Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
immunlaşdırma təminatından faydalana bilmir.Əgər onlar immunlaşdırmaadan keçirilməsə və yayarımçıq immunlaşdırılsa, bu inkişaf dövrlərinin baştutmasındakı gecikmələr, qarşısı alına bilən ikincidərəcəli hallar və ən pis halda qarşısı alına bilənölüm halları ilə nəticələnə bilər. 37Əgər immunlaşdırmanı təşviq edən səylər əlilliyi <strong>olan</strong>uşaqları da nəzərə alsa, o zaman əlilliyi <strong>olan</strong> uşaqlarıimmunlaşdırma mühitinə daxil etmək olar. Əlilliyi <strong>olan</strong>uşaqların kampaniya plakatları və digər təşviq edicimateriallarda digər uşaqlarla yanaşı göstərilməsimaarifləndirməni artırmağa kömək edə bilər. Hərbir uşağın immunizasiya edilməsinin əhəmiyyəti iləbağlı geniş yayılmış anlayışın artırılması həm dəictimai səhiyyə kampaniyaları, vətəndaş cəmiyyəti vəəlilliyi <strong>olan</strong> insanlar üçün nəzərdə tutulmuş təşkilatlar,məktəblər və KİV vasitəsilə valideynlərin də əhatəedilməsini tələb edir.QidalanmaHesab edilir ki, dünya miqyasında 870 milyona yaxıninsan kifayət qədər qidalanmır. Onlar arasında beşyaşadək 165 milyon uşağın böyüməsində ləngiməninolduğu və ya onların xroniki zəif qidalanmasınınolduğu, 100 milyondan çox uşaqda isə çəki azlığıolduğu güman edilir. Qeyri-kafi miqdarda qida və yatərkibində müəyyən vitamin və mineralların (məsələn;yod, vitamin A, dəmir, sink) az olduğu yeməkkörpələri və uşaqları sonradan fiziki, hissiyyatla bağlıvə ya əqli əlillik hallarına gətirib çıxara biləcək xüsusihallara və ya bir çox infeksiyaya qarşı müdafiəsiz edəbilər. 38Hər il 250,000 və 500,000 arasında uşağın qarşısıuşaq başına bir neçə sendə başa gələn və ağız yoluilə qəbul edilən əlavə vasitəsilə alına bilən vitamin Açatışmazlığına görə görmə qabiliyyətini itirmə riski iləyaşadığı güman edilir 39 . Oxşar şəkildə eyni məbləğə- il ərzində adam başına beş sentə başa gələn duzunyodlaşdırılması da yodun təmin edilməsi və yodçatışmazlığı <strong>olan</strong> yerlərdə uşaqlarda əqli korlanmanınqarşısının alınması üçün ən səmərəli vasitələrdən birisayılır. 40 Bu kimi az məsrəf tələb edən tədbirlər yalnızəlilliyi <strong>olan</strong> uşaqlara deyil, həmçinin gərgin şərtlərdəyaşayan körpə və uşaqların tərbiyəsi üçün çalışananalara da yardımçı olur.Banqladeşdə ev tapşırığını yerinə yetirərkən. ©Broja Gopal Saha/İnkişaf dövründə Əlillik üzrə Mərkəz242013-cü İL ÜZRƏ DÜNYA UŞAQLARININ VƏZİYYƏTİ: Əlı̇ llı̇ yı̇ <strong>olan</strong> Uşaqlar