You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
10 PUBLICYSTYKAsobota | 22 grudnia 2012PRACOWITY, SKROMNY, MIMO SKOŃCZONYCH 85 LAT WCIĄŻ ZAPRACOWANY...Po prostu BoguśMało kto mówi o nim Bogusław. Mimo skończonych w tym roku 85 lat BogusławHeczko z Ustronia <strong>na</strong>zywany jest przez z<strong>na</strong>jomych i przyjaciół Boguś. Jego grafikii obrazy są w wielu domach <strong>na</strong> Śląsku Cieszyńskim. – Kto z <strong>na</strong>s nie chciałbyzostać scharakteryzowanym przez z<strong>na</strong>jomych i przyjaciół stwierdzeniem: dobryczłowiek. O Bogusiu <strong>na</strong> pewno moż<strong>na</strong> tak powiedzieć – przekonuje ZbigniewNiemiec, wieloletni przyjaciel artysty.Emil Zegadłowicz, urodzony w Białej Krakowskiej(od 1951 roku część Bielska-Białej– przyp. red.) poeta i prozaik <strong>na</strong>pisał swegoczasu wiersz „Nie<strong>na</strong>sycenie”. Zdaniem MałgorzatyKiereś, dyrektor Muzeum Beskidzkiegow Wiśle, idealnie pasuje do BogusławaHeczki. – Ciągle chce mu się coś robić – mówiKiereś, która pod koniec listopada zaprosiłado małej placówki rodzinę, przyjaciół i wielbicieliBogusława Heczki. Benefis połączonyz wystawą prac autora pokazał, jak wszechstronnymartystą i wielkim człowiekiem jestmieszkaniec Ustronia. Z racji miejsca spotkaniazostał za<strong>prezent</strong>owany tzw. kontekst wiślańskiw jego życiu. I o tym też będzie tentekst.RÓŻOWE PAPIERYMałgorzata Kiereś, która o Heczce mówi, ajakże – Boguś, zawdzięcza mu wiele. – Boguśbył pracownikiem <strong>na</strong>szego muzeum, a przedewszystkim był etnografem, bo przez półtoraroku trzymał mój etat. Historia Bogusia imoja zlewa się w jeden etat etnografa. Kontekstwiślański to bardzo ważny okres w jegożyciu. Zaz<strong>na</strong>czył się bardzo ważną działalnościąw postaci oprawy plastycznej TygodniaKultury Beskidzkiej oraz dokumentacji dawnychźródeł w postaci akwarel wykonywanychtuszem lawowanym – rozpoczęła opowieść <strong>na</strong>spotkaniu benefisowym Kiereś.W Muzeum Beskidzkim do dziś zachowałasię teczka osobowa Bogusława Heczki. Jestkoloru różowego – oczywiście pokryta patynączasu – co było pomysłem ówczesnego dyrektora,Ja<strong>na</strong> Kropa. Początek pracy przypada <strong>na</strong>1979 rok. Jest 1 grudnia i od razu pierwszeduże wyzwania: opracowanie reklamówki muzeumoraz wyko<strong>na</strong>nie tuszem rysunków będącychprzykładem dawnej architektury Wisły.Zakres obowiązków podpisał Jan Krop. Naszbohater bierze się ostro do pracy. Z czasemdzieł jest tak dużo, że sam zaczy<strong>na</strong> mówić osobie, że bardziej jest dokumentalistą, niż malarzem,czy wręcz artystą. Z błędu wyprowadzago Zbigniew Niemiec, współtwórca grupy„Brzimy” (została założo<strong>na</strong> w marcu 1993roku, gdy grono przyjaciół postanowiło założyćnieformalną grupę twórczą, będącą niejakokontynuatorką związku artystów „Brzimy”,który działał w Wiśle, a w latach 70. z<strong>na</strong>lazłosię w niej kilku ustroniaków – przyp. red.),przyjaciel <strong>na</strong>szego bohatera.Jed<strong>na</strong> z wielu prac artysty rodem z Ustronia.Zdjęcia: WIESŁAW RADWAŃSKI– Jeżeli tak uważasz, to z<strong>na</strong>czy, że nie z<strong>na</strong>szsię <strong>na</strong> malarstwie Bogusława Heczki – mówicałkiem serio Niemiec.Chociaż dziś, po wielu latach od tamtychwydarzeń, trudno nie podkreślić ogromnychzasług w dziedzinie dokumentalistyki, gdybynie ustroniak, wiele domów rozpadałoby się– czy to <strong>na</strong> skutek zębu czasu, czy niszczycielskiejdziałalności kornika, a czasami zwykłejchęci człowieka – bez uwiecznienia. A tak,stare chałupy patrzą ze ścian wielu mieszkańi domów <strong>na</strong> Śląsku Cieszyńskim.JAK W DOMACH,TO I W SERCACH...Bogusław Heczko potrafił już rysować, kiedybył Bogusiem, w tym przypadku z racji wieku.Jak sam mówi, przygodę z rysunkiem zaczął wpiątej klasie podstawówki. Już po pierwszychrysunkach było widać, że te nie będą ostatnimi.Pierwszy wpływ miała <strong>na</strong> niego An<strong>na</strong> Lipowczan,<strong>na</strong>uczycielka rysunku i robótręcznych. Zanim jed<strong>na</strong>kotrzymał etat etnografa,pracował w wielumiejscach,między innymi wtartaku w Istebnej, od1949 roku był zatrudnionyw ustrońskiej kuźni, gdzie był elektrykiem,frezerem i ślusarzem w jednej osobie.Blisko dwadzieścia lat, w latach 50. i 60., byłdekoratorem imprez. Z tego okresu zachowałsię ciekawy epizod ze Stalinem w roli głównej,któremu przemalował wąsy.– Przyjechali po niego smutni panowie zorganów bezpieczeństwa państwa. Musiał siętłumaczyć, dlaczego to zrobił – moż<strong>na</strong> byłousłyszeć podczas benefisu.Dziś mój rozmówca wciąż rysuje. Wzrokpozwala mu <strong>na</strong> czarno-białe prace, z koloremnie chce już eksperymentować, jak mówi jestmu trochę smutno z tego powodu – po prostunie puszczają oczy. Umysł, mimo sędziwegowieku, zachował świeży. Cechuje go ogrom<strong>na</strong>skromność. Podczas benefisu Marian Dembiniok,dyrektor Muzeum Śląska Cieszyńskiego,mówił, że kiedy otrzymał zaproszenie<strong>na</strong> imprezę, rozpuścił wici wśród z<strong>na</strong>jomych.Okazało się, że charakterystyczne grafikii obrazki są w wielu domach. – NajwiększyBogusław Heczko w rozmowie z Teresą Łączyńską, długoletnią prezes Towarzystwa Miłośników Wisły.sukces dla artysty to fakt, że jego prace są w<strong>na</strong>szych domach. A skoro są w domach, to iw <strong>na</strong>szych sercach – przyz<strong>na</strong>je dyrektor cieszyńskiegomuzeum.Niezmien<strong>na</strong> pozostała jegoskromność. Śledząc wiślańskibenefis ktoś niezorientowanymógłby zapytać,dlaczegobohater spotkanianie dostajew ogóle głosu od prowadzących.Słuchał z uśmiechemopowieści, spoglądał <strong>na</strong> ekran,gdzie wyświetlano kolejne jego prace, ważnemiejsca w Wiśle. Kiedy w końcu zabrał głos,podziękował za liczne przybycie i życzyłwszystkim zdrowia. W rozmowie z „Głosem<strong>Ludu</strong>” też nie był zbyt rozmowny. Na stwierdzenie,że jego prace są w wielu domach, odpowiadaskromnie: „Niektórym się spodobałyi powiesili je w domu”. I tyle...– To jest wspaniały człowiek. Kto z <strong>na</strong>s niechciałby zostać scharakteryzowanym przezz<strong>na</strong>jomych i przyjaciół stwierdzeniem: dobryczłowiek. O Bogusiu <strong>na</strong> pewno moż<strong>na</strong> takpowiedzieć – uważa Zbigniew Niemiec.DIABEŁ TKWI W SZCZEGÓŁACHPrzyjaciel Heczki zwraca uwagę, że ten mazupełnie inne spojrzenie <strong>na</strong> otaczającą <strong>na</strong>srzeczywistość, przyrodę, niż przeciętny człowiek.– Wiele godzin spędziliśmy wędrującpo górach, lasach. Weźmy taki dialog – onmówi: „popatrz”, ja <strong>na</strong> to: „widzę, to jest las”.On nie daje jed<strong>na</strong>k za wygraną, mówiąc: „Nie,to są szare, stuletnie buki, a obok nich rośnieintensywnie zielony młodnik. Popatrz też <strong>na</strong>kamień omszały, po którym operuje słońce”– opisuje Niemiec. – Z tego powin<strong>na</strong> płynąćlekcja dla <strong>na</strong>s wszystkich: każdy z <strong>na</strong>s mógłbyspojrzeć <strong>na</strong> otaczającą <strong>na</strong>s rzeczywistość niejakoś tak ba<strong>na</strong>lnie i bez<strong>na</strong>miętnie, ale szukaćciekawych momentów i motywów – dodajeprzyjaciel artysty.Ważnym miejscem dla Bogusława Heczkiw Wiśle była chata o swojsko brzmiącej <strong>na</strong>zwieSowizdrzołek. Stanowiła jego mieszkanie,galerię, miejsce spotkań. Przyjeżdżaligoście z bliska – w tym czasie rozpoczęłasię z<strong>na</strong>jomość z Władysławami Młynkiemi Niedobą – ale także re<strong>prezent</strong>anci bardziejodległych kultur, raz zdarzył się <strong>na</strong>wet gośćz... ambasady kubańskiej. Mieszały się języki:angielski, hiszpański i niemiecki, ale nietylko... Innym razem Heczko spodziewał sięz Niemcem gości z województwa bielskiego.Pan Zbigniew tak go wspomi<strong>na</strong>: – Mieliprzyjechać o 13.00. Mija pięt<strong>na</strong>ście minut,pół godziny, godzi<strong>na</strong>. Boguś stwierdził, że jużchyba nie przyjdą i otworzył pierwsze „zaopatrzenie”.A goście pojawili się o 15.00.Grażynę Pruską, prezes Towarzystwa MiłośnikówWisły, zagaduję słowami: „Takichzacnych osób <strong>na</strong> Śląsku Cieszyńskim nie mazbyt wiele”. Odpowiada przewrotnie, wyrażając<strong>na</strong>dzieje, że wciąż rodzą się nowe . – Nieda się jed<strong>na</strong>k ukryć, że chcąc zasłużyć <strong>na</strong> mianozacnego, trzeba dużo pracy, samozaparcia idużej dozy inwencji twórczej. Trzeba nie tylkochcieć, ale i robić. Waż<strong>na</strong> jest także wrażliwość– dodaje i dzieli się pomysłem <strong>na</strong> przyszłość,który chodzi jej po głowie od dłuższego czasu.– Jego prace są w wielu domach. Współpracującswego czasu z Cepelią stworzył niezliczonąilość miniatur. Każda miała być in<strong>na</strong>,dla podkreślenia obdarowanego. Może wartoby pomyśleć o katalogu dzieł rozproszonych.Wystawy wystawami, ale trzeba pokazać od„a” do „z” co robił pan Boguś. Dzięki takiejpracy być może wiele osób dowie się, jakie mabogactwo w domu – proponuje prezes TMW.Podczas benefisu Towarzystwo uhonorowałoBogusława Heczkę Medalem im. CzesławaKuryatty, ustanowionym przez TowarzystwoMiłośników Wisły dla osób, które w szczególnysposób wpłynęły <strong>na</strong> rozwój kultury regionuŚląska Cieszyńskiego.Na razie drukiem ukazało się <strong>na</strong>jnowszewydawnictwo „Dawny Ustroń w grafice BogusławaHeczko”. Wydawnictwo w miękkiejoprawie, liczące 120 stron, jest – jak mówiwydawca, prywatnie syn artysty – idealnym<strong>prezent</strong>em <strong>na</strong> święta.TOMASZ WOLFF