Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
16 • Menntun, námskeið <strong>og</strong> nýsköpun Menntun, námskeið <strong>og</strong> nýsköpun • 17<br />
-Kvasir, samtök fræðslu- <strong>og</strong> símenntunarmiðstöðva<br />
Aldrei mikilvægara að hækka menntastigið<br />
Kvasir, sem eru samtök<br />
fræðslu- <strong>og</strong> símenntunarmiðstöðva,<br />
hafa verið starfandi<br />
síðan árið 2000 <strong>og</strong> eru nú tíu<br />
fræðslu- <strong>og</strong> símenntunarmiðstöðvar<br />
um land allt sem eiga<br />
aðild að samtökunum.<br />
Inga Dóra Halldórsdóttir, formaður<br />
stjórnar Kvasis, segir að<br />
öflug símenntun sé hagur allra,<br />
þjóðfélagsins, einstaklinganna <strong>og</strong><br />
fyrirtækjanna <strong>og</strong> gegni nú mikilvgæra<br />
hlutverki en nokkru sinni<br />
fyrr.<br />
Upphaflega var Kvasir samtök<br />
fræðslu- <strong>og</strong> símenntunarmiðstöðva<br />
á landsbyggðinni, en á síðasta<br />
aðalfundi var samþykktum<br />
breytt <strong>og</strong> nú á Mímir í Reykjavík<br />
aðild að samtökunum. Flest allar<br />
miðstöðvarnar eru stofnaðar á<br />
árunum 1998-2000 <strong>og</strong> eru byggðar<br />
á grunni gömlu farskólanna.<br />
Yngsta miðstöðin var stofnuð árið<br />
2004 <strong>og</strong> er hún í Vestmannaeyjum.<br />
Inga Dóra segir að þeir sem<br />
stóðu að stofnun Kvasis á sínum<br />
tíma hafi lagt mikið upp úr sterku<br />
tengslaneti miðstöðvanna <strong>og</strong> að<br />
saman stæðu þær sterkari. „Það<br />
er ekki síður markmiðið að auka<br />
skilning almennings <strong>og</strong> stjórnvalda<br />
á hlutverki fræðslu- <strong>og</strong> símenntunarmiðstöðva<br />
í menntakerfi<br />
þjóðarinnar. Það hefur sýnt<br />
sig <strong>og</strong> sannað að þetta er kjarni<br />
málsins <strong>og</strong> við vinnum markvisst<br />
að því að efla okkur enn frekar,<br />
skapa umræðu um fullorðinsfræðslu<br />
<strong>og</strong> vekja athygli á okkur,“<br />
segir Inga Dóra.<br />
-Mímir-símenntun<br />
Fjölbreytt námstilboð fyrir fólk<br />
með stutta skólagöngu<br />
Mímir-símenntun er fræðslufyrirtæki<br />
sem leggur megin<br />
áherslu á að vera með fjölbreytt<br />
námstilboð fyrir fólk<br />
Hulda Ólafsdóttir, framkvæmdastjóri Mímis.<br />
Mikil aðsókn<br />
Hún segir símenntun hafa mjög<br />
mikla þýðingu fyrir þjóðfélag-<br />
Inga Dóra Halldórsdóttir, formaður<br />
stjórnar Kvasis<br />
ið <strong>og</strong> ekki hvað síst nú á tímum.<br />
„Sókn í námskeið hjá fræðslu- <strong>og</strong><br />
símenntunarmiðstöðvunum hefur<br />
aldrei verið meiri en nú, en<br />
svo við áttum okkur á umfanginu<br />
þá voru nemendur hjá okkur<br />
rúmlega 15 þúsund árið 2008 <strong>og</strong><br />
við buðum upp á rúmlega 1.200<br />
námskeið af ýmsu tagi. Auk þessa<br />
starfa náms- <strong>og</strong> starfsráðgjafar<br />
á flestum fræðslu- <strong>og</strong> símenntunarmiðstöðvum,<br />
en þeir tóku<br />
tæplega 2.800 viðtöl á árinu 2008.<br />
Það er best að láta tölurnar tala<br />
sínu máli.<br />
Um 38% fólks á vinnumarkaði<br />
hefur stutta formlega skólagöngu<br />
<strong>og</strong> hefur alið með sér þann draum<br />
að halda áfram í námi en treysta<br />
sér hreinlega ekki. Þar komum við<br />
að, en við bjóðum upp á fjölbreytt<br />
námstækifæri fyrir þessa einstaklinga<br />
þar sem sjálfstyrking er rauði<br />
þráðurinn <strong>og</strong> þeir hafa einnig aðgang<br />
að náms- <strong>og</strong> starfsráðgjafa.<br />
Við þjónustum þannig hvern einstakling<br />
betur <strong>og</strong> tökum mið af<br />
hans þörfum, t.d. ef um les- <strong>og</strong><br />
skrifblindu er að ræða. Þegar einstaklingur<br />
fær aukið sjálfstraust í<br />
námi, skilar það sér meðal annars<br />
í jákvæðara hugarfari, auknu<br />
frumkvæði einstaklingsins <strong>og</strong><br />
ekki síst aukinni vellíðan <strong>og</strong> öryggi<br />
sem skilar sér bæði í einkalífi<br />
<strong>og</strong> í starfskraftinum,“ segir Inga<br />
Dóra.<br />
Af nógu að taka<br />
Hún segir viðfangsefnin vera<br />
mörg <strong>og</strong> af nógu að taka. „Við<br />
hittumst að minnsta kosti tvisvar<br />
á ári, bæði á haustin <strong>og</strong> á<br />
vorin. Innan Kvasis starfar stjórn<br />
sem eru skipuð þremur aðilum<br />
frá jafnmörgum miðstöðvum <strong>og</strong><br />
situr hver fulltrúi tvö ár í senn.<br />
Stjórnin kemur fram fyrir hönd<br />
samtakanna út á við <strong>og</strong> vinnur að<br />
sameiginlegum hagsmunamálum<br />
fræðslu- <strong>og</strong> símenntunarmiðstöðvanna.<br />
Það er mjög mikilvægt að hittast<br />
reglulega <strong>og</strong> miðla upplýsingum<br />
<strong>og</strong> ekki síður að vinna að<br />
ákveðinni stefnumörkun fyrir<br />
heildina. Það hefur meðal annars<br />
færst í aukana að ýmsir aðilar leiti<br />
eftir samstarfi við okkur í nafni<br />
Kvasis <strong>og</strong> sem dæmi má nefna að<br />
Kvasir gerði samning síðastliðið<br />
haust við Endurmenntun Háskóla<br />
Íslands sem felst meðal annars í<br />
að auðvelda fólki á landsbyggðinni<br />
aðgengi að námskeiðum EHÍ<br />
með notkun fjarfundabúnaðar,“<br />
segir Inga Dóra.<br />
Staða símenntunar sterk<br />
Inga Dóra segir stöðu símenntunar<br />
vera sterka á Íslandi í dag<br />
„Við á fræðslu- <strong>og</strong> símenntunarmiðstöðvunum<br />
finnum fyrir miklum<br />
meðbyr, en íbúarnir kunna að<br />
með stutta skólagöngu. Hulda<br />
Ólafsdóttir, framkvæmdastjóri<br />
Mímis, segir markmið<br />
Mímis að vera virkur þátttakandi<br />
í því að efla menntun<br />
starfandi fólks í landinu<br />
<strong>og</strong> þannig stuðla að hækkun<br />
menntunarstigs þjóðarinnar,<br />
aukinni fagmennsku í<br />
atvinnulífinu <strong>og</strong> styrkja einstaklinga<br />
í leik <strong>og</strong> starfi.<br />
Hulda segir Mími bjóða upp<br />
á margar námsleiðir sem henti<br />
fólki á vinnumarkaði, bæði atvinnuleitendum<br />
sem <strong>og</strong> einstaklingum<br />
í vinnu. „Rúmlega 30<br />
námskrár hafa verið gefnar út af<br />
Fræðslumiðstöð atvinnulífsins<br />
<strong>og</strong> eru þær allar viðurkenndar af<br />
menntamálaráðuneytinu <strong>og</strong> gefa<br />
einingar til styttingar á framhaldsskólanámi.<br />
Nám sem gefur<br />
aukin starfsréttindi er einnig að<br />
finna hjá Mími <strong>og</strong> þannig er til<br />
dæmis hægt að fara í leikskólaliðanám<br />
<strong>og</strong> félagsliðanám. Jarðlagnatækni<br />
er námsleið sem gefur<br />
verktökum aukna möguleika á<br />
að taka að sér verk fyrir veiturnar<br />
<strong>og</strong> bætir stöðu þeirra á vinnumarkaði.<br />
Í öllu námi hjá Mími er<br />
lögð mikil áhersla á sjálfsstyrkingu<br />
<strong>og</strong> að mæta einstaklingnum<br />
þar sem hann er staddur. Allir<br />
geta lært en það hentar ekki að<br />
meta þá þjónustu sem við bjóðum<br />
upp á <strong>og</strong> við erum orðin hluti af<br />
menntakerfinu. Verkalýðshreyfingin<br />
hefur verið mjög ötul við<br />
að leggja áherslu á þennan málaflokk,<br />
auk þess sem stjórnvöld<br />
hafa lagt málaflokknum lið.<br />
Við sinnum breiðum hópi fólks,<br />
en auk símenntunar þjónustum<br />
við líka háskólana <strong>og</strong> fjarnema.<br />
Nemendur geta sótt fjarfundi<br />
víða um land, tekið próf <strong>og</strong> lært<br />
saman í hópum. Það er brýnt að<br />
íbúar geti sótt þjónustuna heima<br />
í héraði <strong>og</strong> ýtir ekki síður undir<br />
jafnræði,“ segir Inga Dóra.<br />
Öflugt samstarf<br />
Kvasir hefur verið í góðu samstarfi<br />
við Vinnumálstofnun,<br />
Fræðslumiðstöð atvinnulífsins<br />
<strong>og</strong> aðila á hverju svæði sem málið<br />
snertir. „Styrkur fræðslu- <strong>og</strong><br />
símenntunarmiðstöðvanna felst<br />
m.a. í miklum sveigjanleika,<br />
þannig að við getum brugðist við<br />
breyttu ástandi með stuttum fyrirvara.<br />
Það verður boðið upp á<br />
nota sömu aðferðafræði til náms<br />
fyrir alla. Mikil áhersla er því<br />
lögð á kennslufræði sem hentar<br />
fullorðnu fólki,“ segir Hulda.<br />
Hún segir náin tengsl við atvinnulífið<br />
vera eina af sterku<br />
hliðum Mímis-símenntunar.<br />
Fjöldi námsleiða <strong>og</strong> námskeiða<br />
er haldinn í nánu samstarfi við<br />
stéttarfélög, félög atvinnurekenda,<br />
stofnanir <strong>og</strong> fyrirtæki.<br />
Náms- <strong>og</strong> starfsráðgjafar fara í<br />
samráði við atvinnulífið á vinnustaði,<br />
kynna ráðgjöfina <strong>og</strong> bjóða<br />
einstaklingum upp á einstaklingsráðgjöf<br />
þeim að kostnaðarlausu.<br />
Skapandi námskeið<br />
fyllast fljótt<br />
Hulda segir að allir á aldrinum<br />
5 – 90 ára geti fundið eitthvað við<br />
sitt hæfi hjá Mími-símenntun.<br />
Innflytjendum stendur til boða<br />
íslenskunámskeið <strong>og</strong> starfstengd<br />
námskeið. Eldri borgurum<br />
býðst margskonar frístunda- <strong>og</strong><br />
tungumálanámskeið auk tölvunámskeiða<br />
<strong>og</strong> fyrir börnin er<br />
tilboð um námskeið í tungumálum<br />
ásamt menningu <strong>og</strong> listum.<br />
Hulda segir að vinsælustu<br />
námsleiðirnar hafi einkum verið<br />
Grunnmenntaskólinn <strong>og</strong> nám<br />
fyrir lesblinda sem kallast Aftur<br />
í nám. Grunnmenntaskólinn<br />
styrkir undirstöðuatriði í íslensku,<br />
stærðfræði <strong>og</strong> ensku <strong>og</strong><br />
eflir fólk til frekara náms. Mímir<br />
námstækifæri, nú í haust, fyrir<br />
atvinnuleitendur um allt land <strong>og</strong><br />
við munum eftir fremsta megni<br />
þjónusta atvinnuleitendur eins <strong>og</strong><br />
við getum með námsframboði <strong>og</strong><br />
náms- <strong>og</strong> starfsráðgjöf,“ segir Inga<br />
Dóra.<br />
Samkeppnin hörð<br />
Inga Dóra segir að aðstæður í<br />
efnahagslífinu hafi verið þannig<br />
undanfarin ár að það hafi vantað<br />
vinnuafl, en nú hafi orðið<br />
viðsnúningur <strong>og</strong> samkeppnin á<br />
vinnumarkaðnum sé orðin mjög<br />
hörð. „Aukið atvinnuleysi bitnar<br />
hvað mest á þeim sem hafa stutta<br />
formlega skólagöngu <strong>og</strong> það er<br />
meðal annars okkar markhópur.<br />
Það hefur aldrei verið jafn mikilvægt<br />
<strong>og</strong> núna að hið formlega <strong>og</strong><br />
óformlega skólakerfi vinni saman<br />
til að hækka menntunarstigið í<br />
landinu <strong>og</strong> auka samkeppnishæfni<br />
okkar enn frekar sem þjóðar. Þess<br />
vegna er brýnt að allir fái tækifæri<br />
til að sækja sér menntun á sínum<br />
forsendum,“ segir Inga Dóra.<br />
er svo að fara af stað með fjölda<br />
annarra námsleiða á næstu vikum,<br />
til dæmis félagsliðanám,<br />
leikskólaliðanám, fagnámskeið<br />
fyrir fólk sem starfar við umönnun<br />
eða á leikskólum.<br />
Fjölþætt frístundanámskeið <strong>og</strong><br />
tungumálanámskeið eru á hverri<br />
önn. „Helsta breytingin á því<br />
sviði er sú að öll námskeið sem<br />
snúa að sköpun hvort heldur er<br />
myndlist, hannyrðir eða skapandi<br />
skrif fyllast hratt <strong>og</strong> oft ekki<br />
hægt að anna eftirspurn,“ segir<br />
Hulda.<br />
Náin tengsl við atvinnulífið<br />
Á Íslandi eru yfir 30% einstaklinga<br />
á vinnumarkaði sem hafa<br />
ekki lokið formlegu námi eftir<br />
grunnskóla. Hulda segir þetta<br />
vera mun hærra hlutfall en hjá<br />
þeim þjóðum sem við viljum bera<br />
okkur saman við <strong>og</strong> mikilvægt að<br />
bjóða þessum mikla fjölda fólks<br />
upp á náms- <strong>og</strong> starfsráðgjöf <strong>og</strong><br />
menntunarúrræði við hæfi. „Atvinnuástandið<br />
hefur margþætt<br />
áhrif á eftirspurn eftir endur- <strong>og</strong><br />
símenntun. Einstaklingar sem<br />
hafa minnstu formlegu menntunina<br />
eru oft þeir sem fyrstir<br />
missa vinnuna <strong>og</strong> eru jafnframt<br />
síðastir til að fá vinnu aftur.<br />
Margir þessara einstaklinga nýta<br />
nú tækifærið <strong>og</strong> bæta við sig<br />
námi til að styrkja stöðu sína á<br />
vinnumarkaði,“ segir Hulda.<br />
Námsúrræði í atvinnuleit<br />
-Vefsíðan menntatorg.is veitir upplýsingar um nám fyrir atvinnulausa<br />
Við hrun íslensku bankanna<br />
í október 2008 fór í gang<br />
samstarfshópur sem stjórn<br />
Fræðslumiðstöðvar atvinnulífsins<br />
(FA) kom á laggirnar.<br />
Hlutverk hópsins var að vakta<br />
stöðuna á vinnumarkaði <strong>og</strong><br />
reyna að bregðast við breyttum<br />
aðstæðum með þeim úrræðum<br />
sem þegar eru til, meðal annars<br />
ráðgjöf, raunfærnimati <strong>og</strong> námi<br />
eða nýjum úrræðum. Fulltrúar<br />
frá ASÍ, SA, Vinnumálastofnun,<br />
fræðsluaðilum <strong>og</strong> menntamálaráðuneyti<br />
eiga sæti í þessum<br />
samstarfshópi sem er undir<br />
forystu Ingibjargar Elsu Guðmundsdóttur,<br />
framkvæmdastjóra<br />
Fræðslumiðstöðvar atvinnulífsins.<br />
Eitt af því sem<br />
samstarfshópurinn taldi vera<br />
þörf á var vefsvæði með hagnýtum,<br />
einföldum upplýsingum<br />
um nám <strong>og</strong> námskeið fyrir þá<br />
einstaklinga sem hafa minnsta<br />
menntun <strong>og</strong> eru án atvinnu.<br />
Niðurstaðan var vefsíðan www.<br />
menntatorg.is sem var opnuð<br />
formlega þann 6. mars sl. á svokölluðu<br />
Menntatorgi þar sem<br />
ýmsir fræðsluaðilar kynntu<br />
nám <strong>og</strong> ýmis úrræði fyrir atvinnulausa.<br />
Helmingur atvinnulausra<br />
aðeins með grunnskólapróf<br />
Björgvin Þór Björgvinssson,<br />
hjá Fræðslumiðstöð atvinnulífsins<br />
segir að í dag séu tæplega 16<br />
þúsund manns atvinnulausir á<br />
Íslandi. „Þegar þetta er skoðað út<br />
frá menntun má sjá að um 50% af<br />
öllum atvinnulausum eru aðeins<br />
með grunnskólapróf, en sá hópur<br />
er einmitt stærsti markhópur<br />
Fræðslumiðstöðvar atvinnulífsins.<br />
Á vefnum www.menntatorg.is er<br />
að finna upplýsingar um nám <strong>og</strong><br />
námskeið sem atvinnulausir geta<br />
stundað á meðan þeir fá greiddar<br />
atvinnuleysisbætur,“ segir Björgvin.<br />
Í janúar 2009 setti þáverandi<br />
félags- <strong>og</strong> tryggingamálaráðherra,<br />
Jóhanna Sigurðardóttir, tvær<br />
reglugerðir um fjölbreytt vinnumarkaðsúrræði<br />
<strong>og</strong> um nám <strong>og</strong><br />
námsskeið sem atvinnuleitendur<br />
geta tekið þátt í samhliða því að fá<br />
greiddar atvinnuleysisbætur. Meginmarkmið<br />
þessara vinnumarkaðsúrræða<br />
er að sporna gegn atvinnuleysi,<br />
auðvelda fólki í atvinnuleit<br />
að halda virkni sinni, stuðla að<br />
tengslum þess við atvinnulífið <strong>og</strong><br />
skapa fólki leiðir til að bæta möguleika<br />
sína til atvinnuþátttöku á<br />
nýjan leik. Á meðal þess náms <strong>og</strong><br />
námskeiða sem teljast til vinnumarkaðsúrræða<br />
má nefna:<br />
• Nám hjá fræðslu- <strong>og</strong> símenntunarstöðvum<br />
<strong>og</strong> fræðslustofnunum<br />
iðngreina.<br />
• Nám hjá endurmenntunarstofnunum<br />
háskólanna <strong>og</strong> Impru (Nýsköpunarmiðstöð<br />
Íslands).<br />
• Verk- <strong>og</strong> starfsnám á framhaldsskólastigi<br />
<strong>og</strong> frumgreinanám á forsendum<br />
fullorðinsfræðslu.<br />
• Námskeið á vegum endurhæfingarstofnana<br />
<strong>og</strong> önnur námskeið<br />
sem eru líkleg til að styrkja fólk<br />
á vinnumarkaði að mati ráðgjafa<br />
Vinnumálastofnunar.<br />
Á vefnum www.menntatorg<br />
er að finna yfirlit um fræðslu- <strong>og</strong><br />
símenntunarmiðstöðvar víðsvegar<br />
um landið sem bjóða nám <strong>og</strong><br />
námskeið samkvæmt vottuðum<br />
námsleiðum Fræðslumiðstöðvar<br />
atvinnulífsins. Þær bjóða einnig<br />
tölvunámskeið, starfstengd námskeið<br />
o.fl. Auk þess bjóða þær<br />
námsráðgjöf <strong>og</strong> sumar bjóða raunfærnimat<br />
í iðngreinum.<br />
Atvinnulífið eflt<br />
Björgvin segir allt benda til þess<br />
að atvinnulífið eflist þegar starfsmenn<br />
mennta sig. „Það á ekki hvað<br />
síst við um menntun ófaglærðra. Í<br />
þeim námsleiðum sem hafa verið<br />
í boði hér á landi má sjá áhrif eins<br />
<strong>og</strong> aukin gæði, færri mistök, aukna<br />
starfsánægju, betri samskipti, betri<br />
þjónustu <strong>og</strong> meiri nýsköpun. í síbreytilegu<br />
samfélagi <strong>og</strong> atvinnulífi<br />
er mikilvægt að starfsmenn<br />
hafi sveigjanleika, þor <strong>og</strong> snerpu,<br />
sem eykst með aukinni menntun.<br />
Námsmannatilboðin gilda ekki með öðrum tilboðum sem í boði eru hverju sinni<br />
Það er oft ófaglærða fólkið sem er<br />
í framvarðarsveit fyrirtækja <strong>og</strong> í<br />
beinu sambandi við viðskiptavini.<br />
Það er stjórnendum ómetanlegt að<br />
fá upplýsingar frá þessum starfsmönnum<br />
sínum þegar bæta á <strong>og</strong><br />
byggja upp. Með menntun öðlast<br />
starfsmennirnir trú á sér <strong>og</strong> miðla<br />
upplýsingum innan fyrirtækja á<br />
fagmannlegan hátt. Það hefur sýnt<br />
sig að menntun ófaglærða verður<br />
til þess að sömu starfsmenn sækja<br />
síðan í meiri menntun,“ segir Björgvin.<br />
Opnun vefsíðunnar www.menntatorg.is. Frá vinstri: Svanlaugur Þorsteinsson, Ingibjörg<br />
Elsa Guðmundsdóttir <strong>og</strong> Björgvin Þór Björgvinsson<br />
„Ég vil námsmannaþjónustu<br />
Byrs“<br />
Vertu hjá Byr <strong>og</strong> sparaðu helling:<br />
• Frítt Byr námsmannadebetkort með 150 frífærslum á ári <strong>og</strong> afsláttum á<br />
völdum stöðum.<br />
• Frítt Byr námsmannakreditkort með 5.000 kr. ferðaávísun <strong>og</strong> fríu World for 2<br />
korti fyrsta árið.<br />
• Ódýrt í bíó hjá Sambíóunum. 2 fyrir 1 á mánudögum <strong>og</strong><br />
20% afsláttur alla hina dagana.<br />
• Ódýrt í ræktina hjá World Class <strong>og</strong> Vaxtarræktinni.<br />
Þú borgar fyrir sex mánuði en æfir í níu mánuði.<br />
• Ódýrara í skólann með 10% afslætti af öllu hjá Eymundsson.<br />
• Ódýrara hjá Subway með girnilegum 10% afslætti af öllu.<br />
• Ódýrari tryggingar hjá Verði: 50% afsláttur af 24 mánaða tölvutryggingu,<br />
15% afsláttur af ábyrgðar- <strong>og</strong> kaskótryggingu ökutækis <strong>og</strong> margt fleira.<br />
Fjárhagsleg heilsa er betra líf!<br />
fyrir námsmenn<br />
DY N A M O R E Y K J AV Í K