K o m i k s . S t r i p K e n P a r k e r v i š e p u t a<br />
j e o b j a v l j i v a n i u z e m l j a m a r e g i o n a .<br />
“ S t r i p K e n P a r k e r n i j e v e s t e r n ! ” M n o g o<br />
p u t a p o n a v l j a n a r e č e n i c a , v i š e z a k o n z a<br />
p i s a n j e s v a k o g t e k s t a o P a r k e r u . I s t i n a o n<br />
t o n i j e , m e đ u t i m š t a P a r k e r j e s t e . K e n<br />
P a r k e r j e o b i č a n č o v e k , z a d r t u s v o j i m<br />
i d e a l i m a , n e d a s e o t r g n u t i o d n j i h . O b i č a n<br />
č o v e k k o j i j e o t i š a o u l e g e n d u , i n a k o n<br />
s m r t i o s t a o n e z a b o r a v a n j u n a k i v e č n a<br />
e n i g m a s t r i p u m e t n o s t i .
je odlika koja<br />
Nesavršenost<br />
čitaoce i strip krtičare<br />
Parkerove<br />
na razmišljanje kako je<br />
baca<br />
da takav jedan “nejunak”<br />
moguće<br />
priče počinje krajem 1868.<br />
Radnja<br />
u Montani, vreme kauboja,<br />
godine<br />
Parker nije kauboj, niti<br />
ali<br />
pravedni rendžer poput<br />
neodoljivo<br />
Vilera. Ken Parker je traper,<br />
Teks<br />
se ne bori bespogovorno za viši<br />
ali<br />
kao Veliki Blek. Ken Parker je<br />
cilj<br />
čovek sve do kraja kada je<br />
bio<br />
čekao završetak svog<br />
iscrpljen<br />
samo što je taj čovek svoj<br />
serijala,<br />
tražio u zadovoljenu<br />
mir<br />
ideala. “Da sačeka<br />
sopstvenih<br />
svog serijala?” Tako je,<br />
završetak<br />
na kraju serijala umire, kao<br />
Parker<br />
je lik dobio po glumcu<br />
Parker<br />
Redfordu i tokom serijala<br />
Robertu<br />
sa godinama koje dolaze.<br />
stari<br />
promašuje svoju metu i kao<br />
Često<br />
mnogi autori tekstova o njemu<br />
što<br />
“pravi greške za koje kasnije<br />
kažu<br />
tema se provlači kroz priču<br />
Mnogo<br />
neustrašivom anti-junaku. Njegov<br />
o<br />
prema Indijancima je<br />
odnos<br />
Parker traži pravdu<br />
antirasistički.<br />
sve i scene ubijanja nedužnih<br />
za<br />
njihovih napada iz<br />
Indijanaca,<br />
za opstanak, istrebljenja<br />
strahova<br />
plemena, zatiranjem<br />
čitavih<br />
kultura i tragova<br />
njihovih<br />
preplavljuju table u<br />
postojanja<br />
Parker ne misli da je<br />
stripu.<br />
goniti Indijance,<br />
opravdano<br />
ih divljacima, nižima od<br />
nazivati<br />
se bori za jednakost<br />
sebe.Parker<br />
u Americi. U drugim<br />
svih<br />
gde se Indijanci<br />
stripovima<br />
kao dobri ili loši ne<br />
predstavljaju<br />
se pozadina njihove<br />
predstavlja<br />
Nesavršenost odlika kena parkera<br />
postanje popularni lik.<br />
istinski običan čovek.<br />
plaća skupu cenu”.<br />
potencijalne dobrote ili zlobe.
S O C I J A L I Z M A J E S V A K A K O , R E Ć I Ć E M O<br />
I D E J A , D A N E B I S M O P R E N A G L I L I S A<br />
T E R M I N O M I D E O L O G I J A K O J U Z A S T U P A<br />
P A R K E R .<br />
U o v o m o s t v a r e n j u j a s n o s e v i d i p o z a d i n a ,<br />
a m e r i č k o g m a s a k r a n a d d o m o r a d a č k i m<br />
s t a n o v n i š t v o m i r a z l o g n j i h o v o g s t r a h a .<br />
S o c i j a l i z m a j e s v a k a k o , r e ć i ć e m o i d e j a , d a<br />
n e b i s m o p r e n a g l i l i s a t e r m i n o m i d e o l o g i j a<br />
k o j u z a s t u p a P a r k e r . O n n a s t o j i d a<br />
r a d n i c i m a p o k a ž e k a k o s e n i h o v e g a z d e<br />
b o g a t e d o k o n i o s t a j u s i r o m a š n i , k a k o i h<br />
i s k o r i š ć a v a j u i t l a č e z a r a d s v o j i h i n t e r e s a .<br />
P a r k e r n e v o l i d a u b i j a ž i v o t i n j e , k a o n i<br />
l j u d e , s a m o i z n u ž d e . P a r k e r o v e a v a n t u r e<br />
p o k r e ć e ž e l j a z a o s v e t o m o d p r v e<br />
e p i z o d e . K a d g o d j e n j e m u i l i n j e g o v o m<br />
i d e a l u n a n e t a n e p r a v d a t o s e m o r a<br />
i s p r a v i t i , a o n i k o j i j e n a n o s t e m o r a j u z a t o<br />
p l a t i t i .<br />
K a d g o d j e n j e m u i l i n j e g o v o m i d e a l u<br />
n a n e t a n e p r a v d a t o s e m o r a i s p r a v i t i , a o n i<br />
k o j i j e n a n o s t e m o r a j u z a t o p l a t i t i . P a r k e r<br />
n o s i p u š k u k o j a j e v e ć t r i g e n e r a c i j e u<br />
n j e g o v o j p o r o d i c i i t a “ d u g a p u š k a ”<br />
p r e d s t a v l j a s i m b o l n j e g o v e p o v e z a n o s t i s a<br />
p o r o d i c o m i č v r s t e v e r e u i d e a l p o r o d i c e .<br />
N a k r a j u K e n P a r k e r u m i r e , u m o r a n o d s v i h<br />
a v a n t u r a k o j e s u g a z a d e s i l e . N e k a o h e r o j ,<br />
P a r k e r u m i r e k a o o b i č a n č o v e k , s a m a l o<br />
v i š e i d e a l a i ž e l j o m d a s t v o r i s v e t b e z<br />
n e p r a v d e k o j a s e v r š i n a d r a d n i c i m a ,<br />
s l a b i j i m a , b e z r a s i z m a , s a p o r o d i c o m k a o<br />
n a j v i š o m v r e d n o š ć u , s a o d g o v o r n i m<br />
p o j e d n i c i m a i j a k i m i d e a l i m a .<br />
M A R C H 2 0 2 0
I Z D A V A Č K A K U Ć A<br />
K O M I K O P O M A Ž E T E K S T O V E<br />
A U T O R A
Nepravedni noje na barci spasa<br />
P R I K A Z S T I P A N O J E S C E N A R I S T A<br />
D A R E N A A R O N O F S K O G I A R I H E N D E L A I<br />
C R T A Č A N I K A A R N I Š O N A U I Z D A N J U<br />
D A R K V U D A<br />
K a d a j e b o g s t v o r i o s v e t , s t v o r i b i l j k e ,<br />
ž i v o t i n j e i č o v e k a . M e đ u t i m , n e p r o đ e<br />
m n o g o v r e m e n a , č o v e k i z d a b o g a i o n g a<br />
p r o t e r a i z r a j a n a z e m l j u . K a k o s e l j u d s k a<br />
v r s t a š i r i l a , t a k o j e r a s l o i b e z a k o n j e n a<br />
z e m l j i . L j u d i s u p o s t a l i o h o l i , z a b o r a v i l i s u<br />
n a s v o g t v o r c a i n j e g o v e z a p o v e s t i , i z r a s l i<br />
s u s v e s e b i č n i j i i s v e i m j e b i l o m a l o .<br />
P o č e l i s u d a u b i j a j u b o ž j a s t v o r e n j a i z<br />
z a d o v o l j s t v a , a n e p o t r e b e i t o s e b o g u n i j e<br />
s v i d e l o . T a k o s e b o g , g l e d a j u ć i k a k o<br />
n j e g o v i h r u k u d e l o i z m i č e k o n t r o l i p o k a j a o i<br />
o d l u č i d a u n i š t i o n o š t o j e s t v o r i o . B o g j e<br />
r e š i o č v r s t o d a p u s t i p o t o p n a z e m l j u i t a k o<br />
z a v r š i s a s v i m ž i v i m n a p l a n e t i , a l i u b o g u<br />
j e b i l o d o v o l j n o l j u b a v i d a d o z v o l i n o v i<br />
p o č e t a k . N a š a o j e j e d n o g p r a v e d n i k a k o j i<br />
b i m o g a o d a z a p o č n e n o v i r o d l j u d i , N o j a ,<br />
p r e m a S v e t o m p i s m u o n j e t a d a i m a o š e s t<br />
s t o t i n a g o d i n a . K a ž e b o g N o j u d a s a g r a d i<br />
s e b i k o v č e g i u n j e g a d a s t a v i s e d a m<br />
ž i v o t i n j a o d č i s t i h v r s t a i p o d v e o d<br />
n e č i s t i h v r s t a ž i v o t i n j a . T a k o đ e , u b a r k u j e<br />
t r e b a l o d a s t a n u s a m o o n , n j e g o v a ž e n a ,<br />
s i n o v i i ž e n e n j e g o v i h s i n o v a . K a d a j e<br />
p o t o p p r e s t a o b o g s e o b r a t i o n j i m a<br />
p o z n a t i m r e č i m a : " M n o ž i t e s e i n a p u n i t e<br />
z m l j u " .<br />
O p š i r n a i n t e r p r e t a c i j a p r i č e i z S v e t o g<br />
p i s m a o N o j e v o j b a r c i s e č i n i k a o p o t r e b n a<br />
d a b i o b j a s n i l a k a k o s t r i p D a r e n a<br />
A r o n o f s k o g i n j e g o v i h s a r a d n i k a , " N o j e "<br />
n i j e p r i k a z B i b l i j e , v e ć j e s a m o n a d a h n u t<br />
m o t i v i m a v e l i k o g p o t o p a . U r e a l i z a c i j i<br />
o s t v a r e n j a s u u č e s t v o l v a l i s c e n a r i s t a A r i<br />
H e n d e l i c r t a č N i k o A r n i š o n .<br />
E p s k o - f a n t a s t i č n a p r i č a " N o j e " d o n o s i n i z<br />
m o r a l n i h i f i l o z o f s k i h p i t a n j a , d i l e m a i<br />
o d l u k a . D a l i j e l j u d s k i r o d z a s l u ž i o<br />
n a s t a v a k s v o j e v r s t e n a k o n š t o j e i z d a o<br />
s v o g t v o r c a ? I l i r e č i m a n a š e g p e s n i k a i<br />
m u z i č a r a B o r e Đ o r đ e v i ć a , d a l i j e l j u d s k i<br />
r o d z a s l u ž i o N o j e v b r o d ? O s n o v n o j e<br />
p i t a n j e k o j i m s e b a v e a u t o r i p r i č e . N a i m e ,<br />
p r v a r a z l i k a i z m e đ u S v e t o g p i s m a i s t r i p a<br />
" N o j e " o g l e d a s e u t o m e š t o N o j e n e<br />
d o z v o l j a v a s v o j i m m l a đ i m s i n o v i m a , H a m u i<br />
J a f e t u d a i m a j u ž e n u , N o j e č a k o s t a v l j a<br />
H a m o v u i z a b r a n i c u n e m i l o s r d n o s t i<br />
v o d e . N o j e j e p l a š i d a s e l j u d s k a v r s t a<br />
p o n o v o p r o š i r i i s m a t r a d a o n i n j e g o v a<br />
p o r o d i c a j e d i n o i m a j u u l o g u d a s p a s u<br />
ž i o t i n j s k i s v e t n a z e m l j i d a s e s a n j i m a<br />
z a t r e l j u d s k a r a s a .
I z t o g n j e g o v o g u b e đ e n j a n a b a r c i s e<br />
r a đ a m r ž n j a s i n o v a p r e m a o c u , p o t r e b a<br />
d a s e o t a c u b i j e i i z d a j a o c a . N o j e v a<br />
z a s l e p l j e n o s t g r e h o v i m a l j u d i d o v o d i g a<br />
d o t e p o m i s l i d a u k o l i k o S a m o v a ( n j e g o v<br />
n a j s t a r i j i s i n ) ž e n a r o d i m u š k o d e t e<br />
p u s t i ć e g a d a ž i v i , u k o l i k o s e r o d i<br />
d e v o j č i c a u b i ć e j e . N a b a r c i s u s e r o d i l e<br />
d v e d e v o j č i c e b l i z n a k i n j e , k a o s i m b o l i<br />
n a s t a n k a n o v o g ž i v o t a n a z e m l j i , k a o o n e<br />
k o j e ć e i z r o d i t i p o n o v o s v e t l j u d i . S v e o v e<br />
o s o b i n e m o ž d a g o v o r e t o d a j e N o j e s a m o<br />
o b i č a n s m r t n i k i g r e š n i k a k a o i s v i o s t a l i<br />
k o j i n i s u u m e l i d a s l e d e b o ž j u p o r m i s a o .<br />
M o ž d a j e i N o j e o b i č a n n e p r a v e d n i k n a<br />
b a r c i s p a s a .<br />
C r t e ž s t r i p a j e d o s t a d e t a l j a n s a<br />
n a z n a č e n i m s i m b o l i m a s t a n j a i a t m o s f e r e<br />
u r a z v o j u p r i č e . T a b l e j a s n o o s l i k a v a j u<br />
r a z l i k e i z m e đ u g u b i t k a v e r e , s r l j a n j a u<br />
g r e h i p o n o v n o g r a đ a n j a n a d e u n o v i<br />
ž i v o t . S t r i p j e p r v o d b i t n o o b j a v l j e n 2 0 1 1 .<br />
g o d i n e i p o s l u ž i o j e k a o s k i c a z a<br />
i s t o i m e n i f i l m D a r e n a A r o n o f s k o g . F i l m a<br />
j e d o s t a s l a b i j e u r a đ e n n e g o s t r i p .<br />
D i n a m i k a f i l m a j e u m a r a j u ć a , s a m a l o<br />
o p i s a k o n t e k s t a r a d n j e , t a k o d a o n i k o j i<br />
p r e t h o d n o n i s u č i t a l i s t r i p o s t a j u<br />
u s k r a ć e n i z a m n o g e d e t a l j e i o b j a š n j e n j a .<br />
M o ž d a i z b o g t o g a p r i č a d o b i j a l o š e<br />
p o r e đ e n j e s a B i b l i j s k i m p o t o p o m i a k o j o j<br />
j e o n a s a m o i n s p i r a c i j a . U f i l m u s e R a s e l<br />
K r o u n a š a o u u l o z i N o j a , z a t i m E n t o n i<br />
H o p k i n s k a o N o j e v p r e d a k , z a t i m R e j<br />
V i n s t o n , D ž e n i f e r K o n e l i i d r u g i . F i l m j e<br />
o b j a v l j e n 2 0 1 4 . g o d i n e k a d a i s r p s k o<br />
i z d a n j e s t r i p a " N o j e " i z d a v a č k e k u ć e<br />
D a r k v u d .<br />
S t r i p j e p o d e l j e n č e t i r i e p i z o d e " Z b o g<br />
l j u d s k e o k r u t n o s t i " , " S v e š t o m r d a " ,<br />
" V o d a s t a d e o s v a j a t i z e m l j u " i " O n a j š t o<br />
p r o l i v a k r v " .<br />
D a r e n A r o n o f s k i , a m e r i č k i r e ž i s e r ,<br />
s c e n a r i s t a i p r o d u c e n t , r o đ e n j e 1 9 6 9 .<br />
g o d i n e . S t u d i r a o j e n a H a r v a r d u i<br />
A m e r i č k o m f i l m s k o m i n s t i t u t u . N j e g o v p r v i<br />
r a d o b j a v l j e n j e 1 9 9 8 . g o d i n e f i l m o m P i .<br />
N o m i n o v a n j e z a O s k a r z a n a j b o l j e g<br />
r e ž i s e r a z a f i l m C r n i l a b u d i z 2 0 1 0 .<br />
g o d i n e .<br />
C R T E Ž S T R I P A J E<br />
A r i H e n d e l r o đ e n j e u Š v a j c a r s k o j , a<br />
d i p l o m i r a o j e n a H a r v a r d u . H e n d a l j e<br />
i m a o z n a t a n u t i c a j u o s t v a r e n j u f i l m o v a<br />
" I z v o r ž i v o t a " i " C r n i l a b u d " , k a o i<br />
g r a f i č k i m r o m a n i m a " I z v o r ž i v o t a " i<br />
" N o j e " .<br />
D O S T A D E T A L J A N<br />
S A N A Z N A Č E N I M<br />
S I M B O L I M A S T A N J A<br />
I A T M O S F E R E U<br />
K a n a d s k i c r t a č N i k o A n r i š o n r a d i o j e z a<br />
M a r v e l i D C p r o d u k c i j u n a e d i c i j a m a<br />
k l a s i č n i h s u p e r h e r o j a i " S e n d m e n u " . R a d<br />
n a o s t v a r e n j u " P r i d e o f B a g h d a d " d o n e o<br />
m u n j e s v e t s k u s l a v u .<br />
R A Z V O J U P R I Č E
P R I K A Z S T R I P A “ M I 3 ” G R A N T A M O R I S O N A I<br />
F R E N K A K V A J T L I J A U I Z D A N J U D A R K V U D A<br />
Kad<br />
eksperiment<br />
nad<br />
životinjama<br />
izmakne<br />
kontroli<br />
GRANT MORISON<br />
FRENK KVAJTILI
Poznato je da su miševi i pacovi<br />
najčešće laboratorijske životinje. Ne<br />
zbog toga što svoje stanište nalaze u<br />
laboratorijama širom sveta, već zato što<br />
su ti glodari najpogodiniji za različite<br />
eksperimente i naučna istraživanja.<br />
Koliko ih je izgubilo život žrtvujući se u<br />
ime nauke ne zna se, ali u Rusiji, u<br />
Novosibirsku postoji spomenik podignut<br />
ovim životinjama u čast njihovom<br />
stradanju. Spomenik predstavlja miša<br />
koji plete dvostruku DNK spiralu.<br />
Svakako ne koriste se samo ove vrste za<br />
ispitivanje, već se tu nalaze mnoge<br />
druge koje takođe, svojim<br />
samopregornim zalaganjem (sigurno<br />
nevoljnim) doprinose nauci.<br />
Priča “MI 3” škotskog dvojca Granta<br />
Morisona i Frenka Kvajtlija govori o<br />
psu, mački i zecu u svom nastojanju da<br />
se spasu “nehumanih” naučnih<br />
istraživanja. Neko će reći kako<br />
nehumanih ako se radi o životinjama?<br />
Upravo tako, priča o razvijenim<br />
mašinama za ubijanje smešta u svoje<br />
središte tri kućna ljubimca, oteta od<br />
svojih vlasnika, odenuta u moderne<br />
savremene oklope. Pas, mačka i zec<br />
govore i savršene su sprave za ubijanje.<br />
U cilju zaustavljanja širenja<br />
konvencionalnih ratova, Vlada<br />
Sjedinjenih Država planira formiranje<br />
vojske, tehnologijom unapređenih<br />
životinja za svoje ciljeve.<br />
Dinamični crteži smenjuju se filmskom<br />
brzinom. Radnja grafičkog romana vodi<br />
čitaoce samo ka jednom cilju,<br />
oslobađanju zarobljenih životinja iz<br />
njihove neprirodne sredine i njihove<br />
neprirode naravi. Životinje čiji je mozak<br />
programiran tako da odgovara na<br />
napade i uništava objkat svog zadatka,<br />
teško mire urođene nagone sa<br />
neprirodnim programom i nametnutim<br />
hardverom koji je od umiljatih ljubimaca<br />
napravio krvoločne mašine. Njihov put<br />
je put “kući”.<br />
Scenarista Grant Morison i Frenk Kvajtli<br />
radili su na mnogim ostvarenjima<br />
zajedno, jedno od najvećih njihovih<br />
zajedničkih stripova, mnogi ga smatraju<br />
i krunom zajedničkog rada jeste “All<br />
star Superman”. U ovom delu, dvojica<br />
autora govore o možda najvećem<br />
superheroju svih vremena iz nekog<br />
drugačijeg ugla. Pripoveda se o<br />
njegovim poslednjim podvizima, o<br />
Supermenu u njegovim poslednjim<br />
danima. Takođe, Morison i Kvajtli su<br />
sarađivali i u izdavačkim kućama DC i<br />
Marvel, na stripovima Feliks Mentalo, X-<br />
ljudi, Multiversity.<br />
“MI 3” nikako nije strip koji će na<br />
neki način da svojom pričom izazove<br />
jeftina osećanja, ali ukazuje na to da<br />
životinje nisu igračke kojima<br />
shvatamo svet. Životinje ne mogu da<br />
budu kao ljudi, ne treba ih tretirati<br />
kao ljude, ali moramo ih štititi od<br />
ljudi. Ako je čovek stvorilo<br />
civilizaciju kao neku vrstu svoje<br />
druge prirode, životinje to ne rade i<br />
tako nešto im ne treba.<br />
Oklopi sa svom propratnom ratnom<br />
opremom u koje su smešteni pas,<br />
mačka i zec napravljeni su prema<br />
potrebama životinja. Sami autori<br />
govore o tome u njihovim izjavama<br />
prenetim u izdanju izdavačke kuće<br />
Darkvuda koja je ovaj proizvod<br />
ponudila našem tržištu.<br />
-Početna ideja mi je bila da životinje<br />
smestimo u dvonožna robot-odela<br />
kako bi izgledala kao krupnija<br />
ljudska bića sa životnjskim glavama.<br />
Ali to naprosto nije išlo, pa smo<br />
rešili da je bolje da oklop bude<br />
prilagođen životinjskom obliku koji<br />
je unutar njega, objašnjava<br />
scenarista Grant Morison.<br />
Crtač priče “MI 3” Frenk Kvajtli kaže<br />
da je crtež počeo izgrađivati od dna<br />
naogre.<br />
-Krenuli smo od praktičnih, a ne<br />
estetskih merila - kao da<br />
dizajniramo nešto što bi makar u<br />
praksi moglo da bude upotrebljivo,<br />
navodi Kvajtli.<br />
Morison ističe da je prilikom pisanja<br />
priče na početku, nju (priču) odredio<br />
kao “meso i pokret” , izgrađenu<br />
između stremljenja triju životinja,<br />
pripovedački prostu i linearnu.
Intervju Pavle zelić<br />
„ M I S M O N A J U S P E Š N I J A S T R I P - S I L A<br />
K O J A N A S T U P A N A F R A N C U S K O M<br />
T R Ž I Š T U “<br />
I a k o s e p r e p e t g o d i n a , n a k o n o b j a v l j i v a n j a<br />
p r v e e p i z o d e , D r u ž i n a D a r d a n e l i ( c r t a č a<br />
D r a g a n a P a u n o v i ć a i s c e n a r i s t e P a v l a<br />
Z e l i ć a ) n a š l a n a l i s t i n a j u t i c a j n i j i h s t r i p o v a<br />
n a s v e t u P o l a G r a v e t a s v e t s k o g s t r i p -<br />
k r i t i č a r a , i p a k j e b i l o p o t r e b n o p o l a<br />
d e c e n i j e z a o b j a v l j i v a n j e d r u g o g b r o j a o v o g<br />
s e r i j a l a k o j i j e u a p r i l u t e k u ć e g o d i n e<br />
p r e d s t a v l j e n d o m a ć o j p u b l i c i . M e đ u t i m ,<br />
s t r i p d o m a ć i h a u t o r a i u m e t n i k a n a i l a z i k o d<br />
n a s n a m n o g o b r o j n e p r o b l e m e . S c e n a r i s t a<br />
D r u ž i n e D a r d a n e l i , i k a k o o n s e b e o p i s u j e<br />
– b e o g r a d s k i p i s a c f a n t a s t i k e , P a v l e Z e l i ć<br />
s m a t r a d a s m o m i j e d n a o d v o d e ć i h s t r i p -<br />
s i l a n a s v e t u n a s t o j e ć i d a d a o d g o v o r e n a<br />
u z r o k e i m o g u ć a r e š e n j a p r o b l e m a<br />
d o m a ć e g a u t o r s k o g s t r i p a .<br />
S o b z i r o m n a t o d a s e D r u ž i n a D a r d a n e l i<br />
n a k o n s v o g p r e d s t a v l j a n j a s v e t s k o j<br />
p u b l i c i n a š l a n a l i s t i n a j u t i c a j n i j i h<br />
s v e t s k i h s t r i p o v a P o l a G r a v e t a , i p a k j e<br />
b i l o p o t r e b n o p e t g o d i n a z a n a s t a v a k i<br />
r a z v o j p r i č e i z p r v e e p i z o d e . Š t a<br />
p r e d s t a v l j a D r u ž i n a D a r d a n e l i ?<br />
- T a k o j e , p r v i d e o s e 2 0 1 1 . g o d i n e p o j a v i o<br />
n a g o d i š n j o j l i s t i n a j u t i c a j n i j e g s v e t s k o g<br />
s t r i p - k r i t i č a r a P o l a G r a v e t a k o j i p r a v i<br />
s e l e k c i j u n a j b o l j e g i z s v e t s k e p r o d u k c i j e .<br />
„ D r u ž i n a D a r d a n e l i ” j e p r e s v e g a o m a ž<br />
j e d n o m o d n a j b o l j i h s t r i p o v a s v i h v r e m e n a<br />
„ L i g i i z u z e t n i h d ž e n t l m e n a ” s c e n a r i s t e<br />
A l a n a M u r a i c r t a č a K e v i n a O ’ N i l a , a l i i<br />
n a d o v e z i v a n j e n a k o n c e p t i s k o r i š ć a v a n j a<br />
k n j i ž e v n i h j u n a k a u s t r i p - m i l j e u n a n a č i n<br />
k a k o s u t o o v i a u t o r i u r a d i l i s a<br />
a n g l o s a k s o n s k i m h e r o j i m a i p r o t a g o n i s i m a<br />
n e k i h o d n a j z n a č a j n i j i h r o m a n a o v e<br />
l i t e r a t u r e . Š t o s e t i č e v r e m e n a k o j e j e<br />
p r o t e k l o i z m e đ u d v e e p i z o d e , o n o j e t r a j a l o<br />
p e t g o d i n a z a t o š t o s a m j a r a d i o n a r o m a n u<br />
„ P e š č a n a h r o n i k a ” , a c r t a č D r a g a n<br />
P a u n o v i ć j e i z b a c i o č a k d v a n a s t a v k a s t r i p -<br />
a d a p t a c i j e h i t r o m a n a „ K o n s t a n t i n o v o<br />
r a s k r š ć e ” , a l i s m o p o s l e d n j e d v e g o d i n e<br />
z a i s t a i n t e n z i v n o r a d i l i u p r a v o n a n a s t a v k u<br />
k o j i j e m o r a o o p r a v d a t i v e l i k a o č e k i v a n j a i<br />
o t i ć i k o r a k , p a i d v a k o r a k a d a l j e u s v a k o m<br />
s m i s l u .
U j e d n o m i n t e r v j u u s t e r e k l i d a j e i d e j a<br />
b i l a d a p r i č a b u d e d o p a d l j i v a i a k c i o n a ,<br />
u z t o s t e n a p r a v i l i s v o j e v r s a n s p o j<br />
n a u č n e f a n t a s t i k e i l i k o v a i z d o m a ć e i<br />
s v e t s k e k n j i ž e v n o s t i . Z b o g č e g a j e v a š<br />
i z b o r b i o a k c i o n i s t r i p s a l i k o v i m a i z<br />
k n j i ž e v n o s t i ?<br />
- P r o s t o j a v o l i m d a č i t a m t a k v e s t r i p o v e ,<br />
a l i s a m s e t r u d i o d a s e u n j e m u n a đ e i š t o<br />
v i š e r e f e r e n c i i s k r i v e n i h d e t a l j a k o j i<br />
p o z i v a j u n a v i š e i š č i t a v a n j a i o t k r i v a n j e<br />
s l o j e v a p r i č e k o j i s e n e s a g l e d a j u n a p r v u<br />
l o p t u k a d a s e g l e d a s a m o k a o v r a t o l o m n a<br />
j u r n j a v a i a v a n t u r a . M i s l i m d a j e n a u č n a<br />
f a n t a s t i k a s a v r š e n p o l i g o n z a v a ž n e i d e j e ,<br />
a n e s a m o e s k a p i z a m , i v e r u j e m d a s a m i<br />
s a m s t v o r i o d e l o k o j e i m a š t a d a k a ž e i<br />
p o r u č i , p r e s v e g a u p o g l e d u e d u k a c i j e<br />
m l a d i h o l i k o v i m a i z l e k t i r e k o j u n a ž a l o s t<br />
n e č i t a j u . A k o j e p o t r e b n o d a o n i ( l i k o v i i z<br />
l e k t i r e ) b u d u s m e š t e n i u a l t e r n a t i v n u<br />
i s t o r i j u u k o j o j j e S r b i j a n a p r e d n a d r ž a v a , a<br />
T e s l i n i n i k a d r e a l i z o v a n i i z u m i o r u đ e n j e n i h<br />
s a v e z n i k a , i t a k a v p r i s t u p n a v e d e n e k e<br />
k l i n c e d a č i t a j u v i š e , o n d a s a m u s p e o u<br />
s v o m n a u m u .<br />
M n o g i i z d a v a č i s t r i p o v a u n a š o j z e m l j i<br />
s e o d l u č u j u z a m a n j e d o m a ć i h a u t o r a<br />
z b o g n e d o s t a t k a č i t a l a c a . U k o l i k o s e<br />
o s v r n e m o n a D r u ž i n u D a r d a n e l i ,<br />
v i d e ć e m o d a j e u p r a v o s p o j m o d e r n o s t i i<br />
k l a s i k e d o n e o u s p e h . Š t a j e t o š t o c r t a č e<br />
i s c e n a r i s t e č e š ć e o p r e d e l j u j e z a<br />
l i c e n c i r a n e s t r i p o v e ?<br />
N e m a m t a č a n o d g o v o r j e r m e ž a l o s t i<br />
č i n j e n i c a d a v e ć i n u n a š i h a u t o r a n a j p r e i l i<br />
j e d i n o č i t a m o n a f r a n c u s k o m , e n g l e s k o m i l i<br />
i t a l i j a n s k o m j e z i k u , a l i s e n a d a m d a ć e š t a<br />
g o d j e p r e l o m i l o d a „ D r u ž i n a ” p o s t a n e<br />
t a k a v p r e p o z n a t l j i v s t r i p i v a n u s k o g k r u g a<br />
p o z n a v a l a c a , t o i m a t i š i r i e f e k a t i p o s p e š i t i<br />
d o m a ć u p r o d u k c i j u u p r a v o u S r b i j i . J a k o j e<br />
t e š k o i z b o r i t i s e z a p u b l i k u s a a u t e n t i č n o m ,<br />
s o p s t v e n o m i d e j o m , d o k s u e t a b l i r a n i<br />
j u n a c i i i z d a v a č i s i g u r n i j i i z b o r k a k o<br />
f i n a n s i j s k i t a k o i u p o g l e d u s i g u r n e<br />
p u b l i k e .<br />
S p o m e n u l i s t e j e d n o m p r i l i k o m d a j e<br />
f r a n c u s k i s t r i p - c r t a č z a p r a v o s r p s k i<br />
s t r i p - c r t a č . K a d s u t o l i k o u s p e š n i n a<br />
s v e t s k o m t r ž i š t u , z a š t o s u d o m a ć i<br />
a u t o r s k i s t r i p o v i m a n j e z a s t u p l j e n i o d<br />
r e c i m o B o n e l i j e v i h s t r i p o v a u S r b i j i ?<br />
Da li ste znali?<br />
P o l G r a v e t j e l o n d o n s k i n o v i n a r , k r i t i č a r i p u b l i c i s t a k o j i s e b a v i i z u č a v a n j e m s t r i p - u m e t n o s t i . O s n i v a č<br />
j e m a g a z i n a I s k e j p i d i r e k t o r l o n d o n s k o g f e s t i v a l a „ K o m i k a “ . G r a v e t j e p o z n a v a l a c j u g o s l o v e n s k o g<br />
s t r i p a k o j e g k r i t i č k i p r a t i i i z u č a v a o d o s a m d e s e t i h g o d i n a p r o š l o g v e k a p r v e n s t v e n o p r e k o č a s o p o s a<br />
J u s t r i p . U n j e g o v o j k n j i z i 1 0 0 1 s t r i p , k o j u m o r a t e p r o č i t a t i p r e n e g o š t o u m r e t e , o b j a v l j e n o j 2 0 1 1 .<br />
g o d i n e , n a l a z i s e n e k o l i k o a u t o r a s a B a l k a n a . *<br />
„ D e č j e n o v i n e “ j e b i v š a i z d a v a č k a k u ć a i z G o r n j e g M i l a n o v c a p o z n a t a k a o n a j v e ć i s t r i p - i z d a v a č b i v š e<br />
S F R J . O s i m č a s o p i s a i s t r i p o v a , i z d a v a l a j e i k n j i g e , k a o i a l b u m e s a s a m o l e p l j i v i m s l i č i c a m a . I d e j a z a<br />
p o k r e t a n j e d e č j e g l i s t a s a z a b a v n i m i o b r a z o v n i m s a d r ž a j e m p o t e k l a j e m e đ u n e k o l i k o n a s t a v n i k a<br />
o s n o v n i h š k o l a u G o r n j e m M i l a n o v c u u d e c e m b r u 1 9 5 6 . g o d i n e . L i s t j e z v a n i č n o n a s t a o k a o<br />
„ v a n n a s t a v n a a k t i v n o s t l i t e r a r n e s e k c i j e “ u o s n o v n o j š k o l i , a n a n j e g o v s a d r ž a j s u o s i m u r e d n i k a<br />
S r e ć k a J o v a n o v i ć a i A l e k s a n d r a L a z a r e v i ć a u d o b r o j m e r i u t i c a l i i đ a c i i z G o r n j e g M i l a n o v c a .<br />
M A R C H 2 0 2 0
p r e k o 4 0 n a š i h<br />
u m e t n i k a r a d i z a<br />
f r a n c u s k o t r ž i š t e<br />
- P r e k o č e t r d e s e t s t r i p - a u t o r a i z S r b i j e s a<br />
v e l i k i m i l i č a k o g r o m n i m u s p e h o m r a d i z a<br />
f r a n c u s k e i z d a v a č e i m i s m o n a j u s p e š n i j a<br />
s t r a n a s t r i p - s i l a k o j a n a s t u p a n a t o m t r ž i š t u .<br />
I p a k , t o s e n e p r e p o z n a j e u n a š o j z e m l j i , a i<br />
p o r e d s v e g a , u F r a n c u s k o j s u t o t e m e k o j e<br />
f o r s i r a j u u r e d n i c i i i s k l j u č i v o f r a n c u s k i<br />
s c e n a r i s t i , t a k o d a i m a j a k o m a l o a u t o r s k o g<br />
u p l i v a u s v e m u t o m e i a k o j e k o m e r c i j a l n i<br />
r e z u l t a t i m p o z a n t a n . K a o i u s v e m u d r u g o m ,<br />
n e d o s t a j e s r e d s t a v a d a s e p o d r ž e a u t o r i , a<br />
s a m o t r ž i š t e j e p r e m a l o d a i m o b e z b e d i<br />
e g z i s t e n c i j u . I m a m o v r s n e s c e n a r i s t e s v e t s k o g<br />
k a l i b r a , a l i n e i s l o b o d n i h c r t a č a d a m o g u d a<br />
i h i s p r a t e . B o n e l i p a k i m a d e s e t i n e h i l j a d a<br />
v e r n i h f a n o v a s e r i j a l a k o j i t r a j u d e c e n i j a m a i<br />
t a k o ć e u v e k b i t i . N a m a u s t v a r i t r e b a j u n o v e<br />
D e č j e n o v i n e .<br />
P o s t o j i l i n e k o k o b i m o g a o b i t i o d g o v o r a n<br />
z a m a l o i u s k o t r ž i š t e ?<br />
N a r a v n o d a j e z a j e d n u v r e d n u i u n i v e r z a l n o<br />
p r i z n a t u s c e n u n e o p h o d n o d a s e p o m o g n e<br />
k r o z d r ž a v n e i m e đ u n a r o d n e p r o j e k t e , j e r<br />
j e d i n o t a k o m o ž e m o o č e k i v a t i n o v e r a d o v e i<br />
a u t o r e , a p r i t o m j e u p i t a n j u m i n i m a l n a<br />
i n v e s t i c i j a k a d a s e p o r e d i r e c i m o s a f i l m o m .<br />
N a k o j i n a č i n s e m o ž e r e š i t i p r o b l e m m a l o g<br />
t r ž i š t a a u t o r s k o g s t r i p a i n i s k e<br />
z a i n t e r e s o v a n o s t i p u b l i k e z a a u t o r s k i s t r i p<br />
u n a š o j z e m l j i ?<br />
- I s k l j u č i v o i n t e r v e n c i j o m d r ž a v e . M i k r o z<br />
u d r u ž e n j a i a u t o r s k e i z l e t e r a d i m o s v e š t o j e u<br />
n a š o j m o ć i , a l i d o k n e m a o r g a n i z o v a n o g<br />
n a c i o n a l n o g p r i s t u p a s v e s u t o u s a m l j e n i<br />
p o k u š a j i k o j i s e b r z o i s c r p e . Š t o s e t i č e<br />
S r e ć n e g a l e r i j e , o n a j e v e ć g o d i n a m a k l j u č n o<br />
m e s t o z a s t r i p - i z l o ž b e , a k a o o r g a n i z a t o r<br />
S a l o n a s t r i p a , n a j v e ć e m a n i f e s t a c i j e d e v e t e<br />
u m e t n o s t i k o d n a s u z B a l k a n s k u s m o t r u<br />
m l a d i h s t r i p - a u t o r a u L e s k o v c u , n u d i p r e k o<br />
p o t r e b n u p r i l i k u d a s e d o m a ć i s t r i p p l a s i r a u<br />
o z b i l j n e u m e t n i č k e k r u g o v e . I z l o ž b e , k a t a l o g , i<br />
n a r a v n o i p r e s v e g a k o n k u r s i n a g r a d e ,<br />
p r e d s t a v l j a j u m o t i v a c i j u n e b r o j a n i m a u t o r i m a<br />
d a s t v a r a j u , j e r m a k a r o v d e p o s t o j i š a n s a d a<br />
n j i h o v a d e l a b u d u v i đ e n a . S e l e k c i j u p r a v i ž i r i i<br />
k u s t o s i , i i a k o p o s t o j i m n o g o s t r a n a c a k o j i<br />
u č e s t v u j u n a k o n k u r s u i p a k d o m i n i r a s r p s k i<br />
s t r i p .
Stvar je tržišta, a ne muzike<br />
P r o n a ć i p r a v e r e č i z a p e s m u i n i j e t a k o t e š k o u k o l i k o<br />
n e ž e l i t e d a p e s m a p o s t a n e k o m e r c i j a n a s t v a r , p o z i v<br />
n a p i j a n č e n j e , p r o v o d . M a d a , p o d j e d n a k o j e t e š k o<br />
n a p i s a t i n e š t o v e ć n e i s p r i č a n o i l i s a s v i m o s o b e n o d a<br />
b u d e p r e p o z n a t l j i v o . S v e o v e p r e p r e k e č e t v o r i c a<br />
d r u g a r a s a l a k o ć o m p r e v a z i l a z e u s v o j o j g a r a ž i u z<br />
s t a r e i n s t r u m e n t e i n a d a h n u ć e s v o j i m t i n e j d ž e r s k i m<br />
b r i g a m a . S t r i p u i z d a n j u i z d a v a č k e k u ć e K o m i k o<br />
“ G a r a ž a ” ( n a z i v o r i g i n a l a “ G a r a ž n i b e n d ” ) a u t o r a<br />
Đ i a n i j a P a c i n o t i a Đ i p i j a p r e d s t a v l j a p o m a l o s t a t i č a n u i<br />
n a r a t o r s k i o s k u d a n u p r i č u o r a z v o j u j e d n o g k l i n a č k o g<br />
b e n d a , k a k v o g s u m n o g i i m a l i .<br />
S t a t i č a n a i n a r a t o r s k i o s k u d n a p r i č a s a m o n a i z g l e d ,<br />
m e đ u t i m k a d a s e p r o č i t a d o k r a j a s h v a t i s e č i t a v<br />
d e p r e s i v a n t o n o s t v a r e n j a . P r i č a g o v o r i o m o m c i m a k o j i<br />
n a s t o j e d a f o r m i r a j u s v o j e l i č n o s t i , d r u g a č i j e o d s v o j e<br />
o k o l i n e . Đ u l i j a n o , S t e f a n o , A l b e r t o i A l e k s a p o k u š a v a j u<br />
d a k r o z m u z i k u p o b e g n u i z s r e d i n e u k o j o j s u o d r a s t a l i ,<br />
s t e k l i p r v e l j u b a v i , r a d o s t i i r a z o č a r e n j a . K a d a s e u ž a s i<br />
s v a k o d n e v i c e p r e t o č e u s t i h o v e u s p e h p e s a m a n e m o ž e<br />
d a p r o m a k n e . O d ž i v o t a s a “ d v e m a j k e ” , p r e k o<br />
o d r a s t a n j a b e z o c a k o j i j e o t i š a o j e d n o g d a n a i n i j e s e<br />
v r a t i o , d o z a l j u b l j e n o s t i u p r e v a z i đ e n e i z a b r a n j e n e<br />
i d e o l o g i j e i d e v o j k e t e m e s u p e s a m a o k o j i m a<br />
p r i p o v e d a Đ i p i .<br />
K n j i g a j e p o d e l j e n a u p e t p o g l a v l j a n a z v a n i m “ P r v a<br />
p e s m a ” , “ D r u g a p e s m a “ i t a k o d o “ P e t e p e s m e ” , a l i<br />
Đ i p i j e v t i n e j d ž e r s k i s a s t a v j e u s p e o d a s n i m i s v e g a t r i<br />
p e s m e i t o n a s t a r i m a g n e t o f o n s l a b o g k v a l i t e t a .<br />
C r t e ž j e r a đ e n t e h n i k o m a k v a r e l a , k a k o k a ž u i z d a v a č i<br />
“ m e l a n h o l i č n o g a k v a r e l a i u z s l u t n j u n e i z b e ž n e<br />
a n k s i o z n o s t i u c r t e ž u ” . I s k a r i k i r a n g r a f i č k i p r i k a z<br />
r o m a n a u p o t p u n o s t i o d g o v a r a o p i s u u ž a s a o d r a s t a n j a<br />
k r o z k o j i p r o l a z e m l a d i ć i i d e v o j k e u g o d i n a m a<br />
f o r m i r a n j a s v i h l i č n o s t i .<br />
N e i z b e ž n a d e l i k v e n t n o s t i b u n t o v n i š t v o k o j a p r a t i<br />
r o k e n r o l d o v o d i j u n a k e d o t o g a d a g u b e s v o j u g a r a ž u .<br />
G a r a ž a k a o p r o s t o r z a v e ž b u b i l a j e p o k l o n Đ u l i j a n o v o g<br />
o c a s v e d o k m l a d i r o k e r n e p r a v i g l u p o s t i . U<br />
n e d o s t a t k u o p r e m e z a s n i m a n j e i v e ž b a n j e i u z d o l a z a k<br />
e m i n e n t n o g s t r u č n j a k a z a m u z i k u , k o j i s e o b a v e z a o d a<br />
ć e z b o g d u g a p r e m a o c a j e d n o g o d m l a d i ć a d a p o s l u š a<br />
k a k o b e n d z v u č i , g r u p a s e o d l u č u j e n a k r a đ u<br />
i n s t r u m e n a t a .<br />
R o k e n r o l j e n e k a d a b i l a i s p l a t i v a m u z i k a i d a n a s j e<br />
t a k v a u k o l i k o s e r a d e l e p e l j u b a v n e b a l a d e i p e s m e s a<br />
t v r đ i m z v u k o m k o j e p r o m o v i š u r o k , a l i u k o l i k o s e p r a v i<br />
s p e c i f i č a n s a d r ž a j , n e k o m e r c i j a l n e p r i r o d e t e š k o m o ž e<br />
b i t i i s p l a t i v . T o s e n a j b o l j e o g l e d a u r e č e n i c i m u ž i č k o g<br />
m e n a d ž e r a : “ M o g l a b i n a o v o j t r a c i d a b u d e n a j b o l j a<br />
m u z i k a n a s v e t u , n o v i B i t l s i t o n i š t a n e b i p r o m e n i l o .<br />
S v e j e s t v a r t r ž i š t a , m u z i k a n e m a v e z e s t i m ” . *<br />
A u t o r Đ i a n i P a c i n o t i Đ i p i r o đ e n j e 1 9 6 3 . g o d i n e u P i z i i<br />
z a v r e đ u j e s t a t u s n a j v a ž n i j e g s a v r e m e n o g i t a l i j a n s k o g<br />
a u t o r a s t r i p a . P o r e d p r i č e “ G a r a ž n i b e n d ” n a p i s a o j e<br />
j o š i “ Z a b e l e š k a r a t n e p r i č e ” ,<br />
“ N e v i n o s t i ” , “ M o j ž i v o t l o š e n a c r t a n ” .
O samurajima,<br />
demonima i<br />
mudracima<br />
S T R I P " O K O - C I K L U S<br />
V O D E " I M B E R A<br />
Š A B I J E L A U I Z D A N J U<br />
D A R K V U D A<br />
K i m o n o , k a t a n a , g e j š e , d r v e n e k u ć e n a<br />
v o d i i m n o g o g l o m a z n i h z a m a k a s a<br />
š p i c a s t i m k r o v o v i m a , u o b i č a j e n e s l i k e<br />
k o j e s e m o g u v i d e t i u c r t a n i m f i l m o v i m a ,<br />
p r e p o z n a t l j i v i s u d e t a l j i n e d a v n o<br />
o b j a v l j e n o g s t r i p a " O k o " u i z d a n j u<br />
D a r k v u d a .<br />
O b j a v l j e n a s u d v a a l b u m a k o j a<br />
p r e d s t a v l j a j u d v a t o m a p r i č e o d p e t<br />
c i k l u s a . S v a k i c i k l u s i m a d v e k n j i g e<br />
( s t r i p a ) i o v o m p r i l i k o m j e p r e d s t a v l j e n<br />
p r v i " C i k l u s v o d e " . O s t a t a k p r i č e ć e s e<br />
r a z v i j a t i k r o z " C i k l u s z e m l j e " , " C i k l u s<br />
v a z d u h a " , " C i k l u s v a t r e " i " C i k l u s<br />
p r a z n i n e " . C i k l u s i p r e d s t a v l j a j u č e t i r i<br />
o s n o v n a e l e m e n t a . P e t i e l e m e n t i d e u z<br />
o s n o v u j a p a n s k e e s t e t i k e - g o r e<br />
s p o m e n u t i g l o m a z n i d v o r c i i s p u n j e n i s u<br />
j e d n o s t a v n i m , n e v e l i k i m n a m e š t a j e m<br />
k a k o b i o m o g u ć i l i " ' p u n o m ' d a e g z i s t i r a " .<br />
A u t o r j e f r a n c u s k i s t r i p - s c e n a r i s t a i<br />
c r t a č , a l i i s v e s t r a n i u m e t n i k I m b e r<br />
Š a b i j e l . P r e n e g o š t o j e p o k a z a o s v o j e<br />
u m e t n i č k e s p o s o b n o s t i p o d p s e u d o n i m o m<br />
I b ( H u b ) u d e v e t o j u m e t n o s t i , b a v i o s e<br />
d i z a j n o m n a f i l m u " P e t i e l e m e n t " L i k a<br />
B e s o n a . S v o j e p r v e r a d o v e u s t r i p u j e<br />
o s t v a r i o n a d e l u " K a z a n d o u " , a n a s t a v i o<br />
j e s a s e r i j a l o m " O k o " g d e s e p r v i p u t<br />
p o j a v i o s a n a z i v o m I b . U i z r a d i b o j e z a<br />
o v o d e l o s a r a d n i k m u j e b i o S t e f a n<br />
P e l a j o .<br />
P r i č a p o č i n j e 1 1 0 8 . g o d i n e p o p a j a n s k o m<br />
k a l e n d a r u n a t e r i t o r i j i P a j a n s k o g c a r s t v a .<br />
U v r e m e v e l i k i h n e m i r a i z m e đ u d i n a s t i j a<br />
A t a k u , B a š i m o i J o m o p r o t i v c a r s k e<br />
p o r o d i c e , d r u ž i n a o d č e t i r i n a i z g l e d<br />
n e s p o j i v e p r i l i k e k r e ć e u s v o j u m i s i j u . D a<br />
b i p r i č a b i l a z a n i m l j i v i j a t u s u i e l e m e n t i<br />
f a n t a s t i k e . Z a p r a v o , o n i s u c e n t r a l n a<br />
t e m a p r i č e j e r s e p o m e n u t a d r u ž i n a b o r i<br />
p r o t i v v a m p i r s k o g p a r a k o j i p u s t o š i s e l a<br />
u o k o l i n i n j i h o v o g z d a n j a , a j a v l j a s e<br />
j e d a n p r e p o z n a t l j i v m o t i v i z r a z l i č i t i h<br />
f i l m o v a i p r i č a u k o j i m a s e r a d n j a d e š a v a<br />
u v r e m e s a m u r a j a i v e l i k i h g r a đ a n s k i h<br />
r a t o v a - b o r b e n i " b u n r a k u " ( m a r i o n e t a ) .
D r u ž i n a , u p o t r a z i z a g e j š o m M a l o m<br />
Š a r a n a , z a v o đ u i m a O k a , s a m u r a j a r o n i n a .<br />
S a m u r a j i s u r a t n i c i v i s o k o g s t a t u s a , u<br />
s l u ž b i o d r e đ e n o g g o s p o d a r a , č i j e j e<br />
o s n o v n o o b e l e ž j e n o š e n j e k a t a n e -<br />
r a t n i č k o g m a č a . O n i s e s a k a t a n o m<br />
p o j a v l j u j u s v u d a u j a v n o s t i . K a d a n e k i<br />
s a m u r a j n e m a s v o g g o s p o d a r a o n d a j e o n<br />
r o n i n , k a o g l a v n i j u n a k o v o g s t r i p a . R o n i n e<br />
n e r e t k o s m a t r a j u l u t a l i c a m a i b a n d i t i m a ,<br />
k a k o b i s e m o g a o o k a r a k t e r i s a t i i O k o j e r<br />
n a p o č e t k u p r i č e , p a i u n j e n o m n a s t a v k u ,<br />
o n i z v r š a v a s v o j e z a d a t k e , b o r b u p r o t i v<br />
n e m a n i i z l i h s i l a , p o p o r u d ž b i n i , z a n o v a c .<br />
M e đ u t i m , p o j e d i n i i s t o r i j s k i i z v o r i n a v o d e<br />
d a r o n i n m o ž e p o s t a t i s e n s j e j ( u č i t e l j ) . O k o<br />
n e i s k a z u j e u p o t p u n o s t i s v o j e<br />
k a r a k t e r i s t i k e u o v a d v a a l b u m a . D o s t a j e<br />
b r z n a m a č u i p r e d s t a v l j a s e k a o<br />
h l a d n o k r v a n , m a d a k a s n i j e d o z n a j e m o d a<br />
t o z a p r a v o n i j e .<br />
S l e d e ć i u g r u p i j e N o b u r o , r a t n i k i z u z e t n e<br />
s n a g e i t e l e s n i h s p o s o b n o s t i . O v a j v e r n i<br />
p r a t i l a c O k a n o s i k a r a k t e r i s t i č n u " o n i "<br />
m a s k u k o j a s e u p o t r e b l j a v a u j a p a n s k o j<br />
u m e t n o s t i , p o z o r i š t u i l i l i t e r a t u r i . M a s k a<br />
m o ž e d a p r e d s t a v l j a l i k đ a v o l a , d e m o n a ,<br />
t r o l a i l i s l i č n o .<br />
D v a n e r a z d v o j n a l i k a , s i r o č e T i k u i<br />
s v e š t e n i k , p i j a n a c N o š i n , s u p o m o ć n i c i<br />
o v o j d v o j i c i r a t n i k a n a n j i h o v i m m i s i j a m a , a<br />
j e d a n d r u g o m s u u č i t e l j i u č e n i k . N o š i n<br />
s v o j i m m o l i t v a m a p o m a ž e g r u p i u n j i h o v o m<br />
p o h o d u , i a k o m u s a p u t n i c i č e s t o n e v e r u j u ,<br />
a i s a m i d u h o v i " k a m i j e " , k o j e p o z i v a ,<br />
n a z i v a j u g a m o n a h o m o d s a k e ( j a p a n s k o<br />
a l k o h o l n o p i ć e ) . I p a k , d r u ž i n a s e n a j v i š e<br />
u z d a u n j e g o v e m o ć i i m o ć m o l i t v e , k a o i u<br />
s n a g u d u h o v a .<br />
S v a k i o d c i k l u s a p o č i n j e n j e g o v i m o p i s o m ,<br />
k a k o s e s e ć a r e č i s v o g u č i t e l j a s a d v e ć<br />
o s t a r e l i m u d r a c T i k u . " V o d a j e o g l e d a l o<br />
d u š e . M i r n a j e , p r o z i r n a i č i s t a k a o j e z e r o -<br />
z a m u d r a c a . Z a l a ž l j i v c a m e đ u t i m ,<br />
n e p r o z i r n a k a o o n a u s t a j a l a u v a z i . Z a<br />
l u d a k a j e u z a v r e l a i n a s i l n a p o p u t p e n e š t o<br />
s e d i ž e n a d n a j v i š i m t a l a s o m c u n a m i j a " . *<br />
C r t e ž j e s a d o s t a d e t a l j a i m n o š t v o m<br />
ž i v o p i s n i h b o j a k o j e u p e č a t l j i v i j e<br />
d o č a r a v a j u a m b i j e n t u k o j e m s e g r a d i<br />
p r i č a . O s t v a r e n j e o b j e d i n j u j e c r t e h o r o r a i<br />
d r a m e , a s c e n e s u d e t a l j n o p r i k a z a n e i<br />
d i j a l o z i s u j a s n i i k r a t k i .<br />
* C i t a t i z i z d a n j a i z d a v a č k e k u ć e D a r k v u d<br />
M A R C H 2 0 2 0
Izvodnik<br />
Pet decenija od objavljivanja stripa<br />
"Korto Malteze"<br />
Korto Malteze: Balada<br />
koja nikada ne prestaje<br />
Iako domaćoj publici pustolovine Korta Malteza nikada nisu<br />
predstavljene u potpunosti ove godine navršava se pola veka od<br />
objavljivanja prve epizode “Balada o slanom moru” istoimenog<br />
strip serijala. <strong>Strip</strong> Korto Malteze je predstavljen italijanskoj<br />
publici 1967. godine.<br />
“Korto je jedan od najznačajnijih stripova u istoriji. Delom zato<br />
što je to jedinstven slučaj da jedan autor bude i toliko dobar<br />
scenarista i takav crtač” ističe Milan Jovanović urednik izdavačke<br />
kuće Darkvud, koja je ovog februara izdala prve dve knjige<br />
“Balada o slanom moru” i “U znaku jarca”.<br />
Tvorac ovog junaka je italijanski crtač i illustrator Hugo Prat.<br />
Mnoga dela u koje je pretočio svoj život ispunjen putovanjima<br />
ostala su u senci strip ostvarenja Korto Malteze. Odnos prema<br />
Kortu i stvaralaštvo Huga Prata možda najbolje opisuje Umberto<br />
Eko u svom viđenju ovog stripa (Korto Malteze ili nesavršena<br />
geografija). Umberto Eko je zapisao: - Prat nema stas, onaj Kortov<br />
obris štrkljaste stabljike, ali pogledavši ga bolje iz profila morao<br />
sam priznati da tu ima istine (da ima istine u tome da Prat liči na<br />
Korta Malteza): linija nosa, oblik usta, jedino ne znam šta.<br />
Naravno, Prat nije Korto iz Balade, nego da kažemo onaj čarobni<br />
Korto iz poslednjih epizoda, onih koje u to vreme još nije znao…<br />
Prat je tražio sebe (sanjao pomoću svoje olovke i pitao sebe<br />
kakav želi da bude – sad to zna: vilenjak) tumarajući za svojim<br />
snovima i za sobom. *<br />
Korto Maltez je predstavljen kao pustolov i mornar. Kortova<br />
individualistićka ličnost se gotovo uvek tokom serijala stavlja na<br />
stranu pravde, iako to neretko ide na njegovu štetu. Radnja<br />
serijala počinje 1913. godine, a nju (radnju) prožimaju različite<br />
ličnosti. Od ubica i srebroljubaca, hulja, ljubavnika, prevaranata,<br />
a među njima lutalica i čovek bez otadžbine Korto Malteze. On je<br />
sin gibraltarske proročice i kornvolskog mornara, a rođen je 1887.<br />
u Valeti.<br />
“Korto je veoma zavodljiv karakter. Iako ponekad više antiheroj<br />
nego heroj, njegov moralni kodeks je čvrst, a on ga slepo prati”,<br />
smatra Jovanović. “Uvek je u potrazi za blagom, ali i kada dođe<br />
do njega isuviše lako ga se odrekne, tako da potragu za blagom<br />
moramo da shvatimo kao metaforu. Život je stalna potraga, ili<br />
kako kaže pesnik-filozof, život je borba neprestana.”<br />
Ovaj romantični heroj pogleda odlutalog u daljinu suočavajući se<br />
sa različitim plemenima ljudoždera, vojskama, svojim uslovno<br />
rečeno prijateljem Raspućinom i nadređenim Monahom pokušava<br />
da pronađe sebe. Korto u razradi priče nije toliko samouveren kao<br />
u prvoj epizodi.<br />
“On se predstavlja kao<br />
nezainteresovan i tvrdokoran tip, ali<br />
reaguje na nepravdu i čini stvari<br />
koje su ispravne. Ali nikada neće<br />
prihvatiti da je dobar, da je<br />
pravednik. Tvrdoglavost je još<br />
jedna karakteristika njegovog<br />
šarma” ističe Jovanović, dodajući<br />
da je Korto nikome ne polaže<br />
račune. “A mnogi čitaoci sanjaju<br />
takav život. Svojevrsno ispunjenje<br />
pravde, u ovom tužnom<br />
birokratskom svetu, leži u tome da<br />
ako mi ne možemo uvek da<br />
postupamo onako kako bismo želeli,<br />
Korto može. U naše ime.”<br />
Kako je spomenuto na početku,<br />
izdavačka kuća Darkvud je na<br />
ćiriličnom pismu objavila prve dve<br />
knjige od dvanaest koje će<br />
zaokružiti priču Huga Prata o Koru<br />
Maltezu.<br />
“Od početka postojanja Darkvuda<br />
kao izdavačke kuće izdavanje Korta<br />
bio je jedan od najviših ciljeva”,<br />
kaže Jovanović ističući da Korto<br />
nikada u celini nije objavljen u<br />
albumima u Srbiji. “Komuna je<br />
stigla do pola. Imala je svoje mane,<br />
ali je početak uradila vrlo pristojno.<br />
Piratska izdanja su dobra samo<br />
toliko da se čitalac informiše.<br />
Godinama smo pokušavali da<br />
dođemo do prava, ali Srbija je za<br />
velike izdavače malo tržište. Ne<br />
samo to, Korto je veliki poduhvat i<br />
neće da se upuštaju u saradnju dok<br />
ne steknu poverenje. Da ne<br />
spominjem da su pomenuta piratska<br />
izdanja bila samo dodatna prepreka.<br />
Ali bili smo uporni. Naš katalog je u<br />
međuvremenu postao impresivan, a<br />
to je karta koja otvara vrata” ističe<br />
Jovanović.<br />
*Prevod: izdanje Darkvud.
stripblogger.blogspot.rs
stripblogger.blogspot.rs