Fachowy Elektryk 4/2015
6 Aktualności 6 Moc w synergii nowa organizacja branżowa dla wszystkich KRAJOWA IZBA GOSPODARCZA ELEKTRYKI 8 Energetab 2015 – największe w Polsce targi w branży energetycznej 14 Nowości 22 Aparatura sterownicza i kontrolna niskiego napięcia 27 Co słychać na rynku oznaczników? 32 Na co zwrócić uwagę, wybierając ręczną drukarkę? 34 3M Grafoplast™ globalny lider w systemach oznaczania kabli i przewodów 36 Mocowania kablowe 39 Osprzęt instalacyjny dla wymagających 44 Valena Life 46 Nowości elektroniczne w seriach deco 48 ROUTER, SWITCH, WZMACNIACZ TV. – Rozdzielnice msf domowym centrum sterowania. 50 Bezpieczniki topikowe w ochronie instalacji fotowoltaicznych 54 SIBA – nasze zabezpieczenie, twoja korzyść 56 Systemy tras kablowych do trudnych miejsc konstrukcyjnych i eksploatacyjnych 60 IDEAL TECHNICAL SOLUTIONS - nowa marka - sprawdzony partner 62 Cyfrowa aparatura modułowa serii xEffect – ochrona i diagnostyka instalacji elektrycznych 64 Osprzęt łączeniowy firmy Elektro 66 Przekładniki prądowe niskiego napięcia typu APA Konfigurator doboru przekładników 68 Problemy z rezystancją poprawnie zbudowanego uziemienia? Uziom sypany – GEM pomoże! 70 Poprawne przygotowanie okablowania do podłączenia urządzeń w systemie KNX 74 Inteligentny dom dla wymagających – ABB-free@home i ABB-Welcome 76 Oni nie ściemniają 80 Inteligentny bezprzewodowy system sterowania EXTA FREE – komfortowe sterowanie roletami w przystępnej cenie 82 Mierniki cęgowe 84 Przegląd mierników cęgowych 89 Nowości w ofercie mierników Benninga 90 Miernik rezystancji izolacji Sonel MIC-2501 92 Szybka identyfikacja i opis punktów pomiaru temperatury 96 Czujniki ruchu i obecności PIR 100 Wirtualne ogrodzenie Twojej nieruchomości – pasywne czujki podczerwieni 102 Co słychać na rynku LED? 108 Oświetlenie przemysłowe 110 Technologia ultrasonic i iHF – nowe możliwości czujników STEINEL 112 Profesjonalne narzędzia akumulatorowe Panasonic nareszcie dostępne w Polsce 114 Włókna szklane i systemy do przeciągania kabli i przewodów Z energotytanu 116 Warsztat FE 118 Pozytywne wibracje
6 Aktualności
6 Moc w synergii nowa organizacja branżowa dla wszystkich KRAJOWA IZBA GOSPODARCZA ELEKTRYKI
8 Energetab 2015 – największe w Polsce targi w branży energetycznej
14 Nowości
22 Aparatura sterownicza i kontrolna niskiego napięcia
27 Co słychać na rynku oznaczników?
32 Na co zwrócić uwagę, wybierając ręczną drukarkę?
34 3M Grafoplast™ globalny lider w systemach oznaczania kabli i przewodów
36 Mocowania kablowe
39 Osprzęt instalacyjny dla wymagających
44 Valena Life
46 Nowości elektroniczne w seriach deco
48 ROUTER, SWITCH, WZMACNIACZ TV. – Rozdzielnice msf domowym centrum sterowania.
50 Bezpieczniki topikowe w ochronie instalacji fotowoltaicznych
54 SIBA – nasze zabezpieczenie, twoja korzyść
56 Systemy tras kablowych do trudnych miejsc konstrukcyjnych i eksploatacyjnych
60 IDEAL TECHNICAL SOLUTIONS - nowa marka - sprawdzony partner
62 Cyfrowa aparatura modułowa serii xEffect – ochrona i diagnostyka instalacji elektrycznych
64 Osprzęt łączeniowy firmy Elektro
66 Przekładniki prądowe niskiego napięcia typu APA Konfigurator doboru przekładników
68 Problemy z rezystancją poprawnie zbudowanego uziemienia? Uziom sypany – GEM pomoże!
70 Poprawne przygotowanie okablowania do podłączenia urządzeń w systemie KNX
74 Inteligentny dom dla wymagających – ABB-free@home i ABB-Welcome
76 Oni nie ściemniają
80 Inteligentny bezprzewodowy system sterowania EXTA FREE
– komfortowe sterowanie roletami w przystępnej cenie
82 Mierniki cęgowe
84 Przegląd mierników cęgowych
89 Nowości w ofercie mierników Benninga
90 Miernik rezystancji izolacji Sonel MIC-2501
92 Szybka identyfikacja i opis punktów pomiaru temperatury
96 Czujniki ruchu i obecności PIR
100 Wirtualne ogrodzenie Twojej nieruchomości – pasywne czujki podczerwieni
102 Co słychać na rynku LED?
108 Oświetlenie przemysłowe
110 Technologia ultrasonic i iHF – nowe możliwości czujników STEINEL
112 Profesjonalne narzędzia akumulatorowe Panasonic nareszcie dostępne w Polsce
114 Włókna szklane i systemy do przeciągania kabli i przewodów Z energotytanu
116 Warsztat FE
118 Pozytywne wibracje
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
4/<strong>2015</strong><br />
Sierpień <strong>2015</strong><br />
ISSN 1643-7209
Gira stacja dokująca i Gira radio z RDS<br />
Przyłączanie zewnętrznych źródeł dźwięku/muzyki<br />
www.gira.pl<br />
Przyłączanie zewnętrznych źródeł muzyki do radia z RDS Gira<br />
Gira stacja dokująca umożliwia przyłączanie zewnętrznych<br />
źródeł dźwięku do radia Gira. Dzięki bezprzewodowej transmisji<br />
muzyki za pośrednictwem Bluetooth, urządzenia przenośne nie<br />
muszą być połączone przewodami. Ta droga transmisji umożliwia<br />
pobieranie muzyki z takich źródeł, jak smartfony, tablety<br />
lub laptopy. Także radia internetowe, które są odbierane przez<br />
urządzenia w sieci domowej, mogą być odtwarzane za pomocą<br />
stacji dokującej przez radio Gira. Ze stacją dokującą może<br />
współpracować, za pośrednictwem Bluetooth, osiem źródeł<br />
dźwięku.<br />
Rys. Gira podtynkowe radio z RDS i stacja dokująca Gira z<br />
zaślepką, Gira E2, biały z połyskiem.<br />
Stacja dokująca ze stacjonarną ładowarką<br />
Rosnąca liczba smartfonów i odtwarzaczy MP3 w domu oznacza<br />
dużą ilość ładowarek, więc także plątaninę przewodów<br />
i kłopotliwe szukanie właściwej. Dzięki stacji dokującej Gira<br />
wszystkie urządzenia mogą korzystać z jednej, zainstalowanej<br />
na stałe, ładowarki. Łatwo wymienialne nakładki pozwalają na<br />
szybkie dostosowanie do urządzenia.<br />
Rys. Stacja dokująca do ładowania Apple Lighting, Gira E2,<br />
biały z połyskiem.<br />
Standard zgodny z wieloma smartfonami i MP3<br />
Stacja dokująca Gira jest wyposażona we wszystkie typowe<br />
złącza do zasilania. Za pomocą obrotowego mocowania można<br />
szybko i łatwo wymieniać trzy nakładki Apple 30-pin, Apple<br />
Lighting i USB Micro B i przyłączać do ładowania różne smartfony<br />
i MP3.<br />
Rys. Stacje dokujące do Apple Lighting, Apple 30-pin, mikro<br />
USB.<br />
Nagrody Gira radio z RDS za stylistykę i komfort obsługi: Perspective Award – Product Design 2011,<br />
iF product design award 2010, Plus X Award-Siegel für Design und Bedienkomfort 2010
BIURA<br />
PRZEMYSŁ
NIERUCHOMOŚCI<br />
ULICE I DROGI
Drodzy czytelnicy!<br />
www.fachowyelektryk.pl<br />
Wydawca:<br />
Wydawnictwo Target Press<br />
sp. z o.o. sp. k.<br />
Biuro w Warszawie:<br />
ul. Hajoty 53/2, 01-821 Warszawa<br />
tel. +48 22 635 05 82<br />
tel./faks +48 22 635 41 08<br />
Redaktor Naczelna:<br />
Małgorzata Dobień<br />
tel. kom. 502 255 773<br />
malgorzata.dobien@targetpress.pl<br />
Dyrektor Marketingu i Reklamy:<br />
Robert Madejak<br />
tel. kom. 512 043 800<br />
robert.madejak@targetpress.pl<br />
Dział Promocji i Reklamy:<br />
Andrzej Kalbarczyk<br />
tel. kom. 531 370 279<br />
andrzej.kalbarczyk@targetpress.pl<br />
Marcin Sikora<br />
tel. kom. 515 251 052<br />
marcin.sikora@targetpress.pl<br />
Ryszard Staniszewski<br />
tel. kom. 503 110 913<br />
ryszard.staniszewski@targetpress.pl<br />
Dyrektor Zarządzający:<br />
Robert Karwowski<br />
tel. kom. 502 255 774<br />
robert.karwowski@targetpress.pl<br />
Adres Działu Promocji i Reklamy:<br />
ul. Hajoty 53/2, 01-821 Warszawa<br />
tel./faks +48 22 635 41 08<br />
Prenumerata:<br />
prenumerata@fachowyelektryk.pl<br />
Skład:<br />
Mykgraf studio<br />
www.mykgraf.pl<br />
Druk:<br />
Zakłady Graficzne TAURUS<br />
Redakcja nie zwraca tekstów<br />
niezamówionych, zastrzega sobie prawo<br />
ich redagowania oraz skracania.<br />
Nie odpowiadamy za treść<br />
zamieszczonych reklam.<br />
ISSN 1643-7209<br />
Wakacje, jak zawsze, szybko minęły. Wejście w zawodowy rytm z pewnością nie<br />
będzie łatwe, zwłaszcza po tegorocznym upalnym lecie. Dobrą rozgrzewką będą<br />
z pewności coroczne targi Energetab. Powitanie nowego sezonu pod Szyndzielnią<br />
to nie tylko okazja to uprzyjemnienia sobie powrotu do pracy ale również możliwość<br />
spotkania kolegów z branży i wspólne wymienienie uwag na temat obecnej<br />
sytuacji w branży elektro-energetycznej. Energetab to również zapowiedź nowych<br />
trentów i prezentacja nowości produktowych – czyli wszystko to, co będzie nam<br />
przydatne w nadchodzących miesiącach. Dla naszej redakcji to również kolejna,<br />
bardzo ważna, możliwość spotkania z czytelnikami i wspólna zabawa podczas<br />
Konkursów Fachowego <strong>Elektryk</strong>a. A na drogę do Bielska Białej polecam lekturę<br />
naszego najnowszego wydania.<br />
Małgorzata Dobień<br />
redaktor naczelna<br />
SPIS TREŚCI<br />
6 Aktualności<br />
6 Moc w synergii nowa organizacja branżowa dla wszystkich<br />
KRAJOWA IZBA GOSPODARCZA ELEKTRYKI<br />
8 Energetab <strong>2015</strong> – największe w Polsce targi w branży energetycznej<br />
14 Nowości<br />
22 Aparatura sterownicza i kontrolna niskiego napięcia<br />
27 Co słychać na rynku oznaczników?<br />
32 Na co zwrócić uwagę, wybierając ręczną drukarkę?<br />
34 3M Grafoplast globalny lider w systemach oznaczania kabli i przewodów<br />
36 Mocowania kablowe<br />
39 Osprzęt instalacyjny dla wymagających<br />
44 Valena Life<br />
46 Nowości elektroniczne w seriach deco<br />
48 ROUTER, SWITCH, WZMACNIACZ TV. – Rozdzielnice msf domowym centrum sterowania.<br />
50 Bezpieczniki topikowe w ochronie instalacji fotowoltaicznych<br />
54 SIBA – nasze zabezpieczenie, twoja korzyść<br />
56 Systemy tras kablowych do trudnych miejsc konstrukcyjnych i eksploatacyjnych<br />
60 IDEAL TECHNICAL SOLUTIONS - nowa marka - sprawdzony partner<br />
62 Cyfrowa aparatura modułowa serii xEffect – ochrona i diagnostyka instalacji elektrycznych<br />
64 Osprzęt łączeniowy firmy Elektro<br />
66 Przekładniki prądowe niskiego napięcia typu APA Konfigurator doboru przekładników<br />
68 Problemy z rezystancją poprawnie zbudowanego uziemienia? Uziom sypany – GEM pomoże!<br />
70 Poprawne przygotowanie okablowania do podłączenia urządzeń w systemie KNX<br />
74 Inteligentny dom dla wymagających – ABB-free@home i ABB-Welcome<br />
76 Oni nie ściemniają<br />
80 Inteligentny bezprzewodowy system sterowania EXTA FREE<br />
– komfortowe sterowanie roletami w przystępnej cenie<br />
82 Mierniki cęgowe<br />
84 Przegląd mierników cęgowych<br />
89 Nowości w ofercie mierników Benninga<br />
90 Miernik rezystancji izolacji Sonel MIC-2501<br />
92 Szybka identyfikacja i opis punktów pomiaru temperatury<br />
96 Czujniki ruchu i obecności PIR<br />
100 Wirtualne ogrodzenie Twojej nieruchomości – pasywne czujki podczerwieni<br />
102 Co słychać na rynku LED?<br />
108 Oświetlenie przemysłowe<br />
110 Technologia ultrasonic i iHF – nowe możliwości czujników STEINEL<br />
112 Profesjonalne narzędzia akumulatorowe Panasonic nareszcie dostępne w Polsce<br />
114 Włókna szklane i systemy do przeciągania kabli i przewodów Z energotytanu<br />
116 Warsztat FE<br />
118 Pozytywne wibracje
AKTUALNOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
MOC W SYNERGII<br />
NOWA ORGANIZACJA<br />
BRANŻOWA<br />
DLA WSZYSTKICH<br />
KRAJOWA<br />
IZBA<br />
GOSPODARCZA<br />
ELEKTRYKI<br />
W dobie ogólnopolskiego porozumienia społecznego<br />
w celu minimalizacji niepotrzebnych, często trudno<br />
zrozumiałych podziałów, Grupa Inicjatywna E(SY)<br />
NERGIA reprezentująca przemysłowo-handlowe<br />
firmy elektrotechniczne, powołała 11 czerwca <strong>2015</strong><br />
roku, nową organizację gospodarczą, pn. Krajowa<br />
Izba Gospodarcza <strong>Elektryk</strong>i w skrócie KIGE.<br />
Dzięki tej inicjatywie powstała niepowtarzalna<br />
okazja zbudowania szerokiej reprezentacji<br />
branży elektrycznej (w ogólnych sektorach:<br />
PRODUCENT, DYSTRYBUTOR, WYKO-<br />
NAWCA), samodzielnego kreowania naszej<br />
gospodarczej rzeczywistości i kształtowania<br />
branży elektrycznej (również dzięki demokratycznie<br />
wybranej reprezentacji), wg naszych<br />
potrzeb i marzeń, a nie wg recept decydentów<br />
różnych szczebli, którzy dostrzegają<br />
ją tylko wtedy, kiedy osobiście odczuwają<br />
braki w dostawie energii elektrycznej.<br />
Zaistniała niepowtarzalna szansa zapisania<br />
„białych kart”, tym co sami uznamy za istotne<br />
i ważne, przy okazji wzorując się na dobrych<br />
wzorcach okresu międzywojennego.<br />
Nawet nazwa nowej Organizacji nawiązuje<br />
do dobrych sprawdzonych wzorców, a logo,<br />
zgodnie ze sztuką, posiada ukryty przekaz<br />
i sens.<br />
„Izba Przemysłowo-Handlowa” zmieniła się<br />
na dzisiejszą, bardziej uniwersalną „Izbę Gospodarczą”.<br />
„Elektryczna” to nasze „korzenie”,<br />
nawiązująca do zjawiska elektryzacji<br />
występującego przy pocieraniu bursztynu<br />
(łac. elektrum, gr. elektron), a słowo kojarzyło<br />
się naszym przodkom z wszystkim co<br />
wiąże się z impulsem i energią. Dzisiaj służy<br />
także nam do tworzenia nowych skojarzeń<br />
i pojęć,. Natomiast nazwa „Krajowa” w kontekście<br />
pochodzenia kapitału jest bardziej<br />
pojemna niż nazwa „Polska”, która ogranicza<br />
go do pochodzenia lokalnego. W epoce<br />
rosnącego globalizmu, kapitał przemieszcza<br />
się podobnie i równie swobodnie (choć<br />
zdecydowanie szybciej), jak 100 i więcej lat<br />
temu. Dlatego też, mając świadomość historyczną<br />
i wiedzę o świecie współczesnym,<br />
należy mądrze, realizować hasło: „MYŚL<br />
GLOBALNIE<br />
– DZIAŁAJ LOKALNIE”.<br />
• Krajowa Izba Gospodarcza <strong>Elektryk</strong>i, jako<br />
ORGANIZACJA SAMORZĄDOWA,<br />
zamierza być jedną z najważniejszych organizacji<br />
samorządowych polskiej branży<br />
elektrotechnicznej.<br />
• Krajowa Izba Gospodarcza <strong>Elektryk</strong>i, statutowo,<br />
strukturalnie i mentalnie będzie<br />
organizacją zarówno opiniotwórczą, jak<br />
i twórczą. Marzeniem pomysłodawców<br />
jest aby docelowo pełniła funkcję inicjatora<br />
branży elektrotechnicznej.<br />
• Krajowa Izba Gospodarcza <strong>Elektryk</strong>i zamierza,<br />
pod swoimi skrzydłami, skupiać<br />
6 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
AKTUALNOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Wszyscy działający w szeroko pojętej branży elektrycznej,<br />
pragnący realizować swoje cele gospodarcze razem z innymi<br />
uczestnikami życia gospodarczego, mogą pobrać ze strony<br />
www.kige.pl, zakładka ZGŁOSZENIE, Deklarację Przystąpienia<br />
do Krajowej Izby Gospodarczej <strong>Elektryk</strong>i lub napisać na adres<br />
mailowy: biuro@kige.pl<br />
jak najwięcej firm i stowarzyszeń branży<br />
elektrotechnicznej.<br />
Jest to praca na lata, a przyjmując polską specyfikę,<br />
jest to praca na bardzo długie lata.<br />
Tylko czy my mamy na to aż tyle czasu?<br />
• Czy za kilka lat, a „przy sprzyjających wiatrach”<br />
za kilkanaście lat, będziemy jeszcze<br />
istnieć jako Firmy, a personalnie, jako eksperci<br />
w swoich specjalnościach?<br />
• Czy zdążymy wychować i wprowadzić<br />
„do gry” swoich następców?<br />
• Czy procesy globalizacyjne nie pochłoną<br />
naszych Firm?<br />
(mniejszy problem w przypadku udanej unifikacji<br />
– olbrzymi problem w przypadku marginalizacji<br />
lub likwidacji, czyli tzw. „walec<br />
historii”!)<br />
Na te i inne tego typu pytania WSZYSCY<br />
sami MUSIMY sobie odpowiedzieć.<br />
Główne cele jakie zostały postawione przed<br />
nową Organizacją:<br />
• Budowanie pozytywnego wizerunku<br />
przedsiębiorcy w Polsce;<br />
• Integracja firm producenckich, dystrybucyjnych<br />
i wykonawczych, szeroko pojętej,<br />
branży elektrycznej;<br />
• Oficjalne lobbowanie (zgodnie z polskim<br />
prawem) branży elektrycznej, wśród decydentów<br />
polskiego życia gospodarczego<br />
i społecznego, tak aby była wreszcie zauważona<br />
i doceniona, a w konsekwencji<br />
mogła skuteczniej rozwijać się dla Polski;<br />
• Propagowanie wspólnego działania firm<br />
elektrycznych o kapitale polskim oraz innym<br />
działającym w Polsce, wprowadzającym<br />
na nasz rynek nowoczesne technologie<br />
i tworzącym nowe miejsca pracy.<br />
Krajowa Izba Gospodarcza <strong>Elektryk</strong>i<br />
(KIGE), oparta została na trzech podstawowych<br />
filarach: Produkcja, Dystrybucja, Wykonawstwo.<br />
Trzy podstawowe filary będą działać równolegle<br />
na czterech płaszczyznach: Krajowej,<br />
Międzynarodowej, Szkoleniowej, Lobbingowej.<br />
System organizacyjny oparto na matrycy<br />
systemu funkcjonalnego, pozwalającego<br />
na równoległe wielopłaszczyznowe działania.<br />
Na stronie internetowej Krajowej Izby Gospodarczej<br />
<strong>Elektryk</strong>i www.kige.pl obok innych<br />
informacji, można obejrzeć zwiastun<br />
filmu o nazwie – nawiązującej do tytułów<br />
francuskich seriali animowanych – „Była sobie<br />
energia…” / „Były sobie energie trzy…”<br />
(trzy energie symbolizują trzy filary elektryki<br />
– Produkcję, Dystrybucję i Wykonawstwo),<br />
w którym w sposób prosty i skondensowany<br />
zawarta została kwintesencja pomysłu, „narodzin”,<br />
symboliki i założonych celów KIGE<br />
wraz z pomysłami na ich realizację. Pod pozorną<br />
powierzchownością, kryje się wiele<br />
ukrytych myśli dotyczących stanu polskiego<br />
rynku elektrycznego (szerzej, polskiej gospodarki).<br />
Do Zarządu KIGE zostali wybrani:<br />
• Sławomir Dębowski, Prezes<br />
• Łukasz Kasprzyk, Wiceprezes<br />
• Jacek Kosiorek, Wiceprezes<br />
Do Komisji Rewizyjnej KIGE<br />
zostali wybrani:<br />
• Adam Bochenek<br />
• Artur Rozmus<br />
• Jakub Róziewicz<br />
Po ostatecznej rejestracji, najprawdopodobniej,<br />
będzie to największa Organizacja<br />
szeroko pojętej branży elektrycznej, tak pod<br />
względem liczby członków, jak również reprezentatywności<br />
samej branży, skupiająca<br />
firmy produkcyjne, dystrybucyjne i wykonawcze<br />
z sektora MŚP.<br />
Pełna aktywność Krajowej Izby Gospodarczej<br />
<strong>Elektryk</strong>i powinna rozpocząć się z początkiem<br />
2016 roku.<br />
<br />
<br />
Więcej na stronie: www.kige.pl<br />
Sławomir Dębowski<br />
REKLAMA<br />
ponad<br />
Największy sklep<br />
internetowy<br />
z kablami i przewodami<br />
www.multikable.pl<br />
+48 71 72 62 659, +48 519 041 812<br />
sklep@multikable.pl<br />
25 000 produktów<br />
w ofercie<br />
Ogromny wybór przewodów i kabli dla instalatorów, przemysłu, energetyki, firmy, domu...<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
7
AKTUALNOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Energetab <strong>2015</strong><br />
– największe w Polsce targi<br />
w branży energetycznej<br />
Z satysfakcją informujemy, że na tegoroczne Międzynarodowe Energetyczne Targi Bielskie<br />
ENERGETAB <strong>2015</strong> wpłynęły zgłoszenia od ponad 700 wystawców z 17 krajów Europy i Azji, którzy<br />
pragną zademonstrować swoje najnowsze produkty dla modernizującej się polskiej energetyki.<br />
Wśród wystawców spotkamy zarówno dobrze<br />
znane międzynarodowe korporacje<br />
dostarczające pełny wachlarz produktów<br />
na globalne rynki jak też większość liczących<br />
się, krajowych dostawców najbardziej<br />
zaawansowanych technologicznie maszyn,<br />
urządzeń i aparatów, służących niezawodnemu<br />
wytwarzaniu i dostarczaniu energii<br />
elektrycznej.<br />
Jesteśmy przekonani, że prezentowane<br />
podczas targów produkty oraz towarzyszące<br />
targom konferencje zadowolą szeroką<br />
rzeszę zwiedzających, którzy od wielu lat<br />
bardzo licznie odwiedzają nasze targi.<br />
Ekspozycja targowa obejmuje następujące<br />
obszary tematyczne: przesył, dystrybucję<br />
i rozdział energii elektrycznej i cieplnej,<br />
wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej,<br />
elektrotechnikę i elektronikę przemysłową.<br />
Targi ENERGETAB to największe w kraju<br />
targi nowoczesnych urządzeń i technologii<br />
dla energetyki a zatem doskonałe miejsce<br />
promocji i budowy wizerunku firmy. Bielskie<br />
targi znane są z dużej frekwencji kompetentnych<br />
zwiedzających – w ubiegłym<br />
roku ich liczba znacznie przekroczyła 20<br />
tysięcy osób.<br />
Strategicznym Partnerem targów ENER-<br />
GETAB <strong>2015</strong> jest TAURON Polska Energia<br />
SA.<br />
Targi to wyjątkowa okazja jednoczesnego<br />
spotkania zarówno klientów jak i konkurentów.<br />
Program targów w tym organizowanych<br />
konferencji i seminariów oraz inne przydatne<br />
informacje są na bieżąco aktualizowane<br />
na stronie www.energetab.pl.<br />
Na tegoroczne targi ENERGETAB<br />
<strong>2015</strong> zapraszamy do ZIAD Bielsko-Biała<br />
S.A (Al. Armii Krajowej 220) w dniach<br />
od 15 do 16 września w godz. od 9:00<br />
do 17:00, a 17 września w godz. od 9:00<br />
do 15:00. Wstęp wolny.<br />
<br />
Źródło: ZIAD Bielsko-Biała<br />
8 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
nowoczesność w Twoim domu<br />
exta free<br />
exta<br />
ledix<br />
sterowanie radiowe<br />
automatyka budynkowa<br />
inteligentne oświetlenie<br />
sundi<br />
cet<br />
matec<br />
dzwonki i gongi<br />
kable i przewody<br />
systemy grzewcze<br />
entra<br />
etero<br />
ynsta<br />
systemy domofonowe<br />
systemy przywoławcze<br />
akcesoria<br />
www.zamel.com
AKTUALNOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Somfy z promocją na TaHomę i napędy do bram<br />
Firma Somfy, światowy lider w produkcji inteligentnych<br />
urządzeń do domów i budynków użyteczności<br />
publicznej, ruszyła z nową promocją<br />
na swoje produkty.<br />
Pierwsza oferta dotyczy systemu domu inteligentnego<br />
TaHoma. Jeśli w punkcie biorącym<br />
udział w promocji zakupimy centralę systemu<br />
wraz z co najmniej pięcioma napędami w technologii<br />
io-homecontrol dostaniemy zwrot 500<br />
zł. Wystarczy tylko, że po nabyciu produktów<br />
zarejestrujemy nasz zakup na stronie internetowej<br />
firmy Somfy pod adresem: www.somfy.pl/<br />
domwtwoichrekach.<br />
Druga oferta została przygotowana dla tych,<br />
którzy myślą o zakupie napędu do bramy, a przy<br />
okazji chcą podnieść bezpieczeństwo w swoim<br />
domu. Kupując jeden z napędów otrzymamy<br />
dodatkowo za darmo baterię zasilania awaryjnego,<br />
a także możliwość zakupu wideodomofonu<br />
V200 w promocyjnej cenie. - To domofon, który<br />
umożliwia bezpieczne otwieranie bramy lub<br />
furki bezpośrednio z naszego domu. Do zestawu<br />
dołączony jest kolorowy monitor, w który wbudowany<br />
jest pilot pięciokanałowy umożliwiający<br />
sterowanie urządzeniami w technologii RTS –<br />
wyjaśnia Tomasz Koziarek, Product Marketing<br />
Manager w firmie Somfy.<br />
Producent przypomina, że jego produkty posiadają<br />
nawet 5 lat gwarancji. Promocja potrwa<br />
do końca września br. Źródło: Somfy<br />
Złoty Laur Klienta dla Kanlux<br />
Kanlux po raz kolejny został wyróżniony<br />
Złotym Laurem Klienta. Nagroda przyznana<br />
w kategorii „Oprawy oświetleniowe” stanowi<br />
potwierdzenie rozpoznawalności marki<br />
na rynku oraz wysoką ocenę oferty produktowej<br />
Kanlux. Celem tego popularnego,<br />
ogólnopolskiego projektu konsumenckiego<br />
jest wyłanianie najpopularniejszych produktów,<br />
marek i usług w swoich kategoriach.<br />
Otrzymanie Złotego Lauru jest dla firmy<br />
szczególnym wyróżnieniem, potwierdzającym,<br />
że oferta Kanlux spełnia oczekiwania<br />
Klientów, a produkty dopasowane są do ich<br />
potrzeb. Portfolio Kanlux z każdym rokiem<br />
zyskuje na coraz większej atrakcyjności, nic<br />
więc dziwnego, że powiększa również grono<br />
zadowolonych klientów. Źródło: Kanlux<br />
Szkolenie: Zagadnienia ochrony<br />
przeciwprzepięciowej w obliczu norm<br />
W ofercie szkoleń Phoenix Contact pojawiło<br />
się nowe szkolenie: Zagadnienia ochrony przeciwprzepięciowej<br />
w obliczu norm, dedykowane<br />
dla konstruktorów, projektantów, inżynierów-<br />
instalatorów, elektryków, automatyków<br />
i wszystkich rozpoczynających współpracę<br />
z produktami Phoenix Contact.<br />
Podczas szkolenie uczestnicy będą mogli zapoznać<br />
się wymogami norm ochrony przeciwprzepięciowej<br />
oraz zasadami doboru urządzeń<br />
ochrony przed przepięciami dla AKPiA i zasilania<br />
napięciem zmiennym.<br />
Na szkoleniu omówione zostanie działanie<br />
i badanie stanu ograniczników przepięć przy<br />
pomocy urządzenia CHECKMASTER.<br />
Dodatkowe, przydatne informacje na temat<br />
ochrony przed przepięciami można znaleźć<br />
na blogu: blog.phoenixcontact.com/marketing-<br />
-pl/tag/ochrona-przed-przepieciami/<br />
Szkolenie odbędzie się 25 września <strong>2015</strong>,<br />
w siedzibie Phoenix Contact we Wrocławiu.<br />
Do dyspozycji uczestników przygotowane zostały<br />
nowoczesne multimedialne sale szkoleniowe<br />
wyposażone w profesjonalny sprzęt oraz<br />
wszelkie niezbędne pomoce dydaktyczne.<br />
Ponadto każdy uczestnik otrzymuje posiłek,<br />
oraz dostęp do bufetu kawowego.<br />
Więcej informacji o szkoleniu na stronie internetowej<br />
Phoenix Contact<br />
<br />
Źródło: Phoenix Contact<br />
10 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
AKTUALNOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Osram naświetlił sytuację w branży<br />
Tuż przed rozpoczęciem wakacji w restauracji<br />
Atelier Amaro w Warszawie odbyło się śniadanie<br />
prasowe zorganizowane przez firmę<br />
OSRAM. Spotkanie było okazją do zaprezentowania<br />
nowego rozwiązania firmy OSRAM,<br />
jakim jest system oświetlenia Lightify oraz<br />
przedstawienia sytuacji na globalnym i polskim<br />
rynku oświetlenia LED.<br />
Podczas spotkania przedstawiono kierunki<br />
zmian, jakie zachodzą w branży oświetlenia<br />
na całym świecie. Zwrócono uwagę na zmieniającą<br />
się rolę oświetlenia w codziennym<br />
życiu, jego wpływ na energooszczędność, bezpieczeństwo<br />
oraz procesy społeczne i komunikacyjne.<br />
OSRAM przewiduje, że do 2020<br />
roku wartość globalnego rynku oświetleniowego<br />
sięgnie ponad 110 mld €, z czego około<br />
66% przypadnie na technologię LED.<br />
Firma OSRAM wskazała, że technologia<br />
LED, już w niedalekiej przyszłości zdominuje<br />
branżę oświetleniową<br />
W kolejnej części o głównych aspektach<br />
technologii LED. Firma Osram podkreśliła,<br />
że w przypadku źródeł i systemów LED konieczna<br />
jest dbałość o jak najwyższą jakość<br />
produktów.<br />
Firma przedstawiła też swój najnowszy produkt<br />
– zestawy oświetleniowe Lightify. Dzięki<br />
integracji lamp z oprawą LED i z aplikacją<br />
na smartfon lub tablet, wszystkimi źródłami<br />
światła w systemie Lightify steruje się zdalnie,<br />
bez względu na miejsce ich lokalizacji.<br />
Uczestnicy otrzymali również praktyczne<br />
wskazówki, w jaki sposób odróżnić rozwiązania<br />
efektywne i trwałe od wyrobów złej jakości<br />
– często pojawiających się na polskich<br />
półkach sklepowych. Źródło: Osram<br />
REKLAMA<br />
Czy fotowoltaika się opłaca?<br />
APAInnovative, w okresie od kwietnia 2014 do kwietnia b.r. dokonała<br />
pomiarów działania instalacji fotowoltaicznej zamontowanej na budynku<br />
siedziby głównej firmy w Gliwicach. Monitoringu dokonano za<br />
pomocą systemu Vision BMS. System pobrał informacje bezpośrednio<br />
z zastosowanego w instalacji licznika energii, które następnie przeanalizował<br />
i zarchiwizował.<br />
Z analizy systemu za 12 miesięcy wynika, że w ciągu całego roku ogniwa<br />
fotowoltaiczne wyprodukowały 686,44 kWh energii.<br />
Koszt 4 paneli fotowoltaicznych zainstalowanych na dachu budynku<br />
firmy wyniósł 3300 PLN, (należy zaznaczyć, że w tym przypadku nie<br />
zakupiono inwertera, który jest często elementem całej instalacji fotowoltaicznej).<br />
Instalacja zamontowana na dachu budynku firmy APAInnovative,<br />
w ciągu 12 miesięcy, wyprodukowała 686,44 kWh, których wartość<br />
wynosi 411,86 PLN przy średniej cenie za 1 kWh - 0,60 PLN 1 . Gdyby<br />
zamontowane urządzenia pracowały przez cały czas w podobnych warunkach,<br />
można w dużym uproszczeniu przyjąć iż środki zwróciłyby<br />
się po około 96 miesiącach.<br />
Opłacalność inwestycji jest uzależniona od kilku innych, niż samo nasłonecznienie,<br />
czynników. Przede wszystkim od jej wielkości. Im mniejsza<br />
instalacja tym wyższy koszt w przeliczeniu na wat mocy. Ogólnie koszt<br />
1kW instalacji sieciowej waha się między 6000 a 8000 PLN netto/kW.<br />
Znaczenie mają także umiejscowienie konstrukcji (naziemna, na płaskim<br />
dachu, na skośnym), czy zastosowane komponenty. Istotne jest także<br />
dofinansowanie, które może zamortyzować poniesione koszty. Trzeba<br />
także pamiętać o żywotności ogniw (gwarancje zazwyczaj udzielane są<br />
na pierwsze 10 lat). Ponadto ogniwa zużywają się, a co za tym idzie spada<br />
ich efektywność.<br />
Źródło: APAInnovative<br />
1<br />
Do rozliczenia przyjęto cenę za 1kWh stosowaną przed dostawcę prądu na posesji<br />
firmy APAInnovative. Dostawcą prądu jest TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o.,<br />
12 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
NOWOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Seria sieciowych kamer panoramicznych FLEXIDOM<br />
Dzięki niezrównanej jakości obrazu seria<br />
sieciowych kamer panoramicznych FLE-<br />
XIDOME IP panoramic firmy Bosch ustanawia<br />
nowy standard w segmencie systemów<br />
dozoru wizyjnego wykorzystujących<br />
kamery panoramiczne. Kamera FLEXI-<br />
DOME IP panoramic 7000 MP przeznaczona<br />
do pracy w pomieszczeniach oferuje<br />
– w zależności od modelu – pole<br />
widzenia 180 lub 360 stopni, przetwornik<br />
obrazu o rozdzielczości 12 megapikseli,<br />
prędkość 30 klatek na sekundę oraz<br />
obiektyw szerokokątny fisheye. Kamera<br />
FLEXIDOME IP panoramic 5000 MP,<br />
przeznaczona do pracy w pomieszczeniach<br />
i na zewnątrz, oferuje najbardziej<br />
kompaktową na rynku konstrukcję typu<br />
Dome w kamerach z polem widzenia 360<br />
stopni, przetwornik obrazu o rozdzielczości<br />
5 megapikseli, prędkość 15 klatek<br />
na sekundę oraz – podobnie jak poprzedni<br />
model – obiektyw szerokokątny fisheye.<br />
Obydwa modele kamer zapewniają pełen<br />
obraz bez martwych punktów oraz rejestrowanie<br />
poruszających się obiektów, optymalizując<br />
w znaczący sposób wydajność<br />
każdego systemu dozoru wizyjnego. W połączeniu<br />
z bezpłatnym oprogramowaniem<br />
Video Security Client użytkownicy mają<br />
do wyboru nawet sześć różnych trybów<br />
obserwacji obrazu. Ponadto w kamerze<br />
FLEXIDOME IP panoramic 7000 MP zintegrowano<br />
szereg inteligentnych rozwiązań<br />
do analizy obrazu wideo.<br />
pl.boschsecurity.com<br />
REKLAMA<br />
14 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
NOWOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Światło na machnięcie ręki<br />
Gira wprowadziła na rynek nowe urządzenia. Wśród<br />
nowości znajdziemy między innymi bezdotykowy<br />
wyłącznik połączony z czujką ruchu, która może pracować<br />
w pomieszczeniach, w których znajdują się<br />
wentylatory czy grzejniki. Jedna lampa załącza się<br />
po zbliżeniu ręki do czujnika Gira Sensotec, a druga<br />
od razu po wykryciu ruchu. Urządzenie można zamontować<br />
wraz z podtynkowym radiem, które odbiera sygnał<br />
ze smartfonów i MP3. Może również pełnić rolę<br />
ładowarki. Urządzenia te dostępne są w kilkudziesięciu<br />
odmianach stylistycznych i kolorystycznych.<br />
<br />
www.gira.pl<br />
Nowa seria wewnętrznych kamer IP<br />
Nowa seria wewnętrznych kamer<br />
marki MOBOTIX obejmuje<br />
3 modele: p25, i25 oraz c25,<br />
które dostępne są z obiektywami<br />
od 15° do 360°. Możliwości ich<br />
wykorzystania wewnątrz obiektów<br />
są praktycznie nieograniczone,<br />
można je np. zainstalować<br />
na suficie lub na ścianie. Mogą<br />
monitorować całe pomieszczenie<br />
lub jego, wąski określony<br />
obszar np. wejście.<br />
Jednocześnie kamery posiadają<br />
praktyczną konstrukcję, wbudowaną<br />
kartę MicroSD 4GB, której pojemność<br />
można rozszerzyć do 128GB.<br />
Dzięki zastosowaniu przetwornika 6MP<br />
z technologią MoonLight otrzymujemy:<br />
• wysoką jakość obrazu z wyraźnymi<br />
szczegółami również na krawędziach;<br />
• zmniejszone rozmycie obrazu podczas<br />
ruchu dzięki krótszym czasom ekspozycji;<br />
• możliwość zastosowania kamer w trudnych<br />
warunkach oświetleniowych dzięki<br />
wysokiej czułości na światło;<br />
• 6MP (3072 x 2048 pikseli).<br />
Wszystkie kamery dodatkowo wyposażone<br />
są w bezpłatne funkcje analityczne<br />
obejmujące:<br />
• MxActivitySensor inteligentną detekcję<br />
ruchu pozwalającą na ograniczenie fałszywych<br />
alarmów do minimum;<br />
• MxAnalytics umożliwiającą liczenie<br />
klientów i tworzenie map ciepła obrazujące<br />
natężenie ruchu.<br />
Wszystkie modele wewnętrzne 6MP<br />
opcjonalnie dostępne są ze zintegrowanym<br />
mikrofonem i głośnikiem. Funkcjonalność<br />
audio można wykorzystać<br />
do realizacji działań informacyjno-promocyjnych<br />
oraz do automatycznego odtwarzania<br />
zdarzeń alarmowych.<br />
W skrócie kamery marki MOBOTIX<br />
to połączenie wysokiej funkcjonalności<br />
z atrakcyjną ceną.<br />
Dystrybutorem w Polsce kamer<br />
MOBOTIX jest Linc Polska Sp. z o.o.<br />
www.mobotix.com.pl<br />
FLIR | TCX nowa seria kamer termowizyjnych typu bullet<br />
TCX to nowa seria kamer termowizyjnych<br />
typu bullet marki FLIR. Kamery te umożliwiają<br />
obserwację 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu,<br />
dostarczając obraz termowizyjny o wysokim<br />
kontraście w każdych warunkach atmosferycznych,<br />
nawet w zupełnej ciemności. Kamery<br />
dostępne są w różnych rozdzielczościach i z różnymi<br />
obiektywami. Ponadto oferują: weryfikację<br />
wideo zdarzeń alarmowych znacznie obniżając<br />
liczbę fałszywych alarmów dzięki algorytmom<br />
WDR, DDE i AGC; wbudowaną funkcję wykrywania<br />
ruchu (VMD); łatwą integrację (ONVIF<br />
Profil S); możliwość zastosowania w nowych<br />
jak i starych systemach (wyjście analogowe,<br />
MPX oraz IP); 2 wejścia i wyjście alarmowe;<br />
możliwość rejestracji obrazu wewnątrz kamery;<br />
zdalny dostęp do kamer dzięki aplikacji FLIR<br />
na urządzenia mobilne i komputery PC. Kamery<br />
z serii TCX są ekonomicznym rozwiązaniem<br />
dostępnym w dwóch wariantach różniących<br />
się rozdzielczością obrazu<br />
oraz rodzajem obiektywu. Ich zasięg<br />
wykrywania osób to: do 30m<br />
przy rozdzielczości 480x360<br />
(90°), do 45m przy rozdzielczości<br />
320x240 (50°); Kamery<br />
termowizyjne marki FLIR umożliwiają<br />
widzenie w całkowitej<br />
ciemności poprzez dym, kurz<br />
a nawet lekką mgłę. Łączą wysoką<br />
jakość z bardzo atrakcyjną<br />
ceną. To niezwykle skuteczne rozwiązania<br />
umożliwiające wykrywanie wtargnięć<br />
na dany obszar oraz weryfikację wideo zdarzeń<br />
alarmowych w praktycznie każdych warunkach<br />
atmosferycznych. Dystrybutorem produktów<br />
FLIR w Polsce jest Linc Polska Sp. z o.o.<br />
<br />
www.flir-termowizja.pl<br />
16 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
NOWOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Puszki przemysłowe IP 65 firmy Elektro-Plast<br />
Do konieczności stosowania w przemyśle<br />
puszek o wysokim stopniu IP nie trzeba<br />
nikogo przekonywać. Szczelna puszka to<br />
pewne połączenie elektryczne, a co najważniejsze<br />
- bezpieczna instalacja elektryczna<br />
i sterująca w warunkach przemysłowych.<br />
Stojąc przed wyborem puszki<br />
hermetycznej warto sięgnąć do rozwiązań<br />
industrialnych firmy Elektro-Plast.<br />
Przemysłowe puszki hermetyczne o stopniu<br />
ochrony IP 65 wytwarzane są z materiałów<br />
takich jak PVC, PC oraz ABS. Tym sposobem<br />
mamy możliwość wyboru puszki wykonanej<br />
z materiału ściśle dostosowanego<br />
do warunków otoczenia.<br />
Kluczową rolę odgrywa podwójna izolacja<br />
puszki. W zależności od rodzaju przepustu<br />
kablowego wybrać można model<br />
z gładkimi ścianami lub ścianami z prze-<br />
Małe i ekonomiczne zasilacze na szynę DIN<br />
Japońska firma Cosel wprowadziła<br />
do sprzedaży nową serie małogabarytowych,<br />
tanich zasilaczy na szynę DIN serii<br />
KLEA o mocach 120 i 240 W z napięciami<br />
wyjściowymi 24VDC i 48VDC. Standardowe<br />
wykonanie zapewnia:<br />
• wbudowane zabezpieczenia przeciw-<br />
-przeciążeniowe (OCP) i przeciw-przepięciowe<br />
(OVP)<br />
• uniwersalny zakres napięcia wejściowego<br />
* w przypadku zasilania DC wymagany jest zewnętrzny bezpiecznik<br />
tłoczeniami pod przewody. W puszkach<br />
hermetycznych firmy Elektro-Plast ważna<br />
jest zwiększona odporność na promieniowanie<br />
UV i uderzenia (IK07). Puszki<br />
występują w wykonaniu: z pokrywą w kolorze<br />
transparentnym i w kolorze obudowy<br />
szary RAL 7035. Standardowe obudowy<br />
przemysłowe dostępne są w wielu<br />
rozmiarach. Dodatkowo należy zwrócić<br />
uwagę na elementy konstrukcyjne takie<br />
jak: metalowe wkręty mocujące i elastyczne<br />
uszczelki.<br />
Oferta firmy Elektro-Plast w zakresie puszek<br />
industrialnych o wysokim stopniu<br />
IP jest bardzo bogata. Stąd też wybrać<br />
można odpowiednie rozwiązanie zaczynając<br />
od elektryki, poprzez elektronikę,<br />
kończąc na automatyce i telekomunikacji.<br />
www.elektro-plast.com.pl<br />
AC85-264V lub 120-370VDC*<br />
• zakres temperatur pracy -20 do +70C<br />
• sprawność do 90%<br />
• 5 lat gwarancji<br />
• miniaturową obudowę - szerokość 120<br />
W = 38 mm, 240 W = 50 mm<br />
• wykonanie zgodne z UL-60950-1,<br />
EN60950-1, c-UL, UL508, CE Low Voltage<br />
Directive<br />
www.dacpol.eu<br />
Nowe mierniki cęgowe<br />
Fluke Corporation wprowadza na rynek 2 nowe moduły Fluke Connect:<br />
mierniki cęgowe do pomiaru prądu stałego A3003FC i A3004FC.<br />
Miernik cęgowy Fluke A3003FC jest przeznaczony do mierzenia prądu<br />
stałego o dużym natężeniu. Został wyposażony w duże cęgi (64 mm)<br />
umożliwiające chwytanie większych przewodów, które na ogół występują<br />
np. w kopalnictwie, instalacjach użytku publicznego, infrastrukturze<br />
morskiej oraz kolejowej jak również w innych gałęziach przemysłu ciężkiego.<br />
Unikalna konstrukcja cęgów modelu A3003FC zapewnia większą<br />
elastyczność przy pomiarach prądu stałego. Zakres natężenia, który można<br />
sprawdzić miernikiem wynosi od 10 A do 2000 A. Przyrząd umożliwia<br />
rejestrację danych i zapis do 65 tys. wyników.<br />
Miernik cęgowy Fluke A3004FC, również przeznaczony do mierzenia<br />
prądu stałego, umożliwia z kolei pomiar sygnałów w zakresie od 4 do 20<br />
mA bez przerywania obwodu. Wyposażony jest w odłączane cęgi z przewodem<br />
przedłużającym, ułatwiające wykonywanie pomiarów w ciasnych<br />
miejscach.<br />
Fluke A3004FC pozwala na rejestrację danych i zapis do 65 tys. wyników.<br />
Oba nowe mierniki cęgowe należą do rodziny bezprzewodowych przyrządów<br />
Fluke Connect, które pozwalają automatycznie rejestrować dane<br />
w chmurze Fluke Cloud, a także udostępniać je dzięki funkcji rozmowy<br />
wideo ShareLive.<br />
<br />
www.fluke.pl<br />
18 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
NOWOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Niezawodne i bezpieczne<br />
rozdzielnice ognioodporne<br />
System rozdzielnic<br />
ognioodpornych FB,<br />
nowość w ofercie Hager,<br />
to unikalne rozwiązanie<br />
stanowiące<br />
połączenie obudowy<br />
wykonanej z materiałów<br />
ognioodpornych<br />
zgodnych z PN-EN<br />
13501 oraz systemu<br />
dystrybucji univers<br />
zgodnego z normą<br />
PN-EN 61439. Rozdzielnice<br />
ognioodporne<br />
to niezawodność<br />
i bezpieczeństwo<br />
w przypadku pożaru.<br />
www.hager.pl<br />
REKLAMA<br />
Ograniczniki typ 3 rodzina SEC<br />
Nowoczesna rodzina ograniczników<br />
Safe Energy Control<br />
(SEC) to synonim niezwykłej<br />
żywotności i możliwości<br />
w dziedzinie prądów piorunowych<br />
oraz przepięć. Jej kolejny<br />
element, ogranicznik typ<br />
3, jest najnowocześniejszym<br />
rozwiązaniem w tej dziedzinie.<br />
Jego kolejne wersje umożliwiają<br />
ochronę obwodów<br />
do napięcia 230 V. Możliwe<br />
jest to dla różnych aplikacji<br />
z napięciami stałymi i zmiennymi.<br />
Budowa ogranicznika<br />
to nowatorska konstrukcja zawierająca<br />
symetryczna kombinację<br />
zabezpieczeń skutecznie<br />
działających również przy<br />
przeciążeniu. Istotną cechą ich<br />
jest to, że typ 3 nie wymaga<br />
dodatkowych zabezpieczeń<br />
do poziomu 315AgG zabezpieczeń<br />
od strony zasilania.<br />
W wielu zastosowaniach są<br />
one praktycznie „bez-bezpiecznikowe”.<br />
Jest to bardzo<br />
istotne przy obliczaniu kosztów<br />
łącznych zastosowanej<br />
ochrony, gdzie na koszt ochrony<br />
jednej fazy składa się koszt<br />
ogranicznika, dodatkowych<br />
połączeń i zabezpieczenia,<br />
jeśli producent tego wymaga<br />
z powodu np. słabszej technologii.<br />
Ograniczniki te należą do rodziny<br />
ograniczników SEC,<br />
których jakość i trwałość<br />
jest potwierdzona możliwością<br />
bezpłatnej wymiany<br />
uszkodzonej wkładki<br />
w okresie do 5 lat od zakupienia<br />
całego aparatu.<br />
Więcej informacji<br />
o produkcie:<br />
www.phoenixcontact.com<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
19
NOWOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Bypassy energetyczne – lekarstwo<br />
na przerwy w dostawach prądu<br />
FACTOR LED Z<br />
FACTOR LED N<br />
FACTORIA LED P<br />
TRILUX Lumena Star to służąca oświetleniu<br />
płaszczyzn oprawa do nabudowania na powierzchniach<br />
poziomych i sufitach oraz mocowania<br />
na masztach. W przypadku modernizacji systemu<br />
projektorów, możliwe jest ograniczenie kosztów<br />
montażu dzięki wykorzystaniu istniejącej infrastruktury.<br />
Rozwiązanie emituje światło o temperaturze<br />
barwowej 4 000 lub 5 000 K i współczynniku<br />
oddawania barw na poziomie Ra>70 lub Ra>60.<br />
Oprócz wysokiej jakości światła, oprawa daje<br />
znaczące oszczędności. Sięgająca 128 lm/W wydajność<br />
świetlna oraz możliwość redukcji mocy<br />
Zgodnie z polskim prawem gospodarstwo domowe nie może<br />
być odcięte od prądu na dłużej niż 48 godzin łącznie w ciągu<br />
jednego roku1. Tymczasem z powodu złych warunków atmosferycznych<br />
– gwałtownych burz, silnych wiatrów czy dużych<br />
opadów śniegu – często dochodzi do zerwania bądź uszkodzenia<br />
linii przesyłowych, czego skutkiem są przewlekłe awarie<br />
prądu.<br />
Bypassy energetyczne to praktyczne rozwiązanie, które pozwala<br />
zapewnić stały przepływ prądu nawet w najtrudniejszych<br />
warunkach atmosferycznych i w miejscach o skomplikowanym<br />
ukształtowaniu terenu. Na najnowsze rozwiązanie<br />
firmy Alumast SA składa się niekorodujący zestaw energetycznych<br />
słupów kompozytowych, które w przypadku awarii sieci<br />
omijają zniszczony fragment infrastruktury. Zapewnia to stały<br />
przepływ energii elektrycznej na czas naprawy lub ustąpienia<br />
niekorzystnych zjawisk pogodowych. Słupy wyróżnia przede<br />
wszystkim trwałość, lekkość oraz bezpieczeństwo. Są izolatorem<br />
prądu, co ma niebagatelny wpływ na poziom bezpieczeństwa<br />
w trakcie ich eksploatacji. Innowacyjne słupy energetyczne<br />
w zależności od potrzeb mogą być wkopywane, lub<br />
montowane na podstawach przenośnych. Co więcej ich instalacja<br />
nie wymaga dźwigu ani bednarki. Ich zaletą jest również<br />
fakt, że są one dwusegmentowe, co znacznie ułatwia transport<br />
w trudnych warunkach terenowych. www.alumast.eu<br />
Nowa rodzina opraw przemysłowych<br />
Nowa grupa opraw typu HIGH-BAY i LOW-BAY<br />
o szerokim spektrum zastosowań.<br />
Nowa rodzina opraw o nowoczesnej konstrukcji<br />
i bardzo wysokich parametrach świetlnych, dedykowana<br />
do użytku wewnętrznego i zewnętrznego<br />
w obiektach produkcyjnych, magazynowych, stacjach<br />
paliw i salach sportowych.<br />
Oprawa typu HIGH-BAY FACTOR LED Z (wariant<br />
zwieszany), przeznaczona jest do oświetlenia<br />
zakładów produkcyjnych, hal przemysłowych,<br />
wielkopowierzchniowych magazynów a FAC-<br />
TOR LED N (wariant natynkowy) dodatkowo<br />
hal magazynowych, obiektów handlowych i usługowych,<br />
w tym stacji paliw, hal sportowych i sal<br />
gimnastycznych w obiektach edukacyjnych.<br />
W obiektach o niższych stropach znajdzie zastosowanie<br />
oprawa typu LOW-BAY FACTORIA<br />
TRILUX Lumena Star – gwiazda oszczędności<br />
i włączenia urządzenia do systemu zarządzania<br />
oświetleniem pozwalają na obniżenie poborów<br />
energii o 40% względem analogicznych rozwiązań<br />
konwencjonalnych. Żywotność wynosząca<br />
według standardu L80 B10 80 000 roboczogodzin,<br />
duża wytrzymałość układu i prosta obsługa<br />
gwarantują minimalizację kosztów serwisowych.<br />
Rozwiązanie charakteryzuje się uniwersalnym<br />
designem, odpornością na niekorzystne warunki<br />
atmosferyczne i możliwością doboru strumienia<br />
świetlnego z zakresu od 8 200 do 24 000 lm. Dzięki<br />
tym cechom, znajduje zastosowanie zarówno<br />
LED N (wariant podtynkowy). W oprawach zastosowano<br />
panele LED wysokiej mocy i wysokim<br />
współczynnikiem oddawania barw Ra>80. Mleczny<br />
klosz wykonany jest z nowej generacji poliwęglanu<br />
Makrolonu® LED rozwiniętego przez firmę<br />
Bayer Material Science specjalnie dla oświetlenia<br />
LED. Materiał zapewnia maksymalnie wysoką<br />
(93%) przepuszczalność światła widzialnego oraz<br />
fal bliskich podczerwieni aż do 1100 nm. Materiał<br />
charakteryzuje się bardzo wysoką odpornością<br />
mechaniczną na uderzenia (IK10), co wydłuża<br />
okres eksploatacji opraw. Dzięki zastosowaniu<br />
mrożonego dyfuzora zminimalizowany został<br />
współczynnik olśnienia, co znacząco zwiększa<br />
komfort pracy. Dostępna jest optyka o rożnym kącie<br />
świecenia (70°, 90° lub 120°).<br />
www.lenalighting.pl<br />
na placach kontenerowych, miejscach magazynowych<br />
i terminalach, jak i na obiektach sportowych<br />
oraz jako iluminacja i oświetlenie akcentujące.<br />
www.trilux.com.pl<br />
Bardzo przepraszamy za wykorzystanie w artykule „Gorący obraz”, opublikowanym w wydaniu 3/<strong>2015</strong> Fachowego <strong>Elektryk</strong>a, tekstu<br />
autorstwa pracownika firmy TESTO bez jego wiedzy i zgody.<br />
Redakcja<br />
20 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
www.aks-zielonka.pl
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
SIRIUS ACT – Łatwy montaż, eleganckie wzornictwo<br />
PROMOCJA<br />
Aparatura sterownicza<br />
i kontrolna niskiego<br />
napięcia<br />
Nie trzeba nikogo przekonywać, jak istotne są przyciski i lampki sterownicze, stanowiące<br />
podstawowy interfejs pomiędzy człowiekiem a maszyną. Te niewielkie urządzenia stosowane<br />
są w tak dużych ilościach, że nawet nieznaczne usprawnienia w ich konstrukcji przynoszą<br />
wymierne korzyści zarówno przy projektowaniu, jak i w zastosowaniu praktycznym. Zalety<br />
nowatorskich przycisków i lampek sterowniczych SIRIUS ACT docenią inżynierowie,<br />
monterzy oraz osoby obsługujące instalacje.<br />
Przyciski i lampki sterownicze są niezmiennie<br />
wiodącymi i sprawdzonymi rozwiązaniami<br />
niemal we wszystkich gałęziach przemysłu<br />
i infrastruktury, nawet pomimo rozwoju nowoczesnych<br />
paneli dotykowych. Jest to grupa<br />
urządzeń nieodzowna dla funkcjonowania instalacji<br />
sterowniczych i kontrolnych niskiego<br />
napięcia.<br />
Możliwość nawet niewielkiego skrócenia czasu<br />
montażu, podłączenia i serwisowania może<br />
przynieść producentom urządzeń seryjnych<br />
znaczne oszczędności.<br />
Wyniki międzynarodowego badania rynku,<br />
przeprowadzone przez dużego producenta,<br />
wykazały, że wiele wymagań technicznych<br />
dotyczących urządzeń sterowniczych i sygnalizacyjnych<br />
łączyło się z pokaźnymi oszczędnościami<br />
po stronie użytkownika.<br />
Wielu pytanych miało zaskakująco wysokie<br />
wymagania w stosunku do wyglądu urządzeń<br />
i odkrycie tego faktu istotnie wpłynęło na działania,<br />
na których skupiono się w początkowej<br />
fazie prac nad nową linią produktów. Wiązało<br />
się to szczególnie z atrakcyjnym frontem maszyn,<br />
wprowadzanym ostatnio przez wielu<br />
producentów, dla których jest on wskaźnikiem<br />
wysokiej jakości ich produktu. Przyciski<br />
i lampki sterownicze zazwyczaj instaluje się<br />
z przodu maszyny – często w połączeniu z panelami<br />
dotykowymi – w indywidualny, typowy<br />
dla danego producenta sposób. Oczywiste jest<br />
22 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
więc, że tego typu komponenty powinny podnosić<br />
ogólną estetykę maszyny lub instalacji.<br />
Jeżeli chodzi o łatwość instalacji, wymagania<br />
użytkowników można podsumować kilkoma<br />
słowami: cały proces – począwszy od rozpakowania,<br />
poprzez przygotowanie otworów,<br />
montaż i podłączanie poszczególnych komponentów,<br />
aż po ich odłączenie w celach serwisowych<br />
– powinien odbywać się szybciej<br />
i łatwiej. To pozornie błahe zadanie stanowiło<br />
jednak prawdziwe wyzwanie dla projektantów.<br />
Informacje dot. wytrzymałości, otrzymane<br />
od konserwatorów maszyn, którzy pracują dla<br />
producentów, oraz serwisantów pracujących<br />
u klientów końcowych, dają jasny obraz: ten<br />
rodzaj produktów – technologicznie mniej zaawansowanych<br />
w porównaniu z innymi systemami<br />
napędowymi i automatyki – nigdy nie<br />
może być powodem przestoju produkcji.<br />
Ostatnie z czterech kluczowych zagadnień<br />
wiązało się częściowo z prostym połączeniem<br />
z systemami sterowania, które pozwoli<br />
ograniczyć nakłady na okablowanie, a częściowo<br />
z bardziej elastycznym sposobem integracji<br />
z tymi systemami. Powinna zostać<br />
zapewniona możliwość podłączenia urządzeń<br />
do powszechnie używanych interfejsów<br />
komunikacyjnych (takich jak IO-Link i AS-<br />
-Interface), włączając w to – o ile to możliwe<br />
– integrację sygnałów z systemu bezpieczeństwa,<br />
np. z przycisków ZATRZYMANIE<br />
AWARYJNE.<br />
Cztery linie wzornicze<br />
– jeden koncept<br />
Efektem procesu projektowania i rozwoju<br />
przycisków i lampek sterowniczych SIRIUS<br />
ACT było stworzenie kompletnego portfolio,<br />
zawierającego ponad tysiąc niepowtarzalnych<br />
numerów zamówieniowych (Fot. 1.)<br />
Dzielą się one na cztery różne linie wzornicze<br />
opierające się jednak na tym samym podstawowym<br />
systemie. Użytkownik może wybrać<br />
między seriami wykonanymi z czarnego tworzywa,<br />
z tworzywa z matowym, metalowym<br />
pierścieniem oraz wersją z błyszczącym metalem<br />
bądź z matowym, płaskim, metalowym<br />
wykończeniem, przy czym tylne elementy<br />
systemu (strona okablowania) dla wszystkich<br />
linii wzorniczych są niemal identyczne. Nawet<br />
przy zastosowaniu produktów z kilku linii<br />
wzorniczych różnorodność w zakresie poszczególnych<br />
części jest niewielka, co może<br />
szczególnie cieszy osoby z działów projektowych<br />
i utrzymania ruchu. (Fot. 2.)<br />
Szybko i łatwo: montaż i podłączenie<br />
Praca przy zwykłych okrągłych otworach,<br />
bez specjalnych wpustów, była istotnym wymaganiem<br />
postawionym przez instalatorów<br />
zajmujących się montażem i podłączeniem<br />
elektrycznym. Zdaniem klientów powinna być<br />
możliwość prostego, maszynowego lub – o ile<br />
będzie taka konieczność – nawet manualnego<br />
wykonania otworów. Kolejnym ważnym kryterium<br />
była możliwość dokonywania instalacji<br />
przez jedną osobę. Biorąc to pod uwagę, elementy<br />
wykonawcze zaprojektowano tak, aby<br />
uszczelka przylegała ciasno i nawet przy montażu<br />
uchwytu od góry, np. przy otwartej konsoli,<br />
nie była potrzebna pomoc z drugiej strony.<br />
Gdy tylko uchwyt zostanie nałożony (sygnalizuje<br />
to głośne kliknięcie), mocowanie można<br />
szybko dokończy dokręceniem śruby. (Fot. 3.)<br />
Elementy można w prosty sposób wyrównać<br />
za pomocą linijki umieszczonej na górnej krawędzi<br />
uchwytu bądź za pomocą linii pomocniczej.<br />
Pozostaje jedynie montaż bloków styków:<br />
możliwe jest zamontowanie zatrzaskowo<br />
do trzech bloków styków obok siebie i dwóch<br />
bloków styków piętrowo. Nie są do tego potrzebne<br />
specjalne narzędzia. Przy urządzeniach<br />
podświetlanych środkowy blok styków zastępuje<br />
blok LED. Wszystkie bloki łączeniowe<br />
dostępne są z przyłączami śrubowymi lub<br />
sprężynowymi. Jeśli zachodzi potrzeba wymiany<br />
elementu wykonawczego, wystarczy<br />
jedynie poluzować śrubę i nacisnąć dźwignię<br />
na uchwycie. Wszystkie bloki styków i LED<br />
pozostają przy tym na swoich miejscach. Pozwala<br />
to na wyeliminowanie możliwych błędów<br />
podczas prac. Kolejną zaletą systemu jest<br />
to, że uchwyty z blokami można zatrzaskiwać<br />
również na zaślepkach otworów, zatem wcześniej<br />
można przygotować instalację pod dodatkowe,<br />
opcjonalne funkcjonalności maszyny<br />
lub instalacji. (Fot. 4.)<br />
Fot. 1.<br />
Fot. 2.<br />
Fot. 3.<br />
Fot. 4.<br />
Przełączniki z kluczem RFID<br />
zastępują złożone systemy kluczy,<br />
zapewniając lepszą funkcjonalność<br />
(jak np. identyfikacja użytkowników)<br />
Przegląd czterech linii wzorniczych<br />
przycisków i lampek sterowniczych<br />
SIRIUS ACT dostosowanych do<br />
każdego wymagania klienta<br />
Montaż jedną ręką: szybkie, pewne<br />
mocowanie uchwytu, sygnalizowane<br />
głośnym kliknięciem<br />
Przejrzysty rysunek złożeniowy<br />
przełącznika z uchwytem oraz<br />
bloków styków lub LED<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
23
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Większa dostępność dzięki wyjątkowo<br />
trwałemu wykonaniu<br />
Zupełnie inne argumenty padały w przypadku<br />
funkcjonowania urządzeń u klienta końcowego.<br />
Gdy omawiano poziom ochrony, jedną<br />
z kluczowych kwestii było łatwe utrzymanie<br />
w czystości. Klienci w niektórych sektorach<br />
używają myjek ciśnieniowych, aby zachować<br />
wyposażenie w higienicznym stanie. Dzięki<br />
innowacyjnym metodom produkcji udało się<br />
osiągnąć stopień ochrony IP69K w zasadzie<br />
dla wszystkich produktów SIRIUS ACT –<br />
i to w realistycznej cenie rynkowej. Elementy<br />
wykonane głównie z poliamidu w połączeniu<br />
metalowymi częściami (odpornymi z natury)<br />
zapewniają niezrównany stopień trwałości<br />
materiałowej.<br />
Aby praca maszyny przebiegała bez zakłóceń<br />
nawet w wymagających warunkach produkcyjnych,<br />
wprowadzono szereg środków zabezpieczających<br />
tylną część urządzenia. Zostały<br />
one np. wyposażone w dodatkową ochronę<br />
umożliwiającą długotrwałą pracę w zapylonym<br />
środowisku. Podczas projektowania położono<br />
nacisk na wydłużenie żywotności elektrycznej<br />
styków do 10 milionów przełączeń.<br />
Dzięki temu szacowane prawdopodobieństwo<br />
awarii całego urządzenia automatycznie zostaje<br />
obniżone, nawet gdy rzeczywista liczba cykli<br />
łączeniowych jest znacząco większa.<br />
Projekt uchwytu stanowił dla inżynierów<br />
szczególne wyzwanie. Właśnie ten element<br />
zapewnia mechaniczną wytrzymałość całego<br />
urządzenia – zarówno zabezpiecza przed<br />
obracaniem, jak i kompensuje siły przykładane<br />
przy montażu bloków styków i LED.<br />
Ochronę przed obracaniem daje metalowy<br />
pierścień uchwytu z rzędem ostrych zębów,<br />
Fot. 5.<br />
Wysoka ochrona IP69K jako<br />
doskonała podstawa do<br />
zastosowania w wymagających<br />
warunkach przemysłowych<br />
Fot. 6.<br />
Konfigurator pozwalający na intuicyjną obsługę przyspiesza dobór i zamówienie<br />
gotowych obudów sterowniczych<br />
które poprzez centralną śrubę mocującą amortyzują<br />
montowany materiał i w ten sposób<br />
gwarantują długotrwałą wytrzymałość. Projekt<br />
mechanizmu mocowań bloków styków<br />
i LED został zaakceptowany dopiero wówczas,<br />
gdy wyniki testów odporności na wibracje<br />
dalece przekroczyły obowiązujące standardy<br />
techniczne. (Fot. 5.)<br />
Sprawdzona i wypróbowana<br />
komunikacja fieldbus<br />
W ostatnim kroku procesu przeprojektowania<br />
skupiono się na włączeniu przycisków<br />
i lampek sterowniczych do popularnego systemu<br />
komunikacyjnego Totally Integrated<br />
Automation firmy Siemens. Podobnie jak we<br />
wcześniejszych wersjach gotowe obudowy<br />
sterownicze, wyposażone w maksymalnie<br />
sześć przycisków i lampek sterowniczych,<br />
można podłączyć do AS-Interface. Standardowy<br />
płaski kabel AS-i zapewnia całe połączenie<br />
komunikacyjne, a w razie potrzeby również<br />
bezpieczną transmisję sygnału zatrzymania<br />
awaryjnego przez AS-i Safe. Przewidziano<br />
również połączenie fabrycznie okablowanej<br />
jednostki poprzez IO-Link. Dzięki tej opcji<br />
do integracji wszelkich sygnałów z nadrzędnym<br />
systemem sterowania wystarczą jedynie<br />
trzy konwencjonalne przewody.<br />
Proste narzędzia obniżające koszty<br />
projektowania<br />
Po spełnieniu praktycznie wszystkich wymagań<br />
pozostało jeszcze jedno pytanie: czy możliwe<br />
będzie obniżenie kosztów projektowania<br />
ponoszonych za każdym razem, gdy na rynku<br />
pojawia się nowa linia produktów?<br />
Odpowiedzią na to było stworzenie konfiguratora.<br />
W zaledwie kilku krokach pozwala<br />
on nie tylko na precyzyjne zdefiniowanie całych<br />
obudów sterowniczych, opierających się<br />
na konkretnych numerach zamówieniowych,<br />
ale również na wyszukanie w wygenerowanej<br />
liście elementów wszelkich danych istotnych<br />
w procesie projektowania dla każdego urządzenia,<br />
i to w różnych językach. Od kart katalogowych<br />
i rysunków 2D/3D do certyfikatów<br />
i makr Eplan, wszystkie informacje są codziennie<br />
aktualizowane i dostępne online. Jeśli wymagana<br />
jest obudowa dostosowana do potrzeb<br />
klienta, istnieje możliwość zamówienia jej bezpośrednio<br />
u producenta i - dzięki generowanemu<br />
przez konfigurator unikalnemu numerowi -<br />
ponowienie zamówienia nawet po wielu latach<br />
z dowolnego miejsca na świecie. (Fot. 6.)<br />
Wsparcie tego procesu zapewniają specjaliści<br />
producenta, którzy oferują klientom pomoc<br />
przy przejściu ze starszych produktów na nową<br />
serię urządzeń.<br />
Korzyści dla producentów maszyn,<br />
monterów i klientów końcowych<br />
Nowa oferta przycisków i lampek sterowniczych<br />
SIRIUS ACT daje szereg korzyści dotyczących<br />
wzornictwa, instalacji i połączenia, jak również<br />
obsługi i konserwacji. Szybki dostęp do danych<br />
wymaganych w dokumentacji projektu jest<br />
atutem dla projektantów, wielorakie zalety dotyczące<br />
montażu i połączenia docenią producenci<br />
maszyn i monterzy, a wyjątkowa niezawodność<br />
i niskie prawdopodobieństwo awarii będzie walorem<br />
dla klientów końcowych.<br />
Andreas Thomas<br />
Siemens AG, Digital Factory<br />
www.siemens.pl/sirius-act<br />
sirius.pl@siemens.com<br />
24 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: Brother<br />
26 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Co słychać<br />
na rynku<br />
oznaczników?<br />
W którą stronę idzie rynek oznaczników? Choć producenci<br />
nadal intensywnie pracują nad rozwojem segmentu produktów<br />
uniwersalnych, to należy zauważyć kolejny charakterystyczny<br />
trend. Powstaje coraz więcej oznaczników „do zadań<br />
specjalnych”, dopasowanych do wyśrubowanych wymagań<br />
danych aplikacji. Oprócz tego poszerzyła się oferta drukarek<br />
termotransferowych.<br />
Fot. 1<br />
Prężnie rozwija się<br />
segment przenośnych<br />
drukarek<br />
przemysłowych.<br />
Czy dynamiczny rozwój branży oznaczników<br />
sprawił, że metody tradycyjne<br />
odeszły do lamusa? Prawdę mówiąc, eksperci<br />
wskazują na znaczącą przewagę nowoczesnych<br />
rozwiązań nad tradycyjnymi,<br />
jak opis ręczny. Zwróćmy uwagę na to,<br />
że w przypadku ręcznego nanoszenia opisu<br />
na oznaczniki znacznie łatwiej o błąd, wynikający<br />
chociażby z wykonywania monotonnych,<br />
powtarzających się czynności.<br />
Co istotne, na popularności straciły<br />
również gotowe oznaczniki i szyldy<br />
oznaczeniowe, a szala zainteresowania<br />
przechyliła się w stronę oznaczeń indywidualnych,<br />
dedykowanych stricte danemu<br />
środowisku pracy oraz tworzonych<br />
na potrzeby konkretnej instalacji – przez<br />
instalatora i na miejscu przeprowadzania<br />
prac. Rynek oznaczeń w ciągu ostatnich<br />
kilku lat skupił się przede wszystkim<br />
na dwóch kluczowych zagadnieniach:<br />
technologii druku termotransferowego<br />
oraz oznaczeń przeznaczonych do wymagających<br />
aplikacji, czyli specjalistycznych<br />
branż. Poszczególni producenci<br />
wprowadzili lub rozszerzyli gamę materiałów<br />
bezhalogenowych oraz oznaczeń<br />
odpornych na wysokie i niskie temperatury,<br />
długotrwałe oddziaływanie olejów<br />
i paliw. Najwyraźniej zaakcentowanym<br />
kierunkiem rozwoju rynku jest uzyskanie<br />
konkurencyjnej żywotności produktów<br />
do oznaczania – gdyż sama instalacja<br />
cechuje się coraz większą trwałością<br />
i wytrzymałością.<br />
Do zadań specjalnych<br />
Producenci nieustannie rozwijają gamę<br />
oznaczeń dedykowanych stricte trudnym<br />
warunkom przemysłowym. Standardowe,<br />
uniwersalne produkty nie poradziłyby<br />
sobie z oddziaływaniem różnorodnych<br />
czynników wynikających z wymagającego<br />
środowiska pracy. Takie warunki wymagają<br />
wyjątkowo trwałych materiałów.<br />
Do użytku przemysłowego polecane są<br />
przede wszystkim produkty ze stali nierdzewnej,<br />
a w niektórych przypadkach<br />
– przy elementach narażonych na oddziaływanie<br />
środowiska agresywnego - ze<br />
stali kwasoodpornej. Wyróżniają się tu<br />
m.in. oznaczenia metalowe składające<br />
się z szyldów nośnych, do których wsuwa<br />
się poszczególne znaki, wyposażone<br />
w specjalne klamry. Zamontowanie zaślepek<br />
końcowych (po dwie w szyldzie)<br />
umożliwia trwałe przymocowanie szyldu<br />
na kablu – po zatrzaśnięciu zaślepek lub<br />
zaciśnięciu końcówek za pomocą przeznaczonych<br />
do tego szczypiec.<br />
W przemyśle mają zastosowanie także<br />
etykiety, które w połączeniu z odpowied-<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
27
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: Astat Fot.: Brother<br />
Fot. 2<br />
Ręczne metody oznaczania może jeszcze nie odeszły do lamusa, ale na<br />
pewno straciły na popularności.<br />
nio mocnym klejem mogą zagwarantować<br />
trwałość oznaczenia nawet w niesprzyjających<br />
warunkach – są to m.in. materiały<br />
poliestrowe, winylowe i nylonowe.<br />
Poszerzono też ofertę oznaczników zapewniających<br />
bezpieczeństwo w przypadku<br />
pożaru, przeznaczonych do aplikacji<br />
m.in. w przemyśle kolejowym i lotniczym<br />
(np. metro, tunele, czyli wszystkie te miejsca,<br />
w których od elementów instalacji<br />
wymagamy, aby były trudnozapalne, nie<br />
zawierały halogenów, a w razie pożarów<br />
nie wydzielały dużej ilości dymu, co<br />
umożliwia przeprowadzenie skutecznej<br />
i bezpiecznej ewakuacji ludzi). Naszą<br />
uwagę z pewnością zwrócą też oznaczniki<br />
odporne na skrajnie niskie i skrajnie wysokie<br />
temperatury (np. od -55 do +225), tzn.<br />
do stosowania w bezpośredniej bliskości<br />
źródeł ciepła, np. przy elementach silnika<br />
(dedykowane branży lotniczej). Interesujące,<br />
że rozszerzyła się oferta oznaczników<br />
przeznaczonych do użytku wojskowego,<br />
czyli posiadających zarówno specjalistyczne<br />
certyfikaty potwierdzające uzyskanie<br />
danych parametrów technicznych,<br />
jak i zgodność z wyśrubowanymi wymaganiami<br />
i normami wojskowymi.<br />
Fot. 3<br />
Przy ręcznym opisywaniu instalacji znacznie łatwiej o błąd.<br />
Drukujemy!<br />
Ręczne czy gotowe oznaczniki zastępowane<br />
są nowszymi, bardziej elastycznymi<br />
systemami identyfikacji, bazującymi<br />
na łatwiejszym tworzeniu zindywidualizowanych<br />
opisów. Stwierdzenie, że druk termotransferowy<br />
zrewolucjonizował segment<br />
oznaczeń przewodów, wcale nie jest przesadą.<br />
Metoda ta gwarantuje trwałość i odporność<br />
oznaczenia na szerokie spektrum<br />
czynników (pyły, oleje, promieniowanie<br />
UV, wilgoć, kwasy). Rozwój technologii<br />
druku termotransferowego pociągnął za<br />
sobą również poruszenie w segmencie specjalistycznych<br />
drukarek oraz bardzo trwałych<br />
taśm barwiących.<br />
Coraz chętniej wykorzystujemy drukarki<br />
przenośne, czyli umożliwiające zaprojektowanie<br />
i wykonanie oznaczenia na miejscu<br />
przeprowadzania prac. Ręczne, przemysłowe<br />
drukarki etykiet pozwalają<br />
na wydruk etykiet o różnych szerokościach<br />
– od ok. 3,5 do 18 mm – oraz z różną<br />
prędkością (do ok. 20 mm/s). Duży<br />
wyświetlacz LCD, wygodne w obsłudze<br />
przyciski i intuicyjna obsługa sprawiają,<br />
28 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
REKLAMA<br />
Fot.: Astat<br />
Fot. 4<br />
Oznaczniki termokurczliwe zmniejszają swoje rozmiary<br />
nawet trzykrotnie, idealnie przylegając do kabla.<br />
że z łatwością stworzymy własną etykietę, wybierzemy formę<br />
obramowania, styl druku, rozmiar czcionki oraz niezbędne<br />
do opisania instalacji czy urządzenia symbole (bazy symboli liczą<br />
nawet do kilkuset elementów, instalator może też wgrać lub<br />
zaprojektować swoje własne). Warto wspomnieć również o możliwości<br />
uwiecznienia na oznaczniku logo firmy instalatora.<br />
Wydrukowanie większej liczby oznaczników bądź opracowanie<br />
indywidualnego opisu czy symbolu to kwestia naciśnięcia<br />
kilku przycisków. Stworzony projekt zostaje zapisy w pamięci<br />
urządzenia – w razie potrzeby możemy do niego powrócić, wydrukować<br />
ponownie lub edytować. Producenci tworzą przeznaczone<br />
do współpracy z drukarkami oprogramowania, w związku<br />
z czym wszystkie wymienione czynności można przeprowadzić<br />
także z poziomu komputera czy też innego urządzenia mobilnego<br />
(aplikacje dostępne są do bezpłatnego pobrania w Google Play<br />
lub App Store). Istotnym usprawnieniem jest możliwość przesyłu<br />
plików do pamięci drukarki przez internet, np. bezpośrednio z serwisu<br />
Dropbox lub poczty e-mail.<br />
Oczywiście, nadal niezbędne są drukarki stołowe, których zalety<br />
docenimy w przypadku drukowania większej liczby powtarzalnych<br />
oznaczeń, np. kilkudziesięciu lub kilkuset, przeznaczonych<br />
do rozdzielnicy piętrowej lub budynkowej. Tego rodzaju urządze-<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
29
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: Brother<br />
Fot.: HellermannTyton<br />
Fot.: Brother<br />
Fot. 6<br />
Metodę oznaczania powinniśmy dobrać, biorąc pod uwagę specyfikę aplikacji.<br />
Fot. 5<br />
Coraz większe jest zainteresowanie<br />
oznaczeniami indywidualnymi,<br />
dedykowanymi danemu, często<br />
wymagającemu środowisku pracy.<br />
nia współpracują ponadto ze specjalnymi<br />
materiałami czy szyldami, odpornymi<br />
m.in. na wysoką temperaturę.<br />
Kody kreskowe i QR<br />
Coraz większe jest zainteresowanie instalatorów<br />
możliwością drukowania kodów<br />
kreskowych i QR. Wiąże się to z dużą<br />
ilością informacji, jakie musimy zawrzeć<br />
na oznaczeniu. Uwzględnienie wszystkich<br />
niezbędnych danych dotyczących instalacji,<br />
historii kabla, jego producenta, roli<br />
czy parametrów sprawia, że opisy stają się<br />
o wiele dłuższe – nawet, gdy posługujemy<br />
się symbolami. Niejednokrotnie opis<br />
może zmieścić się na oznaczeniu tylko<br />
pod warunkiem, że „skrócimy” go do formy<br />
kodu. Kody projektowane są na komputerze<br />
lub bezpośrednio na drukarce<br />
przenośnej, a ich sczytanie odbywa się za<br />
pomocą specjalnego skanera lub po prostu<br />
smartfona z zainstalowaną aplikacją.<br />
Taśmy termotransferowe<br />
Nie sposób nie wspomnieć również o taśmach<br />
przeznaczonych do drukarek termotransferowych,<br />
które zachowują trwałość<br />
nawet użytkowane w warunkach przemysłowych.<br />
Najnowsze rozwiązania bazują<br />
na technice cienkiej folii, w której przejście<br />
barwnika z fazy stałej do fazy ciekłej<br />
i jego transfer z taśmy na oznaczenie odbywa<br />
się w bardzo krótkim czasie. Niektóre<br />
z oferowanych przez producentów taśm<br />
składają się aż z sześciu warstw materiału,<br />
wyróżniając się przy tym niewielką grubością.<br />
Taśmę barwiącą dobieramy, biorąc<br />
pod uwagę przede wszystkim wymagania<br />
druku, czyli np. odporność na ścieranie<br />
oraz zarysowania<br />
Czym się kierować, wybierając<br />
oznaczniki?<br />
Oprócz warunków środowiska montażu<br />
istotne jest również, w jaki sposób chcemy<br />
dokonać aplikacji. Na rynku dostępne są<br />
oznaczniki przeznaczone do przewodów<br />
niepodłączonych oraz do już podłączonych<br />
instalacji. Jeśli pracujemy na przewodach<br />
niepodłączonych, prawdopodobnie sięgniemy<br />
po oznaczniki o konstrukcji zamkniętej.<br />
Profil wewnętrzny ukształtowany<br />
w formie strzałki sprawia, że wsunięcie<br />
elementu na kabel jest znacznie prostsze;<br />
zapobiega to również przekręcaniu się<br />
oznaczników względem przewodu, co ma<br />
szczególne znaczenie, jeśli opis składa się<br />
z kilku poszczególnych oznaczeń, symbo-<br />
30 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: Brother<br />
Fot. 7<br />
Ręczne oraz gotowe oznaczniki zastępowane są elastycznymi systemami identyfikacji<br />
umożliwiającymi tworzenie indywidualnych opisów.<br />
Fot.: Brother<br />
li. W zamocowaniu wieloznaczeniowych<br />
opisów pomocne będą specjalne aplikatory<br />
– najpierw wprowadzamy do niego<br />
przewód, a następnie wsuwamy nań ciąg<br />
oznaczników.<br />
Do oznaczenia niepodłączonych jeszcze<br />
przewodów możemy wykorzystać też<br />
rurki termokurczliwe – z wydrukowanym<br />
uprzednio opisem.<br />
Przy przewodach już podłączonych – np.<br />
podczas modernizacji działającej instalacji<br />
elektrycznej – zastosowanie znajdują<br />
oznaczniki zatrzaskiwane, czyli o konstrukcji<br />
otwartej. Tego rodzaju oznaczenia<br />
są bardziej sprężyste, elastyczne, nie oznacza<br />
to jednak, że przesuwają się po kablu.<br />
Sprawdzą się tu też wszelkiego rodzaju<br />
tabliczki, szyldy oraz etykiety przymocowywane<br />
za pomocą opasek i pasków.<br />
Dobierając rodzaj oznaczeń do specyfiki<br />
instalacji, należy zwrócić uwagę również<br />
na ich docelową ilość. Przy niewielkich<br />
ilościach można zastosować oznaczniki<br />
gotowe, przy małych i średnich pomogą<br />
ręczne drukarki, a przy średnich i dużych<br />
– drukarki stołowe, w obu przypadkach<br />
termotrasferowe.<br />
Dążymy w kierunku zautomatyzowania<br />
procesu oznaczania. Minimalizowane jest<br />
dzięki temu ryzyko ludzkiego błędu, a praca<br />
instalatora staje się znacznie prostsza.<br />
Iwona Bortniczuk<br />
Fot.: Partex<br />
Fot. 8<br />
Na podstawie materiałów firm:<br />
Partex, HellermannTyton,<br />
Brother, BRADY/Astat<br />
Konsultacja merytoryczna:<br />
Technologia druku termotransferowego<br />
zrewolucjonizowała branżę Paweł Petykiewicz, HellermannTyton<br />
Fot. 9<br />
oznaczników.<br />
oraz Bartłomiej Kocik, Astat<br />
Poszerzyła się oferta<br />
producentów w zakresie<br />
produktów specjalistycznych.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
31
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Na co zwrócić<br />
uwagę, wybierając<br />
ręczną drukarkę?<br />
Niezależnie od tego, czy instalujemy nowoczesną sieć LAN czy modernizujemy<br />
instalację elektryczną w starszym budynku, nie możemy zapomnieć o jednym:<br />
czytelnych i trwałych oznaczeniach. Dla profesjonalisty zaś dodatkowo liczy się<br />
wygoda i szybkość wykonywania opisu, także na miejscu przeprowadzania prac,<br />
oraz zminimalizowanie ryzyka popełnienia błędu. Wszystko to zapewniają ręczne,<br />
intuicyjne w obsłudze drukarki przemysłowe.<br />
Co cechuje nowoczesną instalację elektryczną?<br />
Przede wszystkim wysokiej jakości komponenty<br />
wykorzystane do jej wykonania.<br />
Producenci rozbudowują gamę kabli i przewodów<br />
przeznaczonych do danego zastosowania<br />
i odpowiadających na specyficzne<br />
wymagania środowiska pracy. Nieustannie<br />
pracują również nad poszerzeniem oferty<br />
produktów uniwersalnych, elastycznie dostosowanych<br />
do potrzeb aplikacji. Oprócz tego<br />
powstają kolejne, nowoczesne rozwiązania<br />
przeznaczone do opisu instalacji - oznaczniki,<br />
rurki termokurczliwe, taśmy oraz drukarki<br />
umożliwiające ich profesjonalny wydruk.<br />
Ręczne opisywanie – do lamusa<br />
Dlaczego drukarki do etykiet powoli wypierają<br />
z rynku tradycyjne metody, czyli narzędzia<br />
do ręcznego opisu? Przy manualnym<br />
wykonywaniu danych czynności i nanoszeniu<br />
na etykiety danych identyfikujących instalację<br />
czy urządzenie nietrudno o błąd. Wystarczy<br />
chwila nieuwagi, a mylimy symbole<br />
i nazwy, cały proces zaczynając od początku.<br />
Dzięki drukarce etykietowanie i oznaczanie<br />
przewodów i kabli będzie mniej pracoi<br />
czasochłonne.<br />
Na co zwrócić uwagę, kupując urządzenie<br />
do drukowania oznaczeń? Przede wszystkim<br />
zastanówmy się, gdzie i w jaki sposób będziemy<br />
z niego korzystać. Do wyboru mamy<br />
drukarki stacjonarne - do użytku w biurze -<br />
32 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot. 1. Ręczna drukarka Brother<br />
Fot. 2.<br />
PT-E550WVP<br />
bądź przenośnie, umożliwiające tworzenie<br />
etykiet w dowolnym miejscu. Za najbardziej<br />
uniwersalne uznaje się przede wszystkim<br />
drukarki ręczne, których kompaktowa budowa<br />
oraz niewielkie gabaryty pozwalają<br />
na wygodną obsługę. Jako przykład mogą<br />
służyć drukarki z serii P-touch firmy Brother.<br />
Drukarka P-touch<br />
Oczywiście, kluczowe są możliwości urządzeń<br />
oraz łatwość, intuicyjność w obsłudze.<br />
W przypadku modelu P-touch E100VP przygotowanie<br />
oznaczenia - w formie owijki,<br />
flagi lub tabliczki znamionowej - ułatwiają<br />
dedykowane przyciski. Funkcja drukowania<br />
sekwencyjnego pozwala na tworzenie do 9<br />
etykiet – na każdej uwiecznimy dwie linijki<br />
tekstu. Oznaczniki mogą mieć szerokość<br />
od 3,5 do 12 mm. W skonstruowaniu opisu<br />
pomoże nam 168 zapisanych w pamięci<br />
urządzenia symboli, m.in. elektrycznych,<br />
teleinformatycznych, audio-wizualnych oraz<br />
bezpieczeństwa. Urządzenie drukuje etykiety<br />
z prędkością do 20 mm/s. Po wydrukowaniu<br />
wystarczy je pociąć za pomocą wbudowanej,<br />
ręcznej gilotyny.<br />
Także kody kreskowe<br />
Drukarka przemysłowa P-touch E300VP<br />
dodatkowo wyposażona jest w standardową<br />
klawiaturę QWERTY, dlatego jej obsługa<br />
będzie równie łatwa jak w przypadku smartfona<br />
czy klawiatury komputera. Co interesujące,<br />
umożliwia drukowanie również etykiet<br />
na rurkach termokurczliwych oraz tworzenie<br />
kodów kreskowych. Warto zauważyć,<br />
że kody kreskowe są coraz powszechniej stosowane<br />
przez instalatorów i elektryków. Wy-<br />
nika to z potrzeby zawierania w opisie bardziej<br />
szczegółowych informacji dotyczących<br />
instalacji czy urządzenia – które jednak nie<br />
zmieściłyby się na standardowej etykiecie.<br />
Kod wraz z niezbędnymi danymi możemy<br />
sczytać specjalnym skanerem i przeanalizować<br />
parametry instalacji w miejscu przeprowadzania<br />
prac lub już w siedzibie firmy.<br />
P-touch E300VP posiada rozbudowane funkcjonalności<br />
związane z tworzeniem oznaczeń.<br />
Umożliwia zaawansowane drukowanie<br />
sekwencyjne aż do 50 etykiet o szerokości<br />
do 18 mm – ze standardową prędkością 20<br />
mm/s. Baza 384 symboli pozwala instalatorowi<br />
na elastyczność w opisywaniu instalacji.<br />
Fot. 3.<br />
Ręczna drukarka Brother<br />
PT-E100VP<br />
Trwałe i proste etykietowanie<br />
dzięki laminowanym taśmom<br />
Brother TZe<br />
Drukowanie przez komórkę<br />
Jeśli zależy nam na możliwości bezpośredniej<br />
współpracy ręcznej drukarki z komputerem,<br />
powinniśmy postawić na model P-touch<br />
E550WVP. Urządzenie podłączamy do komputera<br />
przy użyciu kabla USB – dzięki temu<br />
z dysku możemy pobierać bazę danych, indywidualne<br />
oznaczenia lub tworzone już etykiety<br />
i opisy oraz eksportować je do drukarki.<br />
Każdorazowe tworzenie etykiety przed jej<br />
wydrukiem nie jest więc konieczne.<br />
Z kolei elektrykom i instalatorom, którzy nie<br />
wyobrażają sobie pracy bez smartfona czy<br />
innego urządzenia mobilnego, można polecić<br />
aplikacje Brother iPrint & Label oraz Mobile<br />
Cable Label Tool – oczywiście bezpłatne<br />
i dostępne zarówno w Google Play, jak i App<br />
Store. Wystarczy pobrać je na urządzenie,<br />
a następnie tworzyć etykiety na podstawie<br />
jednego z dziesiątek szablonów etykiet oraz<br />
dodawać obrazy czy nawet logo naszej firmy.<br />
Kolejna z aplikacji – Mobile Transfer Express<br />
– pozwala zaś na szybkie wysłanie plików<br />
bezpośrednio z poczty e-mail lub serwisu<br />
Dropbox do pamięci urządzenia. Oznacza<br />
to, że wszelkie przygotowane w smartfonie<br />
czy tablecie opisy, oznaczenia, wzory, obrazy<br />
i symbole zapiszemy w bazie drukarki, a następnie<br />
– już np. podczas oznaczania instalacji<br />
– wydrukujemy.<br />
Nie zapomnij o…<br />
Wybierając drukarkę, należy zwrócić uwagę<br />
na parę innych kwestii. Zapytajmy sprzedawcę<br />
o to, w jaki sposób urządzenie zostało<br />
zabezpieczone przed ewentualnymi<br />
uszkodzeniami mechanicznymi, do których<br />
może dojść na miejscu pracy. Doskonale,<br />
jeśli drukarka posiada np. gumową osłonę,<br />
która odizoluje obudowę od środowiska zewnętrznego.<br />
Kolejnym ważnym czynnikiem<br />
jest czytelny, duży wyświetlacz (najlepiej<br />
LCD), który umożliwi pracę również w gorszych<br />
warunkach. Zastanówmy się poza tym,<br />
jaki sposób zasilania sprawdzi się w naszym<br />
wypadku. Drukarki – w zależności od wybranego<br />
modelu – są zasilane na jeden z kilku<br />
sposobów: bateria AA lub dołączony zasilacz<br />
sieciowy oraz bateria litowo-jonowa.<br />
Wreszcie, zanim dokonamy zakupu, zwróćmy<br />
uwagę na jakość etykiet i taśm, które są<br />
dedykowane do pracy z urządzeniem. W przypadku<br />
drukarek Brother opis nanoszony jest<br />
na laminowane etykiety TZe, które mimo<br />
swojej niewielkiej grubości osiągnęły zaskakująco<br />
dobre parametry wytrzymałościowe,<br />
wyróżniając się odpornością na zarysowania,<br />
promieniowanie UV, ścieranie oraz skrajne<br />
temperatury. Dzięki temu producent oferuje<br />
nam kompletny system do oznaczania.<br />
<br />
Iwona Bortniczuk<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
33
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
3M Grafoplast<br />
globalny lider<br />
w systemach oznaczania<br />
kabli i przewodów<br />
Rozwój nowych technologii w przemyśle<br />
stawia nowe wyzwania przed<br />
producentami i konserwatorami maszyn<br />
i urządzeń w różnych branżach<br />
m.in. automatyce, budowie maszyn,<br />
pneumatyce itp. Mobilizuje do rzetelnego<br />
oznaczania instalacji, nie tylko<br />
w nowych, ale także remontowanych<br />
instalacjach i urządzeniach.<br />
Projektanci i wykonawcy zobligowani<br />
przepisami, a także konkurencją<br />
na rynku coraz częściej sięgają po specjalistyczne<br />
oznaczenia kabli, przewodów,<br />
aparatów oraz innych urządzeń<br />
elektrotechnicznych. 3M wychodząc<br />
naprzeciw tym wymaganiom opracował<br />
czytelne, uniwersalne i wygodne<br />
systemy oznaczania, pasujące do komponentów<br />
elektrycznych różnych producentów<br />
na całym świecie.<br />
3M Grafoplast od ponad 50 lat specjalizuje<br />
się w produkcji systemów<br />
oznaczeń. Posiada doskonałą bazę<br />
konstrukcyjno-technologiczną, rozległe<br />
doświadczenia oraz sieć handlową<br />
na całym świecie. Zróżnicowane metody<br />
oznaczania od najprostszego systemu<br />
TRASP, przez ploter po drukarkę<br />
termotransferową SI2K, czynią ofertę<br />
bardzo interesującą i korzystną zarówno pod<br />
względem technicznym, jak i finansowym.<br />
System oznakowania Grafoplast TRASP<br />
System TRASP umożliwia kompletne i uniwersalne<br />
oznaczanie przewodów i kabli, wiązek<br />
kablowych, końcówek kablowych, aparatów<br />
i urządzeń, złączek oraz wszystkich<br />
elementów szaf sterowniczych.<br />
Podstawą systemu są gotowe elementy z cyframi,<br />
literami i symbolami, które umieszczane<br />
są w różnych nośnikach. Dzięki temu szybko<br />
i efektywnie można oznaczyć dowolne<br />
przedmioty. TRASP jest systemem prefabrykowanym<br />
łączącym najwyższą jakość oznakowania<br />
ze swobodą kreowania oznaczeń.<br />
System składa się z kasety montażowej wypełnionej<br />
paskami z oznacznikami (litery, cyfry,<br />
symbole) oraz różnego rodzaju nośników.<br />
Za pomocą dedykowanego uchwytu montażowego<br />
oznaczniki w łatwy sposób umieszczane<br />
są wewnątrz nośnika.<br />
Zestawy montażowe TRASP dzięki funkcjonalnym,<br />
przenośnym walizkom można zabrać<br />
w dowolne miejsce realizacji zlecenia. Doskonale<br />
sprawdzają się w pracach montażowych<br />
i serwisowych. Walizki dostępne są w 6 rodzajach,<br />
dzięki czemu można dobrać odpowiednią<br />
dla swoich potrzeb.<br />
System TRASP jest bardzo elastycznym<br />
rozwiązaniem, które pozwala na wykonywanie<br />
oznaczeń w terenie bez rezygnacji<br />
z jego jakości i czytelności. Posiada<br />
on także zbliżone możliwości montażowe<br />
Fot. 1. Fot. 2. Fot. 3.<br />
Zestaw montażowy Micro Kit Zestaw montażowy Trasp Box Zestaw montażowy Trasp Case<br />
34 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROCEDURA OZNACZANIA: Zakładamy oznacznik na ostrze przy pomocy uchwytu montażowego. Oznacznik<br />
tworzy się z jednego lub większej liczby elementów nasuwanych na ostrze uchwyu montażowego, a następnie<br />
wkładamy nośnik z oznacznikami na przewód. Po umieszczeniu elementów w górnej kieszonce, należy<br />
lekko docisnąć lewym kciukiem końcówkę nośnika, w celu wysunięcia uchwytu montażowego.<br />
do systemu SI2K. Cechy te czynią system<br />
TRASP wręcz idealnym uzupełnieniem systemu<br />
SI2K w mniejszych projektach lub<br />
wymagających korekty bądź uzupełnienia<br />
oznakowania na miejscu instalacji.<br />
Zestawy montażowe do oznaczania<br />
Walizki dostępne są w 6 rodzajach, dzięki<br />
czemu można dobrać odpowiednią dla swoich<br />
potrzeb.<br />
MICRO KIT Podstawowy zestaw montażowy.<br />
Najmniejszy z dostępnych zestawów<br />
montażowych zawiera podstawowe akcesoria<br />
systemu TRASP (kaseta do oznaczników<br />
i uchwyt montażowy). Zestaw zawiera dodatkowo<br />
paski z cyframi, podstawowymi literami<br />
oraz zróżnicowane nośniki.<br />
TRASP BOX Mały zestaw montażowy to podręczna<br />
walizka zawierająca jedną kasetę montażową<br />
i dwa uchwyty, oraz wszystkie cyfry i niektóre<br />
litery. Zestaw zawiera dodatkowo nośniki<br />
głównie do oznaczania przewodów (nośniki nasuwane<br />
i wciskane).<br />
TRASP CASE Średni zestaw montażowy jest<br />
przenośną walizką umożliwiającą wykonanie<br />
oznaczeń zarówno na obiekcie zewnętrznym<br />
jak i w warsztacie. Zestaw zawiera dwie kasety<br />
montażowe i dwa uchwyty, co umożliwia<br />
jednoczesną pracę dwóm montażystom. W zestawie<br />
znajdują się również wszystkie cyfry,<br />
litery i symbole oraz duża ilość różnego rodzaju<br />
nośników. Zestaw dostępny jest w dwóch<br />
wersjach.<br />
STARTER KIT Największy z zestawów<br />
montażowych zawiera w zestawie 02 – jedną<br />
kasetę, w zestawie 03 – dwie kasety montażowe,<br />
dwa uchwyty montażowe, wszystkie<br />
cyfry i litery, symbole (po 240 oznaczników)<br />
oraz całe opakowanie nośników nasuwanych<br />
na przewody o przekroju od 0,5 do 2,5 mm 2 .<br />
Zestaw dostępny jest w dwóch wersjach.<br />
Fot. 4.<br />
Stacjonarna<br />
drukarka<br />
termontransferowa<br />
Grafoplast SI2KEVO<br />
Drukarka termotransferowa SI2KEVO<br />
3M Grafoplast SI2KEV0 jest ewolucją<br />
SI2KSYS1, znanego systemu termotransferowego<br />
do wykonywania oznaczników<br />
do wnętrza i na zewnątrz tablic rozdzielczych:<br />
przewodów, kabli, złączek modułowych,<br />
przycisków, elementów modułowych i innych<br />
komponentów. Uzupełnieniem systemu<br />
są etykiety, tabliczki i paski samoprzylepne<br />
oraz tabliczki do drukowania tabliczek znamionowych.<br />
System druku termotransferowego<br />
SI2K jest najbardziej innowacyjnym<br />
i elastycznym rozwiązaniem w dziedzinie<br />
oznaczania komponentów elektrycznych we<br />
wnętrzu (kabli, złączek i apartury) oraz na zewnątrz<br />
tablic rozdzielczych.<br />
SI2KEVO dzięki portowi USB 2.0, szybszemu<br />
drukowaniu, nowym funkcjom sterownika<br />
obsługującego wszystkie ustawienia bez<br />
konieczności ręcznego konfigurowania oraz<br />
dzięki wstępnie ustawionym profilom urządzeń,<br />
szybkiej i prostej instalacji, łatwej obsłudze,<br />
umożliwia szybkie i wydajne wykonanie<br />
wysokiej jakości oznaczników.<br />
Przygotowanie danych odbywa się za pomocą<br />
łatwego w obsłudze programu Simplo HIP.<br />
Proces drukowania jest cichy i bardzo szybki,<br />
a oznaczniki po wyjściu z drukarki są suche<br />
i gotowe do natychmiastowegp użytku.<br />
Najważniejsze cechy sprawiające, że drukarka<br />
sprosta wymagającym potrzebom oznakowywania.<br />
• Wszechstronna: bogaty katalog materiałów<br />
eksploatacyjnych dla różnych potrzeb oznaczania<br />
• Jakość druku: wysoka rozdzielczość (300 dpi)<br />
• Prędkość drukowania: aż do 8500 oznaczników<br />
na kable/godzinę,<br />
• Łatwa obsługa: tabliczki, przystosowane<br />
do ładowania automatycznego, pojedynczego<br />
lub ręcznego,<br />
• Prosta konserwacja: łatwo dostępny obszar<br />
drukowania i załadunku,<br />
• Kompaktowa: zwarte wymiary, waga poniżej<br />
10 kg.<br />
System umożliwia oznakowanie różnorodnych<br />
obiektów i elementów na setki różnych<br />
sposobów. Dzięki szerokiemu wachlarzowi<br />
rozmiarów tabliczek i oznaczników, można<br />
je dostosować do każdej aplikacji. Różne<br />
materiały z jakich wykonane są oznaczniki<br />
pozwalają nie tylko na wybór koloru, ale także<br />
na spełnienie przez oznaczniki wymagań<br />
takich jak niepalność czy odporność na różnorodne<br />
substancje np.: kwasy, oleje. •<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
35
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Mocowania kablowe<br />
Firma AKS-ZIELONKA, obecna na polskim rynku elektrycznym od ponad 30 lat,<br />
nieustannie pracuje na swoją dobrą opinię.<br />
W swoich działaniach stawia<br />
na rozwój, innowacyjność i jakość.<br />
Wszystkie nasze produkty wytwarzane<br />
są wyłącznie z najwyższej jakości<br />
tworzywa pierwotnego które<br />
kupujemy od sprawdzonych krajowych<br />
dostawców. Dzięki temu spełniamy<br />
wszelkie wymagane normy.<br />
Nasza oferta w chwili obecnej zawiera<br />
ponad 800 produktów a o tym,<br />
że idziemy w dobrym kierunku<br />
świadczy coraz większe grono zadowolonych<br />
stałych odbiorców.<br />
W dniu dzisiejszym chciałbym<br />
przedstawić grupę mocowań<br />
i uchwytów kablowych firmy AKS-<br />
-ZIELONKA. Grupa ta jest trochę<br />
niedoceniana, przez niektórych<br />
traktowana z przymrużeniem oka.<br />
Zapewniam jednak, że AKS-ZIE-<br />
LONKA ma się tutaj czym pochwalić.<br />
Uchwyty kablowe z gwoździem<br />
- FLOPY<br />
Jedne z najprostszych, a zarazem<br />
najbardziej popularnych typów<br />
mocowań to uchwyty kablowe<br />
z gwoździem, tzw. Flopy. Występują<br />
one w dwóch wersjach – do kabli<br />
o przekroju okrągłym i płaskim.<br />
Przeznaczone są do prostego<br />
i szybkiego montażu przewodów<br />
do ścian, podłóg, listew i futryn.<br />
Dedykowane są szczególnie<br />
do pewnego i bezpiecznego monto-<br />
Fot. 2.<br />
Fot. 1.<br />
Uchwyty kablowe z gwoździem - FLOPY<br />
Opaski kablowe białe i czarne<br />
wania kabli w podłożach takich jak drewno<br />
i gazobeton.<br />
Mocowanie odbywa się poprzez wbicie hartowanego<br />
stalowego gwoździa w podłoże.<br />
Dzięki zastosowaniu najwyższej jakości<br />
tworzywa nasze flopy doskonale spełniają<br />
swoje funkcje. Nie łamią się podczas montażu<br />
i charakteryzują się dużą wytrzymałością<br />
termiczną -40 °C - +65 °C. Jako jeden z nielicznych<br />
polskich producentów AKS posiada<br />
w swojej ofercie uchwyty w kolorze czarnym<br />
– odporne na działanie promieni UV.<br />
Opaski kablowe<br />
W dzisiejszych czasach opaski zaciskowe<br />
stały się bardzo powszechne. Znajdują<br />
one zastosowanie w różnych dziedzinach<br />
życia. Najczęściej i najszerzej używane są<br />
jednak w branży elektrycznej.<br />
W ofercie AKS-ZIELONKA nie mogło ich<br />
zabraknąć. Postaram się Państwa przekonać<br />
dlaczego warto używać właśnie naszych<br />
produktów.<br />
Opaski kablowe oferowane są<br />
w poniższych rozmiarach<br />
Opaski kablowe białe (28 rodzajów)<br />
długość L [mm] od 100 do 1020<br />
szerokość l [mm] od 2,5 do 9<br />
max. średnica wiązki Ø<br />
[mm]<br />
od 20 do 290<br />
Opaski kablowe czarne (17 rodzajów)<br />
– odporne na działanie promieni UV<br />
długość L [mm] od 100 do 1020<br />
szerokość l [mm] od 2,5 do 9<br />
max. średnica wiązki Ø<br />
[mm]<br />
od 20 do 290<br />
Opaski wykonane są z najwyższej jakości<br />
nylonu, co w połączeniu z doskonale<br />
zaprojektowaną i wykonana głowicą<br />
(zamkiem) zapewnia łatwy, trwały i bezpieczny<br />
montaż oraz daje dużą wytrzymałość.<br />
Gęste rozmieszczenie ząbków<br />
na opasce pozwala na precyzyjne i mocne<br />
spięcie wybranego elementu. Nasze opaski<br />
nie pękają i nie przepuszczają, dodatkowo<br />
wykazują się dużą elastycznością.<br />
Nie mają ostrych krawędzi i zadziorów,<br />
dzięki zaokrąglonej końcówce i krawędziom<br />
umożliwiają bezpieczny i łatwy<br />
montaż. Zapewniają optymalne mocowanie<br />
kabli i przewodów oraz nie narażają<br />
instalatora lub użytkownika na obrażenia.<br />
To miedzy innymi dlatego opaski AKS-ZIE-<br />
LONKA doceniane są przez ogromną rzeszę<br />
klientów i należą do najlepszych na rynku.<br />
36 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Mocne strony opasek<br />
kablowych AKS Zielonka<br />
• Najwyższej jakości<br />
tworzywo<br />
• Dobrze zaprojektowana<br />
i wykonana głowica<br />
• Gęsto rozmieszczone<br />
ząbki<br />
• Łatwy, bezpieczny i<br />
trwały montaż<br />
• Nie pękają<br />
• Nie „przepuszczają”<br />
• Nie kaleczą<br />
• Temperatura pracy<br />
-40 °C - +65 °C.<br />
• Właściwości<br />
samogaśnięcia<br />
• Odporność na działanie<br />
promieni UV<br />
AKS-ZIELONKA produkuje uchwyty<br />
zaciskowe w dwóch kolorach:<br />
Szare<br />
Czarne<br />
do stosowania wewnątrz<br />
pomieszczeń<br />
przeznaczone do montażu na zewnątrz<br />
budynków ( odporne na działanie<br />
promieni UV )<br />
Dostępne są dwie długości<br />
175 [mm] do mocowania przedmiotów o średnicy<br />
od 13 do 32 [mm]<br />
270 [mm] 270 [mm] do mocowania przedmiotów<br />
o średnicy od 32 do 60 [mm]<br />
Fot. 4.<br />
Uchwyt zaciskowy paskowy<br />
Ci którzy często używają ich w swojej pracy<br />
doskonale wiedzą, że wyróżnia je najwyższa<br />
jakość za rozsądną cenę.<br />
Jako uzupełnienie oferty AKS-ZIELON-<br />
KA posiada dwa rodzaje uchwytów kablowych<br />
dedykowanych do opasek zaciskowych.<br />
Są to zarówno uchwyty przykręcane<br />
jak i samoprzylepne. Zrobione z tworzywa<br />
o dobrych parametrach charakteryzują się<br />
dużą wytrzymałością. Zapewniają szybki,<br />
estetyczny i trwały montaż.<br />
Uchwyty kablowe wciskane<br />
Bardzo popularną grupą mocowań kablowych<br />
są uchwyty wciskane. Służą one<br />
do mocowania przewodów w podłożach<br />
typu beton, cegła, gazobeton. Umożliwiają<br />
szybki montaż poprzez wciśnięcie<br />
uchwytu wraz z przewodem w wywiercony<br />
otwór. Elementami mocującymi<br />
uchwyt w ścianie są elastyczne ząbki, które<br />
przy wciskaniu składają się a przy próbie<br />
wyciągnięcia rozpierają, klinując uchwyt<br />
w otworze. Gwarantuje to pewne mocowanie<br />
i profesjonalny wygląd instalacji.<br />
Nawet w przypadku tak mało skomplikowanych<br />
uchwytów firma AKS-ZIELON-<br />
KA wprowadziła pewne autorskie innowacje.<br />
Po wewnętrznych stronach ramion<br />
umieściliśmy wypustki które uniemożliwiają<br />
ich przesuwanie się względem siebie<br />
w momencie wciskania w otwór. Natomiast<br />
w uchwytach płaskich specjalne wypustki<br />
uniemożliwiają zgniecenie przewodu.<br />
To wszystko w połączeniu z najwyższej<br />
jakości tworzywem powoduje, że uchwyty<br />
wciskane AKS należą do najlepszych<br />
na rynku.<br />
Uchwyt zaciskowy paskowy<br />
Najnowszym produktem AKS jest uchwyt<br />
zaciskowy paskowy. Jest on wyposażony<br />
we wkręcany kołek co czyni go jednym<br />
z najbardziej uniwersalnych rozwiązań.<br />
Dzięki temu rozwiązaniu możliwy jest<br />
montaż zarówno przewodów jak i rur<br />
w każdym podłożu.<br />
Kołek znajdujący się w zestawie dedykowany<br />
jest do montażu elementów w podłożach<br />
takich jak beton, cegła, gazobeton.<br />
W razie potrzeby montowania w nietypowych<br />
materiałach ( np. styropian, drewno,<br />
metal, płyta gipsowo-kartonowa ) wystarczy<br />
kołek wykręcić i zastąpić go innym<br />
przeznaczonym do danego podłoża.<br />
Mam nadzieję, że zaciekawiłem Państwa<br />
ofertą mocowań AKS.<br />
Od lat naszą dewizą jest innowacyjność,<br />
dbałość o szczegóły i jakość.<br />
Tych z Państwa, którzy chcieliby to sprawdzić<br />
serdecznie zapraszam na nasze stoisko<br />
na terenie Międzynarodowych Energetycznych<br />
Targów Bielskich ENERGETAB<br />
<strong>2015</strong> (pawilon O stanowisko 9). Będzie<br />
tam można zapoznać się z całą naszą ofertą<br />
i zobaczyć inne grupy towarowe.<br />
Fot. 3.<br />
Uchwyty kablowe wciskane<br />
Do zobaczena!<br />
Krzysztof Sudoł<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
37
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: Hager<br />
38 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Osprzęt instalacyjny<br />
dla wymagających<br />
To, jaki osprzęt instalacyjny powinniśmy zastosować, jest ściśle powiązane ze specyfiką<br />
środowiska pracy. „Standardowy” osprzęt nie poradzi sobie w przypadku podwyższonej<br />
wilgotności, temperatury czy dużego zapylenia.<br />
Boom na produkty uniwersalne, sprawdzające<br />
się w każdych warunkach, najwyraźniej<br />
minął. Choć producenci nadal rozwijają<br />
swoją ofertę w tym zakresie, wydaje<br />
się, że uwagę skupili na innym segmencie.<br />
Co interesujące, dotyczy to także branży<br />
szeroko pojętego osprzętu elektroinstalacyjnego.<br />
Projektanci i konstruktorzy<br />
wyszli najwyraźniej z założenia, że osiągnięcie<br />
konkurencyjnej żywotności oraz<br />
długiego, bezawaryjnego działania będzie<br />
możliwe, jeśli rozszerzona zostanie gama<br />
produktów specjalistycznych, przeznaczonych<br />
do konkretnej aplikacji, czyli często<br />
wymagających, specyficznych warunków<br />
wynikających ze środowiska pracy. Powstają<br />
nowe, usprawnione komponenty,<br />
zapewniające wysoki stopień ochrony oraz<br />
dedykowane do pomieszczeń, w których<br />
panuje wysokie zapylenie, podwyższona<br />
wilgotność lub temperatura. Ich parametry<br />
są podyktowane normami budowlanymi,<br />
dzięki czemu zapewniają wygodę oraz<br />
bezpieczeństwo użytkowników w pożądanym<br />
stopniu.<br />
Kluczowe: IP<br />
Kluczowym „parametrem”, jakim operujemy,<br />
opisując materiały przeznaczone<br />
do pomieszczeń o specjalnych warunkach,<br />
jest stopień ochrony IP. Pierwsza<br />
cyfra kodu jest związana z ochroną urządzenia<br />
przed dostaniem się do jego wnętrza<br />
przedmiotów o średnicy mniejszej<br />
niż 1 mm, a jednocześnie oznacza stopień<br />
ochrony samego użytkownika przed bezpośrednim<br />
kontaktem z elementami pozostającymi<br />
pod napięciem. Druga cyfra<br />
odnosi się do ochrony urządzenia przed<br />
kroplami wody.<br />
Dlaczego dobranie nieodpowiedniego,<br />
tzn. zbyt niskiego stopnia ochrony IP<br />
może być brzemienne w skutkach? Wiąże<br />
się to m.in. z typowym zagrożeniem<br />
związanym chociażby ze środowiskiem<br />
o podwyższonej wilgotności. Zwiększona<br />
wilgotność czy możliwość chwilowego<br />
kontaktu z wodą zwiększa jednocześnie<br />
zagrożenie porażenia prądem. Do tego dochodzi<br />
podwyższona temperatura w niektórych<br />
z pomieszczeń, np. wskutek pracy<br />
urządzeń do obróbki termicznej. Należy<br />
więc zapewnić jak najwyższy poziom<br />
ochrony przed dotykiem elementów pod<br />
napięciem oraz takich, na których w razie<br />
awarii mogłoby dojść do pojawienia<br />
się potencjału elektrycznego. W pomieszczeniach,<br />
w których panują trudniejsze<br />
warunki konieczne jest izolowanie i osłonięcie<br />
przed dotknięciem czynnych części<br />
urządzeń i instalacji elektrycznych.<br />
Gniazdka do łazienki, garażu, kotłowni<br />
Najpopularniejszym segmentem oferty są<br />
więc z pewnością produkty bryzgoszczelne:<br />
gniazda i łączniki, dedykowane do pomieszczeń<br />
o podwyższonej wilgotności<br />
- jak kuchnie, łazienki, pralnie, suszarnie,<br />
piwnice i garaże, co jest związane z narażeniem<br />
znajdujących się w nich przedmiotów<br />
na kontakt z wodą. Wymaga się,<br />
aby w wilgotnych pomieszczeniach np.<br />
w budownictwie mieszkalnym czy obiektach<br />
użyteczności publicznej instalować<br />
jedynie gniazda wtyczkowe bryzgoszczelne<br />
o wysokim stopniu ochrony, min. IP 44<br />
– na- lub podtynkowe.<br />
Warto zaznaczyć, że przepisy i normy<br />
szczegółowo odnoszą się do instalacji elektrycznej<br />
i osprzętu elektroinstalacyjnego<br />
Fot. 1.<br />
Fot. 2.<br />
Wnętrze hermetycznego osprzętu<br />
chronią m.in. dławnica membranowa<br />
i membrana uszczelniająca.<br />
Obudowa o wysokiej klasie szczelności<br />
skutecznie chroni elementy<br />
okablowania przed przenikaniem<br />
pyłu, zanieczyszczeń i wody.<br />
Fot.: Hager<br />
Fot.: ELEKTRO-PLAST<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
39
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: Ospel<br />
Fot.: Ospel<br />
Fot. 3. Do montażu w łazience dedykowane Fot. 4.<br />
są gniazda wtykowe o min. IP 44.<br />
Podstawowym, popularnym zabezpieczeniem osprzętu<br />
jest otwierana klapka.<br />
w łazience. Wskazują one, że konieczne<br />
jest wyznaczenie w pomieszczeniu specjalnych<br />
stref wokół danych sprzętów, jak<br />
wanna czy brodzik, w których nie należy<br />
instalować żadnych włączników, gniazd<br />
czy urządzeń elektrycznych. W odległości<br />
do 60 cm od obrysu wanny lub brodzika<br />
do montażu dopuszcza się montaż jedynie<br />
bryzgoszczelnych opraw oświetleniowych<br />
w II klasie ochronności, a włączników<br />
i gniazdek – w jeszcze dalszej.<br />
Poszczególne elementy bryzgoszczelnych<br />
gniazdek i włączników są tak skonstruowane,<br />
aby nie dopuścić do wnętrza ani<br />
kropli wilgoci. Przed bryzgami wody<br />
chronią m.in. styki ochronne czy wykonane<br />
z gumy dławnice. Dodatkową ochronę<br />
w przypadku gniazdek zapewniają przekrywające<br />
urządzenia wieczka, osłony<br />
z tworzywa termoplastycznego – zarówno<br />
przed wilgocią, jak i włożeniem do otworów<br />
wtykowych jakichkolwiek przedmiotów<br />
(co przydaje się przede wszystkim,<br />
gdy w budynku przebywają małe dzieci).<br />
W produkcji specjalnego osprzętu elektroinstalacyjnego<br />
zaczęto wykorzystywać<br />
m.in. technologię wtrysku dwukomponentowego<br />
– umożliwiającą stworzenie<br />
skomplikowanych detali o podwyższonej<br />
wytrzymałości. Wnętrze osprzętu hermetycznego<br />
chronią skuteczne zabezpieczenia:<br />
dławnica membranowa i membrana<br />
uszczelniająca, a poszczególne elementy<br />
wykonane są z materiału samogasnącego.<br />
Elastyczna membrana oddziela elementy<br />
zewnętrzne, czyli klawisze i klapki, od części<br />
elektrycznej, do mechanizmu osprzętu<br />
nie może się więc przedostać nie tylko wilgoć,<br />
ale i kurz, pył oraz inne zanieczysz-<br />
EKSPERT Fachowego<br />
<strong>Elektryk</strong>a<br />
Zabezpiecz osprzęt przed szeregiem czynników<br />
Adrian Filip,<br />
Kierownik Produktu,<br />
Legrand Polska<br />
Rozprowadzona instalacja elektryczna<br />
dzieli się na dwie części:<br />
widoczną (gniazda, łączniki<br />
oświetlenia) oraz ukrytą (okablowanie<br />
z ewentualnymi mocowaniami<br />
w ścianach lub w przestrzeni<br />
nad sufitem). Widoczna część instalacji, którą stanowi<br />
osprzęt elektroinstalacyjny, jest miejscem przyłączania odbiorników<br />
energii. Jest to jej newralgiczny punkt, bardzo intensywnie<br />
eksploatowany przez użytkownika. Dlatego w zależności od<br />
warunków środowiskowych, w jakich się znajdujemy, osprzęt<br />
powinien spełniać wszystkie wymagania, gwarantujące bezpieczeństwo<br />
i wygodę obsługi w tym miejscu. Istotnym zadaniem<br />
przy projektowaniu jest właśnie dopasowanie rodzaju gniazd<br />
i łączników do warunków otoczenia i warunków pracy instalacji.<br />
Stąd planując, modyfikując lub uzupełniając wyposażenie,<br />
należy uwzględnić ich ewentualną ochronę przed:<br />
• wnikaniem niebezpiecznych ciał stałych do wnętrza obudowy<br />
• niebezpiecznymi skutkami wnikania wody<br />
• dostawaniem się przed pyłu i kurzu<br />
Instalacja elektryczna może być narażona na oddziaływanie<br />
wilgoci i zapylenia. W mieszkaniach, biurach i domach warunki<br />
otoczenia są dość przyjazne, przez co ważniejszym kryterium<br />
doboru osprzętu jest funkcjonalność i estetyka. Inaczej<br />
sytuacja przedstawia się w obszarach zewnętrznych budynków,<br />
parkingach, garażach, halach produkcyjnych i magazynach.<br />
Łazienki, baseny, myjnie - to także miejsca, w których<br />
dobór gniazd i łączników nie jest swobodny. Prawidłowy projekt<br />
i wykonanie powinny wykluczać rozwiązania nie zapewniające<br />
ochrony na poziomie co najmniej IP 44 w takich miejscach.<br />
W przypadku dużego zapylenia lub używania kierowanego strumienia<br />
wody, np. w celu utrzymania osprzętu w czystości, stopień<br />
ochrony powinien wzrosnąć nawet do IP 55 / IP 66.<br />
Czym grozi niedostosowanie osprzętu do charakteru użytkowania?<br />
To narażenie użytkownika i służb porządkowych na porażenie<br />
prądem oraz skrócenie czasu użytkowania instalacji.<br />
Kolejnym czynnikiem mogącym wpłynąć na obniżenie czasu<br />
użytkowania gniazd i łączników jest odporność mechaniczna<br />
na uderzenia, kradzież i akty wandalizmu. Wspomniana odporność<br />
nie zawiera się w parametrach IP xx . Pojawia się<br />
więc potrzeba równoległego zwrócenia uwagi na dodatkowy<br />
parametr, powiązany z odpornością mechaniczną. Nowa linia<br />
osprzętu Soliroc firmy Legrand wykonana z metalu, jest połączeniem<br />
odporności środowiskowej i mechanicznej. Niezniszczalne<br />
gniazda Soliroc, dedykowane do przestrzeni publicznych,<br />
takich jak dworce kolejowe, stadiony, punkty ładowania<br />
aut elektrycznych, parkingi, gwarantują wieloletni spokój i bezpieczeństwo.<br />
Już sam solidny, masywny wygląd serii, pełni rolę<br />
prewencyjną i zniechęca do podejmowania jakichkolwiek prób<br />
jej niszczenia. Gdyby jednak do takiej próby doszło lub pojawiło<br />
się przypadkowe uderzenie czymś w gniazdo, zdarzenie takie<br />
skończy się uszkodzeniem tego pierwszego.<br />
40 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
REKLAMA<br />
czenia. Z kolei zintegrowane z podstawą,<br />
ruchome dławnice gumowe oprócz ochrony<br />
wnętrza ułatwiają i przyspieszają podłączenie<br />
osprzętu do instalacji.<br />
W pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności<br />
instalacja elektryczna niejednokrotnie<br />
prowadzona jest natynkowo – szczególnie<br />
w przypadku piwnic czy pomieszczeń gospodarczych.<br />
Tu również należy zwrócić<br />
szczególną uwagę na zapewnienie optymalnego<br />
poziomu ochrony. Przy dużym ryzyku<br />
zalania czy dostania się wody można wykorzystać<br />
gładkie rury kielichowe typu RLM.<br />
Hermetyczność połączenia jest bardzo wysoka,<br />
szczególnie przy instalacji prowadzonej<br />
pionowo, jakość połączenia może być<br />
dodatkowo wzmocniona np. wewnętrznymi<br />
pierścieniami.<br />
Gniazdko w ogrodzie<br />
Producenci sukcesywnie rozwijają również<br />
gamę produktów przeznaczonych<br />
do montażu na zewnątrz, np. na terenie<br />
posesji czy ogrodu. Obudowa o klasie<br />
szczelności IP 55 skutecznie chroni elementy<br />
okablowania przed przenikaniem<br />
pyłu i zanieczyszczeń z powietrza oraz<br />
strumieniami wody, dlatego osprzęt może<br />
być montowany nawet w miejscach nie-<br />
zadaszonych, bezpośrednio narażonych<br />
na działanie czynników atmosferycznych.<br />
Moduł uszczelniający ma tu formę<br />
membrany oraz pokrywy mechanizmu<br />
łącznika. Dzięki zastosowaniu<br />
membrany możliwe jest zniwelowanie<br />
nierówności podłoża oraz możliwości<br />
przedostania się wilgoci – uszczelka<br />
zamontowana jest na całej powierzchni<br />
pod dnem obudowy.<br />
Warto zauważyć, że obecnie również<br />
osprzęt elektroinstalacyjny o wyższym<br />
stopniu ochrony i przeznaczony<br />
do niestandardowych pomieszczeń czy<br />
do użytkowania na zewnątrz wyróżnia<br />
się nowoczesnym, eleganckim wzornictwem.<br />
W zasadzie urządzenia „specjalne”<br />
swoim wyglądem nie różnią się<br />
od standardowych. Także w tej gamie<br />
produktów możemy znaleźć osprzęt designerski<br />
czy wyposażony w dodatkowe<br />
usprawnienia, jak np. podświetlenie<br />
ramki.<br />
Hermetyczna rozdzielnica<br />
Wysokiego zabezpieczenia wymagają<br />
przede wszystkim rozdzielnice<br />
(szczególnie natynkowe) przeznaczone<br />
do montażu w pomieszczeniach,<br />
Fot.: Legrand<br />
Fot.: Ospel<br />
Fot. 5.<br />
Przed bryzgami wody chronią m.in.<br />
styki ochronne i wykonane z gumy<br />
dławnice.<br />
Fot. 6.<br />
Oferta producentów w zakresie<br />
osprzętu „specjalnego” jest coraz<br />
większa.<br />
Fot. 7.<br />
Odporny na szereg czynników osprzęt wyposażany<br />
jest w dodatkowe funkcjonalności,<br />
jak chociażby zamknięcie na kluczyk.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
41
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: Karlik<br />
Fot.: ELEKTRO-PLAST<br />
Fot. 8.<br />
Producenci „wodoodpornych<br />
gniazdek” coraz większy nacisk<br />
kładą na design.<br />
Fot. 9.<br />
Bryzgoszczelne gniazdka i włączniki są tak<br />
zbudowane, aby do ich wnętrza nie przeniknęła<br />
ani kropla wilgoci.<br />
w których panuje „specyficzne środowisko”.<br />
Niektóre z oferowanych przez producentów<br />
rozdzielnic posiadają uszczelnienie<br />
wykonane za pomocą przepustu<br />
dwukomponentowego pod dławnice PG.<br />
Uzyskanie odpowiedniej klasy ochrony<br />
IP (55-65) jest możliwe m.in. dzięki<br />
trójstopniowemu systemowi uszczelnień<br />
składającego się z uszczelki zewnętrznej,<br />
wewnętrznej oraz pierścieni uszczelnia-<br />
jących. Dzięki temu urządzenia przeznaczone<br />
są m.in. do montażu w warunkach<br />
przemysłowych, np. na ścianach murowanych,<br />
w warunkach wysokiego zapylenia<br />
i podwyższonej wilgotności – w halach<br />
produkcyjnych, myjniach, jak również<br />
w pomieszczeniach mieszkalnych i użytkowych.<br />
Ogromne znaczenie ma materiał,<br />
z którego wyprodukowano obudowę – polecane<br />
jest m.in. tworzywo ABS o wysokich<br />
właściwościach dielektrycznych<br />
i mechanicznych oraz odpornego na promieniowanie<br />
UV.<br />
Rozdzielnica powinna zapewniać niezawodność<br />
i bezpieczeństwo również w razie<br />
pożaru. Jeśli zabezpieczenie przed ogniem<br />
i wysoką temperaturą jest naszym<br />
priorytetem, możemy postawić na niższą<br />
klasę IP, np. IP 43, ale zwrócić uwagę<br />
na wyższy stopień ochrony przeciwogniowej.<br />
Na rynku dostępne są systemy<br />
rozdzielnic ognioodpornych wykonane<br />
z materiałów zgodnych z normą PN-EN<br />
13501. Przy obudowach o ochronie przeciwpożarowej<br />
i z przewodami ogniotrwałymi<br />
wynoszącej 90 min. należy stosować<br />
nakładkę do chłodzenia przewodów.<br />
Pamiętajmy, że równie istotne, co zamontowanie<br />
wysokiej jakości zabezpieczeń, jest<br />
ich późniejsza, okresowa kontrola – nie rzadziej<br />
niż co dwa lata. Umożliwi to uniknięcie<br />
brzemiennej w skutkach awarii.<br />
Fot. 10.<br />
Coraz szersza jest oferta gniazdek i włączników do montażu na zewnątrz,<br />
nawet w niezadaszonych miejscach.<br />
Fot.: Hager<br />
Iwona Bortniczuk<br />
Na podstawie materiałów firm:<br />
Ospel, ELEKTRO-PLAST, Hager,<br />
AKS Zielonka<br />
42 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Valena Life<br />
Ponad 150 różnych funkcji do zaspokojenia tradycyjnych i innowacyjnych potrzeb<br />
nowoczesnych instalacji elektrycznych.<br />
Nowa linia osprzętu elektroinstalacyjnego<br />
firmy Legrand Polska Valena<br />
Life to odpowiedź na aktualne<br />
wymagania funkcjonalne stawiane<br />
instalacjom elektrycznym, teletechnicznym<br />
i informatycznym do każdego<br />
rodzaju pomieszczeń w sektorze<br />
mieszkaniowym i komercyjnym.<br />
Wśród szeregu popularnych gniazd<br />
wtyczkowych w wersji pojedynczej<br />
i podwójnej do instalacji w ramkach<br />
pojedynczych i wielokrotnych, znajdziemy<br />
tu również kompletną ofertę<br />
standardowych łączników oświetlenia<br />
oraz wersje dla automatyki<br />
domowej. Ofertę stanowią dodatkowo<br />
ściemniacze w wersjach obrotowych<br />
z funkcją pamięci ustawienia,<br />
a także zaawansowane modele dotykowe<br />
z diodowym wskaźnikiem<br />
poziomu natężenia oświetlenia.<br />
W inteligentnych instalacjach możemy<br />
wykorzystać łączniki oświetlenia<br />
sterowane w pełni radiowo,<br />
przyklejane wprost na ścianę lub<br />
biurko, natomiast bramka WiFi<br />
może wzbogacić system o sterowanie<br />
funkcjami dedykowanymi dla<br />
nowoczesnego domu za pomocą<br />
smartfona.<br />
Valena Life – Mechanizmy IN’MATIC<br />
- Solidne, Bezpieczne, Niezawodne<br />
Gniazda o stopniu ochrony IP 2X (ochrona<br />
przed przypadkowym dotknięciem palcem<br />
do części czynnych)<br />
Większe przyciski zwalniające (Komfortowe<br />
zaciskanie i zwolnienie przewodu<br />
w zaciskach automatycznych)<br />
Izolowany uchwyt (Ochrona przed porażeniem<br />
prądem i skaleczeniami)<br />
Przesłony styków (Dla bezpieczeństwa<br />
dzieci)<br />
Nowe Mechanizmy Legrand to konstrukcja<br />
gwarantująca wysoką jakość mechaniczną<br />
gniazd i łączników. W wyniku przeprowadzonych<br />
badań i testów wytrzymałościowych<br />
oraz wynikających z nich modyfikacji,<br />
Valena Life posiada wzmocnione<br />
zaczepy pazurków wraz z dedykowanymi<br />
Fot. 1.<br />
punktami ich podparcia. Przyczyniło się<br />
do podwojenia odporności na wyrwanie<br />
gniazd ze ściany względem dotychczasowych<br />
rozwiązań. Aktualnie siła potrzebna<br />
do usunięcia gniazda ze ściany odpowiada<br />
szarpnięciu ciężarkiem o masie 22,4 kg.<br />
W większości spotykanych powszechnie<br />
rozwiązań wystarczy jedynie ciężarek 12,2<br />
kg, by tego dokonać. Zastosowanie nowych<br />
gniazd eliminuje całkowicie zjawisko „wypadających<br />
gniazd” stanowiących duży kłopot<br />
i niebezpieczeństwo porażenia prądem<br />
dla końcowego użytkownika.<br />
Siła wyrwania = 220 N<br />
Masa ~ 22,4 Kg<br />
Nowa konstrukcja umożliwia także szybkie<br />
przyłączanie przewodów. Automatyczne zaciski<br />
posiadają wyraźne oznaczenia wejść,<br />
gwarantują łatwiejszą i szybszą instalację.<br />
Wizualna weryfikacja poprawności osadzenia puszek instalacyjnych i montażu<br />
osprzętu wielokrotnego.<br />
44 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Jeżeli połączymy to z niższym kosztem<br />
zakupu gniazda w wersji z przyłączeniem<br />
automatycznym względem gniazda z przyłączeniem<br />
śrubowym, dochodzimy do przekonania<br />
zmiany sposobu tworzenia instalacji<br />
elektrycznej na bardziej wygodną, czyli<br />
automatyczną.<br />
W przypadku montażu osprzętu wielokrotnego<br />
z pomocą przychodzą wypusty<br />
montażowe, zapobiegające przesuwaniu<br />
się poszczególnych mechanizmów podczas<br />
przykręcania. Oznacza to należyte wypoziomowanie<br />
zestawu, solidność montażu oraz<br />
późniejsze właściwe dopasowanie plakietki<br />
i ramki.<br />
Osprzęt elektroinstalacyjny Valena Life<br />
dokładnie zabezpieczono przed zarysowaniami<br />
mogącymi pojawić się w czasie transportu.<br />
Legrand zadbał o to dla wszystkich<br />
wersji, niezależnie od sposobu pakowania<br />
czy dedykowanego kanału dystrybucji. Produkt<br />
dostarczany jest wraz z przezroczystą<br />
plastikową osłoną zapobiegającą zakurzeniu<br />
i zamalowaniu przez ekipy budowlane<br />
w trakcie trwania prac wykończeniowych.<br />
Gwarantuje to dostarczenie inwestorowi<br />
części osprzętowej w idealnym stanie podczas<br />
odbioru.<br />
Warto również pamiętać o możliwości wyboru<br />
łączników oświetlenia w wersji z diodowym<br />
podświetleniem klawiszy łączników. Technologia<br />
LED gwarantuje długotrwałe działanie,<br />
minimalne zużycie prądu oraz modną delikatną<br />
niebieską barwę podświetlenia, budującą<br />
zadowolenie użytkownika, ułatwiającą odnalezienie<br />
łączników w ciemnościach.<br />
Fot. 2. Ochrona osprzętu przed kurzem, farbą i zadrapaniami.<br />
Kompletna oferta Valena life obejmuje osprzęt o stopniu ochrony IP44, sterowanie<br />
ogrzewaniem, oświetleniem oraz roletami. Czujniki gazu i zalania wodą. W połączeniu<br />
z centralą automatyki domowej możliwe jest tworzenie scenariuszy sterowań i wysyłanie<br />
powiadomień alarmowych do użytkownika. Kilka z wymienionych rodzajów mechanizmów<br />
to zupełnie nowe konstrukcje.<br />
Łącznik sterowany radiowo. Dowolna liczba<br />
łączników komunikuje się z modułem radiowym<br />
dołączonym do instalacji elektrycznej<br />
zapewniającym sterowanie oświetleniem i komunikację<br />
z dowolną liczbą łączników radiowych.<br />
Lokalizacja łączników radiowych oraz<br />
ich ilość jest dowolna.<br />
Łącznik oświetlenia, z mechanizmem tradycyjnego<br />
włączania/wyłączania oświetlenia<br />
klawiszem, plus dodatkowo układ wyłączający<br />
je automatycznie po czasie 10 minut nieobecności<br />
osób w pomieszczeniu.<br />
Valena Life to 16 rodzajów ramek i wiele<br />
kolorów mechanizmów gwarantujących<br />
różnorodność, trwałość i dopasowanie<br />
do stylistyki każdego wnętrza. Innowacyjne<br />
rozwiązania przyspieszają tworzenie instalacji<br />
oraz przyczyniają się do zwiększenia<br />
jej trwałości. Wszystko razem prowadzi<br />
ostatecznie do zadowolenia klienta.<br />
Adrian Filip<br />
Kierownik Produktu Legrand<br />
Dystrybucja dźwięku Bluetooth. Dzięki bezprzewodowemu<br />
modułowi transmisji Bluetooth<br />
można przesłać muzykę ze smartfona lub<br />
tableta do głośników zainstalowanych w pomieszczeniu.<br />
Możliwość bezprzewodowego<br />
łączenia urządzeń mobilnych z domowym audio<br />
to ogromna wygoda a ich obecność w sali<br />
konferencyjnej lub biurze to symbol nowoczesności.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
45
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Nowości elektroniczne<br />
w seriach DECO<br />
firmy Karlik Elektrotechnik Sp. z o.o.<br />
Firma Karlik Elektrotechnik Sp. z o.o. jest producentem osprzętu elektroinstalacyjnego,<br />
dostępnego w wielu wariantach kolorystycznych. Bogata oferta gniazd i łączników obejmuje<br />
również elektroniczne regulatory temperatury i oświetlenia, czujniki ruchu, sterowniki roletowe oraz<br />
produkty uzupełniające. Wszystkie wyroby firmy łączą wysoką jakość z nowoczesnym designem.<br />
DECO EFEKT SZKŁA – innowacyjne<br />
ramki uniwersalne do poziomego<br />
i pionowego montażu. Wyglądają<br />
równie atrakcyjnie jak ramki ze szkła,<br />
jednak są przy tym trwalsze, bezpieczniejsze<br />
i bardziej funkcjonalne.<br />
Dostępne w różnych konfiguracjach<br />
(od pojedynczych do pięciokrotnych)<br />
oraz kolorach (białym, szarym, czarnym,<br />
czerwonym, pomarańczowym<br />
i bordowym). Charakteryzują się<br />
wysoką jakością wykonania i funkcjonalną<br />
formą. Stanowią element<br />
dekoracyjny, pozwalający podkreślić<br />
charakter nowoczesnych wnętrz.<br />
1 2<br />
1. ŁĄCZNIK<br />
POJEDYNCZY<br />
grafitowy. Ramka z efektem szkła<br />
w kolorze czarnym.<br />
2. GNIAZDO<br />
POJEDYNCZE<br />
z uziemieniem, grafitowe. Ramka<br />
z efektem szkła w kolorze grafitowym.<br />
3<br />
3. ELEKTRONICZNY REGULATOR<br />
TEMPERATURY<br />
dostępny w wersji z czujnikiem podpodłogowym<br />
DRT-1 (do sterowania elektrycznym<br />
46 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
lub wodnym systemem ogrzewania podłogowego) lub z czujnikiem<br />
powietrznym DRT-2 (umożliwia automatyczne utrzymanie<br />
ustawionej temperatury powietrza w pomieszczeniu, zarówno<br />
przy ogrzewaniu podłogowym, jak i za pomocą grzejników).<br />
IP20, 230 V~ 50 Hz, 3200 W. Na zdjęciu model srebrny, ramka<br />
z efektem szkła w kolorze bordowym.<br />
Subtelna dekoracja<br />
4. ELEKTRONICZNY REGULATOR OŚWIETLENIA<br />
PRZYCISKOWO – OBROTOWY<br />
do sterowania poziomem natężenia światła przy zastosowaniu<br />
oświetlenia żarowego konwencjonalnego, halogenowego 230 V,<br />
halogenowego niskonapięciowego 12 V (z transformatorami to-<br />
roidalnymi i konwencjonalnymi).<br />
Umożliwia regulację<br />
natężenia światła przy użyciu<br />
niemal każdej oprawy. IP20,<br />
230 V~ 50 Hz, 40–400 W. Na<br />
zdjęciu model grafitowy, ramka<br />
z efektem szkła w kolorze<br />
czerwonym.<br />
REKLAMA<br />
4<br />
5. ELEKTRONICZNY<br />
CZUJNIK RUCHU<br />
do automatycznego włączania<br />
źródeł światła oraz sprzętu<br />
sygnalizacyjnego (np. w domowych<br />
systemach alarmowych).<br />
IP20, 230 V~ 50 Hz,<br />
3200 W. Na zdjęciu model<br />
srebrny, ramka z efektem<br />
drewna w kolorze wenge.<br />
5<br />
6<br />
6. ELEKTRONICZNY<br />
STEROWNIK ROLETOWY<br />
do automatycznej obsługi rolet<br />
okiennych, napędzanych silnikiem<br />
prądu zmiennego. Funkcje<br />
sterowników DSR-1 i DSR-2:<br />
otwieranie, zatrzymywanie i zamykanie<br />
rolety; sterowanie lokalne<br />
(z użyciem manipulatora),<br />
sygnalizowanie optyczne LED.<br />
Ponadto sterownik DSR-2 umożliwia<br />
sterowanie zdalne za pośrednictwem<br />
pilota IR w systemie<br />
RC-5. IP20, 230 V~ 50 Hz, maks.<br />
150 W. Na zdjęciu model w kolorze<br />
białym (ramka biała)<br />
Karlik Elektrotechnik Sp. z o.o.<br />
ul. Wrzesińska 29, 62-330 Nekla<br />
tel. +48 61 437 34 00, fax +48 61 437 34 04<br />
e-mail: karlik@karlik.pl www.karlik.pl<br />
www.karlik.pl<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
47
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
ROUTER, SWITCH, WZMACNIACZ TV.<br />
– Rozdzielnice MSF domowym centrum sterowania.<br />
Zgodnie z wymogami prawa<br />
Już od 2013 roku ma zastosowanie<br />
nowelizacja rozporządzenia Ministra<br />
Transportu, Budownictwa i Gospodarki<br />
Morskiej w sprawie warunków<br />
technicznych, jakim powinny odpowiadać<br />
budynki i ich usytuowanie<br />
wprowadzająca obowiązek budowy<br />
w obiektach mieszkalnych kompletnej<br />
instalacji antenowej, logicznej<br />
i światłowodowej doprowadzającej<br />
sygnał elektryczny oraz transmisję danych<br />
do każdego lokalu. Elektro-Plast<br />
we współpracy z firmą LEVITON<br />
stworzył rozdzielnice multimedialne<br />
MSF – urządzenia wyprzedzające<br />
dzisiejsze standardy, spełniające przyszłe<br />
potrzeby użytkowników i wykorzystujące<br />
rozwiązania stosowane<br />
przez praktyków oraz ponad 30 lat<br />
doświadczenia inżynierów obu firm.<br />
Taki mariaż gwarantuje nie tylko wysoką<br />
jakość sprzętu, ale również jego<br />
doskonałą ergonomię.<br />
Doświadczenie konstruktorów<br />
Multimedialne rozdzielnice MSF<br />
bazują na sprawdzonej i chwalonej<br />
przez użytkowników konstrukcji<br />
bardzo płaskich rozdzielnic podtynkowych.<br />
Konsultacje z projektantami<br />
instalacji, monterami i użytkownikami<br />
zaowocowały wieloma udoskonaleniami<br />
pozytywnie przekładającymi<br />
się na bezpieczeństwo oraz łatwość,<br />
szybkość i pewność montażu. Wnę-<br />
Fot. 1<br />
Fot. 2. 4 wielkości do wyboru (1/14; 2/28; 3/42; 4/56).<br />
Wspólny design rozdzielnicy elektrycznej i multimedialnej, możliwość łączenia.<br />
trze rozdzielni zostało przykryte ramą z wyposażonymi<br />
w otwory wentylacyjne metalowymi<br />
drzwiami o sztywnej konstrukcji.<br />
Drzwi te wystają jedynie 5 mm ponad tynk,<br />
czyniąc z tej rozdzielnicy jedno z najbardziej<br />
płaskich rozwiązań na rynku. Największym<br />
osiągnięciem konstruktorów jest jednak wygospodarowanie<br />
dodatkowej<br />
przestrzeni do montażu osprzętu oraz poprowadzenia<br />
przewodów przy zachowaniu<br />
wszelkich wymagań bezpieczeństwa oraz<br />
pełnej ergonomii i wytrzymałości szafki.<br />
Nie tylko rozmiar ma znaczenie<br />
Rozdzielnice multimedialne MSF zaprojektowano<br />
tak, że umożliwiają montaż wielu<br />
komponentów komunikacyjnych. Duża<br />
ilość miejsca wewnątrz szafki pozwala<br />
na zamontowanie wszystkich komponentów<br />
komunikacyjnych jednego poziomu (z wykorzystaniem<br />
ażurowej płyty montażowej),<br />
dzięki czemu rozdzielnica staje się centrum<br />
sterowania domowymi multimediami. Aparaty<br />
modułowe montowane są na szynie nośnej,<br />
którą połączyć można ponad zaciskami<br />
z przewodem do wyrównania potencjałów,<br />
dzięki czemu spełnione zostają najważniejsze<br />
wymogi normy DIN EN 5013-4:2005<br />
dla neutralnych, przewodowych instalacji<br />
komunikacyjnych w obiektach mieszkaniowych.<br />
Rozmiar to jednak nie wszystko – nowoczesne<br />
urządzenia muszą być wielofunkcyjne<br />
i proste w obsłudze. Telekomunikacyjne<br />
rozdzielnice multimedialne MSF mają zastosowanie<br />
w niskoprądowych instalacjach<br />
teletechnicznych i elektrycznych wykorzystywanych<br />
w budownictwie mieszkalnym<br />
PROMOCJA<br />
48 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot. 3.<br />
Rozdzielnica multimedialna<br />
MSF 42-mod.<br />
wielorodzinnym, gdzie przepisy regulują<br />
ustawowo dostęp do zakończenia kabli<br />
światłowodowych, koncentrycznych i kabli<br />
UTP oraz umieszczenia w szafce urządzeń<br />
aktywnych i pasywnych z zasilaniem elektrycznym.<br />
Aby spełnić wymagania prawa<br />
oraz potrzeby użytkowników, projektantów<br />
i monterów w nowej rozdzielnicy firmy<br />
ELEKTRO-PLAST zastosowano rozwiązania<br />
sprawiające, że jest to urządzenie elastyczne,<br />
„współpracujące” z monterem. Zaprojektowano<br />
ją tak, że montaż wyposażenia<br />
i kabli jest niezwykle prosty i szybki. Duża<br />
przestrzeń uzupełniona jest bogatą ofertą<br />
wyposażenia oraz prostotą i bezpieczeństwem<br />
montażu. W nowej rozdzielnicy MSF<br />
wszystkie niezbędne elementy montowane<br />
są w prosty sposób na metalowej płycie<br />
montażowej. Rozdzielnica multimedialna<br />
przystosowana jest do instalacji 12-portowego<br />
PATCH PANELA, który mocowany jest<br />
na płycie montażowej za pomocą spinek.<br />
Panel zawiera etykiety opisowe, co ułatwia<br />
uporządkowanie instalacji wewnątrz rozdzielnicy,<br />
ułatwia konfigurację i montaż<br />
gniazd sieci światłowodowej, komputerowej,<br />
telefonicznej, telewizji kablowej, systemu<br />
audio oraz alarmów. W PATCHPANELU<br />
krosowym można zamontować powszechnie<br />
stosowane gniazda multimedialne KEY-<br />
STONE m.in. typu F żeńskie (TV), RCA,<br />
światłowodowe SC, APC, LC duplex, USB,<br />
HDMI, RGB, BNC itp. Elastyczność montażu<br />
zapewniają zaciski N oraz PE umieszczone<br />
w listwach mocowanych na zatrzaski<br />
do podstawy rozdzielnicy. Wysokie bezpieczeństwo<br />
i przejrzystość montażu zapewnia<br />
oznaczenie sekcji N i PE kolorami oraz<br />
konstrukcja listew chroniąca przed przypadkowym<br />
dotknięciem. Aby skrócić czas<br />
Fot. 4<br />
MSF elektryczna<br />
3/42 - moduły<br />
montażu każda z szyn TH została wyposażona<br />
w system szybkiego mocowania – teraz<br />
wystarczy jeden obrót wkrętka aby wymontować<br />
zespół szyn z rozdzielnicy. Szyny TH<br />
połączone zostały za pomocą pionowych<br />
poprzeczek w specjalne „szelki”, dzięki czemu<br />
instalator zyskuje możliwość elastycznego<br />
uzbrojenia i okablowania rozdzielnicy.<br />
Pod szynami TH, kierując się sugestiami<br />
współpracujących z firmą profesjonalnych<br />
instalatorów, projektanci wygospodarowali<br />
obszar roboczy o wysokości 10 mm. Przytrzymanie<br />
przewodów za pomocą opasek<br />
samozaciskowych ułatwiają zabudowane<br />
w podstawach rozdzielnic wręby w kształcie<br />
litery T. Elastyczność montażu zapewnia<br />
również przepust kablowy mocowany na zatrzaski<br />
i przytrzymywany śrubami. Przy takim<br />
rozwiązaniu monter musi tylko zwolnić<br />
zatrzaski i wysunąć przepust z prowadnic,<br />
a po zabudowaniu aparatów i poprowadzeniu<br />
przewodów ponownie wsunąć przepust<br />
i unieruchomić go śrubami. Przepust posiada<br />
liczne osłabienia umożliwiające precyzyjne<br />
docięcie otworów do przewodów.<br />
Pewny i estetyczny montaż<br />
Projektanci rozdzielnic multimedialnych<br />
MSF pamiętali również o maksymalnym<br />
ułatwieniu i uproszczeniu montażu szaf<br />
do ścian. Montaż rozdzielnic do ścian pustych<br />
wykorzystuje wielokrotnie sprawdzone<br />
kotwy tworzywowe. Montaż w ścianach<br />
murowanych ułatwiają znajdujące się<br />
na wyposażeniu metalowe uchwyty. Aby<br />
zapewnić instalatorowi pewność montażu,<br />
konstruktorzy wprowadzili na kołnierzu rozdzielnicy<br />
oraz na wysuwanych przepustach<br />
wycięcia trasujące służące do obrysowania<br />
otworu montażowego. Ilość wycięć oraz ich<br />
położenie sprawiają, że nie jest konieczne<br />
łączenie ze sobą pojedynczych linii. W obudowę<br />
wbudowano rurkowy wskaźnik poziomu<br />
umożliwiający precyzyjne wypoziomowanie<br />
rozdzielnicy oraz metalowe łączniki<br />
umożliwiające montaż kilku szaf (energetycznej<br />
i multimedialnej) obok siebie<br />
z zachowaniem prawidłowych odległości.<br />
Podczas projektowania kierowano się nie<br />
tylko względami techniczno-montażowymi,<br />
wzięto także pod uwagę ergonomię użytkowania<br />
oraz design. Drzwiczki rozdzielnicy<br />
można zawiesić po obu stronach obudowy,<br />
co umożliwia wygodne otwieranie na odpowiednią<br />
w danym miejscu stronę. W tym<br />
duchu zaprojektowano również klamkę<br />
o niespotykanej w tego typu zastosowaniach<br />
konstrukcji, zapewniającą pewne zamknięcie<br />
drzwi bez możliwości przypadkowego<br />
ich otwarcia. Klamka może być dodatkowo<br />
zabezpieczona zamkiem. Dzięki opcjonalnemu<br />
zamkowi na kluczyk i systemowi plombowania<br />
maskownicy można zabezpieczyć<br />
rozdzielnię przed niepowołanym dostępem.<br />
Dodatkowym dużym atutem rozdzielnicy<br />
MSF jest jej kompatybilność z rozdzielnicą<br />
instalacji elektrycznej. Montowane obok siebie<br />
tworzą kompletne i estetyczne centrum<br />
domowej dystrybucji.<br />
•<br />
Fot. 5<br />
Fot. 6<br />
Gniazdo zasilające zamontowane<br />
na przepuście kablowym<br />
MSF Akcesoria montażowe<br />
i wyposażenie<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
49
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Bezpieczniki topikowe<br />
w ochronie instalacji<br />
fotowoltaicznych<br />
Instalacje fotowoltaiczne bazują na panelach fotowoltaicznych, kablach, bezpiecznikach,<br />
ogranicznikach przepięć i przekształtnikach mocy. Panele wykorzystując energię<br />
promieniowania słonecznego zamieniają ją w energię prądu elektrycznego (DC).<br />
Energia prądu elektrycznego wytworzona<br />
przez panele fotowoltaiczne<br />
dostarczana jest do przekształtnika,<br />
gdzie następuje zamiana na energię<br />
elektryczną prądu przemiennego<br />
(AC). Dla zapewnienia ochrony po-<br />
Fot.: EtiPolam<br />
Fot. 1.<br />
Systemy fotowoltaiczne<br />
bazujące na trzech lub<br />
więcej rzędach paneli<br />
połączonych równolegle<br />
muszą być wyposażone<br />
w zabezpieczenie za pomocą<br />
odpowiedniego bezpiecznika<br />
o charakterystyce<br />
szczególnych elementów instalacji fotowoltaicznej<br />
istotną rolę odgrywają bezpieczniki<br />
topikowe o charakterystyce gPV wchodzące<br />
w skład obwodów zabezpieczających system<br />
PV przed przetężeniem.<br />
Odpowiednie zabezpieczenie instalacji fotowoltaicznej<br />
przed zwarciem i przeciążeniem<br />
jest konieczne zwłaszcza, że na nieobciążonych<br />
zaciskach napięcie ma wartość znamionową.<br />
Jeżeli nastąpi zacienienie jednego<br />
z paneli to dochodzi w nim do zwarcia<br />
a w konsekwencji do przepływu prądu zwarciowego.<br />
Jest on sumą prądów płynących<br />
z innych łańcuchów paneli PV. Jeżeli dojdzie<br />
do uszkodzenia jednego z paneli to skutkiem<br />
będzie przepływ prądu zwarciowego pochodzącego<br />
najczęściej z głównej sieci zasilającej<br />
do układu paneli PV.<br />
Maksymalny prąd, jaki jest w stanie dostarczyć<br />
łańcuch fotowoltaiczny przy maksymalnej<br />
intensywności światła (prostopadłe<br />
padanie światła), wynosi około 110 % jego<br />
prądu znamionowego. Stanowi to jeden<br />
z kluczowych parametrów jaki trzeba wziąć<br />
pod uwagę na etapie doboru prawidłowego<br />
prądu znamionowego bezpiecznika. Na wartość<br />
prądu wytwarzanego w łańcuchu fotowoltaicznym<br />
znaczny wpływ ma natężenie<br />
promieniowania słonecznego oraz kąt, pod<br />
jakim promieniowanie słoneczne pada na ogniwa<br />
fotowoltaiczne.<br />
Jeżeli dojdzie do zwarcia bezpiecznik powinien<br />
być odporny na napięcie, które pochodzi<br />
od innych łańcuchów fotowoltaicznych. Napięcie<br />
znamionowe bezpiecznika musi być<br />
równe lub większe od napięcia bez obciążenia<br />
w tej części systemu, gdzie go zastosowano.<br />
Napięcie, które nie ma obciążenia jest nie<br />
większe niż 1,2 sumy napięć znamionowych<br />
paneli łańcucha. W przypadku gdy w łańcuchu<br />
fotowoltaicznym dojdzie do zwarcia,<br />
wszystkie łańcuchy, które są z nim połączone<br />
równolegle, będą zasilały swoim prądem<br />
zwarciowym uszkodzony łańcuch PV.<br />
W efekcie dla n połączonych równolegle<br />
łańcuchów fotowoltaicznych, w przypadku<br />
zwarcia w jednym łańcuchu, największy<br />
dopuszczalny prąd zwarciowy wynosi 1,1 ×<br />
(n –1) prądu zwarciowego jednego łańcucha<br />
fotowoltaicznego.<br />
Na etapie doboru bezpiecznika kluczowe<br />
miejsce zajmuje maksymalna temperatura<br />
otoczenia w jakiej będzie on pracował.<br />
Warto podkreślić, że temperatura ta z reguły<br />
pociąga za sobą konieczność obniżenia prądu<br />
znamionowego bezpiecznika. Praktyka<br />
dowodzi, że prąd znamionowy bezpiecznika<br />
zabezpieczającego łańcuch fotowoltaiczny<br />
powinien wynosić ok. 1,5–krotność prądu<br />
maksymalnego łańcucha.<br />
Bezpieczniki topikowe dla instalacji<br />
fotowoltaicznych<br />
Oferowane na rynku wkładki topikowe,<br />
które uwzględnia się jako zabezpieczenia<br />
główne instalacji fotowoltaicznych mają<br />
napięcia znamionowe 750 – 1100 VDC.<br />
Elementy tego typu montuje się w postawach<br />
bezpiecznikowych lub rozłącznikach<br />
a więc przekształtnik jest szybko odłączany<br />
od instalacji paneli fotowoltaicznych.<br />
Pozostałe wkładki topikowe wraz z odpo-<br />
50 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: EtiPolam<br />
REKLAMA<br />
Fot. 2.<br />
Wraz z wkładkami dobierany jest odpowiedni osprzęt.<br />
wiednimi rozłącznikami cechują się napięciem<br />
znamionowym 900 V i 1000 V DC.<br />
Ważna jest przy tym specjalna charakterystyka<br />
czasowo-prądowa t-I podobna<br />
do charakterystyki gR bezpieczników, które<br />
odpowiadają za zabezpieczanie elementów<br />
półprzewodników. Istotne jest przy tym,<br />
że znamionowe całki Joule’a przedłukowe<br />
i wyłączania mają bardzo niskie wartości.<br />
Wkładki topikowe przeznaczone do ochrony<br />
instalacji fotowoltaicznych są w stanie<br />
wyłączyć niewielkie uszkodzenia, które<br />
mogą być przyczyną awarii paneli fotowoltaicznych.<br />
Stąd też w myśl normy IEC<br />
60269-6 bezpieczniki nie przepuszczają<br />
prądu od 1,13 x I n. Z kolei do przepalenia<br />
dojdzie przy prądzie o wartości przekraczającej<br />
1,45 x I n. Jak już wiadomo jeżeli<br />
nastąpi zwarcie w jednym module dochodzi<br />
do przepływu prądu z połączonych sąsiednich<br />
łańcuchów do łańcucha gdzie nastąpiło<br />
zwarcie. Celem wyeliminowania takiego<br />
zjawiska zastosowanie znajdują wkładki cylindryczne<br />
o napięciu 1000 VDC dla prądu<br />
od 2 do 20 A (wkładki 25 A w przypadku<br />
900 VDC). Wytrzymują one warunkowy<br />
prąd zwarciowy wynoszący do 30 kA.<br />
Poziomy zabezpieczeń<br />
W praktyce mówi się o dwóch poziomach<br />
zabezpieczeń uzyskanych dzięki bezpiecznikom<br />
topikowym. Poziom II ma za zadanie<br />
zapewnienie ochrony głównej instalacji<br />
fotowoltaicznej. Zabezpieczenia tego typu<br />
zazwyczaj montuje się blisko zacisków<br />
wejściowych przekształtnika. Ważne jest<br />
aby wykonać elektryczne połączenie z rozłącznikami<br />
pierwszego poziomu. Dla prawidłowego<br />
montażu bezpieczników trzeba<br />
uwzględnić podstawy bezpiecznikowe.<br />
Bezpiecznik instaluje się na obu biegunach<br />
przekształtnika. Jeżeli przekształtnik jest<br />
uziemiony bezpiecznik instalowany jest<br />
tylko na jednym biegunie.<br />
Kluczowe miejsce zajmuje poziom I ochrony<br />
mający na celu wyłączanie prądów zwarciowych<br />
DC w obszarze, który znajduje się<br />
możliwie najbliżej paneli fotowoltaicznych.<br />
Kluczową rolę odgrywają przy tym specjalne<br />
bezpieczniki cylindryczne montowane<br />
EKSPERT Fachowego<br />
<strong>Elektryk</strong>a<br />
Kiedy należy stosować zabezpieczenie<br />
bezpiecznikami poszczególnych<br />
łańcuchów paneli fotowoltaicznych?<br />
Krzysztof Ćwidak<br />
Konsultant techniczny<br />
Siba Polska sp. z o.o.<br />
Jeżeli w łańcuchu fotowoltaicznym powstanie<br />
zwarcie to wszystkie łańcuchy, które są z nim połączone<br />
równolegle, zaczną zasilać swoim prądem<br />
zwarciowym uszkodzony łańcuch fotowoltaiczny.<br />
Zabezpieczenie poszczególnych łańcuchów<br />
paneli fotowoltaicznych bezpiecznikami gPV jest zalecane tylko wtedy gdy<br />
w baterii fotowoltaicznej są co najmniej 4 równoległe łańcuchy fotowoltaiczne.<br />
W przypadku liczby łańcuchów mniejszej niż 4 stosuje się tylko bezpieczniki<br />
na wejściu przekształtnika.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
51
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
w rozłączniku. Poziom I ma za zadanie fizyczne<br />
i elektryczne odłączenie każdego pojedynczego<br />
panelu. Istotne jest zainstalowanie rozłącznika<br />
na każdym z łańcuchów paneli.<br />
Fot.: Jean Mueller<br />
Fot.: Jean Mueller<br />
Przykłady doboru wkładek topikowych<br />
Dobór wkładek topikowych do instalacji fotowoltaicznych<br />
w oparciu o produkty firmy Jean<br />
Müller jest następujący. Dobierając wkładki<br />
gPV np. 10 x 38 mm przy określeniu minimalnego<br />
ich napięcia bierze się pod uwagę<br />
napięcie Uoc pojedynczego modułu pV, które<br />
jest mnożone przez ilość modułów w łańcuchu<br />
i razy współczynnik 1,2 – napięcie wkładki nie<br />
może być mniejsze od wyliczonego w ten sposób<br />
napięcia w łańcuchu. Na etapie obliczania<br />
prądu znamionowego wkładki In do ochrony<br />
łańcucha PV ważne jest spełnianie równania:<br />
(2,4xIsc modułu PV)>In>(1,4xIsc modułu<br />
PV). Duże instalacje PV mogą mieć zdecentralizowany<br />
system wielu małych falowników<br />
lub też jeden centralny falownik PV o mocy<br />
nawet kilkuset watów. W takim przypadku<br />
łączy się równolegle wiele łańcuchów paneli<br />
Fot. 3. Odpowiednie zabezpieczenie<br />
instalacji fotowoltaicznej przed<br />
zwarciem i przeciążeniem jest<br />
konieczne zwłaszcza, że na<br />
nieobciążonych zaciskach napięcie<br />
ma wartość znamionową.<br />
Fot. 4.<br />
fotowoltaicznych i wówczas występują prądy<br />
wynoszące nawet kilkaset A. Konieczne jest<br />
wtedy zastosowanie II stopnia zabezpieczeń.<br />
Uwzględnia się więc wkładki topikowe o charakterystyce<br />
gPV przy wielkości znormalizowanej<br />
NH1 od 32 do 160A na 750V i 1000V<br />
DC oraz wkładki NH, ale o wydłużonym korpusie.<br />
Są to wkładki NH1xl, NH2xl i NH3xl<br />
W wkładkach topikowych<br />
do instalacji fotowoltaicznych<br />
ważna jest specjalna<br />
charakterystyka czasowo-prądowa<br />
t-I podobna do charakterystyki gR<br />
bezpieczników, które odpowiadają<br />
za zabezpieczanie elementów<br />
półprzewodników.<br />
do 450A na 1100V DC i do 350A na 1500V DC.<br />
Mając do dyspozycji bezpieczniki CH 10 PV<br />
z oferty firmy Etipolam na etapie definiowania<br />
właściwości instalacji fotowoltaicznej<br />
ważne jest określenie parametru Isc (prąd<br />
zwarciowy-panel), a także ilości paneli oraz<br />
ich rzędów. W przypadku gdy ilość paneli<br />
jest większa od dwóch trzeba zastosować<br />
EKSPERT Fachowego<br />
<strong>Elektryk</strong>a<br />
W jaki sposób dobierać wkładki topikowe<br />
Roman Kłopocki,<br />
Product Manager,<br />
ETI Polam<br />
Wkładki topikowe, zarówno cylindryczne<br />
I-go poziomu CH jak<br />
i wkładki topikowe mocy II-go<br />
poziomu NH przeznaczone do<br />
ochrony przewodów rzędów (łańcuchów)<br />
modułów fotowoltaicznych posiadają charakterystykę<br />
czasowo-prądową (t-I) gPV wg normy PN-EN 60269-6.<br />
Jest to charakterystyka zbliżona do charakterystyki wkładek<br />
gR przeznaczonych do ochrony elementów półprzewodnikowych.<br />
Topiki tych wkładek wykonane są z czystego srebra<br />
i posiadają konstrukcję przewężeń pozwalającą na uzyskanie<br />
bardzo małych wartości całki Joule’a przy wyłączaniu prądu<br />
zwarciowego, który może być sumą prądów pochodzących od<br />
rzędów modułów PV połączonych równolegle płynących przez<br />
punkt zwarcia pomiędzy modułami PV. Wkładki te poddawane<br />
są specjalnym testom wg wyżej wymienionej normy. Jednym<br />
z najcięższych testów jest test na cykliczne zmienne obciążenie<br />
prądowe – 3000 cykli. Po tej próbie (po ochłodzeniu) badana<br />
jest ich charakterystyka t-I i nie może odbiegać od tej<br />
podanej w normie.<br />
Dobierając wkładkę topikową cylindryczną do ochrony przewodów<br />
rzędów modułów fotowoltaicznych PV należy wyznaczyć<br />
jej napięcie znamionowe Un i jej prąd znamionowy In.<br />
Aby tego dokonać trzeba znać : Napięcie obwodu otwartego<br />
modułu PV (nie obciążonego) – Uoc, Znamionowy prąd zwarciowy<br />
modułu PV- Isc, ilość modułów połączonych szeregowo<br />
w rzędzie – n.<br />
Napięcie znamionowe wkładki wyznacza się z zależności:<br />
Un = 1,2 x Uoc x n. Dobiera się wkładkę o najbliższym napięciu<br />
znamionowym wyższym lub równym napięciu Un.<br />
Prą znamionowy wkładki wyznacza się z zależności 2,4 x Isc<br />
> In > 1,4 x Isc. Dobiera się wkładkę o najbliższym większym<br />
prądzie znamionowym.<br />
Aby dobrać wkładkę topikową NH gPV – do zabezpieczania<br />
przewodów łączących moduły PV z falownikiem należy znać:<br />
Napięcie obwodu otwartego modułu PV (nie obciążonego) -<br />
Uoc, Znamionowy prąd zwarciowy modułu PV- Isc, ilość modułów<br />
połączonych szeregowo w rzędzie – n, ilość rzędów modułów<br />
PV połączonych równolegle – m.<br />
Napięcie znamionowe wkładki wyznacza się z zależności:<br />
Un = 1,2 x Uoc x n. Dobiera się wkładkę o najbliższym napięciu<br />
znamionowym wyższym lub równym napięciu Un.<br />
Prą znamionowy wkładki wyznacza się z zależności In > 1,5<br />
x Isc x m. Dobiera się wkładkę o najbliższym większym prądzie<br />
znamionowym. Firma ETI Polam dysponuje specjalną<br />
aplikacją w formacie EXCELA, która jest pomocna przy doborze<br />
powyższych wkładek do ochrony instalacji PV. Wystarczy<br />
w odpowiednie pola wstawić w/w wartości - Uoc, Isc, n, m<br />
i program automatycznie proponuje wartości prądu znamionowego<br />
i napięcia znamionowego wkładek CH gPV oraz NH gPV.<br />
Wkładki topikowe cylindryczne gPV do ochrony instalacji fotowoltaicznych<br />
PV oprócz przewagi ekonomicznej (są tańsze)<br />
mają istotną przewagę na wyłącznikami nadprądowym DC.<br />
Jak wiemy prąd przeciążenia modułu PV większy zaledwie<br />
o 20% od jego prądu znamionowego jest już prądem zwarciowym<br />
i powinien być wyłączony przez urządzenie zabezpieczające.<br />
Natomiast dostępne wyłączniki nadprądowe DC do ochrony<br />
instalacji fotowoltaicznych mają wyzwalacze zwarciowe<br />
o charakterystyce B lub C. Ich wyzwalacze zwarciowe posiadają<br />
zakres zadziałania dla charakterystyki B – od 3 do 5 In,<br />
a dla charakterystyki C – od 5 do 10 In. Ponadto wkładka<br />
topikowa cylindryczna gPV posiada kilkadziesiąt razy mniejszą<br />
wartość całki Joule’a niż wyłącznik nadprądowy przy tym<br />
samym spodziewanym prądzie zwarciowym co gwarantuje<br />
o wiele szybsze wyłączenie prądu zwarciowe od wyłącznika<br />
nadprądowego DC.<br />
52 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
bezpiecznik PV w rzędzie paneli In = 1,5 x Isc. Kluczowe miejsce<br />
zajmuje bezpiecznik PV w rzędzie paneli Un = 1,2 x Un x ilość paneli.<br />
Istotne jest przy tym uwzględnienie bezpiecznika PV w rzędach<br />
paneli do obu biegunów („+” i „-„). Jeżeli ilość rzędów paneli jest<br />
mniejsza niż 2 to zabezpieczenie PV nie jest wymagane. Z kolei gdy<br />
układ bazuje na trzech lub więcej rzędach paneli fotowoltaicznych,<br />
które są połączone równolegle trzeba uwzględnić w każdym rzędzie<br />
zabezpieczenie przy użyciu odpowiedniego bezpiecznika PV.<br />
REKLAMA<br />
Osprzęt montażowy wkładek topikowych<br />
Najprostsze elementy przeznaczone do montażu bezpieczników topikowych<br />
to uchwyty szczękowe, które zapewniają mocowanie wkładek<br />
topikowych cylindrycznych gPV o wymiarze 10 x 38 mm na izolowanej<br />
powierzchni płaskiej. W określonych aplikacjach elementy tego typu są<br />
w stanie zastąpić gniazdo bezpiecznikowe lub rozłącznik bezpiecznikowy.<br />
Podłączenie przewodów do uchwytów bazuje na lutowaniu.<br />
Wkładki topikowe mogą być instalowane w specjalnych modułowych<br />
rozłącznikach jedno- lub dwupolowych. W zależności od modelu wybrać<br />
można wkładkę montowaną na szynie 35 mm lub na płycie montażowej.<br />
Oprócz tego zastosowanie znajdują rozłączniki na napięcia<br />
1000 VDC (do 20 A) i 900 VDC (dla wkładek 25 A). Przydatne rozwiązanie<br />
stanowi wskaźnik zadziałania za pomocą diody LED. Trzeba<br />
podkreślić, że w kontekście właściwości prądu stałego o relatywnie dużym<br />
napięciu, rozłączników tego typu nie należy załączać i rozłączać<br />
w momencie obciążenia. Istotne jest, że wkładek topikowych o innych<br />
charakterystykach niż gPV nie można stosować w systemach ochrony<br />
paneli fotowoltaicznych.<br />
Podsumowanie<br />
Systemy fotowoltaiczne bazujące na trzech lub więcej rzędach<br />
paneli połączonych równolegle muszą być wyposażone w zabezpieczenie<br />
za pomocą odpowiedniego bezpiecznika o charakterystyce<br />
gPV. Z kolei instalacje mające mniej niż 3 rzędy paneli nie są<br />
w stanie generować prądów udarowych, które mogą być przyczyną<br />
uszkodzenia przewodów lub paneli.<br />
Zazwyczaj przy zabezpieczaniu przed przetężeniem przewodów,<br />
paneli fotowoltaicznych jednego rzędu zastosowanie znajdują 2<br />
bezpieczniki uwzględniane na obu biegunach. W przypadku awarii<br />
bezpieczniki odcinają uszkodzony rząd paneli zatem pozostałe rzędy<br />
paneli mogą kontynuować pracę.<br />
Osobne zagadnienie stanowi ochrona instalacji fotowoltaicznych<br />
przed przepięciami. W ochronie tego typu zastosowanie zazwyczaj<br />
znajdują modułowe ograniczniki przepięć. Zyskuje się więc ochronę<br />
przed przepięciami łączeniowymi pochodzącymi od wyładowań<br />
atmosferycznych pośrednich lub bezpośrednich. Ograniczniki tego<br />
typu znajdują zastosowanie zarówno w obiektach wyposażonych<br />
w instalację odgromową jak i funkcjonujących bez instalacji odgromowych.<br />
Typowy ogranicznik cechuje się klasą B+C tym samym<br />
spełnia wymogi klas I i II. Maksymalne napięcie pracy ciągłej wynosi<br />
1060 VDC przy poziomie napięcia ochrony nie przekraczającym<br />
2,5 kV. Prąd próbny (10/350) I peak wynosi z kolei 8 kA a prąd<br />
maksymalny (8/20) I max osiąga 40 kA przy prądzie próbnym (8/20)<br />
In wynoszącym 20 kA. W zakresie parametrów istotną rolę odgrywa<br />
dobezpieczenie 125 AgL. Czas odpowiedzi nie przekracza 25 ns.<br />
<br />
Damian Żabicki<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
53
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
SIBA – nasze zabezpieczenie,<br />
twoja korzyść<br />
„Nasze zabezpieczenie, twoja korzyść” to idea przyświecająca firmie SIBA, od prawie 70 lat<br />
specjalizującej się w produkcji bezpieczników topikowych.<br />
PROMOCJA<br />
Firma SIBA jest jednym z najwszechstronniejszych<br />
i zarazem największych<br />
europejskich producentów tych wyrobów.<br />
Wytwarza bezpieczniki wysokonapięciowe,<br />
niskonapięciowe, miniaturowe,<br />
subminiaturowe. W katalogach<br />
firmy wymienionych jest ponad 14500<br />
rodzajów wkładek topikowych, podstaw<br />
bezpiecznikowych i elementów<br />
uzupełniających. Poniżej prezentujemy<br />
najpopularniejsze grupy produktów<br />
z oferty SIBA.<br />
chyłki w osi prądów według wymagań tej normy<br />
nie powinny przekraczać 7%. Tolerancja ta dla<br />
wkładek NH firmy SIBA nie przekracza 5%.<br />
Bezpieczniki ultraszybkie<br />
Bezpieczniki o charakterystyce bardzo szybkiej<br />
(ultra szybkie) - aR lub gR przeznaczone są<br />
do ochrony elementów półprzewodnikowych tj.<br />
diod i tyrystorów pracujących w specjalnych warunkach.<br />
Charakteryzują się wysoką zwarciową<br />
zdolnością wyłączania, silnie ograniczając prądy<br />
zwarciowe, przy jednocześnie minimalnej ilości<br />
energii cieplnej (całka Joule’a-I2t) wydzielanej<br />
podczas zwarcia.<br />
Produkowane są przez firmę SIBA w bardzo szerokim<br />
zakresie prądów, napięć, charakterystyk,<br />
wymiarów gabarytowych oraz sposobów mocowania:<br />
za pomocą zacisków śrubowych, w podstawach<br />
lub w gniazdach bezpiecznikowych.<br />
Oferty producentów obejmują nie tylko wkładki<br />
bezpiecznikowe, ale także związane z nimi podstawy<br />
i gniazda bezpiecznikowe.<br />
Bezpieczniki wysokonapięciowe prądu<br />
przemiennego<br />
Bezpieczniki wysokonapięciowe ograniczające<br />
ogólnego stosowania najczęściej wykorzystywane<br />
są do zabezpieczania sieci energetycznych<br />
średniego napięcia i transformatorów energetycznych<br />
przed skutkami zwarć na zaciskach<br />
i w uzwojeniach transformatorów. Bezpieczni-<br />
Fot. 1.<br />
Jedną ze specjalizacji firmy SIBA<br />
są bezpieczniki do ochrony<br />
instalacji fotowoltaicznych.<br />
NH wkładki topikowe niskiego<br />
napięcia<br />
Firma SIBA oferuje wkładki topikowe<br />
niskiego napięcia NH różnych wielkości<br />
i w różnych wykonaniach. Główny<br />
element wkładki topikowej, topik, jest<br />
bezpośrednio połączony ze stykami nożowymi<br />
za pomocą zgrzewania punktowego.<br />
Korpus izolacyjny wykonywany<br />
jest z wysokiej jakości ceramiki o dużej<br />
wytrzymałości na naprężenia i odporności<br />
na szok termiczny, gwarantując niezawodne<br />
działanie wkładki topikowej.<br />
Do gaszenia łuku elektrycznego zastosowano<br />
zagęszczany piasek kwarcowy<br />
o odpowiednio dobranej ziarnistości.<br />
Aby uzyskać pewność odczytu zadziałania<br />
wkładki, firma SIBA zastosowała<br />
podwójny wskaźnik zadziałania, KOM-<br />
BIMELDER, stanowiący połączenie<br />
standardowego i czołowego wskaźnika<br />
zadziałania.<br />
Wkładki topikowe niskiego napięcia NH<br />
firmy SIBA oferowane są w wykonaniu<br />
z zaczepami izolowanymi ISOMET oraz<br />
z zaczepami nie izolowanymi. Wkładki<br />
są odporne na korozję.<br />
Charakterystyki czasowo-prądowe wkładek<br />
gG firmy SIBA są przedstawione<br />
jako wartości średnie. Są one usytuowane<br />
w środku pasm charakterystyk wyłączania<br />
podanych w IEC 60269-2. Odkami<br />
tego typu zabezpiecza się również baterie<br />
kondensatorów. Bezpieczniki wysokonapięciowe<br />
o specjalnych charakterystykach służą do zabezpieczania<br />
obwodów z silnikami wysokonapięciowymi.<br />
Inna grupa bezpieczników wysokonapięciowych,<br />
na prądy znamionowe zazwyczaj<br />
mniejsze niż 1 A, przeznaczona jest do zabezpieczania<br />
sieci średniego napięcia przed zwarciami<br />
w przekładnikach napięciowych. Zastosowanie<br />
bezpieczników pozwala ograniczyć prądy zwarciowe<br />
w sieciach średnich napięć i zmniejszyć<br />
uszkodzenia spowodowane zwarciami.<br />
Wkładki topikowe wysokonapięciowe montowane<br />
są zazwyczaj w ważnych instalacjach,<br />
w których praca nie powinna być przerywana<br />
z powodu niesprawności zainstalowanej aparatury.<br />
Dlatego produkty te powinny być przystosowane<br />
do wieloletniego niezawodnego działania.<br />
Produkowane w firmie SIBA bezpieczniki wysokonapięciowe<br />
przewidziane są na 30 lat pracy<br />
w obwodzie. Osiągnięto to poprzez zapewnienie<br />
pełnej szczelności produkowanych wkładek wysokonapięciowych,<br />
niezależnie od rodzaju wykonania.<br />
W procesie produkcji, na specjalnym<br />
stanowisku, sprawdzana jest szczelność każdej<br />
wyprodukowanej wkładki wysokonapięciowej.<br />
Bezpieczniki do zabezpieczeń systemów fotowoltaicznych<br />
Firma SIBA to światowy lider w ochronie systemów<br />
fotowoltaicznych bezpiecznikami. Inżynierowie<br />
z działu badawczo-rozwojowego<br />
firmy SIBA we współpracy z największymi<br />
światowymi producentami systemów fotowoltaicznych<br />
(PV) uczestniczą we wprowadzaniu<br />
najnowszych rozwiązań dotyczących systemów<br />
fotowoltaicznych. Stwierdzono, że użycie standardowych<br />
bezpieczników nie zapewnia prawidłowej<br />
ochrony. Opracowanie odpowiednich<br />
bezpieczników wymagało znajomości podstaw<br />
całego systemu oraz rozumienia wszystkich jego<br />
parametrów. Do zabezpieczania systemów fotowoltaicznych<br />
w firmie SIBA produkowane są<br />
wkładki topikowe cylindryczne i nożowe.<br />
Red.<br />
<br />
Na podstawie materiałów SIBA<br />
54 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
Nasze bezpieczniki<br />
zapewniają bezpieczeństwo<br />
ludziom, maszynom, systemom.<br />
Niezawodnie.<br />
Ty możesz spokojnie zająć się firmą.<br />
Nasze zabezpieczenie - Twoja korzyść<br />
SIBA Polska sp. z o.o.<br />
ul. Grzybowa 5G, 05-092 Łomianki, Dąbrowa Leśna<br />
tel.: 22 832 14 77, fax: 22 833 91 18<br />
e-mail: siba@sibafuses.pl • www.siba-bezpieczniki.pl<br />
Bezpieczniki
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Systemy tras kablowych<br />
do trudnych miejsc konstrukcyjnych<br />
i eksploatacyjnych<br />
W ciągu ostatnich lat na rynku pojawiło się wiele nowatorskich rozwiązań, które<br />
pozwalają na organizowanie przewodów w instalacjach systemów elektrycznych<br />
i sterujących. Oferta w tym zakresie jest bardzo obszerna, przez co trasy kablowe<br />
można ściśle dostosować do konkretnych warunków obiektowych.<br />
Fot.: Technodat<br />
Przejścia przez dach<br />
Specjalne rozwiązanie oferuje się<br />
z myślą o przejściach przewodów<br />
przez dach. Stąd też niejednokrotnie<br />
zastosowanie znajdują przepusty<br />
do dachów dwuspadowych. Zakres<br />
zastosowania obejmuje dachy o kącie<br />
nachylenia od 20° do 50°. W zależności<br />
od potrzeb wybrać można rozwiązanie<br />
bazujące na jednym lub kilku<br />
króćcach z rurami termokurczliwymi.<br />
W niektórych wersjach przepustów<br />
przewidziano specjalny wkład uszczel-<br />
Systemy do ciągów komunikacyjnych<br />
Specjalne systemy koryt kablowych zaprojektowano<br />
z myślą o ciągach komunikacyjnych.<br />
Na kompletne rozwiązanie tego typu składa<br />
się przede wszystkim koryto kablowe wyposażone<br />
z obu stron w perforację łączeniową.<br />
Z kolei przegrody pozwalają na rozdzielenie<br />
od siebie kabli i przewodów o różnych poziomach<br />
napięcia lub funkcjach. Łączniki boczniający<br />
lub dławik PG. Wkład uszczelniający<br />
może być również dzielony. Odpowiedni<br />
przepust wybrać można do dachu płaskiego.<br />
W zależności od modelu zastosowanie znajdują<br />
wersje z kołnierzem lub standardową<br />
papą do połączenia z pokryciem dachu.<br />
Jako zalety przepustów dachowych należy<br />
wymienić przede wszystkim możliwość dostosowania<br />
niemal do każdej konstrukcji dachu,<br />
łatwe wprowadzanie kabli, ewentualne<br />
późniejsze zmiany ilości i średnic kabli przy<br />
zastosowaniu systemu z wkładem wymiennym,<br />
a także możliwość zmiany kierunku<br />
i wysokości konstrukcji również po montażu.<br />
Przepusty dostępne są w średnicach 100, 150,<br />
200 i 300 mm.<br />
56 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
ne umieszcza się w ścianie korytka kablowego<br />
i przykręca odpowiednimi śrubami. W następnej<br />
kolejności wkładany jest odpowiedni<br />
wspornik pokrywy. Jako elementy systemów<br />
koryt zastosowanie znajdują łuki 90°, trójniki<br />
dostawne do montażu poziomego i pionowego<br />
oraz pokrywy z zaciskami sprężynowymi<br />
do bezśrubowego montażu pokrywy. Nie<br />
mniej ważne są pokrywy do łuku oraz pokrywy<br />
do trójników dostawnych.<br />
Kompaktowe kasety podłogowe<br />
W zakresie kompaktowych kaset podłogowych<br />
interesujące rozwiązanie stanowi kompletna<br />
kaseta, która może być bezpośrednio<br />
montowana w chudziaku (wylewce). Istotną<br />
rolę odgrywa zatem zastosowanie fabrycznego<br />
elementu szalunkowego. W zależności<br />
od aplikacji kasetę nabyć można w wersji dla<br />
dużych obciążeń lub dla obciążeń przewidywanych<br />
w biurowych ciągach komunikacyjnych.<br />
Ważne jest, że kaseta nie wymaga<br />
poziomowania przed wylewaniem końcowej<br />
warstwy jastrychu (betonu). Z kolei przy<br />
montażu w podłodze nie ma potrzeby stosowania<br />
dodatkowych elementów. Odpowiednie<br />
kasety wybierane są również w przypadku<br />
podłóg czyszczonych na sucho lub<br />
mokro. Oprócz tego wybrać można kasetę<br />
kompaktową z pokrywą uchylną oraz kasetę<br />
z tubusem. W przypadku kaset uchylnych<br />
jest możliwe wypełnienie parkietem lub kamieniem<br />
a kasety w wersji z tubusem mają<br />
wypełnienie ze stali nierdzewnej.<br />
Kanały podłogowe nabyć można jako<br />
wersje związane z jastrychem. Rozwiązania<br />
tego typu są przeznaczone do montażu<br />
bezpośrednio na betonie (chudziaku)<br />
do łączenia z jastrychem. Maksymalne<br />
obciążenie najczęściej wynosi 1,5 kN. Jako<br />
najważniejsze zalety kanałów podłogowych<br />
związanych z jastrychem należy wymienić<br />
przede wszystkim możliwość rewizji<br />
na całej długości nawet po połączeniu<br />
z jastrychem. Tym sposobem rozwiązanie<br />
tego typu pozwala na szybkie modyfikowanie<br />
w instalacji elektrycznej, która jest<br />
już ułożona. Kanały dostępne są w szerokościach<br />
200, 300 oraz 400 mm przy<br />
standardowej długości 2000 mm. W razie<br />
potrzeby nabyć można kanały wykonane<br />
z tworzywa sztucznego lub z metalu. Oferowana<br />
jest również wersja z pełnym kanałem<br />
metalowym. Typowy kanał zapewnia<br />
montaż kaset i puszek podłogowych<br />
Fot. 1.<br />
Odpowiednie elementy systemu koryt kablowych pozwalają na obejście innych<br />
elementów instalacyjnych.<br />
Fot. 2. Przydatne rozwiązanie stanowią Fot. 3.<br />
rozwiązania w zakresie piętrowego<br />
układania koryt.<br />
zarówno okrągłych jak i czworokątnych<br />
przy różnym rodzaju wykończeń podłogi.<br />
Przepusty przez ścianę<br />
Na rynku oferowane są specjalne przepusty<br />
pozwalające na bezpieczne przeprowadzenie<br />
kabli przez ścianę. W wielu rozwiązaniach<br />
zastosowanie znalazło bagnetowe zamknięcie<br />
zapewniające szybki montaż zakończony<br />
po obrocie pokrywy o 30˚. Standardowe<br />
uszczelnienie bazuje na technice termokurczliwej<br />
jednak można uwzględnić zimnokurczliwą<br />
technologię uszczelnień.<br />
Typowy system przepustów składa się ze<br />
szczelnego kołnierza wykonanego jako pojedynczy<br />
lub podwójny. Szczelne kołnierze<br />
zazwyczaj są dostarczane w długości odpowiadającej<br />
grubości ściany. Jeżeli przeprowadzana<br />
będzie większa ilość przewodów to<br />
jest możliwy montaż szczelnych kołnierzy<br />
w bloki. Dzięki ściętym narożnikom optymalnie<br />
jest kontrolowane zagęszczenie betonu<br />
wokół przepustu kablowego. Przepusty<br />
kablowe dostarczane są wraz z pokrywami<br />
zamykającymi i folią ochronną. Kompletne<br />
systemy przepustów kablowych uwzględniają<br />
wiele wariantów i możliwości połączeń.<br />
Fot.: Technodat<br />
Specjalne systemy tras kablowych<br />
przeznaczone są do trudnych<br />
warunków eksploatacyjnych.<br />
Stąd też nabyć można kołnierze pojedyncze,<br />
podwójne, skośne i zewnętrzne. Oprócz tego<br />
dostarczane są odpowiednie pokrywy przeznaczone<br />
na przyłączenie rur lub innego systemu<br />
ochrony kabli.<br />
Konstrukcje odporne na ogień<br />
i przegrody ognioodporne<br />
Obiekty o podwyższonych wymaganiach<br />
przeciwpożarowych wymagają systemów<br />
podtrzymania funkcji instalacji elektrycznych<br />
w przypadku wystąpienia pożaru.<br />
Istotnym dokumentem, który precyzuje<br />
szczegółowe wymagania w tym zakresie jest<br />
norma DIN 4102-12 wymieniająca klasy<br />
E30, E60, E90. Klasy te oznaczają wymagany<br />
czas poprawnego działania linii kablowej<br />
podczas pożaru odpowiednio w ciągu co<br />
najmniej 30, 60 i 90 minut. W efekcie zastosowanie<br />
znajdują odpowiednie systemy tras<br />
kablowych. Szerokość typowego koryta kablowego<br />
tego typu wynosi do 300 mm przy<br />
wysokości ściany bocznej 60 mm. Uwzględnia<br />
się przy tym blachę o grubości 1,5 mm<br />
co zapewnia maksymalną masę kabli wynoszącą<br />
10 kg/m. Z reguły wykorzystuje się<br />
uchwyty o maksymalnej odległości 1,2 m.<br />
Fot.: TProtecol Fot.: TProtecol<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
57
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot. 4.<br />
Fot. 5.<br />
Kluczowe miejsce zajmują odpowiednie kształtki koryt kablowych.<br />
Odpowiednie elementy montażowe pozwalają na instalację tras kablowych<br />
w uwzględnieniem warunków obiektowych.<br />
Pomosty kablowe mają natomiast szerokość<br />
do 400 mm przy wysokości ściany bocznej<br />
60 mm.<br />
Interesujące rozwiązanie stanowią ognioodporne<br />
powłoki pęczniejące znajdujące<br />
zastosowanie we wnętrzach budynków.<br />
Dzięki nim zapobiega się zapaleniu kabli<br />
od zewnętrznego ognia oraz w przypadku<br />
zwarcia lub przegrzania kabli. Oprócz tego<br />
przegrody zapobiegają rozprzestrzenianiu<br />
płomienia po palnej izolacji kabli i pożaru<br />
przez kapiącą palącą się izolacje. Rozwiązania<br />
tego typu uznawane są za alternatywę<br />
dla innych biernych zabezpieczeń ppoż.<br />
Na uwagę zasługuje czas schnięcia, który<br />
przy temp. otoczenia 23°C oraz wilgotności<br />
względnej wynosi około 6 h, natomiast po 4<br />
dniach powłoka jest całkowicie sucha.<br />
Ognioodporne masy szpachlowe stosowane<br />
jako powłoki pęczniejące pod wpływem ognia<br />
znajdują zastosowanie przy uszczelnieniu<br />
przepustów instalacyjnych oraz dylatacji<br />
w klasach odporności ogniowej EI60 lub<br />
EI120. Uszczelnienie jest wykonywane poprzez<br />
szpachlowanie masą gotową do użycia.<br />
Fot.: Technodat Fot.: OBO Bettermann<br />
Systemy pyłoszczelne<br />
Z pewnością w wybranych branżach przemysłu<br />
zastosowanie znajdą korytka kablowe<br />
pyłoszczelne. Podstawę systemu stanowią<br />
korytka pełne, które różnią się między<br />
sobą rozmiarami. Oprócz tego niezbędne<br />
są pokrywy oraz listwy uszczelniające. Korytka<br />
tego typu łączy się za pomocą łączników.<br />
Inne elementy pozwalają na dostosowanie<br />
trasy z korytek pyłoszczelnych<br />
do konkretnych kształtów. Są to akcesoria<br />
takie jak narożniki 45º, kształtki i pokrywy<br />
typu „T”, trójniki, czwórniki, łuki wznoszące<br />
i opadające, a także kształtki zakańczające.<br />
Korytka pyłoszczelne dostępne są<br />
również w wersji samonośnej.<br />
Interesujące rozwiązania stanowią korytka<br />
elastyczne z taśmą samoprzylepną. Taśma<br />
wykonana jest w formie pianki, dlatego też<br />
montaż na nierównych powierzchniach jest<br />
znacznie ułatwiony. Korytka tego typu znajdują<br />
zastosowanie przede wszystkim w instalacjach<br />
automatyki przemysłowej, np. przy<br />
przeprowadzaniu kabli z paneli kontrolnych<br />
do szaf sterowniczych.<br />
Systemy o wysokiej wytrzymałości<br />
W miejscach o agresywnym środowisku zastosowanie<br />
znajdują drabinki, korytka oraz<br />
osprzęt montażowy, na które są nakładane<br />
powłoki o wysokim stopniu ochrony przed<br />
korozją. Powłokami tego typu to najczęściej<br />
stopy cynku (95%) i aluminium (5%), co<br />
umożliwia uzyskanie dwustopniowej ochrony<br />
antykorozyjnej aktywnej i pasywnej. Wraz<br />
z upływem czasu pokrycie ciemnieje i przybiera<br />
kolor dwutlenku aluminium.<br />
Warstwa osłonowa z dwutlenku aluminium<br />
stanowi skuteczną barierę antykorozyjną<br />
pomiędzy elementami stalowymi tras kablowych<br />
a atmosferą.<br />
Jako zalety wynikające ze stosowania rozwiązań<br />
tego typu należy wymienić gładkie<br />
powierzchnie pomimo pokrycia elementów<br />
odpornymi powłokami. Oprócz tego<br />
w trakcie układania kabli występują mniejsze<br />
siły tarcia, a zatem zmniejsza się ryzyko<br />
uszkodzenia zewnętrznej izolacji. Warto<br />
podkreślić, że trwałość tras kablowych ze<br />
specjalnymi powłokami jest nawet 4-krotnie<br />
większa w porównaniu z systemami<br />
wykonywanymi ze stali cynkowanych, przy<br />
uwzględnieniu tej samej grubości pokrycia.<br />
Wszystkie materiały takie jak cynk,<br />
aluminium i stal, z których są wykonywane<br />
specjalne trasy kablowe, po okresie<br />
ich użytkowania mogą być bez problemu<br />
i wysokich kosztów utylizowane. Przydatne<br />
rozwiązanie stanowią łączniki na zatrzask<br />
umożliwiające montaż sąsiednich korytek<br />
kablowych bez zastosowania śrub i specjalnych<br />
narzędzi. Tym sposobem zyskuje<br />
się skrócenie czasu montażu nawet o 35<br />
% co jest szczególnie istotne w przypadku<br />
dużych inwestycji i prowadzi do uzyskania<br />
znacznych oszczędności w trakcie instalowania<br />
trasy kablowej.<br />
<br />
Damian Żabicki<br />
58 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
IDEAL TECHNICAL SOLUTIONS<br />
to marka oferująca szeroki wybór innowacyjnych<br />
produktów z zakresu elektrycznej aparatury<br />
modułowej.<br />
NOWA<br />
ELEKTRYCZNA APARATURA MODUŁOWA<br />
Wcześniej produkty z zakresu aparatury modułowej oferowaliśmy pod<br />
marką Kanlux. Chcąc sprostać intensywnemu rozwojowi tego segmentu<br />
rynku oraz oczekiwaniom naszych klientów stworzyliśmy nową markę.<br />
Dzięki takiemu rozwiązaniu wysokiej jakości produkty marki IDEAL<br />
TECHNICAL SOLUTIONS dotrą do jeszcze szerszego grona specjalistów.<br />
Proponowana przez nas aparatura została gruntownie przebadana<br />
w profesjonalnych certyfikowanych laboratoriach i w związku z tym,<br />
posiada odpowiednie certyfikaty wymagane na rynku europejskim.<br />
Naszym klientom zapewniamy obsługę i wsparcie inżynierskie przez cały<br />
cykl życia produktu, włączając w to sprofilowane usługi posprzedażowe<br />
(doradztwo techniczne) oraz do 5 lat gwarancji na nasze produkty.<br />
MARKA sprawdzony partner<br />
www.IDEAL-TS.PL
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
IDEAL TECHNICAL<br />
SOLUTIONS<br />
- nowa marka - sprawdzony partner<br />
IDEAL TECHNICAL SOLUTIONS to marka oferująca szeroki wybór innowacyjnych<br />
produktów z zakresu elektrycznej aparatury modułowej.<br />
Wcześniej produkty z zakresu aparatury<br />
modułowej oferowaliśmy pod marką<br />
Kanlux. Chcąc sprostać intensywnemu<br />
rozwojowi tego segmentu rynku<br />
oraz oczekiwaniom naszych klientów<br />
wyodrębniliśmy nową markę. Dzięki<br />
takiemu rozwiązaniu IDEAL TECH-<br />
NICAL SOLUTIONS – stanie się konkurencyjną<br />
marką na rynku elektrycznej<br />
aparatury modułowej.<br />
Proponowana przez nas aparatura została<br />
gruntownie przebadana w profesjonalnych<br />
certyfikowanych laboratoriach<br />
i w związku z tym, posiada<br />
odpowiednie certyfikaty wymagane<br />
na rynku europejskim.<br />
Naszym klientom zapewniamy obsługę<br />
i wsparcie inżynierskie przez<br />
cały cykl życia produktu, włączając<br />
w to usługi posprzedażowe (doradztwo<br />
techniczne) oraz do 5 lat gwarancji<br />
na nasze produkty.<br />
Portfolio Produktów<br />
Podstawowy asortyment nowej marki<br />
to aparatura modułowa z zakresu<br />
wyłączników nadprądowych (MCB),<br />
wyłączników różnicowoprądowe<br />
(MCCB), wyłączników różnicowoprądowych<br />
z członem nadprądowym<br />
(RCBO) oraz rodzina ochronników<br />
przeciwprzepięciowych opartych<br />
o technologię warystorową.<br />
Dodatkowo zakres produktów uzupełniają<br />
aparaty łączeniowe – rozłączniki<br />
izolacyjne, sterujące – styczniki modułowe<br />
i sygnalizacyjne – wskaźniki<br />
obecności napięcia.<br />
Plany dla IDEAL TECHNICAL SO-<br />
LUTIONS obejmują dynamiczny rozwój<br />
portfolio produktowego, które w najbliższym<br />
czasie zostanie uzupełnione o aparaturę z zakresu<br />
bezpieczników topikowych, elementów<br />
sterowania obwodami elektrycznymi (przekaźniki<br />
czasowe i priorytetowe) oraz o obudowy<br />
rozdzielnic elektrycznych, zgodnych<br />
z najnowszą normą EN 61439-3.<br />
wyłączniki nadprądowe (MCB) marki<br />
IDEAL Technical Solutions<br />
Pierwszą rodziną aparatów, którą chcemy zaprezentować<br />
w marce IDEAL Technical Solutions<br />
są wyłączniki nadprądowe (MCB) w zakresie<br />
prądów znamionowych 1-63A, Typ B<br />
i C, Icn=6000 A.<br />
Wyłączniki instalacyjne nadmiarowo-prądowe<br />
służą głównie do ochrony instalacji oraz<br />
urządzeń przed dwoma typami stanów awaryjnych<br />
występujących w obwodach elektrycznych:<br />
stan przeciążenia oraz stan zwarcia.<br />
Aparaty nadmiarowo-prądowe, mogą także<br />
służyć do realizacji samoczynnego wyłączenia<br />
zasilania w przypadku uszkodzenia izolacji<br />
podstawowej w urządzeniach I klasy izolacji.<br />
Poprawne działanie aparatu w przypadku stanu<br />
przeciążenia zapewnia wyzwalacz termiczny<br />
(tzw. przeciążeniowy). Zbudowany w oparciu<br />
o bimetal, który w przypadku przepływu<br />
prądów przekraczających prąd znamionowy<br />
w niewielkim zakresie, wygina się powodując<br />
zadziałanie na mechanizm wyłącznika.<br />
Skutkuje to wyzwoleniem aparatu do pozycji<br />
„otwarty”. Dla charakterystyki B i C umowny<br />
prąd niezadziałania wyzwalacza termicznego<br />
w czasie krótszym niż jedna godzina wynosi<br />
1,13 x In. Natomiast umowny prąd zadziałania<br />
w czasie krótszym niż jedna godzina wynosi<br />
1,45 x In.<br />
Poprawne działanie aparatu w przypadku<br />
stanu zwarcia zapewnia wyzwalacz elektromagnetyczny<br />
(tzw. zwarciowy). Wyzwalacz<br />
zwarciowy zapewnia możliwość automatycznego<br />
wyłączenia zabezpieczanych obwodów<br />
w przypadku prądów wielokrotnie przekraczających<br />
wartość prądu znamionowego In.<br />
W tym przypadku wyróżniamy charakterystyki<br />
prądowe typu B i C.<br />
Aparaty o charakterystyce typu B, posiadają<br />
zakres działania wyzwalacza zwarciowego<br />
w zakresie od 3 do 5 x In, natomiast aparaty<br />
typu C zakres działania to od 5 do 10 x In.<br />
W związku z tym aparaty typu B wykorzystuje<br />
się najczęściej w instalacjach elektrycznych<br />
do ochrony obwodów urządzeń domowych<br />
takich janp. domowe systemy oświetlenia,<br />
pralki, grzejniki domowe, sprzęt RTV-AGD,<br />
natomiast aparaty typu C wykorzystuje się<br />
w przypadku obwodów o dużych prądach<br />
rozruchowych tzw.” ciężkim starcie” (silniki<br />
średniej mocy , duże grupy oświetlenia zasilanego<br />
przez transformatory bądź zasilacze).<br />
60 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Podstawowe parametry:<br />
Standard Zgodność z EN /<br />
IEC60898-1<br />
Znamionowa zwarciowa<br />
6kA<br />
zdolność łączeniowa<br />
Typ ochrony Przed przeciążeniem<br />
i zwarciem<br />
Prąd znamionowy In 1,2,3,4,6,10,13,16,20,25,<br />
32,40,50,63A<br />
Napięcie znamionowe: 1 biegun<br />
230/400V AC 50/60Hz<br />
znamionowe: 3 bieguny,<br />
400V AC 50/60Hz<br />
Znamionowe napięcie<br />
izolacji Ui: 500V<br />
Napięcie znamionowe<br />
udarowe wytrzymywane<br />
Uimp: 6000V<br />
klasa ograniczenia<br />
energii: 3<br />
Temperatura pracy -5°C do +40°C zgodnie<br />
z EN / IEC60898<br />
Charakterystyka Zakres działania<br />
wyzwalacza terminczego:<br />
(1.13-1.45) x In<br />
Zakress działania<br />
wyzwalacza<br />
magnetycznego B:<br />
(3-5) x In<br />
Zakress działania<br />
wyzwalacza<br />
magnetycznego C:<br />
(5-10) x In<br />
Liczba biegunów<br />
1P, 3P<br />
Typ wyzwalacza Termiczny / Magnetyczny<br />
Szyna łączeniowa: Widełkowa i PIN<br />
Pojemność zacisków 16mm2 linka lub 25mm2<br />
drut do 25A<br />
25mm2 linka lub 35mm2<br />
drut dla zakresu In 32A<br />
do 63A<br />
Stopień ochrony IP<br />
IP20<br />
Montaż<br />
na szynie 35mm DIN<br />
Szerokość aparatu 17.5mm na biegun<br />
Charakterystyki<br />
czasowo-prądowe:<br />
Wyłączniki nadmiarowo-prądowe w ofercie IDEAL Technical Solutions oprócz spełnienia<br />
podstawowych parametrów odnośnie zabezpieczeń posiadają szereg dodatkowych funkcjonalności.<br />
Aparaty te mogą być uzupełnione o akcesoria: uniwersalne wyzwalacze wzrostowe<br />
lub też wyzwalacze pod/nad-napięciowe. Ofertę akcesoriów dopełniają styki pomocnicze,<br />
styki sygnalizacyjne (alarmowe) oraz mechanizmy blokujące.<br />
Nowa oferta IDEAL Technical Solutions to atrakcyjne, nowoczesne wzornictwo produktów.<br />
Efektem takiego podejścia do oferty produktowej jest np. łatwa identyfikacja stanu załączenia<br />
dzięki okienku ze wskaźnikiem. Dodatkowo dla aparatów modułowych wskazanie stanu położenia<br />
styków głównych jest również sygnalizowane poprzez oznakowanie dźwigni aparatu (O-I).<br />
Charakterystyka B<br />
Charakterystyka C<br />
Kolejną funkcjonalnością, jest możliwość łączenia aparatów zabezpieczających za pomocą<br />
szyn zarówno typu PIN jak i U (możliwe z góry i dołu aparatu):<br />
Całość oferty marki IDEAL Technical Solutotions to przemyślane rozwiązania i wysoki<br />
poziom techniczny urządzeń, co z kolei gwarantuje niezawodną pracę aparatury<br />
przez długie lata.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
61
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Cyfrowa aparatura<br />
modułowa serii xEffect<br />
– ochrona i diagnostyka<br />
instalacji elektrycznych<br />
Rys. 1.<br />
Rys. 2.<br />
Cyfrowy wyłącznik różnicowoprądowy FRCdM<br />
Instalacje wyposażone w :<br />
• Urządzenia elektroniczne (UPS , urządzenia medyczne),<br />
• Przemienniki częstotliwości (pompy, windy, schody ruchome, systemy wentylacyjne i<br />
klimatyzacyjne)<br />
• Instalacje fotowoltaiczne<br />
Wyłącznik Typu B<br />
(zgodnie<br />
z . IEC 62423)<br />
typ standardowy,<br />
czuły na wszystkie<br />
rodzaje prądów<br />
różnicowych<br />
Zwiększone ryzyko pożarowe<br />
• Stacje paliw<br />
• Gospodarstwa rolne<br />
• Magazyny<br />
• Biogazownie<br />
Wyłącznik Typu B+<br />
zgodnie z VDE 0664-400<br />
dla podwyższonej ochrony<br />
przeciwpożarowej)<br />
Dobór wyłączników różnicowoprądowych typu B<br />
do ochrony instalacji elektrycznych.<br />
Instalacje przemysłowe<br />
z przemiennikami<br />
częstotliwości:<br />
• napędy<br />
• maszyny robocze<br />
Wyłącznik Typu Bfq<br />
(zgodnie z IEC 62423)<br />
ograniczenie niepożądanych<br />
wyłączeń, tylko 300 mA<br />
Firma Eaton wprowadziła do oferty nową serię<br />
wyłączników różnicowoprądowych typu<br />
B, jest to seria FRCdM. Aparaty tego typu<br />
stosowane są np. w obwodach z zasilaczami<br />
UPS lub przemiennikami częstotliwości czyli<br />
w instalacjach, w których mogą powstać<br />
prądy różnicowe wyprostowane gładkie. Towarzyszy<br />
im seria cyfrowych wyłączników<br />
kombinowanych FRBdM. Razem tworzą<br />
zaawansowane rozwiązanie łączące nie tylko<br />
funkcje ochronne, ale również diagnostyczne.<br />
Wobec powszechnego wyposażania urządzeń<br />
elektrycznych (np. sprzęt RTV/AGD, komputery,<br />
sprzęt biurowy) w prostowniki, przetwornice<br />
czy zasilacze, które mogą generować<br />
prądy różnicowe odkształcone, coraz bardziej<br />
istotny jest prawidłowy dobór urządzeń różnicowoprądowych.<br />
Zastosowanie wyłączników<br />
typu AC może okazać się nieskuteczne w instalacjach<br />
z ww. urządzeniami – wyłączniki<br />
nie będą prawidłowo wyzwalały w przypadku<br />
pojawienia się prądów upływu odkształconych.<br />
W tego typu sytuacjach polecane jest<br />
stosowanie wyłączników typu A.<br />
Istnieje grupa odbiorników, dla których<br />
zastosowanie wyłączników typu AC lub<br />
A jest niewystarczające. Są to obwody,<br />
w których mogą powstać prądy wyprostowane<br />
gładkie. Prawidłowe wyzwolenie wyłączników<br />
w przypadku tego rodzaju prądów<br />
jest możliwe jedynie dla wyłączników<br />
różnicowoprądowych typu B. Przykładem<br />
instalacji gdzie mogą powstać tego rodzaju<br />
prądy to instalacje z zasilaczami UPS,<br />
instalacje fotowoltaiczne, instalacje zasilające<br />
np. układy napędowe z przemiennikami<br />
częstotliwości, aparaturę medyczną itp.<br />
Wobec coraz częstszego stosowania tego<br />
62 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Tabela 1: Opis poszczególnych wersji wyłączników<br />
różnicowoprądowych FRCdM typu B<br />
Typ B Typ B+ Typ Bfq<br />
czuły na wszystkie<br />
rodzaje prądu<br />
różnicowego,<br />
charakterystyka<br />
wyzwalania<br />
zdefiniowana do 2 kHz<br />
czuły na wszystkie rodzaje prądu<br />
różnicowego ,prąd wyzwalający<br />
ograniczony do wartości 420 mA, przy<br />
częstotliwości do 20 kHz zgodnie z VDE<br />
0664-400 w zakresie podwyższonej<br />
ochrony przeciwpożarowej<br />
czuły na wszystkie rodzaje prądu<br />
różnicowego, specjalnie dopasowana<br />
charakterystyka wyzwalania (w<br />
zakresie do 20 kHz) w celu uniknięcia<br />
niepożądanych wyzwoleń w instalacjach<br />
z przemiennikami częstotliwości<br />
typu urządzeń, firma Eaton wprowadziła<br />
nową serię cyfrowych wyłączników różnicowoprądowych<br />
FRCdM typu B. Zabezpieczenia<br />
te dostępne są w trzech wersjach wykonania:<br />
typu B, B+ oraz Bfq, które dopasowane<br />
są do potrzeb nowoczesnych instalacji elektrycznych.<br />
Opis poszczególnych wersji wyłączników<br />
różnicowoprądowych FRCdM przedstawiony<br />
jest w tabeli 1.<br />
Bardzo istotne jest prawidłowe dobranie<br />
zabezpieczeń do chronionych instalacji<br />
elektrycznych. Dzięki temu możliwe jest<br />
zapewnienie pewnej ochrony w przypadku<br />
powstania prądów różnicowych, osiągając<br />
jednocześnie jak największą ciągłość zasilania<br />
chronionego obwodu.<br />
Sposób postępowania w przypadku doboru<br />
zabezpieczeń różnicowoprądowych typu B<br />
serii FRCdM przedstawiony jest na rys2.<br />
Dzięki specjalnej konstrukcji układu wyzwalającego<br />
poszczególnych typów wyłączników<br />
różnicowoprądowych FRCdM, możliwe<br />
jest optymalne dopasowanie aparatów<br />
do danej aplikacji.<br />
Istotną cechą cyfrowych wyłączników różnicowoprądowych<br />
Eaton, do których zalicza<br />
się seria FRCdM, jest umożliwienie kontroli<br />
stanu instalacji elektrycznej, poprzez wskazanie<br />
wartości prądu upływu pojawiającego<br />
się w chronionym obwodzie. Realizowane<br />
jest to na dwa sposoby:<br />
• lokalnie, za pomocą wskaźnika składającego<br />
się z trzech diod LED, jego działanie zobrazowane<br />
jest na rysunku 3<br />
• zdalnie, za pomocą wbudowanego styku<br />
bezpotencjałowego, który działa równolegle<br />
z żółtą diodą LED, wskazując, że wartość<br />
prądu upływu przekroczyła 30% IΔn.<br />
Dzięki wskaźnikowi prądu upływu instalacja<br />
elektryczna może być stale monitorowana.<br />
Dostarczana jest prewencyjna informacja,<br />
która pozwala odpowiednio wcześniej zareagować<br />
na sytuację awaryjną. Prace konserwacyjne<br />
mogą być tak zaplanowane, aby<br />
usunąć przyczynę awarii (np. uszkodzoną<br />
izolację przewodów, kurz i wilgoć dostająca<br />
się do elementów instalacji) zanim dojdzie<br />
do zadziałania wyłącznika. Informację ze<br />
styku bezpotencjałowego można przesłać<br />
do systemu BMS lub do dyspozytorni utrzymania<br />
ruchu na zakładzie.<br />
Cyfrowe wyłączniki wyróżniają się także<br />
wymaganiami dotyczącymi testowania<br />
ich działania poprzez wciśnięcie przycisku<br />
„Test”. Producenci określają częstotliwość<br />
z jaką test powinien być wykonywany, najczęściej<br />
jest to okres miesięczny. W pewnych<br />
sytuacjach testowanie wyłącznika raz<br />
na miesiąc jest trudne do wykonania. Ma to<br />
miejsce wówczas, gdy zastosowane są np.<br />
obwody komputerowe, urządzenia telekomunikacyjne<br />
czy inne, będące krytycznymi dla<br />
danego obiektu, które powinny być zasilane<br />
w sposób ciągły. Wyłączniki FRCdM mogą<br />
być testowane jedynie raz do roku. Pozwala<br />
to na wykonanie testu podczas zaplanowanych<br />
wcześniej dla wybranych obwodów<br />
czynności konserwacyjnych. Roczny okres<br />
testowania okazuje się wystarczający w znakomitej<br />
większości tego typu sytuacji<br />
Uzupełnieniem ochrony jest cyfrowy wyłącznik<br />
różnicowo-prądowy z wbudowanym<br />
członem nadprądowym FRBdM. Jest to<br />
aparat pozwalający na kompleksową ochronę<br />
oraz diagnostykę chronionego obwodu.<br />
Dzięki wykorzystaniu cyfrowej technologii<br />
za pomocą FRBdM-a nie tylko chronimy<br />
instalację przez zwarciem, przeciążeniem<br />
czy prądami upływu. Dioda LED na czole<br />
aparatu za pomocą koloru pokazuje poziom<br />
prądu upływu w chronionym obwodzie: zielony<br />
dla prądu upływu 50%. Co więcej mamy<br />
możliwość pomiaru wartości prądu upływu<br />
Rys. 3.<br />
Rys. 4.<br />
Rys. 5. Pomiar wartości prądu upływu przez FRBdM<br />
Działanie optycznego wskaźnika<br />
wartości poziomu prądu upływu<br />
wyłącznika FRCdM<br />
Cyfrowy wyłącznik kombinowany<br />
FRCdM<br />
w chronionym obwodzie bez użycia dodatkowych<br />
urządzeń diagnostycznych. Służy<br />
do tego przycisk TEST na czole aparatu,<br />
którego dwukrotne przyciśnięcie uruchamia<br />
pętlę pomiarową. Za pomocą diody LED<br />
świecącej pulsacyjnie na czerwono, żółto<br />
lub zielono wyświetlany jest wynik pomiaru<br />
wartości prądu upływu na podstawie sumy<br />
impulsów każdego z kolorów.<br />
Oba cyfrowe wyłączniki pozwalają na kompleksową<br />
ochronę oraz diagnostykę – za<br />
pomocą wyłącznika różnicowoprądowego<br />
zasygnalizujemy moment wzrostu poziomu<br />
prądu upływu w chronionym obwodzie, a za<br />
pomocą cyfrowego wyłącznika kombinowanego<br />
FRBdM zmierzymy poziom prądu<br />
upływu by ocenić, czy wzrost jest związany<br />
z normalną pracą urządzeń, czy też zaistniałe<br />
warunki są zasadne do rozpoczęcia prac serwisowych.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
63
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Osprzęt łączeniowy<br />
firmy Elektro<br />
Złączki firmy Elektro<br />
Firma Elektro jest znanym czeskim<br />
producentem osprzętu łączeniowego<br />
przeznaczonego głównie<br />
dla producentów rozdzielni elektrycznych.<br />
Wysoka jakość oraz nowoczesne<br />
rozwiązania techniczne wpływają<br />
na stały wzrost sprzedaży produktów<br />
na obszarze Unii Europejskiej. Wyłącznym<br />
przedstawicielem firmy Elektro<br />
na terenie Polski jest firma ISTPOL.<br />
Artykuł ten jest skróconym przeglądem<br />
produktów i rozwiązań technicznych.<br />
Złączki śrubowe szeregowe RSA<br />
Głównym asortymentem produktów firmy<br />
Elektro są złączki szeregowe typu RSA.<br />
Zaciski te znajdują zastosowanie w rozdzielniach<br />
elektrycznych do łączenia<br />
przewodów miedzianych lub aluminiowych<br />
o przekrojach od 0,15 do 95<br />
mm². Zaciski te montuje się wykorzystując<br />
specjalny zatrzask na szynach<br />
montażowych TH 35 lub TH 15. Można<br />
podłączyć do nich pojedynczy przewód<br />
będący drutem lub linką.<br />
Część izolacyjna złączek wykonana<br />
jest z wysokiej jakości tworzywa<br />
(poliamid PA 6) o klasie palności V0<br />
Fot. 1.<br />
Złączka śrubowa<br />
szeregowa RSA<br />
(badana rozżarzonym do 960 ºC drutem) bez<br />
chlorowców i halogenków.<br />
Przy dużym obciążeniu prądowym przekraczającym<br />
nawet prąd znamionowy zacisku<br />
izolacja zachowuje odpowiednią sztywność<br />
i nie ulega uszkodzeniu.<br />
Złączki RSA produkowane są w szerokiej gamie<br />
kolorów. Mamy oprócz kolorów podstawowych:<br />
niebieskiego, żółto-zielonego, szarego,<br />
dziesięć innych kolorów do dyspozycji.<br />
Elementy metalowe złączki wykonane są ze<br />
stali pokrytej galwanicznie związkiem Zn-<br />
CoCr, odpornym na korozję i zmniejszającym<br />
rezystancję połączenia. Złączki do podłączenia<br />
przewodu ochronnego (żółto-zielone) są<br />
wykonane w dwóch wersjach, jako izolowane<br />
od szyny oraz posiadające specjalną klamrę<br />
metalową, zwierającą do szyny TH, zapewniającą<br />
ochronę elektryczną całej rozdzielnicy.<br />
Złączki RSA 35A i 70A mają śruby imbusowe,<br />
wykonane ze stali galwanizowanej ZnCoCr.<br />
Przy zastosowaniu zalecanych narzędzi oraz<br />
właściwym momencie siły docisku producent<br />
gwarantuje, że śruby nie ulegną uszkodzeniu<br />
nawet przy wielokrotnym dokręcaniu. Złączki<br />
typu RSA 2,5 do RSA 35 posiadają stopień<br />
ochrony przed porażeniem IP 20, natomiast<br />
stopień ochrony złączek RSA 70 wynosi IP 10.<br />
Sąsiadujące ze sobą w szeregu złączki można<br />
łączyć w grupy przy pomocy zworek śrubowych<br />
lub stosując specjalny mostek łączeniowy<br />
dla RSA 4 i RSA PE 4 IS. Złączki szynowe<br />
RSA 2,5 A zwiera się wyłącznie stosując<br />
specjalne mostki grzebieniowe (2, 3 i 4-torowe),<br />
od góry wciskane do gniazd sprężynowych<br />
złączki. W ofercie dostępny jest również cały<br />
asortyment różnokolorowych przegród końcowych<br />
i środkowych dla każdego rodzaju złączki.<br />
Fot. 2.<br />
Złączka bezśrubowa EURO Q<br />
Złączki szeregowe bezśrubowe<br />
Złączki bezśrubowe EURO Q służą do szybkiego<br />
podłączania przewodów o przekrojach<br />
od 0,5 do 6 mm² bez użycia narzędzi, przez<br />
wciśnięcie przewodu do gniazda sprężynowego.<br />
Montowane są one na szynie TH 35,<br />
natomiast łączenie sąsiednich złączek jest<br />
możliwe poprzez 2-polowe zworki. Dzięki<br />
możliwości łączenia każdej złączki z sąsiednią<br />
istnieje praktycznie nieograniczona możliwość<br />
rozgałęzienia obwodów.<br />
Złączki dostępne są w wykonaniu szeregowym<br />
oraz szeregowym 2-piętrowym w kolorystyce<br />
– szarej, niebieskiej i uziemiające<br />
żółto-zielonej.<br />
Zaciski szynowe BKS<br />
Zaciski szynowe BKS umożliwiają<br />
podłączenie przewodów<br />
o przekrojach od 16 do 120<br />
mm² bezpośrednio do szyny<br />
prądowej Cu o grubości 5<br />
lub 10 mm. Zaciski BKS<br />
wykonane są ze stali pokrytej<br />
cynkową powłoką<br />
galwaniczną, natomiast<br />
docisk sprężynowy wykonany<br />
jest ze stali nierdzewnej.<br />
Zaciski BKS są<br />
dokręcane do szyn za pomocą śrub z łbem<br />
sześciokątnym.<br />
Podobne zadanie mają aluminiowe zaciski<br />
przyłączeniowe PP, które różnią się<br />
od zacisków szynowych tym, że są mocowane<br />
do szyny prądowej na stałe za pomocą śrub.<br />
Mocowanie samego przewodu (o przekroju<br />
od 1,5 do 240 mm² w zależności od typu)<br />
jest rozwiązane poprzez dokręcenie śruby<br />
imbusowej.<br />
64 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Przelotowe złączki izolowane HPS<br />
Są przeznaczone głównie do dokonywania<br />
odgałęzień wewnętrznych linii zasilających<br />
bez przecinania przewodu. Zakres przekroju<br />
stosowanych przewodów wynosi od 2,5<br />
do 150 mm².<br />
Do jednej złączki można podłączyć dwa przewody.<br />
Złączki wykonywane są jako dwunastopolowe<br />
dla przekrojów od 2,5 do 35 mm²<br />
(pojedyncze złączki można oddzielać od siebie<br />
odłamując je) lub jednopolowe dla przekrojów<br />
od 50 do 150 mm².<br />
Listwy ekwipotencjalne<br />
Listwy ekwipotencjalne umożliwiają wykonanie<br />
solidnego i trwałego uziemienia ochronnego<br />
oraz połączeń wyrównawczych. Posiadają<br />
całą kombinację różnych typów zacisków,<br />
dzięki temu można w łatwy sposób wykonać<br />
połączenia przewodów ochronnych do metalowych<br />
rur instalacyjnych, kranów i zbiorników<br />
na różne płyny. Listwy ekwipotencjalne,<br />
umożliwiają łatwy montaż bednarki oraz przewodów<br />
ochronnych o przekrojach do 90 mm².<br />
Listwy zaciskowe EPS 1, EPS 2 i EPS 3 są<br />
przeznaczone do stosowania w instalacjach<br />
domowych i przemysłowych jako główne listwy<br />
ekwipotencjalne. Produkty te mogą być<br />
wykonane w obudowie lub bez. Listwa łączeniowa<br />
EPS 3 została zaprojektowana tak,<br />
że śruby zaciskowe są zabezpieczone przed<br />
odkręceniem.<br />
W budownictwie sprawdzą się złączki uziemiające<br />
ZSA 16, za pomocą których można<br />
podłączyć przewód ochronny do konstrukcji<br />
metalowych o przekroju okrągłym np. rurki.<br />
Właściwe połączenie i doskonały styk tworzy<br />
taśma miedziana lub stalowa nierdzewna<br />
oplatająca rurę, która jest w trakcie montażu<br />
naciągana przez zacisk ZSA 16.<br />
Do baterii wodociągowych, w których niezbędne<br />
jest wykonanie dodatkowych podłączeń,<br />
a instalacja wykonana jest na bazie rur<br />
plastikowych, można zastosować zacisk ZS 4.<br />
Korpus zacisku nakłada się na końcówkę rury<br />
Fot. 3.<br />
z zaprasowaną metalową nakładką i dokręca<br />
mosiężną nakrętką. Następnie do korpusu mocujemy<br />
przewód przyłączeniowy uziemienia.<br />
Zaineresowanych szczegółową informacją nt.<br />
oferty firmy ELEKTRO zapraszamy na nasza<br />
stronę internetową www.istpol.pl<br />
Bogdan Mędrek<br />
Autor jest pracownikiem firmy ISTPOL<br />
www.istpol.pl<br />
REKLAMA<br />
Listwy ekwipotencjalne<br />
Produkty dla wymagających<br />
Przedstawicielstwo w Polsce<br />
03-565 Warszawa<br />
ul. Borzymowska 32<br />
tel./fax (22) 663 48 15<br />
639 86 48<br />
743 69 79<br />
fax (22) 743 69 77<br />
e-mail: istpol@istpol.pl<br />
www.istpol.pl<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
65
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Przekładniki prądowe<br />
niskiego napięcia typu APA<br />
Konfigurator doboru przekładników<br />
Szybko, pewnie, kompleksowo<br />
• y zgodność ze standardami zakładów energetycznych<br />
• y możliwość wystawienia świadectwa wzorcowania<br />
dla każdego oferowanego przekładnika<br />
• y wymagane klasy dokładności<br />
• y możliwość wykonania przekładnika na specjalne zamówienie<br />
Podstawowymi parametrami transformatorowego pomiarowego<br />
przekładnika prądowego, istotnymi podczas jego doboru<br />
do konkretnego układu, są:<br />
• y prąd pierwotny znamionowy I 1n lub I pn [A], płynący między<br />
zaciskami P1 i P2;<br />
• y prąd wtórny znamionowy I 2n lub I sn [A], płynący między<br />
zaciskami S1 i S2;<br />
• y moc znamionowa Sn [VA];<br />
• y klasa dokładności – powiązana z błędem prądowym (zwanym<br />
też błędem przekładni) ΔI i błędem kątowym (zwanym<br />
też błędem wektorowym) ΔW;<br />
• y współczynnik bezpieczeństwa FS 5;<br />
Typy przekładników APA<br />
Przekładniki prądowe do montażu na kablu<br />
Przekładnik prądowy APA-W 10<br />
z otworem na kabel ø 21 mm, dedykowany<br />
do rozłączników ARS 00/100 mm,<br />
ARS 00/100 mm pro, ARS 00, ARS 00 pro<br />
Przekładniki prądowe do montażu na kablu<br />
lub szynie prądowej<br />
Przekładnik prądowy APA-W 14.1<br />
uniwersalny z otworem na szynę<br />
płaską 30x10 mm i kabel ø 25,5 mm<br />
Przekładnik prądowy APA-W 14.2<br />
uniwersalny z otworem na szynę<br />
płaską 40x10 mm i kabel ø 25,5 mm<br />
Przekładnik prądowy APA-W 16.3<br />
uniwersalny z otworem na szynę płaską 30x15 mm,<br />
40x10 mm i kabel ø 29 mm<br />
Przekładnik prądowy APA-W 18.2<br />
uniwersalny z otworem na szynę płaską<br />
50x30 mm i kabel ø 50 mm<br />
Przekładniki prądowe z uzwojeniem pierwotnym<br />
Przekładnik prądowy APA-W 1<br />
z uzwojeniem pierwotnym<br />
Przekładnik prądowy APA-W 12<br />
z otworem na kabel ø 23 mm,<br />
dedykowany do rozłączników ARS 400 A,<br />
ARS 2 pro, ARS 3 pro<br />
Przekładniki prądowe do montażu na szynie prądowej<br />
Przekładnik prądowy APA-W 18.3<br />
z otworem na szynę płaską<br />
60x10 mm, 50x20 mm, 40x30 mm<br />
Przekładnik prądowy APA-W 19.1<br />
z otworem na szynę płaską 50x10 mm<br />
Przekładnik prądowy APA-W 19.2<br />
z otworem na szynę płaską 60x30 mm<br />
Przekładnik prądowy APA-W 19.5<br />
z otworem na szynę płaską<br />
80x10 mm, 60x30 mm, 30x50 mm<br />
Przekładnik prądowy APA-W 21.2<br />
z otworem na szynę płaską 100x10 mm,<br />
80x60 mm<br />
Przekładnik prądowy APA-W 23<br />
z otworem na szynę płaską 120x35 mm<br />
Napowietrzne przekładniki prądowe<br />
Przekładnik prądowy APA-Z<br />
dedykowany do układów bilansu mocy,<br />
wykorzystujących przekładnik do pomiaru<br />
prądu po stronie niskiego napięcia transformatora.<br />
66 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Konfigurator doboru<br />
przekładników<br />
typu APA<br />
Na stronie internetowej<br />
www.konfigurator.apator.com<br />
dostępne jest bardzo pomocne narzędzie<br />
doboru przekładników typu APA.<br />
1<br />
2<br />
3<br />
4 5<br />
Pierwszym krokiem jest dobór Podstawowych<br />
parametrów 1 takich jak, montaż,<br />
prąd pierwotny, prąd wtórny, wymagana<br />
klasa dokładności oraz moc.<br />
W polu Wynik doboru znajdują się dostępne<br />
wykonania przekładników 2 (oznaczone<br />
zieloną kropką) oraz wykonania specjalne 3<br />
(oznaczone żółtą kropką).<br />
Należy wybrać odpowiedni produkt. Obok<br />
znajdują się jeszcze dwie zakładki Dane<br />
techniczne 4 wybranego rozwiązania oraz<br />
Akcesoria 5 .<br />
Można również zażądać świadectwa wzorcowania<br />
zaznaczając odpowiednią rubrykę 6<br />
Kolejnym krokiem jest dodanie wybranej<br />
pozycji do Zapytania 7<br />
W opisany wyżej sposób można wybrać<br />
dowolną ilość przekładników, poznać ceny,<br />
odznaczyć lub zaznaczyć świadectwo wzorcowania<br />
6 , wysłać zapytanie do Działu<br />
Sprzedaży 8 w celu potwierdzenia cen lub<br />
wyeksportować dane i zapisać je jako arkusz<br />
Excela 9 lub w formie pdf 10.<br />
dodawanie<br />
pozycji<br />
do zapytania<br />
7<br />
6<br />
W prosty sposób dobiera się wykonanie produktu<br />
zgodnie z wymaganiami.<br />
POLECAMY KORZYSTANIE Z TEJ<br />
PRZYDATNEJ APLIKACJI.<br />
8 6 9 10<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
67
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Problemy z rezystancją<br />
poprawnie zbudowanego<br />
uziemienia?<br />
Uziom sypany – GEM pomoże!<br />
Zarówno w przypadku wykonania pojedynczego uziemienia, budowy systemu<br />
uziemiającego – roboczego bądź dla urządzenia – celem jest uzyskanie określonej,<br />
niskiej rezystancji. Jej pożądana wielkość opisana jest Normami Polskimi lub<br />
obliczeniami inżynierskimi. Przyjęta rezystancja uziomu lub systemu uziemiającego<br />
musi być rozpatrywana w kontekście przyjętego projektowo czasu jego eksploatacji,<br />
a także warunków urbanistycznych, geologicznych i hydrologicznych, co w naturalny<br />
sposób przesuwa ciężar zainteresowania projektanta w kierunku optymalnego doboru<br />
rozwiązań technologicznych i materiałów. Co jednak, gdy zastane warunki, dostępne<br />
na działce obiektu, skutecznie utrudniają lub wręcz uniemożliwiają realizację założeń<br />
projektowych? Idąc dalej, co jeśli standardowe rozwiązania takie jak rozbudowanie<br />
instalacji o dodatkowe uziemienia pionowe, przedłużenie istniejących lub zastosowanie<br />
przewodników o większych przekrojach nie pomaga?<br />
Odpowiedzią będzie GEM od Erico.<br />
GEM czyli materiał poprawiający rezystancję<br />
gruntu. Nie należy go w żadnym<br />
wypadku mylić z uziomem chemicznym.<br />
Tutaj bowiem opieramy się<br />
o podstawową instalację, trwale i bezpiecznie.<br />
ułatwiając jej odprowadzanie<br />
prądów do ziemi.<br />
GEM – rozwiązanie<br />
ponadstandardowe<br />
W niniejszym tekście nie będę rozważał<br />
kwestii prawnych, normatywnych,<br />
doboru lokalizacji dod. uziemień itp.<br />
Skupię się natomiast na kwestiach samych<br />
rozwiązań i technologii. Przybliżę<br />
wspomnianą wyżej naturalną<br />
i mineralną substancję, zwaną też uziomem<br />
sypanym. GEM to rozwiązanie<br />
zdecydowanie ponadstandardowe,<br />
traktowane często jak koło ratunkowe<br />
dla osiągnięcia zakładanych przez projektantów<br />
i normy dla systemu uziomowego,<br />
parametrów.<br />
GEM po wyrobieniu posiada konsystencję<br />
rzadkiego betonu (Fot. 1 i 2), co pozwala tworzyć<br />
z niego ławy, wlewać go w otwory skalne,<br />
obudowywać uziemienia pionowe itp. Substancja<br />
po kilkudziesięciu godzinach krzepnie,<br />
staje się trudna do uszkodzenia i bardzo<br />
odporna na działanie wód gruntowych. GEM<br />
posiada wymagane atesty środowiskowe i jest<br />
w pełni zgodny z normą PN-EN 62561-7, poświęconą<br />
właśnie materiałom poprawiającym<br />
rezystywność gruntu. Oporność masy GEM<br />
wynosi ok 2 ohmów na cm, co stanowi ok. 1%<br />
oporności standardowej masy bentonitowej.<br />
GEM jest substancją trwałą, nie wymagającą<br />
uzupełnień ani innych zabiegów zakresu<br />
utrzymania. Znakomicie sprawdza się<br />
w miejscach bardzo suchych, piaszczystych,<br />
żwirowych, kamienistych, czy wręcz litych<br />
skałach, gdzie wspaniale zwiększa efektywne<br />
pole powierzchni oddawania prądów z przewodnika<br />
uziemienia do otoczenia, jak również<br />
spisuje się w przypadkach gdzie nie ma możliwości<br />
głębokiego pogrążania uziomów pionowych<br />
lub są wyraźne deficyty powierzchni<br />
działki pod zabudowę instalacją uziemiającą.<br />
Erico udostępnia też aplikację komputerową,<br />
która pozwala łatwo wyliczyć poprawę parametrów<br />
uziemienia po zastosowaniu GEM, lub<br />
także ilość potrzebnego materiału dla osiągnięcia<br />
pożądanego efektu. Kalkulator jest darmowy<br />
i dostępny dla każdego ze strony www<br />
producenta jak i naszej (fhuPARTNER.pl).<br />
Czego się wystrzegać?<br />
Ku przestrodze należy wspomnieć, że szukając<br />
rozwiązania, warto pominąć uziemienia<br />
aktywne czy innego typu uziomy chemiczne,<br />
gdyż w znakomitej większości<br />
przypadków nie spełniają one norm PN-<br />
-EN 62561-2 jako uziemienia pionowe. Co<br />
więcej substancje aktywne, stanowiące ich<br />
komponent, nie tylko nie spełniają normy<br />
68 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PN-EN 62561-7, ale zawierają jawną wręcz<br />
informację o swojej szkodliwości, toksyczności<br />
czy innych działaniach drażniących<br />
zarówno dla człowieka jak i dla otoczenia.<br />
Tym samym nie nadają się do użytku tak<br />
profesjonalnego, jak również przydomowego.<br />
Dodatkowo substancje aktywne szybko<br />
wypłukiwane są przez fluktuujące wody<br />
gruntowe, typowe dla polskich warunków<br />
hydrologicznych. Światowe trendy zakładają<br />
odejście od substancji aktywnie obniżających<br />
rezystancję uziemienia na rzecz<br />
naturalnych substancji mineralnych, poprawiających<br />
uziemienie i przede wszystkim<br />
przebadanych na wydzielanie przewodzących<br />
jonów do wód gruntowych.<br />
Mam nadzieję, że wszystkie opisane wyżej<br />
rozwiązania sprawdzą się u Państwa – zarówno<br />
w inwestycji green fieldowej, gdzie<br />
występują trudne warunki glebowe lub<br />
hydrotechniczne, czy też przy niedoborze<br />
przestrzeni działki pod układanie instalacji<br />
uziemiejącej, a także w remontach instalacji<br />
obiektów przemysłowych, użyteczności<br />
publicznej i budynków mieszkalnych. Każde<br />
z nich na pewno jest rozwiązaniem solidnym<br />
jakościowo, gwarantującym użyteczność<br />
przez długi okres, co jest nie tylko kategorią<br />
ekonomiczną ale również, a może przede<br />
wszystkim, gwarantem bezpieczeństwa.<br />
Rafał Budniok,<br />
fhuPARTNER Czechowice-Dziedzice<br />
(fhupartner.pl)<br />
Jak stosować GEM?<br />
Wyróżnić można 4 zastosowania<br />
1. Budowa ław wokół poziomych przewodników<br />
uziemienia. Ława taka wylewana jest<br />
bezpośrednio na gruncie i najbardziej efektywny<br />
wynik (polepszenie rezystancji – ilość<br />
zużytej substancji) daje przy rozmiarach: na<br />
wysokość 2-3 cm pod i nad otaczanym przewodnikiem<br />
(co razem daje 4-6 cm wysokości),<br />
na szerokość ok. 10 cm.<br />
2. Budowa walca okalającego uziemienia pionowe<br />
(gdy np. nie ma możliwości głębokiego<br />
pogrążania uziomów pionowych). Najlepiej<br />
wtedy sprawdza się wlewana do otworu o<br />
średnicach 7 do 25 cm otaczającego uziom.<br />
1 2 3 4<br />
3. Budowa uziemienia pionowego w odwiercie<br />
skalnym, gdzie GEM pełni rolę przekaźnika<br />
pomiędzy uziomem prętowym a skałami<br />
otaczającymi uziom.<br />
4. Budowa uziemienia w naturalnej szczelinie<br />
skalnej w oparciu o giętką linkę (np. miedzianą)<br />
zalaną GEM, który szczelnie wypełni<br />
przestrzenie międzyskalne i umożliwi skuteczne<br />
odprowadzanie prądów.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
69
INTELIGENTNY<br />
budynek<br />
Poprawne przygotowanie<br />
okablowania<br />
do podłączenia urządzeń<br />
w systemie KNX<br />
Fot.: Z archiwum autorów<br />
Jedną z głównych zalet systemu<br />
KNX jest stosowanie sieci SELV –<br />
niskiego napięcia, która nie wymaga<br />
specjalnej ochrony przed bezpośrednim<br />
dotykiem, jeśli napięcie nie<br />
przekracza 25 V prądu zmiennego<br />
lub 60 V prądu stałego. Dzięki zastosowaniu<br />
takiego rodzaju zasilania<br />
instalacja elektryczna jest bezpieczna,<br />
a urządzenia elektroniczne mogą<br />
być dowolnie montowane, nawet<br />
w pomieszczeniach o dużej wilgotności,<br />
np. w łazienkach w pobliżu<br />
urządzeń sanitarnych. Ten rodzaj<br />
instalacji wymaga jednak dobrego<br />
przygotowania pod względem projektowym<br />
jak i montażowym.<br />
Podstawy budowy magistrali<br />
komunikacyjnej<br />
Przewód magistralny KNX jest to skrętka<br />
dwuparowa, którą przedstawia załączone<br />
zdjęcie (rys.1). Przewód posiada cztery<br />
żyły, zgrupowane w dwie pary: czerwono-czarna<br />
i żółto-biała. Dla potrzeb komunikacji<br />
i zasilania urządzeń systemu<br />
KNX wykorzystywana jest para czerwona<br />
i czarna. Para żółto-biała pozostaje<br />
niepodłączona. Można ją wykorzystać<br />
do ewentualnego, dodatkowego zasilania<br />
urządzeń, które tego wymagają. Ważną<br />
zasadą jest jednak to, że zasilanie to musi<br />
być zasilaniem typu SELV.<br />
Do przyłączania urządzeń oraz do przedłużania<br />
i rozgałęziania kabla magistralnego<br />
stosuje się standardową kostkę łączeniową<br />
KNX (rys. 2). Dzięki specjalnej<br />
budowie kostki łączeniowej KNX niej<br />
można odłączyć urządzenia od magistrali<br />
komunikacyjnej nie przerywając ciągłości<br />
przewodów magistralnych. Kostka składa<br />
się z dwóch części: czerwonej (plus)<br />
i czarnej (minus), do których poprzez wciskowe<br />
złącze sprężynowe możliwe jest<br />
podłączenie do 4 drutów (par dla kompletnej<br />
kostki) przewodu magistralnego.<br />
Poprawność przygotowania<br />
okablowania<br />
Podczas podłączania przewodów magistralnych<br />
należy pamiętać o kilku ważnych<br />
szczegółach, które uchronią nas<br />
od niechcianych problemów takich jak:<br />
utrata ciągłości<br />
brak komunikacji z urządzeniem<br />
zwarcie wyjścia zasilacza systemowego.<br />
Aby uniknąć wyżej wymienionych sytuacji<br />
musimy zwrócić uwagę na sposób przygotowania<br />
połączenia. Pierwszą z czynno-<br />
Fot.: Z archiwum autorów<br />
Rys. 1. Budowa kabla magistralnego Rys. 2. Kostka łączeniowa<br />
70 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
INTELIGENTNY<br />
budynek<br />
Fot.: Z archiwum autorów (x4)<br />
Rys. 3. Właściwe usunięcie izolacji Rys. 4. Wstępne założenie kostki Rys. 5. Właściwe założenie kostki<br />
ści jest czytelne oznakowanie przewodów<br />
KNX w celu weryfikacji projektu oraz<br />
zmniejszeniu prawdopodobieństwa pomyłki.<br />
Przewody czarny i czerwony należy<br />
odizolować na długość dokładnie 6<br />
mm, a parze nieużywanej należy usunąć<br />
odizolowane części przewodu (rys. 3).<br />
Odizolowane końcówki przewodów należy<br />
wprowadzić do kostki zgodnie z kolorami,<br />
a następnie skręcić oba przewody<br />
ze sobą. Bardzo ważne jest, aby podczas<br />
ściągania warstwy wierzchniej przewodu<br />
KNX (zielona izolacja) nie uszkodzić<br />
ekranu oraz pilota, którymi należy owinąć<br />
skręcone przewody, wraz z niewykorzystaną<br />
parą biało-żółtą. Znaczenie ma również<br />
estetyka wykonania, która wpływa<br />
na jakość instalacji. Jeżeli w kostce łączeniowej,<br />
połączone są dwie lub więcej<br />
par przewodu komunikacyjnego, należy<br />
bezwzględnie połączyć ekrany wszystkich<br />
przewodów, tak aby zapewnić ciągłość<br />
ekranowania. Na rysunkach nr 3, 4 oraz 5<br />
pokazano jak należy postępować podczas<br />
przygotowania połączenia. Na rysunku<br />
nr 6 pokazano jak nie powinno wyglądać<br />
Rys. 5.<br />
Niewłaściwe założenie kostki<br />
REKLAMA<br />
Nowy Scope<br />
Jak zawsze jedyny w<br />
swoim rodzaju.<br />
I teraz jeszcze lepszy<br />
niż kiedykolwiek.<br />
15:44<br />
Haustür<br />
100%<br />
Nouvelle Nowy interfejs użytkownika, nowy<br />
repeater, nowa technologia.<br />
Siedle App również dla systemu In-Home-Bus.<br />
www.siedle.pl<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
71
INTELIGENTNY<br />
budynek<br />
Fot.: Z archiwum autorów<br />
Rys. 7.<br />
Podłączanie urządzenia KNX do magistrali komunikacyjnej.<br />
Najbliższe terminy szkoleń KNX:<br />
Szkolenie podstawowe KNX<br />
24 - 27 września <strong>2015</strong> (czwartek- niedziela) Warszawa<br />
26 - 29 października <strong>2015</strong> (poniedziałek - czwartek) Siemianowice Śląskie<br />
5 - 8 listopada <strong>2015</strong> (czwartek-niedziela) Wrocław<br />
Szkolenie zaawansowane KNX<br />
8 – 11 października <strong>2015</strong> (czwartek - niedziela) Warszawa<br />
Szczegóły na www.knxpolska.org<br />
połączenie. Nieprawidłowości polegają<br />
na zbyt głębokim odizolowaniu pojedynczych<br />
żył przewodu magistralnego (szczególnie<br />
widoczne na żyłach czerwonych),<br />
pozostawieniu odizolowanego fragmentu<br />
żyły żółtej oraz niedokładnym, nieestetycznym<br />
zakończeniu ekranu przewodu.<br />
Podłączenie i parametryzacja<br />
urządzeń<br />
Po wcześniejszym przygotowaniu okablowania<br />
należy sprawdzić ciągłość magistrali<br />
na jej zakończeniach (magistrala KNX<br />
może być rozprowadzana w budynku<br />
w strukturze drzewiastej), oraz zmierzyć<br />
czy zostało doprowadzone odpowiednie<br />
napięcie. Napięcie na zakończeniach każdego<br />
przewodu magistralnego powinno<br />
mieścić się w zakresie od 21 V do 30 V<br />
napięcia stałego. W trakcie wykonywania<br />
pomiaru napięcia należy zwrócić uwagę<br />
aby nie były transmitowane żadne telegramy<br />
informacyjne. Transmisja informacji<br />
zmienia poziom napięcia zasilania. Poprawne<br />
zasilanie oraz ciągłość przewodu<br />
magistralnego pozwoli na bezpieczne podłączenie<br />
urządzeń (przycisków, czujek,<br />
elementów wykonawczych), bez ryzyka<br />
ich uszkodzenia. Podłączenie kolejnych<br />
urządzeń KNX odbywa się poprzez „wpinanie”<br />
przygotowanych wcześniej kostek<br />
łączeniowych do zacisków urządzenia<br />
(rys. 7). Kostka łączeniowa oraz n miejsce<br />
jej połączenia w urządzeniu KNX ma<br />
przygotowane specjalnie wyprofilowane<br />
wgłębienia (rys. 1) aby zapobiegające odwrotnemu<br />
połączeniu urządzenia. Dzięki<br />
tej konstrukcji, możliwe jest dołączanie<br />
urządzeń do systemy (lub ich odłączanie)<br />
również przy włączonym zasilaniu. Nie<br />
przerywa to pracy systemu, jeśli dołączamy<br />
do niego nowe urządzenia.<br />
Pamiętajmy, że podstawą prawidło działającego<br />
systemu KNX jest poprawnie<br />
wykonana instalacja magistrali komunikacyjnej<br />
oraz prawidłowo podłączone<br />
urządzenia. Rozwiązuje to bardzo wiele<br />
problemów spotykanych podczas uruchamiania<br />
oraz w trakcie działania automatyki<br />
domowej.<br />
Aleksandra Młynarczyk<br />
Oskar Gonta<br />
Andrzej Stachno<br />
Politechnika Wrocławska<br />
Certyfikowane Centrum Szkoleniowe KNX<br />
www.knxpolska.org<br />
72 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
INTELIGENTNY<br />
budynek<br />
PROMOCJA<br />
Inteligentny dom<br />
dla wymagających<br />
– ABB-free@home<br />
i ABB-Welcome<br />
74 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
INTELIGENTNY<br />
budynek<br />
Obecnie wymagający klienci szukają rozwiązań, które podnoszą standard<br />
i codzienne warunki ich życia. Ważne są dla nich aspekty efektywnego korzystania<br />
z budynku i energooszczędność, która zapewnia obniżenie kosztów eksploatacji<br />
i jest przyjazna środowisku. Dom ma być inteligentny, ale i prosty w obsłudze.<br />
To wszystko zapewnia nowy system sterowania automatyką domową ABB-free@home.<br />
Dostęp do jego funkcji można mieć nie tylko poprzez konwencjonalne przełączniki,<br />
ale również w aplikacji na smartfony i tablety.<br />
W zdigitalizowanym, zdominowanym<br />
przez urządzenia mobilne świecie inteligentne<br />
domy nie mogą pozostawać<br />
w tyle. Sterowanie oświetleniem, ogrzewaniem,<br />
urządzeniami czy roletami<br />
z dowolnego miejsca na Ziemi to już nie<br />
architektura hi-tech, a codzienność. Budynki<br />
z wysokim IQ, choć naszpikowane<br />
technologiami, są przede wszystkim wygodne<br />
i dostosowują się do zmiennych<br />
potrzeb domowników.<br />
Inteligentny dom w smartfonie<br />
Nowy system ABB-free@home dzięki<br />
funkcji obsługi przy pomocy smartfonu<br />
lub tabletu, daje domownikom nowe<br />
możliwości. Korzystanie z inteligentnego<br />
domu jest dzięki temu intuicyjne i proste,<br />
a telefon pełni funkcję pilota. Przykładowo<br />
wychodząc do pracy wystarczy jeden<br />
przycisk w darmowej aplikacji, by wyłączyć<br />
wszystkie urządzenia lub obniżyć<br />
temperaturę w pomieszczeniach. System<br />
dostosowuje dom do potrzeb mieszkańców,<br />
zapamiętując ulubione ustawienia<br />
– oświetlenia czy temperatury w pomieszczeniach.<br />
Pod kontrolą są również<br />
rolety i markizy. Można nimi sterować<br />
z dowolnego miejsca lub same dostosują<br />
się do warunków pogodowych. Np. markizy<br />
zwiną się podczas wiatru, by uniknąć<br />
zniszczeń.<br />
z wideofonem i systemem komunikacji<br />
domowej ABB-Welcome. Kamera może<br />
również wykonać zdjęcia odwiedzających.<br />
A jeśli gość pojawi się o zmroku,<br />
światła przed domem zapalą się automatycznie,<br />
by obraz był wyraźniejszy.<br />
Oszczędność w eksploatacji<br />
Co bardzo ważne dla inwestorów, nakłady<br />
poniesione na system zwracają<br />
się w krótkim czasie, dzięki zapewnieniu<br />
energooszczędności i tym samym<br />
niższym kosztom eksploatacji budynku.<br />
Nowoczesne funkcje systemu umożliwiają<br />
oszczędzanie energii np. poprzez<br />
dostosowanie temperatury do trybu życia<br />
mieszkańców. W nocy lub w czasie<br />
pracy może się ona automatycznie obniżać.<br />
System potrafi też optymalnie regulować<br />
temperaturę poprzez doświetlenie<br />
pomieszczeń sterując żaluzjami<br />
i roletami bez zbędnego wykorzystywania<br />
energii grzewczej. Ponadto montaż<br />
systemu nie wymaga dodatkowych prac<br />
budowlanych. Do jego instalacji potrzebny<br />
jest jedynie przewód magistrali.<br />
Wszystkie te aspekty czynią system<br />
ABB-free@home innowacyjnym, ale<br />
również dostępnym dla klientów poszukujących<br />
nowoczesnych i wygodnych<br />
rozwiązań.<br />
<br />
•<br />
Większe bezpieczeństwo<br />
Budynek z system Free@home jest również<br />
bezpieczniejszy – w czasie nieobecności<br />
mieszkańców może symulować ich<br />
obecność przez zapamiętywanie domowych<br />
rytuałów, sterując oświetleniem<br />
i urządzeniami. Aplikacja w tablecie<br />
i smartfonie pokaże również kto podczas<br />
nieobecności domowników odwiedzał<br />
dom, ponieważ system jest zintegrowany Fot. 1. Termoregulator systemu ABB-free@home<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
75
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Oni nie ściemniają<br />
W branży elektroinstalacyjnej zostały obalone powszechne założenia. Inżynierowie<br />
firmy Hager udowodnili, że 9+16>400. Mowa o nowej platformie elektroniki<br />
Berker.Net, która oferuje użytkownikom czterysta funkcji, wykorzystując jedynie<br />
dziewięć mechanizmów oraz szesnaście nasadek. Dodatkowo w nowej platformie<br />
zastosowano dwukierunkową komunikację radiową. Teraz każdy element jest<br />
równocześnie nadajnikiem i odbiornikiem oraz można go zintegrować z systemem<br />
KNX inteligentnych budynków. O tym wyjątkowym systemie opowiada Jacek Grenda<br />
i Tomasz Łakomy, kierownicy produktu z firmy Hager<br />
Fot. 1.<br />
Berker.Net inowacyjny system sterowania<br />
76 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Czym dokładnie jest Berker.Net?<br />
Jacek Grenda: To nowa platforma elektroniki<br />
w ramach osprzętu elektroinstalacyjnego<br />
marki Berker. Najprościej<br />
mówiąc, składa się z elementów elektronicznych,<br />
które wchodzą w miejsce zwykłych<br />
włączników, pozwalając na sterowanie<br />
oświetleniem i roletami.<br />
Z czego składa się ta platforma?<br />
Tomasz Łakomy: Podstawowym elementem<br />
jest mechanizm, który definiuje<br />
konkretną funkcję np. sterowanie<br />
oświetleniem albo roletami. Aby dopełnić<br />
funkcjonalność, na mechanizm montujemy<br />
elektroniczną nasadkę. Taką nasadką<br />
w zależności od potrzeb, może być zwykły<br />
przycisk, zegar ze sterowaniem czasowym<br />
lub czujnik ruchu.<br />
Czym różni się najnowsza platforma<br />
od swojej poprzedniczki?<br />
T.Ł.: Cechą wyróżniającą jest to, że platforma<br />
posiada tylko 9 mechanizmów, we<br />
wcześniejszej ofercie było ich ponad 16.<br />
A co wyróżnia platformę na tle konkurencji?<br />
J.G.: System możemy zastosować w każdej<br />
instalacji, nawet tej już istniejącej.<br />
Został tak przygotowany, żeby umożliwić<br />
wymianę tradycyjnego łącznika na elektroniczny<br />
odpowiednik w każdej instalacji<br />
niezależnie czy nowej czy starszej. Istnieje<br />
również możliwość ściemniania coraz<br />
popularniejszych energooszczędnych,<br />
a w szczególności LEDowych, źródeł<br />
światła bez żadnej przeróbki instalacji.<br />
O czym jeszcze warto wspomnieć, co<br />
jest takiego charakterystycznego?<br />
J.G.: Wszystkie komponenty naszej instalacji<br />
elektrycznej można rozszerzyć<br />
o funkcje komunikacji radiowej. To znaczy,<br />
że elementy obsługiwane ręcznie<br />
po zamianie nasadki mogą być sterowne<br />
drogą bezprzewodową, dodatkowo uzyskując<br />
nową funkcjonalność, która pozwala<br />
stworzyć zaczątki tzw. inteligentnych<br />
systemów. Dają one dużo większe<br />
Fot. 2.<br />
Pilot radiowy Berker.Net<br />
możliwości sterowania niż tradycyjna<br />
instalacja.<br />
W jakich systemach można zainstalować<br />
platformę?<br />
J.G.:W systemach konwencjonalnych,<br />
gdzie bazujemy na standardowej instalacji<br />
i połączeniu przewodowym poszczególnych<br />
elementów oraz w systemach sterowania<br />
bezprzewodowego.<br />
Jaka jest różnica między tymi<br />
systemami?<br />
J.G.: Konwencjonalne rozwiązanie wymaga<br />
przygotowania odpowiedniego<br />
okablowania. Rozwiązanie radiowe daje<br />
możliwość rozbudowy bez ingerencji<br />
w strukturę ścian, co pociągałoby za sobą<br />
nieunikniony remont domu. Wystarczy,<br />
że podmienimy standardowe łączniki<br />
na sterowniki radiowe systemu Berker.Net<br />
Przy wspomnianym systemie często<br />
pojawia się słowo quiklink, co ono<br />
znaczy?<br />
T.Ł.: Tę nazwę można podzielić na dwa<br />
słowa: szybki i połączenie, czyli „szybkie<br />
połączenie”. System radiowy charakteryzuje<br />
się bardzo prostą funkcją konfiguracji,<br />
czyli programowania. Każdy<br />
z elementów radiowych wyposażony jest<br />
w przycisk konfiguracji, a wszystkie odbiorniki<br />
posiadają przycisk funkcyjny.<br />
Posługując się tymi dwoma przyciskami,<br />
możemy stworzyć powiązania oraz zdefiniować<br />
żądaną funkcję sterowania bezprzewodowego<br />
między elementami.<br />
Ile czasu zajmuje programowanie?<br />
J.G.: Bardzo mało. Całe programowanie<br />
odbywa się w pięciu krokach. Uruchamiamy<br />
proces konfiguracji. Wybieramy<br />
nadajnik. Wybieramy odbiornik, którym<br />
nadajnik będzie sterował. Ustawiamy<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
77
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
na odbiorniku funkcje. Zapisujemy te<br />
funkcje i kończymy konfigurację. To wyjaśnienie<br />
najprawdopodobniej zajęło więcej<br />
czasu niż zaprogramowanie w praktyce.<br />
Na czym polega komunikacja radiowa,<br />
ale już dwukierunkowa?<br />
SŁABA JAKOŚĆ<br />
T.Ł.: To jest kolejna wyróżniająca cecha<br />
naszego rozwiązania radiowego. Na<br />
rynku jest dużo systemów radiowych,<br />
ale większość z nich to są systemy jednokierunkowe.<br />
Jest nadajnik i odbiornik,<br />
jednak nadajnik może sterować tylko<br />
w jednym kierunku odbiornikiem. Nasz<br />
system wykorzystuje komunikację dwukierunkową,<br />
tutaj każdy element, który<br />
jest odbiornikiem, może być równocześnie<br />
nadajnikiem i sterować dodatkowo<br />
innym elementem. Podam prosty przykład.<br />
Podłączając do lampy ściemniacz<br />
z klawiszem radiowym, mamy możliwość<br />
sterowania ręcznego natężeniem oświetlenia,<br />
dodatkowo możemy kontrolować<br />
nasz ściemniacz zdalnie za pomocą pilota.<br />
To jest typowy przykład systemu<br />
jednokierunkowego. Teraz dodając dwukierunkowość<br />
do systemu uzyskujemy<br />
możliwość wykorzystania klawisza<br />
ściemniacza również jako nadajnik. Czyli<br />
poza funkcją sterowania ręcznego i odbierania<br />
sygnału z pilota, możemy dodatkowo<br />
wysłać komendę do innego odbiornika,<br />
np. załączając oświetlenie w pokoju.<br />
Jednocześnie możemy wyłączyć światło<br />
w korytarzu lub, poprzez zastosowanie<br />
klawisza podwójnego, lewą jego część<br />
przypisać do sterowania ściemniaczem,<br />
a prawą na dodatkowe sterowanie innymi<br />
odbiornikami np. roletą. Oczywiście to<br />
jest uproszczony przykład, a funkcjonalność<br />
jaką uzyskujemy dzięki komunikacji<br />
dwukierunkowej, jest bardzo szeroka.<br />
Często w materiałach związanych<br />
z Berker.net pojawia się skrót KNX<br />
RF. Co on oznacza w kontekście<br />
platformy?<br />
T.Ł.: Do komunikacji radiowej nie stworzyliśmy<br />
własnego protokołu, jak robi<br />
to konkurencja, ale zastosowaliśmy rozwiązanie,<br />
które jest już standardem czyli<br />
wykorzystaliśmy istniejący protokół komunikacyjny<br />
systemu KNX. Wszystkie<br />
urządzenia radiowe wykorzystują standard<br />
komunikacji KNX RF, który jest<br />
powszechnie obecny w systemach sterowania<br />
budynkami. To jest kolejny atut<br />
platformy Berker.Net. Wszystkie elementy<br />
radiowe możemy zintegrować z systemem<br />
inteligentnego budynku, czyli tak<br />
naprawdę platforma Berker.Net jest rozwiązaniem<br />
bardzo szerokim i uniwersalnym.<br />
Znajduje zastosowanie od urządzeń<br />
standardowych instalacji, poprzez urządzenia<br />
z komunikacją radiową, zwiększających<br />
funkcjonalność zwykłej instalacji,<br />
do systemów KNX inteligentnych budynków.<br />
Często zdarza się, że przygotowując<br />
inteligentną instalację, wydaje się nam<br />
że przewidzieliśmy wszelkie możliwości<br />
sterowania. Budynek jest wykończony,<br />
a tu okazuje się, że pojawia się nowy obwód<br />
oświetleniowy i niestety instalacja<br />
nie jest przygotowana, żeby fizycznie<br />
podłączyć ją do systemu. W tej sytuacji<br />
wystarczy, że do nowego obwodu dodamy<br />
element radiowy i już jest w pełni kompatybilny<br />
z systemem przewodowym.<br />
Fot. 3.<br />
Berker.Net szeroka funkcjonalność z wykorzystaniem funkcji radiowych.<br />
Bardziej szczegółowych informacji<br />
o platformie Berker.Net oraz praktycznych<br />
wskazówkach montażowych udzielamy<br />
na szkoleniach w ramach Akademii<br />
Hager, na które serdecznie zapraszamy.<br />
78 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
79
INTELIGENTNY<br />
budynek<br />
Inteligentny bezprzewodowy<br />
system sterowania EXTA FREE<br />
– komfortowe sterowanie<br />
roletami w przystępnej cenie<br />
PROMOCJA<br />
Bezprzewodowy system stertowania EXTA FREE wzbogacony o jednostkę centralną<br />
EFC-02 to pełna kontrola nad roletami okiennymi w całym budynku, a także<br />
bramami garażowymi i wjazdowymi.<br />
Aplikacja umożliwia zarządzanie<br />
roletami z podziałem na poziomy<br />
i pomieszczenia budynku. Skróty<br />
widoczne na pulpicie smartfona pozwalają<br />
na błyskawiczne otwieranie<br />
bram wjazdowych i garażowych oraz<br />
opuszczanie/podnoszenie wszystkich<br />
rolet jednym kliknięciem. Opcja zaprogramowania<br />
funkcji czasowych umożliwia<br />
użytkownikom systemu sterowanie roletami<br />
zgodnie z zadanym harmonogramem. W ramach<br />
systemu EXTA FREE roletami można<br />
zarządzać również z poziomu nadajników<br />
EXTA FREE oraz tradycyjnych łączników<br />
żaluzjowych (sterowanie lokalne, centralne,<br />
ustawienia komfortowe).<br />
Sterowanie roletami okiennymi<br />
za pomocą bezprzewodowego<br />
sterownika SRP-02<br />
Sterownik rolet SRP-02 pozwala na sterowanie<br />
przewodowe oraz bezprzewodowe<br />
z dowolnego, dwukanałowego nadajnika<br />
systemu EXTA FREE lub jednostki centralnej<br />
EFC-02. Każdą roletą można sterować<br />
lokalnie za pomocą pilotów radiowych,<br />
bezprzewodowych nadajników klawiszowych<br />
czy pilotów TV zapisanych w pamięci<br />
translatora RTI-01.<br />
Sterowanie lokalne,<br />
centralne i grupowe<br />
Każdy sterownik rolet może być kontrolowany<br />
za pomocą nadajników radiowych<br />
systemu EXTA FREE dzięki unikalnym<br />
kodom cyfrowym zapisanym w pamięci<br />
sterownika. Takie rozwiązanie pozwala<br />
na gromadzenie poszczególnych sterowników<br />
grupy i ich łatwą kontrolę. Możliwe<br />
jest także centralne sterowanie wszystkimi<br />
roletami w budynku.<br />
Fot.: Zamel<br />
Fot. 1. Sterownik rolet z wbudowaną radiolinią SRP-02<br />
Programowanie czasu<br />
podnoszenia i opuszczania rolet<br />
Wykorzystując centralny programator<br />
czasowy tygodniowy ZCM-12<br />
oraz nadajnik radiowy na szynę TH-<br />
35 typu RNM-10 można w prosty sposób<br />
zaprogramować czas podnoszenia<br />
80 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
INTELIGENTNY<br />
budynek<br />
i opuszczania rolet. W programatorze czasowym tygodniowym<br />
ZCM-12 należy wprowadzić określone godziny w danym dniu tygodnia.<br />
Programator wysyła sygnał do nadajnika RNM-10. Nadajnik<br />
przekazuje radiowo polecenie podniesienia lub opuszczenia rolet<br />
bezpośrednio do poszczególnych odbiorników SRP-02.<br />
Sterownik linii centralych SRP-03<br />
Sterownik linii centralnych SRP-03 pozwala na centralne, bezprzewodowe<br />
sterowanie grupą przewodowych sterowników rolet<br />
typu SRP-01. Urządzenie wysyła do linii sterowania centralnego<br />
impulsy sterujące. Jest to idealne rozwiązanie modyfikujące istniejące,<br />
przewodowe instalacje sterowania roletami. Zasadę działania<br />
urządzenia ilustruje rysunek 2.<br />
Rys. 1.<br />
Pomieszczenie wyposażone<br />
w urządzenia systemu EXTA FREE<br />
Rys.: Zamel Rys.: Zamel<br />
Nowości w grupie EXTA FREE<br />
Pilot P-256/36 – możliwość komfortowego<br />
sterowania 36 odbiornikami<br />
Nowy pilot 36-kanałowy pozwala na komfortowe<br />
niezależne sterowanie aż 36 kanałami<br />
odbiorników systemu EXTA<br />
FREE lub 18 sterownikami rolet<br />
SRP-02. Zastosowanie pilota<br />
P-256/36 pozwala na sterowanie<br />
indywidualne każdej z rolet, sterowanie<br />
grupowe lub centralne.<br />
Pilot posiada podświetlany<br />
pierścień. Podświetlenie poszczególnych<br />
diod to informacja<br />
na temat aktywnego<br />
w danym momencie banku<br />
klawiszy.<br />
RWS-311 - sprawdzona<br />
konstrukcja radiowego<br />
wyłącznika sieciowego<br />
RWS teraz dostępna<br />
w ramach systemu<br />
bezprzewodowego<br />
Radiowe wyłączniki sieciowe<br />
przeznaczone są do bezprzewodowego<br />
sterowania oświetleniem<br />
zewnętrznym, pompami,<br />
napędami oraz innymi elementami<br />
instalacji usytuowanymi w trudno dostępnych<br />
miejscach. Nowa konstrukcja<br />
współpracuje z nadajnikami systemu EXTA FREE takimi<br />
jak: piloty, nadajniki klawiszowe, nadajniki dopuszkowe.<br />
Urządzenia dostępne są także w zestawie z pilotem.<br />
Rys. 2.<br />
Zasada działania sterownika linii centralnych<br />
(centralnego) SRP-03<br />
Nadajniki RNK-02/W<br />
i RNK-04/W<br />
– teraz także<br />
dostępne<br />
w kolorze białym<br />
Dostępne dotychczas<br />
w kolorze<br />
kremowym nadajniki<br />
klawiszowe<br />
RNK-02/W i RNK-<br />
-04/W teraz można<br />
nabyć także w kolorze<br />
białym.<br />
Fot.: Zamel (x3)<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
81
POMIARY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Mierniki cęgowe<br />
Niezawodny, wielofunkcyjny, poręczny, dokładny, czytelny, bezpieczny – to cechy<br />
dobrego miernika cęgowego. Na rynku nie brakuje mierników stanowiących kompleksowe<br />
przyrządy pomiarowe, dlatego, aby pomóc naszym Czytelnikom w doborze<br />
najlepszego do ich potrzeb miernika, na następnych stronach przedstawiamy<br />
przegląd tego typu urządzeń.<br />
Fot. 1.<br />
Mierniki cęgowe to jedno z podstawowych narzędzi elektromontera<br />
czy serwisanta systemów zasilania lub maszyn i urządzeń zasilanych<br />
energią elektryczną.<br />
Fot.: Fluke<br />
Mierniki cęgowe to jedno z podstawowych<br />
narzędzi elektromontera czy serwisanta<br />
systemów zasilania lub maszyn i urządzeń<br />
zasilanych energią elektryczną. Świetnie<br />
sprawdzają się przy pracach związanych<br />
z diagnozowaniem usterek sieci sterujących<br />
i kontroli jakości zasilania.<br />
Za ich pomocą możemy mierzyć zarówno<br />
prąd stały, jak i przemienny. Są to urządzenia<br />
bardzo elastyczne – mimo że przyjęło<br />
się, że znajdują zastosowanie przy<br />
pomiarze prądu o wartości powyżej 1 A.,<br />
na rynku znajdziemy i takie, dzięki którym<br />
istnieje możliwość pomiaru bardzo<br />
małych wartości prądu.<br />
Mierniki te to również przyrządy wielofunkcyjne<br />
– umożliwiają pomiar rezystancji,<br />
pojemności, częstotliwości oraz<br />
ciągłości obwodu elektrycznego. Niektóre<br />
wyposażone są także w tester diod czy<br />
przydatną często funkcję umożliwiającą<br />
pomiar prądu rozruchu. Kolejne funkcjonalności<br />
mierników cęgowych to pomiar<br />
pętli prądowej i napięciowej oraz generowanie<br />
sygnału prądowego 4 – 20 mA<br />
i napięciowego 0 – 10 V. Ważną cechą<br />
mierników jest możliwość mierzenia rezystancji<br />
i ciągłości połączeń. Warto również<br />
dodać, że niektóre modele mierników<br />
cęgowych pozwalają na pomiar wartości<br />
skutecznej TrueRMS prądu przemiennego<br />
oraz mocy czynnej, biernej oraz pozornej<br />
w zakresie do 600 kW/kVA/kVAR. Nowoczesne<br />
przyrządy wyposażone są w analizator<br />
charakteru obciążenia oraz funkcję<br />
pomiaru mocy i współczynnika PF. Wyposaża<br />
się je także w możliwość pomiaru<br />
i rejestracji zużycia energii w układach<br />
1-fazowych i 3-fazowych zrównoważonych.<br />
Interesujące rozwiązanie stanowi<br />
82 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
POMIARY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
też pomiar napięcia o niskiej impedancji<br />
wejścia. Ciekawym rozwiązaniem, sprawdzającym<br />
się zwłaszcza w trudnych warunkach<br />
pracy jest elastyczna sonda pomiarowa,<br />
ułatwiająca pomiar w miejscach<br />
trudnodostępnych, takich jak ciasne szafki<br />
czy wiązki przewodów.<br />
Kupując miernik cęgowy, który będzie<br />
używany w warunkach przemysłowych<br />
należy zwrócić uwagę na stopień ochrony,<br />
jaki zapewnił jego producent, ergonomię<br />
produktu (możliwość obsługi jedną<br />
ręką i „pewny chwyt”) oraz odporność<br />
na uszkodzenia mechaniczne. Równie<br />
ważnym elementem jest wyraźny<br />
wyświetlacz.<br />
Wybierając miernik cęgowy szczególną<br />
uwagę zwrócić należy na kwestie bezpieczeństwa.<br />
Najnowsze wymagania w tym<br />
zakresie oparte są o standard IEC61010<br />
(EN61010). Zgodnie z nim przyjmuje się<br />
cztery kategorie bezpieczeństwa oparte<br />
o trzy główne kryteria ochrony - ustalony<br />
stan napięcia, napięcie szczytowe impulsu<br />
stanu nieustalonego oraz impedancję<br />
źródła. Poszczególne kategorie CAT<br />
są przypisane określonym grupom systemów<br />
dystrybucji energii. Sprzęt elektroniczny<br />
odpowiada więc kategorii<br />
I a jednofazowe obciążenie podłączone<br />
do gniazdek sieciowych to kategoria II.<br />
Do kategorii III zalicza się zasilanie trójfazowe,<br />
obejmujące również jednofazowe<br />
oświetlenie komercyjne. Z kolei kategorię<br />
IV stanowi zasilanie trójfazowe w miejscu<br />
przyłącza elektrycznego oraz każdy przewodnik<br />
zewnętrzny. Oznaczenia poszczególnych<br />
kategorii (CAT I – IV) powinny<br />
znajdować się na obudowach przyrządów<br />
pomiarowych.<br />
Jak zatem wybrać przyrząd, który będzie<br />
odpowiedni pod kątem kategorii<br />
bezpieczeństwa? Jednym ze sposobów<br />
jest uwzględnienie możliwie najmniej<br />
korzystnych scenariuszy, jakie mogą wystąpić<br />
w codziennej pracy. Warto zatem<br />
wybrać miernik o najwyższej kategorii,<br />
z którą można zetknąć się podczas pomiarów.<br />
Kategoria CAT jest tym wyższa,<br />
im wyższa jest wartość prądu zwarcia. Im<br />
bliżej użytkownik przyrządu znajduje się<br />
źródła zasilania, tym wyższa powinna być<br />
kategoria bezpieczeństwa. Można powiedzieć<br />
również, że im wyższa impedancja<br />
źródła, tym niższa kategoria CAT.<br />
Podsumowując – szykując się do kupna<br />
miernika cęgowego należy zwrócić uwagę<br />
na ergonomię – łatwość obsługi i czytelny,<br />
a zarazem funkcjonalny wyświetlacz.<br />
Na etapie wyboru ważna jest również<br />
rozdzielczość pomiarowa i odpowiedni<br />
zakres pomiarowy. Kolejny element warty<br />
uwagi to funkcje pomiarowe, do których<br />
należy możliwość pomiaru napięcia i prądu<br />
(zarówno przemiennego jak i stałego),<br />
pojemności, częstotliwości, oporności<br />
oraz wartości TrueRMS. Ważna jest automatyzacja<br />
procesu pomiarów oraz sposób<br />
wymiany danych z komputerem. Kluczowym<br />
kryterium wyboru zawsze będzie<br />
stopień ochrony, jaki zapewnia nam wybrane<br />
urządzenie.<br />
Na kolejnych stronach prezentujemy<br />
wybrane produkty dostępne na rynku.<br />
REKLAMA<br />
TG165_Ad Electrical_175x117_PL.indd 1 05/08/15 15:11<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
83
PRZEGLĄD<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Przegląd mierników cęgowych<br />
Producent/dystrybutor<br />
Producent: UNI-T<br />
Dostępne w: ASC TECHNOLOGIE<br />
Producent: UNI-T<br />
Dostępne w: ASC TECHNOLOGIE<br />
Model KT203 UT-203<br />
Pomiar prądu AC<br />
Pomiar prądu DC<br />
zakres 0-400 A 40A/400A<br />
0-40A: ±(3%+8c)<br />
dokładność<br />
40-400A:<br />
40A - ±(2,5%+8)<br />
15-299,9A ±(3,5%+6c)<br />
400A - ±(2,5%+5)<br />
300-400A: ±(4%+6c)<br />
zakres 0-400 A 40A/400A<br />
dokładność<br />
0-40A: ±(3%+8c)<br />
40-400A:<br />
15-299,9A ±(3,5%+6c)<br />
300-400A: ±(4%+6c)<br />
40A - ±(2%+5)<br />
400A - ±(2%+3)<br />
zakres 0...400-600V 4V/40V/400V/600V<br />
Pomiar napięcia AC<br />
4-400V - ±(1%+5)<br />
dokładność<br />
±(2%+5c)<br />
600A - ±(1,2%+5)<br />
zakres 0...400-600V 400mV/4V/40V/400V/600V<br />
Pomiar napięcia DC<br />
400mV - ±(0,8%+3)<br />
dokładność<br />
±(1,5%+5c)<br />
4-400V - ±(0,8%+1)<br />
600A - ±(1%+3)<br />
zakres 0...400-4000W 400/4k/40k/400k/4M/40Mohm<br />
400Ω - ±(1,2%+2)<br />
Pomiar rezystancji<br />
4-400kΩ - ±(1%+2)<br />
dokładność<br />
±(2,0%+5c)<br />
4MΩ - ±(1,2%+2)<br />
40MΩ - ±(1,5%+2)<br />
Pomiar ciągłości Sygnał akustyczny dla R
PRZEGLĄD<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Przegląd mierników cęgowych<br />
UNI-T / AVT Korporacja UNI-T / AVT Korporacja BRYMEN<br />
UT-204 UT-206 A BM197<br />
400 A 1000 A 2000A<br />
2.5 % 3,00% 2,0%+5c<br />
2000A<br />
2,0% +5c<br />
600 V 600 V 1000V<br />
1.2 % 1.5 % 1,2% +5c<br />
600 V 600 V 1000V<br />
1,00% 1,00% 0,5% +5c<br />
40 M 40 M 40,00MΩ<br />
1.5 % 1.5 % 0,5%+5c<br />
+ + Tak<br />
- - Tak, 2000µF<br />
- 10 MHz Tak, 2kHz<br />
- -40 - +1000 Tak<br />
II - 600V II - 600V CAT IV 1000V AC/DC<br />
- - IP54<br />
- - Ø55mm max<br />
- -<br />
- 0 - +40 0~40°C (RH
PRZEGLĄD<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Przegląd mierników cęgowych<br />
Producent/dystrybutor SONEL S.A SONEL S.A<br />
Model CMP-400 CMP-2000<br />
Pomiar prądu AC<br />
zakres 0,000…400 A 0,0…1500 A TRMS<br />
dokładność ±(2,5% w.m. + 8 cyfr) ±(2% w.m. + 10 cyfr)<br />
Pomiar prądu DC<br />
zakres<br />
dokładność<br />
0,0 … 2000 A<br />
±(2% w.m. + 5 cyfr)<br />
Pomiar napięcia AC<br />
Pomiar napięcia DC<br />
zakres - 0,0 mV…750V<br />
dokładność - ±(1,5% w.m. + 8 cyfr)<br />
zakres 0,0 mV…600 V 0,0 mV…1000V<br />
dokładność ±(1,8% w.m. + 8 cyfr) ±(0,5% w.m. + 2 cyfry)<br />
zakres 400,0 Ω…40,00 MΩ 0,0 Ω…66,00 MΩ<br />
Pomiar rezystancji<br />
dokładność ±(1,5% w.m. + 2 cyfry) ±(1,0% w.m. + 5 cyfr)<br />
Pomiar ciągłości sygnał dźwiękowy dla R
PRZEGLĄD<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Przegląd mierników cęgowych<br />
Fluke Europe BV Fluke Europe BV Megger Megger<br />
Fluke a3003FC Fluke a3004FC DCM340 DCM1500<br />
0 do 600A AC 0 do 1500A<br />
2,5% w.m. + 5 cyfr (50-60Hz AC) 2,5% w.m. +7 cyfr (50-60Hz AC)<br />
od 1,0 A do 999,9 A DC<br />
od 1000 A do 2000 A DC<br />
2% ±5 cyfr<br />
2,5% ±5 cyfr<br />
od 0,05 mA do 20,99 mA DC<br />
od 21,0 mA do 99,9 mA DC<br />
0,2% ±5 cyfr<br />
1,0% ±5 cyfr<br />
0 do 600A 0 do 1500A<br />
1,9% w.m. +10 cyfr 2,5% w.m. +7 cyfr<br />
0 do 600V 0 do 750V<br />
1% w.m. + 5 cyfr (50-500Hz) 1% w.m. +5 cyfr(50-500Hz)<br />
1 do 600V 0 do 1000V<br />
1% w.m. + 2 cyfry 0,7% w.m + 2 cyfry<br />
0-400 Ω 0-400 Ω<br />
1% w.m. + 3 cyfry 1% w.m. + 3 cyfry<br />
Nie Nie Tak, sygnał dźwiękowy
PRZEGLĄD<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Przegląd mierników cęgowych<br />
Producent/dystrybutor Benning Benning<br />
Model CM 11 CM 2<br />
Pomiar prądu AC<br />
zakres 0,1 mA – 20 A 100 mA – 300 A<br />
dokładność +- 1% 1-3%<br />
Pomiar prądu DC<br />
Pomiar napięcia AC<br />
Pomiar napięcia DC<br />
zakres 0,1 mA – 10 A 10 mA – 300 A<br />
dokładność +- 1-3 % 1-2 %<br />
zakres 0,01V – 300 V 1 mV – 600 V<br />
dokładność +- 1,2% 2- 1,5%<br />
zakres 0,01 V – 300V 0,1 mV -600 V<br />
dokładność +- 1% 0,5%<br />
zakres 0,1Ω – 500kΩ 0,1 Ω - 40 MΩ<br />
Pomiar rezystancji<br />
dokładność +-1% 0,9 -2,5 %<br />
Pomiar ciągłości Tak Tak (50Ω)<br />
Pomiar pojemności - -<br />
Pomiar częstotliwości - -<br />
Pomiar temperatury - -<br />
Kategoria bezpieczeństwa KAT III300V CAT III 300 V<br />
Stopień ochrony obudowy - -<br />
Zakres pojemności cęgów<br />
dla przewodów<br />
23mm<br />
25 mm<br />
Zakres pojemności cęgów<br />
dla szynoprzewodów<br />
23mm<br />
25 mm<br />
Zakres temperatury pracy 0°C - 50°C 0°C – 50 °C<br />
Funkcje miernika TRUE RMS True RMS, HOLD, MAX<br />
Zgodność z normami EN 61010-031 EN 61010-031<br />
Sposób zapisu i transferu danych z pomiaru - -<br />
Waga urządzenia - -<br />
Długość gwarancji 24 miesiące 24 miesiące<br />
Cena katalogowa netto 1349,00 844,02<br />
88 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
PROMOCJA<br />
POMIARY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Nowości w ofercie<br />
mierników Benninga<br />
Niemiecka firma Benning wprowadziła do swojej oferty kilka nowych produktów,<br />
które pozwalają wykonywać pomiary w sposób bezpieczny dla użytkownika.<br />
Elastyczne cęgi prądowe<br />
Możemy pochwalić się nowymi urządzeniami<br />
CFlex 1 oraz Cflex 2, które pozwalają<br />
wykonywać pomiary prądu AC<br />
do 3000 A. Jako jedyni dajemy możliwość<br />
testowania tak dużych prądów tego typu<br />
urządzeniami. Wielokrotnie osoby wykonujące<br />
pomiary spotykają się z sytuacją,<br />
gdzie wiązki kabli ułożone są bardzo ściśle<br />
i nie jesteśmy w stanie włożyć i zamknąć<br />
prądowych cęgów pomiarowych. W takiej<br />
sytuacji rozwiązaniem są elastyczne cęgi<br />
prądowe firmy BENNING, które wcisną<br />
się w każdą szczelinę pozwalając wykonać<br />
pomiar prądu w pojedyńczym przewodzie<br />
lub wiązce kabli. Maksymalna średnica<br />
przewodów, które możemy zmierzyć wynosi<br />
aż 46cm co daje prawie nieograniczone<br />
możliwości.<br />
Jaki miernik wybrać<br />
Różnica pomiędzy tymi dwoma miernikami<br />
polega na tym, że CFelx 1 nie jest<br />
urządzeniem samodzielnym. Potrzebne<br />
jest podłączenie do miernika, który wskaże<br />
wynik pomiaru – i tu po raz kolejny<br />
Benning pokazuje swoją elastyczność –<br />
CFlex 1 możemy podłączyć do multimetru<br />
wskazującego napięcie jakiejkolwiek<br />
firmy. Jest to praktycznie niespotykane,<br />
dlatego że większość producentów przygotowuje<br />
tak swoje urządzenia/adaptery,<br />
aby były kompatybilne tylko ze sobą.<br />
CFlex 2 swoją „wyższość” pokazuje<br />
dzięki wbudowanemu wyświetlaczowi<br />
oraz metodzie pomiarowej TRUE RMS,<br />
gwarantując wysoką dokładność nawet<br />
zniekształconego sygnału. Powyższe<br />
urządzenia uzupełniają BENNINGową<br />
rodzinę cęgowych mierników prądowych<br />
o super elastyczne urządzenia do pomiaru<br />
dużych prądów.<br />
Tester wirowania faz oraz połączeń<br />
Kolejnymi miernikami, które chciałbym<br />
zaprezentować są Dutest Pro oraz Tritest<br />
Pro. Nowy design oraz dodatkowe<br />
funkcje odświerzają ofertę BENNINGa<br />
w tym zakresie. Urządzenie Dutest Pro<br />
wskazuje poziom mierzonej rezystancji<br />
na diodach i sygnalizuje wynik sygnałem<br />
dzwiękowym i/lub świetlnym. Jesteśmy<br />
w stanie zmieniać natężenia dźwięku,<br />
tak aby dostosować głośność do naszych<br />
upodobać i głośności otoczenia. Jeśli będziemy<br />
starać się wykonać pomiar ciągłości,<br />
ale podłączymy miernik do przewodów<br />
pod napięciem, usłyszymy sygnał<br />
dźwiękowy i rozbłysną dwie czerwone<br />
diody (przy wykryciu napięcia przemiennego).<br />
W przypadku, gdy na zaciskach<br />
miernik wykryje napięcie stałe, zaświeci<br />
się jedna dioda.<br />
Miernik Tritest Pro, oprócz wzornictwa nie<br />
różni się znacznie od swojego poprzednika.<br />
Służy on do sprawdzania faz oraz ich<br />
kolejności w sygnale trójfazowym. Oba<br />
testery posiadają wysoce wydajne LEDowe<br />
źródło światła, pozwalajace doświetlić<br />
miejsce pomiaru, uchwyt magnetyczny,<br />
umożliwiający przymocowanie do metalowych<br />
konstrukcji oraz uchwyt umożliwiający<br />
zaczepienie o pasek.<br />
Tomasz Milczarek<br />
Produkt Menadżer<br />
www.langelukaszuk.pl<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
89
POMIARY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Miernik rezystancji<br />
izolacji Sonel MIC-2501<br />
Określanie stanu izolacji sieci i urządzeń elektrycznych jest ważnym elementem<br />
oceny skuteczności ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym.<br />
W ostatnim czasie firma SONEL S.A.<br />
mocno zaangażowała się w opracowanie<br />
i wdrożenie do produkcji nowoczesnych<br />
i bardzo zaawansowanych<br />
technologicznie przyrządów do właśnie<br />
takich badań. Wdrożono kilka<br />
modeli z napięciami pomiarowymi<br />
do 5 kV oraz do 10 kV. Ich rozbudowane<br />
funkcje pomiarowe i odporność<br />
na pola elektryczne oraz inne zakłócenia,<br />
stawia je w czołówce urządzeń<br />
stosowanych w zawodowej elektroenergetyce<br />
do skomplikowanych<br />
i zaawansowanych badań rezystancji<br />
izolacji. Powszechnie wykonywane<br />
pomiary rezystancji izolacji w sieciach<br />
odbiorczych nie wymagają aż tak rozbudowanych<br />
funkcji pomiarowych,<br />
zwłaszcza, że musi to powodować<br />
zwiększone gabaryty urządzenia. Dlatego<br />
specjalnie, z myślą o dużej grupie<br />
elektryków pomiarowców, którzy badają<br />
odbiorcze instalacje elektryczne<br />
w szeroko rozumianej infrastrukturze<br />
komunalnej, przemyśle, budynkach<br />
biurowych czy zabudowie jednorodzinnej<br />
- zaprojektowano i wprowadzono<br />
na rynek nowy miernik rezystancji<br />
izolacji Sonel MIC-2501.<br />
Pomiary rezystancji izolacji<br />
Ten rodzaj badań jest najpowszechniejszy,<br />
wykonywany niejednokrotnie<br />
przez małe lub nawet jednoosobowe<br />
firmy elektryczne. Dlatego<br />
też głównym celem było zaprojektowanie<br />
takiej konstrukcji aby przy<br />
zachowaniu wysokich parametrów<br />
technicznych, zoptymalizować i obniżyć<br />
koszty wytworzenia tego modelu<br />
w stosunku do jego poprzedników.<br />
Konieczne jest podkreślenie<br />
faktu, że funkcjonalność i ergonomia<br />
Fot. 1.<br />
Miernik rezystancji izolacji Sonel MIC-2501.<br />
obsługi jest wynikiem współpracy z dotychczasowymi<br />
użytkownikami mierników produkowanych<br />
przez SONEL S.A. Przyrząd<br />
skonstruowano zgodnie z normą PN-EN<br />
61557-2 i umożliwia on przeprowadzenie<br />
badań rezystancji izolacji, które są opisane<br />
m. in. w PN-HD 60364-6 i PN-EN 04700.<br />
Funkcje podstawowe miernika Sonel<br />
MIC-2501<br />
Pomiar rezystancji izolacji, metodą dwuoraz<br />
trój- przewodową.<br />
napięcie pomiarowe wybierane skokowo<br />
co 100 V w zakresie 100...2500 V,<br />
akustyczne wyznaczanie pięciosekundowych<br />
odcinków czasu.<br />
odmierzane czasy pomiaru T1, T2 i T3<br />
w celu wyznaczenia współczynników absorpcji<br />
dla 15, 60 i 600 s,<br />
wskazania rzeczywistego napięcia pomiarowego<br />
podczas pomiaru,<br />
zabezpieczenie przed pomiarem obiektów<br />
pod napięciem.<br />
Niskonapięciowy pomiar ciągłości obwodu<br />
i rezystancji:<br />
Pomiar prądu upływu podczas pomiaru rezystancji<br />
izolacji.<br />
Pomiar napięć stałych i przemiennych<br />
w zakresie 0...750 V.<br />
Pamięć 990 komórek (11880 wpisów)<br />
przesłanie danych do komputera PC poprzez<br />
kabel USB.<br />
Zasilanie akumulatorowe.<br />
Możliwość zasilenia i ładowania miernika<br />
z zewnętrznego zasilacza, gniazda zapalniczki<br />
samochodowej lub zewnętrznego<br />
akumulatora – „power bank”.<br />
Wyposażenie<br />
Pozyskanie informacji z rynku w zakresie<br />
oczekiwań i uwag od użytkowników<br />
spowodowało nieco odmienne podejście<br />
do projektu pokrowca w którym znajduje<br />
się nowy model miernika. Został on tak<br />
90 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
POMIARY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
zaprojektowany aby można było korzystać<br />
z przyrządu bez jego wyciągania<br />
z futerału. Miernik może być zawieszany<br />
na szyi użytkownika na specjalnych<br />
szelkach. W takiej pozycji urządzenia<br />
obie ręce pozostają wolne co z pewnością<br />
wpływa znacząco na bezpieczeństwo<br />
pracy i zwiększa możliwości manualne<br />
operatora. Odpinana od głównego futerału<br />
dodatkowa sakwa na wyposażenie jest<br />
przystosowana do zamocowania jej na pasku<br />
co znacząco zmniejsza wagę miernika<br />
zawieszonego na szyi, wpływając<br />
na znaczne podniesienie komfortu pracy,<br />
zwłaszcza przy długotrwałych pomiarach.<br />
Innowacyjnym pomysłem, jest umożliwienie<br />
zasilania miernika z zewnętrznych<br />
źródeł energii. Powszechnie dostępne tzw.<br />
„power banki” zdają doskonale egzamin<br />
w sytuacjach awaryjnych, w których nie<br />
mamy dostępu do innego źródła zasilania<br />
(badania odbiorcze rezystancji izolacji są<br />
często przeprowadzane w instalacjach,<br />
które jeszcze nie zostały załączone do sieci<br />
energetycznej).<br />
W zestawie z przyrządem znajdziemy niezbędne<br />
przewody, sondy, krokodyle i ładowarkę<br />
a wszystko zapakowane w wygodnym<br />
wspomnianym powyżej pokrowcu.<br />
miary kabli, wewnętrznych instalacji odbiorczych,<br />
silników elektrycznych oraz<br />
transformatorów. Przyłączając do miernika<br />
sondę Sonel PRS-1, która stanowi wyposażenie<br />
dodatkowe, mamy możliwość przeprowadzenia<br />
pomiarów rezystancji podłóg<br />
i ścian. Zestawiając szerokie możliwości<br />
zastosowania, ergonomię obsługi, duży<br />
czytelny wyświetlacz, wygodny pokrowiec<br />
pozwalający na pomiary bez wyciągania<br />
z niego miernika oraz atrakcyjną cenę, Sonel<br />
MIC-2501 jest bardzo atrakcyjną pozycją<br />
dla wszystkich elektryków pomiarowców,<br />
zarówno pracujących w energetyce<br />
zawodowej, jak również w przemyśle czy<br />
firmach instalacyjnych.<br />
Roman Domański<br />
Więcej informacji na stronie: www.sonel.pl<br />
Kontakt: r.domanski@sonel.<br />
Fot. 4.<br />
Wyposażenie<br />
standardowe.<br />
Fot. 2.<br />
Fot. 3.<br />
Miernik Sonel MIC-2501<br />
w specjalnie zaprojektowanym<br />
pokrowcu z szelkami.<br />
Miernik Sonel MIC-2501 podczas<br />
ładowania z „power banku”.<br />
Podsumowanie<br />
Sonel MIC-2501 jest uniwersalnym miernikiem<br />
do pomiarów rezystancji izolacji<br />
o bardzo szerokich możliwościach zastosowania.<br />
Można nim wykonywać po-<br />
REKLAMA<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
91
POMIARY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Szybka identyfikacja<br />
i opis punktów pomiaru<br />
temperatury<br />
Tradycyjnie proces ustalania położenia czujników temperatury opiera się na znajomości<br />
projektu oraz pewnej dozie intuicji. Często projektant określa położenie<br />
czujników na przykład na podstawie własnych przypuszczeń. Warto byłoby jednak<br />
poznać łatwiejszy i bardziej dokładny sposób. Doskonałym rozwiązaniem byłoby<br />
wsparcie wiedzy szybkim, nieinwazyjnym i praktycznym testem.<br />
Poniżej opisano, w jaki sposób<br />
systemy akwizycji danych<br />
34970A/34972A oraz kamera termowizyjna<br />
U5855A TrueIR mogą przyczynić<br />
się do uzyskania szybszego<br />
i skuteczniejszego wglądu w dokonywanie<br />
pomiaru temperatury.<br />
Długofalowy nadzór budowlany może<br />
okazać się trudnym zadaniem. Biorąc<br />
pod uwagę fakt, że w budynku dochodzi<br />
do osiadania fundamentów, w jego<br />
konstrukcji bądź izolacji mogą pojawić<br />
się szczeliny. W takiej sytuacji koszty<br />
ogrzewania lub chłodzenia mogą wzrosnąć<br />
lub, co jeszcze gorsze, może dojść<br />
do powstania wady w konstrukcji. Monitorowanie<br />
temperatury budynków pomaga<br />
w opracowaniu charakterystyki<br />
tych zmian w długofalowej perspektywie.<br />
Z wykorzystaniem kamery termowizyjnej<br />
U5855A TrueIR problematycz-<br />
Fot. 1.<br />
Zespół obwodów drukowanych (PCA) w trakcie testu.<br />
92 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
POMIARY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot. 2.<br />
Dwa obrazy termowizyjne PCA. Obraz po prawej to zbliżenie obrazu po lewej.<br />
ne obszary można łatwo zidentyfikować<br />
podczas pierwszej inspekcji. Następnie<br />
używa się systemu akwizycji danych<br />
34972A wyposażonego w interfejs LAN<br />
do monitorowania temperatury długofalowo<br />
i z dowolnego miejsca.<br />
Szybka identyfikacja punktów<br />
pomiaru temperatury przy użyciu<br />
kamery termowizyjnej<br />
Decyzja o długofalowym monitorowaniu<br />
temperatury została podjęta. Zastosowanie<br />
systemu akwizycji danych<br />
to dobre rozwiązanie, ponieważ jest on<br />
elastyczny, dokładny, a także przeprowadza<br />
pomiar w zadanych odstępach<br />
czasu. Przydatna może okazać się jednak<br />
pomoc przy określaniu dogodnej lokalizacji<br />
punktów pomiarowych. Mogą<br />
również pojawić się pytania dotyczące<br />
zastosowania systemu akwizycji danych<br />
do monitorowania temperatury. Niezależnie<br />
od tego, ile planów i przygotowań<br />
poczyniono, w zakresie pomiaru temperatury<br />
często pojawiają się niespodziewane<br />
okoliczności. Poniżej opisano, jak<br />
można ograniczyć je do minimum.<br />
W pierwszej kolejności należy określić<br />
obszary, które mają zostać objęte monitorowaniem.<br />
W tradycyjnych projektach<br />
elektronicznych oznacza to zidentyfikowanie<br />
miejsc o podwyższonej temperaturze<br />
lub takich, gdzie obserwuje się niedostateczny<br />
przepływ powietrza.<br />
Przy innych zastosowaniach, takich jak<br />
na przykład nadzór budowlany, należy<br />
zwrócić uwagę na punkty o podwyższonej<br />
lub obniżonej temperaturze. W takim<br />
wypadku urządzeniem szczególnie<br />
przydatnym do określania problematycznych<br />
obszarów jest kamera termowizyjna<br />
Agilent U5855A TrueIR. To wydajne<br />
narzędzie bazuje na opatentowanym algorytmie<br />
i dostarcza obrazy termowizyjne<br />
w rozdzielczości 320 x 240 pikseli<br />
– 4X rozdzielczość natywna czujnika.<br />
Dzięki zastosowaniu funkcji Fine Resolution<br />
cena urządzenia jest dużo niższa<br />
niż w przypadku porównywalnych<br />
kamer termowizyjnych o rozdzielczości<br />
320 x 240.<br />
Zastosowanie systemu akwizycji danych, w długofalowym<br />
monitorowaniu temperatury budynku, to dobre rozwiązanie.<br />
System ten jest elastyczny, dokładny, a także przeprowadza<br />
pomiar w zadanych odstępach czasu.<br />
Kamera termowizyjna U5855A posiada<br />
wiele funkcji umożliwiających szybkie<br />
zidentyfikowanie punktów problematycznych<br />
pod względem temperatury<br />
w oparciu o szybką krzywą uczenia się.<br />
Temperatura wizualizowana jest na statycznym<br />
obrazie, który można ściągnąć<br />
na komputer lub ukazuje się w czasie<br />
rzeczywistym na wyświetlacz<br />
Kamera termowizyjna U5855A może<br />
również zaznaczać temperatury maksymalne<br />
i minimalne, a także umożliwia<br />
natychmiastowy odczyt temperatury.<br />
Aby otrzymywać dokładne odczyty temperatury<br />
z wykorzystaniem kamery termowizyjnej<br />
U5855A należy dopasować<br />
emisyjność urządzenia do emisyjności<br />
obwodu drukowanego (PCB) lub materiału,<br />
w odniesieniu do którego dokonywany<br />
jest pomiar. Emisyjność materiału<br />
to jego względna zdolność do emitowania<br />
energii promieniowania podczerwonego.<br />
Dla przykładu, emisyjność standardowego<br />
obwodu drukowanego FR4<br />
wynosi 0.91. Innym rozwiązaniem jest<br />
pokrycie obwodu substancją zwiększającą<br />
emisyjność, na przykład azotkiem<br />
boru w formie spreju, którego emisyjność<br />
wynosi 1.<br />
Fot. 2. przedstawia dwa obrazy tego samego<br />
zespołu obwodów drukowanych<br />
(PCA). Obraz po lewej to obraz całego<br />
zespołu, natomiast obraz po prawej<br />
to zbliżenie na punkty o podwyższonej<br />
temperaturze wykryte na obrazie po lewej.<br />
Opisowi podlegać będzie 9 punktów<br />
o podwyższonej temperaturze oraz pięć<br />
obszarów na obwodzie, przy czym w ich<br />
przypadku obserwowana będzie ogólna<br />
stabilność pod względem temperatury.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
93
POMIARY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot. 3.<br />
Moduł akwizycji danych dla systemu 34970A/34972A. Strzałka wskazuje odniesienie.<br />
Kamera termowizyjna U5855A jest<br />
w stanie skupić się na obiektach oddalonych<br />
o zaledwie 10 cm od jej obiektywu.<br />
Urządzenie wyposażone jest<br />
również w funkcję zoomu optycznego<br />
umożliwiającą czterokrotne zbliżenie.<br />
Takie funkcje, jak między innymi blending<br />
czy obraz w obrazie umożliwiają<br />
łatwe porównywanie obrazów optycznych<br />
i termicznych każdego z elementów.<br />
Ponadto kamera termowizyjna<br />
U5855A posiada jedne z najwyższych<br />
parametrów czułości termicznej w swojej<br />
klasie, co umożliwia zaobserwowanie<br />
różnic w temperaturach poszczególnych<br />
części składowych rzędu 0,07°C.<br />
Dokonywanie pomiarów<br />
temperatury w systemie akwizycji<br />
danych<br />
Po określeniu punktów o podwyższonej<br />
temperaturze można przejść do stworzenia<br />
dalszej charakterystyki układu<br />
z wykorzystaniem systemu akwizycji<br />
danych. Zastosowanie małoinwazyjnych<br />
czujników temperatury pozwala<br />
na przeprowadzenie dokładnego pomiaru<br />
temperatury do dolnej granicy 0,06°C<br />
(dokładność transferu) i kompletnej<br />
charakterystyki temperatur w obudowie<br />
lub w naturalnym otoczeniu.<br />
Jednym z pierwszych kroków, jakie<br />
należy podjąć w celu określenia temperatury<br />
jest wybranie odpowiedniego<br />
czujnika. Powszechnie stosowane czujniki<br />
temperatury to ogniwa termoelektryczne,<br />
oporowe czujniki temperatury<br />
(RTD), termistory i czujniki IC. Każdy<br />
z nich charakteryzuje się różnymi właściwościami<br />
dopasowanymi do różnego<br />
typu zastosowań.<br />
Ogniwa termoelektryczne znajdują zastosowanie<br />
w profilowaniu termicznym<br />
wielu punktów z uwagi na ich kształt,<br />
prostotę i niską cenę. Ponadto mogą być<br />
wykorzystywane w szerokim zakresie<br />
temperatur i dostosowują się do różnych<br />
warunków. Ogniwa termoelektryczne są<br />
odporne, często spawane do metalowego<br />
elementu dla uzyskania stabilności.<br />
Stanowią najbardziej uniwersalne przetworniki<br />
temperatury.<br />
System akwizycji danych<br />
34970A/34972A wykonuje większość<br />
zadań, od kompensacji odniesienia<br />
po napięcie oprogramowania i konwersję<br />
temperatury. Stosowanie ogniw<br />
termoelektrycznych jest tak proste, jak<br />
łączenie ze sobą dwóch przewodów. System<br />
akwizycji danych 34970A/34972A<br />
Zastosowanie mało inwazyjnych czujników temperatury pozwala<br />
na przeprowadzenie dokładnego pomiaru temperatury<br />
do dolnej granicy 0,06°C (dokładność transferu) i kompletnej<br />
charakterystyki temperatur w obudowie lub w naturalnym<br />
otoczeniu.<br />
dostarcza modułów z wbudowanym odniesieniem<br />
do temperatury, co ułatwia<br />
otrzymanie dokładnych pomiarów.<br />
Oporowe czujniki temperatury (RTD)<br />
sprawdzą się z kolei w komorach środowiskowych<br />
dzięki swojej stosunkowo<br />
wysokiej linearności, długofalowej<br />
stabilności i powtarzalności pomiarów.<br />
Czteroprzewodowy pomiar rezystancji<br />
kompensujący opór to rozwiązanie<br />
dopasowane do czujników tego typu.<br />
Pomiar z ich wykorzystaniem stanowi<br />
standardową funkcję systemu akwizycji<br />
danych 34970A/34972A. Oporowe czujniki<br />
temperatury to najbardziej stabilne<br />
spośród czujników temperatury; są jednak<br />
jednocześnie najwolniejsze i najdroższe.<br />
Stanowią dobre rozwiązanie<br />
w tych projektach, gdzie najważniejsza<br />
jest dokładność, a szybkość i koszt to<br />
kwestie drugorzędne.<br />
Termistory, podobnie jak oporowe czujniki<br />
temperatury, są rezystorami zmieniającymi<br />
wartość oporu pod wpływem<br />
temperatury. Ich najważniejszą cechą<br />
jest czułość, a na skutek działania temperatury<br />
podlegają istotniejszym zmianom<br />
niż wcześniej opisane czujniki.<br />
Dzięki temu przy istotniejszych wahaniach<br />
oporu możliwe jest wykrycie niewielkich<br />
różnic temperatury.<br />
Spośród wyżej opisanych czujników jedynie<br />
czujniki IC wymagają zasilania<br />
i posiadają funkcję przetwarzania sygnału<br />
umożliwiającą wytworzenie łatwego<br />
do zmierzenia sygnału elektryczne-<br />
94 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
POMIARY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
go. Kolejną zaletą jest to, że sygnał dostarczany przez<br />
czujniki IC jest wprostproporcjonalny do temperatury<br />
bezwzględnej.<br />
Narzędzia konwersji uwzględnione w oprogramowaniu<br />
Keysght 34970A i 34972A są kompatybilne z ogniwami<br />
termoelektrycznymi typu B, E, J, K, N, R, S i T, 2.2-, 5-<br />
i 10-kΩ termistorami oraz wieloma typami oporowych<br />
czujników temperatury. Wyniki wyświetlane są w stopniach<br />
Celsjusza, Farenheita i Kelvina.<br />
Po wybraniu rodzaju urządzenia, jakie zostanie zastosowane<br />
w procesie pomiaru temperatury, należy wmontować<br />
je w obwód lub konstrukcję. Dla przykładu: ogniwa<br />
termoelektryczne muszą pozostawać w bezpośrednim<br />
kontakcie z monitorowaną powierzchnią. Czynnik łączący<br />
ogniwo z powierzchnią winien być jak najmniejszy;<br />
dzięki temu faktycznie monitorowana jest powierzchnia<br />
testowa i zmiany w niej zachodzące.<br />
W przypadku układów elektronicznych niezbędne jest<br />
solidne połączenie, które nie wpłynie jednak na zespół<br />
obwodów drukowanych. Ogniwa można przylutować<br />
przy pomocy wysokotemperaturowego stopu lutowniczego,<br />
przykleić taśmą kaptonową lub klejem.<br />
Po okablowaniu i zamontowaniu układu można rozpocząć<br />
monitoring w różnych warunkach naturalnych lub<br />
w komorze środowiskowej. Korzystając z systemu akwizycji<br />
danych 34970A/34972A można łatwo i dokładnie<br />
monitorować układ przez długi czas, korzystając ze<br />
wsparcia oprogramowania automatyzującego.<br />
REKLAMA<br />
Podsumowanie<br />
Zastosowanie kamery termowizyjnej U5855A pozwala<br />
na szybkie zidentyfikowanie punktów pomiaru temperatury,<br />
które mają podlegać monitoringowi. Dzięki systemowi<br />
akwizycji danych 34970A/34972A i czujnikom<br />
temperatury uzyskuje się rzetelne, dokładne i długofalowe<br />
pomiary temperatury stanowiące kompleksowy opis<br />
projektu. Dzięki temu rozwiązaniu wybór miejsca instalacji<br />
czujników temperatury i dokonywanie pomiarów<br />
stały się łatwiejsze niż kiedykolwiek przedtem.<br />
Więcej informacji o opisanych kamerach<br />
termowizyjnych można znaleźć na stronie<br />
oficjalnego dystrybutora Keysight<br />
– firmy Transfer Multisort Elektronik (www.tme.eu).<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
95
ZABEZPIECZENIA<br />
BUDYNKÓW<br />
Czujniki ruchu<br />
i obecności PIR<br />
Czujniki PIR (ang. Passive Infra Red) stanowią elektroniczne detektory przeznaczone<br />
do wykrywania ruchu. Są one nieodzownym elementem systemów alarmowych,<br />
a także instalacji automatycznego załączania oświetlenia, wentylacji itp.<br />
Wykrywanie ruchu w urządzeniach<br />
tego typu bazuje na zmianie promieniowania<br />
podczerwonego, które emitowane<br />
jest przez obiekty o temperaturze<br />
wyższej od otoczenia. W efekcie<br />
czujnik podczerwieni w pierwszej kolejności<br />
mierzy promieniowanie podczerwone<br />
(IR), które jest emitowane<br />
przez obiekty w polu widzenia bez<br />
obecności ludzi. Następnie wykrywany<br />
jest ruch gdy w polu widzenia<br />
znajdzie się źródło podczerwieni o innej<br />
temperaturze (np. człowiek).<br />
Jako główne elementy czujnika PIR<br />
należy wymienić pyroelement (detektor<br />
podczerwieni) na bazie azotku galu<br />
(GaN) lub azotanu cezu (CsNO3) i soczewkę<br />
Fresnela lub lustro. Dla wyeliminowania<br />
tzw. fałszywych alarmów<br />
zastosowanie znajdują specjalne algorytmy.<br />
Istotne jest, że czujniki PIR nie<br />
są wrażliwe na przedmioty nie emitu-<br />
Fot. 1.<br />
jące ciepła lub emitujące go zbyt mało, np.<br />
w efekcie zastosowania izolacji termicznej.<br />
Cechy i parametry<br />
Jako istotną cechę detektorów ruchu i obecności<br />
PIR należy wymienić przede wszystkim<br />
bardzo dobrą skuteczność wykrywania<br />
na określonym obszarze. W niektórych<br />
modelach przewidziano funkcję odporności<br />
na zwierzęta domowe (20kg), która może być<br />
załączona i wyłączona w zależności od obecności<br />
zwierząt domowych w otoczeniu. Kluczową<br />
rolę odgrywa dynamiczna kompensacja<br />
temperaturowa zapewniająca wysoki<br />
poziom skuteczności wykrywania niemal<br />
w dowolnych warunkach. Przydatne rozwiązanie<br />
stanowi wbudowana poziomica pęcherzykowa<br />
ułatwiająca montaż czujnika.<br />
W typowym czujniku PIR pobór prądu wynosi<br />
około 10 mA przy napięciu 12 VDC. Napięcie<br />
robocze to 9-15 VDC. Z kolei temperatura<br />
pracy mieści się pomiędzy -30 a 55°C,<br />
Jako główne elementy czujnika PIR należy wymienić pyroelement (detektor<br />
podczerwieni) na bazie azotku galu (GaN) lub azotanu cezu (CsNO3) i<br />
soczewkę Fresnela lub lustro.<br />
Fot.: Bosch<br />
natomiast materiał wykonania obudowy<br />
najczęściej stanowi ABS lub poliwęglan. Dla<br />
zapewniania najwyższego poziomu odporności<br />
na zakłócenia alarmy i ustawienia przekazywane<br />
są na bezpiecznych częstotliwościach<br />
w zakresie od 150 kHz do 2 GHz przy natężeniu<br />
pola poniżej 30 V/m. Na wyjściu czujnika<br />
najczęściej uwzględniany jest przekaźnik.<br />
Kluczową rolę odgrywa możliwość montażu<br />
na słupie i na ścianie bez konieczności stosowania<br />
dodatkowych adapterów. Nowoczesne<br />
czujniki są przystosowane do ewentualnej<br />
rozbudowy i poszerzenia funkcji. Wykrywanie<br />
prób sabotażu obejmuje nie tylko czujnik<br />
ale również uchwyt kablowy. Ważna jest<br />
możliwość instalacji oraz konfigurowania<br />
przez jedną osobę przy zastosowaniu specjalnego<br />
narzędzia z możliwością bezprzewodowego<br />
parametryzowania za pomocą aplikacji<br />
zainstalowanej na tablecie lub smartfonie.<br />
Warto zwrócić uwagę na zintegrowane zarządzanie<br />
okablowaniem a więc nie ma widocznych<br />
kabli.<br />
Istotne jest załączanie w punkcie sinusoidy<br />
prądu przez co zyskuje się minimalne obciążenia<br />
startowe styków oraz ochronę źródeł<br />
światła. W niektórych modelach czujników<br />
prostokątne pola detekcji pozwalają na łatwiejszy<br />
dobór do kontrolowanych pomieszczeń.<br />
Istotny jest przy tym pomiar światła<br />
mieszanego dla czujników obecności<br />
umożliwiający realizację stałego natężenia<br />
oświetlenia w pomieszczeniach z uwzględnieniem<br />
światła naturalnego (Constant<br />
Ligth Control). Trzeba podkreślić szereg<br />
inteligentnych funkcji chociażby w postaci<br />
automatycznego uczenia się czasu opóźniania<br />
na podstawie charakteru rejestrowanych<br />
ruchów. Kluczowe miejsce zajmuje przy<br />
96 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
ZABEZPIECZENIA<br />
BUDYNKÓW<br />
EKSPERT Fachowego<br />
<strong>Elektryk</strong>a<br />
Czym kierować się przy wyborze czujki?<br />
Technologia pasywnej podczerwieni<br />
jest rozwiązaniem, które<br />
Jakub Sobek,<br />
sprawdza się bardzo dobrze w systemach<br />
ochrony perymetrycznej.<br />
Linc Polska Sp. z o.o.<br />
Czujki pasywnej podczerwieni są<br />
proste w instalacji i konfiguracji. Za pomocą czujniki pasywnej<br />
podczerwieni można już obecnie zabezpieczać dystanse<br />
do 220 metrów i jest to możliwe za pomocą tylko jednego urządzenia.<br />
Jest to rozwiązanie bardzo ekonomiczne na etapie instalacji<br />
jak i zarówno późniejszej konserwacji.<br />
Przy wyborze detektora należy zawsze pamiętać o sprawdzeniu<br />
dystansu, jaki ma być chroniony przez czujkę pasywnej podczerwieni.<br />
Istotne jest bowiem dobranie czujki o właściwych<br />
parametrach - długość oraz szerokość chronionej strefy.<br />
Dodatkowo należy upewnić się, jaki rodzaj optyki jest wykorzystywany<br />
w detektorze. Najlepsze są detektory posiadające precyzyjną<br />
optykę lustrzaną - wygięte lustro wewnątrz detektora.<br />
Na rynku dostępne są także detektory posiadające własne zabezpieczenia<br />
antysabotażowe. To także bardzo istotna cecha<br />
rozwiązań, ponieważ sprawiają że system jest naprawdę bezpieczny<br />
i może działać w sposób niezawodny.<br />
Od pewnego czasu dostępne są już także detektory bezprzewodowe<br />
z własnym zasilaniem bateryjnym i solarnym. Pozwalają<br />
on na transmisję sygnałów alarmowych, bez konieczności prowadzenia<br />
okablowania.<br />
Takie rozwiązanie może być szczególnie dobre w miejscach<br />
gdzie instalacja detektorów jest szczególnie utrudniona lub instalacja<br />
jest tylko tymczasowa np. plac budowy.<br />
tym możliwość zapisania bieżącej wartości<br />
Luxów jako progowej dla załączania czujnika.<br />
Niektóre modele czujników wyposażono<br />
w piloty zdalnego programowania<br />
i przełączania. Niejednokrotnie zastosowanie<br />
znajdują wersje czujników przeznaczone<br />
do montażu na znacznych wysokościach<br />
(do 10m) i na długich korytarzach.<br />
Czujniki wolumetryczne i kurtynowe<br />
W zakresie czujników PIR wyróżnić można<br />
urządzenia wolumetryczne i kurtynowe. Dzięki<br />
czujnikom wolumetrycznym jest możliwe<br />
zapewnienie ochrony większych powierzchni.<br />
Ich istotą jest detekcja na mniejszych odległościach<br />
jednak przy większej szerokości<br />
pola detekcji. W efekcie urządzenia tego<br />
typu są nieodzownym elementem systemów<br />
ochrony rozległych terenów takich jak chociażby<br />
place wokół fabryk i magazynów czy<br />
też parkingi. Istotną rolę odgrywa dodatkowy<br />
czujnik, dzięki któremu wykrywane są osoby<br />
znajdujące się w martwej strefie. Wykrywany<br />
obiekt może znajdować się do ośmiu metrów<br />
przed czujnikiem lub 1 metr za nim.<br />
REKLAMA<br />
8<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
97
ZABEZPIECZENIA<br />
BUDYNKÓW<br />
Fot.: Linc Polska<br />
Fot. 2.<br />
W nowoczesnych<br />
rozwiązaniach ochroną<br />
antysabotażową objęty jest<br />
nie tylko czujnik ale również<br />
uchwyt montażowy.<br />
Z kolei maksymalny zasięg działania czujników<br />
kurtynowych wynosi do 220 m.<br />
Ważne jest, że obszar detekcji przy długich<br />
zasięgach cechuje się stosunkowo niewielką<br />
szerokością wynoszącą zaledwie 2-3 metry.<br />
W efekcie nie ma potrzeby wytyczania bardzo<br />
szerokiej strefy w przypadku ochrony<br />
obwodowej.<br />
Fot. 3.<br />
Interesujące rozwiązanie stanowią<br />
czujniki o prostokątnym zasięgu<br />
działania.<br />
Fot.: ElTeam<br />
Ochrona przed fałszywymi<br />
alarmami i sabotażem<br />
W nowoczesnych czujnikach stawia się na techniki<br />
cyfrowego przetwarzania sygnałów (DSP)<br />
oraz adaptację progu wyzwalania co zapewnia<br />
bardzo niski wskaźnik niechcianych alarmów.<br />
Dzięki trójwymiarowej ochronie przed manipulacją,<br />
uwzględniającą również wbudowany<br />
żyroskop, wykrywane jest powolne<br />
obracanie. Oprócz tego w nowoczesnych<br />
czujnikach zastosowanie znajduje detektor<br />
maskowania. Z kolei dzięki znacznej wysokości<br />
montażowej, niejednokrotnie wynoszącej<br />
4 m, ryzyko wystąpienia wandalizmu jest<br />
zmniejszone. Na uwagę zasługuje dyskryminacja<br />
kierunkowa (alarmy na ruchu z prawej<br />
do lewej strony lub odwrotnie) przez co zredukowano<br />
ilość fałszywych alarmów. Możliwość<br />
stabilnej pracy w szerokim zakresie<br />
temperatur mieszących się pomiędzy -40°<br />
a 60° C uzyskano dzięki grzałce oraz odpornej<br />
płytce krzemowej na froncie czujki.<br />
Kluczowe miejsce zajmuje wykrywanie<br />
czołgania, chodzenia lub biegania w zakresie<br />
prędkości od 0,2 do 5 m/s.<br />
Czujniki z układem sterowania<br />
Specjalne czujniki ruchu projektowane są<br />
z myślą o sterowaniu obwodami elektrycznymi<br />
np. oświetlenia czy też wentylacji. Jako<br />
najważniejsze parametry urządzeń tego typu<br />
należy wymienić rodzaj zasilania, maksymalne<br />
obciążenie wynoszące z reguły 2000 W, kąt<br />
widzenia (70°, 180°, 270°, 360°), maksymalny<br />
zasięg wykrywania ruchu oraz czas świecenia<br />
z zakresem regulacji. Nie mniej ważny<br />
jest stopień ochrony i zakres temperatury<br />
pracy. Urządzenie pracując w trybie automatycznym<br />
załączy się jeżeli w zasięgu działania<br />
zostanie wykryty ruch. Ze względu na funkcję<br />
omijania światła dziennego czujnik nie<br />
załącza się podczas dnia. W niektórych modelach<br />
jest możliwe ustawienie czasu świecenia.<br />
Istotną rolę odgrywa również ustawienie<br />
światła dziennego, czyli przy jakim natężeniu<br />
urządzenie przestaje wykrywać ruch pozostając<br />
w trybie oczekiwania. Tym sposobem zyskuje<br />
się zabezpieczenie przed niepożądanym<br />
załączaniem światła podczas dnia.<br />
Na etapie montażu czujnika PIR sterującego<br />
urządzeniem elektrycznym należy wziąć pod<br />
uwagę kąt zasięgu czujnika. Ważne jest aby<br />
detektora nie kierować na miejsca gdzie może<br />
być wykryty ruch zwierząt. Czujnika nie należy<br />
kierować na oświetlane inne obiekty lub<br />
EKSPERT Fachowego<br />
<strong>Elektryk</strong>a<br />
Jakie nowoczesne technologie uwzględnia się<br />
w oferowanych na rynku czujnikach PIR?<br />
Każdy z producentów bardzo chętnie<br />
prezentuje swoje własne technologie,<br />
które często są chronione<br />
również jako znaki handlowe.<br />
Z punktu widzenia użytkownika końcowego<br />
najważniejsza jest skuteczność<br />
wykrywania przy minimalnym<br />
(a najlepiej zerowym) udziale kosztownych<br />
fałszywych alarmów.<br />
Czujka powinna odróżniać źródła<br />
fałszywych alarmów od prawdziwych<br />
zagrożeń analizując sygnał<br />
wejściowy w jak najkrótszym czasie.<br />
Michał Małek<br />
Wielu producentów daje możliwość<br />
regulacji czułości poprzez wykrywanie<br />
po kilku (najczęściej czterech)<br />
Bosch<br />
impulsach – czyli przekroczeniu<br />
kilku wiązek detekcji. Najlepszym rozwiązaniem w tej kwestii na<br />
pewno będzie analiza pierwszego kroku (First Step Processing),<br />
która pozwoli wykryć włamywacza zaraz po wkroczeniu w zasięg<br />
pokrycia.<br />
Czujki PIR są czujnikami pasywnymi, a emiterami podczerwieni<br />
w przestrzeni detekcji obok ludzi i zwierząt mogą być<br />
również urządzenia grzewcze a także sprzęty elektroniczne.<br />
Detekcja w uproszczeniu polega na znalezieniu różnicy pomiędzy<br />
temperaturą człowieka a temperaturą otoczenia. Problem<br />
pojawia się w momencie, gdy pomieszczenie nagrzewa się do<br />
podobnych wartości w określonym okresie czasu. Aby zapobiec<br />
sytuacjom, w których człowiek staje się niewidoczny dla czujki<br />
producenci zwykle stosują klasyczne wzmocnienie sygnału,<br />
które mimo wszystko nie zapewnia optymalnego wykrywania.<br />
Jedną z wiodących technologii w tym obszarze jest stosowana<br />
przez Bosch dynamiczna kompensacja temperatury, która dokonuje<br />
wzmocnienia sygnału tylko w obszarach zbliżonych do<br />
temperatury ludzkiego ciała. Po jej przekroczeniu wzmocnienie<br />
spada pozwalając z lepszą skutecznością odróżnić obiekt<br />
od otoczenia.<br />
W przypadku najwyższej klasy detektorów analiza sygnału powinna<br />
być rozszerzona dodatkowo o pomiar i analizę sygnałów<br />
z kilku detektorów odpowiedzialnych za zasięg krótki, średni, długi<br />
a także za detektor światła białego padającego na czujkę i detektor<br />
temperatury otoczenia.<br />
Czujki PIR posiadające stopień trzeci zgodnie z normą<br />
EN 50131 dodatkowo oferują antymasking. Bosch jest w stanie<br />
oferować technologię aktywnej podczerwieni MANTIS, która jest<br />
w stanie wykryć niemal wszystkie środki mogące maskować tradycyjne<br />
detektory dzięki trzem oddzielnym układom detekcyjnym<br />
tworzonym przez dedykowane emitery podczerwieni.<br />
98 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
ZABEZPIECZENIA<br />
BUDYNKÓW<br />
będące źródłem ciepła. Trzeba upewnić się<br />
czy przewody zasilające mają odpowiednie<br />
zabezpieczenie prądowe za pomocą odpowiednich<br />
bezpieczników. Zanieczyszczenie<br />
optyki powoduje, że zmniejsza się zasięg<br />
i czułość wykrywania ruchu. W przypadku<br />
gdy różnica temperatur pomiędzy obiektem<br />
poruszającym się a otoczeniem jest niewielka<br />
np. latem czujnik może reagować później<br />
i zmniejszy jego zasięg wykrywania ruchu.<br />
Czujniki dualne<br />
Na rynku oferowane są czujniki dualne bazujące<br />
na torze PIR i mikrofalowym. Niektóre produkty<br />
tego typu spełniają wymagania normy<br />
EN50131 Grade 2. Istotną rolę odgrywa cyfrowy<br />
algorytm detekcji oraz precyzyjna soczewka.<br />
Ważny jest zdalnie uruchamiany tryb testowy<br />
oraz wbudowane rezystory parametryczne.<br />
W niektórych urządzeniach zastosowanie<br />
znajduje funkcja antymaskingu realizowana<br />
przez tor mikrofalowy. Polega ona na wykrywaniu<br />
zamaskowanego intruza. Zatem intruz<br />
poruszający się po pomieszczeniu emituje<br />
promieniowanie z zakresu podczerwieni<br />
odbierane przez tor podczerwieni czujnika<br />
z wykorzystaniem przestrzennego układu<br />
wiązek optycznych. Jednocześnie ruch<br />
ten jest wykrywany przez tor mikrofalowy<br />
dzięki wykorzystaniu efektu Dopplera. Sygnał<br />
z pyroelementu zamieniającego energię<br />
promieniowania na sygnał elektryczny jak<br />
również sygnał z toru mikrofalowego trafia<br />
do procesora sygnałowego, który odpowiada<br />
za inicjowanie sygnału alarmu.<br />
Akcesoria<br />
Zaawansowane czujniki PIR można wyposażyć<br />
w szereg akcesoriów. Chodzi np.<br />
o aplikacje przeznaczone do zdalnego dostosowywania<br />
przechyłu czujki lub do zdalnego<br />
konfigurowania, uruchamiania, analizy i programowania<br />
czujnika. Niejednokrotnie zastosowanie<br />
znajdują bezprzewodowe testery<br />
ruchu oraz teleskopy, które ułatwiają wypoziomowanie<br />
czujki.<br />
Wybór czujnika<br />
Na etapie wyboru czujnika w pierwszej<br />
kolejności należy określić czy będzie pracował<br />
on na zewnątrz lub wnętrzu budynku.<br />
Ważne jest zdefiniowanie wykrywania<br />
ruchu lub obecności w połączeniu z rodzajem<br />
nadzorowanego pomieszczenia. Istotna<br />
pozostaje lokalizacja fizyczna – korytarz,<br />
narożniki, sufit. Kluczowe miejsce<br />
zajmuje rozmiar nadzorowanego obszaru<br />
oraz określenie kąta detekcji i ilości czujników.<br />
Warto zwrócić uwagę na rodzaj<br />
użytkowania bowiem np. w szkołach zaleca<br />
się instalowanie czujników na większych<br />
wysokościach.<br />
Warto sprawdzić czy na etapie wykonywania<br />
instalacji uwzględniono odpowiednią<br />
ilość żył w kablu. Nie bez znaczenia jest<br />
zakres nastaw czasowych oraz moc obciążenia<br />
(W). W przypadku czujników, które<br />
będą sterowały oświetleniem przyda się<br />
przycisk przeznaczony do ręcznego załączania<br />
oświetlenia. Przydatne rozwiązanie<br />
stanowi dodatkowe wyjście przeznaczone<br />
do sterowania dodatkowym urządzeniem<br />
elektrycznym.<br />
<br />
REKLAMA<br />
Damian Żabicki<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
99
ZABEZPIECZENIA<br />
Budynków<br />
PROMOCJA<br />
Wirtualne ogrodzenie Twojej nieruchomości<br />
– pasywne czujki<br />
podczerwieni<br />
Najczęstszym sposobem zabezpieczania<br />
domów, budynków czy przedsiębiorstw<br />
są tradycyjne systemy<br />
alarmowe. Systemy takie zazwyczaj<br />
obejmują centralkę alarmową,<br />
do której podłączone są wewnętrzne<br />
czujki alarmowe i czujniki wykrywające<br />
nieuprawnione otworzenie okien<br />
lub drzwi.<br />
Podejmując decyzję o instalacji takiego<br />
systemu należy zastanowić się<br />
m.in. nad dwiema kwestiami, kiedy<br />
taki system zadziała prawidłowo,<br />
oraz czy takie rozwiązanie zapewni<br />
bezpieczeństwo w naszym domu lub<br />
przedsiębiorstwie? Warto wiedzieć,<br />
że w momencie, gdy otrzymamy informację<br />
o alarmie oznacza to jedno<br />
– prawdopodobnie jest już za późno.<br />
Złodziej albo już jest w budynku,<br />
albo za chwilę w nim będzie. Od tego<br />
momentu toczy się walka z czasem. Przestępca<br />
ma zazwyczaj około 10-15 minut,<br />
żeby zabrać to, co go interesuje i wyjść zanim<br />
dojedzie grupa interwencyjna określonej<br />
firmy ochroniarskiej. Wniosek nasuwa<br />
się dość prosty – przegraliśmy.<br />
Czy można w jakiś sposób temu zaradzić?<br />
Czy możemy coś zmienić, aby lepiej chronić<br />
naszą nieruchomość? Czy możemy wykryć<br />
zagrożenie szybciej i zyskać tym sposobem<br />
na czasie?<br />
Rozwiązaniem tego problemu może być<br />
tzw. przesunięcie linii ochrony. Instalujemy<br />
system, który wykryje intruza w momencie<br />
przechodzenia przez ogrodzenie, a nie przez<br />
nasze okno lub drzwi.<br />
Czujki pasywnej podczerwieni (PIR)<br />
– skuteczna ochrona obwodowa<br />
Zadanie szybkiej i skutecznej detekcji możemy<br />
powierzyć pasywnym czujkom podczerwieni,<br />
czyli tzw. czujkom PIR. Jest to<br />
zaawansowane rozwiązanie, które z powodzeniem<br />
można wykorzystać zarówno<br />
do ochrony perymetrycznej małego obiektu,<br />
takiego jak np. dom jednorodzinny,<br />
przedsiębiorstwo, plac budowy, parking<br />
aż po obiekty wojskowe czy lotniska. Pasywne<br />
czujki podczerwieni mogą pracować<br />
w każdych warunkach pogodowych,<br />
zarówno w dzień, jak i w nocy. Nie można<br />
ich oślepić silnym światłem widzialnym lub<br />
promieniem laserowym. Także tradycyjne<br />
metody kamuflażu nie pozwalają ukryć się<br />
przed taką czujką.<br />
Najważniejszą cechą czujek PIR z serii PRO<br />
E marki ADPRO by Xtralis jest bardzo niski<br />
próg fałszywych alarmów. W profesjonalnych<br />
systemach zabezpieczeń duża liczba<br />
fałszywych alarmów jest bowiem nieakceptowalna.<br />
Przekłada się ona bezpośrednio<br />
na wiele niepotrzebnych interwencji firm<br />
100 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
ZABEZPIECZENIA<br />
Budynków<br />
ochroniarskich, a to oznacza realne koszty.<br />
Dodatkowo praca czujek PIR może być<br />
wspierana kamerami i rozwiązaniami umożliwiającymi<br />
transmisję, rejestrację oraz analizę<br />
wideo. W takim przypadku w chwili<br />
wystąpienia alarmu, pracownik ochrony<br />
może zweryfikować jaka była przyczyna<br />
zdarzenia – czyli wykonać tak zwany proces<br />
wideo weryfikacji.<br />
Czujki pasywnej podczerwieni (PIR)<br />
– charakterystyka<br />
Detektory pasywnej podczerwieni z serii<br />
PRO E marki ADPRO by Xtralis wyposażone<br />
są w zaawansowane funkcje analizy<br />
sygnałów. Dzięki temu udało się wyeliminować<br />
cały szereg fałszywych pobudzeń<br />
detektorów.<br />
Czujki PIR można podzielić na dwie grupy:<br />
wolumetryczne i kurtynowe.<br />
Czujki kurtynowe cechują się szczególnie<br />
dalekim zasięgiem detekcji – do 220 metrów.<br />
Co istotne, kurtynowa charakterystyka<br />
czujek marki ADPRO by Xtralis jest<br />
tak ukształtowana, że obszar wykrywania<br />
intruzów, przy bardzo długich zasięgach<br />
zachowuje małą szerokość (2–3 metry).<br />
Dzięki temu nie jest konieczne wytyczenie<br />
bardzo szerokiej strefy dla systemu ochrony<br />
perymetrycznej. Tak dalekie zakresy detekcji<br />
w przypadku czujek kurtynowych umożliwiają<br />
także redukcję kosztów, bowiem<br />
do stworzenia systemu ochrony obwodowej<br />
potrzeba mniej czujek, a także mniej słupów<br />
i okablowania. Oszczędzamy też czas<br />
potrzebny na instalację takiego systemu.<br />
Czujki wolumetryczne umożliwiają zabezpieczenie<br />
dużych obszarów. Działają<br />
na krótszych dystansach, ale szerokość obszaru<br />
detekcji jest w ich przypadku dużo<br />
większa. Czujki te są stosowane przede<br />
wszystkim do zabezpieczania dużych obszarów,<br />
takich jak place, parkingi itp.<br />
Możliwość prostego zmanipulowania lub<br />
obejścia wielu systemów zabezpieczeń stanowi<br />
poważny problem. O tym także pomyśleli<br />
projektanci detektorów marki ADPRO<br />
by Xtralis. Cechą szczególną tego rozwiązania<br />
są zabezpieczenia antysabotażowe.<br />
Najnowsze produkty mają funkcję 360 Protect.<br />
Do jej realizacji wykorzystywany jest<br />
dodatkowy czujnik umożliwiający wykrycie<br />
osoby stojącej w martwej strefie. Wykryty<br />
może być obiekt stojący maksymalnie<br />
osiem metrów przed czujką albo metr za nią.<br />
Wszystkie czujki mają zabezpieczenie przed<br />
zmianą ich ustawienia. Powolna zmiana położenia<br />
czujki sprawi, że zostanie wygenerowany<br />
alarm sabotażowy. Jest to możliwe<br />
dzięki elektronicznemu kompasowi, który<br />
jest zintegrowany w układzie scalonym.<br />
Dodatkowo czujki mają czujnik światła padającego<br />
od zewnątrz. Jego przeznaczeniem<br />
jest wykrywanie wszelkich prób zakrycia,<br />
zamaskowania czy zamalowania. Czujki są<br />
zatem w pełni chronione przed sabotażem.<br />
Są odporne także na wszelkie próby dostania<br />
się do ich wnętrza przez nawiercanie,<br />
przepiłowywanie czy uszkodzenie obudowy<br />
w inny sposób.<br />
System ochrony perymetrycznej<br />
– wdrożenie<br />
Decydując się na technologię ADPRO<br />
by Xtralis musimy zdecydować, jaki obszar<br />
chcemy zabezpieczyć. Czy interesuje nas<br />
stworzenie wirtualnego ogrodzenia wokół<br />
naszej nieruchomości, czy chcemy zabezpieczyć<br />
jakiś większy teren jak np. ogród,<br />
plac czy parking. Kolejnym etapem jest<br />
dobranie właściwych zakresów działania<br />
detektorów tak, aby jak najlepiej ochraniały<br />
one wyznaczony teren.<br />
Proces montażu i instalacji detektorów<br />
jest prosty. Zalecana wysokość ich montażu<br />
to 4 metry. Na takiej wysokości należy<br />
je zainstalować i ustawić odpowiednią pozycję.<br />
Dokładne pozycjonowanie czujek<br />
jest szczególnie istotne przy detektorach<br />
kurtynowych. Po odpowiednim montażu,<br />
w detektorze należy zaprogramować progi<br />
detekcji i na koniec upewnić się, że detektor<br />
reaguje prawidłowo w wyznaczonych strefach.<br />
Tak zamontowane i skonfigurowane<br />
czujki możemy podłączyć do dowolnej centralki<br />
alarmowej… i gotowe.<br />
System pracuje już dla nas. Jego zadanie to<br />
jak najszybsze powiadomienie o zbliżającym<br />
się zagrożeniu. Teraz możemy być spokojniejsi<br />
w momencie, kiedy otrzymamy informację<br />
o alarmie. Nie będzie to oznaczać,<br />
że ktoś „ jest już w środku”. Zyskujemy<br />
na czasie i właśnie w ten sposób możemy<br />
wygrać z intruzem.<br />
<br />
Jakub Sobek<br />
Więcej na www.linc.pl/xtralis<br />
REKLAMA<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
101
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Co słychać<br />
na rynku LED?<br />
Branża oświetleniowa jeszcze nigdy nie rozwijała się tak szybko. Producenci LED-ów<br />
oferują wciąż nowe, udoskonalone rozwiązania, często o niecodziennym zastosowaniu.<br />
Źródła dynamicznego, prężnego<br />
rozwoju oświetlenia LED należy<br />
doszukiwać się m.in. w przepisach<br />
związanych z gospodarką energetyczną,<br />
wynikających np. z ustawodawstwa<br />
unijnego. Niewielki<br />
pobór energii przez źródła LED przy<br />
jednoczesnych konkurencyjnych parametrach<br />
technicznych oraz długiej żywotności<br />
sprawia, że popularność tego rodzaju<br />
produktów wśród konsumentów oraz<br />
większych inwestorów rośnie. Do tego<br />
dochodzą pozostałe względy ekologiczne,<br />
przede wszystkim brak zawartości<br />
rtęci, wskutek czego LED-y nie wymagają<br />
skomplikowanych i energochłonnych<br />
procesów utylizacyjnych, jak tradycyjne<br />
źródła światła. Poza tym przyczyniają<br />
Fot. :Osram<br />
Fot. 1.<br />
Instalacja oświetleniowa sterowana z poziomu smartfona lub tabletu, scenariusze świetlne, możliwość zmiany barwy czy<br />
natężenia światła - tego rodzaju propozycje pojawiają się w ofercie kolejnych producentów.<br />
102 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
się one do ograniczenia emisji dwutlenku<br />
węgla do atmosfery.<br />
LED-y to więc obecnie stały element wyposażenia<br />
budynków mieszkalnych, jak<br />
również obiektów użyteczności publicznej,<br />
zakładów przemysłowych oraz ulic.<br />
Szacuje się, że ich udział w całkowitym<br />
rynku oświetleniowym w Polsce w 2014 r.<br />
wyniósł ok. 49 proc.!*<br />
Fot.: Philips<br />
Co przyniesie <strong>2015</strong>?<br />
Rozwój segmentu LED okazał się jednym<br />
z kluczowych czynników napędzających<br />
przemysł oświetleniowy w 2014 r. oraz<br />
- według analityków rynkowych - determinujących<br />
kierunki, w których dąży<br />
on w roku <strong>2015</strong>. Jedna z czołowych firm<br />
analitycznych IHS przygotowała prognozę<br />
najważniejszych trendów określających<br />
kształt przemysłu oświetleniowego w ciągu<br />
najbliższych miesięcy – LED-y zajmują<br />
w niej bardzo mocną pozycję. Według IHS<br />
rok <strong>2015</strong> będzie najlepszym jak dotąd okresem<br />
dla branży oświetleniowej, co wiąże<br />
się ze wzmocnieniem marek największych<br />
producentów. Na końcu oświetleniowego<br />
„łańcucha pokarmowego” znajdują się<br />
konsumenci – także ich czeka dobra wiadomość<br />
w postaci obniżenia cen produktów.<br />
Oczekuje się też, że zwiększy się udział<br />
produktów chińskich na rynku, jednak<br />
przy polepszeniu ich jakości i parametrów<br />
technicznych. Wydaje więc się, że wskazana<br />
będzie również inwestycja w działania<br />
PR-owe i służące poprawie wizerunku,<br />
ponieważ określenie „chińskie produkty”<br />
czy zwrot „made in China” wielu konsumentom<br />
nadal nie kojarzą się pozytywnie.<br />
Fot. 2.<br />
Możliwość zdalnego włączania i wyłączania lampy? Tego typu funkcjonalność<br />
przechodzi już do standardu.<br />
Fot.: Philips<br />
Oświetlenie inteligentne,<br />
internet i chmura<br />
Co jeszcze zapowiadają analitycy IHS?<br />
Przede wszystkim zwiększenie zainteresowania<br />
dziedziną oświetlenia inteligentnego,<br />
m.in. współpracującego z „chmurą”.<br />
Instalacje oświetlenia LED są coraz częściej<br />
naszpikowane systemem czujników<br />
i sterowników, które pozwalają na precyzyjne<br />
sterowanie oprawami w zależności<br />
od potrzeb użytkowników, pory dnia czy<br />
pożądanego efektu czy też automatyczne<br />
dopasowywanie parametrów oświetlenia<br />
do sytuacji. Już teraz powstają więc instalacje,<br />
które można nazwać spersonalizowanymi,<br />
działające według ustalonego<br />
Fot. 3.<br />
Nowoczesne systemu oświetleniowe mogą składać się np. z LED-ów<br />
oraz kontrolera podłączanego bezpośrednio do routera Wi-Fi.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
103
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: Philips<br />
Fot. 4.<br />
Sterowanie światłem w zakresie odcieni bieli i kolorów RGB to tylko przykład możliwości systemów LED.<br />
przez użytkownika algorytmu, opierające<br />
się o „komunikację” pomiędzy domownikami<br />
a domem (tego rodzaju komunikacja<br />
uznawana jest za przyszłość rozwoju<br />
systemów inteligentnych). Dane z systemu<br />
będą przechowywane w chmurze,<br />
a kontrola lub analiza instalacji – możliwa<br />
EKSPERT Fachowego<br />
scenariusza<br />
Łukasz Wyporski,<br />
ekspert techniczny<br />
<strong>Elektryk</strong>aWedług w OSRAM<br />
W dzisiejszych czasach możemy już nie tylko sterować<br />
oświetleniem, lecz także konfigurować niezliczoną<br />
liczbę scenariuszy oświetleniowych. Jest<br />
to możliwe dzięki funkcji dynamicznego sterowania<br />
światłem w zakresie odcieni bieli i kolorów RGB oraz<br />
możliwości konfigurowania i kontroli różnych grup świetlnych. Przy zastosowaniu<br />
odpowiednich produktów sterowanie oświetleniem może być naprawdę proste.<br />
Systemy inteligentnego oświetlenia zawierają element sterujący i źródło światła.<br />
Aplikacja, dostępna dla systemów iOS i Android w prosty sposób umożliwia<br />
bezprzewodowe sterownie wszystkimi urządzeniami, łącząc się z centralkami systemów<br />
(w przypadku produktów firmy OSRAM są to Lightify Home lub Lightify<br />
Pro - do wyboru zależnie od potrzeb użytkownika lub specyfiki instalacji). System<br />
można również zintegrować z istniejącymi oprawami oświetleniowymi różnych<br />
producentów po zainstalowaniu dodatkowego komponentu, komunikującego się<br />
z centralką. Wszystkimi źródłami światła steruje się zdalnie, bez względu na miejsce<br />
ich lokalizacji, czyniąc z systemu np. łatwe narzędzie do ochrony mienia przed<br />
włamaniem poprzez symulacje obecności.<br />
z każdego dowolnego miejsca z dostępem<br />
do internetu.<br />
Coraz popularniejsze jest ponadto sterowanie<br />
oświetleniem za pomocą aplikacji<br />
w smartfonie lub tablecie oraz załączanie<br />
w ten sposób wybranego scenariusza<br />
oświetleniowego we wnętrzu (wschodzące<br />
słońce, kolacja przy świecach, wieczór<br />
z książką lub nawet „złudzenie obecności”<br />
– jako zabezpieczenie przed włamaniem,<br />
kiedy wyjechaliśmy na urlop).<br />
Sterowanie światłem w zakresie odcieni<br />
bieli i kolorów RGB sprawia, że ograniczenia<br />
może stawiać jedynie wyobraźnia<br />
inwestora.<br />
Okazuje się więc, że szersze, bardziej zaawansowane<br />
możliwości sterowania instalacją<br />
oświetlenia LED to jeden z najistotniejszych<br />
wątków ostatnich miesięcy.<br />
W przypadku budynków mieszkalnych<br />
realizujemy sceny świetlne, a instalacja<br />
podlega tu indywidualizacji, z kolei<br />
w budynkach biurowych czy użyteczności<br />
publicznej LED-y współpracują z poszczególnymi<br />
rozwiązaniami powiązanymi<br />
z systemem zarządzania budynkiem.<br />
Sterowanie oświetleniem odbywa się za<br />
pomocą czujników ruchu załączających<br />
i wyłączających lampy, czujników dokonujących<br />
pomiaru światła zewnętrznego,<br />
a dodatkowo – ręcznie, na stanowiskach<br />
roboczych.<br />
104 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: Bemko<br />
Fot. 5.<br />
Rynek przemysłowego oświetlenia LED-owego również nie pozostaje w tyle. LED-y charakteryzują się<br />
wyższą odpornością na szereg czynników, jak np. wysoka i niska temperatura.<br />
Oświetleniowe science fiction<br />
Przewiduje się ponadto, że już w <strong>2015</strong> r.<br />
ruszą pierwsze, pilotażowe projekty związane<br />
z możliwością przesyłania danych<br />
za pomocą Li-Fi, wiązki światła widzialnego.<br />
W kolejnych latach rozwijana ma<br />
być z kolei instalacja oświetleniowa jako<br />
jeden z elementów „Internet of things”<br />
(„internet przedmiotów” – czyli „inteligentnych”<br />
przedmiotów, sieci i instalacji,<br />
opierających swoje działanie o dostępne<br />
parametry i dane).<br />
Wśród rozwijanych lub dopiero wchodzących<br />
na rynek nowinek technologicznych<br />
należy wymienić również oprawy oświetleniowe<br />
OLED (które powoli pojawiają<br />
się na półkach towarów luksusowych,<br />
choć jeszcze nie konsumenckich), diody<br />
QR-LED (dopiero raczkująca technologia<br />
opierająca się na kropkach kwantowych)<br />
oraz oprawy oświetlenia ulicznego<br />
(w których słupy oświetleniowe mają służyć<br />
także jako maszty telefonii komórkowej<br />
oraz stacje ładowania pojazdów elektrycznych).<br />
Dynamiczny rozwój wróży się również<br />
produktom do zastosowań motoryzacyjnych,<br />
co jest związane m.in. z popularyzowaniem<br />
rozwiązań energooszczędnych<br />
w zakresie napędów pojazdów oraz<br />
właściwościami samego oświetlenia LED.<br />
Światłem LED można stosunkowo łatwo<br />
sterować, czyli np. podczas jazdy oświetlać<br />
wybrane obszary drogi (ponadto dzięki<br />
czujnikom i elektronicom nadjeżdżające<br />
pojazdy są dokładnie wyłączane z pola<br />
rozysłu światła); istotna jest tu też możliwość<br />
zmieniania barwy światła.<br />
Coraz lepsze LED-y<br />
Poszczególne parametry świateł LED są<br />
systematycznie udoskonalane. Oprawy<br />
REKLAMA<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
105
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot. 6.<br />
Modernizacja oświetlenia w Szczecinie z zastosowaniem inteligentnego systemu<br />
zarządzania oświetleniem miejskim.<br />
Fot.: Philips<br />
LED charakteryzują się coraz niższym poborem<br />
mocy w stosunku do tradycyjnych<br />
źródeł światła (podkreśla się, że największą<br />
zaletą LED-ów jest znacząco mniejsze<br />
zużycie energii – nawet do 90 proc. – niż<br />
w przypadku tradycyjnych źródeł światła),<br />
przy jednoczesnej zwiększającej się<br />
żywotności – do poziomu ok. 25-50 tys.<br />
godzin. (25 tys. godzin oznacza 25 lat<br />
przy założeniu pracy przez 2,5-3 godziny<br />
dziennie; w niektórych przypadkach<br />
mówi się nawet o żywotności 100 tys. godzin).<br />
Towarzyszy temu większa wartość<br />
liczby cykli ON/OFF oraz zwiększona<br />
odporność na wahania napięcia. LED-y<br />
osiągnęły wysokie wartości strumienia<br />
świetlnego z dostarczonej mocy: nawet<br />
powyżej 200 lm/W. Lampy są ponadto coraz<br />
mniej wrażliwe na wstrząsy podczas<br />
transportu lub montażu – ponieważ nie<br />
zawierają podatnych na uszkodzenia żarników<br />
lub innych ruchomych elementów.<br />
Niektórzy producenci podkreślają wręcz,<br />
że żywotność źródeł światła LED osiągnęła<br />
już zadowalający pułap – 7-8 lat<br />
EKSPERT Fachowego<br />
<strong>Elektryk</strong>a<br />
LED w chmurze danych<br />
Bogdan Ślęk,<br />
Government Affairs<br />
Lead, Philips Lighting<br />
Poland Sp. z o.o.<br />
Cyfryzacja rynku oświetleniowego<br />
dzięki technologii LED wprowadza<br />
fundamentalne zmiany. Punkty<br />
świetlne można dziś wzajemnie<br />
łączyć, a światło może pełnić funkcję<br />
nośnika danych. Zintegrowany<br />
system oświetlenia cyfrowego LED<br />
wychodzi poza klasyczną funkcję<br />
infrastruktury oświetleniowej.<br />
Z jednej strony dostarcza światło<br />
i pozwala je dostosowywać do indywidualnych<br />
potrzeb (intensywność,<br />
barwa światła). Z drugiej strony,<br />
technologia LED przyjmuje rolę kanału<br />
transmisji informacji i danych.<br />
System pozwala użytkownikom<br />
wchodzić w interakcje zarówno<br />
ze sobą wzajemnie, jak i z przestrzenią, w której żyją i pracują,<br />
kształtując otoczenie zgodnie ze swoimi upodobaniami, a także<br />
oferują dostęp do informacji istotnych dla danej lokalizacji.<br />
System umożliwia dostosowanie parametrów światła do indywidualnych<br />
preferencji użytkownika. Emisja światła jest możliwa<br />
wyłącznie wówczas, gdy jest rzeczywiście potrzebna.<br />
Z perspektywy właścicieli obiektów czy operatorów systemów<br />
oświetlenia drogowego korzyści płynące z zastosowania zintegrowanego<br />
systemu oświetleniowego Philips wykraczają daleko<br />
poza ograniczenie kosztów zużycia energii elektrycznej. Przykładem<br />
może być inteligentny system zarządzania oświetleniem<br />
miejskim, jaki uruchomiliśmy niedawno w Szczecinie, czy zintegrowany<br />
system oświetleniowy zainstalowany w nowoczesnym<br />
biurowcu The Edge zbudowanym przez OVG Real Estate<br />
dla amsterdamskiej filii Deloitte, który przedstawię poniżej.<br />
Elementy wewnętrznej instalacji oświetleniowej znajdują się<br />
w każdym pomieszczeniu i w każdym punkcie budynku. Wyposażyliśmy<br />
oprawy punktów świetlnych LED w inteligentne,<br />
zintegrowane z obudową czujniki, które podłączone zostały do<br />
inteligentnych układów monitoringu i kontroli. Każda oprawa<br />
oświetleniowa otrzymała unikalny adres sieciowy (IP). Dzięki<br />
wykorzystaniu technologii sieciowej Ethernet oprawy oświetleniowe<br />
przyłączone są do systemu zarządzania danymi budynku<br />
działającego na zasadzie Internetu, co pozwala na ich indywidualną<br />
identyfikację, lokalizację, monitorowanie i sterowanie<br />
punktami świetlnymi. Inteligentne oprawy oświetleniowe zaprojektowano<br />
w celu umożliwienia dwustronnej komunikacji<br />
z oprogramowaniem sterującym i interfejsami typu front-end,<br />
takimi jak aplikacje zainstalowane na urządzeniach mobilnych<br />
użytkowników pomieszczeń.<br />
Sercem zintegrowanego systemu oświetlenia biurowego Philips<br />
jest zaawansowane oprogramowanie obejmujące narzędzia<br />
odpowiedzialne za monitoring, wizualizację, analizę danych archiwalnych<br />
i raportowanie. Umożliwiają one administratorom<br />
obiektów opracowanie harmonogramu użytkowania pomieszczeń,<br />
a w konsekwencji bardziej ekonomiczne zarządzanie i wykorzystywanie<br />
zasobów.<br />
Współczesne biurowe instalacje oświetleniowe często wyposażone<br />
są w czujniki, które rejestrują obecność osób w pomieszczeniu.<br />
Jednak w nowym systemie oprawy oświetleniowe mogą dodatkowo<br />
przesyłać szczegółowe i wyczerpujące informacje na temat harmonogramu<br />
użytkowania poszczególnych pomieszczeń. Pozwala<br />
to administratorowi budynku bardziej efektywnie planować wykorzystanie<br />
przestrzeni, np. poprzez selektywną redukcję natężenia<br />
światła, ustawień ogrzewania lub klimatyzacji bądź rezygnację<br />
z niepotrzebnego sprzątania. W przypadku każdego dużego budynku<br />
wszystkie wymienione elementy generują wysokie koszty.<br />
106 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
– którego przekraczanie byłoby w zasadzie<br />
niepraktyczne. Zwracają uwagę na to, że 8<br />
lat bez potrzeby wymiany to niezwykle<br />
długi okres. Za niecałą dekadę na rynku<br />
powinny pojawić się jeszcze nowocześniejsze<br />
źródła światła, które – możemy<br />
być tego pewni – zrewolucjonizują rynek<br />
oświetleniowy; znacznie wydajniejsze<br />
i efektywniejsze. Poza tym według analiz<br />
rynkowych wspomniane 7-8 lat to często<br />
okres, w którym inwestorzy decydują się<br />
na modernizację lub remont przy jednoczesnej<br />
wymianie opraw. Nie ma również<br />
konieczności osiągania „zbyt dobrych”,<br />
konkurencyjnych parametrów w zakresie<br />
parametrów strumienia światła. Przy zbyt<br />
wysokim strumieniu światła w przypadku<br />
diod pojawia się problem lśnienia, które<br />
należy przecież ograniczyć do poziomu<br />
wymaganego przez normy.<br />
Parę słów o designie<br />
Nie sposób nie zauważyć poruszenia również<br />
w dziedzinie estetyki i designu opraw<br />
LED. Pomysły projektantów można uznać<br />
za dość zaskakujące. Już jesienią swoją<br />
premierę będą miały architektoniczne oprawy<br />
LED. Architektoniczne, czyli… jakie?<br />
Producent podkreśla, że mają one pełnić<br />
funkcję jedynie użytkową, a same idealnie<br />
wpisywać się w aranżację pomieszczenia,<br />
pozwalając przy tym przemówić detalom,<br />
elementom wyposażenia, wystroju, meblom,<br />
kolorom, fakturom materiałów itp. Innymi<br />
słowy to oprawy, których w zasadzie<br />
nie widać w pomieszczeniu (formy, kształty<br />
opraw mogą być całkowicie ukryte),<br />
„surowe” źródło światła niewyróżniające<br />
się w projekcie. To całkowicie innowacyjny<br />
kierunek w temacie designu opraw,<br />
wcześniej projektanci skupiali się m.in.<br />
na zmniejszeniu ich rozmiarów oraz nadaniu<br />
im rangi designerskich detali.<br />
Projektanci zapowiadają ponadto, że już<br />
niedługo na rynek wejdą LED-y wyprodukowane<br />
z materiału poddającego się<br />
formowaniu. Oznacza to, że „żarówce”<br />
będziemy mogli nadać dowolny kształt,<br />
dopasowując do potrzeb, preferencji lub<br />
wymagań aranżacyjnych.<br />
Rozwój technologii LED znacznie wykroczył<br />
poza ramy samego rynku oświetleniowego.<br />
Wspomnijmy chociażby o pomyśle<br />
znanej każdemu firmy Nike. Nike<br />
na potrzeby specjalnego cyklu treningów<br />
z gwiazdą koszykówki Kobe Bryantem<br />
stworzyła pierwsze na świecie boisko<br />
wykonane w technologii LED. LED-y zostały<br />
wbudowane w podłoże, dzięki czemu<br />
zyskano efekt rozświetlonej podłogi,<br />
na której zaznaczono pola i linie boiska.<br />
To w jasny sposób pokazuje, jakie są możliwości<br />
technologii. Jak widać, LED-y<br />
zrewolucjonizowały rynek i wyobraźnię.<br />
REKLAMA<br />
Iwona Bortniczuk<br />
Na podstawie materiałów firm:<br />
IHS (www.technology.ihs.com), Osram,<br />
Lena Lighting, Bemko<br />
*dane firmy Osram<br />
Konsultacja merytoryczna:<br />
Zbigniew Michalski,<br />
Doradca Techniczny, Lena Lighting S.A.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
107
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Oświetlenie<br />
przemysłowe<br />
Działalność przemysłowa, w zależności<br />
od branży, stwarza bardzo zróżnicowane<br />
wymagania pod względem oświetlenia.<br />
Występują tu miejsca pracy, dla których<br />
przewidziane są parametry oświetleniowe<br />
znacznie przekraczające wartości przewidziane<br />
dla miejsc pracy biurowej tradycyjnie<br />
uważanych za miejsca pracy wzrokowej. Sprostanie<br />
tak zróżnicowanym wymaganiom wymaga<br />
od producentów opraw oświetleniowych<br />
opracowania wielu wzorów opraw oświetleniowych,<br />
które w różnym stopniu odpowiadają<br />
potrzebom inwestorów i projektantów.<br />
Oświetlenie LED to nowa jakość w oświetleniu<br />
przemysłowym.<br />
Fot. 1.<br />
ZAJEZDNIA MPK FRANOWO/POZNAŃ; wykorzystane oprawy CODAR RS LED<br />
108 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Oprawy przemysłowe uniwersalne<br />
Najbardziej popularne oprawy przemysłowe<br />
w wersji LED wykorzystywane<br />
są zarówno do oświetlenia dużych hal<br />
fabrycznych i magazynowych, jak i pojedynczych<br />
miejsc pracy w niewielkich<br />
warsztatach. Nadają się także do tzw.<br />
pomieszczeń czystych (np. sanitariaty).<br />
Oprawy te charakteryzują: wysoka<br />
szczelność IP66, odporność na uderzenia<br />
IK09 oraz wytrzymałość na warunki<br />
zewnętrzne - w tym temperaturę do 45<br />
stopni Celsjusza. Produkowane są w szerokim<br />
zakresie mocy - max. do 93W.<br />
Znajdują zastosowanie w oświetleniu<br />
wysokich hal produkcyjnych. W wersji<br />
z dodatkowym odbłyśnikiem z wąskostrumieniowym<br />
rozsyłem światłości<br />
- mogą być natomiast wykorzystane<br />
do efektywnego oświetlenia magazynów<br />
wysokiego składowania. Wysoka skuteczność<br />
świetlna LED – w porównaniu<br />
z oprawami świetlówkowymi pozwala<br />
na zmniejszenie kosztów energii o ok.<br />
50%. Trwałość źródeł LED – czterokrotnie<br />
przekraczająca trwałość świetlówek,<br />
pozwala na bezawaryjną pracę i brak<br />
kosztów serwisu w długim okresie.<br />
Rozwiązania szczegółowe<br />
oraz odporność na uderzenia IK10, a także<br />
wybór rozsyłu światłości umożliwiają<br />
zastosowanie opraw w wysokich halach<br />
i magazynach. Trwałość źródeł LEDtrzykrotnie<br />
przekraczająca trwałość<br />
lamp wyładowczych pozwala na bezawaryjną<br />
pracę, brak kosztów serwisu<br />
oraz wymiany źródeł na znacznej wysokości<br />
w długim okresie.<br />
Oprawy przemysłowe systemowe<br />
Zastosowanie LED w oświetleniu przemysłowym<br />
umożliwiło stworzenie nowej<br />
kategorii opraw łączącej najlepsze cechy<br />
opraw przemysłowych uniwersalnych<br />
z atrakcyjnym wyglądem i niewielkimi<br />
wymiarami. Wysoka szczelność, okablowanie<br />
przelotowe oraz dostępność<br />
łączników zapewniają szybkie budowanie<br />
linii świetlnych. Atrakcyjny wygląd<br />
i niewielkie wymiary opraw pozwalają<br />
na ich zastosowanie również w pomieszczeniach<br />
socjalnych typu szatnie,<br />
stołówki. Wysoka skuteczność świetlna<br />
LED – w porównaniu z oprawami świetlówkowymi<br />
pozwala na zmniejszenie<br />
kosztów energii o ok. 50%. Trwałość<br />
źródeł LED – czterokrotnie przekraczająca<br />
trwałość świetlówek gwarantuje<br />
bezawaryjną pracę i brak kosztów serwisu<br />
w długim okresie.<br />
Podstawowe wymagania<br />
dotyczące oświetlenia<br />
przemysłowego reguluje<br />
norma PN-EN 12464-<br />
1:2012 światło i oświetlenie.<br />
Oświetlenie miejsc<br />
pracy. Miejsca pracy we<br />
wnętrzach. Norma ta<br />
opisuje podstawowe parametry<br />
oświetlenia oraz<br />
podaje tabelarycznie ich<br />
wartości. W zależności<br />
od obszarów wnętrza,<br />
zadań, działalności<br />
podane są:<br />
• natężenie oświetlenia<br />
eksploatacyjne- Em,<br />
• maksymalne granice<br />
ujednoliconej oceny<br />
olśnienia- UGR,<br />
• minimalną równomierność<br />
natężenia oświetlenia-<br />
Uo,<br />
• minimalny wskaźnik<br />
oddawania barw- Ra,<br />
• specyficzne wymagania<br />
np. rozpoznawanie<br />
barw bezpieczeństwa.<br />
miejsc trudnodostępnych i elementów<br />
maszyn. Zastosowanie LED w oprawach<br />
kanałowych pozwala na znaczne zmniejszenie<br />
gabarytów oprawy oraz rezygnację<br />
z zabezpieczenia klosza siatką przy<br />
zachowaniu wysokiej trwałości i odporności<br />
na uderzenia. Długa żywotność<br />
oprawy pozwala na bezawaryjną eksploatację<br />
w trudnodostępnych miejscach.<br />
Oprawy przemysłowe dużej mocy<br />
Wysoka moc opraw LED – max.<br />
do 260W umożliwia zastosowania opraw<br />
LED wszędzie tam, gdzie wymagane jest<br />
wysokie natężenie oświetlenia, a oprawy<br />
muszą być zamontowane na znacznej<br />
wysokości. Wysoka szczelność IP65<br />
Oprawy przemysłowe kanałowe<br />
Oprawy tego typu to najczęściej stosowane<br />
rozwiązanie w trudno dostępnych<br />
miejscach typu kanały technologiczne,<br />
pomieszczenia obsługi, doświetlenie<br />
Zbigniew Michalski<br />
Lena Lighting S.A.<br />
www.lenalighting.pl<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
109
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Technologia ultrasonic i iHF<br />
– nowe możliwości czujników STEINEL<br />
PROMOCJA<br />
Technologia ULTRASONIC<br />
ULTRASONIC – technika wykrywania<br />
ruchu za przeszkodami. W Europie<br />
dopiero teraz zaczyna wykorzystywać<br />
się jej zalety, a w USA od wielu lat<br />
używa się tych produktów, do kontroli<br />
oświetlenia w pomieszczeniach.<br />
Fot. 1.<br />
Zasada działania czujnika<br />
w technologii ULTRASONIC<br />
Technologia ULTRASONIC pozwala<br />
wykryć ruch, który odbywa się za rogiem<br />
lub za/pod przeszkodą, czyli tam<br />
gdzie nie jest bezpośrednio widziany.<br />
Wyobraźmy sobie pomieszczenie,<br />
a na suficie zamontowany czujnik (nawet<br />
obecności) oraz ścianę, w części<br />
dzielącą nasze pomieszczenie. Ruch<br />
wykonywany za ścianą nie zostanie wykryty<br />
przez żadną czujkę, tylko detektor<br />
w technologii ULTRASONIC zobaczy<br />
poruszający się obiekt. Co nam to daje?<br />
Pozwala załączyć światło w korytarzu<br />
głównym, gdy osoba dochodzi do niego<br />
PIR<br />
iHF<br />
Rys. 1.<br />
Wykrywanie<br />
w trzech<br />
technologiach<br />
– porównanie<br />
ULTRASONIC<br />
z korytarza bocznego. Kolejnym przykładem<br />
zastosowania tego czujnika może być biuro:<br />
sprzątamy biurko i zaczynamy sprzątać pod nim.<br />
W przypadku zamontowania standardowego<br />
czujnika światło zgaśnie po upływie<br />
ustawionego czasu, dlatego że standardowy<br />
czujnik nie będzie widział żadnego ruchu<br />
za przeszkodą. W przypadku zamontowania<br />
czujnika w technologii ULTRASONIC,<br />
ruch odbywający się pod biurkiem zostanie<br />
wykryty i światło nie zgaśnie.<br />
Zastosowanie czujników ULTRASONIC daje<br />
nam szerokie możliwość zastosowania, będzie<br />
to idealne rozwiązanie w korytarzach, toaletach,<br />
biurach itp., czyli wszędzie tam, gdzie<br />
w jednym pomieszczeniu jest wiele przeszkód<br />
utrudniających bezpośrednie widzenie odbywającego<br />
się ruchu. Jak możemy ograniczyć<br />
widzenie czujnika? – wystarczy zamknąć<br />
drzwi. Zamknięte pomieszczenie gwarantuje<br />
nam brak wykrywania ruchu poza wybranym<br />
pokojem, korytarzem, łazienką itp.<br />
Fot. 2. Czujnik ULTRASONIC US 360<br />
Technologia iHF<br />
(Inteligent High Frequency)<br />
Kolejną technologią, którą Steinel wprowadził<br />
do swojej oferty jest iHF (Inteligent<br />
High Frequency). Dlaczego ta technologia<br />
jest wyjątkowa ? Czujnik w tej technologii<br />
wykrywa ruch, tak jak standardowy czujnik<br />
HF (wysokiej częstotliwości), czyli<br />
wysyła falę i odsłuchuje echo. W przypadku<br />
wykrycia różnicy pomiędzy odebraną<br />
a wcześniejszą falą powrotną, czujnik decyduje<br />
aby załączyć światło. Wykrywanie<br />
Fot. 3.<br />
Technologia iHF<br />
Czujnik zewnętrzny iHF 3D<br />
ruchu w technologii HF możliwe jest tylko<br />
wewnątrz pomieszczeń, ze względu na wykrywanie<br />
każdego ruchu (człowieka, zwierzęcia,<br />
rośliny lub kropli deszczu). Dopiero<br />
technologia iHF gwarantuje, że możemy ten<br />
produkt zastosować na zewnątrz. Eliminacja<br />
włączeń światła przy ruchu małych zwierząt<br />
oraz drzew, krzewów możliwa jest dzięki<br />
temu, że czujnik w technologii iHF wykrywa<br />
ruch, ale jest w stanie określić odległość<br />
tego ruchu od siebie. W przypadku detekcji<br />
ruchu, czujnik ”widzi”, czy poruszający<br />
się obiekt przemieszcza się, czyli zmienia<br />
miejsce położenia, czy zaburzenie fali jest<br />
cały czas w tym samym miejscu. W przypadku<br />
wykrycia ruchu, np. drzewa, czujka<br />
rozpoznaje, że ruch odbywa się w tym samym<br />
punkcie, więc będzie zignorowany.<br />
Małe zwierzęta (mały pies, kot) powodują<br />
zaburzenie mniejsze niż człowiek, dlatego<br />
produkty z czujnikami iHF są w stanie wykryć<br />
małe zwierzę i określić jego położenie..<br />
Technologia iHF wprowadza możliwość zabudowy<br />
czujnika, tak, że możemy cieszyć<br />
się wyglądem oprawy, a czujnik dyskretnie,<br />
ale dokładnie wykrywa ludzi.<br />
Więcej informacji znajdziecie Państwo<br />
na stronie www.steinel.pl<br />
110 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
WARSZTAT<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Profesjonalne narzędzia akumulatorowe<br />
Panasonic nareszcie dostępne w Polsce<br />
Z początkiem lipca br. firma „LŁ” (dawniej Lange Łukaszuk) uzupełniła swoją bogatą ofertę<br />
o bardzo interesujące elektronarzędzia Panasonic.<br />
PROMOCJA<br />
Od 1978 roku międzynarodowy koncern,<br />
znany przez polskich konsumentów<br />
najczęściej jako dostawca wysokiej<br />
klasy urządzeń RTV i elektroniki użytkowej,<br />
produkuje wysokiej klasy elektronarzędzia<br />
zasilane akumulatorowo.<br />
Co więcej, z ogniw Panasonic korzysta<br />
wielu innych producentów uznanych<br />
marek elektronarzędziowych. A baterie<br />
Panasonic niemal każdy Polak ma<br />
w swoim budziku, pilocie do telewizora<br />
czy wadze kuchennej. Okazuje się,<br />
że Panasonic to korporacja, która posiada<br />
ponad 270 zakładów produkcyjnych<br />
wielu branż (medycyna, motoryzacja,<br />
budownictwo, elektronika użytkowa<br />
i komponentowa, energetyka i wiele<br />
innych) na wszystkich kontynentach.<br />
Zatrudnienia niemal 300 tysięcy pracowników<br />
na całym Świecie, obrót za<br />
rok 2013 wyniósł ponad 57 miliardów<br />
Euro. Elektronarzędzia akumulatorowe<br />
Panasonic były obecne w Europie<br />
od ponad 11 lat, jednak do Polski zawitały<br />
za pośrednictwem podwrocławskiej<br />
firmy „LŁ” dopiero teraz.<br />
Rozwój technologii litowo-jonowej<br />
pozwolił na budowanie maszyn o bardzo<br />
wysokiej wydajności, obecnie porównywalnej<br />
z narzędziami zasilanymi<br />
z sieci ~230V. Coraz częściej mówi się<br />
o potrzebie wprowadzenia regulacji<br />
dotyczących sukcesywnego odchodzenia<br />
od kabli na rzecz baterii, zwłaszcza<br />
w pracy na wysokościach i przy produkcji,<br />
gdzie kabel lub przewód sprężonego<br />
powietrza stwarza zagrożenia<br />
dla operatora lub obrabianego materiału.<br />
To dwa najważniejsze powody,<br />
dla których rynek narzędzi bezprzewodowych<br />
w Polsce przyrasta w tempie<br />
ponad 40% rok do roku (dane Millward<br />
& Brown – „Badanie polskiego rynku<br />
elektronarzędzi w latach 2006-<strong>2015</strong>”).<br />
Na nowoczesne potrzeby rynku odpowiada<br />
kompleksowa oferta LŁ i Panasonic:<br />
to narzędzia bardzo trwałe,<br />
ogniwa baterii<br />
długowieczne,<br />
a nawet długa, codzienna<br />
praca nimi nie nastręcza<br />
żadnych trudności, gdyż<br />
Panasonic dba o ergonomię<br />
swoich maszyn redukując<br />
do minimum poziom hałasu,<br />
wibracji oraz<br />
wagę urządzeń.<br />
Na specjalne<br />
wyróżnienie zasługuje<br />
kilka systemów<br />
narzędzi<br />
Panasonic, które<br />
są niespotykane<br />
u innych producentów, jak np. „Tough Tool,<br />
Intelligent Protection” (w swobodnym tłumaczeniu:<br />
„twarde narzędzie, inteligentne zabezpieczenia”).<br />
Każde narzędzie oznaczone w ten<br />
sposób jest zabezpieczone przed niszczącym<br />
działaniem wilgoci i pyłu do tego stopnia,<br />
że można je zostawić na deszczu, czy użytkować<br />
w bardzo wilgotnych miejscach tj. zbiornikach,<br />
kopalniach, platformach wiertniczych,<br />
itp. System ten dba również o ochronę ogniw<br />
baterii nie dopuszczając do nadmiernego rozładowania<br />
i przeładowania, które są destruktywne<br />
dla baterii.<br />
Warto również zwrócić uwagę na linię 8<br />
elektronarzędzi i kilku urządzeń, które mogą<br />
być zasilane bateriami 14,4 V lub 18,0 V,<br />
co daje użytkownikowi pełną elastyczność<br />
w budowaniu całej bazy elektronarzędzi. Musimy<br />
również pamiętać, że wszystkie baterie<br />
linii litowo-jonowej są ładowane za pomocą<br />
jednego modelu ładowarki, a Panasonic jako<br />
producent wszystkich elementów zestawu<br />
(narzędzia, baterii, ładowarki i osprzętu)<br />
gwarantuje 100% kompatybilność w bardzo<br />
długiej perspektywie czasu. System „Dual<br />
Voltage” także jest charakterystyczny dla<br />
marki Panasonic.<br />
„LŁ” ze swej strony zabezpiecza wszelkie<br />
kwestie serwisowe i gwarantuje ekspresowe<br />
naprawy oraz wysyłki sprzętu door-to-door<br />
na terenie całego kraju. Narzędzia Panasonic<br />
są objęte 3-letnią gwarancją, baterie i ładowarki<br />
2-letnią ochroną gwarancyjną po rejestracji<br />
na stronie www.narzedziapanasonic.pl lub<br />
www.langelukaszuk.pl, na których również<br />
można znaleźć mnóstwo informacji technicznych,<br />
wyników testów, filmów instruktażowych<br />
czy relacji z pokazów, szkoleń i targów.<br />
W tym miejscu trzeba uzupełnić, że gwarancja<br />
na narzędzia Panasonic obowiązuje<br />
na terenie całej Unii Europejskiej oraz w Turcji<br />
i Szwajcarii na tych samych zasadach.<br />
Wyróżnia nas to na rynku elektronarzędzi.<br />
Zapraszamy wszystkich<br />
zainteresowanych ofertą<br />
elektronarzędzi Panasonic<br />
do odwiedzenia stoiska LŁ<br />
(nr 16 pawilon G oraz strefa testów<br />
w lokalizacji L3 nr 7) na targach<br />
Energetab <strong>2015</strong>, które odbędą się<br />
w Bielsku Białej<br />
w dniach 15-17 września.<br />
112 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
WARSZTAT<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Włókna szklane<br />
i systemy do przeciągania<br />
kabli i przewodów<br />
Z ENERGOTYTANU<br />
Wprowadzanie przewodów w rury osłonowe, przepychanie kabli pod drogami, prowadzenie<br />
instalacji w sufitach podwieszanych, a także przeciąganie przewodów pomiędzy<br />
studzienkami teletechnicznymi zawsze sprawiało trudność i zajmowało dużo cennego<br />
czasu. Problemy te jednak zostały rozwiązane dzięki wprowadzeniu najnowszej serii<br />
włókien szklanych o wyjątkowej sprężystości i wytrzymałości na zagięcia oraz innowacyjnej<br />
końcówce początkowej RUNPOGLEITER.<br />
Fot. 1., 2.<br />
Zestawy PROFI-SET<br />
System wprowadzania przewodów<br />
z zastosowaniem prętów z włókna<br />
łączy w sobie solidność wykonania,<br />
łatwość obsługi i niezawodność<br />
w każdych warunkach. Zwiększa<br />
także wydajność prac kablowych<br />
w kanałach, rurach i trudnodostępnych<br />
przepustach. Doskonale nadaje<br />
się także do czyszczenia i przepychania<br />
kanalizacji. Włókna pozwalają na przeciągnięcie<br />
liny tzw. „pilota” lub bezpośrednio<br />
lżejszych i krótszych odcinków kabli<br />
na maksymalnym odcinku do 400 m. Zastosowany<br />
pręt pokryty jest najwyższej jakość<br />
tworzywem sztucznym wzmocnionym<br />
oplotem zapewniającym długoletnie użytkowanie<br />
i ochronę przed ścieraniem, a zastosowane<br />
tworzywo jest niezwykle śliskie<br />
i podczas prac nie ma potrzeby stosowania<br />
żeli poślizgowych. Rdzeń wykonany jest<br />
z niezwykle wytrzymałych kompozytów<br />
zapewniających dużą sprężystość i odporność<br />
na zrywanie.<br />
Stojaki z Energotytanu charakteryzują się<br />
wytrzymałą konstrukcją, przy bardzo niskiej<br />
wadze. Każdy stojak wyposażony jest<br />
w ręczny hamulec bębna, a także innowacyjny<br />
podwójny (wolny i szybki) system<br />
odwijania włókna. Rozmiar stojaka dobierany<br />
jest do objętości włókna i indywidualnych<br />
potrzeb Klienta.<br />
Najnowszy system przeciągania kabli z zastosowaniem<br />
prętów z włókna szklanego<br />
został podzielony na sześć zasadniczych<br />
kategorii użytkowych:<br />
1. Zestawy PROFI-SET w skład których<br />
wchodzi pręt z włókna szklanego<br />
Ø=4,5 lub 6 mm o długości 30, 40, 50,<br />
60, 80 m umieszczony na ultralekkim<br />
stojaku z rozsuwanymi stopami pozycjonującymi<br />
, oraz zintegrowany schowek<br />
z akcesoriami (głowica Runpogleiter, końcówki<br />
oczkowe, szekla, rolka prowadząca,<br />
tulejka łączeniowa oraz klej) (fot.1)<br />
2. Zestawy STANDARD-SET w skład których<br />
wchodzi pręt z włókna szklanego Ø=4,5<br />
lub 6 mm o długości 30, 40, 50, 60, 80 m<br />
114 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
WARSZTAT<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot. 4.<br />
Pręt z włókna<br />
szklanego<br />
Fot. 3. Fot. 5.<br />
Zestaw BIG-SET<br />
Zestaw RUNPOSTICKS<br />
umieszczony na ultralekkim stojaku z rozsuwanymi<br />
stopami pozycjonującymi. (fot.2)<br />
3. Zestawy BIG-SET w skład których wchodzi<br />
pręt z włókna szklanego Ø=7,5/ 9/ 11/ 15<br />
mm o długości od 40 do 400 m umieszczony<br />
na stojaku wraz z końcówkami początkowymi.<br />
(fot.3)<br />
4. Pręty z włókna szklanego Ø=7,5/9/11/15<br />
mm o długości od 40 do 400 m wraz z końcówkami<br />
początkowymi. (fot.4)<br />
5. Zestaw RUNPOSTICKS w skład którego<br />
wchodzi dziesięć gwintowanych prętów<br />
z włókna szklanego o podwyższonej wytrzymałości<br />
i długości 1m oraz pokrowiec<br />
z akcesoriami w postaci końcówki oczkowej,<br />
końcówki magnesowej, latarki, haka,<br />
łańcuszka. Zestaw ten idealnie nadaje się<br />
do przeprowadzania przewodów w sufitach<br />
podwieszanych. (fot.5)<br />
6. Zestawy POWER REX – czyli włókno<br />
szklane Ø=3 o długości 20, 30, 40, 50 m<br />
umieszczone w tworzywowej kasecie z akcesoriami<br />
(złączki, końcówki, opończa, klej) (fot.6)<br />
Przy przeciąganiu przewodów na krótkich<br />
dystansach lecz w bardzo krętym i trudnym<br />
przepuście przydatnym wyposażeniem dodatkowym<br />
jest automatyczny popychacz RT<br />
2008 do spirali metalowych (rys.7). Urządzenie<br />
to wyposażone jest w adaptery prowadzące<br />
20/25/32/40 oraz walizkę transportową.<br />
Umożliwia ono wprowadzanie specjalnej<br />
spirali metalowej do kanału w sposób ciągły<br />
na odległość do 30 m. (np. wprowadzenie<br />
przewodu do zwiniętego 30m odcinka rury<br />
karbowanej bez rozwijania jej).<br />
Gdy przepusty przekraczających długość<br />
poszczególnych prętów z włókna szklanego<br />
zalecane jest użycie koszy łączeniowych<br />
dzięki którym możliwe jest połączenie wewnątrz<br />
kanału dwóch prostych odcinków<br />
przewodu wprowadzanych z przeciwnych<br />
stron. Połączone włókna mogą być następnie<br />
wyjęte z jednej strony.<br />
Ze względu na dostępność wielu różnych<br />
typów wymiennych końcówek, zestawów<br />
naprawczych oraz innych dodatkowych<br />
akcesoriów paleta zastosowań włókien jest<br />
bardzo szeroka, od przeciągania przewodów<br />
lub linek wciągarek, poprzez sprawdzanie<br />
ciągłości kanałów kablowych po ich<br />
czyszczenie i udrażnianie (rys.8). Jak zwykle<br />
zapraszamy do kontaktu z naszym Działem<br />
Handlowym biuro@energotytan.pl tel.<br />
33/8427538, który pomoże dobrać najbardziej<br />
odpowiedni do danego zastosowania<br />
rodzaj przewodu oraz oprzyrządowanie.<br />
Fot. 7.<br />
Fot. 7.<br />
AdrianZając<br />
www.energotytan.com<br />
Fot. 6.<br />
Automatyczny popychacz RT 2008 do spirali metalowych<br />
Zestaw POWER REX<br />
Różne typy wymiennych końcówek, zestawów naprawczych<br />
oraz dodatkowych akcesoriów<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
115
WARSZTAT<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Niezastąpiony przyjaciel<br />
majsterkowiczów<br />
IXO V to niewielka akumulatorowa wkrętarka. Ergonomiczny<br />
kształt narzędzia sprawia, że pasuje ono doskonale do ręki każdego<br />
majsterkowicza. W nowej wersji IXO zmianę kierunku obrotów<br />
można ustawić intuicyjnie za pomocą przełącznika u góry<br />
obudowy. Wkrętarka IXO V jest też wyposażona w diodę Power-<br />
Light, która zapewnia jasne światło punktowe oraz rozproszone.<br />
To rozwiązanie gwarantuje optymalną widoczność przy realizacji<br />
każdego zadania. Nowy model IXO wyposażony jest w ładowarkę<br />
ze złączem USB, dzięki czemu czas ładowania jest krótszy, a wkrętarka<br />
jest zawsze gotowa na nowe wyzwania.<br />
<br />
Źródło: Bosch<br />
Narzędzia<br />
na wysokości<br />
FACOM wprowadza na rynek gamę narzędzi i akcesoriów przeznaczonych<br />
do prac na wysokości. Narzędzia SLS w każdych<br />
warunkach zachowują wygodę i parametry narzędzi standardowych,<br />
zaś system zaczepów FACOM zachowuje wysoką odporność<br />
na uderzenia, naprężenia i ekstremalne temperatury. Gama<br />
FACOM SLS obejmuje 190 narzędzi z zaczepami, 3 linki, 2<br />
pasy, 2 akcesoria do pasów i 2 karabińczyki. Zaczepy wykonuje<br />
się ze stalowych, elastycznych linek zalewanych metalem<br />
i zaciskanych za pomocą sprzężonej prasy. Wytrzymują one co<br />
najmniej 2-krotność ciężaru narzędzia. Zaczepy i pierścienie<br />
w narzędziach SLS są odporne na uderzenia, naprężenia i ekstremalne<br />
temperatury. FACOM zadbał, aby gama SLS charakteryzowała<br />
się nie tylko najwyższą jakością, ale także zachowała<br />
ergonomię i komfort użytkowania narzędzia.<br />
Wśród narzędzi SLS znajdują się między innymi różnego rodzaju<br />
klucze, wkrętaki, szczypce, noże, młotki i miary.<br />
<br />
Źródło: STANLEY® Black & Decker<br />
Inne skrzynie mogą się schować (w środku)<br />
Czego może potrzebować fachowiec powiększający<br />
swój arsenał narzędzi, jeżeli<br />
nie jeszcze większej skrzyni? 240-litrowa,<br />
mobilna skrzynia STANLEY FAT-<br />
MAX® o wymiarach 99 cm x 59 cm x<br />
62 cm pozwoli spakować prawie cały posiadany<br />
warsztat i z łatwością go transportować.<br />
Przy wadze 15,5 kg pozwala<br />
na przewożenie do 70 kg maksymalnego<br />
obciążenia – 50 wewnątrz i 20 na wieku.<br />
Duża i wygodna rękojeść umożliwia wygodny<br />
i pewny chwyt, a przede wszystkim<br />
łatwe manewrowanie. Solidne 7-calowe<br />
koła dają pewność wjazdu po najbardziej<br />
stromych schodach. Konstrukcja skrzyni<br />
umożliwia nawet jej tymczasowe wykorzystanie<br />
jako podest do pracy. Wszystkie<br />
urządzenia znajdujące się w środku są<br />
zabezpieczone przed zamoczeniem i zakurzeniem<br />
w stopniu ochrony IP65, co<br />
zapewnia gumowa uszczelka znajdująca<br />
się w wieku. Gwarantuje to całkowitą<br />
pyłoszczelność, a także wodoodporność.<br />
Źródło: Stanley Black & Decker<br />
116 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>
WARSZTAT<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Jaki zestaw wybierzesz dla siebie?<br />
Na rynku dostępne są już trzy nowe zestawy<br />
STANLEY FATMAX® dla fachowców<br />
– ekip budowlanych i montażowych.<br />
Profesjonalnie dobrane przede wszystkim<br />
pod kątem systemów wentylacji, klimatyzacji<br />
i oświetlenia. Nowe zestawy<br />
STANLEY FATMAX® przygotowano<br />
z myślą o pracach budowlano-wykończeniowych.<br />
Posiadają specjalnie dobrane<br />
akcesoria przyspieszające pracę, w tym<br />
najbardziej popularne na rynku wiertła<br />
i brzeszczoty, jak również dodatkowe akumulatory.<br />
Przyjrzyjmy się bliżej jednemu<br />
z zestawów. Głównym elementem zestawu<br />
FMCK626C2 jest wiertarko-wkrętarka<br />
z udarem STANLEY FATMAX®<br />
FMC625 18V. Jej kompaktowa i lekka<br />
konstrukcja (1,75 kg) ułatwia wiercenie<br />
Ingersoll Rand rozszerzył Serię QX<br />
swoich bezprzewodowych elektronarzędzi<br />
montażowych, wprowadzając nową<br />
wkrętarkę kątową o dużym momencie.<br />
Nowa wkrętarka kątowa osiąga moment<br />
60 Nm (44.2 ft-lb) niezbędny do najbardziej<br />
wymagających prac, zapewniając<br />
jednocześnie wysoką precyzję i wygodę,<br />
z której znana jest Seria QX. Wkrętarka<br />
kątowa o dużym momencie jest akumulatorowym<br />
urządzeniem przeznaczonym<br />
do precyzyjnego montażu. Nowa wkrętarka<br />
wyposażona jest w 40-woltowy<br />
w trudno dostępnych miejscach, a ergonomiczna,<br />
ogumowana rękojeść zwiększa<br />
komfort pracy. Wiercenie w betonie i murze<br />
z cegła wspierają udar, a w metalu czy<br />
drewnie 22-pozycyjne ustawienie momentu<br />
obrotowego. 2 biegi pozwalają z kolei<br />
na uzyskanie prędkości max 400 lub 1600<br />
obrotów. Wmontowany metalowy uchwyt<br />
samozaciskowy 13 mm z automatyczną<br />
blokadą wrzeciona umożliwia łatwą<br />
i szybką wymianę akcesoriów. Oprócz<br />
wiertarko-wkrętarki w zestawie znajdują<br />
się także latarka FMC700B emitująca<br />
światło o jasności 1000 lux oraz dwa<br />
akumulatory 2.0 Ah Li-on i 60-minutowa<br />
ładowarka. Całość zapakowana jest w solidny<br />
organizer STANLEY FATMAX®.<br />
Źródło: STANLEY® Black & Decker<br />
Nowa wkrętarka kątowa o dużym momencie<br />
2.5 Ah akumulator, który pozwala zasilić<br />
urządzenie przez pięć do sześciu godzin<br />
pracy bez konieczności ładowania. Wkrętarka<br />
kątowa o dużym momencie została<br />
zaprojektowana ergonomicznie, tak aby<br />
zwiększyć komfort obsługującego i jest<br />
okryta gładką twardą, czarną obudową.<br />
Dostępna<br />
jest w pięciu różnych modelach, oferujących<br />
różne wielkości momentu obrotowego<br />
i posiadających opcję pracy z przewodem<br />
lub bezprzewodowo.<br />
<br />
Źródło: Ingersoll Rand<br />
Szelki bezpieczeństwa<br />
do przestrzeni zamkniętych<br />
Firma Honeywell wprowadza do swojej<br />
oferty nowe szelki bezpieczeństwa Miller<br />
H-Design do przestrzeni zamkniętych,<br />
które są unikalnym rozwiązaniem ochronnym<br />
dla osób pracujących w takim środowisku.<br />
Szelki cechują się specjalnie zaprojektowanym<br />
pasem który podtrzymuje maskę<br />
oddechową, zapewniając pracownikom sektora<br />
użyteczności publicznej i wodno-kanalizacyjnego<br />
wygodne, elastyczne i łatwo<br />
dostępne rozwiązanie do samodzielnego ratownictwa.<br />
Ponadto dzięki unikalnemu systemowi<br />
pojedynczego mocowania, modele<br />
te można stosować ze wszystkimi popularnymi<br />
maskami ewakuacyjnymi dostępnymi<br />
na rynku, a miękki i elastyczny pas z wyściółką<br />
pozwala na zmianę wysokości dla<br />
lepszego dopasowania. Szelki zgodne z normą<br />
EN361:2002 dostępne są jako samodzielne<br />
modele oraz jako kompletny zestaw<br />
składający się z pasa i szelek.<br />
Źródło: Honeywell Safety Products<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong><br />
117
POZYTYWNE WIBRACJE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Na budowie robotnik taszczy na plecach dwa<br />
worki cementu.<br />
Spotyka go szef i pyta:<br />
- Nie lepiej byłoby na taczce?<br />
- Może i lepiej, ale kółko trochę w plecy<br />
gniecie.<br />
• • •<br />
- Panie kierowniku, chciałbym z panem<br />
pogadać w trzy oczy.<br />
- Jak to w trzy oczy? Chyba w cztery oczy?<br />
- Nie, tylko w trzy, bo na to co zaproponuję<br />
jedno oko trzeba będzie przymknąć.<br />
• • •<br />
Przyjeżdża kierownik na budowę.<br />
Patrzy, a tam wielki dół o średnicy 10 m i<br />
głęboki na jakieś 100 m.<br />
Zagląda do niego i stwierdza, że na samym<br />
dole świeci się wielka żarówa.<br />
- Co to ma być?! - pyta brygadzistę.<br />
- No jak to co? Wszystko zgodnie z<br />
rysunkami! - odpowiada ten, pokazując<br />
papiery.<br />
Inspektor bierze rysunek, odwraca go<br />
o 180 stopni i wrzeszczy:<br />
- O Matko! To przecież jest latarnia!<br />
• • •<br />
Dwaj robotnicy na budowie rzucają monetę.<br />
- Jak wypadnie reszka, gramy w karty -<br />
mówi jeden.<br />
- Jak wypadnie orzeł, idziemy na piwo -<br />
dodaje drugi.<br />
- A jak stanie na sztorc?<br />
- Trudno, pech to pech, wtedy zabieramy się<br />
do roboty...<br />
Przychodzi babcia do urzędu skarbowego,<br />
złożyć PIT.<br />
Urzędniczka sprawdza i mówi:<br />
- Właściwie wszystko jest dobrze tylko<br />
brakuje Pani podpisu<br />
- Ale jak ja mam się podpisać?<br />
- No tak jak się Pani zawsze podpisuje.<br />
Babcia bierze długopis i pisze:<br />
- Całuję was gorąco babcia Aniela.<br />
• • •<br />
Na stadionie dziecko pyta się ojca:<br />
- Tato, po co oni biegną?<br />
- Pierwszy na mecie dostanie nagrodę.<br />
- A reszta po co biegnie?<br />
• • •<br />
Pani w szkole pyta Jasia:<br />
- Powiedz mi kto to był: Mickiewicz,<br />
Słowacki i Norwid?<br />
- Nie wiem. A czy pani wie kto to był:<br />
Zyga, Chudy i Kazek?<br />
- Nie wiem - odpowiada nauczycielka.<br />
- To co mnie pani swoją bandą straszy?<br />
118 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 4 • <strong>2015</strong>