nadzór a kontrola - NGO
nadzór a kontrola - NGO
nadzór a kontrola - NGO
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Tczew, dn.27.09.2012r.<br />
NADZÓR<br />
NAD<br />
STOWARZYSZENIAMI<br />
mgr Daria Prewysz-Kwinto - inspektor<br />
w Wydziale Organizacyjnym<br />
mgr Janusz Kreja – naczelnik Wydziału<br />
Organizacyjnego<br />
Starostwa Powiatowego w Tczewie
ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 roku<br />
Prawo o stowarzyszeniach<br />
(Dz. U. z 2001 roku Nr 79, poz. 855 ze zm.)<br />
ustawa z dnia 25 czerwca 2010 roku o sporcie<br />
(Dz.U. z 2010 roku Nr 127, poz. 857 ze zm.)
NADZÓR A KONTROLA<br />
Pojęcie nadzoru jest omawiane w nauce prawa<br />
administracyjnego. Nie wdając się w spory doktrynalne,<br />
przyjąć można, że <strong>nadzór</strong> jest pojęciem szerszym<br />
od kontroli. Obejmuje on nie tylko prawo do ustalenia stanu<br />
faktycznego, co jest przedmiotem kontroli,<br />
ale też prawo korygowania działalności organu<br />
nadzorowanego.
ORGANY NADZORUJĄCE<br />
Nadzór nad stowarzyszeniami sprawują organy administracji określane<br />
przez ustawę terminem ”organy nadzorujące”.<br />
Organami tymi są (art. 8 ust .5 pr. stow.):<br />
-wojewoda właściwy ze względu na siedzibę stowarzyszenia,<br />
który sprawuje <strong>nadzór</strong> nad działalnością stowarzyszeń jednostek<br />
samorządu terytorialnego;<br />
-starosta właściwy ze względu na siedzibę stowarzyszenia - w zakresie<br />
nadzoru nad innymi stowarzyszeniami niż stowarzyszenia jednostek<br />
samorządu terytorialnego.
ŚRODKI NADZORU<br />
Wśród środków nadzoru można wyróżnić środki<br />
stosowane przez organ nadzoru oraz przez sąd.<br />
Podkreślić należy, że katalog środków jest zamknięty.<br />
Organ nadzoru ani sąd nie mogą stosować innych<br />
środków niż przewidziane w Prawie<br />
o stowarzyszeniach.
ZASADA<br />
NIEZBĘDNOŚCI<br />
(PROPORCJONALNOŚCI)<br />
STOSOWANIA ŚRODKÓW NADZORU
„Właściwe” jest działanie pozwalające na osiągnięcie celu<br />
wyznaczonego miarą interesu publicznego.<br />
„Konieczność” działania występuje, gdy organ nadzoru<br />
nie ma możliwości podjęcia innych działań, mniej uciążliwych<br />
dla nadzorowanego.<br />
„Umiarkowanie” ma miejsce, gdy oszczędza się uciążliwości<br />
nadzorowanemu.
ŚRODKI STOSOWANE PRZEZ ORGAN NADZORU<br />
W ramach swych uprawnień organ nadzorujący ma prawo<br />
(art. 25 pr. stow.):<br />
- żądać dostarczenia przez zarząd stowarzyszenia,<br />
w wyznaczonym terminie, odpisów uchwał walnego zebrania<br />
członków (zebrania delegatów),<br />
- żądać od władz stowarzyszenia niezbędnych wyjaśnień.
Wykonując uprawnienia organ dokonuje oceny zgodności działalności<br />
z prawem i postanowieniami statutu, które dotyczą:<br />
- celów stowarzyszenia i sposobu ich realizacji,<br />
- sposobu nabywania i utraty członkostwa,<br />
- praw i obowiązków członków,<br />
- władz stowarzyszenia, sposobu ich powoływania i odwoływania,<br />
kompetencji,<br />
- sposobu reprezentowania stowarzyszenia,<br />
- zaciągania zobowiązań majątkowych,<br />
- warunków ważności uchwał stowarzyszenia,<br />
- sposobu uzyskiwania środków finansowych i ustanawiania składek<br />
członkowskich,<br />
- zasad dokonywania zmian statutu,<br />
- sposobu rozwiązania stowarzyszenia,<br />
- zasad tworzenia terenowych jednostek organizacyjnych.
G R Z Y W N A<br />
Jeżeli stowarzyszenie nie spełni żądań organu nadzorującego,<br />
może on wystąpić do sądu o nałożenie grzywny na podstawie<br />
art.26 pr.stow. Grzywna ta nie może jednorazowo przekroczyć<br />
kwoty 5 000 zł.<br />
Należy zauważyć, że może być ponawiana do czasu dostarczenia<br />
przez stowarzyszenie żądanych odpisów uchwał lub udzielenia<br />
niezbędnych wyjaśnień.
Jeżeli po wymierzeniu grzywny stowarzyszenie niezwłocznie zastosuje się do<br />
wymagań organu nadzorującego, sąd może zwolnić od niej.<br />
NIEZWŁOCZNIE-należy tłumaczyć jako bez zbędnej zwłoki. Ocena należy<br />
do sądu.<br />
7 dni na wystąpienie do sądu o zwolnienie z grzywny.
Dalsze uprawnienia organu nadzoru określa art. 28 pr.stow.<br />
Zgodnie z tym przepisem, w razie stwierdzenia, że działalność<br />
stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub narusza postanowienia<br />
statutu organ nadzorujący - w zależności od rodzaju i stopnia<br />
stwierdzonych nieprawidłowości - może:<br />
• wystąpić o ich usunięcie w określonym terminie,<br />
• udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia,<br />
• wystąpić do sądu o zastosowanie środka określonego w art. 29 pr.stow.
UPRAWNIENIA SĄDU<br />
Sąd może zastosować następujące środki nadzorcze:<br />
-udzielić upomnienia władzom stowarzyszenia,<br />
-uchylić niezgodną z prawem lub statutem uchwałę<br />
stowarzyszenia,<br />
-rozwiązać stowarzyszenie, jeżeli:<br />
‣ jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe łamanie<br />
prawa lub postanowień statutu i nie ma warunków<br />
na przywrócenie działalności zgodnej z prawem,<br />
‣ liczba członków stowarzyszenia zmniejszyła się poniżej<br />
wymaganej liczby,<br />
‣ stowarzyszenie nie posiada wymaganych prawem władz<br />
i nie ma warunków na ich powołanie w okresie nie dłuższym<br />
niż rok,.
NADZÓR NAD STOWARZYSZENIEM ZWYKŁYM<br />
Należy do Starosty. Wykonywany w zakresie mniejszym<br />
niż przewidziany dla stowarzyszenia rejestrowego.<br />
Organ może:<br />
-udzielić ostrzeżenia, które kieruje do Stowarzyszenia,<br />
-wystąpić do sądu o zakazanie założenia stowarzyszenia, gdy uzna, że<br />
regulamin nie jest zgodny z przepisami prawa lub założyciele nie<br />
spełniają wymagań określonych ustawą.
R E J E S T R<br />
C Z Ł O N K Ó W<br />
Rejestr członków powinien zawierać:<br />
1) imię i nazwisko,<br />
2) datę urodzenia,<br />
3) datę wstąpienia,<br />
4) miejsce na datę wystąpienia ze stowarzyszenia.
PRZYJMOWANIE NOWYCH CZŁONKÓW<br />
DO STOWARZYSZENIA<br />
1) nowo przyjęci członkowie składają deklaracje<br />
członkowskie,<br />
2) uchwała Zarządu,<br />
3) protokół z posiedzenia Zarządu.
CZŁONKOWIE WSPIERAJĄCY / HONOROWI<br />
‣ członek wspierający - deklaracja i protokół<br />
z posiedzenia Zarządu<br />
‣członek honorowy - wniosek Zarządu o nadanie<br />
członkowstwa i protokół z Walnego Zebrania,<br />
które rozpatruje wniosek
ZARZĄD<br />
Zarząd-obligatoryjny organ stowarzyszenia, statut<br />
powinien określać ilość osób wchodzących w skład<br />
Zarządu (np. „widełkowe” – Zarząd liczy od 5 do 10<br />
członków) i jego kadencję.<br />
Dopuszczalna jest rotacyjna wymiana członków, co<br />
zapewnia ciągłość pracy stowarzyszenia.<br />
Kompetencje podstawowe-kierowanie bieżącą działalnością<br />
stowarzyszenia, reprezentowanie do na zewnątrz.<br />
ZACIĄGANIE ZOBOWIĄZAŃ
ORGAN KONTROLI WEWNĘTRZNEJ<br />
Zwyczajowo przybiera nazwę Komisji<br />
Rewizyjnej. Wybierana przez Walne Zebranie.<br />
Sprawowanie nadzoru nad pracami Zarządu.<br />
W praktyce oznacza to, że członkowie komisji rewizyjnej otrzymują<br />
od zarządu sprawozdanie merytoryczne i finansowe z działalności<br />
stowarzyszenia i sprawdzają, czy faktycznie wszystkie działania zostały<br />
przeprowadzone prawidłowo. Komisja rewizyjna ma również prawo<br />
zwołania walnego zebrania członków w razie bezczynności zarządu.<br />
Nadanie takiej możliwości organowi kontroli wewnętrznej pozwala<br />
uniknąć nieprzyjemnych dla stowarzyszenia sytuacji, np. gdy <strong>kontrola</strong><br />
komisji wykazała, że zarząd nie działa zgodnie ze statutem i że<br />
potrzebne jest zwołanie nadzwyczajnego walnego zebrania członków, a<br />
zarząd tego nie robi.
PRZYKŁADOWY ZAPIS W STATUCIE:<br />
Do kompetencji Komisji Rewizyjnej należy:<br />
a) <strong>kontrola</strong> całokształtu działalności Stowarzyszenia,<br />
b) ocena pracy Zarządu, w tym corocznych sprawozdań i bilansu,<br />
c) składanie sprawozdań na Walnym Zebraniu Członków wraz z oceną<br />
działalności Stowarzyszenia i Zarządu Stowarzyszenia,<br />
d) wnioskowanie do walnego zebrania członków o udzielanie<br />
absolutorium zarządowi,<br />
e) wnioskowanie o odwołanie zarządu lub poszczególnych członków<br />
zarządu w razie jego bezczynności,<br />
f) wnioskowanie o zwołanie Nadzwyczajnego Walnego Zebrania<br />
Członków.
JAK ZWOŁYWAĆ WALNE ZEBRANIE?<br />
Sposób zawiadomienia:<br />
-list polecony,<br />
-przesyłka nadana pocztą kurierską,<br />
-poczta elektroniczna-jeżeli członek stowarzyszenia uprzednio wyraził na to<br />
pisemną zgodę, podając adres, na który zawiadomienie powinno być wysłane<br />
Termin – okres pomiędzy wysłaniem zawiadomienia a dniem odbycia zebrania musi<br />
być dłuższy niż termin dwutygodniowy, żeby członkowie mogli zapoznać się z<br />
dokumentami, które będą przedmiotem obrad
JAKIE INFORMACJE PODAJEMY<br />
W ZAPROSZENIU?<br />
W zaproszeniu należy oznaczyć:<br />
-dzień, godzinę i miejsce zebrania,<br />
-szczegółowy porządek obrad.<br />
W przypadku zamierzonej zmiany statutu należy wskazać istotne<br />
elementy treści proponowanych zmian. Nie jest wymagane dokładne<br />
określenie treści planowanej uchwały dotyczącej zmiany. Trzeba jednak<br />
wskazać, jakiej problematyki będzie dotyczyła i w jakim kierunku będzie<br />
ona zmierzać.
S K Ł A D K I<br />
C Z Ł O N K O W S K I E<br />
‣ uchwała Walnego Zebrania w sprawie wysokości<br />
składki<br />
‣ rejestr pobierania składek członkowskich,<br />
pokwitowanie uiszczenia składki