Juliusz IwanickiKultura materialna Indii we współczesnym świeciekomunikacji międzykulturowejWybierając zagadnienia do tej pracy świadomie zdecydowałem się natematykę dość zróżnicowaną. Komunikacja międzykulturowa jest niezmiernieszerokim polem badań, dlatego celowo ograniczyłem się do zbadania, w tymobszarze, jednej z najstarszych cywilizacji świata. Nie dystansując się odprzebogatej myśli systemów hinduistycznych chciałem sprawdzić, jak przedstawiasię sytuacja Indii w obszarze szeroko rozumianej kultury materialnej. Pojęciekultury materialnej zaczerpnąłem od Antoniny Kłoskowskiej, która zajmowałasię socjologią kultury. Termin ten przeciwstawia się niekiedy kulturzesymbolicznej, czasem określa się go także kulturą techniczno-użytkową. Wiążesię z nim interesujące mnie tu również pojęcie cywilizacji. 1 Materialna kulturato konkretne wytwory społeczeństwa. Nazywana także kulturą bytu, cywilizacją,obejmuje działania i wytwory techniczne związane z produkcją, dystrybucjąi usługami zaspokajającymi bytowe potrzeby człowieka. 2Wspomniane pojęcie spróbuję zaadaptować i opisać na przykładziewspółczesnych Indii.Badając złożone interakcje pomiędzy wielkimi i różnymi cywilizacjamiwspółczesnego świata, nie sposób pominąć „zaplecza” takich rozważań –wnikliwych studiów nad kulturą materialną danego narodu. Szczególnie istotnewydaje mi się to z perspektywy zachodniej. Jeżeli chcemy skutecznieporozumiewać się z zupełnie nam obcymi kulturami, powinniśmy nie tylkodobrze opanować sferę językowo-symboliczną, ale przede wszystkim zapoznaćsię z ogromnym tłem takich poszukiwań. Mam tu na myśli wspomnianą kulturęmaterialną w szerokim znaczeniu. Sądzę, że gdy komunikujemy się z ludźmiz innych kręgów kulturowych, istotną kwestią jest poznawanie nie tylkohistorycznych dokonań tych cywilizacji, ale także ich współczesnego dorobku.Nie brakuje przecież przykładów istnienia wspaniałych kultur, ale już1http://pl.wikipedia.org/wiki/Kultura_symboliczna, http://pl.wikipedia.org/wiki/Antonina_Kłoskowska2http://www.wortal.malbork.pl/prace/213.doc
KULTURA MATERIALNA ...63wymarłych. 3 Niestety, wyścigu materialno-duchowego narodów i kontynentównie przeżywają wszyscy konkurenci. Chociaż nie jestem zwolennikiem naturalizmuw humanistyce (stosowania takich samych metod badawczych w humanistyce jakw przyrodoznawstwie 4 ), skojarzenia z Darwinowską walką gatunków nasuwająsię same. Dlatego, moim zdaniem, nie możemy się zatrzymać na poziomieznajomości kultury materialnej. Pozytywna komunikacja międzykulturowa wydajesię sprawą kluczową we współczesnym świecie, w czasach broni masowej zagładyi powszechnej globalizacji. Jednocześnie trudno nam się efektywnie porozumiewaćz autochtonami z innych „mikroświatów” bez znajomości ich kultury. Wydaje misię, że komunikacja międzykulturowa nie może być skuteczna bez podłożamaterialno-kulturowego i vice versa. Znajomość kultury materialnej bez próbkomunikacji jest wiedzą czysto akademicką, a więc bezużyteczną na polupraktycznym.Wśród obszernych opracowań z dziedziny tematyki cywilizacyjneji historiozoficznej niemal zawsze wymienia się prastarą cywilizację hinduską.Zwraca na nią uwagę już Arnold Toynbee w swoim ogromnymdziesięciotomowym „Studium historii” 5 Cywilizacja ta miała szczęścienieprzerwanie trwać i rozwijać się do czasów nam współczesnych (chociaż rozwójten nie przebiegał analogicznie do rozwoju cywilizacji Zachodu). Warto od razuzwrócić uwagę na bogatą tradycję kontaktów i komunikacji międzykulturowych.Uważam za interesujący fakt, iż historię Indii dzieli się niekiedy na następująceokresy:• prehistoria - której początek datuje się na około 2300 roku przed Chrystusem.Wtedy to powstały legendarne miasta Mohendżo-Daro i Harappa, do dziśfascynujące archeologów. Na połowę drugiego tysiąclecia datuje się najstarsze,święte teksty religijne – Wedy;• okres Indii starożytnych - trwający od VII wieku przed Chrystusem do VIIIwieku po Chrystusie. Zaszło bardzo wiele wydarzeń kształtujących tożsamośćkulturową Indii, takich jak powstanie nowych religii (buddyzm, dżinizm), wpływykultury greckiej, okres panowania cesarza Asioki, powstanie wielkich uczelni;• epoka muzułmańska - zaczęła się dokładnie od pierwszego najazdumuzułmańskiego w 712 roku – nastąpił początek fazy dominacji innych cywilizacjii nowe impulsy kulturowe. Z tego też okresu pochodzą słynna dynastia WielkichMogołów i mauzoleum w Tadż Mahal. W siedemnastym wieku przybywają pierwsiEuropejczycy - Portugalczycy, Holendrzy, Francuzi;3Toynbee oprócz cywilizacji wymarłych i „poronionych” opisuje także cywilizacje wstrzymanew rozwoju – Eskimosów, Osmanów, Nomadów, Spartan i Polinezyjczyków [w:] Studium historii,Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 20004A. Pałubicka Naturalizm i antynaturalizm, [w:] Filozofia a nauka, Wydawnictwo PAN 1987,5Arnold J.Toynbee, Studium historii, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2000, s. 774.,tabela I
- Page 1 and 2:
HomoCOMMUNICATIVUSFilozofia - komun
- Page 3 and 4:
Redaguje zespółRedaktor naczelny
- Page 5 and 6:
Słowo wstępnePrzed kilku laty pow
- Page 7 and 8:
Drodzy Czytelnicy,Z radością, ale
- Page 9:
Emanuel KulczyckiJęzyk a podróżP
- Page 12 and 13: 12EMANUEL KULCZYCKIrozważając asp
- Page 14 and 15: 14EMANUEL KULCZYCKIjęzykach: „Po
- Page 16 and 17: Łukasz WiśniewskiFilozofia po Aus
- Page 18 and 19: 18ŁUKASZ WIŚNIEWSKIdrodze ,,rozum
- Page 20 and 21: 20ŁUKASZ WIŚNIEWSKImonarchie ich
- Page 22 and 23: 22ŁUKASZ WIŚNIEWSKIJeana - Franç
- Page 24 and 25: 24ŁUKASZ WIŚNIEWSKItylko jedną,
- Page 26 and 27: 26ŁUKASZ WIŚNIEWSKIzaufał człow
- Page 28 and 29: Magadalena SkorczykSymbol, mit, met
- Page 30 and 31: 30MAGDALENA SKORCZYKo języku w kat
- Page 32 and 33: 32MAGDALENA SKORCZYKważnym składn
- Page 34 and 35: 34MAGDALENA SKORCZYKgenezy języka
- Page 36 and 37: 36MAGDALENA SKORCZYKi potrzeby. Now
- Page 38 and 39: Dominika ŁukoszekFood, pets or god
- Page 40 and 41: 40DOMINIKA ŁUKOSZEKan economic suc
- Page 42 and 43: 42DOMINIKA ŁUKOSZEKperson feels an
- Page 44 and 45: 44MAGDALENA FOŁDAkomunikację nie
- Page 46 and 47: 46MAGDALENA FOŁDAi zazwyczaj nale
- Page 48 and 49: 48MAGDALENA FOŁDAdogadują sobie i
- Page 50 and 51: 50MAGDALENA FOŁDAna to nie godzi)
- Page 52 and 53: 52MAGDALENA FOŁDAtego „jak” dz
- Page 54 and 55: Anna KrólArtykulacja i percepcja w
- Page 56 and 57: 56ANNA KRÓLdźwięków, które mog
- Page 58 and 59: 58ANNA KRÓLartykułowane niestaran
- Page 60 and 61: 60ANNA KRÓLneuroakustycznym. Dalej
- Page 64 and 65: 64JULIUSZ IWANICKI• panowanie bry
- Page 66 and 67: 66JULIUSZ IWANICKIwarunków do harm
- Page 68 and 69: 68JULIUSZ IWANICKITak więc, w świ
- Page 70 and 71: 70JULIUSZ IWANICKIMimo wszystko, dy
- Page 72 and 73: 72MARIETTA RADOMSKAexpectations”
- Page 74 and 75: 74MARIETTA RADOMSKAZoosemiotics as
- Page 76 and 77: 76MARIETTA RADOMSKAbetween signifie