32MAGDALENA SKORCZYKważnym składnikiem ludzkiej mowy. Zresztą w wielu kulturach współczesnychnadal funkcjonuje myślenie mityczno–magiczne, przejawiające się choćbyw przekonaniu o sprawczej mocy słowa. Nazwa jest tak nieodłącznym elementemrzeczy, że obie – nazwa i rzecz – wywierają na siebie wpływ i powiązane sązależnościami. Ma to znaczenie przy nadawaniu imion, w wielu krajach w tymPolsce, Niemczech i Włoszech nie można nadawać dziecku imienia Jezus. Podobnezależności miedzy nazwą a rzeczą przejawiają się strachem przed wypowiadaniemsłów budzących lęk. Tak też w wielu kulturach ogranicza się słowo „umrzeć”,zastępując je: „zgasnąć”, „zasnąć na wieki” itp. 16Genezę mowy łatwo odnaleźć w biblijnym procesie stworzenia.Metamorficzne przedstawienie etapów formowania się świata, a wraz z nimczłowieka, nie pozostawia jednak zbyt dużego pola dla interpretacji. Można uznać,że ludzie, którzy otrzymali od Boga życie, wraz z nim otrzymali mowę. Człowiek,dzięki swojemu podobieństwu do Stwórcy, posiada również ów pierwiastekdoskonały. „I stworzył Bóg człowieka na obraz swój. Na obraz Boga stworzyłgo”(Gen., 1, 27) 17 Pismo Święte stanowi fundament wiary, moralności, przekonańcałego chrześcijańskiego świata. Biblijna Genesis tłumaczy nie tylko narodzinyczłowieka, ale jest również ściśle związana z wyprowadzeniem źródeł języka.Jesteśmy elementem boskiego planu stworzenia, zostaliśmy wyróżnieni dopanowania nad światem. Myśląc tymi kategoriami, nie musimy zastanawiać się,skąd wziął się język. Jest to zawarte w samym stworzeniu „I rzekł Bóg: Niech staniesię światłość. I stała się światłość.”(Gen., 1, 3) 18 Bóg stworzył świat Słowem, byłoono tą siłą stwórczą. Język przejawia się w samej idei człowieczeństwa, przysługujenam nijako z natury, jest efektem twórczego działania Boga. Komunikacja międzyludźmi jest z góry założonym przez Stwórcę elementem budowy świata. Niegdyśistniał jeden język, którym posługiwali się wszyscy ludzie, „Cała ziemia miała jedenjęzyk i jednakowe słowa” (Gen., 11, 1) 19 , jednak boski plan nie zakładał zepsuciawśród ludzi. Człowiek przez swoją pychę i grzeszność naraził się na gniew Pana.Kara nałożona na ludzkość była sroga, „Przeto zstąpmy tam i pomieszajmy ichjęzyk, aby nikt nie rozumiał języka drugiego!”(Gen.,11, 7) 20 . Przypowieść o wieżyBabel jest nie tylko symbolicznym wytłumaczeniem różnorodności języków, alei przestrogą. Rozdźwięk ten zostaje złagodzony po zesłaniu Ducha Świętego naApostołów: „I napełnieni zostali wszyscy Duchem Świętym, i zaczęli mówić innymijęzykami, tak jak Duch im podawał”(Dz. ap.,2, 4) 21 Duch święty jest w każdym16B. Walczak, Magia językowa dawniej i dziś, w:red.H. Zgółkowa, Język zwierciadłem kulturyczyli nasza codzienna polszczyzna, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1988, s. 54.17Biblia tj. Pismo święte Starego i Nowego Testamentu, Nowy przekład z języków hebrajskiegoi greckiego opracowany przez Komisję Przekładu Pisma świętego, Brytyjskie i zagraniczneTowarzystwo biblijne, Warszawa 1987, ( Gen., 1, 27)18Tamże, (Gen., 1,3)19Tamże, (Gen., 11, 1)20Tamże, (Gen., 11, 7)
SYMBOL, MIT, METAFORA ...33z nas, dostaliśmy część jego tchnienia, „A myśmy otrzymali nie ducha świata, leczDucha, który jest z Boga, abyśmy wiedzieli, czym nas Bóg łaskawie obdarzył.”(1 Kor.,2, 12) 22 Komunikacja międzyludzka jest już przez Boga z góry założona,istniała od samego początku życia człowieka na ziemi, jako jego przyrodzonawłasność.Metafora jest istotnym czynnikiem kształtującym nasze wyobrażenie o języku.Jest ona poniekąd związana z mitem, ale obraz świata przez nią prezentowany jestzgoła odmienny. Metafora i mit, według Wellek i Warren „w dzisiejszym rozumieniumają podwójne oblicze, tzn. stanowią dowód, że poezję nęci z jednej stronyodtwarzanie i świat, a z drugiej religia lub odczuwanie świata” 23 Rozważania wokółzależności człowiek – Stwórca przeprowadza również uczennica EdmundaHusserla, Edyta Stein. Próbuje ona uzgodnić fenomenologię z racjonalną mocąstwórczą Boga–Światłości, Boga, z którym można zresztą obcować we „wczuciu”,poddając się tym samym doświadczeniu mistycznemu. Język w tej koncepcji jestboskim, symbolicznym przejawem, umożliwiającym poprzez symbol obcowaniez Absolutem. Bóg, jako że umiłował człowieka, dał mu język w doskonałym,racjonalnym akcie Stworzenia. Symbol posiada moc sensotwórczą, o ile jest onwpleciony w obcowanie z Bogiem. Bóg, doskonały Kreator, łączy sens wszystkichjestestw w Logosie. 24 Koncepcje Edyty Stein opisuje Anna Grzegorczyk:„W symbolu łączy się aspekt poznawczy z aspektem wiary, absolut epistemologicznyz ontologicznym, fenomenologia z teologią, podmiot z naturalną rzeczywistością.Bóg – Światło – Symbol oświetla byt skończony. Z niego bierze początek każdepodmiotowe działanie sensotwórcze.” 25 Symbol dla Edyty Stein jest abstrakcyjnymwarunkiem języka, jego wysublimowaną częścią, dającą dostęp do tajemnicwszechświata: „To, co przechowuje etymologia tego terminu, a co istotne jestw rozmaitych symbolizmach, to odwołanie do utraconej całości, jedności; coprzypomina i przyzywa wyższą i utajoną rzeczywistość.” 26 . Podobnie dla Levinasa,który odnajduje źródło mądrości w Biblii. Jego filozofia staje wobec upadkuwszelkich wartości, jego styl filozofowania określa się wręcz mianem „filozofowaniepo Auschwitz”. Jego poszukiwania odsyłają nas do Pisma Świętego, jakoniezastąpionej skarbnicy wszelkich wartości. 27 Biblia jest nieustanną inspiracją,źródłem natchnienia i poszukiwań rozstrzygnięć egzystencjalnych. Wyprowadzenie21Tamże, (Dz. ap.,2, 4)22Tamże, (1 Kor., 2, 12)23R. Wellek, A. Warren, Teoria literatury, Państwowe Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa,wyd. 3, 1976, s. 256.24A. Grzegorczyk, Filozofia Nieoczekiwanego. Miedzy fenomenologią a hermeneutyką,Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2002, s. 60.25Tamże, s. 61.26E. Stein, Drogi poznania Boga, [w:] A. Grzegorczyk, Filozofia Nieoczekiwanego. Międzyfenomenologią a hermeneutyką, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2002, s. 59.27Tamże, s. 129.
- Page 1 and 2: HomoCOMMUNICATIVUSFilozofia - komun
- Page 3 and 4: Redaguje zespółRedaktor naczelny
- Page 5 and 6: Słowo wstępnePrzed kilku laty pow
- Page 7 and 8: Drodzy Czytelnicy,Z radością, ale
- Page 9: Emanuel KulczyckiJęzyk a podróżP
- Page 12 and 13: 12EMANUEL KULCZYCKIrozważając asp
- Page 14 and 15: 14EMANUEL KULCZYCKIjęzykach: „Po
- Page 16 and 17: Łukasz WiśniewskiFilozofia po Aus
- Page 18 and 19: 18ŁUKASZ WIŚNIEWSKIdrodze ,,rozum
- Page 20 and 21: 20ŁUKASZ WIŚNIEWSKImonarchie ich
- Page 22 and 23: 22ŁUKASZ WIŚNIEWSKIJeana - Franç
- Page 24 and 25: 24ŁUKASZ WIŚNIEWSKItylko jedną,
- Page 26 and 27: 26ŁUKASZ WIŚNIEWSKIzaufał człow
- Page 28 and 29: Magadalena SkorczykSymbol, mit, met
- Page 30 and 31: 30MAGDALENA SKORCZYKo języku w kat
- Page 34 and 35: 34MAGDALENA SKORCZYKgenezy języka
- Page 36 and 37: 36MAGDALENA SKORCZYKi potrzeby. Now
- Page 38 and 39: Dominika ŁukoszekFood, pets or god
- Page 40 and 41: 40DOMINIKA ŁUKOSZEKan economic suc
- Page 42 and 43: 42DOMINIKA ŁUKOSZEKperson feels an
- Page 44 and 45: 44MAGDALENA FOŁDAkomunikację nie
- Page 46 and 47: 46MAGDALENA FOŁDAi zazwyczaj nale
- Page 48 and 49: 48MAGDALENA FOŁDAdogadują sobie i
- Page 50 and 51: 50MAGDALENA FOŁDAna to nie godzi)
- Page 52 and 53: 52MAGDALENA FOŁDAtego „jak” dz
- Page 54 and 55: Anna KrólArtykulacja i percepcja w
- Page 56 and 57: 56ANNA KRÓLdźwięków, które mog
- Page 58 and 59: 58ANNA KRÓLartykułowane niestaran
- Page 60 and 61: 60ANNA KRÓLneuroakustycznym. Dalej
- Page 62 and 63: Juliusz IwanickiKultura materialna
- Page 64 and 65: 64JULIUSZ IWANICKI• panowanie bry
- Page 66 and 67: 66JULIUSZ IWANICKIwarunków do harm
- Page 68 and 69: 68JULIUSZ IWANICKITak więc, w świ
- Page 70 and 71: 70JULIUSZ IWANICKIMimo wszystko, dy
- Page 72 and 73: 72MARIETTA RADOMSKAexpectations”
- Page 74 and 75: 74MARIETTA RADOMSKAZoosemiotics as
- Page 76 and 77: 76MARIETTA RADOMSKAbetween signifie