Somalia PiEkiElNy rógTadeusz WróbelPiekielny rógEksperci wątpią w powodzenie kenijskiejinterwencji wojskowej w Somalii i sugerują rządowiw Nairobi, aby przygotował strategię wycofaniastamtąd wojsk.Społeczność międzynarodowa zaakceptowałarozszerzenie somalijskiejmisji Unii Afrykańskiej. Oddziałykenijskie wkroczyły do Somalii16 października 20<strong>11</strong> roku. Lotnictwozaatakowało pozycje Al-Szahab. Operacjępoprzedziły porwania cudzoziemców w Kenii,o które oskarżono islamską milicję z Somalii.Według mediów jednak decyzja o interwencjizapadła już w 2010 roku, a działania Nairobibyły uzgodnione z Francją i USA.ZaskocZeni sojusZnicyO operacji „Linda Nchi” (ochrona kraju) niewiedział somalijski rząd tymczasowy, dla któregowkroczenie Kenijczyków było zaskoczeniem.18 października w Mogadiszu ministrowieobrony Somalii i Kenii Hussein ArabEsse i Mohamed Yusuf Haji podpisali porozumienieo zasadach współpracy w walce z islamistami.Ustalili, że wojska południowegosąsiada ograniczą swą obecność do nadgranicznegoregionu Dolna Juba. Kilka dni późniejprzeciw temu wypowiedział się somalijskiprezydent Sharif Sheikh Ahmed. 27 październikawspólnie z premierem AbdiwelimMohamedem Alim wydał oświadczenie, żenie było żadnych uzgodnień z Nairobi w sprawiezbrojnej interwencji.Niebawem okazało się, że obok kenijskichwojskowych w akcji na południu biorą udziałrównież żołnierze somalijskiego rządu tymczasowego.Władze w Nairobi wyszkoliły ichna swym terytorium. Yusuf Haji potwierdził,że Kenia udziela im wsparcia finansowegoi logistycznego. Według mediów prezydentAhmed sceptycznie podchodził do obecnościkenijskich wojsk, gdyż miał wątpliwości co dointencji władz w Nairobi. Obawiał się, że wesprąone utworzenie kolejnego autonomicznegoregionu w Somalii – Jubalandu. Ahmedwolałby też, aby wyszkolonych w Kenii żołnierzyrządu tymczasowego skierowano dowalki z milicją Al-Szahab w rejonie Mogadiszu.Ostatecznie po kilku tygodniach politykomudało się uzgodnić zasady współdziałania.Przy czym władze Kenii zaprzeczyły oficjalnie,że wspierają plany autonomii Jubalandu.W drugiej połowie listopada 20<strong>11</strong> roku doSomalii wkroczyły ograniczone siły armiietiopskiej. Rząd w Addis Abebie potwierdziłwysłanie tam wojsk z kilkudniowym opóźnieniem.Sprzeczne są też informacje o skali zaangażowaniaFrancji. Kenijscy wojskowi twierdzili,że francuska marynarka ostrzelała pozycjeislamistów na wybrzeżu. Francuzi zaprzeczyli,ale przyznali, że dostarczają Kenijczykomsprzęt wojskowy. Amerykanie zaś mieliim przekazywać dane wywiadowcze.Działania militarne miały jednak ograniczonycharakter, bo bojownicy Al-Szahab unikaliotwartej konfrontacji z siłami kenijskimi, którychliczebność na terenie południowej Somaliiszacowano na dwa bataliony piechoty, wspieraneprzez pojazdy pancerne oraz lotnictwo. Islamiścipostawili na strategię partyzancką, z wykorzystaniemimprowizowanych ładunków wybuchowychi zasadzek na konwoje.Pierwsze starcie, jak podał serwis BBC,miało miejsce dopiero 28 października na drodzemiędzy miastami Bilis Qoqani i Tabda,gdzie zaatakowano kenijski konwój. Do kolejnejzasadzki w tym rejonie doszło 10 listopada.Pojawiły się sprzeczne dane o stratach. Islamiścitwierdzili, że w październikowej akcji zabili30 żołnierzy i zniszczyli sześć ciężarówek.Przedstawiciel prorządowych sił somalijskichpotwierdził śmierć 21 wojskowych, a oficjelekenijscy oświadczyli, że te informacje to propagandaAl-Szahab. W Nairobi podano, że ranyodniosło dwóch Kenijczyków, a dziewięciuislamskich bojowników zginęło. Rozbieżne daneo stratach podawano przy okazji innychstarć. Władze kenijskie potwierdziły, że od połowypaździernika 20<strong>11</strong> roku do połowy lutego<strong>2012</strong> śmierć w Somalii poniosło tylko dziesię-58 POLSKA ZBROJNA NR <strong>11</strong> | <strong>11</strong> mARcA <strong>2012</strong>
Kenijscy wojskowi poinformowali, że zaobserwowanowzrost liczby mieszkańcóww miejscowościach, z których przepędzono islamistów.Z pewnością powodem napływu ludzijest to, że do miast uwolnionych od Al-Szahabzaczyna docierać pomoc humanitarna. Kenijczycytwierdzą, że nie spieszą się z natarciem,lecz dążą do zdobycia „serc i umysłów”mieszkańców południa Somalii.Tymczasem 17 lutego <strong>2012</strong> roku upublicznionow Nairobi raport Międzynarodowej GrupyKryzysowej, który wzywa Kenię do zakończeniainterwencji militarnej u sąsiada. Wedługjego autorów dalsza obecność wojsk kenijskichmoże przynieść więcej problemówniż pożytku.Autorzy raportu ostrzegli przed zmianą podejściamieszkańców południa Somalii do Kenijczyków,jeśli obecność wojskowa sąsiada naich ziemi będzie się przedłużać. Wzrost niechęcido „okupantów” może zaowocować pojawieniemsię tam zbrojnego ruchu oporu, któryzbliży się do Al-Szahab. Jako przykład takiegorozwoju wypadków wskazali nieudanąetiopską interwencję w Somalii w latach 2006–2009.W raporcie znalazło się sporo krytycznychuwag pod adresem armii kenijskiej, dla którejoperacja „Linda Nchi” jest pierwszą zagranicznąmisją bojową od uzyskania niepodległości.Według jego autorów dowódcy wojskowi zakładali,że będzie to szybka kampania. Tymczasemżołnierze utknęli w nieznanym terenie.Wojsko kenijskie okazało się słabo wyszkolone,źle wyekwipowane (choć uchodzi za najlepiejwyposażone w regionie) i zupełnie nieprzygotowanedo działań na zasadach dyktowanychprzez przeciwnika. Raport ostrzega, żerząd Nairobi może ugrząźć w długiej, wyczerpującejkampanii przeciwpartyzanckiej, w którejbędzie walczył z doświadczonym wrogiem,mając u boku niepewnych sojuszników.ciu żołnierzy. Znacznie więcej ofiar było wśródich sojuszników z sił tymczasowego rządu i lokalnejmilicji.Dwa frontyW styczniu <strong>2012</strong> roku pojawiły się informacjeo nowej strategii uzgodnionej przez UnięAfrykańską i Kenię, która ma doprowadzić dorozbicia islamistów, nadal kontrolujących sporetereny Somalii. Wzmocnione siły kenijskiemiały niszczyć Al-Szahab w czasie uderzeniana północ. Ich celem było portowe miasto Kismayo,a potem marsz w kierunku Marka.Równocześnie operujące w rejonie Mogadiszusiły misji UA miały kierować się na południei połączyć z Kenijczykami.18 lutego rzecznik kenijskich sił zbrojnychpułkownik Cyrus Oguna oświadczył, że wojskanie wkroczą do Kismayo, zanim nie zapewniąbezpieczeństwa na obszarach, które jużopanowały. Do końca drugiej dekady lutegoKenijczycy weszli <strong>11</strong>0 kilometrów w głąb Somalii(obszar o powierzchni 95 tysięcy kilometrówkwadratowych), tworząc rodzaj strefy buforowej.Oguna podał, że trwa oczyszczanieterenu z islamistów próbujących kryć się wśródludności. Rzecznik stwierdził, że Kismayo orazAfmadow i Xayo są ważnymi celami, ale niepriorytetami.Społecznośćmiędzynarodowanie radzi sobiez anarchią panującąod początku lat 90.XX wieku w Somalii.Kolejne misje wojskowenie dają efektu.FOT. uNraDy ekspertówEksperci uprzedzają, że możliwa jest też odwetowakampania terrorystyczna milicji Al--Szahab. Jej bojownicy mogą przenieść wojnęna nadgraniczne tereny Kenii, czego sygnałemsą incydenty, które miały już miejsce, ale przypisywanoje lokalnym kontestatorom. 19 lutego<strong>2012</strong> roku radio Garowe poinformowałow serwisie internetowym za przedstawicielamiwładz w Nairobi, że od początku zbrojnej interwencjiw Somalii islamiści zabili co najmniej30 kenijskich cywilów, a kilkunastu innychuprowadzono.Eksperci odradzają też zajęcie Kismayo,gdyż może się to zakończyć krwawymi walkamiw mieście, co już zdarzyło się w Mogadiszu.Widzą jednak potrzebę opracowania mechanizmukontroli i administrowania tą miejscowością,jej portem i lotniskiem. W tym powinniuczestniczyć zarówno reprezentancimieszkańców (klanów), jak i przedstawicielespołeczności międzynarodowej. Specjaliści powołująsię na przykład rozwiązań, które wykorzystanow przeszłości w zachodnioafrykańskiejLiberii.Niemniej jednak wydaje się, że społecznośćmiędzynarodowa wybrała siłowe rozwiązanieproblemu milicji Al-Szahab, która otwarcieprzyznała się do powiązań z Al-Kaidą, czegozapowiedzią jest powiększenie o 5,7 tysiącaliczby mundurowych misji UA, czyli do 17 731wojskowych i policjantów. Przyzwolenie RadyBezpieczeństwa ONZ to dopiero początek. Teraztrzeba wcielić w życie zapisy rezolucji numer2036 z 22 lutego <strong>2012</strong> roku. Tymczasemnie wiadomo, czy znajdą się kraje gotowe wysłaćwojska do walki z członkami organizacjiAl-Szahab, i to w miarę szybko. Dotychczaszgoda dotyczyła 12 tysięcy żołnierzy w misjiUA, jednak faktycznie było ich około 10 tysięcy;pochodzili z Burundi, Dżibuti i Ugandy.Być może uda się zwiększyć te siły poprzezwłączenie do nich operujących w Somalii Kenijczykówi Etiopczyków. W końcu lutego<strong>2012</strong> roku pojawiły się informacje, że oddziałytych ostatnich zmierzają w kierunku miastaBaidoa.•POLSKA ZBROJNA NR <strong>11</strong> | <strong>11</strong> mARcA <strong>2012</strong>59