66JULIUSZ IWANICKIwarunków do harmonijnej, dwustronnej komunikacji kulturowej. Do połowy XXstulecia dominacja materialna Zachodu nad światem była sprawą oczywistą. Miałoto podstawę w określonym światopoglądzie białych ludzi. Inne kultury nie stanowiływartościowego podmiotu, wartego komunikacji – były raczej sukcesywniepodporządkowywane i reifikowane. Cecil Rhodes pod koniec XIX stulecia pisał:”(...) musimy polityką kolonialną zdobyć nowe ziemie, które przyjmą nadwyżkęludności i stworzyć nowe rynki zbytu dla towarów produkowanychw fabrykach i kopalniach. Imperium, co zawsze mówiłem, jest problemem żołądka.Jeśli nie chcecie wojny domowej, musicie być imperialistami.” 13Wiemy, jak potoczyła się dalej historia, wszystkie kolonizacyjne marzenia legływ gruzach w trakcie obu wojen światowych. Wynikają z tego określone wnioskidla badaczy, zainteresowanych komunikacją międzykulturową. Otóż, jakwspomniałem wcześniej, dalekosiężny dialog międzycywilizacyjny wymagatraktowania innych kultur na zasadzie partnerstwa, a nie dominacji i politykisilniejszego. Doskonale to rozumiał Mahatma Gandhi, zafascynowany takżeEwangelią (Kazanie na górze) i głoszący wobec kolonizatorów „metodęobywatelskiego protestu bez przemocy”. 14 Prastare, etyczne doświadczenieludzkości w prawie wszystkich kulturach przemawia za faktem, iż przemoc zawszerodzi przemoc. Niestety równie stare są niezliczone przypadki łamania tej zasadyi dlatego komunikowanie się z innym kulturami, niemal z reguły poprzedzone jesthektolitrami krwi oraz rozlicznymi nacjonalizmami. Nietrudno zrozumieć emocjesipajów, hinduskich powstańców z okresu kolonizacji: „Nie będą tyranii ciemiężcy rządzili nami (...) Zjednoczymy się do wspólnej ochrony życia, dobra,religii, a przepędzimy Anglików. Niech wszyscy Hindusi i muzułmanie w miaręsił, okazują sobie wzajemną pomoc. Kto stary, niech modli się za zwycięstwo. Ktostary a bogaty – niech ofiaruje pieniądze na świętą wojnę. Kto zdrów i młody –niech wstępuje do wojska.” 15Można by tu pogłębić refleksje nad konfliktami międzycywilizacyjnymw komunikacji międzykulturowej, wyróżniając na przykład „wojnę sprawiedliwą”i „wojnę imperialną” (koncepcja ta ma korzenie w marksizmie) albo zdecydowaćsię na pełen pacyfizm. Jednak zagadnienie to znacznie wykracza poza obrany przezemnie nurt rozważań.Wracając do krytyki stanu współczesnego społeczeństwa hinduskiego - wbrewsceptycznej opinii (którą wyraża także według Hardinga spora częśćwykształconych Hindusów) - stwierdzam, że współczesna kultura materialna Indiiznajduje się w świetnym stanie, co więcej, ma przed sobą doskonałe, bardzoprogresywne perspektywy światowe. Indie mają szansę w najbliższym czasie13Andrzej Leszek Szcześniak, Historia 1815-1939, Wydawnictwo Agmen, Warszawa 1998, s. 205.14Powszechna Encyklopedia Filozoficzna, T. 3, Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, Lublin2002, s. 682.15Andrzej Leszek Szcześniak, Historia ..., s. 207.
KULTURA MATERIALNA ...67osiągnąć pozycję światowego lidera, nie ustępując swojemu rywalowi -„obudzonemu smokowi” - Chinom. Stan ten potwierdza wiele różnorodnychźródeł. Zacznę od przytoczenia danych, opracowanych przez autorytatywne pismozachodnie - „The Economist”. 16Indie w latach 1992-2002 osiągnęły wysoki poziom wzrostu gospodarczego:średnio 6% PKB rocznie (w ostatnich latach jeszcze większy, o czym za chwilę).Liczba ludności sięgnęła w 2004 roku jednego miliarda czterdziestu jeden milionów.Faktem pozostaje, że główny rywal za Himalajami - Chiny, osiągnęły w tym samymczasie jeszcze wyższe wskaźniki gospodarcze i demograficzne. Mimo to uważam,że kraj nad Indusem ma przed sobą lepsze perspektywy globalne. Po pierwsze,w Indiach, mimo wielu niesprawdzonych prognoz, od kilkudziesięciu lat bardzosprawnie funkcjonuje system demokratyczny. Nie jest to, co prawda, demokracjabardzo zbliżona do zachodnich wzorców, ale w pełni uznawana przezmiędzynarodowe instytucje. Tymczasem Chiny borykają się z coraz silniejszymproblemem perturbacji społecznych i wzrastających w niezwykłym tempienierówności ekonomicznych na prowincji i w miastach wybrzeża. Chińska partiakomunistyczna w zeszłym roku ogłosiła nawet program „schłodzenia” gospodarki,co nie najlepiej świadczy o równowadze między ekonomią tego kraju a reformamispołecznymi. Po drugie - Indie nie prowadzą “polityki jednego dziecka”,w przeciwieństwie do swojego sąsiada. Nie trzeba być specjalistą, abywywnioskować, że już za kilka dekad najprawdopodobniej przejmą pozycjęnajbardziej zaludnionego kraju na świecie. Po trzecie, Indie, w przeciwieństwiedo Chin, wypadają dużo lepiej w obszarze komunikacyjnym. Mam tu na myślikomunikację zarówno na poziomie dyplomatycznym, jak i prawnym i społecznym.Kraj ten nie ma tylu problemów z organizacjami praw człowieka, oraz – co nie jestbez znaczenia – utrzymuje świetne kontakty ze Stanami Zjednoczonymi, czegonie można powiedzieć o rządzie chińskim. W specjalnym, rocznym wydaniu“Polityki” na rok 2006, umieszczono artykuł pod znamiennym tytułem Indie natopie. Zdjęcie dołączone do artykułu przedstawia spotkanie premiera Indii Singhaz prezydentem USA - Bushem. Już pierwszy akapit tekstu budzi bardzooptymistyczne nastawienie badaczy: „W nadchodzącym roku Indie będą się cieszyćna arenie międzynarodowej większym prestiżem niż kiedykolwiek od czasuuzyskania niepodległości w 1947 roku. Utrzymujący się od czterech lat ponad7-procentowy wzrost gospodarczy budzi respekt. W ciągu następnego półwieczaIndie staną się jednym z najbardziej rozwiniętych i najpotężniejszych polityczniepaństw świata. Obecna pozycja kraju jest również konsekwencją jego największegoosiągnięcia: zachowania demokratycznego systemu politycznego w ubogimpaństwie o populacji liczącej ponad miliard obywatel.” 1716Pocket Świat w liczbach, The Economist, Wydawnictwo Studio EMKA, Warszawa 2005, s. 152.17Indie na topie [w:] Polityka, wydanie specjalne, nr 1/2006, grudzień 2005-luty 2006, s. 51.
- Page 1 and 2:
HomoCOMMUNICATIVUSFilozofia - komun
- Page 3 and 4:
Redaguje zespółRedaktor naczelny
- Page 5 and 6:
Słowo wstępnePrzed kilku laty pow
- Page 7 and 8:
Drodzy Czytelnicy,Z radością, ale
- Page 9:
Emanuel KulczyckiJęzyk a podróżP
- Page 12 and 13:
12EMANUEL KULCZYCKIrozważając asp
- Page 14 and 15:
14EMANUEL KULCZYCKIjęzykach: „Po
- Page 16 and 17: Łukasz WiśniewskiFilozofia po Aus
- Page 18 and 19: 18ŁUKASZ WIŚNIEWSKIdrodze ,,rozum
- Page 20 and 21: 20ŁUKASZ WIŚNIEWSKImonarchie ich
- Page 22 and 23: 22ŁUKASZ WIŚNIEWSKIJeana - Franç
- Page 24 and 25: 24ŁUKASZ WIŚNIEWSKItylko jedną,
- Page 26 and 27: 26ŁUKASZ WIŚNIEWSKIzaufał człow
- Page 28 and 29: Magadalena SkorczykSymbol, mit, met
- Page 30 and 31: 30MAGDALENA SKORCZYKo języku w kat
- Page 32 and 33: 32MAGDALENA SKORCZYKważnym składn
- Page 34 and 35: 34MAGDALENA SKORCZYKgenezy języka
- Page 36 and 37: 36MAGDALENA SKORCZYKi potrzeby. Now
- Page 38 and 39: Dominika ŁukoszekFood, pets or god
- Page 40 and 41: 40DOMINIKA ŁUKOSZEKan economic suc
- Page 42 and 43: 42DOMINIKA ŁUKOSZEKperson feels an
- Page 44 and 45: 44MAGDALENA FOŁDAkomunikację nie
- Page 46 and 47: 46MAGDALENA FOŁDAi zazwyczaj nale
- Page 48 and 49: 48MAGDALENA FOŁDAdogadują sobie i
- Page 50 and 51: 50MAGDALENA FOŁDAna to nie godzi)
- Page 52 and 53: 52MAGDALENA FOŁDAtego „jak” dz
- Page 54 and 55: Anna KrólArtykulacja i percepcja w
- Page 56 and 57: 56ANNA KRÓLdźwięków, które mog
- Page 58 and 59: 58ANNA KRÓLartykułowane niestaran
- Page 60 and 61: 60ANNA KRÓLneuroakustycznym. Dalej
- Page 62 and 63: Juliusz IwanickiKultura materialna
- Page 64 and 65: 64JULIUSZ IWANICKI• panowanie bry
- Page 68 and 69: 68JULIUSZ IWANICKITak więc, w świ
- Page 70 and 71: 70JULIUSZ IWANICKIMimo wszystko, dy
- Page 72 and 73: 72MARIETTA RADOMSKAexpectations”
- Page 74 and 75: 74MARIETTA RADOMSKAZoosemiotics as
- Page 76 and 77: 76MARIETTA RADOMSKAbetween signifie