You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
PERSPEKTİVEşitmə qüsuru <strong>olan</strong> gəncinsanlar üçün dil əsasdırKrishneer SenWorld Deaf Leadership təqaüdçüsü,Ficinin Suva şəhərindən <strong>olan</strong>Krishneer Sen hal-hazırda BMT-ninGallaudet Universitetində informasiyatexnologiyaları sahəsi üzrə təhsilalır. 2012-ci ildə, o UNICEF-in Ficinümayəndəliyində təcrübə keçmişdir.İnformasiya və ünsiyyətvasitələrinə çıxış bir vətəndaşkimi öz hüquqlarını həyatakeçirmək üçün hər kəs üçünvacibdir. Məlumat toplamaq, özfikirlərini ifadə etmək və tələblərinisəsləndirmək imkanı olmadıqdatəhsil almaq, iş tapmaq və mülkifəaliyyətlərdə iştirak etmək qeyrimümkünolar.Mənim ölkəm <strong>olan</strong> Ficidə informasiyavə ünsiyyət vasitələrinə çıxışınadekvat səviyyədə olmamasıeşitmə qüsuru <strong>olan</strong> uşaqlarınüzləşdiyi ən böyük problemdir.Mənim hal-hazırda universitetdətəhsilini aldığım informasiya vəkommunikasiya texnologiyaları(İKT) bir nəsil bundan öncə sadəcəolaraq mümkün olmaya biləcəkimkanlarla təmin etməklə dünyamiqyasındakı eşitmə qüsuru <strong>olan</strong>insanlara yardımçı olur. Mövcudolduğu yerlərdə İKT eşitmə qüsuru<strong>olan</strong> insanlara bir-birləri ilə ünsiyyətvə əlaqə qurmaq imkanı verir,eləcə də onların təcrid edilməsiniazaldır və onların siyasi, iqtisadi,sosial və mədəni həyatda iştirakıüçün yollar açır. Kənd yerlərindəyaşadıqları, kasıb olduqları vəya təhsili olmadığı, o cümlədənonlara uyğun cihazların mövcudolmadığı üçün çıxışı olmayanşəxslər məyusluq və təcrid edilməilə qarşılaşırlar.Mənim kimi eşitmə qüsuru <strong>olan</strong>Ficililərin media, fövqəladəxidmətlər və hətta bəsit telefondanışıqlarına çıxışı məhduddur.Titrləri <strong>olan</strong> telefonlar kimiyardımçı texnologiyalarınyoxluğunda bizlər bizim üçündanışılanları şərh etmələri üçündigər insanlara etibar etməlivə ya mesajlaşma yoluna başvurmalıyıq. Bu vəziyyət əlilliyi<strong>olan</strong> insanlar üçün İKT və mediailə bağlı siyasət hökumətin öndəgələn prioritetinə çevrilmədikcədəyişməz olaraq qalacaq.Kar insanlar eşitmə qabiliyyəti<strong>olan</strong> insanlar kimi müvəffəqiyyətqazana və cəmiyyətə töhfə verəbilərlər. Onların bacarıqlarınıninkişaf etdirilməsi təhsil və dil iləbaşlayır. Çünki eşitmə qüsuru<strong>olan</strong> uşaqlar eşitmənin mövcudolduğu dünyada yetişirlər vəkeyfiyyətli təhsil bir mənalı olaraqikidilli təhsil mənasına gəlir. Ficidəeşitmə qüsuru <strong>olan</strong> uşaqlaraeşitmə qabiliyyəti <strong>olan</strong> Ficiliuşaqlara keçilən dillərlə yanaşı(İngilis, Fici və Hindistan dilləri)Fici İşarə Dili də öyrədilməlidirvə bu proses doğumdan etibarənbaşlamalıdır. İkidilli təhsileşitmə qüsuru <strong>olan</strong> uşaqların özqabiliyyətlərini inkişaf etdirməsinə,eləcə də eşitmə qabiliyyəti <strong>olan</strong>insanların dillərindən istifadəetməklə ünsiyyət qurmasınayardım edir: İşarə dilində effektivşəkildə ünsiyyət qura bilən eşitməqüsurlu uşaqlar üçün İngilisdili kimi başqa dilləri öyrənmək202013-cü İL ÜZRƏ DÜNYA UŞAQLARININ VƏZİYYƏTİ: Əlı̇ llı̇ yı̇ <strong>olan</strong> Uşaqlar