Programiranje za Internet 2. Klijentsko-serverski model Klijent ...
Programiranje za Internet 2. Klijentsko-serverski model Klijent ...
Programiranje za Internet 2. Klijentsko-serverski model Klijent ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>Programiranje</strong><strong>za</strong> <strong>Internet</strong>predavanjav.as.dr. Samir Lemešslemes@mf.unze.ba<strong>2.</strong> <strong><strong>Klijent</strong>sko</strong>-<strong>serverski</strong><strong>serverski</strong><strong>model</strong>• Mrežne adrese• Rezervirane IP adrese• Maskiranje• Imena računara• DNS serveri: pretvaranje FQDN u IPadresu• Obrnuto DNS mapiranje: pretvaranjeIP u FQDN adresu<strong>Klijent</strong>-server• SERVER: Svaki računar koji pruža a nekuvrstu usluge ili koji nudi neke svojeresurse na korištenje (npr. ispis napriključenom pisaču u ili korištenjepodataka s njegovog tvrdog diska).• KLIJENT: Svaki Sračunar koji koristiusluge servera.Mrežne adrese• Svaki računar u mreži i ima IP adresukoja se sastoji od 4 broja:• Primjer:195.22<strong>2.</strong>3<strong>2.</strong>10• Brojevi u adresi imaju vrijednosti od 0do 255• Svaki broj <strong>za</strong>uzima 1 byte memorije2 8 = 256 (1-256 ili 0-255) 0Mrežne adreseMrežne adrese• Jedan dio IP adresepredstavlja adresuLAN mreže e kojojračunar pripada, adrugi dio adresuračunara• IP adrese se dijelena klase, različiteiteveličine, ine, saoznakama A, B i C• Primjer: IP adresaklase A:10.124.2<strong>2.</strong>110 – adresa mreže124.2<strong>2.</strong>1 – adresaračunara u mrežiSvi računari u ovojmreži i imaju adresu10.*.*.*• Klasa A može e da sadrži i preko16.000.000 računara• Postoji samo 126 mreža a A klase• Klasa C može e da sadrži i 254 računara• Postoji preko <strong>2.</strong>000.000 mreža a C klase1
Rezervirane IP adreseRezervirane IP adreseKlasaABCPrvibroj:od1128191Prvibroj:do126191223Broj mrežau klasi12616.384<strong>2.</strong>097.152Brojračunara umreži16.777.21464.534254• Broj "fiksnih" IP adresa je ograničen• Moguća a rješenja:enja:– Dinamičke IP adrese (DHCP):Pogodno <strong>za</strong> povremene korisnike, ISP raspolažesa određenim brojem adresa koje se dodjeljujukorisnicima na određeno vrijeme, , samo dok sukonektovani– Privatne IP adrese:Posebna klasa adresa (19<strong>2.</strong>168.*.*) se koristiunutar LAN-a, a samo jedan računar u mreži i imafiksnu ili dinamičku "javnu" adresuPojedinačni ni korisniksa fiksnom IP adresomPojedinačni ni korisniksa dinamičkom IP adresommodemmodemISP<strong>Internet</strong>ISP<strong>Internet</strong>-modem-fiksna IP adresaKorisnik plaća <strong>za</strong>kup fiksneadrese bez obzira kada je ikoliko koristi.-modem-dinamička IP adresakoja se dodjeljuje korisnikusamo privremenoNikad nisu istovremenospojeni svi korisnici ISP-a.LAN sa setom fiksnih IPadresaLAN sa jednom IPadresomroutermodemISP<strong>Internet</strong>proxyNATmodemISP<strong>Internet</strong>LANswitchswitchLAN2
Rezervirane IP adrese• 0 označava ava "ovu mrežu".Adresa 161.53.0.0, označava ava mrežučija je adresa 161.53.• 255 koristi se <strong>za</strong> slanje podataka nasve računarunare.Adresa 161.53.255.255 odnosi se e nasve računare u mreži i 161.53• 127.0.0.1 = LocalhostMaskiranje• Pripadnost IP adrese klasi se ostvarujepomoću u "subnet maske"• Primjer:198.2<strong>2.</strong>34.2 / 255.255.255.0znači i da posljednji broj predstavlja adresuračunara.• ISP – <strong>Internet</strong> Service Provideri dodjeljujusetove IP adresa korisnicima• Mogu se <strong>za</strong>kupiti i manji setovi IP adresa odA, B ili C klaseMaskiranje• "Subnet mask" je lakše e objasniti u binarnombrojnom sistemu:11001100.11110000.00001111.0011001111111111.11111111.11111111.11111000• Posljednje tri cifre u maski su nule, što značida ovaj set adresa sadrži i 2 3 =8 računara• U dekadskom brojnom sistemu ova maskaglasi: 255.255.255.248Imena računara• IP adrese nisu pogodne <strong>za</strong> poslovnokomuniciranje – pogodnije je koristitiverbalna imena• Unutar prve WAN mreže e (Arpanet) nije bilomnogo računara, tako da su se pretvaranjaimena u IP adrese vršila pomoću u jednedatoteke (HOSTS.TXT)• Sa rastom <strong>Internet</strong>a, ta se datoteka više e nijemogla ažurirati, apa je 1984. uveden DNSDNS• DNS – Domain Name System je sistemdistribuiranih servera koji služe e <strong>za</strong>pretvaranje imena računara u IPadrese i obrnuto.• Imena računara se grupišu u podomenama• Top-level domain je lista domenanajvišeg nivoa• www.microsoft.comDNS• ftp.unze.ba– ftp – ime računara– unze – ime mreže e (Univerzitet u Zenici)– ba – oznaka države• Prilikom podešavanja klijenta, mora senavesti IP adresa DNS servera. Tuadresu obezbjeđuje ISP:195.22<strong>2.</strong>3<strong>2.</strong>10 i 195.22<strong>2.</strong>3<strong>2.</strong>203
DNSServerIP: 11.<strong>2.</strong>4.15domain: www.bmw.deTop-level domene<strong>Klijent</strong>Koji je IP <strong>za</strong>www.bmw.de?DNS Server ISPIP: 195.22<strong>2.</strong>3<strong>2.</strong>10Traži adresuwww.bmw.deNe znam,pitaću dalje11.<strong>2.</strong>4.15Koji je IP <strong>za</strong>www.bmw.de?Koji routeri ćeme prebaciti do11.<strong>2.</strong>4.15? <strong>Internet</strong>DNS Server <strong>za</strong> domenu .de• .com – komercijalne domene• .edu – obrazovne ustanove• .gov – vladine institucije (SAD)• .mil – vojne institucije• .org – NVO• .net – <strong>Internet</strong> provideri• .xx – dvoslovne nacionalne domeneTop-level domeneNacionalne domene• .biz (Business)• .info (informativne web stranice)• .int (međunarodne organi<strong>za</strong>cije)• .aero (avio-transport)• .coop (kooperativne kompanije)• .museum (muzeji)• .name (<strong>za</strong> "fizička lica")• .pro (profesije)• .bh• .ba• .de• .uk• .hr• .rs• .me• .si• .tv• .sr• Bahrein• Bosna i Hercegovina• Njemačka (Deutschland)• Velika Britanija (United Kingdom)• Hrvatska• Srbija (Republic of Serbia)• Crna Gora (Montenegro)• Slovenija• Tuvalu• SurinamPostupak registracijedomene• Može e se registrovati više e domena <strong>za</strong> jedante isti server (IP adresu)www.lova.comwww.pare.bawww.novac.com.ba• Međunarodna organi<strong>za</strong>cija <strong>za</strong> registracijudomena: ICANN (<strong>Internet</strong> Corporation forAssigned Names and Numbers) -http://www.icann.org/Postupak registracijedomene• Ovlaštena institucija <strong>za</strong> registraciju .BAdomene je UTIC (UniverzitetskiTeleInformatički Centar) Sarajevo• Registracija je online, na adresamawww.utic.ba ili www.nic.ba• Registracija se plaća a jednokratno +godišnje održavanje• Neki ISP nude <strong>za</strong>kup poddomena.com.ba i .co.ba4
Obrnuto DNS mapiranje• Posebna domena, in-addr.arpa• Čvorovi u imenu te domene su IP adrese.• in-addr.arpa ima 256 poddomena, kojeodgovaraju prvom broju IP adrese.• Svaka od tih poddomena može e imati 256poddomena koje odgovaraju drugom brojuIP adrese, sljedećih 256 poddomena <strong>za</strong> trećibroj IP adrese i 256 poddomena <strong>za</strong> četvrtibroj iz IP adrese.• U krajnjoj grani nalazi se FQDN imeračunara.5