Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Vísitala<br />
Því m<strong>á</strong> gera r<strong>á</strong>ð fyrir að hækkun <strong>á</strong> verði samanburðarvara <strong>á</strong> því tímabili hafi að einhverju<br />
leyti verið til komin vegna lækkunar <strong>á</strong> gengi krónunnar. Þar með m<strong>á</strong> <strong>á</strong>lykta að verðhækkun<br />
þeirra umfram verð <strong>á</strong> mjólkurafurðum sé ekki endilega vísbending um að landbúnaðarkerfið<br />
hafi verndað neytandann.<br />
Samanburður <strong>á</strong> þróun verðvísitalna <strong>á</strong> innlendum <strong>og</strong> innfluttum vörum í vísitölu neysluverðs<br />
sýnir þessi <strong>á</strong>hrif glögglega, sbr. mynd 4.10. Sj<strong>á</strong> m<strong>á</strong> af myndinni að þróun verðs <strong>á</strong> innlendum<br />
vörum <strong>og</strong> grænmeti 90 <strong>og</strong> innfluttum vörum <strong>á</strong>n <strong>á</strong>fengis <strong>og</strong> tóbaks hélst í hendur fram til <strong>á</strong>ranna<br />
2008 <strong>og</strong> 2009. Þ<strong>á</strong> dró í sundur með þessum vísitölum þar sem verð <strong>á</strong> innfluttum vörum<br />
hækkaði meira en verð <strong>á</strong> innlendum vörum. Þessi þróun er í samræmi við lækkun gengis<br />
íslensku krónunnar <strong>á</strong>rin 2008-2009. Árin 2003-2013 hækkaði vísitala neysluverðs um<br />
tæplega 82%, vísitala verðs <strong>á</strong> innlendri vöru <strong>og</strong> grænmeti um tæplega 71% <strong>og</strong> vísitala verðs <strong>á</strong><br />
innfluttir vöru <strong>á</strong>n <strong>á</strong>fengis <strong>og</strong> tóbaks um rúmlega 78%.<br />
Þróun verðs <strong>á</strong> mjólkurafurðum<br />
Verð <strong>á</strong> helstu mjólkurafurðum hefur fylgst nokkuð vel að undanfarin <strong>á</strong>r eins <strong>og</strong> mynd 4.11<br />
sýnir. Mjólkurafurðir hafa hækkað í verði <strong>á</strong> tímabilinu sem hér er til skoðunar, eins <strong>og</strong> aðrar<br />
170<br />
160<br />
150<br />
140<br />
130<br />
120<br />
110<br />
100<br />
90<br />
80<br />
70<br />
Nýmjólk Skyr Jógúrt m. <strong>á</strong>v.<br />
Rjómi<br />
Ostur<br />
Mynd 4.11: Verðvísitala nokkurra mjólkurafurða, grunnur<br />
2003.<br />
Ár<br />
Heimild: Hagstofa Íslands <strong>og</strong> eigin útreikningar.<br />
vörur. Mest hefur verð skyrs <strong>og</strong><br />
jógúrts með <strong>á</strong>vöxtum hækkað, eða<br />
um 60%,en næstmest hækkaði ostur<br />
í verði eða um 46%. Minnst<br />
hækkaði rjómi, eða um 34%. Verð <strong>á</strong><br />
nýmjólk hækkaði um 49% <strong>á</strong><br />
tímabilinu.<br />
Samanburður <strong>á</strong> verði mjólkurafurða<br />
<strong>og</strong> annarra matvara<br />
Samkvæmt mynd 4.10 hækkaði<br />
vísitala verðs <strong>á</strong> innlendum vörum<br />
<strong>og</strong> grænmeti minna en vísitala<br />
neysluverðs <strong>á</strong>rin 2003-2013, eða<br />
um 71% samanborið við 82%<br />
hækkun vísitölu neysluverðs.<br />
Samkvæmt mynd 4.11 hækkaði<br />
verð <strong>á</strong> skyri <strong>og</strong> jógúrti með<br />
<strong>á</strong>vöxtum mest af þeim<br />
mjólkurafurðum sem hér eru til skoðunar, eða um 60%. Af þessu er ljóst að mjólkurafurðir<br />
hækkuðu minna í verði en bæði vísitala neysluverðs <strong>og</strong> vísitala verðs <strong>á</strong> innlendum vörum <strong>og</strong><br />
grænmeti, en vísitala verðs <strong>á</strong> innlendum vörum <strong>og</strong> grænmeti er hentugust (af þeim sem<br />
tiltækar eru af undirvísitölum vísitölu neysluverðs) til að bera saman við verð <strong>á</strong><br />
90 Til grænmetis telst bæði grænmeti framleitt innanlands <strong>og</strong> innflutt grænmeti. Það m<strong>á</strong> því gera r<strong>á</strong>ð fyrir að<br />
vísitalan verð <strong>á</strong> innlendum vörum hafi hækkað minna en vísitalan fyrir innlendar vörur <strong>og</strong> grænmeti sýna.<br />
50