| armia peryskop|A gdybyśmy jeszcze wzmocnili nasz potencjałobroną terytorialną, nie bylibyśmy skazani naprzegraną, moglibyśmy wytrzymać atak, zanimwsparliby nas sojusznicy. Amerykanie twierdzą,że mogą pomóc po dwóch, trzech miesiącach odrozpoczęcia konfliktu. Konkluzja jest taka, że imbędziemy lepiej przygotowani, tym mniejsze będzieprawdopodobieństwo wojny.<strong>Polska</strong> <strong>Zbrojna</strong>: Gdyby jednak przeciwnikszykował na nas atak, też potrzebowałby czasu,żeby się przygotować.Waldemar Kitler: Rząd z opozycją mają prawosię nie zgadzać, ale bezpieczeństwo kraju musi byćzapewnione. Nie powinno to w ogóle podlegaćdyskusji. Musimy odróżnić dwa aspekty bezpieczeństwa.Jeden – związany z agresją zbrojną, którejcelem jest okupacja. Drugi – dotyczący zagrożenia,które nie powoduje utraty państwowości.Cyberterroryzm, terroryzm, klęski żywiołowe czyinne zagrożenia, nawet gospodarcze, nie spowodująupadku państwa jako instytucji politycznej, conie znaczy, że militarne przygotowania nie są ważne.I wreszcie sprawa obrony terytorialnej. Dziś podatniknie da rady utrzymywać wielusettysięcznejarmii. Do obrony musi być przygotowane takżespołeczeństwo, według zasady: im mniej wojskaw garnizonach, tym więcej wyszkolonych rezerwi bardziej sprawny system mobilizacji państwa.Stanisław Wziątek: Podzielam pogląd, że musimymówić o integralnym działaniu wszystkichobywateli. Za bezpieczeństwo odpowiadają nietylko policja, służby czy armia. Istotna jest teżświadomość obywateli. Dziś w szkołach za małomamy wychowania patriotycznego i obronnego.Nie kształtujemy też postaw obywatelskich. A takiedziałania są potrzebne. Podczas podsumowania„Strategicznego przeglądu” mówił o tym JurekOwsiak.<strong>Polska</strong> <strong>Zbrojna</strong>: W społeczeństwie źle zostałaodebrana informacja o wznowieniu powoływaniarezerwistów na ćwiczenia. Jednocześniezmienia się stosunek Polaków do NATO. Zaczynamydostrzegać obciążenia związanez członkostwem w sojuszu, takie jak udziałw działaniach ekspedycyjnych.Stanisław Wziątek: Skoro jesteśmy w NATO,uważamy za pewną wartość artykuł V, który stanowi:jeden za wszystkich, wszyscy za jednego.Zobowiązania sojusznicze są ważne, nawet jeślinie realizujemy własnych interesów. Istotna jestjednak skala takiego zaangażowania. Nie wyobrażamsobie na przykład ogromnego udziału militarnegoPolski w Mali. Wykazujemy natomiastsojusznicze zaangażowanie, kiedy wysyłamy dotego kraju oficerów w celach szkoleniowych.SEWERYN SOŁTYS (2)Marcin Kaźmierski: Myślę, że w świadomościPolaków NATO coraz mniej funkcjonuje jako instytucjazwiązana z przełomem ustrojowym początkulat dziewięćdziesiątych XX wieku. Perspektywaczłonkostwa w sojuszu pomogła namw utrwaleniu demokracji i gospodarki wolnorynkowej.Uruchomiła procesy, które w konsekwencjidoprowadziły do wejścia Polski do Unii Europejskiej.Być może należy zrobić więcej, żebyuzmysłowić ludziom, że bez członkostwaw NATO <strong>Polska</strong> nie rozwinęłaby się tak bardzorównież pod względem gospodarczym i cywilizacyjnym.Te „obciążenia” i „misje ekspedycyjne”są jak wał przeciwpowodziowy – kosztują, alew razie kataklizmu mogą skutecznie ochronić.<strong>Polska</strong> <strong>Zbrojna</strong>: Polacy pozytywnie oceniajążołnierzy, ale twierdzą, że nie zdołają oni nasobronić.Stanisław Wziątek: To ważne, aby w rozmowieo wojsku nie zapominać o etosie służby. Jeżeli będziemyzwiększali prestiż tej służby, nie tylkowzbudzimy w społeczeństwie szacunek do żołnierzy,lecz także damy ludziom poczucie, że towojsko gwarantuje nam bezpieczeństwo.Waldemar Kitler: Gdy zapadła decyzja o zawieszeniupoboru, politycy nie zatroszczyli się,aby uzyskać społeczną akceptację dla tych rozgrzegorzkwaśniakMówiąco zagrożeniachdlamieszkańcówPolski, niepowinniśmynastawiać sięna walkęz terroryzmem,lecz zwrócićuwagę na teklasyczne,militarne, zestrony Rosji18NUMER 9 | wrzesień 2013 | POLSKA ZBROJNA
armiakrzysztofliedelW większościkrajówterroryzmjesttraktowanyjakoprzestępstwomotywowanepolityczniei nie ma nicwspólnegoz wojnąwiązań. Kilka lat temu Francuzi postanowili o profesjonalizacjiarmii. Na wielu kanałach telewizyjnych słuchaczeszkół oficerskich i akademii wojskowych, politycy, publicyścii naukowcy dyskutowali na ten temat. W świetle kameri na oczach milionów.Marcin Kaźmierski: Musi być związek społeczeństwaz wojskiem. Trzeba krzewić obronność i zdecydowanie wykraczaćpoza prosto rozumiany etos wojskowy. Nie chodzitylko o szacunek dla munduru, lecz także o zrozumienie naszejpolityki obronnej. Tylko wówczas będzie można przekonywaćspołeczeństwo, że państwo powinno wydawać środkina obronność, chociaż nie przekłada się to automatycznie nawidoczną poprawę naszego życia.Grzegorz Kwaśniak: Zapomnieliśmy o proobronnym wychowaniumłodzieży, o kształtowaniu w społeczeństwie poczuciaodpowiedzialności za bezpieczeństwo własnego kraju.Stworzyliśmy armię zawodową, która może jest niezbędna,ale ma również minusy. Jednym z nich jest oderwanie problematykibezpieczeństwa od ludzi. Ci zaś czują się zwolnieniz poczucia odpowiedzialności. Tymczasem, wziąwszy poduwagę stan naszych finansów i potrzeby obronne, armia zawodowanie jest w stanie obronić kraju. Trzeba pomyślećo innym rozwiązaniu.<strong>Polska</strong> <strong>Zbrojna</strong>: Brakuje nam debaty publicznej o kluczowychsprawach związanych z obronnością. Decyzje zapadająw zaciszu gabinetów i ludzie nie mają wiedzy na tentemat.Grzegorz Kwaśniak: Naszym problemem jest też brak myślistrategicznej. Z jednej strony, nie ma na nią zapotrzebowaniaze strony polityków. Z drugiej, brakuje ośrodków, z którychmogliby oni korzystać, choć od kilku lat takie instytucje jakAkademia <strong>Obrony</strong> <strong>Narodowej</strong> czy Biuro Bezpieczeństwa Narodowegopróbują to nadrobić.Krzysztof Liedel: Rzadko też korzysta się z wiedzy niezależnychinstytutów i ekspertów. Jako przedstawiciel BBN zwracamuwagę, że celem opracowania SPBN było postawieniediagnozy wszystkich niebezpieczeństw, które się pojawiły, aleto władza wykonawcza i politycy muszą chcieć z tego dorobkukorzystać.Stanisław Wziątek: SPBN został przygotowany przez BiuroBezpieczeństwa Narodowego pod patronatem prezydenta.Nic z tego jednak nie wynika. Ośrodek prezydencki niema wpływu na wdrożenie zawartych w przeglądzie rekomendacji.Krzysztof Liedel: Jednym ze sposobów wprowadzenia w życietych wyników jest przygotowanie białej księgi. Pracujemynad systemem monitoringu tych rekomendacji.Stanisław Wziątek: W lipcu byłem we Francji, gdzie w parlamenciedyskutowaliśmy o białej księdze. Wynikiem tegospotkania było podpisanie porozumienia dotyczącego wspólnegostanowiska na grudniowy szczyt Unii Europejskiej.Francja i <strong>Polska</strong> będą reprezentowały na nim pogląd, że wartoprzygotować europejską białą księgę. W Polsce ze „Strate-NUMER 9 | wrzesień 2013 | POLSKA ZBROJNA19