MEDICINSKA BIOLOGIJARazdvojni sljedoviIntronEgzon • •KromosomPonavljajui repetitivni sljedovi DNA (satelitna DNA) • •Razbacani ponovljeni sljedovi (SINE i LINE)RNA transpozoni, DNA transpozoniDuplikacije genaPseudogeniKromatide • •CentromeraKinetohoraTelomerePoliteni kromosomiLamp brush kromosomiEKSPRESIJA GENA IITranskripcijaRNA polimeraza u prokariotaRibonukleozid-5′-trifosfat • •Promotor i terminacijski znak u prokariotaKontrola transkripcije u prokariota (Lac-operon)RNA polimeraze u prokariota (I, II, III, mitohondrijska)Cis-djelujui regulatorni sljedovi: promotori i pojaivaiTranskripcijski faktori (opi i posredniki)Transkripcijski aktivatori • •Represori • •Metiliranje DNA i genomski upis (engl. Genomic imprinting)Dorada pre-mRNA (7-metilgvanozinska kapa i poli-A rep)Prekrajanje pre-mRNA (engl. splicing)Male nuklearne ribonukleoproteinske esticeTjelešca za prekrajanje (engl. spliceosomes)Alternativno prekrajanje • •Dorada i transport rRNA i tRNATRANSLACIJAGENETIKI KODTripleti dušinih baza: genetiki kod, kodon, antikodonUloga genetikog koda, kodona i antikodona u prevoenju28
genetike informacijeMEDICINSKA BIOLOGIJAEksperimentalna potvrda o organizaciji genetikog koda utriplete • •Tablica genetikog koda • •Eksperimenti kojima je dekodiran genetiki kodDegeneriranost genetikog kodaSTOP kodoni, START kodonSTRUKTURA I FUNKCIJA TRANSPORTNE RNA (tRNA)Trodimenzionalna struktura tRNA molekula – kristalografskipodaciFunkcija CCA slijeda nukleotida na 3' kraju tRNA molekule • •Funkcija antikodonske petljeUloga enzima aminoacil-tRNA-sintetazeReakcija vezanja aminokiseline na tRNA«Neobine» dušine baze u tRNA, nestandardno sparivanje bazakodon-antikodonSTRUKTURA I FUNKCIJA RIBOSOMAREGULACIJA TRANSLACIJEGraa prokariotskog ribosoma 70S, podjedinice 30S i 50S,rRNA, proteini • •Graa eukariotskog ribosoma 80S, podjedinice 40S i 60S,rRNA, proteini • •Graa mitohondrijskog ribosoma • •Sekundarne i trodimenzionalne strukture rRNA molekulaKatalitika uloga rRNA molekula, ribozimiEksperimenti koji podupiru hipotezu o katalitikoj ulozi rRNAOrganizacija prokariotske i zrele eukariotske mRNA (glasnikeRNA), policistronske mRNA, monocistronske mRNAUTR regije mRNA molekula (5' i 3' regija koja se ne prevodi) • •Inicijacijski kodon AUGAlternativni inicijacijski kodoniSignali koji odreuju inicijacijske kodone, slijed Shine-Delgarno, 7-metilgvanozinska kapaInicijacija, elongacija i terminacija translacijeInicijacijski faktori u bakterija IF-1, IF-2, IF-3; inicijatorska N-formilmetionil-tRNAStvaranje inicijacijskog kompleksa, EIF eukariotski inicijacijskifaktori, inicijatorska metionil-tRNAUloga peptidil (P), aminoacil (A) i izlaznog (engl. exit) E mjestana ribosomuProkariotski i eukariotski elongacijski faktori (EF-Tu, eEF-)Dekodirajui centar u maloj ribosomskoj podjedinici, uloga • •29