PDF - El-Hikmeh
PDF - El-Hikmeh PDF - El-Hikmeh
qoftë se e zgjatim mund ta bëjmë këtë prej 1 deri në 4 elif mikdari. Sipasleximit të imamit Asim, meddi munfasil zgjatet gjithsejt 4 elif mikdari (1+3).Ç) MEDDI LAZIM (ZGJATJA E DOMOSDOSHME)) ا َل ْمد اللا َّزِم (Meddi lazim bëhet kur në një fjalë të vetme vijnë pranë njëra-tjetrës njëra prejshkronjave të meddit ( ى و ا ) dhe sukunu lazimi ( ْ ) që është prej shkaqevetë meddit (shih më lart lidhur me shkaqet e meddit!).آل ْآن َ دا بة ٌ متانِ ۤ مدها : sh. .PNdarja e meddit lazim:Meddi lazim ndahet në 4 pjesë dhe kjo ndarje është bërë në bazë të asaj nësemeddi lazim bëhet në fjalë apo në shkronjë dhe në bazë të asaj nëse fjala oseshkronja është me teshdid ( ّ ) ose pa të.1. Meddi lazim kelimei muthekkaleh ( ال ْمث َق َّل َةِ ال ْك َلِمةِ فِى اللا َّزِم ا َل ْمد ): do të thotë‚zgjatje e domosdoshme e fjalës së rëndë’. Bëhet kur pas njërës prej shkronjavetë meddit vjen sukunu lazimi si shkak i meddit por i përforcuar, me teshdid.صا ۤف َّة ٌ تا ْمرو ق َّة ُ ۤ ا َل ْحا : sh. .Pۤۤ نى.Te shembulli ( ق َّة ُ ا َل ْحا ۤ ), është elifi si shkronjë e meddit e cila e zgjat shkronjën h) dhe meqë të dyja ndodhen pranë ق ). Pas kësaj vjen shkronja k me teshdid ( ح (njëra-tjetrës në një fjalë të vetme, këtu realizohet meddi lazim.Në qoftë se shkronja e meddit dhe sukuni ndodhen pranë njëra-tjetrës por nëfjalë të ndryshme, atëherë nuk kemi meddi lazim. P. sh. :ق َال ُوا اتخذ َ الل َّهوال ْمقِيمِى الصل َوةِاِذ َاالشمس2. Meddi lazim kelimei muhaffefeh ( ال ْمخف َّف َةِ ال ْك َلِمةِ فِى اللا َّزِم ا َل ْمد ): do të thotë‘zgjatje e domosdoshme e fjalës së lehtë’. Bëhet kur pas shkronjës së meddit. آل ْآن َ : sh. ). P. ْ ( xhezëm vjen sukunu lazimi si shkak i meddit me22
Te ky shembull, ajo që e zgjat elifin e parë është një elif i supozuar e që nukshkruhet ( آ = ), prandaj edhe lexohet ‘aa’ ( آ ). Pas këtij elifi vjen shkronja lءَ اme xhezëm ( ل ْ ) dhe meqë të dyja gjenden në një fjalë të vetme, këtu realizohetmeddi lazim.3. Meddi lazim harfi muthekkal ( فِىال ْحرفِال ْمث َق َّلِ اللا َّزِم ا َل ْمد ): do të thotë ‘zgjatjee domosdoshme e shkronjës së rëndë’. Bëhet kur pas shkronjës së meddit vjensukuni lazim si shkak i meddit, por me teshdid.Ky lloj i meddit lazim ndodhet vetëm te shkronjat e quajtura ‘hurufu’lmukatta’ah’( ال ْمق َط َّعة ُ ا َل ْحروف ) të cilat ndodhen në fillim të disa sureve të. الم المر طسم المص sh.: Kur’anit fisnik. P.Shembulli ( الم ) , shqiptohet kështu ( مِيم لا َم ا َلِف ), kurse duhet lexuar kështu( ۤ لا َ ميم ا َلِف ). Këtu elifi si shkronjë e meddit e zgjat shkronjën l ( ل ) dhemenjëherë mbas saj ka ardhur shkronja m me teshdid ( م ). Edhe shembujt e tjerëjanë të këtillë:ا َلِف لا َميم را ا َلِف لا َم مِيم را المر , ط َاسِيميم ط َاسِين مِيم طسما َلِف لا َميم صاد ا َلِف لا َم مِيم صاد المص4. Meddi lazim harfi muhaffef ( فِىال ْحرفِال ْمخف َّفِ زِم اللا َّ ا َل ْمد ): do të thotë ‘zgjatjee domosdoshme e shkronjës së lehtë’. Bëhet kur pas shkronjës së meddit vjensukunu lazimi si shkak i meddit, por me xhezëm ( ْ ). Edhe ky lloj i medditlazim vjen te të ashtuquajturat “hurufu’l-mukatta’ah”. P. sh. :الم المر طسم الر ۤ حما َلِف ), kurse duhet lexuar kështu ( ا َلِف لا َم مِيم ) shqiptohet kështu ( الم ( Shembulliلا َميم ). Te pjesa ( مِيم ) është shkronja e meddit j ( ى ) ajo që e zgjat m-në e parë,kurse pas saj vjen shkronja m me xhezëm ( م ). Këtu shkronjë e lehtë është m-ja edytë. E njëjta vlen edhe te shembujt e tjerë:ط َاسِيميم ط َاسِين مِيم طسم23ا َلِف لا َميم را ا َلِف لا َم مِيم را المرحامِيم حامِيم حمۤا َلِف لا َم را ا َلِف لا َم را الر
- Page 2 and 3: Autor:Dr. Abdurrahman ÇetinTitulli
- Page 5: I. HYRJEPërkufizimi dhe rëndësia
- Page 8 and 9: ) ا َلاِظ ْهار B. IDH’H
- Page 10 and 11: ka shkrirë ato tërësisht në kë
- Page 12 and 13: III. RREGULLAT E MIMIT SAKIN) ا َ
- Page 14 and 15: . ) خ , ص , ط, , غ , ق ( ja
- Page 16 and 17: ) ا َل ْق َل ْق َل َة
- Page 18 and 19: VII. MEDDI DHE RREGULLAT E TIJ) ا
- Page 20 and 21: Te shembulli ( نوحِيها ) kem
- Page 24 and 25: Vendimi për meddin lazim: të gjit
- Page 26 and 27: ) Nëse pas shkronjës së liinit v
- Page 28 and 29: VIII. IDGAMI DHE RREGULLAT E TIJ)
- Page 30 and 31: Për dy degët e para të idgamit (
- Page 32 and 33: C) IDGAMI MUTEKARIBEJN) اِدغ َ
- Page 34 and 35: Shkrirja që bëhet te idgami shems
- Page 36 and 37: Këtu më mirë është të bëhet
- Page 38 and 39: a) Gabimet që mund t’i vërejë
- Page 40: Për sexhden e leximit duhet bërë
Te ky shembull, ajo që e zgjat elifin e parë është një elif i supozuar e që nukshkruhet ( آ = ), prandaj edhe lexohet ‘aa’ ( آ ). Pas këtij elifi vjen shkronja lءَ اme xhezëm ( ل ْ ) dhe meqë të dyja gjenden në një fjalë të vetme, këtu realizohetmeddi lazim.3. Meddi lazim harfi muthekkal ( فِىال ْحرفِال ْمث َق َّلِ اللا َّزِم ا َل ْمد ): do të thotë ‘zgjatjee domosdoshme e shkronjës së rëndë’. Bëhet kur pas shkronjës së meddit vjensukuni lazim si shkak i meddit, por me teshdid.Ky lloj i meddit lazim ndodhet vetëm te shkronjat e quajtura ‘hurufu’lmukatta’ah’( ال ْمق َط َّعة ُ ا َل ْحروف ) të cilat ndodhen në fillim të disa sureve të. الم المر طسم المص sh.: Kur’anit fisnik. P.Shembulli ( الم ) , shqiptohet kështu ( مِيم لا َم ا َلِف ), kurse duhet lexuar kështu( ۤ لا َ ميم ا َلِف ). Këtu elifi si shkronjë e meddit e zgjat shkronjën l ( ل ) dhemenjëherë mbas saj ka ardhur shkronja m me teshdid ( م ). Edhe shembujt e tjerëjanë të këtillë:ا َلِف لا َميم را ا َلِف لا َم مِيم را المر , ط َاسِيميم ط َاسِين مِيم طسما َلِف لا َميم صاد ا َلِف لا َم مِيم صاد المص4. Meddi lazim harfi muhaffef ( فِىال ْحرفِال ْمخف َّفِ زِم اللا َّ ا َل ْمد ): do të thotë ‘zgjatjee domosdoshme e shkronjës së lehtë’. Bëhet kur pas shkronjës së meddit vjensukunu lazimi si shkak i meddit, por me xhezëm ( ْ ). Edhe ky lloj i medditlazim vjen te të ashtuquajturat “hurufu’l-mukatta’ah”. P. sh. :الم المر طسم الر ۤ حما َلِف ), kurse duhet lexuar kështu ( ا َلِف لا َم مِيم ) shqiptohet kështu ( الم ( Shembulliلا َميم ). Te pjesa ( مِيم ) është shkronja e meddit j ( ى ) ajo që e zgjat m-në e parë,kurse pas saj vjen shkronja m me xhezëm ( م ). Këtu shkronjë e lehtë është m-ja edytë. E njëjta vlen edhe te shembujt e tjerë:ط َاسِيميم ط َاسِين مِيم طسم23ا َلِف لا َميم را ا َلِف لا َم مِيم را المرحامِيم حامِيم حمۤا َلِف لا َم را ا َلِف لا َم را الر