“(Allahu im!) Të lutem Ty me çdo emër që të përket Ty. Me çdo emër me të cilin Ti emërtoveveten. Ose që e zbrite në librin tënd. Ose që ia mësove njërit prej krijesave të tua. Ose që iacaktove vetes në dijen e fshehtë që ndo<strong>dhe</strong>t vetëm pranë Teje!” 106Me që emrat e Allahut mbështeten në zbulesën hyjnore, nuk mund të ndryshohen nga njeriu.Si ta kenë emërtuar Allahun Kur’ani <strong>dhe</strong> hadithet, ashtu duhet emërtuar. Një qëndrim i kundërtme këtë, vlerësohet si ekstremizëm. Po qe se i shtohen Allahut emra të tjerë duke mos u mjaftuarme emrat në Kur’an <strong>dhe</strong> hadithe, Mes njerëzve lind mosmarrëveshje e grindje.Lexim letrar: EMRAT E BUKURNë një hadith, Profeti ynë ka bërë të ditur se Allahu i Lartë ka 99 emra <strong>dhe</strong> se ai që u besonkëtyre emrave <strong>dhe</strong> vepron ashtu siç e kërkon besimi, ka për të hyrë në xhennet. 107 Ndërkaq,emrat hyjnorë nuk janë vetëm 99. Allahu ka e<strong>dhe</strong> emra të tjerë që përmenden në Kur’an <strong>dhe</strong> nëhadithe. Në hadithin e Profetit ky numër është dhënë jo për ta kufizuar numrin e emrave tëAllahut, por për të treguar se këta janë emrat më të njohur të Tij. Në një hadith të përcjellë ngaTirmidhiu <strong>dhe</strong> Ibni Maxhe, këta 99 emra janë përmendur një e nga një si më poshtë:Allah, Rahman (mëshirues), Rahim (bamirës), Melik (sundimtar), Kuddus (i shenjtë), Selam(shpëtues), Mumin (besues), Muhejmin (urdhërues), Aziz (i çmuar, i vyer, i shenjtë), Xhebbar(shtrëngues, detyrues), Mutekebbir (madhështor), Halik (bërës, krijues), Bari (hyjni), Musavvir(projektues), Gaffar (falës i fajeve), Kahhar (prishës), Vehhab (falës, dhënës pa shpërblim),Rezzak (furnizues, ushqyes), Fettah (ngadhnjyes), Alim (dijetar), Kabd (rrëmbyes i shpirtrave),Bast (zgjerues i të mirave), Hafid (poshtërues i mohuesve), Rafi (lartësues i besimtarëve), Mu’iz(respektues), Mudhil (zhvlerësues), Sem’i (dëgjues), Basir (shikues), Hakim (gjykues, ndarës i tëmirës prej të keqes), Adl (i drejtë), Latif (mirëbërës), Habir (i informuar), Halim (sjelljebutë),Adhim (madhështor), Gafur (falës i gjerë), Shekur (shumë falenderues), Ali (i lartë), Kebir (imadh), Hafiz (ruajtës), Mukit (përgatitës furnizimi), Hasib (llogarikërkues), Xhelil (i lartë nëcilësi), Kerim (shumë bujar), Rakip (vëzhgues), Muxhip (pranues i lutjeve), Vasi (i gjerë në dije<strong>dhe</strong> mëshirë), Hakim (i urtë), Vedud (dashamirës), Mexhid (i lartë në nder), Baith (ringjallës,dërgues), Shehid (dëshmues), Hakk (i vërtetë), Vekil (dorëzanës), Kavi (i fuqishëm, i fortë),Metin (i fortë), Veli (kujdestar), Hamid (i denjë për lavdërim), Muhsi (numërues), Mubdi (bërësnga e paqena), Muhji (ngjallës, jetëdhënës), Mumit (që jep vdekje), Hajj ( i gjallë), Kajjum (që106 Ahmed b. Hanbel, Musned, 1, 391.107 Shih Buhari. Daavat, 68; Tevhid, 12; Muslim, Zikr, 2; Tirmidhi, Daavat, 82.44
qëndron në këmbë <strong>dhe</strong> që e mban çdo gjë në këmbë), Vaxhid (zbulues), Maxhid (i famshëm),Vahid (një i vetëm), Samed (i vetëmjaftueshëm e i përplotësuar), Kadir (zotërues), Muktedir(fuqiplot), Mukaddim (priorizues), Muahhir (prapësues), Evvel (i parë, i paraqenë), Ahir (ipasqenë), Zahir ( i dallueshëm), Batn (i fshehur, i brendshëm), Vali (administrues), Muteali (itejzakonshëm, transhendental), Berr (fjalë e punëkthjelltë), Tevvab (pranues i pendesës),Muntakim (shpagimtar), Afuvv (falës), Rauf (i <strong>dhe</strong>mbshur), Malikul Mulk (pronari i mallit),Dhul Xhelali vel Ikram (I Madh <strong>dhe</strong> Dhurues), Muksit (synues), Cami (përmbledhës, bashkues),Gani (i pasur), Mugni (pasurues), Mani (pengues), Darr (dëmtues), Nafi (dobisjellës), Nur (dritë),Hadi (orientues), Bedi (novator), Baki (i gjithëqenë, permanent), Varis (trashëgimtar), Reshit(udhërrëfyes), Sabr (durim). 108IV. Atributet e AllahutT’i besosh Allahut, do të thotë t’i njohësh atributet e Tij të përsosmërisë që janë tëdetyrueshme e të domosdoshme lidhur me ekzistencën e Tij të lartë si <strong>dhe</strong> atributet e lejueshme,ta besosh ashtu (sipas atyre atributeve) <strong>dhe</strong> ta quash të lartë <strong>dhe</strong> larg atributeve që shprehinmangësi. Allahu është i cilësuar me të gjitha atributet e përsosmërisë të denja për emrin e Tij <strong>dhe</strong>s’ka të bëjë me atributet e mangësisë. Dijetarët islamë, ndërsa janë ruajtur prej përngjasimit tëemrave <strong>dhe</strong> atributeve të Allahut me emrat <strong>dhe</strong> atributet njerëzore, nuk kanë rënë në mohimin etyre.Të gjitha atributet e Allahut janë të dhëna një herë e përgjithmonë; ato kanë paraekzistuar<strong>dhe</strong> do të ekzistojnë pafundësisht. Ekzistenca e tyre nuk ka as fund e as fillim. Ato nuk upërngjasin atributeve të krijesave. Sado që në emërtim ka ngjashmëri, dituria, vullneti, jeta, fjala eAllahut nuk u ngjasin diturisë, vullnetit, jetës <strong>dhe</strong> fjalës së Allahut. Ne e njohim Allahun me anëtë emrave <strong>dhe</strong> atributeve sepse nuk mund ta njohim <strong>dhe</strong> konceptojmë individualitetin <strong>dhe</strong> natyrëne Tij. Duke u shprehur si më poshtë, Kur’ani ka shpjeguar se përceptimi i individualitetit <strong>dhe</strong>njohja e natyrës së Allahut janë të pamundura:“Sytë Atë s’mund ta shohin, por Ai sytë i sheh. Ai e njeh shumë mirë materien <strong>dhe</strong> kainformacion për çdo gjë!” 109E<strong>dhe</strong> Profeti, lidhur me këtë, ka porositur: “Mendoni për krijesat e Allahut por mos mendonipër individualitetin e Tij. Me të vërtetë, ju për këtë s’keni asnjë mundësi!” 110108 Tirmidhi, Daavat, 82; Ibn Maxhe, Dua, 10.109 Kur’ani, En’am: 103.110 Sujuti, Xhamiu’s-Sagir-Axhluni, Keshful hafa, 1, 311.45
- Page 1: AKAIDIdheKELAMITekst mësimor për
- Page 5 and 6: 5. Duke shtresuar ndër zemra besim
- Page 7 and 8: PJESA IIBESIMI DHE MOHIMIÇESHTJETA
- Page 9 and 10: Profeti ka bërë të ditur se edhe
- Page 11 and 12: Fjala e Dëshmisë:“Esh’hedu en
- Page 13: “Ata që besojnë dhe kryejnë pu
- Page 16 and 17: “Po, hyn në xhennet edhe në se
- Page 18 and 19: këtë jetë, Allahu i Lartë, po t
- Page 20 and 21: pohimi me gojë si dhe veprimi, dom
- Page 22 and 23: person është musliman!” 51 Në
- Page 24 and 25: Gjatë trajtimit të temave dhe ç
- Page 26 and 27: PJESA IIIBESIMI TE ALLAHUÇESHTJETA
- Page 28 and 29: mendjes dhe arsyes. Sepse, në saje
- Page 30 and 31: Prandaj grindja mes nesh u bë shpe
- Page 32 and 33: të bëhet përmes njohjes së argu
- Page 34 and 35: domosdoshme, por e mundshme dhe, p
- Page 36 and 37: II. Argumentet mbi ekzistencën e A
- Page 38 and 39: Xhubejr b. Mut’im prej parësisë
- Page 40 and 41: “O ju që keni besuar, kush prej
- Page 42 and 43: “Allahu e do aksh njeri, edhe ti
- Page 46 and 47: Atributet e domosdoshme të Allahut
- Page 48 and 49: 2. Atributet qenësore ose pozitive
- Page 50 and 51: këmbë e, disa, mbi katër këmbë
- Page 52 and 53: “Thuaj: “Ata do t’i ringjall
- Page 54 and 55: PJESA IVBESIMI TE ENGJEJTÇESHTJETA
- Page 56 and 57: “... E ata që janë pranë Tij (
- Page 58 and 59: 3. Israfili. Si njëri prej katër
- Page 60 and 61: mundshme ekzistencën e engjëjve.
- Page 62 and 63: Shejtani, i cili, megjithëse ashtu
- Page 64 and 65: - Po ta shihnin?- Do të iknin me v
- Page 66 and 67: “O ju që keni besuar! Besojeni A
- Page 68 and 69: Kur’an ka dy ajete që flasin pë
- Page 70 and 71: 1. Ungjilli i Mateut. Shën Mateu
- Page 72 and 73: Kur’ani qe shkruar i plotë dhe q
- Page 74 and 75: Në Kur’an urdhërohen njerëzit
- Page 76 and 77: të shohin modelin që duhet ndjeku
- Page 78 and 79: 4. Kur’ani është mrekullia më
- Page 80 and 81: analizoi që të tre. Më në fund,
- Page 82 and 83: PJESA VIBESIMI TE PROFETETÇESHTJET
- Page 84 and 85: “Ky është një favor i Allahut.
- Page 86 and 87: Profetit hadithet e shenjta (hadith
- Page 88 and 89: 1. Drejtësia (sidk). Çdo profet
- Page 90 and 91: E ngjashme me mrekullinë është
- Page 92 and 93: I. HZ. MUHAMMEDI, PROFETI I FUNDITP
- Page 94 and 95:
"Nuk ka profet që të mos i jetë
- Page 96 and 97:
* Vishej e jetonte thjesht.* Nuk u
- Page 98 and 99:
PERMBLEDHJE1. Parashtroni mendimet
- Page 100 and 101:
A. BESIMI NE JETEN E PASME"Jeta e p
- Page 102 and 103:
pasme. Kur'ani ka vënë si qëllim
- Page 104 and 105:
Besimi te jeta e pasme bëhet drit
- Page 106 and 107:
D. KIAMETI DHE CILESIA E TIJNë ter
- Page 108 and 109:
5. Dalja e Jexhuxhit dhe Mexhuxhit.
- Page 110 and 111:
Muhammedi ka njoftuar se, duke u ri
- Page 112 and 113:
Faktin që pritja për atë që ka
- Page 114 and 115:
V. Pyetja dhe llogaridhëniaPasi nj
- Page 116 and 117:
I. XhennetiFjala "xhennet" që do t
- Page 118 and 119:
Në Kur'an, lidhur me ata që ndodh
- Page 120 and 121:
dyshim, janë të mira, por besimi
- Page 122 and 123:
PJESA VIIIBESIMI NE KAZANE DHE KADE
- Page 124 and 125:
paska shkruar Allahu, ky qenka fati
- Page 126 and 127:
Sipas sunnitëve, vullneti i Allahu
- Page 128 and 129:
Shkrimi, ulja e ngritja, falja apo
- Page 130 and 131:
Po kështu, detyra e mjekut është
- Page 132 and 133:
ugë sipas dëshirës së tij. Në
- Page 134 and 135:
Lexim letrar: BOTEKUPTIMI I SHOKEVE
- Page 136 and 137:
PERMBLEDHJE1. Ç'kuptoni me koncept
- Page 138 and 139:
A. PERKUFIZIMI I KELAMIT"Kelam" do
- Page 140 and 141:
6. Të përcaktojë se cilat janë
- Page 142 and 143:
Allahu di tërësitë dhe jo hollë
- Page 144 and 145:
PJESA XLINDJA E SHKOLLAVE BESIMORE
- Page 146 and 147:
thënë se me dorën e Allahut nën
- Page 148 and 149:
Në këto luftëra, gjithashtu, nga
- Page 150 and 151:
Sunnetit dhe që argumentet e këty
- Page 152 and 153:
këtë vetëm Allahu e di. Ne, jo v
- Page 154 and 155:
IV. Ndryshimet në pikëpamje mes e
- Page 156 and 157:
a. Ndarja prej shumicës së muslim
- Page 158 and 159:
6. Imameti. Sipas imamitëve, imame
- Page 160 and 161:
1. Personat që kryejnë mëkat të
- Page 162 and 163:
d. Drejtësia e Allahut e bën të
- Page 164 and 165:
5. Besimi, akti, mëkati i madh: Si
- Page 166 and 167:
PJESA XIINJOHURI TE PERGJITHSHMEÇE
- Page 168 and 169:
c. Konkluzionet besimore janë të
- Page 170 and 171:
a. Mosekzistenca e vetëdomosdoshm
- Page 172 and 173:
D. SHKAQET SHKENCOREMe fjalën "shk
- Page 174 and 175:
PERMBLEDHJE1. Përkufizojeni konklu
- Page 176 and 177:
PERMBAJTJAPJESA I: AKAIDI .........
- Page 178 and 179:
C. PROFETESIA DHE ZBULESA HYJNORE .
- Page 180:
III. Mutezilitët .................