tegię tę wybierają zwykle małe firmy, działające na dużym i rosnącym rynku). • Kreowania rynku prowadząc prace badawczo-rozwojowe w celu zaoferowania nowego i nieznanego wcześniej produktu. Chociaż wiąże się to z dużym ryzykiem, to początkowo daje przewagę nad konkurentami (stosowane przez duże i średnie przedsiębiorstwa). • Niezależną, której istotą jest unowocześnienie oferowanych dotychczas produktów i zastąpienie nimi produktów dotychczas produkowanych (dotyczy głównie dużych firm). • Pozyskiwania wysoko kwalifikowanych kadr od konkurencji, które przynoszą ze sobą wiedzę na temat nowych technologii. Jest to metoda znacznie tańsza niż zakup licencji, ale uważa się ją za nieetyczną (stosowana przez duże przedsiębiorstwa, może być też przydatna w sektorze MSP). • Pozyskiwania innych firm, gdy przedsiębiorstwo wykupuje firmę konkurencyjną lub stosuje fuzję. Daje to przedsiębiorstwu możliwości zwiększenia swojego potencjału i zabezpiecza przed pojawieniem się nowego konkurenta. Powyższe strategie nie są rozłączne. Możliwe są ich kombinacje, np. strategia zakupu licencji nie wyklucza ofensywnej, a pozyskiwania wysoko kwalifikowanych kadr i rozwoju zasobów ludzkich – kreowania rynku. Strategiczne aspekty rozwoju i wdrażania innowacji stają się coraz częściej przedmiotem badań, analiz i programów działania, coraz bogatsza jest też dotycząca ich literatura 23 . W małych i średnich przedsiębiorstwach zastosowanie mogą znaleźć przede wszystkim takie strategie innowacji jak: • ofensywna, gdy firma jest w stanie dysponować niezbędnym potencjałem i środkami finansowymi, • defensywna, gdy firma ma dostęp do innowacyjnych rozwiązań i może z nich skorzystać bez obaw o łamanie praw własności intelektualnej, • unikania konfrontacji z konkurentami, poprzez koncentrację na wybranym rynku i potrzebach klientów, szczególnie w niszy rynkowej, 23 S.D. Anthony, M.W. Johnson, J.V. Sinfield, E.J. Altman: Przez innowację do wzrostu, Warszawa, Oficyna a Wolters Kluwer Business 2010, s. 191-216; S. Łobejko: Dobre praktyki innowacyjne. Podręcznik przedsiębiorcy, Warszawa, Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 2010, s. 34-35; J. Penc: Innowacje i zmiany w firmie, Warszawa, PLACET 1999, s. 183-212; A. Pomykalski: Zarządzanie innowacjami, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN 2001, s. 299-308; J. Tidd, J. Bessand, K. Pavitt: Managing innovation, Chichester, John Wiley & Sons, Ltd 2005, s. 107-234; P. Trott: Innovation Management and New Product Development, Harlow, Prentice Hall 2008, s. 216-249 i inne. 27
28 pozyskiwania wysoko kwalifikowanych kadr • od konkurencji, gdy firmę stać na poniesienie związanych z tym kosztów oraz gdy nie obawia się ona uznania tych działań jako nieetycznych.