analizy i opinie40Wykres 2.Czy Ustawa z dnia19 grudnia 2008 rokuo partnerstwie publiczno-prywatnym(Dz. U. z 2009 rokunr 19, poz. 100)stwarza lepszewarunki współpracypodmiotu publicznegoz partneremprywatnym?Źródło: Opracowanie własnena podstawie przeprowadzonychbadań.35302520151050Tak Nie Nie wiem26• korzystanie z dobrych światowych doświadczeń,• poprawę jakości działania sektora publicznego,• finansowanie inwestycji przy wykorzystaniu środkówunijnych,• dostęp do prywatnego kapitału przez stronę publiczną,co w warunkach ogromnych potrzeb infrastrukturalnychoraz ograniczonych zasobówwłasnych umożliwia przyspieszenie nakładówna rozwój infrastruktury,• wykorzystanie doświadczeń i umiejętności partneraprywatnego, który jest specjalistą w konkretnejdziedzinie,• możliwość podziału ryzyka między partnera prywatnegoi publicznego,• przygotowanie i przeprowadzenie przez administracjępubliczną kilku pilotażowych inwestycjiopartych na formule PPP, które będą „swoistymwzorcem”,• wykorzystanie nowych technologii, które wprowadząkonkurencję do wielu gałęzi infrastruktury,eliminując naturalny monopol.Potrzeba rozwoju PPP w PolscePokonywanie barier i wykorzystanie nawet najmniejszejszansy na realizację przedsięwzięcia w formulePPP jest niezmiernie istotne, gdyż w Polsce mamyszczególną potrzebę rozwoju PPP, która jest wynikiem:• zbyt małego zasobu środków publicznych, któryuniemożliwia realizację szerokiego programu inwestycjipublicznych w infrastrukturę,• spowolnienia tempa wzrostu gospodarczego w wynikuglobalnego kryzysu finansowego i koniecznościposzukiwania innowacyjnych rozwiązań w realizacjiinwestycji,• deficytu w zakresie infrastruktury, który objawiasię wysokim stopniem zużycia instalacji i obiektówlub zupełnym ich brakiem,• wyzwań, przed jakimi stają władze publiczne w zakresiewykorzystania środków unijnych w latach2007-2013 (67-90 mld euro) i związaną z tym koniecznościąwyłożenia własnych funduszy na celewspółfinansowania projektów korzystającychz funduszy unijnych,• konieczności poszukiwania nowych rozwiązańprzy podejmowaniu strategicznych decyzji gospodarczych,• zmniejszonych wpływów do budżetów JST, któresą wynikiem niższej dynamiki rozwoju kraju,spadku wartości nieruchomości i popytu w związkuz ograniczeniami w udzielaniu kredytów przezbanki 11 ,• organizacją Mistrzostw Europy w Piłce NożnejEuro 2012, która wymaga przyspieszenia realizacjiwielu inwestycji (m.in. budowy obiektów sportowych,kompleksów hotelowych, infrastrukturytransportowej) 12 .Reasumując dotychczasowe rozważania, należy jednoznaczniestwierdzić, że Polska jest niejako „skazana”na stosowanie PPP. Rosnący deficyt środkówpublicznych i jednocześnie ogromne potrzeby infrastrukturalnesą głównymi przesłankami do poszukiwaniainnowacyjnych rozwiązań i sposobów finansowania.Wydaje się, że wiele czynników sprzyjarozwojowi PPP w Polsce, są to m.in.:• klimat polityczny sprzyjający propagowaniuwspółpracy publiczno-prywatnej (przy głosowaniunowej ustawy o PPP na 409 posłów nie zanotowanoani jednego głosu przeciw i nikt nie wstrzymałsię od głosu);• przeznaczenie w 2008 roku miliona złotychna badania wstępne projektów PPP, nadesłanychna ogólnopolski konkurs 13 ;• utworzenie (10 lipca 2008 roku) fundacji CentrumPPP, której założycielami są: kancelarieprawne, firmy doradcze, regionalne agencje rozwoju,przedsiębiorstwa, banki, fundacje, związki,izby i stowarzyszenia gospodarcze; CentrumPPP to niezależna instytucja obywatelska, którejcelem jest ułatwianie stosowania i promowaniekomunikacja <strong>publiczna</strong>
analizy i opiniechcielibyśmywycofać się//ograniczyćwspółpracę2%zamierzamykontynuowaćpodjętąwspółpracę0%nie wiem 22%zamierzamy podjąćwspółpracę 3%nie zamierzamypodjąć współpracy73%Wykres 3. Czyzamierzają Państwokorzystać ze współpracyw ramachpartnerstwa publiczno-prywatnego?Źródło: Opracowanie własnena podstawie przeprowadzonychbadań.PPP w Polsce 14 ; fundacja uzyskała poparcie ministerstwinfrastruktury, gospodarki i finansóworaz samorządów lokalnych;• funkcjonowanie Instytutu PPP (pierwsza w Polsceinstytucja pozarządowa o charakterze non profit),której nadrzędnym celem jest dostarczanie rzetelnychinformacji na temat PPP; Instytut zajmujesię upowszechnianiem idei PPP oraz analizą zagranicznychdoświadczeń, oferując jednocześniewszelką pomoc we wdrażaniu koncepcji PPP;• powstanie magazynu inwestycji publicznych „ForumPPP” – czasopisma, które informuje i wyjaśniazagadnienia związane z PPP, wiele miejscapoświęcając współpracy samorządowej i rządowejz sektorem prywatnym przy realizacji zadańpublicznych 15 .Wszystkie podejmowane inicjatywy i działania mająna celu przełamanie marazmu, jaki na razie możnaobserwować w zakresie przeprowadzanych przedsięwzięćw formule PPP w Polsce. Niewątpliwie niezbędnajest akcja informacyjna, promocja idei PPPoraz odpowiednie szkolenia. Zwiększenie nakładówna infrastrukturę publiczną, wraz z jednoczesną poprawąjej jakości, w pozytywny sposób wpłynie bowiemna wzrost gospodarczy oraz poprawi jakośćcodziennego życia obywateli 16 .Doświadczenia światowe (chociażby irlandzkie) wskazują,że skorzystanie z PPP jako alternatywnej metodyfinansowania inwestycji publicznych może przynieśćwymierne efekty. Obecnie Irlandia zajmujedrugie miejsce w Europie, a trzecie na świecie wśródkrajów, które charakteryzują się najbardziej dojrzałymrynkiem PPP.Aby zobrazować poziom wiedzy i możliwości stosowaniametody PPP w branży komunikacji miejskiej,przeprowadzono badania zarówno w przedsiębiorstwachkomunikacji, jak i samorządach, na tereniektórych taka komunikacja działa. Badania ankietoweprzeprowadzone zostały w pierwszym kwartale2010 roku, w 138 firmach komunikacji miejskiejzrzeszonych w Izbie Gospodarczej KomunikacjiMiejskiej w Warszawie (58 podmiotów udzieliło odpowiedzi).Poniżej przedstawiono pierwsze wyniki,pokazujące poziom znajomości i potrzebę stosowaniaPPP w branży.Jak wskazują zaprezentowane wyniki badań, zdecydowanawiększość podmiotów (73 procent), nie zamierzapodjąć współpracy w ramach PPP, a 22 procentpodmiotów nie wie, czy zamierza podjąć takąwspółpracę. Można zatem stwierdzić, że tematykaPPP w branży komunikacji miejskiej jest zupełnieobca. Przemawia za tym również fakt, że aż 38 firmspośród 58 badanych nie wie, czy ustawa o PPP stwarzalepsze warunki współpracy podmiotu publicznegoz prywatnym. Można potraktować ten wynik jakorzeczywisty brak zdania, ale również można podejrzewać,że oznacza brak wiedzy w tym zakresie.W następnym artykule przedstawię dalsze wynikibadań oraz najbardziej charakterystyczne dane – zarównodla branży, jak i samorządów.1K. Brzozowska, Partnerstwo publiczno-prywatne. Przesłanki, możliwości,bariery, CedeWu, Warszawa 2006, str. 81.2M. Zieniewski, D. Sześciło, Można ożywić partnerstwo publicznoprywatne,„Dziennik finansowy”, 30 września 2008, str. 7.3GFK Polonia www.egospodarka.pl, 24 czerwca 2009.4K. Brzozowska, Partnerstwo publiczno-prywatne. Przesłanki, możliwości,bariery, CedeWu, Warszawa 2006, str. 80.5M. Kędzierska-Urbaniak, Inwestor daje pieniądze, a gmina ziemię,„Głos Wielkopolski”, 4 sierpnia 2009.6Z. Gilowska, Partnerstwo publiczno-prywatne. Rozważania w sprawiedefinicji, „Finanse Komunalne” 2/2003, str. 17.7O. Grygier, Zdolność do kompromisu, „Harvard Business ReviewPolska”, lipiec-sierpień 2009, str. 17.8A. Szejnfeld, PPP – szansa na wielkie inwestycje?, „Gazeta Wyborcza”,22 lipca 2008.9M. Zieniewski, D. Sześciło, Można ożywić partnerstwo publicznoprywatne,„Dziennik finansowy”, 30 września 2008, str. 7.10Uzasadnienie rządowego projektu Ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym(druk sejmowy 1180), str. 3.11www.bankier.pl/wiadomości/, 25 stycznia 2009.12K. Wąsowski, „Przegląd Corporate Governance”, 2/2009.13www.bankier.pl/wiadomości/, 25 stycznia 2009.14www.centrum-ppp.pl, 11 września 2009.15www.forumppp.com.pl.16I. Herbst, III Forum Gospodarcze, Warszawa, 9 czerwca 2009.27nr 3/2010