„A ty, Kafar<strong>na</strong>um, czy aż do niebamasz być wyniesione? Aż doOtchłani zejdziesz. Bo gdyby w Sodomiedziały się cuda, które sięw tobie doko<strong>na</strong>ły, zostałaby aż dodnia dzisiejszego” (Mt 11,23).Kafar<strong>na</strong>um, podobnie jak innemiasta <strong>na</strong>d jeziorem, przeżywałowielki rozkwit w III i IV wieku,zanim upadło, stając się jedynierumowiskiem cierpliwie rozkopywanymprzez archeologów, czegodzisiaj możemy być świadkami.Sy<strong>na</strong>goga zachwyca swoimi pozostałościamiw postaci kolum<strong>na</strong>dyi portali. Pochodzi o<strong>na</strong> z IVwieku po Chr. I w odróżnieniu odinnych budowli z czasów Chrystusa,wyko<strong>na</strong>nych z czarnego bazaltu,zbudowa<strong>na</strong> <strong>jest</strong> z białegowapiennego kamienia. Łatwo wyobrazićsobie jej dawne piękno.Potężny dach zwieńczał budowlęzłożoną z trzech <strong>na</strong>w.Wykopaliska prowadzone w roku1984 doprowadziły do odkryciapozostałości sy<strong>na</strong>gogi z czasówJezusa, położonej dokładnie podsy<strong>na</strong>gogą z IV wieku. Wiele szczegółówwydaje się wskazywać, żebudowla z IV wieku była wzniesio<strong>na</strong>z równym przepychem, przezwzgląd <strong>na</strong> jej poprzedniczkę orazdla upamiętnienia działalności Jezusa.Moż<strong>na</strong> więc wnioskować, żew IV wieku istniała tu dość licz<strong>na</strong>wspólnota judeochrześcijańska,która gromadziła się tu <strong>na</strong> modlitwę.Nieco <strong>na</strong> południe archeologowieodkryli pozostałości małego,ośmiobocznego kościółka z V wieku.Powstał on <strong>na</strong> miejscu dawnegosanktuarium, dość skromnegodomu z czasów rzymskich, zbudowanegow I wieku przed Chr.Dom ten od początku istnieniaKościoła <strong>jest</strong> otaczany czciąjako dom św. Piotra, w którymczęsto bywał Jezus. Pewien chrześcijańskipielgrzym z IV wiekuzaświadcza, że dom Piotra stał siękościołem, lecz jego zewnętrznemury zostały nie<strong>na</strong>ruszone.Na wewnętrznych ścia<strong>na</strong>chwidnieją <strong>na</strong>pisy w różnych językach:greckim, aramejskim,chrześcijańsko-palestyńskim, łacińskim,świadczące, że od pierwszychwieków dom ten odwiedzalipielgrzymi z różnych stron ówczesnegoświata. Wśród <strong>na</strong>pisówwidnieją imio<strong>na</strong> Jezusa i Piotra.Kafar<strong>na</strong>um być może nie odkryłojeszcze wszystkich swoichtajemnic, <strong>jest</strong> wszakże pewne, żemiasteczko to było bardzo bliskiesercu Jezusa, Jego uczniów orazsercu Kościoła pierwszych wieków.Szkoda, że współcześni chrześcijanie,tak mało się tym miejsceminteresują (mieszka tam jedyniekilku franciszkanów) oraz,że wzruszająca <strong>na</strong>zwa tego miasteczkastała się synonimem nieładui upadku.Etienne Dahlerprzekład Gustaw Kania14
Widok wykopaliskw Kafar<strong>na</strong>um. Po lewejwidać ośmiobocznykościół bizantyjskizbudowany <strong>na</strong> „domuśw. Piotra”; w środkuresztki mieszkania; poprawej resztki sy<strong>na</strong>gogi.Kafar<strong>na</strong>um. resztkisy<strong>na</strong>gogi. Być może tenbudynek <strong>jest</strong> późniejszy,został jed<strong>na</strong>kżewzniesiony <strong>na</strong>fundamentachpoprzedniej sy<strong>na</strong>gogi,gdzie Jezus wygłosiłmowę o „chlebie życia”.15