Fachowy Elektryk 1/2015
Aktualności, MERSERWIS w 2015 roku obchodzi jubileusz 25-lecia swojej działalności, Interdyscyplinarne spojrzenie na przyszłość energetyki, Nie wyrzucaj pudełek po ogranicznikach przepięć!, Nowości, Nowoczesne liczniki energii elektrycznej, Prąd ze słońca, Zasilacze do instalacji przeciwpożarowych, Rozdzielnie modułowe typu IKA firmy Eaton, Nowe ograniczniki przepięć firmy Hager, Nowa oferta puszek odgałęźnych E30/E90 OBO FireBox, Rozdzielnica MSF Multimedialna od ELEKTRO-PLAST Nasielsk, Nie tylko wygląd jest ważny – osprzęt elektroinstalacyjny, Funkcjonalność i styl – nowe produkty w ofercie ELEKTRO-PLAST Nasielsk, Nowości elektroniczne w seriach DECO oraz FLEXI firmy Karlik Elektrotechnik, TEM MODUL - uniwersalny i modułowy osprzęt elektroinstalacyjny, Mobilne rozdzielnice siłowe - przegląd rozdzielnic siłowych (budowlanych), Szczelność obudowy, Przewody elektryczne w inteligentnej instalacji KNX – o czym warto pamiętać?, Różne barwy ciepła czyli kamery termowizyjne, Prawidłowo zaprojektowane i użytkowane oświetlenie awaryjne, Nowoczesne lampy wyładowcze w oświetleniu przemysłowym, Oświetlenie przemysłowe, Gwarancja na usługę, Narzędzia izolowane do pracy pod napięciem z ENERGOTYTANU, Warsztat FE, Pozytywne wibracje
Aktualności,
MERSERWIS w 2015 roku obchodzi jubileusz 25-lecia swojej działalności,
Interdyscyplinarne spojrzenie na przyszłość energetyki,
Nie wyrzucaj pudełek po ogranicznikach przepięć!,
Nowości,
Nowoczesne liczniki energii elektrycznej,
Prąd ze słońca,
Zasilacze do instalacji przeciwpożarowych,
Rozdzielnie modułowe typu IKA firmy Eaton,
Nowe ograniczniki przepięć firmy Hager,
Nowa oferta puszek odgałęźnych E30/E90 OBO FireBox,
Rozdzielnica MSF Multimedialna od ELEKTRO-PLAST Nasielsk,
Nie tylko wygląd jest ważny – osprzęt elektroinstalacyjny,
Funkcjonalność i styl – nowe produkty w ofercie ELEKTRO-PLAST Nasielsk,
Nowości elektroniczne w seriach DECO oraz FLEXI firmy Karlik Elektrotechnik,
TEM MODUL - uniwersalny i modułowy osprzęt elektroinstalacyjny,
Mobilne rozdzielnice siłowe - przegląd rozdzielnic siłowych (budowlanych),
Szczelność obudowy,
Przewody elektryczne w inteligentnej instalacji KNX – o czym warto pamiętać?,
Różne barwy ciepła czyli kamery termowizyjne,
Prawidłowo zaprojektowane i użytkowane oświetlenie awaryjne,
Nowoczesne lampy wyładowcze w oświetleniu przemysłowym,
Oświetlenie przemysłowe,
Gwarancja na usługę,
Narzędzia izolowane do pracy pod napięciem z ENERGOTYTANU,
Warsztat FE,
Pozytywne wibracje
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
1/<strong>2015</strong><br />
luty <strong>2015</strong><br />
ISSN 1643-7209
Gira eNet<br />
Nowy dwukierunkowy system radiowy<br />
www.gira.com/enet<br />
Prosta modernizacja instalacji elektrycznej<br />
Gira eNet jest nowym dwukierunkowym systemem radiowym<br />
do inteligentnego zarządzania nowoczesną instalacją elektryczną.<br />
dla inteligentnych sieci i kontroli nowoczesnej instalacji elektrycznej.<br />
Funkcje, takie jak sterowanie oświetleniem i żaluzjami można<br />
łatwo wyposażyć w elementy radiowe tworzące wspólna sieć.<br />
Już istniejące przełączniki można łatwo zamienić na radiowe, bez<br />
rozkuwania ścian i układania przewodów. Do obsługi systemu<br />
służą wyłączniki i ściemniacze radiowe, nadajniki ścienne<br />
oraz piloty.<br />
Rys. od lewej: System Gira eNet radiowy wyłącznik/ściemniacz,<br />
pojedynczy, System 2000; Gira eNet radiowy sterownik żaluzjowy,<br />
pojedynczy; Gira eNet radiowy nadajnik ścienny, potrójny;<br />
Gira E2, biały z połyskiem<br />
Wygodna obsługa za pomocą Gira G1<br />
W połączeniu z serwerem Gira Gira eNet, nowy G1 może<br />
służyć do centralnego zarządzania systemem Gira eNet.<br />
Doskonały dotykowy wyświetlacz multi-touch zapewnia<br />
komfortową obsługę wszystkich funkcji za pomocą dotyku<br />
palca lub gestu.<br />
Rys.: Gira G1, biały [dostępny od 11/2014]<br />
eNet jest łatwy w obsłudze jak telefon komórkowy<br />
W domu, w pracy czy w podróży: za pośrednictwem serwera<br />
Gira eNet i bramki telefonicznej możliwe jest sterowanie całym<br />
systemem za pomoca iPhone, iPad i smartfonów z systemem<br />
Android. Natomiast serwer eNet pozwala na wykorzystanie<br />
komputera do zarządzania całym systemem radiowym.<br />
Rys.: nowy interfejs do bramki telefonicznej Gira w smartfonie<br />
[dostępny od 12/2014]<br />
Nagrody Gira G1: Design Plus przyznany na Light + Building 2014<br />
[Projekt urządzenia i interfejsu Schmitz Visual Communication]<br />
TEMA 2 SP. z.o.o., ul. Boryny 7, PL – 02 - 257 Warszawa<br />
Tel. +48 - 22 87 80 347 Faks +48 - 22 84 64 745 – www.gira.pl biuro@tema.pl
Drodzy czytelnicy!<br />
www.fachowyelektryk.pl<br />
Wydawca:<br />
Wydawnictwo Target Press<br />
sp. z o.o. sp. k.<br />
Gromiec, ul. Nadwiślańska 30<br />
32-590 Libiąż<br />
Biuro w Warszawie:<br />
ul. Hajoty 53/2, 01-821 Warszawa<br />
tel. +48 22 635 05 82<br />
tel./faks +48 22 635 41 08<br />
Redaktor Naczelna:<br />
Małgorzata Dobień<br />
tel. kom. 502 255 773<br />
malgorzata.dobien@targetpress.pl<br />
Dyrektor Marketingu i Reklamy:<br />
Robert Madejak<br />
tel. kom. 512 043 800<br />
robert.madejak@targetpress.pl<br />
Dział Promocji i Reklamy:<br />
Andrzej Kalbarczyk<br />
tel. kom. 531 370 279<br />
andrzej.kalbarczyk@targetpress.pl<br />
Konrad Malczewski<br />
tel. kom. 502 604 237<br />
konrad.malczewski@targetpress.pl<br />
Marcin Sikora<br />
tel. kom. 515 251 052<br />
marcin.sikora@targetpress.pl<br />
Ryszard Staniszewski<br />
tel. kom. 503 110 913<br />
ryszard.staniszewski@targetpress.pl<br />
Dyrektor Zarządzający:<br />
Robert Karwowski<br />
tel. kom. 502 255 774<br />
robert.karwowski@targetpress.pl<br />
Adres Działu Promocji i Reklamy:<br />
ul. Hajoty 53/2, 01-821 Warszawa<br />
tel./faks +48 22 635 41 08<br />
Prenumerata:<br />
prenumerata@fachowyelektryk.pl<br />
Skład:<br />
K2DESIGN Krzysztof Frankowski<br />
k2design.frankowski@gmail.com<br />
Druk:<br />
Zakłady Graficzne TAURUS<br />
Redakcja nie zwraca tekstów<br />
niezamówionych, zastrzega sobie prawo<br />
ich redagowania oraz skracania.<br />
Nie odpowiadamy za treść<br />
zamieszczonych reklam.<br />
ISSN 1643-7209<br />
6 Aktualności<br />
W ostatnich dniach zimy z utęsknieniem wypatrujemy ciepłych promieni słońca.<br />
Energia, jaką nam dają, to jak zastrzyk z adrenaliny. Jednak dobre samopoczucie<br />
to nie jedyna korzyść z ciepła słonecznego. Wykorzystując kolektory słoneczne<br />
możemy podgrzać wodę użytkową, a ogniwa fotowoltaiczne przerobią słoneczne<br />
promieniowanie na energię elektryczną. I właśnie na to drugie chciałabym zwrócić<br />
uwagę proponując lekturę artykułu „Prąd ze słońca. Parę słów o panelach<br />
fotowoltaicznych”. Instalacje tego typu stają się coraz popularniejsze i warto<br />
już dziś zastanowić się czy i jak wykorzystać tę technologię. Wytwarzanie prądu<br />
to jedno, drugie to bezpieczne i efektywne nim gospodarowanie. Promując inteligentne<br />
instalacje, które optymalnie wykorzystują energię, zachęcam do przeczytania<br />
artykułu poradnikowego, kolejnego już w naszym cyklu, autorstwa Andrzeja<br />
Stachno z Politechniki Wrocławskiej. A dla oderwania się od technicznych<br />
aspektów i spojrzenia już na estetyczną stronę pracy elektroinstalatora proponuję<br />
teksty o – jak mówią laicy – pstryczkach-elektryczkach.<br />
SPIS TREŚCI<br />
Małgorzata Dobień<br />
redaktor naczelna<br />
10 MERSERWIS w <strong>2015</strong> roku obchodzi jubileusz 25-lecia swojej działalności<br />
12 Interdyscyplinarne spojrzenie na przyszłość energetyki<br />
13 Nie wyrzucaj pudełek po ogranicznikach przepięć!<br />
14 Nowości<br />
18 Nowoczesne liczniki energii elektrycznej<br />
22 Prąd ze słońca<br />
26 Zasilacze do instalacji przeciwpożarowych<br />
30 Rozdzielnie modułowe typu IKA firmy Eaton<br />
32 Nowe ograniczniki przepięć firmy Hager<br />
34 Nowa oferta puszek odgałęźnych E30/E90 OBO FireBox<br />
36 Rozdzielnica MSF Multimedialna od ELEKTRO-PLAST Nasielsk<br />
38 Nie tylko wygląd jest ważny – osprzęt elektroinstalacyjny<br />
42 Funkcjonalność i styl – nowe produkty w ofercie ELEKTRO-PLAST Nasielsk<br />
44 Nowości elektroniczne w seriach DECO oraz FLEXI firmy Karlik Elektrotechnik<br />
46 TEM MODUL - uniwersalny i modułowy osprzęt elektroinstalacyjny<br />
48 Mobilne rozdzielnice siłowe - przegląd rozdzielnic siłowych (budowlanych)<br />
54 Szczelność obudowy<br />
56 Przewody elektryczne w inteligentnej instalacji KNX – o czym warto pamiętać?<br />
60 Różne barwy ciepła czyli kamery termowizyjne<br />
66 Prawidłowo zaprojektowane i użytkowane oświetlenie awaryjne<br />
69 Nowoczesne lampy wyładowcze w oświetleniu przemysłowym<br />
74 Oświetlenie przemysłowe<br />
76 Gwarancja na usługę<br />
78 Narzędzia izolowane do pracy pod napięciem z ENERGOTYTANU<br />
80 Warsztat FE<br />
82 Pozytywne wibracje
AKTUALNOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
UPS-y w teorii i praktyce<br />
– nowy cykl szkoleń<br />
dla specjalistów<br />
By efektywnie zarządzać pracą jakiegokolwiek<br />
urządzenia, konieczne jest jak najlepsze<br />
poznanie jego funkcjonowania. Wychodząc<br />
z takiego założenia, specjaliści marki<br />
EVER, największego polskiego producenta<br />
zasilania gwarantowanego, postanowili zorganizować<br />
cykl bezpłatnych szkoleń dla<br />
projektantów i wykonawców inwestycji,<br />
które umożliwią uczestnikom zdobycie wiedzy<br />
i umiejętności w zakresie doboru urządzeń<br />
oraz wdrażania zasilaczy awaryjnych<br />
w swoich projektach.<br />
Zasilacze UPS są już niezbędnym wyposażeniem<br />
wielu inteligentnych budynków, w których<br />
na stałe pracują urządzenia wymagające<br />
nieprzerwanych dostaw prądu, takie jak komponenty<br />
systemu ogrzewania, monitoring czy<br />
zaawansowane systemy zarządzania budynkiem.<br />
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom<br />
specjalistów, firma EVER organizuje cykl<br />
szkoleń, których głównym celem będzie<br />
prezentacja różnych zastosowań oraz funkcjonalności<br />
systemów zasilania gwarantowanego.<br />
Podczas czterogodzinnych spotkań<br />
uczestnicy dowiedzą się, jak efektywnie projektować<br />
tego typu instalacje oraz jak dobrać<br />
odpowiednie dla nich urządzenia. Szkolenia,<br />
kierowane do projektantów, instalatorów,<br />
wykonawców, testerów, architektów, właścicieli<br />
firm oraz elektryków, będą również<br />
okazją do poznania autorskiego oprogramowania<br />
monitorująco-zarządzającego EVER<br />
PowerSoft Professional oraz innych rozwiązań<br />
opracowanych we własnym Dziale Badań<br />
i Rozwoju firmy.<br />
Prowadzącymi szkolenia i warsztaty są najlepsi<br />
eksperci marki, posiadający wieloletnie<br />
doświadczenie w branży i współpracujący<br />
z licznymi instytucjami naukowymi,<br />
między innymi z Instytutem Elektrotechniki<br />
oraz Elektroniki Przemysłowej Politechniki<br />
Poznańskiej. Po ukończeniu kursu każdy<br />
z uczestników otrzyma certyfikat potwierdzający<br />
nabyte podczas szkolenia umiejętności,<br />
komplet materiałów produktowych<br />
i marketingowych, a także dostęp do specjalnych<br />
materiałów dla Projektantów.<br />
Szkolenia z cyklu odbywać się będą w półtoramiesięcznych<br />
odstępach w siedzibie firmy<br />
EVER w Swarzędzu. Udział w warsztacie<br />
jest bezpłatny, jednak liczba miejsc jest<br />
ograniczona.<br />
Źródło: EVER<br />
TME rozszerza współpracę z Mean Well<br />
Firma Transfer Multisort Elektronik – oficjalny dystrybutor<br />
produktów marki Mean Well – wzmacnia ofertę<br />
produktową w zakresie zasilaczy. Obecnie firma TME<br />
jest jednym z największych dystrybutorów Mean Well<br />
w regionie.<br />
Oferta TME obejmuje ponad 2000 produktów Mean<br />
Well, m.in. zasilacze do LED, zasilacze modułowe,<br />
zasilacze na szynę DIN, zasilacze typu open frame,<br />
przetwornice DC/DC, zasilacze dogniazdkowe oraz<br />
zasilacze typu desktop. Ponadto firma TME oferuje<br />
możliwość składania zamówień specjalnych obejmujących<br />
produkty spoza stałej oferty przeznaczone do dedykowanych<br />
rozwiązań.<br />
Źródło: Transfer Multisort Elektronik<br />
6 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
AKTUALNOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Doktorvolt rozwija sprzedaż<br />
przez internet<br />
W najbliższych miesiącach Doktorvolt – internetowa hurtownia elektrotechniczna – planuje<br />
budowę magazynu wraz zapleczem biurowym oraz dynamiczny rozwój asortymentu<br />
w swoim sklepie. Dzięki inwestycjom firma spodziewa się w <strong>2015</strong> r. 70-procentowej<br />
poprawy obrotów i wzrostu zatrudnienia o 50%.<br />
Doktorvolt, rodzinna hurtownia<br />
elektrotechniczna specjalizująca<br />
się w sprzedaży internetowej,<br />
działa na polskim rynku<br />
od października 2013 r. Firma powstała<br />
na bazie doświadczeń, jakie<br />
jej właściciele zdobyli na rynku<br />
niemieckim, gdzie od pięciu lat również<br />
prowadzą internetowy sklep<br />
oferujący wyroby elektrotechniczne.<br />
– Do Niemiec wyjechaliśmy z żoną<br />
ponad 10 lat temu, a ponad pięć lat<br />
temu – w roku 2009 – postanowiliśmy<br />
założyć tam sklep internetowy<br />
oferujący produkty elektrotechniczne.<br />
Z powodzeniem wprowadziliśmy<br />
na ten rynek m.in. wyroby takich firm<br />
jak Elektro-Plast Opatówek czy Bemko,<br />
które do dziś są naszymi kluczowymi<br />
partnerami biznesowymi. Internet<br />
otworzył nam drzwi na hermetyczny<br />
i uporządkowany rynek niemiecki,<br />
przy okazji szybko zapoznaliśmy się<br />
z jego realiami. Sklep internetowy<br />
w Niemczech prowadzimy w myśl<br />
zasady „klient ma zawsze rację”,<br />
co od lat procentuje rosnącym gronem<br />
zadowolonych klientów – podkreśla<br />
Zbigniew Maleska, właściciel<br />
firmy Doktorvolt.<br />
Nowy magazyn<br />
Po powrocie do kraju właściciele<br />
niemieckiego sklepu postanowili powielić<br />
ten model działalności na rynku<br />
polskim, zakładając internetową<br />
hurtownię Doktorvolt. Hurtownia działa<br />
od ponad roku, jednak największe zmiany<br />
czekają ją w roku <strong>2015</strong>. Kluczową dla jej<br />
działalności inwestycją będzie budowa kolejnego<br />
magazynu w Dobrodzieniu (woj.<br />
opolskie) wraz z zapleczem biurowym.<br />
– Wszystkie pozwolenia na budowę już zostały<br />
wydane. Wbicie pierwszej łopaty pod<br />
budowę magazynu o powierzchni 500 m 2<br />
planowane jest na kwiecień, a zakończenie<br />
inwestycji - na wrzesień – dodaje Zbigniew<br />
Maleska.<br />
Rys. 1<br />
osprzęt<br />
instalacyjny,<br />
aparatura<br />
modułowa<br />
rozdzielnie,<br />
obudowy<br />
40% 35%<br />
oświetlenie, akcesoria<br />
inne<br />
10% 15%<br />
Struktura sprzedaży firmy [źródło:<br />
Doktorvolt].<br />
Rozwój asortymentowy<br />
Oprócz budowy zaplecza magazynowo-biurowego<br />
Doktorvolt planuje intensywny rozwój<br />
oferty asortymentowej. Firma zamierza<br />
poszerzać swoją ofertę zarówno o produkty<br />
obecnych jak i nowych dostawców.<br />
– Systematycznie pracujemy nad poszerzaniem<br />
naszej oferty. Obecnie promujemy<br />
na rynku polskim m.in. spółkę SEZ<br />
Krompachy, słowackiego producenta<br />
o wieloletnich tradycjach w wytwarzaniu<br />
aparatury modułowej. Jest to marka znana<br />
i ceniona na świecie, jednak w Polsce<br />
jeszcze nieodkryta. SEZ Krompachy jako<br />
jedna z nielicznych firm wytwarza swój towar<br />
w 100% w Unii Europejskiej. Jesteśmy<br />
przekonani o wysokim standardzie jej produktów.<br />
Świadczy o tym wiele certyfikatów,<br />
a zwłaszcza bardzo restrykcyjny i rygorystyczny<br />
niemiecki VDE – dodaje właściciel<br />
Doktorvolt.<br />
Doktorvolt<br />
Internetowa hurtownia elektrotechniczna<br />
Doktorvolt kieruje swoją ofertę głównie<br />
do klientów indywidualnych, którzy odpowiadają<br />
za 60% jej obrotów, oraz do małych<br />
i średnich firm elektroinstalacyjnych<br />
(30%). Pozostały udział stanowi sprzedaż<br />
dla przemysłu (5%) i innych klientów (5%).<br />
– Naszą ofertę kierujemy przede wszystkim<br />
do klientów detalicznych oraz instalatorów.<br />
Najważniejsze są dla nas rozmowy z klientami<br />
po wysyłce towaru. W razie ewentualnych<br />
problemów reagujemy szybko i z korzyścią<br />
dla kupującego. Zapewniamy gwarancję<br />
zwrotu pieniędzy do 30 dni. Warto również<br />
podkreślić to, że nasz sklep internetowy<br />
spełnia kryteria jakości Trusted Shops, dlatego<br />
też został wyróżniony europejskim znakiem<br />
jakości Trusted Shops – podsumowuje<br />
Zbigniew Maleska.<br />
•<br />
8 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
AKTUALNOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Firma Merserwis w <strong>2015</strong> roku<br />
PROMOCJA<br />
obchodzi jubileusz<br />
25-lecia swojej działalności<br />
Oficjalnie Merserwis rozpoczął swoją<br />
działalność w połowie listopada 1990<br />
roku pod nazwą ZUH Merserwis s.c.<br />
w lokalizacji, w której działa do dziś.<br />
Firma została zarejestrowana przez<br />
wspólników Jana Salatę i Andrzeja<br />
Kuczmańskiego, na fundamentach<br />
działającego wtedy w Warszawie serwisu<br />
Meraserw-1, należącego do Centrali<br />
Techniczno-Handlowej Merazet<br />
z Poznania. Merazet był w tym czasie<br />
monopolistą w zakresie dystrybucji<br />
aparatury kontrolno-pomiarowej, produkowanej<br />
przez zakłady podległe ówczesnemu<br />
Zrzeszeniu MERA. W strukturze Centrali<br />
Merazet utworzony był pion techniczny z oddziałami<br />
serwisowymi, zwanymi od nazwy<br />
zjednoczenia Meraserwami, których zadaniem<br />
było zapewnienie obsługi serwisowej<br />
w zakresie napraw gwarancyjnych i pogwarancyjnych<br />
sprzedawanych przez centralę<br />
urządzeń i przyrządów.<br />
W latach 1989-1991 w Centrali Merazet nastąpiła<br />
prywatyzacja, która objęła wszystkie<br />
15 serwisów. W 1989 roku były to formy<br />
agencyjne. Dopiero w 1990 roku<br />
Merazet wyraził zgodę na całkowite oderwanie<br />
się i utworzenie w Warszawie niezależnego<br />
od Centrali podmiotu, tj. spółki<br />
cywilnej pod nazwą MERSERWIS.<br />
Świadomie wybrana nazwa oznaczała<br />
kontynuację prowadzonej przez lata działalności.<br />
Początkowo była to działalność<br />
wyłącznie serwisowa, a od września 1991<br />
roku, po przyznaniu przez Urząd Dzielnicowy<br />
Warszawa Śródmieście prawa<br />
do dzierżawy lokalu przy ul. Gen. Wł.<br />
Andersa 10 (dawniej ul. Nowotki), rozszerzona<br />
została o podjęcie sprzedaży towarowej,<br />
nie ograniczającej się wyłącznie<br />
do aparatury pomiarowej.<br />
10 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
AKTUALNOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
W ten sposób Merserwis przez kilka lat<br />
prowadził sprzedaż komisową przyrządów<br />
pomiarowych (o co zabiegała wówczas<br />
większość zakładów produkcyjnych<br />
Mery, takich jak: Mera Lumel, Era, Mera<br />
Refa, Eureka, Meratronik itp.), a także<br />
wyrobów konsumenckich: narzędzi firmy<br />
Bosch, urządzeń RTV czy AGD. Bardziej<br />
ambitnym przedsięwzięciem była sprzedaż<br />
i serwis dystrybutorów paliwowych firmy<br />
ADAST Czechosłowacja.<br />
Przełomowym momentem w historii firmy<br />
było rozpoczęcie w 1996 roku importu<br />
aparatury kontrolno-pomiarowej firmy<br />
Summit i regulatorów temperatury firmy<br />
Hanyoung z Korei Południowej, a następnie<br />
rozwinięcie tej działalności w kolejnych<br />
latach o nowych dostawców z Europy,<br />
Tajwanu czy Chin. Merserwis był<br />
jednym z pierwszych dystrybutorów produktów<br />
firmy Sonel w Polsce, działającej<br />
wtedy pod marką TIM.<br />
W kolejnych latach firma skupiła się już<br />
wyłącznie na sprzedaży i serwisie aparatury<br />
kontrolno-pomiarowej, co pozwoliło na stałe<br />
zwiększanie jej udziału w krajowym rynku.<br />
W 2001 roku nastąpiło przekształcenie<br />
strukturalne firmy ze spółki cywilnej<br />
w spółkę jawną, bez zmiany nazwy. 31<br />
marca 2005 roku firma uzyskuje certyfikat<br />
na zgodność z ISO 9001:2000 ze znakiem<br />
akredytacji wydanym przez firmę ISOQAR.<br />
W latach 2006-2008 spółka zainwestowała<br />
w unowocześnienie procesu sprzedaży<br />
i dystrybucji aparatury, m.in. przez<br />
wdrożenie nowoczesnego systemu teleinformatycznego<br />
ERP oraz poprzez szereg<br />
działań marketingowych.<br />
W 2009 roku firma zmieniła swoją osobowość<br />
prawną na Merserwis Sp. z o.o. Sp. k.,<br />
powołując do zarządu na stanowisko prezesa<br />
Damiana Piwowara.<br />
W tym okresie w spółce nastąpiła restrukturyzacja<br />
zatrudnienia pracowników związanych<br />
ze sprzedażą i serwisem a zaangażowanie<br />
młodych osób z dobrą znajomością<br />
języków obcych i informatyki, przyniosło<br />
wymierne efekty dla firmy takie jak rozszerzenie<br />
oferowanego asortymentu poprzez<br />
nawiązanie współpracy z nowymi producentami,<br />
opracowanie nowej strony<br />
internetowej, podniesienie poziomu komunikacji<br />
z klientem, wprowadzenie procedur<br />
ułatwiających obsługę serwisową itp.<br />
W 2014 roku Merserwis zmienił system<br />
identyfikacji wizualnej oraz logo w celu<br />
podkreślenia dynamicznych zmian zachodzących<br />
w spółce. Trzon firmy stanowią<br />
teraz dział handlowy oraz dział serwisu,<br />
w ramach którego działa zaawansowane<br />
laboratorium, świadczące usługi wzorcowania<br />
przyrządów pomiarowych.<br />
Dzięki zrealizowanym w 2014 roku inwestycjom<br />
w laboratorium, Merserwis rozszerzył<br />
swoje możliwości i świadczy usługi wzorcowania<br />
z zakresu wielkości elektrycznych,<br />
temperatury, wilgotności, ciśnienia, natężenia<br />
dźwięku oraz przepływu powietrza.<br />
W bieżącym roku planowane są kolejne<br />
inwestycje zwiększające potencjał firmy<br />
w zakresie wzorcowania przyrządów oraz<br />
badań rozwojowych związanych z aparaturą<br />
pomiarową i systemami rejestracji.<br />
Obecnie Merserwis jest jednym z największych<br />
dystrybutorów aparatury kontrolno--<br />
-pomiarowej w Polsce, rozszerzając każdego<br />
roku swój asortyment o produkty<br />
nowych dostawców. Spółka posiada wyłączność<br />
w zakresie dystrybucji w Polsce produktów<br />
takich firm jak: Metrel d.d. (Słowenia),<br />
Kimo Instruments (Francja), Audio Precision<br />
(USA), Finero (Finlandia), Hanyoung Nux<br />
(Korea Płd.) i jest partnerem handlowym wielu<br />
firm krajowych oraz zagranicznych.<br />
W celu zapewnienia najwyższych standardów<br />
obsługi, firma stworzyła kompleksową<br />
ofertę skierowaną do odbiorców aparatury,<br />
na którą składają się: sprzedaż, serwis, usługi<br />
związane z aparaturą pomiarową oraz specjalnie<br />
stworzony program szkoleń podnoszący<br />
wiedzę merytoryczną i techniczną osób, zajmujących<br />
się różnego typu pomiarami.<br />
Merserwis jest dynamicznie rozwijającą się<br />
firmą. Zatrudnia obecnie 12 pracowników,<br />
z czego ponad połowę stanowi wykwalifikowana<br />
kadra inżynierska, a sama firma notuje<br />
corocznie około 20% wzrost sprzedaży.<br />
Oferta firmy prezentowana jest regularnie<br />
na różnych krajowych targach branżowych<br />
w tym na targach Energetab, Automaticon,<br />
Forum Wentylacja – Salon Klimatyzacja itp.<br />
Z okazji jubileuszu 25-lecia firma oferuje<br />
szereg promocji, z których skorzystać będą<br />
mogli obecni i nowi klienci.<br />
Dzięki jednej z pierwszych akcji promocyjnych,<br />
już na przełomie lutego i marca,<br />
klienci dokonujący zakupu wybranych<br />
mierników instalacji elektrycznych firmy<br />
Metrel, wraz z oprogramowaniem wspomagającym<br />
pomiary na systemy Android,<br />
będą mogli otrzymać tablet za symboliczną<br />
kwotę – 1 zł netto.<br />
Wieloletnie doświadczenie firmy, stabilna<br />
pozycja na rynku oraz wykwalifikowana<br />
kadra są gwarantem energicznego rozwoju<br />
firmy Merserwis w kolejnych latach.<br />
•<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
11
AKTUALNOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Interdyscyplinarne spojrzenie<br />
na przyszłość energetyki<br />
Przed jakimi wyzwaniami staną firmy energetyczne lada dzień? Jakie są oczekiwania rynku<br />
i klientów? Które światowe trendy niedługo staną się standardem w Polsce? Na te pytania oraz<br />
wiele innych odpowiedzi udzielać będą naukowcy i praktycy z kraju oraz zagranicy zaproszeni<br />
do udziału w programie wydarzeń Międzynarodowych Targów Energetyki EXPOPOWER,<br />
odbywających się w dniach 26-28 maja w Poznaniu.<br />
Tegoroczne targi EXPOPOWER odbędą się w nowej formule, w ramach której prezentowana<br />
będzie oferta z zakresu szeroko rozumianego dostarczania energii – zarówno ze źródeł<br />
rozproszonych, jak i konwencjonalnych.<br />
Energi@21 – o trendach i zmianach<br />
Szczególny akcent położony został na potencjał<br />
edukacyjno-biznesowy imprezy, czego<br />
efektem są trzy nowe wydarzenia na EXPO-<br />
POWER <strong>2015</strong>. Pierwszym z nich jest Międzynarodowy<br />
Kongres Naukowo–Przemysłowy<br />
ENERGI@21 współorganizowany<br />
z Polskim Komitetem Energii Elektrycznej<br />
(PKEE) – stowarzyszeniem sektora elektroenergetycznego,<br />
którego działalność koncentruje<br />
się na zagadnieniach związanych<br />
z funkcjonowaniem branży w nowoczesnej<br />
gospodarce rynkowej. Kongres wspierają<br />
polskie grupy energetyczne (m.in. Enea SA,<br />
Energa SA, Tauron S.A, PGE SA, RWE).<br />
Na Energi@21 spotkają się praktycy, eksperci<br />
i naukowcy. W tym gronie na targach<br />
EXPOPOWER odbędzie się dyskusja<br />
o tym, jak dzięki współpracy nauki i biznesu<br />
tworzyć oraz wdrażać innowacyjne rozwiązania.<br />
To nowe forum wymiany myśli uzupełni<br />
ofertę wydarzeń branżowych, w której<br />
ciągle jest jeszcze mało interdyscyplinarnego<br />
spojrzenia na przyszłość energetyki<br />
z punktu widzenia oczekiwań klientów.<br />
Nowe ekspozycje dla branży<br />
Drugim debiutem na tegorocznych EXPO-<br />
POWER będzie przestrzeń specjalna – Salon<br />
pojazdów elektrycznych oraz infrastruktury<br />
ładowania E-MOBILITY. Wydarzenie<br />
ma szansę stać się impulsem do kształtowania<br />
się i rozwoju oferty nowych usług z korzyścią<br />
dla odbiorców energii.<br />
Trzecim, nowym miejscem spotkań świata<br />
biznesu, nauki, polityki, mediów i środowisk<br />
opiniotwórczych na targach będzie Salon<br />
innowacji w energetyce InnoPower. Wydarzenie<br />
dedykowane jest do podmiotów posiadających<br />
ofertę naukowo-badawczą (RD3)<br />
skierowaną do energetyki, m.in. do polskich<br />
szkół wyższych, konsorcjów naukowo-przemysłowych,<br />
instytutów badawczo-rozwojowych,<br />
administracji samorządowej i rządowej<br />
oraz podmiotów europejskich.<br />
Edukacyjną misję Salonu InnoPower uzupełnią<br />
warsztaty w zakresie pozyskiwania<br />
środków na RD3 i program Horyzont 2020,<br />
a także poruszające tematy zarządzania<br />
własnością intelektualną w konsorcjach,<br />
tworzenia konsorcjów i innych podmiotów<br />
wspierających RD3.<br />
Wydarzenia cykliczne<br />
W ramach programu na targach EXPOPO-<br />
WER odbędą się także wydarzenia rok rocznie<br />
cieszące się dużym zainteresowaniem,<br />
jak np. Konferencja Naukowo-Techniczna<br />
Stowarzyszenia <strong>Elektryk</strong>ów Polskich z cyklu<br />
„Instalacje elektryczne niskiego, średniego<br />
i wysokiego napięcia”. Tegoroczna<br />
edycja poświęcona będzie elektroenergetycznym<br />
stacjom i rozdzielnicom średniego<br />
napięcia.<br />
Osoby związane z tematyką „zielonej energii”<br />
z pewnością zainteresują: Forum „Fotowoltaika<br />
dla każdego” oraz seminarium<br />
„Samowystarczalne Energetycznie Gospodarstwo<br />
Agroturystyczne”.<br />
www.expopower.pl<br />
12 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PROMOCJA<br />
AKTUALNOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Nie wyrzucaj<br />
pudełek<br />
po ogranicznikach przepięć!<br />
Zachęcamy do wzięcia udziału w promocji, w której każdy może zdobyć sprzęt RTV,<br />
AGD, elektronarzędzia, galanterię, zabawki i wiele innych. Zbieraj punkty z opakowań<br />
ograniczników przepięć OBO Bettermann, zamawiaj Zestawy Promocyjne.<br />
Gwarantowane Zestawy można mieć już od 200 punktów!<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Jak wziąć udział w Promocji?<br />
Należy odwiedzić stronę www.<br />
obo.pl, na której znajduje się<br />
regulamin, a przede wszystkim<br />
Katalog Zestawów Promocyjnych<br />
(100 pozycji), które można<br />
otrzymać.<br />
Z Katalogu należy wybrać Zestawy<br />
dla siebie.<br />
Kolejnym krokiem są zakupy<br />
produktów objętych promocją –<br />
można tego dokonać u dystrybutorów,<br />
czyli hurtowni elektrycznych<br />
w całym kraju.<br />
Jeżeli użytkownik chce wziąć<br />
udział w Promocji musi wycinać<br />
z opakowań produktów kupony<br />
promocyjne. Kupon promocyjny<br />
to fragment opakowania zawierający<br />
numer katalogowy oraz<br />
fragment hologramu. O ilości<br />
punktów decyduje m.in. cena katalogowa<br />
produktu.<br />
Po zebraniu odpowiedniej liczby<br />
punktów na wybrane Zestawy<br />
Promocyjne należy wydrukować<br />
i wypełnić Zamówienie Zestawu<br />
Promocyjnego znajdujące się<br />
na stronie www.obo.pl.<br />
<br />
Wypełnione Zamówienie Zestawu Promocyjnego<br />
wraz z wyciętymi kuponami<br />
należy przesłać na adres:<br />
OBO Bettermann Polska Sp. z o.o.<br />
02-495 Warszawa<br />
ul. Gierdziejewskiego 7<br />
Promocja<br />
„z OBO zawsze wygrywasz!”<br />
Szczegółowe zasady przydzielania punktów,<br />
wysyłki i otrzymywania Zestawów<br />
dostępne są w Regulaminie Promocji.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
13
NOWOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Dwupolowe testery napięcia<br />
firmy Weidmüller<br />
Nowe dwupolowe testery napięcia z oferty Weidmüller posiadają<br />
certyfikaty zgodności z najnowszymi normami EN/IEC. Ich główne<br />
zalety to:<br />
<br />
<br />
<br />
Gotowość do pracy w każdych warunkach – solidna obudowa<br />
chroni je przed kurzem i wodą, a klasa ochrony IP65 (norma IP<br />
54) zapewnia maksymalne bezpieczeństwo pracy.<br />
Różnorodne opcje testowania – dwupolowe testery oferują optyczny<br />
i akustyczny test napięcia i ciągłości, wskazują kolejność<br />
faz, częstotliwość i obciążenie podłączenia.<br />
Uniwersalne zastosowanie – dzięki szerokiemu zakresowi<br />
pomiarowemu od 0,3 do 690 V, testery napięcia nadają się<br />
<br />
do wszechstronnego zastosowania. Napięcia AC i DC wykrywane<br />
są automatycznie.<br />
Dłuższa żywotność baterii dzięki czujnikowi światła – zintegrowany<br />
czujnik światła wykrywa oświetlenie otoczenia i włącza<br />
podświetlenie wyświetlacza tylko jeśli wokół jest ciemno –<br />
co znacznie wydłuża żywotność baterii.<br />
www.weidmuller.pl<br />
Rozruszniki o zmiennej prędkości – innowacyjne<br />
rozwiązanie w zakresie sterowania silnikami<br />
Firma Eaton<br />
opracowała innowacyjne<br />
rozwiązanie<br />
z zakresu<br />
sterowania<br />
napędami – rozruszniki<br />
o zmiennej<br />
prędkości<br />
VSS (Variable<br />
Speed Starter).<br />
Urządzenia te<br />
łączą łatwość<br />
użytkowania<br />
konwencjonalnych rozruszników o stałej<br />
prędkości z możliwością zmiany prędkości<br />
silnika. Kompaktowe rozruszniki<br />
o zmiennej prędkości Power XL DE1 sta-<br />
Nowe obudowy metalowe<br />
w ofercie firmy NOARK Electric<br />
NOARK Electric wprowadza na rynek<br />
nową linię obudów metalowych, które przystosowane<br />
są do instalowania większej liczby<br />
urządzeń. Obudowy do montażu natynkowego<br />
oznaczono typem MFS, wykonania<br />
podtynkowe oznaczono typem MFF.<br />
Obudowy te znajdują różnego rodzaju<br />
zastosowanie, zarówno w domach, jak<br />
i w przemyśle. Podczas ich projektowania<br />
szczególną uwagę zwrócono na uniwersalność<br />
stosowania obudów – płaskie wykonanie,<br />
innowacyjne rozwiązania techniczne<br />
przystosowujące obudowy do różnorodnych<br />
nowią idealne rozwiązanie dla aplikacji<br />
wymagających zmiennej prędkości<br />
z ograniczonym zakresem innych funkcji.<br />
Firma Eaton oferuje obecnie startery VSS<br />
PowerXL DE1 w dwóch wielkościach. Wersja<br />
wąska 45 mm jest odpowiednia do użytku<br />
z silnikami do 1,5 kW, natomiast wersja<br />
szeroka 90 mm może być używana z silnikami<br />
od 2,2 do 7,5 kW. Oba modele posiadają<br />
zintegrowane funkcje ochrony silnika<br />
jak również termistorowe zabezpieczenie silnika<br />
i zapewniają ochronę przed zwarciem.<br />
Rozruszniki VSS działają bez potrzeby regulacji<br />
czy ustawiania parametrów. Oznacza to,<br />
że wymagają do 80% mniej czasu koniecznego<br />
do uruchomienia w porównaniu do konwencjonalnych<br />
napędów VSD. Rozruszniki<br />
o zmiennej prędkości z serii PowerXL DE1<br />
zostały specjalnie zaprojektowane w celu<br />
zapewnienia maksymalnej dyspozycyjności<br />
instalacji. Model DE1 skonstruowano<br />
z myślą o zminimalizowaniu zbędnych wyzwoleń<br />
(Trip-Free Design). Urządzenie wykrywa<br />
odzyskaną energię zwracaną przez<br />
silnik w różnych sytuacjach – np. takich<br />
gdy rampa hamowania jest zbyt krótka –<br />
i automatycznie wydłuża czas rampy. Nowy<br />
starter zapewnia również funkcje hamowania<br />
DC przed uruchomieniem, co jest szczególnie<br />
użyteczne w instalacjach wentylatorowych<br />
oraz ogranicza częstotliwość przełączania,<br />
aby nie dopuścić do przekroczenia<br />
temperatury krytycznej urządzenia. Funkcja<br />
automatycznego restartu zapewnia ciągłe<br />
działanie silnika po wystąpieniu usterki.<br />
www.eaton.pl<br />
aplikacji, nowoczesny i elegancki wygląd<br />
oraz szeroki dobór akcesoriów. Dużo uwagi<br />
poświęcono tematyce komfortu i łatwości<br />
montażu wewnątrz lub na zewnątrz ścian.<br />
Obudowy zostały wykonane dla stopnia<br />
ochrony IP40. Ich głównym zastosowaniem<br />
jest tworzenie rozdzielnic instalacyjnych.<br />
W oparciu o normy EN 61439-1 oraz<br />
EN 61439-3 możliwy jest montaż i obsługa<br />
obudów przez osoby niewykwalifikowane<br />
elektrycznie. Pod względem liczby modułów<br />
w rzędzie obudowy MFF i MFS<br />
są dostępne w dwóch wersjach: 24 albo 33<br />
moduły, w od 2 do 6 rzędach. Takie wykonanie<br />
pozwala na zainstalowanie od 48 aż<br />
do 198 modułów.<br />
www.noark-electric.pl<br />
14 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
NOWOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Łatwiejszy dostęp do profesjonalnych<br />
rozwiązań w zakresie monitoringu wizyjnego<br />
Dzięki wprowadzeniu na rynek produktów<br />
serii IP 2000, IP 4000 oraz IP 5000, Bosch<br />
Security Systems stworzył kompleksowe<br />
portfolio kamer sieciowych, które zapewnia<br />
małym i średnim przedsiębiorstwom dostęp<br />
do profesjonalnych rozwiązań w zakresie<br />
monitoringu wizyjnego.<br />
Seria produktów sieciowych IP 5000 oferuje<br />
rozdzielczość do pięciu megapikseli,<br />
która ułatwia identyfikację osób i drobnych<br />
szczegółów. Dla zastosowań, w których<br />
koszty są ważniejsze od dużej szczegółowości<br />
archiwizowanych scen, przeznaczona<br />
jest seria produktów IP 4000 o rozdzielczości<br />
720p. Z kolei seria IP 2000 jest idealna<br />
dla niedużych punktów detalicznych, ponieważ<br />
obejmuje rozwiązania 2 w 1, które<br />
łączą pasywny czujnik podczerwieni (PIR)<br />
oraz sieciową kamerę dozorową 720p HD,<br />
gwarantując łatwe wykrywanie zdarzeń lub<br />
obecność osób niepowołanych, w ciągu dnia<br />
i w nocy.<br />
Wszystkie kamery są wyposażone w technologię<br />
Content Based Imaging Technology<br />
(CBIT), która dostosowuje ustawienia kamery<br />
do zawartości sceny. Kamery są kompatybilne<br />
z paletą programów i rozwiązaniami<br />
rejestracyjnymi firmy Bosch oraz<br />
wielu innych producentów.<br />
www.boschsecurity.com/HDSecurity<br />
Układ bezprzerwowy UPS-DC firmy Weidmüller<br />
Podtrzymanie zasilania automatyki 24 V DC - do 30 minut dla prądu 40 A<br />
Układ bezprzerwowy UPS-DC firmy<br />
WEID MÜLLER zapewnia wysokiej klasy<br />
zasilanie 24 V DC dla systemów automatyki.<br />
Niezawodne UPS-DC zapobiegają<br />
kosztowym przestojom maszyn i systemów.<br />
Przez określony czas utrzymują funkcje<br />
bezpieczeństwa systemu, kontroli procesów<br />
i komunikacji. Bezobsługowe moduły buforowe<br />
są idealne do niwelowania chwilowych<br />
przerw zasilania w zakresie od kilku<br />
do 100 milisekund. W zależności od zastosowania,<br />
klienci otrzymują żywotność urządzenia<br />
do 10 lat.<br />
Jednostka sterująca UPS, wraz z powiązanymi<br />
modułami akumulatorowymi i jednostką<br />
zasilającą tworzy kompletny układ<br />
Funkcjonalne i ergonomiczne szafy teleinformatyczne MMC<br />
C&C Partners wprowadza nowe szafy teleinformatyczne.<br />
Ich producentem jest francuska firma Multimedia<br />
Connect (MMC), wchodząca w skład grupy<br />
TKH. Od stycznia w ofercie C&C Partners są dostępne<br />
trzy nowe serie szaf stojących 19” w wersji Classic,<br />
Technic i Server.<br />
Szafy mają stylowy, nowoczesny design i elegancki wygląd.<br />
Jednak o ich wysokich walorach użytkowych decyduje<br />
konstrukcja i funkcjonalność. Główne cechy to:<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
stabilna konstrukcja przy pełnym obciążeniu<br />
wygodna i szybka obsługa urządzeń, również gdy<br />
do szafy dołączone są urządzenia końcowe<br />
konstrukcja szaf zapewnia szybkie rozprowadzenie<br />
kabli krosowych<br />
wysokość 45 i 47U<br />
<br />
zwiększona nośność, co umożliwia montaż coraz<br />
cięższych serwerów<br />
<br />
skuteczniejsza wentylacja w postaci perforacji<br />
o 80% przewiewności<br />
Ponadto unikalną cechą szaf MMC jest zwiększona<br />
pojemność 59U (47U na racku i 12U po bokach<br />
w pionie). Nowe szafy MMC wyróżniają się również<br />
funkcjonalnością – łatwy dostęp do kabli, komplementarnością<br />
– producent zapewnia wspólny osprzęt<br />
dodatkowy do wszystkich trzech serii szaf oraz elastycznością<br />
konfigurowania i rozbudowy, co przekłada<br />
się na możliwość dowolnej aranżacji i utrzymania<br />
logicznego porządku elementów zamontowanych<br />
w szafie.<br />
www.ccpartners.pl<br />
UPS-DC, zapewniający bezpieczny i niezawodny<br />
sposób na potrzymanie zasilania<br />
w przypadku dłuższych (powyżej 1 sek.)<br />
awarii sieci zasilającej. Moduły akumulatorowe<br />
dostarczają, w zależności od potrzeb,<br />
prąd do 40 A przez 30 minut lub 1 A przez 30<br />
godzin. Funkcja ładowania z kompensacją<br />
temperatury otoczenia zapewnia długą żywotność<br />
akumulatorów. Pięć modułów akumulatorowych<br />
w zakresie od 1,3 do 17 Ah<br />
zapewnia dopasowanie do różnych potrzeb<br />
użytkownika. Układ UPS-DC może być zainstalowany<br />
na szynie DIN przylegle do siebie<br />
tak, że zajmuje jedynie szerokość 66 mm.<br />
Certyfikaty TÜV i cURus oraz aprobaty<br />
cULus ułatwiają korzystanie z tych produktów<br />
na całym świecie.<br />
www.weidmuller.pl<br />
16 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
NOWOŚCI<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Linia PURE w systemie TEM Modul<br />
– estetyka i funkcjonalność<br />
REKLAMA<br />
System Modul wprowadzony na polski rynek przez dystrybutora<br />
słoweńskiej marki TEM, to uniwersalny osprzęt pasujący zarówno<br />
do tradycyjnej puszki Ø 60, jak i puszek modułowych systemowych.<br />
Dzięki łącznikom bistabilnym i łącznikom chwilowym<br />
(dzwonkowym) system Modul doskonale sprawdza się w „inteligentnych<br />
instalacjach”. Idealnie współpracuje ze sterownikami<br />
PLC, F&F oraz innymi producentami automatyki domowej.<br />
Wśród trzech linii wzorniczych na uwagę zasługuje linia PURE.<br />
Jest ona skierowana jest do najbardziej wymagających użytkowników<br />
ceniących sobie zarówno niezwykłą estetykę i funkcjonalność,<br />
jak i wysoką jakość oraz naturalność użytych materiałów.<br />
Ramki PURE wykonane są z naturalnych materiałów, takich jak<br />
szkło, metal lub drewno. Materiały te występują w różnych kolorach<br />
i z różnymi fakturami, tak aby każdy mógł dobrać odpowiedni<br />
produkt dla swojego wnętrza.<br />
www.TEM.com.pl<br />
Nowa seria lamp LED<br />
w ofercie SOLIQ<br />
Firma SOLIQ poszerza ofertę lamp ulicznych o serię SOLIQ<br />
SH. Charakteryzują się one oryginalną formą. Mogą być stosowane<br />
do oświetlania dróg, ulic i parkingów.<br />
Lampy zapewniają szeroki zakres wariantów dystrybucji światła.<br />
Zakres mocy wynosi 35, 60 i 90 W. Dostęp do zasilania jest łatwy,<br />
nie wymaga bowiem konieczności demontażu lampy. Regulacja<br />
kąta mocowania jest płynna, od 0 do 90 stopni. W lampach zastosowane<br />
są diody CREE oraz Samsunga. Lampy mają klasę szczelności<br />
IP 66 oraz odporność mechaniczną IK08.<br />
www.soliq.pl<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
17
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Nowoczesne liczniki<br />
energii elektrycznej<br />
W elektronicznych licznikach energii elektrycznej elementy mechaniczne i indukcyjne<br />
zastąpiono mikroprocesorem i wyświetlaczami LCD natomiast pomiar natężenia prądu<br />
bazuje na przekładnikach pomiarowych. Na uwagę zasługują szerokie możliwości<br />
w zakresie przesyłu danych.<br />
Istotną cechą cyfrowych liczników<br />
z wyświetlaczami jest wysoka precyzja<br />
pomiaru oraz niezawodność i stabilność<br />
pracy. W zależności od modelu<br />
urządzenia tego typu przeznaczone<br />
są do instalacji jedno- i trójfazowych.<br />
Niektóre modele mogą przeprowadzić<br />
pomiar innych wielkości takich<br />
jak np. wartości chwilowe prądu i napięcia.<br />
Należy podkreślić, że rozbudowane<br />
liczniki energii elektrycznej<br />
są nieodzownym elementem instalacji<br />
elektrycznej obiektów współdzielonych<br />
takich jak biura, fabryki,<br />
sklepy, domy wielorodzinne itp.<br />
Specjalne liczniki zaprojektowano<br />
z myślą o pracy z instalacjami fotowoltaicznymi.<br />
W modelach tego typu<br />
uwzględniono wyjścia impulsowe,<br />
które znajdują zastosowanie w systemach<br />
zdalnego odczytu i rozliczania<br />
energii elektrycznej.<br />
Fot. 1.<br />
Niejednokrotnie zastosowanie<br />
znajdują liczniki przedpłatowe.<br />
Fot.: Apator<br />
Cechy liczników<br />
Interesujące rozwiązanie stanowią<br />
liczniki, które pozwalają nie tylko<br />
na pomiar energii elektrycznej<br />
ale również na cyfrową transmisję<br />
danych. Bardzo często urządzenia<br />
tego typu znajdują zastosowanie<br />
w rozliczeniach między zakładami<br />
energetycznymi, a także przy kontrolowaniu<br />
procesów produkcyjnych.<br />
Dodatkowo niektóre modele wyposażono<br />
w nadajnik radiowy, który umożliwia<br />
przesyłanie danych bezprzewodowo.<br />
Przydatna okaże się możliwość włączenia<br />
licznika do sieci Ethernet. Rozbudowana<br />
funkcjonalność urządzenia pozwala<br />
na wyświetlanie kodu odbiorcy. Oprócz<br />
tego na ekranie wyświetlacza użytkownik<br />
jest informowany o aktualnej dacie, czasie<br />
rzeczywistym oraz dniach świątecznych.<br />
Do pamięci zapisywane są podziały doby<br />
na strefy czasowe z uwzględnieniem dni<br />
wolnych. W sposób automatyczny zamykają<br />
się okresy obrachunkowe w podanym<br />
dniu miesiąca o określonej godzinie lub<br />
na żądanie. Informacje dotyczące wielkości<br />
energii czynnej strefach czasowych i sumarycznej,<br />
energii na zakończenie okresu<br />
obrachunkowego, daty i czasu zamknięcia<br />
okresu obrachunkowego mogą być wyświetlane<br />
na przemian. Oprócz tego możliwe<br />
jest wyświetlanie mocy maksymalnej<br />
uśrednionej, a także mocy kumulowanej.<br />
Dostępne na rynku liczniki typu cechują<br />
się odpornością na działanie pól magnetycznych.<br />
W zakresie interfejsów komunikacyjnych<br />
istotna jest możliwość wymiany<br />
danych w standardzie RS-485/232/Modbus.<br />
Funkcjonalność<br />
Dostępne na rynku liczniki trójfazowe pozwalają<br />
na pomiar energii czynnej oraz<br />
biernej w układach bezpośrednich, półpośrednich<br />
lub pośrednich o jednokierunkowym<br />
lub dwukierunkowym przepływie<br />
energii. Przeprowadzany jest pomiar i rejestracja<br />
dziesięciu najwyższych wartości<br />
uśrednionych mocy czynnych dla kierunku<br />
poboru i oddawania. Oprócz tego są mierzone<br />
i rejestrowane nadwyżki mocy czynnej,<br />
wyznaczonej z dziesięciu mocy maksymalnych<br />
dla określonego kierunku poboru.<br />
Licznik samoczynnie sygnalizuje niewłaściwy<br />
kierunek wirowania faz.<br />
Typowe urządzenie przeprowadza pomiar<br />
i rejestrację energii elektrycznej w czterech<br />
strefach czasowych. Ręczne zamykanie<br />
okresu rozliczeniowego może odbywać się<br />
18 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: F&F Filipowski<br />
Fot. 2.<br />
Niektóre modele liczników zajmują<br />
rozmiar jednego modułu<br />
na szynie TS.<br />
za pośrednictwem programu narzędziowego<br />
i głowicy optycznej lub za pomocą<br />
mechanicznego przycisku przystosowanego<br />
do plombowania. W pamięci licznika<br />
mogą być przechowywane wyniki pomiarów<br />
z ciągu ostatnich kilkudziesięciu dni.<br />
Przewijanie informacji na ekranie odbywa<br />
się przy pomocy przycisku, który dostępny<br />
jest na płycie czołowej licznika. Urządzenie<br />
przeprowadza pomiar i prezentację<br />
wielkości napięcia, prądu, mocy czynnej<br />
i częstotliwości. Użytkownik za pomocą<br />
odpowiedniej sygnalizacji informowany<br />
jest o zdarzeniach takich jak otwarcie osłony<br />
skrzynki zaciskowej licznika czy też<br />
zadziałanie polem magnetycznym. Rejestrowany<br />
jest zanik napięcia pomiarowego.<br />
Oprócz tego w pamięci licznika przechowywane<br />
są informacje na temat zdarzeń<br />
dotyczących parametryzowania urządzenia.<br />
Automatycznie przeprowadzana jest identyfikacja<br />
zaprogramowanej grupy taryfowej.<br />
Wyjście przekaźnikowe może być użyte<br />
do sterowania urządzeniem zewnętrznym.<br />
Nowoczesne liczniki energii elektrycznej<br />
przeznaczone do sieci jednofazowych stanowią<br />
urządzenia elektroniczne o niewielkich<br />
rozmiarach. Typowy licznik pozwala<br />
na pomiar energii czynnej w układach<br />
bezpośrednich. W niektórych modelach<br />
uwzględnia się zegar czasu rzeczywistego,<br />
dzięki któremu możliwe jest rozliczanie<br />
w taryfach wielostrefowych. Ważną cechę<br />
dostępnych na rynku liczników stanowi<br />
modułowa konstrukcja, dzięki której system<br />
jest dostosowany do indywidualnych<br />
wymagań użytkownika i instalacji. Zastosowanie<br />
znajduje również wyłącznik mocy.<br />
W niektórych modelach konstruktorzy<br />
przewidzieli układ zasilania bateryjnego,<br />
który zapewnia możliwość odczytu informacji<br />
z wyświetlacza w przypadku zaniku<br />
napięcia pomiarowego. Zegar czasu rzeczywistego<br />
zasilany jest z wymiennej baterii.<br />
Należy podkreślić, że baterie mogą być wymieniane<br />
bez konieczności zrywania plomb<br />
legalizacyjnych.<br />
Przesył danych<br />
Nabyć można sterowniki komunikacyjne<br />
pozwalające na przesyłanie danych za pomocą<br />
sieci GSM/GPRS. Istotną cechą rozwiązań<br />
tego typu jest zmienne opóźnienie<br />
pomiędzy wysłaniem zapytania a odpowiedzią.<br />
Najczęściej wynosi ono około kilku<br />
sekund. Za cykliczny odczyt czytników<br />
oraz za rejestrowanie danych odpowiedzialny<br />
jest serwer komunikacyjny. W praktyce<br />
licznik komunikuje się z siecią GSM na dwa<br />
sposoby. Pierwszy z nich stanowi połączenie<br />
radiowe za pomocą lokalnej jednostki<br />
komunikacyjnej GPRS, która dołączona<br />
jest do serwera poprzez łącze RS-232. Inny<br />
sposób stanowi przewodowe połączenie<br />
łączem stałym z operatorem GSM, udostępniającym<br />
usługę GPRS na rzecz klienta.<br />
W tym drugim rozwiązaniu istotny jest<br />
brak interfejsu radiowego łączącego z serwerem,<br />
co nie podnosi kosztu usługi GPRS.<br />
Ważne są przy tym krótsze czasy opóźnienia<br />
transmisji. W obu przypadkach dla<br />
zapewnienia wymiany danych istotne jest<br />
aby operator sieci GSM udostępnił użytkownikowi<br />
tzw. APN (Access Point Number)<br />
logicznie odpowiadający wirtualnej<br />
sieci prywatnej, gdzie użytkownik korzysta<br />
z przypisanej mu przestrzeni adresowej IP<br />
oraz stosuje sztywne adresy IP.<br />
Istotną cechą cyfrowych liczników z wyświetlaczami jest wysoka precyzja<br />
pomiaru oraz niezawodność i stabilność pracy.<br />
Na rynku nabyć można specjalne modemy<br />
bardzo często używane w przemyśle, które<br />
przeznaczone są do zdalnego odczytu<br />
danych pomiarowych z liczników energii<br />
elektrycznej za pomocą sieci telefonicznej<br />
PSTN lub złączy dzierżawionych jednoparowych.<br />
Tego typu systemy wymiany danych<br />
bazują na interfejsie pętli prądowej.<br />
Fot. 3.<br />
Fot.: Pafal<br />
W oferowanych na rynku licznikach<br />
na uwagę zasługują szerokie<br />
możliwości w zakresie wymiany<br />
danych.<br />
Przesłane mogą być zarówno pełne dane<br />
w określonym przedziale czasowym jak<br />
i informacje o charakterze bieżącym i archiwalnym.<br />
Liczniki z przedpłatą<br />
Dostępne na rynku systemy rozliczania pozwalają<br />
na realizowanie sprzedaży przedpłatowej<br />
energii elektrycznej. W takim<br />
rozwiązaniu podstawą rozliczenia z odbiorcami<br />
jest pobieranie opłaty za energię<br />
elektryczną przed jej zużyciem. Odbiorca<br />
zużywa tylko taką ilość energii elektrycznej,<br />
za którą wcześniej zapłacił. Celem<br />
uzyskania dostępu do zakupionej energii<br />
konieczne jest wpisanie kodu do licznika.<br />
Energia może być zakupiona w placów-<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
19
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Ważną cechą dostępnych na rynku liczników jest modułowa konstrukcja,<br />
dzięki której system jest dostosowany do indywidualnych wymagań użytkownika<br />
i instalacji.<br />
alarmu. Tym sposobem użytkownik zyskuje<br />
możliwość zaplanowania kolejnego<br />
poboru energii i określonej ilości. Operator<br />
zostanie poinformowany w momencie<br />
gdy ilość energii, która pozostała do wy-<br />
kach wyznaczonych przez zakład energetyczny<br />
lub w tzw. energomatach, stanowiących<br />
samoobsługowe miejsca zakupu<br />
energii elektrycznej. Zakupu energii można<br />
również dokonać bazując na transakcjach<br />
elektronicznych. Na typowy system<br />
przedpłatowy składa się kilka elementów.<br />
Istotną rolę odgrywa karta szyfrująca. Jest<br />
ona przeznaczona do generowania kodów,<br />
które odpowiadają zarówno wielkości zakupionej<br />
energii jak i wybranym parametrom<br />
technicznym. Karta jest instalowana<br />
na serwerze dystrybutora energii. W systemie<br />
przedpłatowym istotną rolę odgrywa<br />
program, który służy jako baza klientów<br />
systemu. Liczniki uwzględniane w systemach<br />
przedpłatowych stanowią urządzenie<br />
jedno- lub trójfazowe. Urządzenia tego<br />
Fot.: F&F Filipowski<br />
Fot. 4.<br />
Niemal standard stanowią wyświetlacze<br />
LCD.<br />
Fot.: Apator<br />
Fot. 5.<br />
Nowoczesne liczniki energii elektrycznej<br />
są w stanie mierzyć kilka<br />
parametrów sieci łącznie z parametrami<br />
dotyczącymi jakości<br />
zasilania.<br />
typu nie przewidują ruchomych części mechanicznych.<br />
O poborze prądu użytkownika<br />
informuje dioda LED.<br />
Istnieje możliwość skonfigurowania ograniczenia<br />
wartości pobieranego prądu<br />
na przykład w stosunku do wartości jaka<br />
została przewidziana w umowie. W przypadku<br />
przekroczenia poboru prądu o określonej<br />
wartości na wyświetlaczu pojawia<br />
się odpowiedni komunikat. Jeżeli natomiast<br />
w określonym czasie przeciążenie nie ustąpi<br />
zostają odłączone wszystkie odbiorniki.<br />
Oprócz ograniczenia prądowego uwzględnić<br />
można również ograniczenie mocy.<br />
W niektórych systemach projektanci<br />
uwzględnili szereg przydatnych funkcji.<br />
Skorzystać można chociażby z limitu<br />
Fot.: Pafal<br />
Zaawansowane liczniki pozwalają nie tylko na pomiar energii elektrycznej,<br />
ale również na cyfrową transmisję danych. Tego typu rozwiązania<br />
znajdują zastosowanie w rozliczeniach między zakładami<br />
energetycznymi, a także przy kontrolowaniu procesów produkcyjnych.<br />
Fot. 6.<br />
W elektronicznych licznikach energii<br />
elektrycznej elementy mechaniczne<br />
i indukcyjne zastąpiono mikroprocesorem<br />
i wyświetlaczami<br />
LCD natomiast pomiar natężenia<br />
prądu bazuje na przekładnikach<br />
pomiarowych.<br />
20 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
REKLAMA<br />
Fot.: Pafal<br />
Fot. 7.<br />
Dzięki specjalnym modułom liczniki są w stanie przesyłać<br />
dane w technologii GSM/GPRS.<br />
korzystania będzie mniejsza od nastawionej wcześniej wartości.<br />
Niektóre modele liczników są również w stanie prognozować<br />
okres zużycia energii o określonej ilości, co pozwoli<br />
na odpowiednio wczesne uwzględnienie kolejnego zakupu.<br />
Dostępne na rynku systemy przedpłatowe przewidują również<br />
możliwość pracy wielotaryfowej.<br />
Zarządca systemu przedpłatowego może uwzględnić debet, czyli<br />
wykorzystanie przez odbiorcę większej ilości energii, niż ta która<br />
została zakupiona.<br />
W nowoczesnych systemach przedpłatowej dystrybucji prądu<br />
uwzględnia się funkcje blokady. Mają one na celu zapewnienie<br />
ochrony przed wprowadzaniem niewłaściwych kodów i nielegalnym<br />
poborem prądu. W przypadku wprowadzenia do licznika<br />
pięciu niewłaściwych kodów na czas jednej godziny zostaje zablokowana<br />
możliwość wprowadzenia kolejnych kodów.<br />
Podsumowanie<br />
Kilka ważnych czynników należy uwzględnić na etapie montażu<br />
liczniki energii elektrycznej. Wiele z nich wynika z przepisów<br />
prawa. Przede wszystkim trzeba zadbać, aby licznik był zainstalowany<br />
w miejscu wygodnym do odczytu. Najczęściej jest<br />
to skrzynka złącza umieszczona w linii ogrodzenia. Może to być<br />
również zewnętrzna ściana budynku. Niektóre liczniki przeznaczone<br />
są do rozliczania zarówno w taryfie jedno- jak i dwustrefowej.<br />
Takie rozwiązanie jest szczególnie przydatne jeżeli nasz<br />
dom będzie ogrzewany za pomocą pieców akumulacyjnych.<br />
P. H. U. BŁYSK Sp. j. Tomaszów Maz.<br />
ELECTROCONTACT<br />
Łódź<br />
P.H.U.P. „ELEKTRO-MAD,, Sp. j.<br />
Zawiercie<br />
P.P.U.H ELEKTROSTAN H.M. OŁDZIEJ<br />
Bydgoszcz<br />
ELHURT PLUS Sp.z o.o. Sp. K.<br />
Myślenice<br />
PHU El-SUR<br />
Szprotowa<br />
PHU ELTRIM S.C.<br />
Strzegom<br />
PPU EUROKABEL-PROREM Sp.z o.o.<br />
Sarachowice<br />
Biuro Handlowo-Usługowe GRAP<br />
Leszno<br />
K&M Elektro S.C.<br />
Jaworzno<br />
MASKON-HURT Sp.z o.o. Sp. K.<br />
Katowice<br />
Hurtownia Artykułów Elektrycznych Alina Mielcarek Sp. j Ostrów Wlkp.<br />
Hurtownia Artykułów Elektrycznych PORTOWA Sp. j<br />
Malbork<br />
KURCZOBA I Sp. j.<br />
Łódź<br />
Hurtownia Artykułów Elektrycznych ELEKTRA Sp. j.<br />
Zabrze<br />
Elektrohurt Sp.z o.o.<br />
Bielany Wrocławskie<br />
DUX<br />
Turek<br />
Light Prestige Sp.z o.o. Sp. K.<br />
Skawina<br />
PPHU <strong>Elektryk</strong><br />
Kłobuck<br />
PHU AW Skonieczni<br />
Sochaczew<br />
Instalatorstwo Elektryczne TERMIK S.C.<br />
Kwilcz<br />
"ALKAN" S.C.<br />
Wrocław<br />
ELECTRIC Sp. j.<br />
Gdańsk<br />
Elektro-System Hurtownie Elektrotechniczna<br />
Wągrowiec<br />
Hurtownia Elektryczna<br />
Kraków<br />
Alfa-bis Sp. Z o.o.<br />
Oława<br />
P.H.U. Elmix<br />
Rydułtowy<br />
Damian Żabicki<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
21
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Prąd ze słońca<br />
Parę słów o panelach fotowoltaicznych<br />
Instalacje fotowoltaiczne są oparte najczęściej o jeden z dwóch podstawowych rodzajów<br />
modułów – mono- lub polikrystalicznych. Wybór należy uzależnić m.in. od projektu instalacji,<br />
jej wielkości, pożądanej mocy oraz oczywiście – od możliwości finansowych inwestora.<br />
Podpowiadamy, czym różnią się poszczególne rozwiązania oraz jak dobrać komponenty<br />
systemu.<br />
Więcej<br />
o systemach<br />
fotowoltaicznych<br />
przeczytasz<br />
na<br />
www.fachowy<br />
elektryk.pl<br />
Fot.: Electricom Engineering<br />
Fot. 1.<br />
Popularne na zachodzie Europy farmy fotowoltaiczne coraz częściej powstają również nad Wisłą.<br />
Fotowoltaika to, najprościej mówiąc,<br />
metoda polegająca na przetwarzaniu<br />
promieniowania słonecznego<br />
na energię elektryczną, wykorzystująca<br />
do tego efekt fotowoltaiczny. W skrócie<br />
główne elementy układu to inwertery<br />
oraz moduły (czasami nazywane<br />
panelami) fotowoltaiczne. Moduł fotowoltaiczny<br />
generuje napięcie i natężenie<br />
prądu stałego, stanowi swego rodzaju<br />
układ pojedynczych ogniw fotowoltaicznych.<br />
Monokrystaliczne<br />
W ogniwach fotowoltaicznych stosuje się<br />
trzy rodzaje krzemu. Za najlepszy jakościowo<br />
uznaje się krzem monokrystaliczny.<br />
Charakteryzuje się on najwyższymi sprawnościami<br />
(średnio ok. 17-18%) i stosunkowo<br />
niskim współczynnikiem spadku wydajności<br />
wraz ze wzrostem temperatury. Jednorodne<br />
rozmieszczenie atomów w materiale<br />
pozwala na efektywny przepływ elektronów.<br />
Moduły monokrystaliczne wyróżnia<br />
ponadto niższy spadek sprawności wraz<br />
z użytkowaniem niż np. w polikrystalicznych.<br />
Poznamy je po ciemnoniebieskiej,<br />
czasami nawet czarnej barwie.<br />
22 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Czy polikrystaliczne?<br />
Z kolei moduły polikrystaliczne osiągają<br />
nieco niższe sprawności – do 15%. Z drugiej<br />
strony instalacje fotowoltaiczne oparte<br />
na tej technologii są tańsze, z uwagi na łatwiejszą<br />
produkcję. Tym samym są bardzo<br />
popularne (szacuje się, że prawie 50%<br />
zainstalowanych modułów opartych jest<br />
na krzemie polikrystalicznym). Krzem polikrystaliczny<br />
nie ma już tak jednorodnej<br />
struktury, składa się z małych kryształków<br />
lub ziaren, przepływ elektronów pomiędzy<br />
atomami nie jest już tak idealny. O ile<br />
więc w moduły monokrystaliczne warto<br />
zainwestować przede wszystkim przy<br />
ograniczonej powierzchni (połaci, działki),<br />
o tyle moduły polikrystaliczne będą dobrym<br />
rozwiązaniem przy większym dachu<br />
– wtedy niższą sprawność zrekompensuje<br />
nam większa ilość modułów. Tego rodzaju<br />
urządzenia mają zazwyczaj jasnoniebieską<br />
barwę, często widoczne są też krawędzie<br />
kryształów.<br />
Jednym z rodzajów modułów polikrystalicznych<br />
są układy multikrystaliczne – popularne<br />
na rynku za sprawą dobrych parametrów<br />
technicznych i całkiem atrakcyjnej<br />
ceny. Dostępne są również ogniwa krzemowe<br />
produkowane w technologii taśmowej,<br />
których sprawność jest gorsza od multikrystalicznych<br />
– są jednak od nich tańsze.<br />
Cienkowarstwowe, amorficzne<br />
Należy wspomnieć również o krzemie<br />
amorficznym, czyli panelach cienkowarstwowych<br />
(zbudowanych z cieniutkich ogniw).<br />
Co prawda, materiał nie ma już budowy<br />
krystalicznej (brak jest wyróżniających<br />
się ogniw, materiał tworzy zwartą formację<br />
o barwie od ciemnobordowej do czarnej)<br />
i zawiera znaczną ilość defektów strukturalnych,<br />
jednak jego zastosowanie jest bardzo<br />
opłacalne – jest stosunkowo tani.<br />
W porównaniu do rozwiązań krzemowych<br />
charakteryzuje się niskim wskaźnikiem<br />
sprawności. Zaletą modułów amorficznych<br />
jest z kolei bardzo niski wskaźnik spadku<br />
mocy wraz ze wzrostem temperatury<br />
– z tego powodu niejednokrotnie wykorzystuje<br />
się zamiast nich moduły hybrydowe,<br />
oparte na połączonych ogniwach krzemu<br />
amorficznego i mikrokrystalicznego. Dzięki<br />
temu uzyskuje się poprawę sprawności oraz<br />
zwiększenie wydajności w słabych warunkach<br />
oświetlenia.<br />
Moduły amorficzne częściej niż w standardowych<br />
instalacjach wykorzystuje się w systemach<br />
fotowoltaicznych zintegrowanych<br />
z budownictwem, czyli np. specjalnych<br />
fasadach pozyskujących promieniowanie<br />
świetlne i pozwalających na produkcję prądu.<br />
Są dość lekkie i elastyczne, dzięki czemu<br />
nie potrzebują dodatkowych wzmocnień<br />
czy ramy. Charakteryzują się jednak stosunkowo<br />
krótką żywotnością – ok. 10 lat.<br />
Oprócz tego na rynku znajdziemy urządzenia,<br />
w których rolę materiału półprzewodnikowego<br />
pełni mieszanka miedzi, indu,<br />
galu i selenu bądż miedzi, indu i selenu lub<br />
tullerek kadmu – wyróżniają się dość umiarkowaną<br />
sprawnością.<br />
Jak wybrać?<br />
Jaka technologia będzie więc odpowiednia<br />
do danej inwestycji? Pod uwagę musimy<br />
wziąć dostępną powierzchnię, charakterystykę<br />
miejsca montażu i jego otoczenia,<br />
sprawność oraz moc, jaką musi mieć system.<br />
Ogniwa monokrystaliczne sprawdzą<br />
się przy mocach 150-180 W na jeden panel<br />
fotowoltaiczny (tzn. zestaw umocowanych<br />
wzajemnie modułów), a polikrystaliczne<br />
są stosowane najczęściej przy mocach<br />
do 150-180 W na panel. Według wyliczeń<br />
producentów w standardowej powierzchni<br />
1 m x 1,7 m panel polikrystaliczny ma moc<br />
ok. 250 W, z kolei monokrystaliczny –<br />
ok. 280 W. Najbardziej wydajne moduły<br />
wykonane w zaawansowanej technologii<br />
osiągają sprawność ponad 21% i przy takiej<br />
powierzchni osiągają moc nawet 345 W.<br />
Ponadto przed doborem poszczególnych<br />
parametrów systemu i montażem należy<br />
sprawdzić, czy połać dachowa jest skierowana<br />
maksymalnie na południe oraz czy<br />
żadne inne obiekty na działce lub sąsiednie<br />
budynki nie będą zacieniać powierzchni<br />
modułów. W instalacjach fotowoltaicznych<br />
świetnie sprawdzają się dachy o nachyleniu<br />
30-40 st., jednak systemy montowane<br />
na połaci płaskiej lub na gruncie wykorzystują<br />
specjalne podpory, ramy montażowe.<br />
Odpowiednie nachylenie i ukierunkowanie<br />
sprawia, że generatory uzyskują najlepsze<br />
nasłonecznienie w skali roku.<br />
Konfiguracja<br />
komponentów systemu<br />
Ogniwa fotowoltaiczne, czyli podstawowe<br />
jednostki składowe modułów, pod wpływem<br />
promieniowania słonecznego podlegają<br />
efektowi fotowoltaicznemu. Powstały<br />
w ten sposób prąd stały zostaje następnie<br />
przekształcony przez inwerter (inaczej falownik)<br />
na prąd zmienny o parametrach,<br />
które pozwalają na jego wykorzystanie<br />
w sieci publicznej. Aby prawidłowo dobrać<br />
inwerter do danego generatora fotowoltaicznego<br />
oraz skonfigurować długość<br />
przyłączanych do niego łańcuchów, należy<br />
określić przede wszystkim moc całkowitą<br />
generatora fotowoltaicznego oraz liczbę<br />
modułów fotowoltaicznych. Jeśli w projek-<br />
Fot.: Electricom Engineering<br />
Fot. 2.<br />
Fot. 3.<br />
Przy wyborze pod uwagę bierzemy<br />
m.in. dostępną powierzchnię,<br />
charakte rystykę miejsca montażu<br />
i jego otoczenia.<br />
Przykład montażu na płaskiej<br />
połaci.<br />
Fot.: Caldoris Polska<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
23
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot. 4.<br />
Jeśli nie chcemy obciążać połaci dachowej, panele fotowoltaiczne możemy zamontować<br />
na gruncie.<br />
Fot.: Electricom Engineering<br />
cie mamy zaznaczoną moc, jaką osiągnąć<br />
powinna instalacja, to wyliczamy liczbę<br />
modułów, jaką należy zamontować, aby<br />
uzyskać dane parametry. W innym wypadku<br />
przemnażamy liczbę modułów możliwych<br />
do zainstalowania w danych warunkach<br />
przez ich moc nominalną.<br />
Jednocześnie bierzemy pod uwagę specyfikę<br />
inwestycji, tzn. powierzchnię dachu/gruntu<br />
(czy na pewno ta liczba modułów zmieści się<br />
w dostępnym miejscu?) oraz elementy, które<br />
mogłyby zaciemnić instalację fotowoltaiczną,<br />
jak kominy, drzewa czy inne budynki.<br />
Po określeniu mocy generatora oraz liczby<br />
modułów, musimy dobrać moc inwertera<br />
lub inwerterów. Najczęściej ustala się<br />
ją na poziomie 85 – 100% mocy generatora,<br />
nie możemy jednak zapomnieć m.in.<br />
o ograniczeniach związanych z ekspozycją<br />
EKSPERT Fachowego<br />
<strong>Elektryk</strong>a<br />
Parę słów o kosztach<br />
Ireneusz Wiecha<br />
specjalista ds. fotowoltaiki<br />
Caldoris Polska<br />
Najbardziej powszechnie stosowaną<br />
technologią ogniw fotowoltaicznych<br />
jest technologia krzemu poli i monokrystalicznego.<br />
Jednocześnie zakup<br />
modułów stanowi największy koszt<br />
instalacji całego zestawu fotowoltaicznego<br />
w domu jednorodzinnym.<br />
Ich udział procentowy w kosztach instalacji<br />
zależy w dużej mierze od jej<br />
wielkości – przy małych instalacjach<br />
w stosunku procentowym moduły<br />
PV będą stanowić około 40% całości<br />
kosztów, w większych będzie<br />
się to rozkładało i dochodziło nawet<br />
do 50%. Jeśli chodzi o rodzaje paneli<br />
PV, droższe są moduły monokrystaliczne<br />
w porównaniu z polikrystalicznymi,<br />
jest to spowodowane wyższymi kosztami produkcji oraz<br />
lepszą sprawnością. Przykładowa różnica kosztów wynosi około<br />
200 zł w zależności od producenta.<br />
Jeśli chodzi o koszty eksploatacyjne to są dość trudne do oszacowania<br />
– ich wielkość uzależnia się od jakości komponentów.<br />
Kolejnym punktem na liście kosztów jest falownik, zazwyczaj<br />
jego koszt stanowi 25% ogółu kosztów. W tym przypadku zasada<br />
jest bardzo prosta – wraz ze wzrostem mocy, procentowy<br />
koszt inwerterów może spaść do poziomu 15%.<br />
Ostatnim punktem są systemy montażowe - tu podział zaznacza<br />
się w jasny sposób, najtańsze są systemy montażowe<br />
na dach skośny, znacznie drożej wychodzą na dach płaski lub<br />
grunt; różnica może wynosić nawet 50%.<br />
Pierwsze koszty pozakupowe związane są z przeglądami (co najmniej<br />
raz na 5 lat) i wahają się w przedziałach kilkuset złotych.<br />
Z kolei uzysk energetyczny instalacji fotowoltaicznej zależy<br />
przede wszystkim od warunków atmos ferycznych, w których<br />
będzie ona pracowała. Na obszarze Polski średnie wartości<br />
rocznego nasłonecznienia w zależności od regionu wahają się<br />
od 1000 do 1160 kWh/m².<br />
przychody [PLN]<br />
Istotnym parametrem z punktu widzenia ekonomiki inwestycji<br />
jest oczywiście ilość energii elektrycznej, którą instalacja fotowoltaiczna<br />
produkuje w jednostce czasu. Średnia roczna produkcja<br />
instalacji fotowoltaicznej zbudowanej z modułów z krzemu<br />
polikrystalicznego w zależności od obszaru Polski waha się<br />
od 930 do 980 kWh/1 kWp.<br />
Możemy rozpatrzyć ekonomikę na przykładzie małej instalacji<br />
PV zainstalowanej w domu jednorodzinnym. Poniższy wykres<br />
przedstawia symulację rocznych przychodów wygenerowanych<br />
przez instalację o mocy 4 kW.<br />
4000<br />
3000<br />
2000<br />
1000<br />
1<br />
2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25<br />
miesiące<br />
Wykres przedstawia przychody generowane przez instalacje<br />
fotowoltaiczną o mocy 4 kW. Przykład dla instalacji zakupionej<br />
w programie Prosument 40% + kredyt 1% na 15 lat oraz przy<br />
50% wykorzystaniu energii z PV na własne potrzeby. Łatwo zaobserwować,<br />
że już od 3 roku instalacja zaczyna zarabiać dla<br />
nas pieniądze.<br />
Instalacja fotowoltaiczna zbudowana z modułów krzemu polikrystalicznego<br />
to inwestycja na okres co najmniej 25 lat. Jest<br />
to okres, w którym producenci modułów gwarantują sprawność<br />
ogniw na poziomie niemniejszym niż 80% mocy początkowej<br />
w ostatnim roku. Uwzględnia jąc wyżej przytoczone parametry<br />
ekonomiczne zwrot z inwestycji w instalację fotowoltaiczną<br />
z dofinansowaniem, przy założeniu zużycia na potrzeby własne<br />
na poziomie 99% wynosi około 6-8 lat.<br />
24 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
modułów (w przypadku, gdy inwestor dysponuje<br />
ograniczoną powierzchnią dachu<br />
lub działki bądź możliwe jest tylko niezbyt<br />
korzystne ukierunkowanie elementów instalacji)<br />
i warunkami atmosferycznymi, zależnymi<br />
m.in. od regionu (skrajne temperatury<br />
mają wpływ na napięcie generowane przez<br />
moduły). W związku z tym zaleca się ustalenie<br />
mocy inwertera na 10 lub 15% niższą<br />
niż wynikałoby z obliczeń.<br />
Kolejnym etapem dla dobrania mocy inwertera<br />
jest ustalenie, ilu trakerów MPP będzie<br />
Fot.: Caldoris Polska<br />
potrzebowała instalacja – najczęściej wystarczą<br />
2, aby odpowiednio skonfigurować<br />
moduły z jednym inwerterem. Następnie<br />
określamy zakres napięć trakera (im szerszy,<br />
tym mamy większą swobodę w konfiguracji<br />
inwertera) oraz napięcie minimalne<br />
i maksymalne inwertera. Szczególnie ważny<br />
jest ten ostatni etap: zbyt niskie napięcie<br />
urządzenia wyklucza jego zastosowanie,<br />
a zbyt wysokie może spowodować uszkodzenia.<br />
Ponadto przy zbyt niskim napięciu<br />
praca inwertera będzie niestabilna.<br />
Po określeniu mocy generatora, liczby modułów<br />
oraz ustaleniu parametrów inwertera,<br />
musimy dobrać długość łańcuchów. Pod<br />
uwagę bierzemy zakres napięć MPP trakera<br />
inwertera oraz napięcia MPP modułu, a także<br />
specyfikę połaci dachowej. Następnie<br />
poszczególne łańcuchy przypasowujemy<br />
do danych wejść DC inwertera.<br />
Iwona Bortniczuk<br />
Fot. 5.<br />
Monokrystaliczne, polikrystaliczne czy amorficzne? Różnią się pomiędzy sobą<br />
parametrami technicznymi i sprawnością.<br />
Na podstawie materiałów firm:<br />
Caldoris Polska, Electricom Engineering,<br />
Sunsol, Solaris<br />
EKSPERT Fachowego<br />
<strong>Elektryk</strong>a<br />
Montaż instalacji fotowoltaicznej<br />
Instalacje fotowoltaiczną możemy zamontować na kilka sposobów.<br />
Ważne jest to, by na początku<br />
określić preferencje klienta<br />
oraz warunki techniczne takie jak:<br />
ilość i czas zużycia energii, dostępność<br />
miejsca na dachu oraz rodzaj<br />
pokrycia dachowego.<br />
Przede wszystkim musimy wziąć<br />
pod uwagę, czy w okolicach dachu<br />
nie ma obiektów zacieniających,<br />
a także kominów, instalacji odgromowej<br />
lub wentylacyjnej.<br />
W przypadku dachów płaskich możemy<br />
rozróżnić dwa typu montażu<br />
Izabela Kędroń<br />
kierownik działu<br />
handlowego<br />
Electricom Engineering<br />
pod względem nachylenia paneli.<br />
Optymalny średnioroczny kąt nachylenia<br />
paneli to 30–35°. Jednak<br />
bardzo często panele montowane<br />
są o kącie nachylenia między 10-<br />
20°. Wynika to z tego, że produkcja<br />
elektryczna przy takim ustawieniu jest bardziej wydajna<br />
w lecie. Także odległości między rzędami montowanych paneli<br />
przy mniejszym kącie nachylenia są mniejsze, więc na ograniczonej<br />
powierzchni dachu można zamontować większą ilość<br />
paneli. Dobory tego typu wykonuję się indywidualnie dla każdego<br />
budynku.<br />
W przypadku dachów skośnych panele są zazwyczaj instalowane<br />
płasko na dachu, którego nachylenie to 5-35°. Dzięki temu<br />
nie występuje efekt samo zacieniania, powierzchnia dachu wykorzystana<br />
jest optymalnie, a koszt konstrukcji jest mniejszy.<br />
Należy jednak zachować pewną odległość od poszycia, aby zapewnić<br />
odpowiednią wentylację.<br />
Panele fotowoltaiczne zazwyczaj montuje się po stronie południowej.<br />
Produkcja prądu jest wówczas największa w godzinach<br />
południowych. Jednak istnieje też sposób montażu<br />
wschód-zachód. Wtedy panele produkują najwięcej energii<br />
elektrycznej w godzinach porannych i popołudniowych. Aby<br />
to dobrze funkcjonowało, dachy musza mieć nachylenie do 15°.<br />
Panele fotowoltaiczne możemy zamontować na większości dachów.<br />
W przypadku większych instalacji dachowych, niezbędna<br />
jest opinia konstruktora. Należy pamiętać o tym, że panele,<br />
które są nachylone na dachu płaskim pod pewnym kontem<br />
działają jak żagle i w zależności od kierunku wiatru są dociskane<br />
lub odrywane od dachu. Spotykamy też się z takimi pojęciami<br />
jak worki śnieżne. Jednak istnieją rozwiązania typu tzw.<br />
aerodynamiczne instalacje, aby ten problem ominąć. W przypadku<br />
nowo wybudowanych hal, bardzo często zdarzą się<br />
że posiadają one gwarancje i nie można wykonywać montowania<br />
bezpośrednio do dachu. Wtedy możemy zamontować<br />
instalacje na plastikowych wspornikach wypełnionych żwirem<br />
lub obciążone bloczkami betonowymi. Takie instalacje nie potrzebują<br />
wykonywania wierceń w dachu.<br />
Trzeba pamiętać, że system montażu paneli musi być bezpieczny<br />
i trwały. Należy zatem stosować elementy odpowiedniej<br />
jakości, najlepiej sprawdzonych producentów.<br />
Okablowanie należy połączyć według określonych schematów<br />
okablowania. Niepoprawne okablowanie może prowadzić<br />
do zniszczenia falownika i modułów.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
25
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Zasilacze<br />
do instalacji<br />
Informacje<br />
o innych elementach<br />
instalacji<br />
przeciwpożarowej<br />
znajdziesz<br />
na<br />
www.fachowy<br />
elektryk.pl<br />
przeciwpożarowych<br />
Zasilacze, które znajdują zastosowanie w systemach ochrony przeciwpożarowej spełniają<br />
wymagania normy PN-EN 54-4 oraz PN-EN 12101-10. Nie mniej ważne są przy tym<br />
odpowiednie certyfikaty CNBOP oraz VDS.<br />
Typowy zasilacz z podtrzymaniem<br />
bateryjnym ma za zadanie dostarczanie<br />
napięcia gwarantowanego z sieci<br />
elektroenergetycznej. W przypadku<br />
zaniku napięcia kluczową rolę odgrywa<br />
dostarczanie energii za pomocą<br />
elementów wewnętrznych zasilacza.<br />
Nowoczesne akumulatory są bezobsługowe.<br />
Bardzo często wykonuje<br />
się w technologii żelowej lub AGM.<br />
Istotną rolę odgrywają wyjścia z odpowiednimi<br />
zasilaczami. W przypadku<br />
przełączania źródła zasilania ważne<br />
jest wyeliminowanie na wyjściu<br />
zaników napięcia i innych zakłóceń<br />
zasilania.<br />
Wymagania normy PN-EN 54-4<br />
Norma PN-EN 54-4 precyzuje szereg<br />
wymagań jakie powinny spełniać<br />
zasilacze znajdujące zastosowanie<br />
w systemach ochrony przeciwpożarowej.<br />
I tak też wymagane jest sygnalizowanie<br />
braku sieci, dwa niezależne<br />
wyjścia zasilacza zabezpieczone<br />
przed zwarciem, kompensacja temperaturowa<br />
napięcia ładowania baterii<br />
oraz pomiar rezystancji obwodu<br />
baterii. W zasilaczach powinno znaleźć<br />
zastosowanie zabezpieczenie<br />
baterii przed całkowitym rozładowaniem<br />
oraz ochrona zacisków baterii<br />
przed zwarciem. Istotną rolę odgrywa<br />
odpowiednia sygnalizacja obejmująca<br />
przepalenie bezpiecznika baterii,<br />
uszkodzenie obwodu ładowania, niskiego<br />
napięcia wyjściowego, wysokiego napięcia<br />
wyjściowego oraz uszkodzenia zasilacza.<br />
Oprócz tego kluczowe miejsce zajmuje zabezpieczenie<br />
przed przepięciem, zwarciem<br />
oraz przeciążeniem. W zakresie wyjść w zasilaczu<br />
należy przewidzieć wyjście awarii<br />
zbiorczej (alarm), wyjście techniczne EPS<br />
oraz wyjście techniczne APS.<br />
Producenci nowoczesnych zasilaczy przewidują<br />
zdecydowanie więcej specjalistycznych<br />
rozwiązań niż przewiduje norma.<br />
I tak też niejednokrotnie uwzględnia<br />
się wejście sygnału awarii zewnętrznej,<br />
sterowane wyjście przekaźnikowe, zdalny<br />
test akumulatorów, pomiar napięcia sieci<br />
zasilającej 230VAC, a także sygnalizację<br />
otwarcia obudowy.<br />
Fot.: Merawex<br />
Fot. 1.<br />
Norma PN-EN 54-4 precyzuje szereg wymagań jakie powinny spełniać zasilacze<br />
znajdujące zastosowanie w systemach ochrony przeciwpożarowej.<br />
26 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Cechy zasilaczy<br />
Oferowane na rynku zasilacze cechują się<br />
maksymalnym obciążeniem prądowym<br />
wynoszącym 2, 3, 5 oraz 7 A. Przewidziano<br />
miejsce na zabudowę akumulatorów:<br />
2×17 Ah, 2×28 Ah lub 2×40 Ah. Dwa niezależne<br />
wyjścia są zabezpieczone. Istotną<br />
cechą nowoczesnych zasilaczy jest wysoki<br />
poziom sprawności, niski poziom tętnień<br />
napięcia, mikroprocesorowy system automatyki,<br />
a także inteligentna ochrona zasilacza<br />
w stanie przeciążenia oraz pomiar<br />
rezystancji obwody akumulatorów. Istotną<br />
rolę odgrywa automatyczna kompensacja<br />
temperaturowa ładowania akumulatorów.<br />
Urządzenie jest w stanie testować akumulatory<br />
a proces ich ładowania bazuje na procesie<br />
dwufazowym. Kontroli w odniesieniu<br />
do akumulatorów poddaje się ciągłość<br />
obwodu, napięcia, stanu bezpieczników,<br />
a także ładowania i konserwacji. Nie mniej<br />
ważna jest ochrona akumulatorów przed<br />
nadmiernym rozładowaniem i przeładowaniem.<br />
Wyjścia akumulatorów są zabezpieczone<br />
przed zwarciem i odwrotnym podłączeniem.<br />
Zasilacz kontroluje prąd obciążenia, napięcie<br />
wyjściowe oraz stany bezpieczników.<br />
Przewiduje się zabezpieczenia: przeciwzwarciowe,<br />
przeciążeniowe, termiczne,<br />
nadnapięciowe, przepięciowe oraz antysabotażowe<br />
inicjowane w przypadku otwarcia<br />
obudowy.<br />
Napięcie zasilania urządzenia wynosi 230<br />
V AC. W niektórych zasilaczach przewidziano<br />
port komunikacyjny z zaimplementowanym<br />
protokołem Modbus RTU.<br />
W typowym urządzeniu przewiduje się<br />
chłodzenie konwekcyjne. Wewnętrzna pamięć<br />
pozwala na zapamiętanie stanu pracy<br />
zasilacza. Można uwzględnić wejścia/wyjścia<br />
techniczne z izolacją galwaniczną oraz<br />
wyjścia techniczne sygnalizacji zaniku sieci<br />
230 V AC, sygnalizacji awarii zasilacza<br />
oraz sygnalizacji awarii akumulatorów. Nie<br />
mniej ważne są sterowane wyjścia przekaźnikowe<br />
oraz wejście i wyjście awarii zbiorczej.<br />
Niejednokrotnie jest możliwy wybór<br />
czasu sygnalizacji zaniku sieci 230 V AC.<br />
Każda awaria jest kodowana a kod poddaje<br />
się archiwizacji.<br />
Przydatne rozwiązanie stanowi wskazywanie<br />
parametrów elektrycznych takich<br />
jak np. napięcie, prąd, rezystancja obwodu<br />
czy też napięcie sieci zasilającej 230 V<br />
AC. Wszelkie awarie mogą być również<br />
sygnalizowanie akustycznie. Na rynku<br />
oferowane są zasilacze z wyjściami 230 V<br />
AC oraz 24 V.<br />
Fot.: Pulsar<br />
Fot. 2.<br />
Według normy PN-EN 54-4, zasilacze w systemach ochrony przeciwpożarowej,<br />
powinny spełniać miedzy innymi poniższe wymagania:<br />
- sygnalizowanie braku sieci;<br />
- dwa niezależne wyjścia zasilacza zabezpieczone przed zwarciem;<br />
- kompensacja temperaturowa napięcia ładowania baterii;<br />
- pomiar rezystancji obwodu baterii.<br />
Ponadto w zasilaczach powinno być zabezpieczenie baterii przed całkowitym<br />
rozładowaniem oraz ochrona zacisków baterii przed zwarciem.<br />
Z wyświetlaczami LCD<br />
W niektórych modelach zasilaczy uwzględniono<br />
wyświetlacz LCD. Tym sposobem<br />
konfiguracja ustawień zasilacza może odbywać<br />
się z poziomu panelu. Zazwyczaj<br />
uwzględniane są 3 poziomy dostępu, które<br />
zabezpieczone są hasłami. Zyskuje się<br />
również dostęp do historii pracy zasilacza.<br />
Przydatne rozwiązanie stanowi rozbudowany<br />
zakres informacji na wyświetlaczu<br />
LCD. Do dyspozycji użytkownika jest zegar<br />
czasu rzeczywistego z podtrzymaniem<br />
bateryjnym.<br />
Panel z przyciskami wraz z wyświetlaczem<br />
umożliwia odczyt wszystkich parametrów<br />
technicznych. Za pomocą panelu zatwierdzany<br />
jest parametr aktualnie wyświetlany.<br />
Interfejsy komunikacyjne<br />
Specjalne interfejsy komunikacyjne pozwalają<br />
na wymianę danych z innymi<br />
urządzeniami. I tak też interfejs USB-TTL<br />
zapewnia połączenie lokalne komputera<br />
PC z zasilaczem a interfejs jest rozpoznawany<br />
przez system operacyjny jako wirtualny<br />
port COM. Z kolei interfejs RS-485-<br />
-TTL pozwala na połączenie zasilacza<br />
W zasilaczach uwzględnia się miejsce na zabudowę akumulatorów: 2 × 17 Ah,<br />
2 × 28 Ah lub nawet 2 × 40 Ah.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
27
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: Kacprzak<br />
a siecią Wi-Fi. Skorzystać można również<br />
z interfejsu USB-RS-485 umożliwiającego<br />
połączenie magistrali RS-485 do komputera<br />
PC poprzez port USB. W takim rozwiązaniu<br />
nie jest potrzebne zewnętrzne zasilanie.<br />
Fot. 3.<br />
Zasilacz zamontowany w instalacji przeciwpożarowej.<br />
Zdalny monitoring<br />
Specjalne programy komputerowe pozwalają<br />
na zdalny monitoring pracy zasilacza. Typowa<br />
aplikacja tego typu umożliwia skonfigurowanie<br />
połączeń, analizowanie parametrów<br />
oraz zarządzanie grupami zasilaczy. W oknie<br />
zdalnego pulpitu zasilacza monitorowane<br />
są parametry takie jak napięcie na wyjściach,<br />
prąd symetryczny, stan zasilania sieciowego<br />
230 V AC i jego wartość, napięcie, stan<br />
naładowania, a także temperaturę oraz rezystancję<br />
wewnętrzną akumulatora. Oprócz<br />
do magistrali RS-485 z zachowaniem separacji<br />
galwanicznej. Należy podkreślić,<br />
że komunikacja w takiej magistrali bazuje<br />
na torze dwuprzewodowym, różnicowym<br />
w trybie pół-dupleksowym a nadawanie<br />
i odbiór danych odbywa się w sposób naprzemienny.<br />
Dużym uznaniem cieszy się interfejs Ethernet.<br />
Pozwala on na połączenie zasilaczy<br />
z komputerem PC w sieci Ethernet. Interfejs<br />
może współpracować z oprogramowaniem<br />
umożliwiającym zdalny monitoring<br />
parametrów poprzez cykliczny podgląd<br />
aktualnego stanu zasilacza. Oprócz tego<br />
jest możliwy odczyt historii zdarzeń, podgląd<br />
wykresów prądów i napięć oraz zdalne<br />
wykonanie testu akumulatora. Nowoczesny<br />
system wymiany danych nie obejdzie<br />
się bez sieci bezprzewodowych. Tym sposobem<br />
zastosowanie znajdują interfejsy<br />
Wi-Fi. Również i w tym przypadku jest<br />
możliwy zdalny monitoring podstawowych<br />
parametrów pracy zasilacza.<br />
Przydatne rozwiązanie stanowi interfejs<br />
RS-485–Ethernet przeznaczony do konwersji<br />
sygnałów między magistralą RS-485<br />
a siecią Ethernet. Niektóre interfejsy tego<br />
typu wymagają zewnętrznego zasilania<br />
10÷30 V DC. Istotną rolę odgrywa separacja<br />
galwaniczna. Niejednokrotnie przewiduje<br />
się hermetyczne obudowy zasilacza,<br />
Fot. 4.<br />
Istotną cechą nowoczesnych zasilaczy jest wysoki poziom sprawności,<br />
niski poziom tętnień napięcia, mikroprocesorowy system automatyki, a<br />
także inteligentna ochrona zasilacza w stanie przeciążenia oraz pomiar<br />
rezystancji obwody akumulatorów.<br />
które chronią przed wpływem niekorzystnych<br />
warunków środowiskowych. Z kolei<br />
interfejs RS-485-Wifi pozwala na przetwarzanie<br />
sygnałów między magistralą RS-485<br />
Zdalny monitoring pracy zasilacza umożliwia skonfigurowanie połączeń,<br />
analizowanie parametrów oraz zarządzanie grupami zasilaczy.<br />
Nowoczesne zasilacze cechują się bogatymi możliwościami w zakresie wymiany<br />
danych np. z komputerem.<br />
Fot.: Merawex<br />
tego jest możliwe wykonanie zdalnego testu<br />
poprawności pracy akumulatora.<br />
Program zdalnej obsługi pozwala na monitorowanie<br />
wyjść technicznych, wejścia<br />
awarii zbiorczej, stanu sterowanego wyjścia<br />
przekaźnikowego oraz stanu wejścia<br />
wyłącznika antysabotażowego. Przydatne<br />
rozwiązanie stanowi odczyt historii zdarzeń<br />
oraz historii parametrów.<br />
28 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
REKLAMA<br />
Fot.: Pulsar<br />
www.bemko.eu<br />
bemkopolska<br />
Fot. 5.<br />
Na etapie montażu zasilaczu pamiętać należy o dokładnym<br />
przykręceniu przewodów w odpowiednich zaciskach.<br />
Montaż zasilacza<br />
Na etapie montażu zasilacza przeznaczonego do pracy w systemach<br />
przeciwpożarowych należy pamiętać o kilku ważnych zasadach.<br />
Zasilacze tego typu projektuje się z myślą o pracy ciągłej<br />
a więc nie przewidziano wyłącznika zasilania. Konieczne jest zatem<br />
zapewnienie odpowiedniej ochrony przeciążeniowej w obwodzie<br />
zasilającym. Oprócz tego ważne jest aby instalator poinformował<br />
użytkownika o sposobie odłączenia zasilacza od napięcia<br />
sieciowego. Najczęściej odłączenie w tym zakresie bazuje na wydzielonym<br />
i oznaczonym odpowiednim bezpieczniku w rozdzielnicy.<br />
Należy zwrócić uwagę na wykonanie instalacji elektrycznej<br />
zgodnie z obowiązującymi normami i przepisami.<br />
Montaż zasilaczy powinien przewidzieć pozycję pionową ze swobodnym,<br />
konwekcyjnym przepływem powietrza za pomocą otworów<br />
wentylacyjnych obudowy. Zazwyczaj na bocznych ściankach<br />
obudowy umieszcza się przetłoczenia przeznaczone do wprowadzania<br />
przewodów instalacyjnych. Przetłoczenie gdzie będzie<br />
zamontowana dławnica trzeba w pierwszej kolejności wybić<br />
a w powstałym otworze zamontować dławnice chroniące obudowę<br />
przed dostępem wilgoci i zanieczyszczeń.<br />
Trzeba pamiętać, że zasilacz w określonych odstępach czasu wykonuje<br />
test akumulatorów, podczas którego jest przeprowadzany<br />
pomiar rezystancji połączeń. Trzeba więc dokładnie zamontować<br />
przewody do akumulatorów poprzez mocne przykręcenie<br />
ich do odpowiednich zacisków zasilacza i akumulatorów. Jeżeli<br />
aplikacja tego wymaga trzeba podłączyć przewody od urządzeń<br />
do wyjść i wejść technicznych: wyzwalających alarmy, awarii<br />
zbiorczej zasilacza oraz sygnalizacji zaniku sieci.<br />
Ważny jest odpowiedni montaż akumulatorów we właściwym<br />
miejscu obudowy. Na etapie podłączania akumulatora z płytą<br />
zasilacza koniecznie trzeba zwrócić uwagę na odpowiednią biegunowość.<br />
Akumulator jest łączony szeregowo za pomocą specjalnego<br />
przewodu.<br />
W następnej kolejności można podać napięcie zasilania 230 V<br />
AC, o którego obecności powinny informować odpowiednie diody<br />
LED zasilacza. Warto zmierzyć pobór prądu przez odbiorniki<br />
i dobrać prąd ładowania akumulatorów tak aby nie przekroczyć<br />
całkowitej wydajności prądowej zasilacza. Po wykonaniu odpowiednich<br />
testów i kontroli działania zasilacz należy zamknąć.<br />
Damian Żabicki<br />
UMIESZ LICZYĆ...<br />
Wyłączniki<br />
różnicowoprądowe<br />
Ochronniki<br />
przepięć<br />
BEMKO Sp. z o.o.<br />
ul. Annopol 21<br />
03-236 Warszawa<br />
...LICZ NA BEMKO!<br />
Wyłączniki<br />
nadprądowe<br />
Styczniki<br />
modułowe<br />
Rozłączniki<br />
izolacyjne<br />
Wyłączniki<br />
czasowe<br />
tel./fax: +48 22 732 11 85<br />
bemko@bemko.pl<br />
www.bemko.eu<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
29
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Rozdzielnie modułowe<br />
typu IKA firmy Eaton<br />
Rozdzielnice natynkowe IKA firmy EATON wychodzą naprzeciw wymaganiom stawianym<br />
we współczesnym budownictwie. Dzięki swojej budowie zapewniają bezpieczeństwo<br />
zarówno ludzi, jak i aparatury zainstalowanej wewnątrz. Charakteryzują się one wysoką<br />
jakością wykonania oraz łatwością eksploatacji. Ze względu na ich budowę, istnieje<br />
łatwy dostęp do zamontowanej w niej aparatury. Szafki modułowe typu IKA spełniają<br />
postawione przed nimi zadania dystrybucji energii przy zachowaniu maksymalnego<br />
poziomu bezpieczeństwa.<br />
Bezpieczeństwo<br />
Obudowy IKA cechują się stopieniem<br />
ochrony IP65 oraz zostały wykonane<br />
w II klasie ochronności. Poziom<br />
ochrony przed uszkodzeniami<br />
mechanicznymi wynosi IK08 w oparciu<br />
o normę EN 60529. Rozdzielnice<br />
wykonuje się z dwóch rodzajów materiałów,<br />
z poliwęglanu, który ma zastosowanie<br />
w wykonaniu przemysłowym<br />
(UV) szafek IKA oraz z ABS<br />
(kopolimer akrylonitrylo-butadieno-<br />
-styrenowy – w przypadku wersji ST<br />
oraz OT). Oba materiały pomyślnie<br />
przeszły próbę rozżarzonego drutu,<br />
w temperaturze 850°C dla poliwęglanu<br />
lub 650°C w przypadku ABS.<br />
Materiały, z których wykonano obudowy<br />
IKA charakteryzują się wysoką<br />
odpornością na środki chemiczne,<br />
oddziaływanie atmosferyczne oraz<br />
na promieniowanie UV. Obudowy<br />
zostały wykonane zgodnie z normą<br />
IEC/EN 62208.<br />
Rodzaje szafek IKA<br />
Każdy wariant dostępny jest z różną<br />
ilością szyn TH, od jednej do trzech.<br />
Niezależnie od wariantu wykonania,<br />
rozdzielnice dzielą się na wersję, które<br />
pomieszczą dwanaście lub osiem-<br />
Fot. 1<br />
Obudowy z serii IKA firmy Eaton.<br />
30 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
naście modułów w od 1 do 3 rzędów. Ponadto<br />
w każdej wersji wykonania istnieje linia<br />
Mini. Są to obudowy jednorzędowe, które<br />
pomieszczą 4,6 lub 8 modułów. Rozdzielnice<br />
występują z drzwiami transparentnymi<br />
oraz drzwiami w kolorze obudowy. Kierunek<br />
otwierania drzwi może być zmieniony<br />
z lewego na prawy bez użycia narzędzi,<br />
ponieważ obudowy IKA są symetryczne,<br />
co oznacza, że w miejsce zawiasów, pasują<br />
również zamki, pozwala to na bardzo łatwą<br />
zmianę kierunku otwierania drzwi (fot. 2).<br />
Standardowy kolor rozdzielnic to kolor<br />
z palety RAL 7035. Dopasowane akcesoria<br />
obudów wpasowują się w nowoczesny<br />
styl budownictwa. Szafki zostały wykonane<br />
w trzech wariantach. Podziału dokonać<br />
można w zależności od materiału wykonania<br />
oraz dostępnych akcesoriów:<br />
<br />
<br />
<br />
Fot. 2<br />
Zmiana kierunku otwierania drzwi jest możliwa bez użycia narzędzi.<br />
IKA-…UV - obudowy przemysłowe,<br />
IKA-…ST - obudowy profesjonalne<br />
oraz<br />
IKA-…OT - obudowy standardowe.<br />
Obudowy natynkowe IKA-…UV –<br />
przemysłowe<br />
Wersja przemysłowa (-UV) rozdzielnic<br />
IKA wykonana została w całości z wysokiej<br />
jakości poliwęglanu zgodnie ze standardem<br />
ISO 4892-2. Użycie tego typu<br />
materiałów zapewnia najwyższą możliwą<br />
odporność na wysokie temperatury, zjawiska<br />
atmosferyczne i promieniowanie<br />
UV. Ten rodzaj obudowy przeznaczony<br />
jest do stosowania wewnątrz budynków<br />
oraz na zewnątrz (zgodne z dobrą praktyką<br />
inżynierską jest wykonanie w tym<br />
celu zadaszenia ochronnego). Ta wersja<br />
rozdzielnicy wyposażona jest w zaciski N/<br />
PE o stopniu ochronności IP 2X, maskownice<br />
oraz stelaż z szynami TH. Standardowo<br />
w zestawie z szafką IKA otrzymamy<br />
plastikowy zamek ETN-IKA. Istnieje<br />
możliwość zastosowanie opcjonalnego zamknięcia<br />
na kluczyk LOCK-IKA.<br />
Obudowy IKA-…ST/OT –<br />
profesjonalne/standardowe<br />
Połączenie konstrukcji z tworzywa ABS<br />
z drzwiami poliwęglanowymi zapewnia<br />
podobną funkcjonalność do wersji IKA-…<br />
UV przy zachowaniu niższej ceny. Podobnie<br />
jak IKA-…UV zapewnia wysoką<br />
odporność na temperaturę oraz związki<br />
chemiczne jednak wykonanie tego rodzaju<br />
przeznaczone jest do stosowania wyłącznie<br />
wewnątrz budynków. Różnicą pomiędzy<br />
wersją profesjonalną ST, oraz standardową<br />
OT są dołączenie do obudowy zaciski N/PE<br />
w przypadku wersji ST.<br />
Ergonomia<br />
Nowa seria szafek natynkowych IKA charakteryzują<br />
się wysokim poziomem ergonomii.<br />
Pierwsza cecha IKA, która to potwierdza<br />
to regulacja głębokości osadzenia<br />
szyny TH. W zależności od aparatury zamontowanej<br />
wewnątrz rozdzielnicy, lub<br />
miejsca potrzebnego do poprowadzenia<br />
przewodów łączeniowych zakres regulacji<br />
szyn TH wynosi od 45 do 0 mm licząc<br />
od ściany tylnej obudowy. Łatwy<br />
sposób montażu/demontażu maskownicy<br />
zapewnia szybki dostęp do aparatury modułowej<br />
zainstalowanej w środku rozdzielnicy,<br />
co pozwala znacznie skrócić czas<br />
potrzebny do ewentualnych prac manewrowych<br />
wewnątrz obudowy. W obrębie<br />
każdego pośród trzech rodzajów obudowy<br />
można znaleźć otwory montażowe, które<br />
umożliwiają przymocowanie rozdzielnicy<br />
do podłoża. Pozwala to przyśpieszyć<br />
proces instalacji, oraz znacząco ogranicza<br />
możliwość przypadkowego uszkodzenia<br />
szafki podczas instalacji.. Nie ma więc<br />
konieczności ingerowania w strukturę<br />
obudowy w celu drążenia otworów montażowych.<br />
Rozdzielnice IKA w górnej<br />
i dolnej ścianie posiadają wydrążone osłabienia<br />
pozwalające na łatwe dołączenie<br />
dławików kablowych metrycznych. Proces<br />
szybkiej i wygodnej instalacji dopełnia<br />
możliwość łatwego montażu/demontażu<br />
ramy zawierającej szyny TH35. Również<br />
listwy zaciskowe N/PE o stopniu ochronności<br />
IP 2X, mogą zostać zamontowane<br />
bez użycia jakichkolwiek narzędzi.<br />
Podsumowanie<br />
Materiały z których zostały zbudowane<br />
obudowy IKA zapewniają znakomitą jakość,<br />
a wymienione powyżej cechy decydują<br />
o szybkości i łatwości instalacji oraz<br />
eksploatacji szafki przy zapewnionym maksymalnym<br />
bezpieczeństwie i nowoczesnym<br />
wyglądzie.<br />
Wszystkie szczegóły handlowo – techniczne<br />
na temat rozdzielnic IKA można znaleźć<br />
w katalogu „Aparaty i osprzęt elektryczny<br />
niskiego napięcia” z 2014 roku.<br />
Produkty z linii IKA są dostępne w większości<br />
hurtowni elektrotechnicznych.<br />
•<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
31
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Nowe ograniczniki<br />
przepięć<br />
firmy Hager<br />
Niezawodna ochrona przed wyładowaniami atmosferycznymi<br />
Burze są pięknym i ekscytującym zjawiskiem jednak często bywają niebezpieczne dla<br />
ludzi, a także dla budynków i prowadzonych w nich instalacji. To właśnie instalacje<br />
elektryczne i teletechniczne najczęściej bywają narażone na bezpośredni przepływ<br />
prądu piorunowego (udarowego), na występowanie prądów zwarciowych następczych<br />
oraz występowanie dużej różnicy potencjałów (rzędu kilku kV). Brak właściwej ochrony<br />
przed tymi zjawiskami skutkuje poważnym uszkodzeniem czy też zniszczeniem urządzeń<br />
elektrycznych i elektronicznych.<br />
Przyczynami występowania przepięć<br />
w instalacji elektrycznej są bezpośrednie<br />
wyładowania atmosferyczne<br />
(uderzenia pioruna) w instalację odgromową<br />
budynku, wyładowania atmosferyczne<br />
w przewody sieci elektroenergetycznej<br />
niskiego napięcia,<br />
przepięcia atmosferyczne indukowane<br />
w instalacjach budynku lub innych<br />
bliskich obiektach oraz przepięcia<br />
łączeniowe i stany awaryjne w sieci<br />
elektroenergetycznej.<br />
Urządzeniami chroniącymi przed skutkami<br />
przepięć w instalacji elektrycznej niskiego<br />
napięcia są ograniczniki przepięć (SPD<br />
– Surge Protection Devices), oferowane<br />
przez firmę Hager. Zgodnie z normą PN-EN<br />
61643-11 urządzenia tego typu dzielą się na:<br />
<br />
ograniczniki typu 1 czyli ochrona przed<br />
bezpośrednim oddziaływaniem części<br />
prądu piorunowego, przepięciami atmosferycznymi<br />
praz wszelkiego rodzaju<br />
przepięciami łączeniowymi, wyrównywanie<br />
potencjałów,<br />
<br />
<br />
ograniczniki typu 2 to ochrona przed<br />
przepięciami atmosferycznymi indukowanymi<br />
i przepięciami łączeniowymi,<br />
ograniczniki typu 3 czyli ochrona<br />
przed przepięciami atmosferycznymi<br />
indukowanymi i przepięciami łączeniowymi,<br />
powstającymi w instalacji elektrycznej<br />
odbiorczej niskiego napięcia.<br />
Mając na uwadze oczekiwania związane<br />
z wymaganiami koordynacji energetycznej<br />
pomiędzy poszczególnymi stopniami ochrony<br />
oraz inne unikalne cechy, rozwiązaniami<br />
Rys. 1<br />
Rodzaje wyładowań piorunowych.<br />
32 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
szczególnie polecanymi są kompletne kombinowane<br />
(hybrydowe) ograniczniki typu 1.<br />
Nowością w ofercie Hager są ograniczniki<br />
powyższego rodzaju o symbolach:<br />
<br />
SPA201 (jednofazowe dla sieci TN/<br />
TT),<br />
<br />
SPA400 (trójfazowe dla sieci TN-C)<br />
oraz<br />
<br />
SPA401 (trójfazowe dla sieci TN-S/TT).<br />
Urządzenia te cechują się następującymi<br />
własnościami:<br />
<br />
zastosowana technologia iskiernikowa<br />
zapewnia jednostopniową ochronę instalacji<br />
i urządzeń przed zagrożeniami<br />
pochodzącymi od bezpośrednich lub<br />
bliskich wyładowań atmosferycznych,<br />
przepięć atmosferycznych indukowanych<br />
oraz przepięć łączeniowych,<br />
<br />
wytrzymałość na prąd udarowy<br />
do 50 kA (12,5 kA na biegun),<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
skuteczne wygaszenie dużej energii<br />
wyładowania, powstającej przy prądzie<br />
piorunowym (badanie impulsem udarowym<br />
10/350 µs),<br />
napięciowy poziom ochrony ≤ 1,5 kV,<br />
zdolność gaszenia prądu następczego<br />
do 25 kA eff – selektywność z bezpiecznikami<br />
o niewielkich prądach znamionowych<br />
(brak zbędnych zadziałań<br />
wkładki bezpiecznikowej),<br />
parametry techniczne odpowiadające<br />
działaniu ochrony dwustopniowej,<br />
<br />
koordynacja energetyczna umożliwiająca<br />
ochronę urządzeń końcowych<br />
(ochrona trójstopniowa) znajdujących<br />
się w odległości ≤ 5 m,<br />
<br />
Fot. 2<br />
Trójfazowy ogranicznik przepięć SPA 400.<br />
spełnienie wymagań III i IV klasy<br />
ochrony odgromowej.<br />
Nowe ograniczniki przepięć, oferowane<br />
przez firmę Hager, posiadają wbudowane<br />
iskierniki z dodatkowymi układami zapłonowymi,<br />
przyspieszającymi przeskok pomiędzy<br />
elektrodami iskiernika. Dzięki temu<br />
są one urządzeniami o dużej szybkości<br />
działania (≤ 100 ns) i skuteczności. Cechują<br />
się niewielkimi rozmiarami zewnętrznymi<br />
oraz konkurencyjną ceną.<br />
SPA201, SPA400 i SPA401 znajdują zastosowanie<br />
wszędzie tam, gdzie wymagane jest<br />
skuteczne odprowadzenie prądów piorunowych<br />
oraz niski poziom przepięć już w miejscu<br />
wprowadzenia sieci zasilającej do obiektu,<br />
przy jednoczesnym spełnieniu warunków<br />
koordynacji energetycznej i zdolności gaszenia<br />
zwarciowych prądów następczych.<br />
•<br />
Fot. 1 Ogranicznik przepięć SPA 201. Fot. 3 Trójfazowy organicznik przepięć SPA 401.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
33
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Nowa oferta<br />
puszek odgałęźnych<br />
E30/E90 OBO FireBox<br />
Rozszerzona oferta OBO FireBox gwarantuje podtrzymanie funkcji elektrycznych w czasie<br />
pożaru wg DIN 4102, część 12.<br />
Sprawdzone i przetestowane OBO<br />
“FireBox T”, wraz ze swoją ceramiczną<br />
kostką zaciskową odporną na wysokie<br />
temperatury, otrzymały nowe<br />
opcje montażu przy odgałęzianiu<br />
i rozgałęzianiu przewodów z podtrzymaniem<br />
funkcji E30/E90. Teraz OBO Bettermann<br />
rozszerzyło zakres oferty puszek FireBox<br />
o nowe warianty ze zintegrowanymi dławikami<br />
elastycznymi w różnych rozmiarach.<br />
Dodatkowo, oprócz aktualnie dostępnego<br />
montażu wewnątrz puszki możliwy jest<br />
również montaż poprzez zewnętrzną płytkę<br />
mocującą. Opcjonalnie dostępne są również<br />
gniazda pod wkładki bezpiecznikowe.<br />
Fot. 1<br />
Zapewnia ogniotrwałe połączenie: OBO FireBox z odporną na wysoką temperaturę ceramiczną kostką zaciskową zapewniającą<br />
pewne połączenie w systemach ostrzegania i sygnalizacji alarmu.<br />
34 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Odpowiednia puszka<br />
do każdej instalacji<br />
Nowa seria FireBox T stała się jeszcze<br />
bardziej wszechstronna. Łączone oraz rozgałęziane<br />
mogą być zarówno przewody<br />
zasilające jak i teletechniczne. Dwa różne<br />
rozmiary, z sześcioma rodzajami jednostek<br />
łączeniowych, od teraz oferują dodatkowe<br />
zastosowania. Dławiki kablowe V-TEC lub<br />
dławiki elastyczne umożliwiają łatwe wprowadzanie<br />
przewodów do wnętrza puszki.<br />
Prosty obrót o 90° zamków obrotowych<br />
pewnie i szybko mocuje pokrywę. Dzięki<br />
temu kable i przewody z podtrzymaniem<br />
funkcji mogą być przedłużane lub rozgałęziane<br />
w zaledwie kilku krokach instalacji.<br />
Odporna na wysoką temperaturę kostka<br />
ceramiczna OBO FireBox jest kompletnie<br />
zmontowana, łącznie ze śrubami mocującymi,<br />
tworząc system z podtrzymaniem<br />
funkcji wg DIN 4102-12. Solidna obudowa<br />
wykonana z bezhalogenowego tworzywa<br />
termoplastycznego przeciwstawia się<br />
wyjątkowo dużym obciążeniom. Odporna<br />
na udary mechaniczne i uderzenia, z wysokim<br />
stopniem ochrony IP66, zapewnia<br />
ochronę przed rozpryskiem wody.<br />
Bezpiecznik jako dodatkowe<br />
zabezpieczenie<br />
W zaawansowanych rozwiązaniach, OBO<br />
FireBox, z wewnętrznym bezpiecznikiem,<br />
zapewnia bezpieczeństwo indywidualnych<br />
stref elektrycznych. Jeśli nastąpi uszkodzenie<br />
podczas pożaru, bezpiecznik wyłączy<br />
się, zabezpieczając przed skutkami zwarcia.<br />
Gniazdo bezpiecznikowe jest w prosty sposób<br />
zainstalowane za pomocą śruby. Żadne<br />
dodatkowe przewody z podtrzymaniem<br />
funkcji nie muszą być prowadzone, również<br />
do gniazda bezpiecznikowego. W ten<br />
sposób rozdział obwodów jest nie tylko<br />
w odpowiedni sposób zabezpieczony ale<br />
również zaoszczędza czas i materiały.<br />
•<br />
Fot. 2<br />
Zabezpiecza wybraną strefę bezpieczeństwa: OBO FireBox z bezpiecznikiem, przewody<br />
mogą być rozdzielane w prosty sposób do wybranej sekcji za pomocą puszki.<br />
Fot. 3<br />
Wersja z zewnętrznym mocowaniem<br />
jako dopełnienie systemu,<br />
dodatkowo dławiki elastyczne<br />
umożliwiają szczególnie łatwe<br />
wprowadzanie kabli.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
35
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Rozdzielnica MSF Multimedialna<br />
od ELEKTRO-PLAST Nasielsk<br />
PROMOCJA<br />
Obowiązująca od 2013 roku nowelizacja rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa<br />
i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać<br />
budynki i ich usytuowanie, wprowadza obowiązek budowy w obiektach mieszkalnych<br />
kompletnej instalacji antenowej, logicznej i światłowodowej doprowadzającej ww. media<br />
do każdego lokalu (Dz.U. z 2012 r. poz. 1289).<br />
Fot. 1.<br />
W związku z powyższym, firma<br />
ELEKTRO-PLAST we współpracy<br />
z firmą LEVITON, wprowadziła<br />
na rynek rozwiązanie, które wyprzedza<br />
dzisiejsze standardy, jednocześnie<br />
dbając o zabezpieczenie<br />
przyszłych potrzeb użytkowników.<br />
Nowy produkt – rozdzielnica MSF<br />
Multimedialna – powstała na bazie<br />
bogatych doświadczeń w produkcji<br />
rozdzielnic elektrycznych.<br />
Rozdzielnica MSF Multimedialna.<br />
W nowej rozdzielnicy MSF Multimedialnej<br />
- firmy ELEKTRO-PLAST Nasielsk - zastosowano<br />
nowoczesne rozwiązania konstrukcyjne<br />
mające na celu usprawnienie codziennej<br />
pracy poprzez montaż i instalację.<br />
Podczas instalacji można wyróżnić kilka<br />
podstawowych aspektów przemawiających<br />
za wyborem MSF Multimedialnej, m.in.<br />
duża przestrzeń na wyposażenie, bogata<br />
oferta wyposażenia, bezpieczeństwo podczas<br />
montażu, a co za tym idzie oszczędność<br />
czasu potrzebnego do całkowitej realizacji<br />
instalacji rozdzielnicy multimedialnej. Rozdzielnicę<br />
Multimedialną możemy wykorzystywać<br />
w bezpośrednim sąsiedztwie standardowej<br />
rozdzielnicy elektrycznej MSF.<br />
W nowej rozdzielnicy MSF Multimedialnej<br />
wszystkie niezbędne elementy wyposażenia<br />
teleinformatycznego montowane są w prosty<br />
sposób na metalowej płycie montażowej<br />
z otworami. Rozdzielnica multimedialna<br />
przystosowana jest do instalacji 12-portowego<br />
PATCH PANELA multi-operatorskiego,<br />
który mocowany jest na płycie montażowej<br />
za pomocą spinek. Panel zawiera etykiety<br />
opisowe, co ułatwia uporządkowanie instalacji<br />
wewnątrz rozdzielnicy multimedialnej<br />
oraz konfigurację i montaż gniazd sieci<br />
Cechy rozdzielnic MSF Multimedialnych przeznaczonych do<br />
mieszkań:<br />
• wersja podtynkowa z super płaskimi drzwiami metalowymi,<br />
• 4 wielkości do wyboru (1/14; 2/28; 3/42; 4/56),<br />
• wspólny design rozdzielni elektrycznej i multimedialnej,<br />
możliwość ich łączenia,<br />
• nowe sztywne płyty przepustowe do wprowadzenia kabli<br />
o różnej średnicy,<br />
• całość tworzy uporządkowaną instalację teletechniczną.<br />
Fot. 2.<br />
Szczegóły konstrukcji rozdzielnicy<br />
MSF Multimedialna.<br />
światłowodowej, komputerowej (Internet),<br />
telefonicznej, telewizji kablowej czy systemu<br />
audio.<br />
www.elektro-plast.com.pl<br />
Tab. 1 Rozdzielnice MSF Multimedialne<br />
- podstawowe parametry<br />
Stopień ochrony IP 30<br />
Odporność na uderzenie IK 07<br />
Klasa izolacji<br />
Kolor<br />
Napięcie znamionowe<br />
II<br />
RAL 010 (biały)<br />
AC 440 V/50 Hz<br />
Ilość modułów od 12 do 48<br />
Ilość rzędów od 1 do 4<br />
Montaż<br />
Płyta montażowa<br />
Norma<br />
podtynkowy w murze<br />
i karton-gips<br />
na wyposażeniu<br />
PN-EN 61439-3:2012,<br />
PN-EN 61439-1:2011<br />
36 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Nie tylko wygląd jest ważny<br />
– osprzęt elektroinstalacyjny<br />
Projektanci wnętrz zauważyli, że producenci osprzętu elektroinstalacyjnego kładą<br />
coraz większy nacisk na dobre wzornictwo. To jednak nie jedyne ich działania, bowiem<br />
dla użytkowników liczy się również funkcjonalność, a instalatorzy oczekują rozwiązań<br />
pozwalających na szybki, pewny i bezpieczny montaż.<br />
Fot.: OSPEL<br />
Fot. 1.<br />
Szklane ramki dzięki refleksom odbijającego się na nich otoczenia doskonale integrują się z wnętrzem.<br />
Łatwiejszy montaż<br />
Do istotnych usprawnień montażowych<br />
należą z pewnością połączenia<br />
zaciskowe w mechanizmach. Dzięki<br />
nim, według wyliczeń producentów,<br />
możemy zaoszczędzić od 20 do nawet 70%<br />
czasu. Poza tym dobór zacisku odpowiedniego<br />
do przekroju poprzecznego przewodu<br />
ma zagwarantować stałą siłę docisku elementów<br />
przewodzących. Zapewni to stabilność<br />
instalacji np. w środowisku, w którym<br />
dochodzi do drgań.<br />
Większość osprzętu elektroinstalacyjnego<br />
posiada elementy pozwalające na wybrany,<br />
najwygodniejszy w danym przypadku spo-<br />
38 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
sób mocowania – na kołki rozprężne, łapki<br />
rozprężne lub wkręty. Ponadto w łącznikach<br />
większości producentów, z tyłu, narysowany<br />
jest plan połączeń, układ styków i zacisków.<br />
Na tylnej części podstawy łącznika może być<br />
umieszczony przymiar ułatwiający ustalenie<br />
długości odizolowania przewodu, co wpływa<br />
na bezpieczeństwo i minimalizuje ryzyko<br />
popełnienia błędu. Odizolowane przewody<br />
umieszczamy w otwartych zaciskach<br />
(konstrukcja otwartych zacisków sprawia,<br />
że nie tracimy czasu na odkręcanie śrubek,<br />
jak w mechanizmach starszego typu). Zacisk<br />
przewodu fazowego charakteryzuje przycisk<br />
w czerwonym kolorze. Wejścia kablowe<br />
wyprofilowane są w sposób, który zdecydowanie<br />
ułatwia umieszczenie przewodu<br />
w zacisku oraz tak, by jego odsłonięta część<br />
znalazła się pod warstwą izolacyjną, co zapobiega<br />
spięciom. Ponadto zaciski w gniazdach<br />
umieszczane są w jednej linii, dzięki czemu<br />
wszystkie przewody można przyciąć na wymaganą<br />
długość za jednym razem.<br />
Montaż modułu łącznika w puszce instalacyjnej<br />
ułatwiają również samopowrotne pazurki<br />
wyposażone w nierdzewne elementy<br />
Fot.: OSPEL<br />
Fot. 3.<br />
Gniazda i łączniki serii FLEXI to innowacyjny system łączenia poszczególnych<br />
ramek pojedynczych ze sobą w dowolne układy wieloramkowe bez konieczności<br />
kupowania dodatkowych ramek.<br />
sprężynujące. Dodatkowo boczne wyprowadzenie<br />
przewodów pozwala na kontrolę<br />
jakości ich przyłączenia do zacisku, już<br />
po zainstalowaniu.<br />
Łapki rozporowe są tak ukształtowane,<br />
aby nie dochodziło do uszkodzeń izolacji<br />
kabli. „Sprytnym” usprawnieniem<br />
konstrukcyjnym ułatwiającym montaż<br />
są przedłużacze pazurków do urządzeń<br />
podtynkowych, które nasadza się na istniejące<br />
rozpórki, gdy gniazdo montowane<br />
jest w starej, wyrobionej puszcze bez<br />
możliwości montażu na wkręty.<br />
Prosty i szybki montaż jest możliwy także<br />
dzięki tzw. modułowym systemom montażowym,<br />
realizowanym poprzez zazębienia<br />
na ramkach montażowych. Pozwalają one<br />
na zainstalowanie najpierw samych urządzeń<br />
podtynkowych, a na końcowym etapie<br />
ramek. Dzięki temu decyzję o stylistyce<br />
i kolorystyce osprzętu można podjąć na dalszym<br />
etapie budowy czy remontu. Niektórzy<br />
producenci umożliwiają również wymianę<br />
elementu podświetlenia – oczywiście, już<br />
po zainstalowaniu osprzętu – co pozwala<br />
na dostosowywanie jego wyglądu do zmieniającej<br />
się aranżacji wnętrza.<br />
Fot.: KARLIK ELEKTROTECHNIK<br />
Ułatwienia dotyczą również kolejnego<br />
etapu, a mianowicie malowania ścian<br />
w pomieszczeniu, co przeprowadza się<br />
po zakończeniu prac elektroinstalacyjnych.<br />
Zamiast zaklejać mechanizmy papierowymi<br />
taśmami można zastosować nakładki<br />
Fot.: JUNG<br />
Fot. 2.<br />
Podświetlane klawisze ułatwiają<br />
lokalizację włącznika w ciemności.<br />
Gniazdko razy kilka<br />
Coraz chętniej wykorzystywana jest możliwość<br />
komponowania produktów w układach<br />
ramek wielokrotnych. Nowoczesną odpowiedzią<br />
na to standardowe rozwiązanie jest<br />
osprzęt firmy Karlik, który w razie potrzeby<br />
można rozszerzyć o kolejne elementy, bez<br />
potrzeby kupowania specjalnych, dedykowanych<br />
tej funkcji ramek. Pojedyncze elementy<br />
zawierają już ramkę pozwalającą na tworzenie<br />
długich układów wielokrotnych, poziomych<br />
lub pionowych, po przekręceniu<br />
jej o 90 st., tworząc moduły o pożądanej<br />
długości. Natomiast w produktach Ospel bazujące<br />
elementy dystansowe są umieszczane<br />
w osprzęcie na mostkach, co zapewnia idealny<br />
rozstaw i wzajemne położenie modułów<br />
w puszkach wielokrotnych.<br />
Fot. 4.<br />
Możliwość zamieszczania na klawiszach<br />
włączników własnych zdjęć<br />
pozwala na całkowitą indywidualizację<br />
osprzętu.<br />
ochraniające osprzęt, które szczelnie zabezpieczają<br />
przed tynkowaniem i malowaniem,<br />
jednocześnie umożliwiając korzystanie<br />
z wszystkich włączników i gniazdek.<br />
Podświetlenia<br />
Istotnym usprawnieniem funkcjonalnym<br />
są podświetlenia LED, służące przede<br />
wszystkim orientacji w ciemnym pomiesz-<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
39
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: OSPEL<br />
Fot. 5.<br />
Ramki wielokrotne pozwalają na estetyczne połączenie kilku funkcjonalności w jednym miejscu.<br />
Fot.: GIRA<br />
czeniu. Gniazda wtyczkowe Gira posiadają<br />
wpuszczoną w krawędź świecącą na biało<br />
listwę. Skierowane w dół światło jest<br />
na tyle delikatne, że nie dochodzi do oślepienia<br />
użytkownika. Czujka zmierzchowa<br />
załącza podświetlenie po zapadnięciu<br />
zmroku, dostosowując się do warunków<br />
świetlnych w pomieszczeniu i gaśnie, gdy<br />
oświetlenie jest wystarczające. Element<br />
podświetlający znajduje się w osłonie<br />
gniazda, a w trakcie montażu bezpośrednio<br />
styka się z cokołem gniazda, co w razie<br />
potrzeby pozwala na szybką modernizację<br />
wcześniej zainstalowanych gniazd.<br />
Oświetlenie orientacyjne dostępne jest również<br />
w wersji do użytkowania na zewnątrz,<br />
np. przy elementach komunikacyjnych (jak<br />
domofon) lub samodzielnie. Posiadają bryzgoszczelną<br />
wkładkę o IP 44 z satynową<br />
szybką ochronną, są ponadto wyposażone<br />
w zabezpieczenia przed kradzieżą.<br />
Fot. 6.<br />
Inteligentne<br />
włączniki<br />
Osprzęt instalacji zarządzania tzw. domem<br />
inteligentnym to temat na zupełnie inny artykuł.<br />
Warto jednak wspomnieć o usprawnieniach,<br />
które można wykorzystać również<br />
w standardowych systemach, np. w przypadku<br />
sterowania różnymi scenami świetlnymi.<br />
Na uwagę zasługuje szczególnie<br />
możliwość wykonywania spersonalizowanych<br />
opisów poszczególnych przycisków,<br />
dostępne np. po bezpłatnym zarejestrowaniu<br />
na stronie internetowej (Gira, JUNG).<br />
Do wyboru są m.in. szyldy z opisem do klawiszy<br />
z osłoną z tworzywa sztucznego oraz<br />
przyciski ze stali szlachetnej lub aluminium<br />
z napisami wykonywanymi laserowo.<br />
Dla gadżeciarzy<br />
Producenci osprzętu wychodzą naprzeciw<br />
oczekiwaniom miłośników gadżetów.<br />
Są miejsca, gdzie zabezpieczenie gniazda klapką nie wystarczy. Wówczas rozwiązaniem<br />
jest zastosowanie gniazda z blokada na kluczyk.<br />
Włączniki i gniazdka mogą zostać wyposażone<br />
w mocniejsze podświetlenie, które<br />
zastąpi nam lampkę do czytania. Specjalne<br />
modele nowoczesnego osprzętu np. firm<br />
ABB, JUNG czy Gira posłużą nam również<br />
jako ładowarki bądź stacje dokujące<br />
np. do smartphonów (są montowane<br />
po prostu w standardowych puszkach instalacyjnych).<br />
Tego typu ładowarkę można<br />
montować wraz z modułem głośnikowym<br />
lub zainstalować moduł oddzielnie. Ponadto<br />
stacja posiada wyjścia do podłączenia<br />
aparatury HiFi, systemów typu „multiroom”<br />
oraz wejście dla zewnętrznych źródeł<br />
dźwięku. Nowością nie są już także stacje<br />
pogodowe, podtynkowe radio włączające<br />
się wraz z załączeniem światła w łazience<br />
czy też możliwość sterowania iPhonem, tabletem,<br />
smartphonem.<br />
Materiały<br />
Wybierając osprzęt elektroinstalacyjny,<br />
należy zwrócić uwagę m.in. na jakość<br />
materiałów, z których jest wykonany.<br />
Na rynku dostępne są przede wszystkim<br />
bezhalogenowe materiały termoplastyczne<br />
formowane przez wtrysk i wytłaczane<br />
na gorąco. Wśród nich wyróżnia się szczególnie<br />
ABS, tworzywo o bardzo dużej<br />
twardości i odporności na zarysowania.<br />
Nie bez znaczenia jest również odporność<br />
termiczna (w zakresie od -40 do +70 st.<br />
C) oraz zachowanie swoich właściwości<br />
mimo kontaktu z rozcieńczonymi kwasami,<br />
olejami czy tłuszczami. Poliwęglan<br />
z kolei charakteryzuje się wysoką odpornością<br />
na promieniowanie słoneczne UV.<br />
Powszechnie wykorzystuje się również<br />
termoplasty (PC).<br />
40 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PORADY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: ELEKTRO-PLAST NASIELSK<br />
Fot. 7.<br />
Bogate palety kolorystyczne zmieniają osprzęt w designerskie dodatki kreujące klimat wnętrza.<br />
Zastosowania<br />
specjalne<br />
Coraz szerszy wybór dotyczy także serii<br />
osprzętu do „zastosowań specjalnych”.<br />
Poziom ochrony IP 55 oraz duża wytrzymałość<br />
mechaniczna IK07 pozwalają<br />
na wykorzystanie osprzętu w przemyśle<br />
spożywczym, rybnym, mięsnym, branży<br />
piekarniczej lub chłodniach, a nawet<br />
obiektach niezadaszonych, na basenach<br />
czy w myjniach samochodowych, czyli<br />
miejscach, w których gniazdka i włączniki<br />
narażone są na kontakt z pyłem lub strumieniami<br />
wody. Niektórzy producenci, jak<br />
JUNG, mają w swojej ofercie także osprzęt<br />
antybakteryjny, z domieszką jonów srebra,<br />
przeznaczony do klinik i szpitali. Można<br />
czyścić je chemicznie oraz naświetlać lampami<br />
bakteriobójczymi.<br />
Fot.: JUNG<br />
Design<br />
Pamiętajmy, że równie ważne, co funkcjonalność<br />
osprzętu, są kwestie aranżacyjne.<br />
Ramki w dwóch kolorach – zazwyczaj<br />
białym i brązowym – to już odległa przeszłość.<br />
Coraz szersza gama kolorystyczna<br />
osprzętu czy wymienne ramki pozwalające<br />
na tworzenie dowolnych zestawień barw<br />
to jedynie ułamek „rewolucji” w dziedzinie<br />
designu osprzętu. Drewno, skóra, ceramika,<br />
szkło, materiał, kamień, włączniki okrągłe,<br />
trójkątne, służące jako lusterko lub ramka<br />
na zdjęcie – osprzęt stał się istotnym elementem<br />
przemyślanej aranżacji wnętrza.<br />
Iwona Bortniczuk<br />
Na podstawie materiałów firm:<br />
Gira, Schneider, Ospel, JUNG, Karlik<br />
Fot. 8.<br />
Gniazda USB stają się niezbędne dla użytkowników tabletów i smartphonów.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
41
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Funkcjonalność i styl<br />
– nowe produkty w ofercie ELEKTRO-PLAST Nasielsk<br />
W dzisiejszych czasach rynek produktów elektroinstalacyjnych rozwija się na wysokim<br />
poziomie. Zarówno w Polsce, jak i na świecie, odbiorcy stawiają przed producentami już<br />
nie tylko coraz większe wymagania jakościowe, ale i w dużej mierze wizualno-estetyczne.<br />
Fot. 1.<br />
Ściemniacze do LED uzupełniają bogatą ofertę funkcjonalnego osprzętu<br />
Catrin.<br />
CATRIN<br />
– piękno funkcjonalności<br />
W nowej serii osprzętu instalacyjnego<br />
CATRIN konstruktorzy postawili<br />
na funkcjonalność – dzięki temu zawiera<br />
ona szeroką gamę łączników<br />
i gniazd w atrakcyjnej formie. Seria<br />
dedykowana jest do mieszkań i pomieszczeń<br />
użytku publicznego.<br />
Do szybkiej i łatwej instalacji seria CA-<br />
TRIN wykorzystuje ramki wielokrotne<br />
do pięciu modułów w poziomie i dwóch<br />
modułów w pionie, pozwalając w ten sposób<br />
na dowolny dobór i konfigurowanie<br />
osprzętu. W konstrukcji CATRIN zastosowany<br />
został niezawodny mechanizm łączników<br />
oparty na szybkozłączach ułatwiający<br />
komfort montażu oraz ewentualnego demontażu<br />
osprzętu. W gniazdach stosowane<br />
są sprawdzone mechanizmy śrubowe.<br />
Umieszczone są one w jednej linii, dzięki<br />
czemu wszystkie przewody można przyciąć<br />
w tej samej długości. Bogato rozbudowany<br />
asortyment gniazd specjalistycznych pozwala<br />
w pełni wykorzystać możliwości serii<br />
CATRIN. W ofercie znajdziemy m.in.<br />
ściemniacze w tym LED, łączniki schodowe,<br />
podwójne schodowe, zwierne, żaluzjowe,<br />
łączniki z podświetleniem (nowe referencje<br />
łączników tj; łącznik zwierny bez oznacze-<br />
42 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot. 2.<br />
Nowe kolory w palecie szklanych ramek Sentia sprawiają, że seria ta staje się<br />
jeszcze bardziej atrakcyjna nawet dla najbardziej wymagającego odbiorcy.<br />
nia, łącznik zwierny z piktogramem klucz),<br />
gniazda podwójne do ramki wielokrotnej,<br />
gniazda DATA, wszelkiego rodzaju gniazda<br />
teleinformatyczne gwarantującą wysoką jakość<br />
połączenia i odbioru sygnału.<br />
Wzornictwo serii CATRIN charakteryzuje<br />
się nowoczesną stylistyką zgodną z obecnymi<br />
trendami. Produkty z nowej serii<br />
dostępne są w klasycznych kolorach bieli<br />
i kremu oraz metalizacji; czekoladowy, złoty,<br />
grafitowy i czarny matowy. Osprzęt został<br />
sklasyfikowany w średnio-niższej półce<br />
cenowej, co czyni serię dostępną niemal dla<br />
każdego. Poza walorami estetycznymi, bardzo<br />
istotnym aspektem konstrukcji osprzętu<br />
są rozwiązania technologiczne ułatwiające<br />
bezpieczny i solidny montaż.<br />
Wybierając produkty z serii CATRIN klienci<br />
otrzymują produkty stworzone zgodnie<br />
z obowiązującymi standardami i normami<br />
europejskimi z materiałów o wysokich parametrach,<br />
co pozwoli nam na ich długotrwałe<br />
i bezpieczne użytkowanie.<br />
SENTIA – harmonia stylu<br />
Nowa seria ramek szklanych w serii SEN-<br />
TIA jest wyjściem naprzeciw wymaganiom<br />
estetycznym i indywidualnym upodobaniom<br />
dekoratorskim klientów. Ramki<br />
te sa w pełni elementem zdobniczym, przyciągającym<br />
uwagę osób o najbardziej wygórowanych<br />
oczekiwaniach wizualnych.<br />
Kolorystyka ramek szklanych komponuje<br />
się w różnego rodzaju wnętrzach, zachowując<br />
kompatybilność poszczególnych<br />
referencji, jak również znajduje zastosowanie<br />
w pomieszczeniach o różnym stylu<br />
architektonicznym.<br />
•<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
43
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Nowości elektroniczne<br />
w seriach DECO oraz FLEXI<br />
firmy Karlik Elektrotechnik Sp. z o.o.<br />
Firma Karlik Elektrotechnik Sp. z o.o. oferuje szeroką gamę osprzętu elektroinstalacyjnego<br />
w bogatej palecie kolorystycznej, bardzo dobrej jakości, w optymalnej cenie. Dotychczasową<br />
ofertę gniazd i łączników firmy poszerzają elektroniczne regulatory temperatury<br />
i oświetlenia, czujnik ruchu oraz produkty uzupełniające.<br />
Elektroniczny regulator<br />
temperatury z czujnikiem<br />
podpodłogowym<br />
IP20, 230 V ~ 50 Hz, 3200 W<br />
Za pomocą elektronicznego regulatora<br />
temperatury z czujnikiem<br />
podpodłogowym z serii DECO oraz<br />
FLEXI można precyzyjnie sterować<br />
elektrycznym lub wodnym systemem<br />
ogrzewania podłogowego. Regulator<br />
umożliwia utrzymanie ustawionej<br />
temperatury podłogi w sposób automatyczny<br />
dla obwodu, do którego jest<br />
dedykowany. Każdy z obwodów stanowi<br />
niezależny system grzejny, który można<br />
indywidualnie programować. Jest to szczególnie<br />
ważne w przypadku, gdy ogrzewanie<br />
podłogowe stanowi jedyny system ogrzewania<br />
w obiekcie.<br />
Elektroniczny regulator temperatury<br />
z czujnikiem podpodłogowym z serii<br />
DECO i FLEXI posiada przydatne, dodatkowe<br />
funkcje tj. utrzymanie minimalnej<br />
temperatury w pomieszczeniu oraz sygnalizowanie<br />
uszkodzenia lub odłączenia czujnika<br />
temperatury.<br />
Elektroniczny regulator temperatury<br />
z czujnikiem powietrznym<br />
IP20, 230 V ~ 50 Hz, 3200 W<br />
Elektroniczny regulator temperatury z czujnikiem<br />
powietrznym z serii DECO oraz<br />
FLEXI umożliwia automatyczne utrzymanie<br />
ustawionej temperatury powietrza w pomieszczeniu.<br />
Regulator z czujnikiem powietrznym<br />
stosuje się w pomieszczeniach,<br />
44 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
w których zastosowano dowolny rodzaj ogrzewania (ogrzewanie<br />
podłogowe lub za pomocą grzejników).<br />
Elektroniczny regulator oświetlenia przyciskowoobrotowy<br />
IP20, 230 V ~ 50 Hz, 40 - 400 W<br />
Regulator oświetlenia z serii DECO oraz FLEXI służy do sterowania<br />
poziomem natężenia światła w przypadku zastosowania<br />
oświetlenia żarowego konwencjonalnego, halogenowego 230 V,<br />
halogenowego niskonapięciowego 12 V (z transformatorami toroidalnymi<br />
i konwencjonalnymi). Umożliwia regulację natężenia<br />
światła przy użyciu prawie każdej oprawy.<br />
Regulator (nazywany potocznie ściemniaczem) jest wyposażony<br />
w zabezpieczenie przeciążeniowe oraz zwarciowe. Sterowanie<br />
odbywa się przy pomocy potencjometru z wyłącznikiem. Urządzenie<br />
umożliwia inteligentne sterowanie systemami oświetleniowymi,<br />
dając komfort, wygodę i codzienną oszczędność energii<br />
elektrycznej, której zużycie jest proporcjonalne do poziomu natężenia<br />
światła w pomieszczeniu.<br />
Elektroniczny czujnik ruchu IP20, 230 V ~ 50 Hz, 3200 W<br />
Czujnik ruchu z serii DECO oraz FLEXI służy do automatycznego<br />
włączania źródeł światła oraz sprzętu sygnalizacyjnego (np. w domowych<br />
systemach alarmowych). Konstrukcja czujnika umożliwia<br />
jego zastosowanie do budowania szeregowych instalacji złożonych<br />
z dowolnej liczby czujników, jak również z innymi standardowymi<br />
łącznikami do użytku domowego (np. jednobiegunowym).<br />
Elektroniczne czujniki ruchu możemy stosować jako pojedyncze<br />
komponenty lub kompletny system oświetlenia. Doskonale<br />
sprawdzają się w miejscach odwiedzanych sporadycznie, w których<br />
jest się aktywnym i przebywa się przez krótki okres czasu,<br />
np. klatki schodowe, pokoje socjalne, piwnice, korytarze, wejścia<br />
i podjazdy, garaże, garderoby, spiżarnie, przedpokoje, itp.<br />
Produkty z serii DECO są sprzedawane bez ramki. Ramkę zewnętrzną<br />
pojedynczą lub wielokrotną, przeznaczoną do montażu<br />
zarówno poziomego, jak i pionowego, dostępną w wielu<br />
wariantach kolorystycznych z tworzywa, drewna naturalnego,<br />
z efektem drewna oraz efektem szkła należy kupić osobno.<br />
Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia naszej strony internetowej<br />
www.karlik.pl w celu uzyskania szczegółowych informacji<br />
dotyczących pełnej oferty, kolorystyki, danych technicznych i cen<br />
produktów. Jesteśmy do Państwa dyspozycji.<br />
REKLAMA<br />
Karlik Elektrotechnik Sp. z o.o.<br />
ul. Wrzesińska 29, 62-330 Nekla<br />
tel. +48 61 437 34 00, fax +48 61 437 34 04<br />
e-mail: karlik@karlik.pl<br />
www.karlik.pl<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
45
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
TEM MODUL<br />
- uniwersalny i modułowy osprzęt elektroinstalacyjny<br />
TEM to słoweński producent osprzętu elektroinstalacyjnego. Firma została założona<br />
1974 roku, a jednym z jej produktów jest linia Modul.<br />
TEM Modul to system pasujący zarówno<br />
do tradycyjnej puszki Ø 60,<br />
jak i do puszek modułowych systemowych.<br />
Linia Modul to ciekawe wzornictwo,<br />
wysoka jakość wykonania i unikalne<br />
rozwiązania pozwalające w jednej<br />
ramce uzyskać 3-, 5-, a nawet 7-przyciskowy<br />
łącznik. Łączniki TEM<br />
Modul to rozwiązanie, które łączy<br />
w sobie funkcjonalność z dobrym<br />
smakiem. Gwarantuje estetyczny wygląd<br />
i oszczędność miejsca dlatego<br />
też znajduje szerokie uznanie wśród<br />
inwestorów, architektów i wykonawców<br />
instalacji elektrycznych.<br />
Dzięki łącznikom bistabilnym i łącznikom<br />
chwilowym (dzwonkowym)<br />
system Modul doskonale sprawdza<br />
się w „inteligentnych instalacjach”.<br />
Idealnie współpracuje ze sterownikami<br />
PLC, F&F oraz innymi producentami<br />
automatyki domowej.<br />
Modułowa budowa sprawia, że klient<br />
otrzymuje unikalną elastyczność<br />
w konfiguracji zarówno łączników<br />
Fot. 1<br />
Modułowy osprzęt instalacyjny linia Line.<br />
jak i gniazd. Wyjątkowo szeroka gama kolorystyczna<br />
osprzętu wyróżnia serię Modul<br />
wśród konkurencji na polskim rynku.<br />
System Modul dzielimy na linie Line/Soft<br />
oraz Pure.<br />
Linia LINE charakteryzuje się prostą,<br />
przejrzystą modernistyczną linią pasującą<br />
do większości wnętrz. Wybierana jest szczególnie<br />
przez klientów stawiających na prostotę<br />
stylistyczną, a zarazem nie rezygnujących<br />
z dużej dowolności i elastyczności<br />
w doborze i konfiguracji kolorów ramek<br />
oraz poszczególnych przełączników.<br />
Linia SOFT skierowana jest do klientów<br />
ceniących sobie elegancję delikatnych krzywizn<br />
i tradycjonalizm bez ostrych wykończeń,<br />
a jednocześnie nie narzucających się<br />
ekstrawagancją nietypowej stylistyki.<br />
Fot. 2<br />
Linia LINE - nowoczesne kształty oraz SOFT - tradycja i delikatność.<br />
46 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot. 4<br />
Multimedia - wszystko w jednym<br />
miejscu!<br />
Fot. 3<br />
PURE - powrót do natury ramki ozdobne z drewna, metalu oraz szkła.<br />
Linia PURE skierowana jest do najbardziej<br />
wymagających użytkowników ceniących<br />
sobie zarówno niezwykłą estetykę<br />
i funkcjonalność, jak i wysoką<br />
jakość oraz naturalność użytych materiałów.<br />
Ramki PURE wykonane są z naturalnych<br />
materiałów takich jak: szkło, metal lub<br />
drewno. Materiały te występują w różnych<br />
kolorach i z różnymi fakturami tak,<br />
aby każdy mógł dobrać odpowiedni dla<br />
swojego wnętrza produkt.<br />
Dodatkową zaletą TEM jest pełna kompatybilność<br />
linii Modul, przez co klient<br />
ma możliwość wymiany wcześniej zainstalowanych<br />
ramek na nowe, bardziej spełniające<br />
jego oczekiwania - bez konieczności<br />
zmiany wykorzystywanych mechanizmów<br />
oraz zmian w instalacji.<br />
Łączniki TEM zostały zaprojektowane<br />
z myślą o tych, którzy cenią sobie nowoczesny<br />
wygląd i piękno tkwiące w prostocie.<br />
Jest to idealny wybór dla osób, które<br />
chcą przełamać monotonię i nadać odpowiedniego<br />
kontrastu barwom swoich ścian,<br />
a możliwość instalacji aż do siedmiu mechanizmów<br />
w ramce pozwala sterować<br />
funkcjami pomieszczenia z jednego miejsca,<br />
przy równoczesnym zachowaniu atrakcyjności<br />
pstryczka dla jego otoczenia.<br />
•<br />
REKLAMA<br />
TEM łączniki i gniazda<br />
skrojone na miarę od 1 do 7 w jednej ramce!<br />
SYSTEM Polska<br />
Dystrybutor TEM w Polsce<br />
90-768 Łódź, al. Włókniarzy 207<br />
T. + 48 531 661 831, +48 22 3001819<br />
e-mail: tem@tem.com.pl, www.TEM.com.pl<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
47
PRZEGLĄD<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Niezastąpione na budowie<br />
Mobilne<br />
rozdzielnice<br />
siłowe<br />
Żadna budowa nie ruszy bez energii elektrycznej. Maszyny, urządzenia, elektronarzędzia<br />
– to wszystko potrzebuje zasilania. Wolnostojące lub wiszące rozdzielnice budowlane<br />
zapewniają dostosowany do potrzeb inwestycji, a przy tym bezpieczny rozdział energii.<br />
Precyzyjne zaplanowanie odpowiedniej liczby rozdzielnic oraz miejsca ich montażu czy<br />
rozstawienia pozwoli na dobrą organizację pracy. Rozdzielnice znajdą zastosowanie<br />
również przy remontach, jako tymczasowe zasilanie obiektów przemysłowych<br />
i użyteczności publicznej, w zasilaniu żurawi wieżowych czy urządzeń obsługujących<br />
np. imprezy masowe, koncerty.<br />
Obudowa<br />
Zmienne temperatury, kurz, pył,<br />
wilgoć, czy też ryzyko uszkodzeń<br />
mechanicznych – warunki panujące<br />
na budowie wymagają od urządzeń<br />
zasilających i dystrybuujących energię<br />
szczególnego zabezpieczenie.<br />
Stąd też, przed wyborem rozdzielnicy<br />
budowlanej, należy zwrócić<br />
uwagę na parametry jej obudowy.<br />
Brud oraz pył mogą zmniejszyć<br />
trwałość elementów aparatury, powodując<br />
mechaniczne blokowanie<br />
styczników, gniazd i napędów,<br />
woda i wilgoć z kolei spowodują<br />
przyspieszoną korozję żył kabli, przewodów<br />
i elementów metalowych. Obudowa<br />
rozdzielnicy może być termoutwardzalna,<br />
z aluminium lub stali (blachy czarnej malowanej<br />
proszkowo, blachy ocynkowanej<br />
malowanej proszkowo lub blachy kwasoodpornej<br />
– w zależności od środowiska<br />
w miejscu zastosowania). Tworzywa termoutwardzalne<br />
charakteryzują się wysoką<br />
twardością powierzchni przy jednoczesnej<br />
sprężystości, są odporne na zarysowania,<br />
uszkodzenia mechaniczne oraz obciążenia<br />
termiczne (do 300°C). O zastosowaniu<br />
w produkcji obudów rozdzielnic zadecydowały<br />
także bardzo dobre własności elektroizolacyjne<br />
– materiał chroni w przypadku<br />
przebicia napięcia na obudowę oraz<br />
w sytuacji bezpośredniego zetknięcia<br />
z rozdzielnicą.<br />
Urządzenia w wersji bardzo odpornej<br />
na czynniki zewnętrzne, uszkodzenia mechaniczne<br />
i zmienne temperatury są wykonane<br />
z wytrzymałego aluminium. Mogą<br />
być wykorzystywane nawet do remontów<br />
dużych zakładów przemysłowych, jak<br />
elektrociepłownie czy elektrownie – przed<br />
przegrzaniem aparaturę elektryczna zabezpieczają<br />
termostaty i wentylatory. Odporność<br />
na czynniki zewnętrzne jest możliwa<br />
również dzięki podwyższonej szczelności<br />
48 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PRZEGLĄD<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
uzyskanej m.in. przez zastosowanie piankowych<br />
uszczelek. Obudowy wykonuje się<br />
w klasie szczelności IP 44 – IP 66 (International<br />
Protection; zazwyczaj producenci<br />
oferują podniesienie stopnia IP w zależności<br />
od planowanego zastosowania). Istotna<br />
jest również klasa odporności mechanicznej<br />
IK. Modułowa budowa obudowy<br />
umożliwia łatwą wymianę uszkodzonych<br />
elementów. Ponadto obudowy wyposażone<br />
są w drzwi z zawiasami wewnętrznymi posiadającymi<br />
zaczep przeciwwyważeniony<br />
i włamaniowy oraz niejednokrotnie także<br />
wielopunktowe ryglowanie, zamek baskwilowy<br />
zamykany na kłódkę i wkładkę<br />
systemową. Dach z zachowanym spadkiem<br />
Fot.: Elektro-Plast Nasielsk<br />
PAMIĘTAJ!<br />
Rozdzielnice budowlane, jako urządzenia dystrybuujące i rozdzielające<br />
energię podlegają ściśle określonym przepisom. Budowa, wyposażenie<br />
oraz podłączenie musi być zgodne z normami PN-EN 60439--1 „Rozdzielnice<br />
i sterownice niskonapięciowe – Część 1: Zestawy badane w pełnym<br />
i niepełnym zakresie badań typu”, PN-EN 60439--4 „Rozdzielnice i<br />
sterownice niskonapięciowe – Część 4: Wymagania dotyczące zestawów<br />
przeznaczonych do instalowania na terenach budów (ACS)” oraz IEC/EN<br />
60529 „Stopnie ochrony zapewniane przez obudowy (Kod IP)”.<br />
posiada odprowadzenie wody, dzięki czemu<br />
na obudowie nie gromadzi się wilgoć<br />
powodująca korodowanie materiału. Dno<br />
obudowy posiada z kolei otwór umożliwiający<br />
wprowadzenie kabli zakończonych<br />
gniazdami.<br />
Wśród najczęściej spotykanych akcesoriów<br />
dodatkowych znajdziemy podstawkę<br />
P pozwalającą na przenoszenie i stabilne<br />
ustawianie rozdzielnicy w dowolnym<br />
miejscu na placu budowy. Oprócz tego<br />
producenci oferują również fundament termoutrwardzalny<br />
lub aluminiowy, który jest<br />
dopasowane do wymiarów obudowy (aluminiowy<br />
może być wyposażony w demontowane<br />
osłony przednie i tylne).<br />
Wyposażenie wewnętrzne<br />
Rozmiar i wymiary obudowy zależą przede<br />
wszystkim od wyposażenia, czyli aparatury.<br />
W rozdzielnicy znaleźć się muszą<br />
przede wszystkim moduł zasilający zawierający<br />
m.in. rozłącznik izolacyjny (bezpiecznikowy)<br />
lub wyłącznik mocy (do 910 A)<br />
posiadający możliwość blokady otwarcia<br />
pod obciążeniem; zasilanie kablowe, zaciski<br />
typu V lub zaciski śrubowe dla kabli o przekroju<br />
do 240 mm, uchwyty kablowe, otwór<br />
umożliwiający wprowadzenie kabli z dołu<br />
rozdzielnicy oraz podłączenia do kolejnych<br />
rozdzielnic. W module gniazd znajdziemy<br />
m.in. rozłączniki izolacyjne bezpiecznikowe<br />
3-fazowe oraz różnego rodzaju gniazda<br />
(wtykowe izolacyjne 3- i 1-fazowe, gniazda<br />
separowane). W zależności od wersji wykonania<br />
gniazda montowane są we wnętrzu obudowy<br />
lub na zewnątrz, na bocznych ścianach,<br />
lub pod obudowami. Oferowane w standardowym<br />
wyposażeniu zabezpieczenia to przede<br />
wszystkim wyłączniki różnicowo-prądowe<br />
do 63 A oraz zabezpieczenia nadprądowe<br />
gniazd wtykowych. Rozdzielnice budowlane<br />
są wyposażane również w bezpośrednie lub<br />
pośrednie układy pomiarowe, służące do pomiaru<br />
odbieranej energii elektrycznej. Moduł<br />
pomiaru bezpośredniego i półpośredniego<br />
tworzą przede wszystkim tablica pomiarowa<br />
przystosowana do montażu liczników energii<br />
czynnej i biernej (na płycie z tworzywa izolacyjnego;<br />
uchylna lub stała), przekładniki<br />
prądowe dobrane do obciążeń, listwy pomiarowo-kontrolne<br />
do łączenia napięciowych<br />
i prądowych obwodów licznika energii elektrycznej<br />
z obwodami wtórnymi przekładników<br />
pomiarowych (listwa może być zamontowana<br />
bezpośrednio na płycie lub szynie<br />
TH-35), wyłącznik nadprądowy z sygnalizacją,<br />
sygnalizacja kontrolna (w postaci lampek<br />
kontrolnych). Urządzenia często realizują też<br />
funkcje rozdział instalacji, są przystosowane<br />
do zasilania z agregatu prądotwórczego oraz<br />
przygotowane do połączenia szeregowego.<br />
Szeroka oferta rozdzielnic budowlanych<br />
pozwala dostosować wybór urządzenia<br />
niemal do każdych potrzeb. Warto też<br />
zwrócić uwagę, że producenci proponują<br />
również niestandardowe rozwiązania „szyte<br />
na miarę”.<br />
Fot. 1<br />
Rozdzielnice budowlane zapewniają dostosowany do potrzeb inwestycji,<br />
a przy tym bezpieczny rozdział energii.<br />
Na kolejnych stronach prezentujemy wybrane<br />
modele dostępne na rynku.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
49
PRZEGLĄD<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Przegląd rozdzielnic siłowych (budowlanych)<br />
Producent DOKTORVOLT DOKTORVOLT ELEKTRO-PLAST Nasielsk<br />
Model/seria TD 1x16 1x32 4x230 TD-S/FI 1x16 1x32 4x230 RS 9-mod 2x2P+Z, 2x3P+N+Z 32A<br />
Stopień ochrony IP IP54 IP54 IP 44<br />
Napięcie znamionowe [V] 400 400 400<br />
Ilość modułów na aparaturę<br />
zabezpieczającą<br />
12 12 9<br />
Rodzaje gniazd 3x230 V 1x16 A 1x32 A Mennekes 3x230 V 1x16 A 1x32 A 2x2P+Z, 2x3P+N+Z 32A<br />
Wyposażenie standardowe listwa N, PE skrzynka kompletna z zabezpieczeniem<br />
Standardowe wyposażenie<br />
zabezpieczające<br />
brak<br />
• wył. różnicowoprądowy,<br />
• wył.nadprądowy<br />
• szyna TS<br />
Możliwość zamknięcia na<br />
kluczyk lub plombowania<br />
tak tak tak<br />
Wymiary (szer. x wys. x gł.) [mm] 250 × 370 × 135 250 × 370 × 135 345 × 220 × 175<br />
Cechy charakterystyczne<br />
• gniazda Mennekes<br />
• kabel Lapp<br />
• duża wytrzymałość<br />
• gniazda Mennekes<br />
• Kabel Lapp<br />
• zabezpieczenie SEZ KROMPACHY<br />
• solidne wykonanie<br />
• możliwość zwiększenia IP rozdzielnicy<br />
poprzez zainstalowanie w niej gniazd<br />
o IP 65<br />
Cena katalogowa netto 199,99 PLN 399,99 PLN 199,61 PLN<br />
50 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PRZEGLĄD<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Przegląd rozdzielnic siłowych (budowlanych)<br />
ELEKTRO-PLAST Nasielsk PAWBOL sp. z o.o. PAWBOL sp. z o.o.<br />
RS 13-mod 2x2P+Z, 2x3P+N+Z 16A, 2x3P+N+Z 32A R-BOX SLIM 10S MAX-BOX-32S<br />
IP 44 44 65<br />
400 400 400<br />
13 10 32<br />
2x2P+Z, 2x3P+N+Z 16A, 2x3P+N+Z 32A<br />
gniazda/wtyczki 3-fazowe, gniazda 1-fazowe<br />
gniazda/wtyczki 3-fazowe, gniazda 1-fazowe,<br />
IP67<br />
gniazdo 32 A/5p, gniazdo 16 A/5p,<br />
gniazdo 250 V/16 A<br />
gniazdo 63 A/5p, gniazdo 32 A/5p,<br />
gniazdo 16 A/5p, gniazdo 250 V/16 A<br />
N 1 × (7 × 10 mm² + 2 × 16 mm²)<br />
PE 1 × (7 × 10 mm² + 2 × 16 mm²)<br />
• wyłączniki nadmiarowo-prądowe<br />
• wyłączniki różnicowo-prądowe<br />
• wyłączniki nadmiarowo-prądowe<br />
• wyłączniki różnicowo-prądowe<br />
tak nie tak<br />
330 × 506 × 175 210 × 465 × 152 362 × 500 × max 223<br />
• możliwość zwiększenia IP rozdzielnicy poprzez<br />
zainstalowanie w niej gniazd o IP 65<br />
• poliwęglanowa szybka<br />
• optymalna ilość zabezpieczeń w stosunku do<br />
wyposażenia<br />
• poliwęglanowa szybka<br />
• możliwość regulowania położenia szyny TH<br />
• możliwość pionowego i poziomego otwierania<br />
pokrywy<br />
328,36 oOd 150 zł w zależności od wyposażenia produktu od 700 zł w zależności od wyposażenia produktu<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
51
PRZEGLĄD<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Przegląd rozdzielnic siłowych (budowlanych)<br />
Producent SAKS-POL Spółka Jawna SAKS-POL Spółka Jawna<br />
Model/seria RBMN 50x60x35 160A RBTUPN 146x80 250A<br />
Stopień ochrony IP IP 66/67 IP 44<br />
Napięcie znamionowe [V] 400 V/230 V 400 V/230 V<br />
Ilość modułów na aparaturę<br />
zabezpieczającą<br />
40 120<br />
Rodzaje gniazd<br />
Wyposażenie standardowe<br />
Standardowe wyposażenie<br />
zabezpieczające<br />
Możliwość zamknięcia na<br />
kluczyk lub plombowania<br />
63 A/400 V-1 szt.<br />
32 A/400 V-3 szt.<br />
16 A/400 V-2 szt.<br />
16 A/230 V-2 szt.<br />
• rozłącznik główny<br />
• podstawy bezpiecznikowe<br />
• wyłączniki różnicowoprądowe<br />
• wyłączniki nadprądowe<br />
• gniazda<br />
• zamki z kluczykami<br />
• nogi metalowe<br />
• rozłącznik główny<br />
• podstawy bezpiecznikowe<br />
• wyłączniki różnicowoprądowe<br />
• wyłączniki nadprądowe<br />
zamek kształtowy z kluczem – możliwość plombowania,<br />
maskownice z możliwością plombowania<br />
125 A/400 V - 3 szt.<br />
32 A/400 V - 4 szt.<br />
16 A/230 V - 4 szt.<br />
• rozłącznik główny<br />
• przekładniki prądowe<br />
• układ pomiarowy półpośredni<br />
• wyłączniki różnicowoprądowe<br />
• wyłączniki nadprądowe<br />
• gniazda<br />
• zamki z możliwością założenia wkładki<br />
• nogi metalowe<br />
• rozłącznik główny<br />
• wyłączniki różnicowoprądowe<br />
• wyłączniki nadprądowe<br />
Zamki typu HS z możliwością założenia kłódki i dowolnej<br />
wkładki – możliwość plombowania, maskownice z<br />
możliwością plombowania<br />
Wymiary (szer. x wys. x gł.) [mm] 500 x 600/510 x 350 1460 x 823/510 x 250<br />
Cechy charakterystyczne<br />
• wysoka szczelność IP66/67<br />
• dowolna kolorystyka<br />
• możliwość dowolnej konfiguracji wyposażenia<br />
• rozdzielnica budowlana z układem pomiarowym<br />
półpośrednim<br />
• gniazda 125 A<br />
• możliwość dowolnej konfiguracji wyposażenia<br />
Cena katalogowa netto 2700 zł 9035 zł<br />
52 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PRZEGLĄD<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Przegląd rozdzielnic siłowych (budowlanych)<br />
PCE Polska<br />
Adamów<br />
PCE Polska<br />
Suwałki<br />
IP54, IP66/67 na życzenie<br />
IP54, IP66/67 na życzenie<br />
230/400 V 230/400 V<br />
Wersje:<br />
bez okienka inspekcyjnego<br />
1 okienko 10 modułowe<br />
2 okienka 10 modułowe<br />
możliwość zamontowania wszystkich typów rozłączników, gniazd i wtyków w<br />
zakresie 16 A - 125 A oraz gniazd jednofazowych (różne standardy).<br />
Wersje:<br />
bez okienka inspekcyjnego,<br />
1 okienko 14 modułowe (IP54),<br />
1 okienko 13 modułowe (IP66/67),<br />
2 okienka 14 modułowe (IP54)<br />
2 okienka 13 modułowe (IP66/67)<br />
możliwość zamontowania wszystkich typów rozłączników, gniazd i wtyków w<br />
zakresie 16 A - 125 A oraz gniazd jednofazowych (różne standardy).<br />
• zabezpieczenia charakterystyka „B”, „C” lub inne na życzenie<br />
zabezpieczenia charakterystyka „B”, „C” lub inne na życzenie<br />
możliwość zamykania oraz plombowania.<br />
możliwość zamykania oraz plombowania.<br />
320 × 222 × 140 520 × 297 × 165<br />
• wejścia kablowe maks. do M63, wejście od góry lub od dołu<br />
• system regulowanych szyn montażowych w formie rowków umożliwia zindywidualizowane,<br />
optymalne rozmieszczenia mocowań, płyt montażowych itp.<br />
• pokrywa i podstawa obudowy są połączone elastycznym zawiasem, pokrywa<br />
dostępna w wersji prostej lub skośnej<br />
• poszczególne obudowy mogą być w łatwy sposób łączone ze sobą dzięki<br />
prostym ściankom bocznym.<br />
• wszystkie zewnętrzne śruby wykonane są ze stali nierdzewnej zapewniającej<br />
odporność w szczególnie wymagających warunkach eksploatacyjnych.<br />
• złącza N i PE (neutralne i ochronne) i przewodu zerowego montowane są<br />
wewnątrz obudowy przy wykorzystaniu sprawdzonego i przetestowanego<br />
systemu Vario Connector.<br />
• zwarta obudowa, tworzywo PC/ABS<br />
• okablowanie wykonane<br />
• gotowa do podłączenia<br />
• wejścia kablowe maks. do M63, wejście od góry lub od dołu<br />
• system regulowanych szyn montażowych w formie rowków umożliwia zindywidualizowane,<br />
optymalne rozmieszczenia mocowań, płyt montażowych itp.<br />
• pokrywa i podstawa obudowy są połączone elastycznym zawiasem, pokrywa<br />
dostępna w wersji prostej lub skośnej<br />
• poszczególne obudowy mogą być w łatwy sposób łączone ze sobą dzięki pros<br />
tym ściankom bocznym.<br />
• pszystkie zewnętrzne śruby wykonane są ze stali nierdzewnej zapewniającej<br />
odporność w szczególnie wymagających warunkach eksploatacyjnych.<br />
• złącza N i PE (neutralne i ochronne) i przewodu zerowego montowane są<br />
wewnątrz obudowy przy wykorzystaniu sprawdzonego i przetestowanego<br />
systemu Vario Connector.<br />
• zzwarta obudowa, tworzywo PC/ABS<br />
• okablowanie wykonane<br />
• gotowa do podłączenia<br />
W zależności od wyposażenia<br />
W zależności od wyposażenia<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
53
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Szczelność<br />
obudowy<br />
Wykorzystując urządzenia elektryczne powinniśmy zastanowić się nie tylko nad<br />
producentem, czy ceną, ale również nad parametrami technicznymi, które mają olbrzymi<br />
wpływ na nasze bezpieczeństwo i komfort użytkowania.<br />
Jednym z najważniejszych parametrów<br />
jest szczelność obudowy<br />
określana jako klasa szczelności IP<br />
(International Protection). Określa<br />
ona stopień ochrony przed wnikaniem<br />
ciał stałych (pierwsza cyfra)<br />
i przed wnikaniem wody (druga cyfra).<br />
Stopień ochrony IP obudowy ma bezpośredni<br />
wpływ na:<br />
– bezpieczeństwo użytkowania<br />
– trwałość urządzenia<br />
Musimy zdawać sobie sprawę,<br />
że przedostające się do wnętrza obudowy<br />
elementy mogą mieć wpływ<br />
na pracę aparatów elektrycznych.<br />
Duże elementy mogą zakłócić lub<br />
całkowicie zablokować działanie<br />
elementów przełączających takich<br />
jak styczniki, rozłączniki, układy<br />
SZR. Wnikający pył i kurz, obecny<br />
przy wielu procesach produkcyjnych<br />
ma negatywny wpływ na trwałość<br />
i szybkość działania elementów mechanicznych.<br />
Dodatkowo zalegająca<br />
warstwa kurzu pogarsza oddawanie<br />
ciepła przez aparaty elektryczne,<br />
co w szczególnym przypadku może<br />
doprowadzić do pożaru.<br />
Przedostanie się wody do wnętrza<br />
obudowy grozi zwarciem niebez-<br />
Tab. 1<br />
Pierwsza<br />
cyfra<br />
Fot. 1<br />
Zabezpieczenie przed wnikaniem ciał<br />
stałych o poniższych właściwościach<br />
Obudowy: (od lewej) OMB, OMZn i OMN.<br />
Druga<br />
cyfra<br />
Zabezpieczenie przed wnikaniem wody<br />
o poniższych właściwościach/w poniższych<br />
warunkach<br />
0 brak ochrony 0 brak ochrony<br />
1 średnica nie mniejsza niż 50 mm 1 woda kapiąca pionowo<br />
2 średnica nie mniejsza niż 12,5 mm 2 woda kapiąca pod kątem 15°<br />
3 średnica nie mniejsza niż 2,5 mm 3 natrysk wody<br />
4 średnica nie mniejsza niż 1 mm 4 rozbryzgi wody<br />
5 ochrona przed częściowym wnikaniem pyłu 5 strumień wody<br />
6 pyłoszczelne 6 silna struga wody<br />
7 zanurzenie krótkotrwałe<br />
8 zanurzenie ciągłe<br />
54 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
PRODUKTY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
piecznym dla samego urządzenia i co gorsza<br />
dla osoby obsługującej. Przedostająca się<br />
woda najczęstszą przyczyną porażeń prądem<br />
elektrycznym. Dodatkowo wilgoć doprowadza<br />
do korozji elementów metalowych oraz<br />
ma negatywny wpływ na połączenia mechaniczne<br />
jak i elektryczne.<br />
Obudowy wystarczająco odporne na wilgoć<br />
i zapylenie aby pracować w warunkach<br />
zewnętrznych mają oznaczenie IP65<br />
lub IP66. Na rynku jest wielu producentów<br />
obudów metalowych o wspomnianej<br />
wcześniej szczelności. Jednym z nich jest<br />
firma SAKS-POL Sp. Jawna która w swojej<br />
bogatej ofercie posiada m.in. wysokiej<br />
jakości obudowy dedykowane automatyce<br />
przemysłowej (wentylacja, sterowanie, rozdział<br />
mocy, itp.) o podwyższonym stopniu<br />
IP55/66 zgodnie z obowiązującą normą<br />
w tym zakresie PN-EN 60529:2003. Firma<br />
SAKS-POL posiada w tej dziedzinie długoletnie<br />
doświadczenie poparte wieloma certyfikatami<br />
z niezależnych jednostek.<br />
Obecnie najpopularniejsze są trzy typy obudów<br />
(fot. 1):<br />
<br />
OMB - wykonane z blachy czarnej lakierowanej<br />
proszkowo<br />
<br />
OMZn - wykonane z blachy ocynkowanej<br />
lakierowanej proszkowo<br />
<br />
OMN - wykonane z blachy kwasoodpornej<br />
lub nierdzewnej<br />
Wszystkie wymienione wyżej typy obudów<br />
posiadają dwa stopnie ochrony IP. Stopień<br />
ochrony IP zależny jest od wielkości obudowy<br />
i możliwości konstrukcyjnych:<br />
<br />
IP 66 (drzwi pojedyncze)<br />
<br />
IP 55 (drzwi podwójne)<br />
Na rys. 1 i 2 pokazano podstawową konstrukcję<br />
oraz jedna z możliwych konfiguracji<br />
opcjonalnych:<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Podstawowe właściwości:<br />
wysoki stopień szczelności, który zapewnia<br />
zwarta konstrukcja oraz wylewana<br />
na drzwiach uszczelka poliuretanowa<br />
trwałość mechaniczna<br />
zabezpieczenie antykorozyjne w postaci<br />
warstwy lakieru nanoszonej proszkowo<br />
płyta montażowa z blachy ocynkowanej<br />
możliwość montażu na ścianie dzięki<br />
dedykowanym uchwytom<br />
możliwość montażu drzwi transparentnych<br />
możliwość montażu drugich drzwi wewnątrz<br />
obudowy<br />
Rys. 1<br />
Rys. 2<br />
Podstawowe wykonanie.<br />
1 - Daszek skośny<br />
2 - Cokół<br />
3 - Drzwi pełne<br />
4 - Drzwi transparentne<br />
5 - Płyta montażowa<br />
6 - Płyta dławikowa<br />
7 - Uchwyty do mocowania na<br />
ścianę<br />
Jedna z możliwych dodatkowych<br />
konfiguracji.<br />
1 - Elementy wsporcze<br />
2 - Listwy TH<br />
3 - Maskownice<br />
4 - Zapinki<br />
5 - Drzwi wewnętrzne<br />
<br />
możliwość montażu elementów wsporczych<br />
dla aparatury modułowej<br />
<br />
możliwość montażu płyty dławikowej<br />
do wprowadzenia przewodów<br />
Podczas wyboru obudowy należy szczególną<br />
uwagę zwrócić na uszczelkę, która<br />
bywa najistotniejszym elementem wpływającym<br />
na szczelność. Wielu producentów<br />
stosuje tzw. uszczelki przyklejane,<br />
które są zazwyczaj cięte ze szpuli zawsze<br />
będą posiadały punkt łączeniowy a ten<br />
może stać się najsłabszym punktem obudowy.<br />
Poza tym klej stosowany w „gotowych<br />
uszczelkach” często nie spełnia swojej<br />
roli i w trudnych warunkach uszczelka<br />
odrywa się od powierzchni drzwi podczas<br />
ich otwierania. Wylewana uszczelka bezpośrednio<br />
na drzwiach za pomocą specjalnej<br />
do tego celu maszyny zapewnia<br />
stu procentową szczelność na całym obwodzie<br />
drzwi. Brak łączenia uszczelki<br />
i rodzaj zastosowanego materiału zapewni<br />
długoletnią szczelność całej obudowy.<br />
Należy również zwrócić szczególną uwagę<br />
na zastosowane zamki oraz ewentualne<br />
elementy wentylacji, które powinny<br />
być dostosowane do zakładanego stopnia<br />
szczelności, a mogą stać się najsłabszym<br />
ogniwem systemu.<br />
Kolejnym newralgicznym elementem<br />
na który należy zwrócić uwagę w czasach<br />
kiedy najistotniejszym kryterium staje się<br />
cena, jest konstrukcja samej obudowy. Pamiętajmy<br />
o tym, aby korpus obudowy oraz<br />
drzwi były odporne na zniekształcenia,<br />
co w przypadku doświadczonych producentów<br />
zapewniane jest przez odpowiednie<br />
kształtowanie blachy i dostosowanie jej<br />
grubości do danego elementu.<br />
Firma SAKS-POL jako firma z ponad 20<br />
letnim doświadczeniem w tej branży oferuje<br />
klientom oprócz oferty podstawowej – obudowy<br />
wykonane na specjalne zamówienie.<br />
Mogą posiadać dedykowane otworowanie<br />
zależne od wymagań klienta, dostosowane<br />
w pełni do aparatów przewidzianych<br />
wewnątrz obudowy. Wysokie wymagania<br />
klientów, które spełnia producent zarówno<br />
pod względem technicznym jak i jakościowym<br />
stawiają firmę SAKS-POL jako wzór<br />
do naśladowania dla producentów obudów<br />
i rozdzielnic.<br />
•<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
55
INTELIGENTNY<br />
budynek<br />
Przewody elektryczne<br />
w inteligentnej<br />
instalacji KNX<br />
Na temat<br />
projektowania<br />
instalacji KNX<br />
czytaj więcej<br />
na<br />
www.fachowy<br />
elektryk.pl<br />
– o czym warto pamiętać?<br />
System KNX umożliwia realizację wielu funkcji automatyki domowej i budynkowej. Daje<br />
on olbrzymie możliwości sterowania, praktycznie wszystkimi urządzeniami w domu.<br />
Począwszy od oświetlenia, rolet, układów ogrzewania, chłodzenia, wentylacji a skończywszy<br />
na bardzo zaawansowanych urządzeniach audio/video oraz wizualizacji całego systemu<br />
z zastosowaniem urządzeń mobilnych takich jak tablety i smartfony.<br />
Wszystkie te funkcje realizowane<br />
są za pomocą urządzeń dołączonych<br />
do magistrali komunikacyjnej systemu<br />
KNX. Magistrala ta stanowi<br />
układ nerwowy każdego rozproszonego<br />
systemu sterowania.<br />
Skalowalność systemu pozwala<br />
na uzupełnianie go o dodatkowe<br />
elementy również w trakcie eksploatacji<br />
domu. Konieczne jest jednak<br />
odpowiednie zaprojektowanie i wykonanie<br />
instalacji elektrycznej. Nie<br />
ma tu miejsca na prowizoryczne instalacje.<br />
Każdy przewód zasilający<br />
oraz teletechniczny, musi być dokładnie<br />
przemyślany, a każde podłączenie<br />
wykonane zgodnie z projektem.<br />
Wszelkie uproszczenia, pod pozorem<br />
oszczędności, dają o sobie znać<br />
w trakcie eksploatacji. Projektant oraz<br />
Rys. 1.<br />
wykonawca instalacji, powinni doskonale<br />
znać zasady dotyczące zarówno tradycyjnych<br />
instalacji elektrycznych, jak również<br />
instalacji zautomatyzowanych. W przypadku<br />
tych drugich, należy mieć świadomość<br />
o pewnych różnicach względem standardowej<br />
instalacji, wynikających z budowy oraz<br />
funkcjonalności zastosowanych urządzeń.<br />
I tak np. większość przycisków sterujących<br />
wymaga podłączenia tylko do przewodu<br />
komunikacyjnego (tak zwanej magistrali<br />
komunikacyjnej) – rys. 1.<br />
Schemat rozprowadzenia przewodów zasilających i magistralnych.<br />
56 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
INTELIGENTNY<br />
budynek<br />
Rys. 2<br />
a) Prowadzenie przewodów zasilających w przygotowanych do tego celu kanałach instalacyjnych w podłodze.<br />
b) Prowadzenie przewodów zasilających i komunikacyjnych w jednym kanale instalacyjnym.<br />
Analogicznie sytuacja wygląda z czujnikami<br />
ruchu. Wynika to z faktu, iż urządzenia<br />
te zasilane są z zasilacza systemowego.<br />
Obwody wykonawcze, takie jak oświetlenie,<br />
czy tez rolety, podłączone są bezpośrednio<br />
do urządzeń zamontowanych<br />
w rozdzielnicy elektrycznej. Upraszcza<br />
to zdecydowanie tworzenie instalacji elektrycznej.<br />
Zwiększa natomiast ilość przewodów,<br />
jakie należy zainstalować w budynku.<br />
Instalacja elektryczna prowadzona<br />
jest w strukturze gwiazdy, gdzie punktem<br />
centralnym jest rozdzielnica elektryczna,<br />
a poszczególne odnogi przyłączają elementarne<br />
obwody elektryczne. Np. przewody<br />
do obwodów oświetleniowych prowadzone<br />
są bezpośrednio z rozdzielni do tych<br />
odbiorników. Analogicznie silniki rolet.<br />
Pomijane są tu wyłączniki, które połączone<br />
są przewodem systemowym.<br />
Dobrze jest prowadzić wszystkie przewody<br />
w przeznaczonych do tego celu kanałach<br />
lub zapewnić bezpieczne ich zgrupowanie,<br />
które wyeliminuje ewentualne usterki<br />
spowodowane pracami wykończeniowymi<br />
w budynku (rys. 2a). Warto zaznaczyć,<br />
że w przypadku systemu KNX, przewód<br />
służący do komunikacji może być prowadzony<br />
wzdłuż przewodów elektrycznych<br />
(rys. 2b). Jego izolacje oraz sposób transmisji<br />
powodują, że przewód ten jest w dużej<br />
mierze uniezależniony od przypadkowych<br />
zakłóceń pochodzących od przewodów zasilających.<br />
Znajomość urządzeń, które będą w późniejszym<br />
czasie montowane w budynku,<br />
pozwala na odpowiednią modyfikację<br />
opisanego powyżej sposobu prowadzenia<br />
okablowania. Coraz więcej urządzeń sterujących<br />
wymaga dołączenia dodatkowych<br />
przewodów. Przykładem są tu panele dotykowe,<br />
wyświetlacze informacyjne lub<br />
Rys. 3<br />
a) Doprowadzenie przewodów magistralnego, zasilającego i IP do miejsca montażu przycisku KNX.<br />
b) Przycisk przykładowo zamontowany w jego docelowym miejscu w trakcie prac instalacyjnych.<br />
c) Przycisk zamontowany na wykończonej ścianie w miejscu doprowadzenia przewodów systemowych i elektrycznych.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
57
INTELIGENTNY<br />
budynek<br />
Rys. 4. Przewody elektryczne doprowadzone go rozdzielnicy przed montażem urządzeń.<br />
inne urządzenia, które pobierają znacznie<br />
więcej energii elektrycznej niż standardowe<br />
urządzenia KNX. W takiej sytuacji,<br />
do ich poprawnego działania niezbędne<br />
jest dodatkowe zasilanie. Producenci urządzeń<br />
stosują różne wartości napięć, a tym<br />
samym podczas realizacji instalacji elektrycznej<br />
trzeba stosować różne przewody.<br />
Np. jeżeli urządzenie zasilane jest napięciem<br />
stałym 24 V, można wykorzystać<br />
sam przewód magistralny dedykowany<br />
do instalacji KNX (np. YCYM 2x2x0,8).<br />
Posiada on dwie pary żył (cztery żyły).<br />
Jedna para (żyły w izolacji czerwonej<br />
i czarnej) przeznaczona jest do transmisji<br />
informacji podczas komunikacji i zasilania<br />
tzw. portów magistralnych a druga para<br />
(żyły w izolacji żółtej i białej) do zasilania<br />
dodatkowym napięciem (SELV). W przypadku<br />
urządzeń zasilanych wyższym napięciem<br />
np. 230 V AC, konieczne jest doprowadzenie<br />
do urządzenia dodatkowych<br />
przewodów, przystosowanych do tego typu<br />
napięcia (np. YDY 3x1,5) (rys. 3).<br />
Doprowadzenie tych przewodów bezpośrednio<br />
z rozdzielnicy (rys. 4), umożliwia<br />
również zastosowanie standardowych wyłączników<br />
(nie działających w systemie)<br />
i połączenie ich bezpośrednio do zasilania<br />
i obwodów wykonawczych (tzw. „krosowanie”).<br />
Możemy w ten sposób zrealizować<br />
sterowanie tymi obwodami bez urządzeń<br />
pracujących w systemie np. w trakcie<br />
prac budowlanych. Unikniemy tym samym<br />
ewentualnych uszkodzeń przez nierozważnych<br />
wykonawców. Docelowe urządzenia<br />
systemu KNX montujemy wówczas po wykonaniu<br />
wszystkich prac związanych z wykończeniem<br />
wnętrz.<br />
Należy również mieć świadomość, że wiele<br />
urządzeń sterujących może obecnie wymagać<br />
podłączenia do lokalnej sieci komputerowej.<br />
Przykładem takiej sytuacji są małe<br />
panele sterujące, które umożliwiają realizację<br />
wizualizacji zaprogramowanych w nich<br />
funkcji za pomocą sieci WiFi. Musimy<br />
wówczas do tego urządzenia doprowadzić<br />
przewód służący do komunikacji sieciowej<br />
(rys. 3a). Takiego okablowania wymagać<br />
będą również urządzenia pełniące funkcję<br />
domofonu/videodomofonu IP. Spotkać<br />
można również urządzenia pomiarowe,<br />
montowane w puszkach podtynkowych,<br />
które umożliwiają realizację dodatkowych<br />
funkcji. Np. urządzenia do pomiaru i regulacji<br />
temperatury często posiadają tzw.<br />
wejścia binarne służące do detekcji otwarcia/zamknięcia<br />
okna. W takiej sytuacji,<br />
należy do nich doprowadzić przewód dedykowany<br />
do instalacji alarmowej i za jego<br />
pomocą dołączyć kontaktrony okienne.<br />
Instalacja elektryczna dedykowana<br />
do typowych gniazdek elektrycznych, które<br />
standardowo służą do podłączania typowego<br />
sprzętu domowego również może<br />
być zrealizowana w sposób tradycyjny lub<br />
zautomatyzowany. Podstawową funkcjonalnością,<br />
jaka jest najczęściej wymagana<br />
to możliwość wyłączenia zasilania doprowadzonego<br />
do wszystkich odbiorników<br />
elektrycznych podczas opuszczania domu.<br />
Taką instalację można podzielić na strefy<br />
i rozłączać je za pomocą programowalnych<br />
modułów przekaźnikowych. Jeżeli<br />
urządzenia te będą zamontowane w rozdzielnicy<br />
elektrycznej, konieczne jest sprowadzenie<br />
okablowania każdej strefy do tej<br />
rozdzielnicy. Dużo większą funkcjonalność<br />
daje jednak doprowadzenie przewodu<br />
elektrycznego z rozdzielnicy do każdego<br />
gniazdka elektrycznego w domu (rys. 5).<br />
Daje to możliwość zmiany funkcjonalności<br />
działania systemu również w trakcie<br />
użytkowania domu bez konieczności<br />
dokładania dodatkowych przewodów<br />
elektrycznych. Jeżeli każde gniazdo elektryczne<br />
stanowić będzie osobny obwód<br />
elektryczny, sterowany przez programowalny<br />
przekaźnik, możemy w każdym mo-<br />
58 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
INTELIGENTNY<br />
budynek<br />
Rys. 5<br />
Gniazdka elektryczne z przewodem zasilającym i komunikacyjnym.<br />
mencie uwzględnić go w harmonogramie<br />
centralnych załączeń i wyłączeń. Możemy<br />
również mieć kontrolę nad pracą poszczególnych<br />
odbiorników.<br />
Przy zastosowaniu elementów przekaźnikowych<br />
z pomiarem prądu, system sam<br />
może monitorować zużycie energii elektrycznej<br />
poszczególnych urządzeń i reagować<br />
na sytuacje awaryjne. Np. w trakcie<br />
zainicjowania funkcji „wyjście z domu”,<br />
system dokona pomiaru obciążenia elektrycznego<br />
w każdym obwodzie gniazdek<br />
i automatycznie odłączy te urządzenia, które<br />
pobierają więcej prądu niż standardowe<br />
potrzymanie podstawowych funkcji. Sam<br />
odłączy od zasilania gniazdko do którego<br />
podłączone jest żelazko, ale pozostawi zasilania<br />
w telewizorze zaprogramowanym<br />
na nagranie ulubionego programu.<br />
Warto również mieć na uwadze, że system<br />
KNX umożliwia wykorzystanie miniaturowych<br />
urządzeń sensorycznych i wykonawczych<br />
montowanych w puszkach podtynkowych.<br />
Aby takie urządzenia mogły<br />
współpracować z systemem, konieczne<br />
jest doprowadzenie przewodów komunikacyjnego<br />
oraz zasilającego wszędzie<br />
tam, gdzie w przyszłości możliwe będzie<br />
dołączenie dodatkowej funkcjonalności.<br />
Np. typową realizacją jest instalacja żaluzji<br />
wewnętrznych w oknach wyposażonych<br />
wcześniej w rolety lub markizy<br />
nad drzwiami balkonowymi. Dużym ułatwieniem<br />
podczas uzupełniania systemu<br />
o dodatkowe elementy jest doprowadzenie<br />
przewodu komunikacyjnego do gniazdek<br />
elektrycznych. W systemie KNX coraz<br />
częściej spotyka się urządzenia AGD, które<br />
są z nim kompatybilne i aby w pełni<br />
wykorzystać ich funkcjonalność, należy<br />
połączyć je z przewodem systemowym.<br />
Np. pralki, które mogą komunikować się<br />
z zegarem systemowym i uruchamiać zaprogramowane<br />
pranie w godzinach, w których<br />
obowiązuje niższa opłata za energię<br />
elektryczną lub informować użytkownika<br />
domu o skończonym praniu na wybranym<br />
wyświetlaczu wbudowanym w przycisk<br />
sterujący w pokoju. Również sterowanie<br />
sprzętem RTV, może być realizowane<br />
za pomocą specjalistycznych urządzeń,<br />
dołączanych z jednej strony do magistrali<br />
systemowej KNX, a z drugiej transmitując<br />
rozkazy za pomocą podczerwieni.<br />
W przedstawionych przykładach widać jak<br />
ważne jest poprawne zaprojektowanie instalacji<br />
elektrycznej w zautomatyzowanym<br />
domu. Ma to ścisły związek z funkcjami,<br />
jakie będą realizowane oraz doborem urządzeń.<br />
Należy również przewidzieć możliwości<br />
rozbudowy systemu w przyszłości,<br />
tak aby minimalizować wszelkie prace<br />
wymagające ingerencji w strukturę budynku.<br />
Odpowiednie przemyślenie instalacji<br />
elektrycznej i początkowo niewiele większe<br />
nakłady finansowe poniesione na nieco<br />
większą ilość okablowania, przełożą się<br />
na znaczne oszczędności w trakcie eksploatacji<br />
domu oraz minimalizację ilości remontów,<br />
których celem byłoby dokładanie<br />
dodatkowych, nie przewidzianych wcześniej<br />
przewodów.<br />
Andrzej Stachno<br />
Politechnika Wrocławska<br />
Certyfikowane Centrum Szkoleniowe KNX<br />
Najbliższe terminy szkoleń KNX:<br />
Szkolenie podstawowe KNX<br />
9 - 22 marca <strong>2015</strong> (czwartek-niedziela), Wrocław<br />
16 -19 kwietnia <strong>2015</strong> (czwartek - niedziela), Warszawa<br />
Szkolenie zaawansowane KNX<br />
12 – 15 marca <strong>2015</strong> (czwartek - niedziela) Warszawa<br />
www.knxpolska.org<br />
Szczegóły na www.knxpolska.org<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
59
Fot.: Fluke<br />
Różne barwy ciepła<br />
czyli kamery termowizyjne
POMIARY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Kamery termowizyjne na stałe weszły do podstawowego wyposażenia<br />
elektroinstalatorów i energetyków. Obraz termiczny, czyli pokazujący<br />
temperaturę instalacji i jej komponentów umożliwia zlokalizowanie<br />
problemu oraz naprawę usterek.<br />
Fot. 1<br />
Fot.: Sonel<br />
Liczy się m.in. ergonomia i wygoda<br />
użytkowania.<br />
Wiele usterek i awarii urządzeń oraz instalacji<br />
elektrycznych wiąże się z nadmiernym<br />
nagrzewaniem związanym z wysoką rezystancją<br />
lub nadmiernym przepływem prądu.<br />
Część energii elektrycznej przepływającej<br />
przez przewody zmienia się w energię cieplną,<br />
jednak jej zbyt wysoki poziom może<br />
doprowadzić przegrzania obwodów, a w rezultacie<br />
do uszkodzeń. Przeciążenia mogą<br />
wystąpić również w przypadku, gdy do sieci<br />
podłączona jest zbyt duża ilość odbiorników<br />
lub odbiornik o zbyt dużej mocy. Tego<br />
rodzaju „przypadłości” instalacji elektrycznej<br />
są na szczęście dość proste w wykryciu<br />
i zlokalizowaniu dzięki pomiarom termowizyjnym<br />
polegającym na zarejestrowaniu<br />
zmian temperatury przewodów i elementów<br />
urządzeń.<br />
Obraz termiczny powiadomi nas o nieprawidłowym<br />
działaniu układu, jak nierównomierne<br />
obciążenia, błędy w okablowaniu<br />
czy zastosowanie komponentów o niewłaściwych<br />
parametrach. Dzięki kamerze termowizyjnej<br />
zlokalizujemy np. przerwanie<br />
obwodu, charakteryzujące się niższą temperaturą.<br />
Elementy systemu najczęściej<br />
poddawane badaniu to przede wszystkim<br />
skrzynki bezpiecznikowe, przewody i połączenia,<br />
przekaźniki/przełączniki, izolatory,<br />
kondensatory, wyłączniki automatyczne,<br />
sterowniki, transformatory i silniki.<br />
Jak wybrać?<br />
Na co powinniśmy zwrócić uwagę przy<br />
wyborze kamery termowizyjnej? Odpowiedzmy<br />
na proste pytanie: jakie będzie<br />
jej zastosowanie? Potem zastanówmy się,<br />
na jakich funkcjach nam zależy. Nie zapominajmy,<br />
że poszczególne rodzaje urządzeń<br />
w zależności od zastosowania (ogólnego,<br />
przemysłowego, budowlanego itd.) różnią<br />
się właściwościami technicznymi. W ofercie<br />
poszczególnych producentów znajdziemy<br />
urządzenia o różnych możliwościach<br />
pomiarowych, funkcjonalnościach oraz parametrach<br />
optyki i wyświetlacza.<br />
Fot. 2<br />
W wyposażeniu warsztatu elektryka zastosowanie<br />
znajdzie raczej standardowy model<br />
kamery termowizyjnej pozwalającej na pomiary<br />
temperatury do ok. 120°C, maksymalnie<br />
350°.<br />
Ustaw ostrość<br />
W niektórych przypadkach precyzyjne dokonywanie<br />
pomiaru jest znacznie utrudnione<br />
– szczególnie przy ograniczonej przestrzeni<br />
bądź w niedostępnych miejscach.<br />
Jednocześnie wiele problemów może sprawić<br />
nastawianie ostrości na monitorowane<br />
elementy. Mniej responsywne systemy automatycznego<br />
nastawiania na ostrość mogą<br />
ją skupiać na nieistotnych elementach,<br />
np. w momencie, gdy pomiaru dokonujemy<br />
poprzez ogrodzenie – na ogniwach tegoż<br />
ogrodzenia. Warto zaznaczyć, że jeśli nie<br />
uda nam się uzyskać wystarczająco ostrego<br />
obrazu, pomiary mogą być nie dość dokładne,<br />
aby zlokalizować i nazwać problem.<br />
Na szczęście producenci biorą pod uwagę<br />
także tego rodzaju ograniczenie. Nowo-<br />
Ruchomy wyświetlacz ułatwia dokonywanie pomiarów również w problematycznych<br />
punktach instalacji czy obiektów.<br />
Fot.: Testo<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
61
POMIARY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: Fluke<br />
operowanie w takich warunkach kartką<br />
i ołówkiem może okazać się problematyczne.<br />
Nowe funkcjonalności kamer termowizyjnych<br />
pozwalają zniwelować te niedogodności.<br />
Należy do nich m.in. możliwość<br />
rejestrowania wielu zdjęć w jednym pliku<br />
– dzięki temu możemy „uwiecznić” np. tabliczki<br />
znamionowe urządzeń. Jednocześnie<br />
korzystać możemy z opcji notatek głosowych<br />
– w przypadku niektórych modeli<br />
do każdego zapisanego obrazu stworzymy<br />
60-sekundowy zapis. Oczywiście, dostępne<br />
są również notatki tradycyjne, tekstowe.<br />
Fot. 3<br />
Pomiary dotyczą m.in. przewodów<br />
i połą czeń, przekaźników, izolatorów,<br />
kondensatorów, transformatorów<br />
i silników.<br />
Fot.: Testo<br />
Co jeszcze?<br />
Coraz wyższy jest współczynnik rozdzielczości<br />
przestrzennej urządzeń (ok. 5,6<br />
mRad) i pole widzenia. Wbudowany aparat<br />
(ok. 2-3 megapikseli) umożliwia także wykonywanie<br />
zdjęć cyfrowych.<br />
Fot.: Sonel<br />
Fot. 5<br />
Kamera termowizyjna znajduje zastosowanie również przy badaniu instalacji<br />
grzewczych.<br />
Fot. 4<br />
Funkcjonalności z zakresu nastawy<br />
ostrości przydadzą się przede<br />
wszystkim podczas badania<br />
przeprowadzanego w trudnych<br />
warunkach, np. przez ogrodzenie,<br />
siatkę.<br />
czesne, automatyczne systemy nastawiania<br />
ostrości pozwalają na dokonanie przez pracownika<br />
wyboru, który dokładnie element<br />
chce zbadać. Punkt, na który ustawiona jest<br />
aktualnie ostrość, zaznaczony zostaje przez<br />
czerwoną kropkę lasera. Oprócz tego oczywiście<br />
nadal możliwe jest ręczne zmienianie<br />
nastawień ostrości.<br />
Zrób notatki<br />
Możliwe, że w trakcie dokonywania pomiarów<br />
zauważymy coś innego, godnego<br />
zapamiętania – co może mieć wpływ<br />
na kondycję instalacji. Przerywanie pracy<br />
nie wchodzi w grę, z drugiej strony również<br />
Nowoczesne kamery termowizyjne umożliwiają<br />
podgląd raportu w czasie rzeczywistym,<br />
oznacza to, że możemy natychmiast<br />
zareagować oraz powtórzyć pomiar w miejscach<br />
budzących nasze wątpliwości. Podgląd<br />
może mieć formę przenikania obrazów –<br />
rzeczywistego oraz termicznego, przy czym<br />
użytkownik wybiera poziom ich nakładania<br />
się. Połączenie obrazu cyfrowego z obrazem<br />
w podczerwieni pomaga w udokumentowaniu<br />
obszarów, w których wykryliśmy nieprawidłowość.<br />
Interesującą funkcją jest również<br />
obraz panoramiczny umożliwiający analizę<br />
i dokumentację całkowitego obrazy skomponowanego<br />
ze zdjęć fragmentów.<br />
62 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
POMIARY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
W ofercie poszczególnych producentów znajdziemy urządzenia o różnych,<br />
mniej lub bardziej rozbudowanych możliwościach pomiarowych,<br />
funkcjonalnościach oraz parametrach optyki i wyświetlacza. W wyposażeniu<br />
warsztatu elektryka zastosowanie znajdzie raczej standardowy<br />
model kamery termowizyjnej pozwalającej na pomiary temperatury do<br />
ok. 120°C, maksymalnie 350°<br />
producenci tworzą specjalne „apki” do obróbki<br />
danych z ich kamer. Zanim wybierzemy<br />
kamerę posiadającą wspomniane funkcjonalności,<br />
upewnijmy się, czy system<br />
kamery będzie kompatybilny z systemem<br />
Fot.: Sonel<br />
Na obrazach i raportach mogą pojawić się<br />
wskazania dotyczące lokalizacji rejestrowanych<br />
miejsc. Dzięki temu, jeśli zajdzie potrzeba<br />
przeprowadzenia prac serwisowych<br />
czy dodatkowego badania, będziemy wiedzieli,<br />
w którym punkcie dokładnie.<br />
Dla gadżeciarzy?<br />
Obecnie również warsztat elektroinstalatora<br />
trudno wyobrazić sobie bez nowoczesnych<br />
mediów oraz możliwości różnie rozumianej<br />
komunikacji. Skomunikowanie urządzenia<br />
z telefonem komórkowym czy laptopem<br />
to już nie przejaw zbytniego gadżeciarstwa,<br />
a raczej kolejny (i warto zaznaczyć, że bardzo<br />
skuteczny) sposób na szybkie przesyłanie<br />
danych z miejsca przeprowadzania<br />
pomiarów do siedziby firmy lub wprost<br />
do komputera klienta – bez konieczności<br />
powrotu do biura czy dodatkowej obróbki<br />
danych. Może to oznaczać zwiększenia<br />
mocy przerobowej przedsiębiorstwa –<br />
w ciągu dnia przeprowadzamy więcej kontroli,<br />
dodatkowo informacja zwrotna uzyskana<br />
od współpracowników, przełożonego<br />
czy klienta po wglądzie do zapisu kamery<br />
pozwala na szybkie ustalenie kolejnych<br />
kroków oraz metod działania dotyczących<br />
danej instalacji.<br />
Zwróćmy uwagę na dostępne oprogramowanie<br />
i aplikacje pozwalające na pracę<br />
z zapisanymi w kamerze plikami, tworzenie<br />
raportów i analiz, zarówno z poziomu komputera,<br />
jak i urządzeń mobilnych. Niektórzy<br />
Fot. 6<br />
REKLAMA<br />
Zbyt wysoka temperatura elementu<br />
diagnozowanego jest sygnałem<br />
awarii lub uszkodzenia.<br />
FULL PRODUCT<br />
WARRANTY*<br />
DETECTOR<br />
WARRANTY*<br />
* After product registration on www.flir.com<br />
Ad Ex-series_180x125_IND_PL_new.indd 1 27/01/15 16:21<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
63
POMIARY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: Fluke<br />
Fot. 7<br />
Na funkcjonalność wpływ ma m.in. wielkość wyświetlacza, funkcje wizualizacji<br />
zarejestrowanych obrazów oraz ich analizy.<br />
operacyjnym pozostałych urządzeń (obsługa<br />
tylko w applowskim systemie IOS, iPhone,<br />
iPad czy również przez Android?).<br />
Oczywiście, również ilość możliwych<br />
dróg bezprzewodowego przesyłania danych<br />
powiększa się. Już nie tylko przez<br />
internet czy USB, ale również Bluetooth<br />
czy połączenie HDMI. Nie możemy zapomnieć<br />
też o coraz większych pojemnościach<br />
pamięci urządzeń – obraz zapisujemy<br />
zazwyczaj na karcie SD lub Micro SD<br />
oraz wbudowanej pamięci flash. Poza tym<br />
po podłączeniu do komputera przez USB<br />
kamery mogą pracować w trybie video,<br />
co oznacza, że czas rejestracji nie będzie<br />
ograniczony pamięcią urządzenia.<br />
Warto wspomnieć, że na rynku pojawiła się<br />
również kamera termowizyjna w formie nakładki<br />
na smartphony, co jednak traktujemy<br />
raczej jako interesującą nowinkę technologiczną<br />
niż urządzenie, które zmieni rynek.<br />
Póki co w warsztacie elektryka zastosowanie<br />
znajdują „tradycyjne” kamery, jednak<br />
oferujące coraz bardziej zaawansowane<br />
funkcjonalności.<br />
W trudnych warunkach<br />
Zwróćmy uwagę również na detale, które<br />
sprawią, że kamera poradzi sobie<br />
w – często trudnych – warunkach użytkowania.<br />
W niektórych modelach zastosowano<br />
dodatkową migawkę otwierającą<br />
się tylko podczas wykonywania pomiarów.<br />
Przeprowadzenie badania usprawnia<br />
też m.in. ruchomy wyświetlacz z obrotowym<br />
uchwytem.<br />
Ponadto liczy się wytrzymałość urządzenia.<br />
Obudowa powinna być na tyle szczelna<br />
i trwała, aby nie poddawać się ewentualnym<br />
uszkodzeniom mechanicznym. Istotny<br />
jest też ergonomiczny kształt oraz ciężar<br />
kamery – jeśli urządzenie „nie leży” w dłoniach<br />
bądź trudno jest nią operować w ręka-<br />
EKSPERT Fachowego<br />
<strong>Elektryk</strong>a<br />
Jak prawidłowo wykonać pomiar?<br />
Ekspert z firmy<br />
FLUKE sp. z o.o.<br />
Ze względu na bezdotykową pracę i szybkość<br />
pomiarów, kamery termowizyjne<br />
są powszechnie stosowane do testowania<br />
integralności układów elektrycznych.<br />
W większości przypadków badanie<br />
termograficzne jest badaniem jakościowym, tzn. polega na porównywaniu<br />
sygnatur termicznych podobnych części. Sygnatura<br />
termiczna to obraz ilości ciepła oddawanego lub emitowanego<br />
przez obiekt w określonym momencie. Termografia jest<br />
wyjątkowo skuteczna, ponieważ większość awarii ma czytelne<br />
i rozpoznawalne sygnatury termiczne.<br />
Pomiary powinny być dokonywane zawsze zgodnie z przepisami<br />
BHP, przede wszystkim ze względu na bezpieczeństwo<br />
osób je wykonujących. Praca w pobliżu niezabezpieczonych<br />
urządzeń elektrycznych może narażać użytkownika kamery<br />
termowizyjnej na potencjalne niebezpieczeństwo. Nie wiąże się<br />
ono z ryzykiem porażenia prądem, ponieważ pomiary termowizyjne<br />
są bezdotykowe, istnieje jednak wysokie ryzyko wystąpienia<br />
łuku elektrycznego, zwłaszcza przy napięciach od 480 V<br />
wzwyż. Otwarcie szafy wiąże się z niebezpieczeństwem wystąpienia<br />
łuku pomiędzy fazą a uziemionymi częściami rozdzielni<br />
elektrycznej – dlatego tylko osoba upoważniona i odpowiednio<br />
przeszkolona może otworzyć szafę elektryczną.<br />
Należy oczywiście stosować także odpowiednią odzież ochronną<br />
– osłony twarzy, głowy, skóry, rąk.<br />
Kolejna kwestia to normy dotyczące obciążeń. Termowizja pozwala<br />
na szybkie wykrywanie miejsc potencjalnych awarii czy<br />
wad, bez wyłączania urządzenia czy instalacji. Wadą złącza instalacji<br />
jest bowiem zwiększona rezystancja, która tylko podczas<br />
przepływu prądu prowadzi do podwyższenia temperatury<br />
proporcjonalnie do lokalnej rezystywności i prądu obciążenia.<br />
Stopień tego przegrzania jest głównym kryterium identyfikacji<br />
problemu (a więc sklasyfikowania wady). Dlatego w Polsce jako<br />
minimum przyjęto 40% obciążenie toru prądowego. W praktyce<br />
często obciążenia obwodów są mniejsze od wymaganych przy<br />
diagnozie termograficznej – nie należy wtedy rezygnować z pomiarów,<br />
ale uwzględnić fakt, że klasyfikacja wady jest mniej<br />
precyzyjna niż przy większych obciążeniach. Zarówno tu, jak<br />
i przy uwzględnianiu wszelkich innych czynników (np. pogodowych),<br />
kluczowe jest – poza sprzętem – doświadczenie ekipy<br />
dokonującej pomiaru.<br />
Warto pamiętać, że zwiększonej uwagi wymagają pomiary<br />
prowadzone w terenie, a szczególnie ważnym czynnikiem mogącym<br />
utrudniać pomiary i interpretację wyników jest wiatr,<br />
który schładza podgrzane złącza. Błąd względny otrzymanych<br />
wartości przyrostów temperatury (oraz błąd klasyfikacji wady)<br />
zwiększa się wraz z prędkością wiatru. Już wiatr o prędkości<br />
5 m/s obniża ponad dwukrotnie przyrosty temperatury obiektów,<br />
dlatego punkty przegrzania powinny być mierzone i porównywane<br />
najlepiej w warunkach bezwietrznych. Nawet przy<br />
wietrze 4 m/s lepiej nie wykonywać pomiarów, jeśli zależy nam<br />
na wysokiej ich precyzji. Za prędkość graniczną przyjmuje się<br />
8 m/s – powyżej niej nie wykonuje się pomiarów w ogóle.<br />
64 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
POMIARY<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
wicach, dokonywanie pomiaru będzie dość<br />
uciążliwe.<br />
Podsumowując, producenci kamer termowizyjnych<br />
podpatrują najnowsze trendy<br />
z zakresu technologii mobilnej, wychodząc<br />
z założenia, że również warsztat<br />
elektryka czy energetyka nie powinien pozostawać<br />
w tej dziedzinie w tyle. Kamery<br />
termowizyjne są kompatybilne z mobilnymi<br />
aplikacjami, pozwalają na przesyłanie<br />
danych przez internet, jednak największym<br />
udogodnieniem w codziennej pracy<br />
wydaje się być wygoda użytkowania<br />
i funkcjonalności pozwalające na przeprowadzanie<br />
bardzo precyzyjnych pomiarów.<br />
Do tworzenia jakościowo doskonałych<br />
obrazów dochodzi także możliwość zapisywania<br />
różnorakich notatek, co pozwala<br />
na stworzenie wielopoziomowej analizy<br />
i dokładnego raportu.<br />
Fot.: Fluke<br />
Fot. 8<br />
Do podstawowych parametrów wpływających na cenę kamery należą: rozdzielczość<br />
detektora, czułość termiczna, zakres mierzonej temperatury, minimalna<br />
odległość pomiaru oraz liczba punktów pomiarowych.<br />
REKLAMA<br />
Iwona Bortniczuk<br />
Na podstawie materiałów firm:<br />
Fluke, Sonel, Testo<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
65
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Prawidłowo zaprojektowane i użytkowane<br />
PROMOCJA<br />
oświetlenie awaryjne<br />
Zgodnie przepisami obowiązującymi w Polsce oświetlenie awaryjne należy do wyposażenia<br />
bezpieczeństwa budynku oraz wchodzi w skład urządzeń ochrony przeciwpożarowej.<br />
Niesie to za sobą szereg wymagań i obowiązków, które muszą zostać spełnione zarówno<br />
w fazie instalacji jak i eksploatacji sprzętu.<br />
Aby prawidłowo zaprojektować<br />
i użytkować oświetlenie awaryjne<br />
należy utrwalić sobie kilka informacji<br />
wynikających ze wspominanych<br />
przepisów:<br />
1.1. Ogólnym celem oświetlenia<br />
ewakuacyjnego jest zapewnienie<br />
bezpiecznego wyjścia z miejsca<br />
pobytu podczas zaniku normalnego<br />
zasilania (PN-EN 1838)<br />
1.2. Oświetlenie awaryjne jako urządzenie<br />
ochrony przeciwpożarowej<br />
należy co najmniej raz<br />
w roku poddać przeglądom technicznym<br />
i czynnościom konserwacyjnym<br />
przez wykwalifikowany<br />
personel (Dz.U. nr 109,<br />
poz. 719 z 7 czerwca 2010 r.)<br />
1.3. Właściciel budynku jest zobowiązany<br />
zapewnić konserwację<br />
oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych<br />
w sposób gwarantujący<br />
ich sprawne i niezawodne<br />
funkcjonowanie (Dz.U. 1991, nr<br />
81 poz. 351)<br />
1.4. Oświetlenie awaryjne należy<br />
poddawać testom funkcjonalnym<br />
co najmniej raz w miesiącu,<br />
a testom pełnej autonomii<br />
co najmniej raz w roku. Wynik<br />
każdego testu należy odnotować<br />
w Dzienniku przechowywanym<br />
na terenie budynku<br />
na potrzeby kontroli uprawnionych<br />
służb (PN-EN 50172)<br />
Niespełnienie powyższych przepisów<br />
może nieść za sobą szereg kon-<br />
Fot. 1.<br />
Fot. 2.<br />
Fot. 3.<br />
Oprawa AXP LED z zaawansowanym układem optycznym (z lewej) i oprawa LOVATO P<br />
z układem optycznym dedykowanym do korytarzy (z prawej).<br />
Oprawa LOVATO N w kolorze czarnym (z lewej) i oprawa kierunkowa TWINS BLACK<br />
(z prawej).<br />
Z lewej - nowa oprawa kierunkowa SK-8 (już w sprzedaży) oraz (po prawej) - oprawa<br />
kierunkowa SCREEN - NOWOŚĆ <strong>2015</strong>.<br />
66 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
sekwencji, które zwykle są skutkiem braku<br />
dozoru, a przez to regularnej konserwacji<br />
opraw oświetlenia awaryjnego:<br />
<br />
nakazanie usunięcia stwierdzonych<br />
usterek w wyznaczonym terminie przez<br />
wyznaczone służby,<br />
<br />
<br />
<br />
zakazanie użytkowania obiektu budowlanego<br />
lub jego części do czasu usunięcia<br />
stwierdzonych nieprawidłowości,<br />
kara grzywny, aresztu lub nagany,<br />
brak dokumentacji z okresowych<br />
kontroli obiektu budowlanego może<br />
spowodować dla jego właściciela<br />
odmowę wypłaty odszkodowania<br />
od ubezpieczyciela w razie np. pożaru<br />
lub innego zdarzenia losowego.<br />
Obecna technologia w zakresie oświetlenia<br />
awaryjnego pozwalają na zastosowanie różnych<br />
technik w doborze rozwiązania. Jednakże<br />
warto przed podjęciem ostatecznego<br />
wyboru ocenić zalety i ograniczenia konkretnych<br />
propozycji. Pierwszym punktem<br />
jest dobór opraw oświetleniowych. Rozwój<br />
technologii LED właściwie wyeliminował<br />
oprawy podwójnego zastosowania na rzecz<br />
wydzielonych opraw awaryjnych. Niesie to<br />
za sobą szereg korzyści:<br />
<br />
<br />
<br />
niższe koszty eksploatacji poprzez zastosowanie<br />
w większości przypadków<br />
tylko awaryjnego trybu pracy oprawy,<br />
dedykowana do celów oświetlenia awaryjnego<br />
optyka oprawy pozwalająca<br />
zminimalizować ilość opraw w obiekcie<br />
(np. oprawa Lovato C),<br />
mniejszy pobór energii poprzez zastosowanie<br />
opraw małej mocy z energooszczędnymi<br />
układami elektronicznymi<br />
(wszystkie oprawy LED produkcji<br />
AWEX).<br />
Z drugiej strony prawidłowy dobór oprawy<br />
awaryjnej wymaga dużo bardziej specjalistycznej<br />
wiedzy niż kilka lat temu. Przede<br />
wszystkim należy zwrócić uwagę na następujące<br />
parametry:<br />
<br />
<br />
Czas podtrzymania zasilania – zwykle<br />
od 1 do 3 godzin.<br />
Strumień świetlny oprawy – parametr<br />
określany w jednostkach lumen. Ważne,<br />
aby określony został strumień świetlny<br />
kompletnej oprawy a nie jedynie źródła<br />
światła. Uwaga! Dobór oprawy tylko<br />
na podstawie mocy oprawy [W], a nie<br />
strumienia świetlnego [lm] może spowodować<br />
uzyskanie niezgodnego<br />
z normą natężenia oświetlenia.<br />
Fot. 4.<br />
<br />
Charakterystyka układu optycznego –<br />
czyli możliwość rozstawienia opraw<br />
w odpowiedniej odległości gwarantującej<br />
wymagane natężenie i równomierność<br />
światła.<br />
Firma AWEX od lat rozwija technologię<br />
LED stosując unikalne rozwiązania dedykowane<br />
jedynie do oświetlenia awaryjnego.<br />
Flagowym produktem w tym zakresie<br />
jest seria opraw LOVATO a także nowa<br />
rodzina AXN i AXP. Unikalne charakterystyki<br />
układów optycznych w połączeniu<br />
z wysokiej jakości źródłem LED pozwalają<br />
na znaczne obniżenie ilości stosowanych<br />
opraw. W celu zapoznania się z parametrami<br />
opraw zachęcamy do korzystania z przykładowych<br />
tabel rozstawów przedstawionych<br />
w kartach katalogowych produktów AWEX.<br />
Po dobraniu typów i określeniu ilości opraw<br />
awaryjnych należy określić sposób testowania<br />
opraw.<br />
Ten punkt jest niezwykle istotny w kontekście<br />
późniejszej eksploatacji i utrzymania<br />
Fot. 5.<br />
System monitorowania opraw awaryjnych RUBIC UNA – intuicyjne menu.<br />
funkcjonalności oświetlenia awaryjnego.<br />
Biorąc pod uwagę częstotliwość testowania,<br />
konieczność sprawozdań (pkt.1.4)<br />
oraz odpowiedzialność właściciela obiektu<br />
za powyższe czynności zalecamy stosowanie<br />
systemów oświetlenia awaryjnego<br />
w przypadku budynków gdzie zainstalowano<br />
więcej niż 100 opraw awaryjnych.<br />
Zgodnie z wewnętrznymi opracowaniami<br />
naszej firmy zastosowanie systemu monitorowania<br />
opraw awaryjnych powoduje<br />
znaczne zwiększenie poziomu bezpieczeństwa<br />
osób przebywających w obiekcie.<br />
W ofercie AWEX znajdują się wszystkie<br />
obecnie dostępne systemy oświetlenia<br />
awaryjnego:<br />
Każdy system oświetlenia awaryjnego<br />
AWEX ma możliwość wydruku raportu<br />
stanu systemu zgodnego z wymogami<br />
normy PN-EN 50172 oraz współpracują<br />
z aplikacją zarządzającą SMART VISO.<br />
System monitorowania opraw awaryjnych RUBIC MINI UNA (montaż na szynie TH-35).<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
67
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
System monitorowania opraw<br />
autonomicznych<br />
RUBIC MINI i RUBIC MINI UNA<br />
Kompaktowe i ekonomiczne rozwiązanie<br />
dla użytkowników szukających nieskomplikowanego<br />
rozwiązania za niewielką cenę.<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Monitorowanie do 500 opraw autonomicznych.<br />
Komunikacja za pomocą protokołu RS.<br />
Tryb oświetlenia nocnego.<br />
Nieulotna pamięć wewnętrzna (do 2 lat).<br />
Stała komunikacja z oprawami.<br />
Bateria wewnętrzna.<br />
Złącze RJ45.<br />
System monitorowania<br />
opraw autonomicznych<br />
RUBIC TP-4000 i RUBIC UNA<br />
Pełna funkcjonalność szerokimi możliwościami<br />
oraz zaawansowanymi funkcjami<br />
nadzoru (SMART VISO):<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Fot. 6.<br />
System centralnej baterii CBS –<br />
zaawansowana technologia.<br />
Monitorowanie do 4000 opraw autonomicznych<br />
(wersja rozbudowana o moduły<br />
MP-250 POWER).<br />
Komunikacja za pomocą protokołu RS.<br />
Tryb oświetlenia nocnego.<br />
Wbudowana karta SD i złącze RJ45.<br />
Nieulotna pamięć wewnętrzna (do 2 lat).<br />
Stała komunikacja z oprawami.<br />
Bateria wewnętrzna.<br />
Ekran dotykowy z intuicyjnym menu.<br />
System niskonapięciowej<br />
baterii centralnej FZLV<br />
Kompaktowe rozwiązanie dla niewielkich<br />
obiektów łączące zalety centralnej baterii<br />
i przy zachowaniu atrakcyjnej ceny.<br />
Intuicyjne, łatwe w obsłudze menu oparte<br />
na czytelnych ikonach oraz niezwykle<br />
rozbudowane funkcje programowania<br />
pozwalają na wykorzystanie opraw podłączonych<br />
do systemu nie tylko na zastosowanie<br />
awaryjne. W systemie wykorzystano<br />
technologię SMART minimalizującą<br />
koszty instalacji.<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Dowolne programowanie i zmianę trybu<br />
pracy oprawy z poziomu systemu<br />
lub aplikacji.<br />
Dowolny tryb pracy oprawy na obwodzie<br />
oświetleniowym.<br />
Załączanie i wyłączanie opraw z poziomu<br />
systemu lub wbudowanego timera<br />
(tryb oświetlenia dozorowego).<br />
Funkcja ściemniania opraw – np. dla sal<br />
kinowych.<br />
Wbudowana karta SD oraz złącze RJ45.<br />
System centralnej baterii<br />
CBS LPS i CBS<br />
Zaawansowane technicznie urządzenie<br />
z możliwością zastosowania w dużych<br />
obiektach gdzie bezpieczeństwo i koszty<br />
eksploatacji są priorytetem. System zarządzania<br />
SMART VISO pozwala na swobodne<br />
zarządzanie największymi aplikacjami<br />
a technologia SMART minimalizuje koszty<br />
instalacji. System pozwala min. na:<br />
<br />
<br />
<br />
dowolne programowanie i zmianę trybu<br />
pracy oprawy z poziomu systemu lub<br />
aplikacji (wersja ADS),<br />
dowolny tryb pracy oprawy na obwodzie<br />
oświetleniowym (wersja ADS),<br />
załączanie i wyłączanie opraw z poziomu<br />
systemu lub wbudowanego timera<br />
(tryb oświetlenia dozorowego).<br />
Fot. 7.<br />
System niskonapięciowej centralnej<br />
baterii FZLV 24 V.<br />
W celu pomocy w doborze odpowiedniego<br />
rozwiązania skontaktuj się z naszym przedstawicielem<br />
lub odwiedź www.awex.eu.<br />
Jarosław Rzeszotarski<br />
Dyrektor Działu Sprzedaży<br />
Inwestycyjnej AWEX<br />
Fot. 7.<br />
Ekran nadzoru obiektu za pomocą oprogramowania SMART VISO.<br />
68 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Nowoczesne lampy wyładowcze<br />
w oświetleniu przemysłowym<br />
Lampy wyładowcze wcale nie odeszły do lamusa. Wysokie sprawności i dobra jakość<br />
strumienia światła sprawia, że nadal pozostają konkurencyjne, szczególnie w oświetleniu<br />
przemysłowym.<br />
Fot.: Triliux<br />
Fot. 1.<br />
Dobór rodzaju oświetlenia w obiektach przemysłowych zależy m.in. od charakteru wykonywanej pracy oraz przeznaczenia<br />
poszczególnych pomieszczeń.<br />
Oświetlenie, zarówno naturalne, jak<br />
i sztuczne musi być dopasowane<br />
do specyfiki przedsiębiorstwa. Instalacja<br />
oświetleniowa powinna odpowiadać<br />
charakterowi wykonywanej<br />
pracy oraz spełniać wszelkie, określone<br />
prawem normy. Podstawą do rozważań<br />
na temat odpowiedniego systemu w danym<br />
obiekcie jest projekt oświetlenia, który powstaje<br />
w oparciu o wymagania dotyczące<br />
kierunkowości światła, oddawania barw,<br />
rozkładu czy migotania. Dopiero uwzględnienie<br />
wielu zmiennych i parametrów pozwoli<br />
na wybranie takiego rodzaju lamp,<br />
dzięki którym pracownicy, np. operatorzy<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
69
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: ES-SYSTEM<br />
Fot. 2.<br />
Rodzaj oraz parametry techniczne oświetlenia należy dobrać w zależności od specyfiki obiektu oraz jego przeznaczenia. Na zdjęciu<br />
oświetlenie LED-owe w ICE Kraków Congress Centre.<br />
wózków widłowych, będą mieli nieograniczone<br />
pole widzenia.<br />
Dobór oświetlenia do obiektu przemysłowego<br />
powinien być również uzależniony<br />
od przeznaczenia poszczególnych pomieszczeń.<br />
Innego rodzaju lamp potrzebujemy<br />
w przestronnych halach, innego w pomieszczeniach<br />
wysokiego składowania czy<br />
w strefie dostaw i załadunków. Choć coraz<br />
częściej inwestorzy wybierają oświetlenie<br />
LED-owe, nie oznacza to jednak, że inne<br />
rodzaje lamp wyszły już z użycia. Warto<br />
zwrócić wagę przede wszystkim na szeroki<br />
asortyment lamp wyładowczych.<br />
Lampy wyładowcze<br />
Pod nazwą lamp wyładowczych kryje się<br />
cała gama lamp metalohalogenkowych<br />
i sodowych, nisko- i wysokoprężnych,<br />
które stanowią różne źródła światła, łączy<br />
je jednak zasada działania. Wytwarzają<br />
światło widzialne dzięki zjawisku wyładowania<br />
łukowego między elektrodami<br />
umieszczonymi w szczelnie zamkniętym<br />
jarzniku. Przewodnictwo elektryczne zostaje<br />
zapewnione przez zjonizowane komponenty<br />
wypełniające bańkę.<br />
Z racji swoich kompaktowych rozmiarów<br />
lampy wyładowcze porównywane są często<br />
do oświetlenia punktowego, co daje<br />
duże możliwości w dziedzinie ich sterowania.<br />
Wysokoprężne<br />
W przypadku lamp wysokoprężnych podczas<br />
wyładowania halogenki metalu i rtęć<br />
są wzbudzane przez przepływ prądu, emitując<br />
energię w postaci promieniowania.<br />
Dzięki mieszaninie różnych komponentów<br />
promieniowania możliwe jest uzyskanie<br />
danej temperatury barwowej światła oraz<br />
pożądanej właściwości oddawania barw.<br />
Wśród wysokoprężnych lamp wyładowczych<br />
wyróżniamy lampy rtęciowe, sodowe<br />
oraz metalohalogenkowe. Poszczególne<br />
typy i modele różnią się pomiędzy<br />
sobą właściwościami technicznymi. Większość<br />
z nich potrzebuje statecznika elektronicznego<br />
w celu umożliwienia zapłonu<br />
i ograniczenia zużycia prądu.<br />
Ważny element: statecznik<br />
elektroniczny<br />
Zastosowanie odpowiedniego statecznika<br />
elektronicznego do lamp wyładowczych<br />
pozwala na osiągnięcie nawet do ok. 15%<br />
wyższej wydajności systemu niż przy użyciu<br />
konwencjonalnych stateczników. Wyższy<br />
jest również stopień utrzymania strumienia<br />
świetlnego, trwałość lampy, mniejsze natomiast<br />
rozproszenie strumienia. Rozwiązanie<br />
charakteryzuje się też energooszczędnością.<br />
Poza tym stosowanie elektronicznych stateczników<br />
przy wysokoprężnych lampach<br />
wyładowczych pozwala na uniknięcie tętnienia<br />
światła (co jest dość częste przy statecznikach<br />
konwencjonalnych), „migania”<br />
pod koniec trwałości, osiągnięcie niższej<br />
akustyczności układu (konwencjonalne mają<br />
tendencję do wytwarzania drgań mechanicznych)<br />
oraz bezpieczne wyłączanie lampy<br />
w momencie, gdy wykryte zostaną nieprawidłowe<br />
parametry jej pracy.<br />
Jarznik ceramiczny czy kwarcowy?<br />
Nowoczesne lampy metalohalogenkowe<br />
70 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
wykonywane są m.in. w technologii ceramicznej,<br />
bardziej wytrzymałej na wyższe<br />
temperatury niż szkło kwarcowe. Ceramika<br />
jest wybierana m.in. z uwagi na wysoką<br />
sprawność, dobre oddawanie barw oraz<br />
ich stabilność, wysoki strumień świetlny<br />
w całym okresie użytkowania oraz małą podatność<br />
materiału na korozję (dzięki halogenkom<br />
metali wypełniającym jarznik). Zastosowanie<br />
technologii ceramicznej sprawia<br />
ponadto, że pozycja pracy lampy ma niewielki<br />
wpływ na jakość światła.<br />
Producenci zoptymalizowali wydajność<br />
ceramicznych lamp dzięki modyfikacji<br />
ich konstrukcji. Pierwsze tego typu lampy<br />
miały jarznik o cylindrycznym kształcie,<br />
w którym jednak następował nierównomierny<br />
rozkład temperatury. Wprowadzono<br />
okrągłą konstrukcję jarznika o stałej<br />
grubości ścianki, dzięki czemu osiągnięto<br />
bardziej równomierny rozkład temperatury<br />
i większą skuteczność świetlną. Nadanie<br />
jarznikowi ceramicznemu okrągłego<br />
kształtu pozwoliło na szybsze podgrzewanie<br />
oraz uzyskanie bardziej jednorodnego<br />
rozsyłu światła (bez cieni).<br />
Fot.: Lena Lighting<br />
Fot. 3.<br />
Lampy wyładowcze stanowią wciąż<br />
poważną konkurencję oświetlenia<br />
LED-owego.<br />
Na rynku dostępne są również lampy metalohalogenkowe<br />
w technologii kwarcowej,<br />
czyli działające w oparciu o jarznik wykonany<br />
z przezroczystego szkła kwarcowego,<br />
odporne na wysokie temperatury oraz ich<br />
wahania. Pozwala on na osiągnięcie szerokiej<br />
gamy barw światła, a ponadto – długą<br />
trwałość lampy i wysoki strumień świetlny.<br />
O ile lampy ceramiczne, szczególnie te<br />
o okrągłej konstrukcji jarznika, wybierane<br />
są głównie do obiektów handlowych czy hal<br />
wystawienniczych, w których priorytetem<br />
jest jak najwyższa jakość oraz osiągnięcie<br />
danych parametrów światła, o tyle w przypadku<br />
hal magazynowych, produkcyjnych<br />
przemysłowych z zadaniem poradzą sobie<br />
lampy metalohalogenkowe kwarcowe.<br />
Lampy wyładowcze: dlaczego warto?<br />
Mimo iż wskutek ekspansji oświetlenia<br />
LED-owego lampy wyładowcze wysokoprężne<br />
straciły na popularności, ich<br />
parametry sprawiają, że nadal znajdują<br />
zastosowanie jako uzupełnienie instalacji<br />
oświetleniowej zewnętrznej lub w obiektach<br />
przemysłowych oraz handlowych.<br />
Jest to związane przede wszystkim z trwałością<br />
dochodzącą do 55 tys. godzin, wysokim<br />
strumieniem światła (do 200 tys. lm)<br />
REKLAMA<br />
DOKŁADNE<br />
W KAŻDYCH WARUNKACH<br />
+60°C<br />
-20°C<br />
Zakład Automatyki i Elektroniki<br />
AUTOMATEX Sp. z o.o.<br />
Siedziba: 60-454 Poznań, ul. Pucka 29<br />
Oddz. Prod.: 60-179 Poznań, ul. Budziszyńska 78/1<br />
tel./fax 61 867 12 30, tel. 61 868 95 09<br />
www.automatex.com.pl<br />
e-mail: biuro@automatex.com.pl<br />
Dokładność:<br />
programowalne<br />
sterowniki<br />
oświetlenia<br />
PSO-02PD<br />
PSO-03PD<br />
dla 20°C: 1 s / miesiąc<br />
dla -20°C/+60°C: 2 s / miesiąc<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
71
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: Lena Lighting<br />
Ekspansja oświetlenia LED-owego próbuje wyprzeć z rynku lampy wyładowcze<br />
wysokoprężne. Nie będzie to jednak takie proste, ponieważ<br />
parametry tych drugich sprawiają, że nadal doskonale się sprawdzają<br />
jako uzupełnienie instalacji oświetleniowej zewnętrznej lub w obiektach<br />
przemysłowych oraz handlowych. Jest to związane przede wszystkim<br />
z trwałością dochodzącą do 55 tys. godzin, wysokim strumieniem światła<br />
(do 200 tys. lm) i wysoką skutecznością świetlną (do 150 lm/W). Jako<br />
jeden z mankamentów wymienia się za to dość niski współczynnik oddawania<br />
barw, co jednak w przypadku obiektów przemysłowych nie ma kluczowego<br />
znaczenia. Producenci zwracają też uwagę na stosunkowo niskie<br />
koszty zużycia energii.<br />
Fot. 4 . Zwróćmy uwagę również na wygodne<br />
oprawy lamp wyładowczych.<br />
i wysoką skutecznością świetlną (do 150<br />
lm/W). Jako jeden z mankamentów wymienia<br />
się tu za to dość niski współczynnik<br />
oddawania barw. Producenci zwracają<br />
jednak uwagę na stosunkowo niskie koszty<br />
zużycia energii.<br />
W przypadku obiektów przemysłowych,<br />
np. magazynów, priorytetem jest wypełnienie<br />
wysokiego zapotrzebowania na ilość<br />
światła – z tego zadania lampy wyładowcze,<br />
zwłaszcza wysokoprężne metalohalogenkowe,<br />
radzą sobie bardzo dobrze. Montuje się<br />
je m.in. w halach produkcyjnych oraz strefach<br />
dostaw i załadunku, czyli w miejscach,<br />
gdzie oświetlić należy większą przestrzeń,<br />
bez regałów wysokiego składowania i innych<br />
tego typu elementów. Do współpracy<br />
z tego rodzaju źródłami światła przeznaczone<br />
są oprawy typu High Bay bądź oświetlenie<br />
asymetryczne montowane bocznie.<br />
Co jeszcze na rynku?<br />
Lampy metalohalogenkowe powoli wypierają<br />
z rynku starsze typy lamp sodowych;<br />
za ich pomocą często przeprowadza się<br />
modernizację instalacji opartej na lampach<br />
sodowych (zgodnie z unijną dyrektywą<br />
z kwietnia 2012 r. niektórych rodzajów<br />
lamp sodowych nie można wprowadzać<br />
do obrotu w Unii Europejskiej). Alternatywą<br />
są tu nowoczesne lampy sodowe,<br />
których wprowadzone usprawnienia pozwoliły<br />
na osiągnięcie do 15% większego<br />
strumienia świetlnego oraz wyższą trwałość<br />
serwisową (do 6 lat). Na unowocześ-<br />
EKSPERT Fachowego<br />
<strong>Elektryk</strong>a<br />
Oświetlenie w obiekcie przemysłowym: niskie<br />
temperatury<br />
Maciej Gronert<br />
projektant oświetlenia<br />
TRILUX Polska<br />
Normy dla pomieszczeń chłodniczych<br />
nie różnią się od wymogów<br />
oświetleniowych względem innych<br />
magazynów. Ze względu na panujące<br />
w nich temperatury nie możemy<br />
jednak użyć niektórych spośród<br />
rozwiązań powszechnie wykorzystywanych w przemyśle.<br />
Stosunkowo szerokim spektrum rozwiązań dysponujemy<br />
w przypadku magazynów wysokiego składowania. Zastosowanie<br />
znajdują tu zarówno wysokoprężne lampy wyładowcze:<br />
sodowe i metalohalogenkowe, jak i oświetlenie LED. Wszystkie<br />
z wymienionych źródeł światła pozwalają osiągnąć wymagane<br />
parametry z porównywalną skutecznością świetlną. Lampy<br />
sodowe i metalohalogenkowe charakteryzują się niższymi jednostkowymi<br />
kosztami inwestycji. Na korzyść diod przemawia<br />
jednak trwałość. Ich żywotność nawet czterokrotnie przewyższa<br />
analogiczne rozwiązania z wyładowczymi źródłami światła,<br />
pozwalając w długoterminowej perspektywie na ograniczenie<br />
kosztów serwisu.<br />
Dobór optymalnego rozwiązania jest nieco trudniejszy w przypadku<br />
niższych obiektów. W magazynach tego typu charakteryzujących<br />
się neutralną temperaturą, najczęściej wykorzystuje<br />
się liniowe świetlówki T5 bądź T8. Ich zastosowanie<br />
w chłodniach i mroźniach nie jest jednak racjonalne ze względu<br />
na radykalny spadek skuteczności świetlnej tego źródła<br />
światła w ujemnych temperaturach. Występują specjalne modele<br />
świetlówek T8 przeznaczone do pracy w takich warunkach,<br />
jednak osiągana przez nie parametry wydajnościowe nie<br />
są w pełni satysfakcjonujące. W niskich, wyziębionych obiektach,<br />
kłopotliwe jest również stworzenie optymalnego projektu<br />
systemu oświetleniowego bazującego na lampach wyładowczych.<br />
Ze względu na niewielką wysokość pomieszczeń, oprawy<br />
sodowe i metalohalogenkowe dużej mocy nie gwarantują<br />
równomiernego oświetlenia. Dają bardzo jasne światło bezpośrednio<br />
pod lampą. Nie dociera ono jednak w odpowiednim natężeniu<br />
do bardziej oddalonych od źródła światła części obiektu.<br />
Alternatywą są mniejsze oprawy na specjalne świetlówki.<br />
Decydując się na to rozwiązanie musimy jednak pogodzić się<br />
z mniejszą skutecznością świetlną. Dlatego, w niższych obiektach<br />
chłodniczych poleca się rozwiązania w technologii LED.<br />
Ze względu na specyfikę procesu wytwarzania światła przez<br />
diody, można wręcz powiedzieć, że pracują one tym lepiej, im<br />
niższa jest temperatura otoczenia.<br />
Kwestią istotną dla poprawnego funkcjonowania oświetlenia<br />
jest również zastosowanie odpowiednich opraw. Ze względu<br />
na względną wilgotność powietrza, utrzymującą się w pomieszczeniach<br />
chłodniczych na poziomie 80-90%, należy zadbać<br />
o obudowę wyższych klas szczelności.<br />
72 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot. 5.<br />
Lampy wyładowcze montuje się często w strefach dostaw i załadunku.<br />
Fot.: Triliux<br />
minowano ryzyko wczesnej awarii oświetlenia.<br />
Takie rozwiązanie pozwoliło też<br />
na redukcję czasu ponownego zapłonu z kilku<br />
minut do ok. 30 s. Poza tym dzięki zastosowaniu<br />
nowego cyrkoniowo-aluminowego<br />
pochłaniacza gazów strumień świetlny<br />
utrzymuje się na tym samym poziomie niemal<br />
przez cały okres użytkowania lampy.<br />
W gamie lamp wyładowczych znajdziemy<br />
również niskoprężne lampy sodowe, bezrtęciowe,<br />
osiągające skuteczność świetlną<br />
do ok. 178 lm/W. Oprócz tego wybierać<br />
możemy wśród dość atrakcyjnych cenowo<br />
lamp rtęciowych (które nie wymagają<br />
układu zapłonowego, jedynie statecznika)<br />
oraz rtęciowo-żarowych, zawierających<br />
luminofor itrowo-wandowy, dzięki czemu<br />
stanowią dobry zamiennik dla żarówek<br />
wysokiej mocy.<br />
nienie układów pozwala m.in. technologia<br />
polegająca na zoptymalizowaniu funkcjonowania<br />
lampy poprzez obniżenie napięcia<br />
zapłonu do 40% oraz jednoczesnej optymalizacji<br />
ciśnienia mieszaniny gazowej.<br />
Lampy sodowe mogą mieć zintegrowaną<br />
z jarznikiem antenę zapłonową – prostsza<br />
konstrukcja sprawia, że do minimum wyeli-<br />
Iwona Bortniczuk<br />
Na podstawie materiałów firm:<br />
Philips, Osram, Trilux<br />
EKSPERT Fachowego<br />
<strong>Elektryk</strong>a<br />
Efektywność energetyczna: czy lampy<br />
wyładowcze to dobre rozwiązanie?<br />
Bogdan Skorupka<br />
dyrektor sprzedaży<br />
manager ds. efektywności<br />
energetycznej<br />
oświetlenia, ES-SYSTEM<br />
Przez dziesięciolecia lampy wyładowcze<br />
pozwalały realizować<br />
energooszczędne instalacje<br />
oświetleniowe – energooszczędne<br />
w porównaniu do źródeł żarowych.<br />
Ze względu na możliwość pracy<br />
w szerokim zakresie temperatur<br />
otoczenia bez istotnego wpływu<br />
na ich parametry znamionowe,<br />
źródła sodowe, metalohalogenkowe<br />
i rtęciowe zdominowały instalacje<br />
oświetlenia zewnętrznego.<br />
Również we wnętrzach, wszędzie<br />
tam, gdzie istniała potrzeba użycia<br />
wąskostrumieniowych opraw<br />
oświetleniowych lub rozwiązań<br />
o dużej mocy jednostkowej, chętnie<br />
korzystano z wyładowczych<br />
źródeł światła. Niestety technologia<br />
wyładowcza posiada również wiele wad, które znacząco<br />
ograniczają jej funkcjonalność i są szczególnie dotkliwe<br />
w przypadku obecnie projektowanych, nowoczesnych instalacji<br />
oświetleniowych. Długi zapłon i ponowny zapłon, praktycznie<br />
brak możliwości płynnej regulacji strumienia świetlnego<br />
w szerokim zakresie, ograniczona trwałość, a także, szczególnie<br />
w przypadku niskoprężnych i wysokoprężnych źródeł sodowych,<br />
bardzo zła jakość wytwarzanego światła w zasadzie<br />
dyskwalifikują źródła wyładowcze jako element efektywnych<br />
energetycznie instalacji oświetleniowych wysokiej jakości. Tym<br />
bardziej, że obecnie znaczny potencjał poprawy efektywności<br />
instalacji oświetleniowych upatruje się w wykorzystaniu zaawansowanych,<br />
adaptacyjnych systemów sterowania, które<br />
wymagają od źródła światła dużej elastyczności i dynamiki<br />
w realizowaniu parametrów oświetleniowych. Racjonalność<br />
dalszego stosowania źródeł wyładowczych jest szczególnie<br />
dyskusyjna w obliczu dynamicznego rozwoju technologii LED.<br />
LED-y i lampy wyładowcze należą do tej samej rodziny elektroluminescencyjnych<br />
źródeł światła, jednak na tym kończą się<br />
ich podobieństwa. Rozwiązania LED-owe nie posiadają wad<br />
źródeł wyładowczych i w większości przypadków przewyższają<br />
je w zakresie przywołanych wyżej zalet. Coraz częściej, również<br />
w wyniku analizy ekonomicznej, trudno jest uzasadnić stosowanie<br />
źródeł wyładowczych w obliczu zmniejszających się<br />
okresów zwrotu nakładów inwestycyjnych na instalacje oświetlenia<br />
LED.<br />
W mojej opinii gwałtownie maleje obszar zadań oświetleniowych,<br />
w których uzasadnione jest stosowanie źródeł wyładowczych.<br />
Takimi enklawami są jeszcze naświetlacze i projektory<br />
dużej mocy, a także instalacje oświetlenia zewnętrznego,<br />
w których priorytetem jest minimalizacja ceny zakupu opraw<br />
nieuwzględniająca kosztu użytkowania takiej instalacji. Niestety<br />
jakość i efektywność energetyczna wytwarzanego oświetlenia<br />
schodzi wówczas na dalszy plan. Kompetentna analiza<br />
możliwości poszczególnych technologii oświetleniowych leży<br />
u podstaw kształtowania oferty produktowej firmy ES-System<br />
SA – powstaje wiele zróżnicowanych rodzajów opraw oświetleniowych<br />
wykonanych w technologii LED, które znajdują zastosowanie<br />
w większości realizowanych projektów.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
73
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Oświetlenie<br />
przemysłowe<br />
Jednym z kluczowych elementów mających bezpośredni wpływ na zwiększenie<br />
produktywności jest właściwe oświetlenie w miejscu pracy. Dobrze oświetlone obszary<br />
zadaniowe mają kluczowe znaczenie dla optymalizacji jakości widzenia, zapewniają<br />
wyższy komfort widzenia i tworzą swoistą atmosferę pracy. Właściwe oświetlenie<br />
z jednej strony przyczynia się do zapewnienia niezbędnego bezpieczeństwa, z drugiej<br />
zaś do zwiększenia wydajności pracy. W wielu zakładach produkcyjnych wymagane jest<br />
oświetlenie działające 24/7. Istotnym jest tu dostarczenie energooszczędnych rozwiązań<br />
oświetleniowych. W centrach logistycznych czy magazynach wielko powierzchniowych<br />
optymalnym rozwiązaniem jest stosowanie inteligentnych systemów zarządzania<br />
oświetleniem, zapewniających odpowiednie warunki pracy tylko w czasie obecności<br />
pracowników. Wszystko to ma to wpływ zarówno na obniżenie kosztów energii eklektycznej,<br />
jak i minimalizację kosztów konserwacji oświetlenia na dużych wysokościach i trudno<br />
dostępnych miejscach.<br />
Lena Lighting SA od ponad 25 lat jest<br />
jednym z liderów na rynku oświetlenia<br />
inwestycyjnego w Polsce. W oparciu<br />
o 100% polski kapitał projektujemy,<br />
konstruujemy i produkujemy<br />
oprawy wykorzystując najnowsze,<br />
światowe rozwiązania technologii<br />
LED oraz rozwiązania techniczne<br />
z zakresu sterowania oświetleniem.<br />
Dostarczamy naszym klientom kompleksowe<br />
rozwiązania oświetlenia<br />
architektonicznego, przemysłowego<br />
i drogowego. Przygotowujemy konstrukcje<br />
dedykowane, spełniające<br />
niestandardowe oczekiwania inwestorów.<br />
Nasze oprawy oświetleniowe<br />
wyposażone są w zintegrowane<br />
energooszczędne panele LED GO!<br />
o wysokich parametrach świetlnych.<br />
Niewątpliwą korzyścią dla inwestora<br />
jest wydłużony okres bezawaryjnej<br />
eksploatacji LED (50 tys. godzin),<br />
a dla użytkownika charakterystyczna<br />
dla paneli LED GO! oszczędność<br />
energii.<br />
Na każdym etapie realizacji inwestycji<br />
klienci Leny Lighting mogą liczyć na fachowe<br />
doradztwo naszych ekspertów. Pomagamy<br />
nie tylko w doborze koncepcji<br />
oświetleniowej i samych produktów, ale<br />
również wykonujemy wizualizacje oraz<br />
gotowe projekty oświetleniowe, z wykorzystaniem<br />
specjalistycznego oprogramowania<br />
komputerowego i w oparciu o obowiązujące<br />
normy, wymagania i zalecenia oświetleniowe.<br />
Projektowanie jest procesem, w którym<br />
wykorzystujemy wiedzę techniczną, umiejętności<br />
i zdobyte doświadczenie. Ponadto<br />
przygotowujemy analizy opłacalności<br />
i energooszczędności oświetlenia.<br />
Mocna rodzina opraw przemysłowych<br />
typu HIGH-BAY i LOW-BAY.<br />
Nowa rodzina opraw o nowoczesnej konstrukcji<br />
i bardzo wysokich parametrach<br />
świetlnych (o strumieniu świetlnym do 31<br />
tys. lumenów), dedykowana do użytku wewnętrznego<br />
i zewnętrznego w obiektach<br />
produkcyjnych, magazynowych, stacjach<br />
paliw.<br />
Oprawa typu high-bay FACTOR LED Z<br />
(wariant zwieszany), przeznaczona jest<br />
do oświetlenia zakładów produkcyjnych,<br />
hal przemysłowych, wielkopowierzchniowych<br />
magazynów, a FACTOR LED N<br />
(wariant natynkowy) - dodatkowo hal magazynowych,<br />
obiektów handlowych i usługowych,<br />
w tym stacji paliw. W niższych<br />
obiektach z podwieszanymi sufitami znajdzie<br />
zastosowanie oprawa typu low-bay<br />
FACTORIA LED P (wariant podtynkowy).<br />
W oprawach zastosowano panele LED<br />
o wysokiej mocy i wysokim współczynniku<br />
oddawania barw Ra>80. Mleczny klosz<br />
wykonany jest z nowej generacji poliwęglanu<br />
Makrolonu ® LED rozwiniętego przez<br />
firmę Bayer Material Science specjalnie<br />
dla oświetlenia LED. Materiał zapewnia<br />
maksymalnie wysoką (93%) przepuszczalność<br />
światła widzialnego. Materiał charakteryzuje<br />
się bardzo wysoką odpornością<br />
mechaniczną na uderzenia (IK10), co wydłuża<br />
okres eksploatacji opraw. Dostępne<br />
są warianty optyki o rożnym kącie świecenia<br />
(70°, 90° lub 120°).<br />
74 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
OŚWIETLENIE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Wielozadaniowa oprawa CODAR RS LED<br />
Pyłoszczelna i strugoszczelna, natynkowa<br />
lub zwieszana oprawa LED o wysokich parametrach<br />
świetlnych (o strumieniu świetlnym<br />
do 7100 lumenów) i podwyższonej<br />
szczelności IP66 (dzięki zastosowaniu<br />
podstawy poliwęglanowa wyposażonej<br />
w uszczelkę EPDM). Zastosowano specjalistyczny<br />
wielowarstwowy klosz z poliwęglanu,<br />
odporny na uderzenia oraz promieniowanie<br />
UV. Oprawa wyposażona<br />
jest w energooszczędne panele LED GO!.<br />
Przeznaczona do zastosowania w obszarach<br />
o zwiększonym zapyleniu i wilgotności.<br />
Szczególnie polecana do zastosowań<br />
w przemyśle, na parkingi (w tym podziemne<br />
i wielopoziomowe), magazyny, terminale<br />
transportowe. Konstrukcja przystosowana<br />
do bezinwazyjnego montażu natynkowego<br />
i zwieszanego za pomocą standardowego<br />
wyposażenia. Występuje w 2 dodatkowych<br />
wariantach: CODAR LED MAX - o maksymalnym<br />
strumieniu świetlnym 11 750 lumenów,<br />
oraz wąskostrumieniowa CODAR<br />
RS HALL LED - o kącie świecenia 60°.<br />
Nowy OVAL LED PRO<br />
Owalna oprawa ledowa o mocy 4 W i strumieniu<br />
świetlnym 360 lumenów. Zastosowano<br />
w niej mleczny klosz z Makrolonu ®<br />
LED (firmy BAYER) o wysokiej przepuszczalności<br />
światła na poziomie 93%. Wykorzystano<br />
unikalną konstrukcję, chronioną<br />
patentem, polegającą na bezpośrednim<br />
montażu paneli LED na kloszu. Klosz połączony<br />
jest z podstawą ruchomym zawiasem,<br />
co zapewnia łatwy dostęp do kostki<br />
montażowej i punktów montażowych lampy.<br />
Konstrukcja oprawy pozwala na natynkowe<br />
wyprowadzenie przewodów i przelotowe<br />
łączenie lamp. Wysoko wytrzymały<br />
na uderzenia klosz wpływa na wysoki stopień<br />
odporności na uderzenia IK10.<br />
Kompleksowa obsługa inwestycji:<br />
zamów projekt oświetleniowy, umów się na spotkanie.<br />
Kontakt: tel. 61/ 28 60 478, e-mail: handlowy@lenalighting.pl<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
75
FIRMA<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Gwarancja na usługę<br />
Prędzej czy później wykonawca prac instalacyjnych czy budowlano-montażowych będzie<br />
zmuszony do konfrontacji z obowiązującymi przepisami w zakresie odpowiedzialności<br />
wobec klienta.<br />
Poniższy tekst pochodzi z książki pt. Marketing usług i obsługa<br />
klienta w branży wykończeniowej. Podręcznik dla firm remontowych,<br />
handlowo-usługowych i architektów wnętrz – dostępnej<br />
na stronie www.usługowy.biz.<br />
Tekst ten nie może być ujmowany w kategoriach porady prawnej.<br />
W sytuacjach grożących Czytelnikom znaczną odpowiedzialnością<br />
sugerujemy, aby zawsze skorzystać z fachowej pomocy<br />
prawnej.<br />
Rosnąca świadomość prawna społeczeństwa<br />
oraz coraz szerszy dostęp<br />
do różnych form pomocy prawnej<br />
będą skutkowały jeszcze większą<br />
liczbą skarg, rekla macji, pozwów itp.<br />
Ale wciąż podstawowe pojęcia, takie<br />
jak gwarancja czy rękoj mia, są mylone<br />
i jednocześnie niewłaściwie rozumiane<br />
zarówno przez wykonaw ców,<br />
jak i ich klientów. Spójrzmy zatem<br />
na zasadnicze podstawy odpowiedzialności<br />
firmy działającej w branży<br />
remontowo-wykończeniowej czy instalacyjnej.<br />
Odpowiedzialność na zasadach<br />
ogólnych<br />
Opisywana dalej gwarancja, a także<br />
rękojmia oraz niezgodność towaru<br />
konsumpcyjnego z umową<br />
– rękojmia konsumencka od <strong>2015</strong><br />
roku, nie wyczerpują ryzyka firmy.<br />
Są to szczególne i łatwiejsze z punktu<br />
widzenia klienta sposoby dochodzenia<br />
roszczeń od sprzedawców<br />
i usługodawców. Firma może wobec<br />
klienta odpowiadać także na tzw.<br />
zasadzie kontraktowej (w związku<br />
z zawarciem, a następnie nienależytym<br />
wy konaniem umowy) lub na zasadzie<br />
deliktu (tzw. czynu zabronionego),<br />
ale tematyka książki nie pozwala<br />
na szczegółowe rozwinięcie tej kwestii. Powiedzmy<br />
więc tylko, że zasadniczo w tych<br />
reżimach odpowiedzialności klient musi<br />
udowodnić przed sądem winę usługodawcy,<br />
czyli co najmniej nienależytą staranność<br />
w wyko naniu usługi. Czasami będzie<br />
to łatwe, czasami bardzo utrudnione, dlatego<br />
najczę ściej klienci wybierają podstawy<br />
odpowiedzialności usługodawcy, takie<br />
jak: gwaran cja, rękojmia czy niezgodność<br />
z umową (do końca 2014 roku, gdyż praktycznie<br />
od <strong>2015</strong> roku jest to rękojmia konsumencka).<br />
Wszystkie te trzy instytucje mają<br />
jed ną wspólną cechę, która stanowi istotne<br />
ułatwienie dla nabywcy rzeczy bądź usługi:<br />
nie musi on wykazywać jakiejkolwiek winy<br />
(nienależytej staranności) ze strony usługodawcy<br />
– wystarczy, że przedmiot (lub usługa)<br />
ma wady lub też jest niezgody z zawartą<br />
przez strony umową.<br />
Konsument czy przedsiębiorca?<br />
Pierwszą rzeczą, z której musimy zdać sobie<br />
sprawę, a od której przede wszystkim zależna<br />
jest pozycja usługodawcy jako świadczącego<br />
usługę z jednej strony, a klienta<br />
z drugiej, jest posiadanie (bądź nie) przez<br />
tego ostatniego statusu konsumenta. Jeżeli<br />
świadczylibyśmy usługi tylko przedsiębiorcom<br />
(firmom), moglibyśmy spać w miarę<br />
spokojnie. Można bowiem w profesjonalnym<br />
obrocie (między przedsiębiorcami –<br />
firmami) w miarę swobodnie uregulować<br />
zasady ponoszenia odpowiedzialności.<br />
Przy relacjach z konsumentem jest już inaczej.<br />
Obowiązujące prawo zakłada słabszą<br />
z założenia pozycję konsumenta i chroni go<br />
na wiele sposobów.<br />
Najogólniej mówiąc, konsument to osoba<br />
fizyczna, która nabywa rzecz lub usługę<br />
w celu niezwiązanym z jej działalnością<br />
gospodarczą lub zawodową. W prakty-<br />
UWAGA!<br />
Więcej informacji znajdzie Czytelnik w książce pt. Marketing<br />
usług i obsługa klienta w branży wykończeniowej. Podręcznik<br />
dla firm remontowych, handlowo-usługowych i architektów<br />
wnętrz dostępnej na www.usługowy.biz.<br />
Opisane są tam m.in. rękojmia, czyli odpowiedzialność sprzedającego<br />
wobec nabywcy (zaszły tu również duże zmiany<br />
z końcem 2014 roku) oraz odpowiedzialność z tytułu niezgodności<br />
towaru konsumpcyjnego z umową, z którą będziemy<br />
mieć do czynienia przez jakiś czas (wobec klienta będącego<br />
konsumentem) dla umów, które były zawarte przed 25 grudnia<br />
2014 roku.<br />
76 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
FIRMA<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot.: © Fotolia<br />
Fot. 1.<br />
Gwarancja, rękojmia oraz niezgod ność towaru konsumpcyjnego z umową to częste sposoby do chodzenia roszczeń od usługodawców.<br />
ce wiemy też, która osoba fizyczna działa<br />
prywatnie, a która jako przedsiębiorca. Ten<br />
ostatni, jak można założyć, zawsze poprosi<br />
o fakturę VAT, podając dane swojej fir my,<br />
w ramach której zamierza rozliczyć koszty<br />
zleconej usługi. Występujące zaś w obrocie<br />
spółki (w tym spółki cywilne), jeżeli to one<br />
są stroną transakcji, nigdy nie mogą mieć<br />
statusu konsumenta.<br />
WAŻNE!<br />
Gwarancja<br />
Gwarancja to najogólniej mówiąc dodatkowe<br />
zobowiązanie sprzedającego lub innej<br />
osoby (np. producenta czy importera), dalej<br />
zwanego „gwarantem”, iż rzecz będzie<br />
sprawnie funkcjonować w określonym<br />
okresie, co z reguły potwierdza stosowny<br />
dokument. Wbrew powszechnej opinii<br />
gwarancja nie jest obowiązkowa i jest tak<br />
naprawdę dobrowolną deklaracją gwaranta.<br />
Wyjaśnieniem dla powszechnego zastosowania<br />
gwarancji w obrocie jest m.in. fakt,<br />
iż gwarant ma swobodę w określaniu swoich<br />
praw i obowiązków, a także warunków<br />
zachowania praw gwarancyjnych przez nabywców.<br />
Tu można bowiem zastrzegać w zasadzie<br />
dowolne terminy, wyłą czenia czy procedury<br />
realizacji uprawnień gwarancyjnych.<br />
Można np. zastrzec, iż rzecz będzie tylko naprawiana,<br />
a nie wymieniana na nową. Sprzedawca,<br />
proponując klientowi skorzystanie<br />
z uprawnień gwarancyjnych, często próbuje<br />
uniknąć surow szej odpowiedzialności grożącej<br />
z tytułu rękojmi czy niezgodności towaru<br />
kon sumpcyjnego z umową.<br />
Powszechność gwarancji wynika także<br />
z faktu, iż ma ona zastosowanie zarówno<br />
w stosunku do przedsiębiorców, jak i konsumentów.<br />
Nie ma przeszkód, aby dla świadczonych<br />
usług budowlano-montażowych<br />
czy instalacyjnych udzielać gwarancji<br />
(co jest też częstą praktyką), próbując w ten<br />
sposób ograniczyć ryzyko związane z prowadzoną<br />
działalnością.<br />
Marcin Miśkowicz<br />
radca prawny, Miśkowicz Pach i Partnerzy<br />
Kancelaria Radców Prawnych<br />
współpraca Maciej Matczak<br />
W pracach instalacyjnych, wykończeniowych, remontowych<br />
czy naprawczych najczęściej będzie my mieli do czynienia<br />
z umową o dzieło, gdyż cho dzi zwykle o osiągnięcie konkretnego<br />
skutku w postaci np. poprawnie wykonanych prac budowlano-montażowych.<br />
Do umowy o dzieło znajdują zaś zastosowanie<br />
zarówno przepisy o rękojmi, jak również niezgodności<br />
towaru konsumpcyjnego z umową (do umów zawartych przed<br />
25 grudnia 2014). Oczywiście nie ma też żadnych przeszkód,<br />
aby do napraw i podobnych czynności stosować gwarancję.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
77
WARSZTAT<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
PROMOCJA<br />
Narzędzia izolowane<br />
do pracy pod napięciem<br />
z ENERGOTYTANU<br />
Zastosowanie odpowiednich i bezpiecznych narzędzi przystosowanych do pracy pod napięciem<br />
umożliwia wykonywanie przez elektromontera czynności naprawczych, konserwujących<br />
i łączeniowych bez wyłączania napięcia w urządzeniach rozdzielczych, liniach<br />
kablowych, liniach napowietrznych z przewodami „gołymi” oraz izolowanymi o napięciu<br />
do 1000 V.<br />
Wykonywanie prac pod napięciem<br />
może być prowadzone tylko i wyłącznie<br />
przez wykwalifikowany personel,<br />
który posiada odpowiednie<br />
uprawnienia oraz został wyposażony<br />
w wysokiej jakości narzędzia<br />
i sprzęt spełniający odpowiednie<br />
normy bezpieczeństwa.<br />
Narzędzia z Energotytanu charakteryzują<br />
się niezwykłą trwałością,<br />
estetyką i dokładnością wykonania,<br />
a bezpośredni wpływ na jakość narzędzi<br />
używanych do prac pod napięciem<br />
ma przestrzeganie przepisów i instrukcji<br />
użytkowania danego wyrobu a także<br />
warunków przechowywania oraz<br />
kontrola stanu sprzętu aktualnie eksploatowanego.<br />
Dlatego też, tak ważnym<br />
staje się zapewnienie najwyższej<br />
jakości dostarczanych wyrobów. Narzędzia<br />
poddawane są bardzo surowym<br />
procedurom testowym zgodnie<br />
z europejską normą EN 60900.<br />
Firma ENERGOTYTAN biorąc pod<br />
uwagę wszystkie możliwe przepisy<br />
bezpieczeństwa wprowadziła do swojej<br />
oferty narzędzia pojedyńcze, oraz<br />
zestawy narzędziowe do pracy pod<br />
napięciem zapewniające najwyższą<br />
możliwą ochronę podczas pracy<br />
do 1000V AC i 1500V DC (fot. 1)<br />
Do najczęściej stosowanych przez<br />
elektromonterów należą wszechstronne<br />
w użyciu wkrętaki pojedyncze (fot.<br />
2,3), zestawy wkrętaków z wymiennymi<br />
klingami (fot. 4), szczypce uniwersalne,<br />
boczne i płaskie (fot. 5), oraz noże monterskie<br />
(fot. 6,7) i nożyce do kabli (fot. 8).<br />
Wszystkie te artykuły wykonane są ze stali<br />
narzędziowej hartowanej olejowo, oraz izolowane<br />
do 1 kV.<br />
Kolejną grupę narzędzi pomocnych,<br />
a czasami niezastąpionych w pracy elektromonterów<br />
tworzą klucze płaskie, kątowe<br />
i nasadowe, oraz współpracujące z nimi<br />
przedłużki, grzechotki dwukierunkowe oraz<br />
klucze dynamometryczne o sile 5 - 220 Nm<br />
(fot. 9).<br />
Fot. 1.<br />
Zestaw walizkowy narzędzi izolowanych<br />
1 kV.<br />
Fot. 2.<br />
Fot. 3.<br />
Zestaw wkrętaków izolowanych<br />
E32408.<br />
Wkrętak 1 kV z gumowaną rączką.<br />
78 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
WARSZTAT<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Fot. 4.<br />
Zestaw z wymiennymi klingami<br />
E33450.<br />
Fot. 5.<br />
Szczypce uniwersalne 1 kV.<br />
Fot. 10.<br />
29-częściowy zestaw narzędzi<br />
253109.<br />
Fot. 6.<br />
Fot. 7.<br />
Fot. 8.<br />
Nóż do obrabiania kabli E50819.<br />
Nóż monterski z wymiennymi<br />
ostrzami.<br />
Izolowane nożyce do przewodów.<br />
Fot. 9.<br />
Zestaw z kluczem dynamometrycznym<br />
5-50 nM.<br />
Wśród szerokiej gamy różnorodnych narzędzi<br />
izolowanych jakie znajdują się<br />
w ofercie Energotytanu najpopularniejszym<br />
wśród odbiorców przemysłowych cieszy<br />
się 29-częściowy zestaw 253109 (fot. 10).<br />
Każde pojedyncze narzędzie posiada swoje<br />
wytłoczone miejsce (tablica cieni), a całość<br />
zamknięta w solidnej tworzywowej walizce<br />
z materiału odpornego na uderzenia.<br />
Należy szczególnie zwrócić uwagę na fakt<br />
iż dobór i umiejętne użytkowanie specjalistycznych<br />
narzędzi zwiększa wydajność<br />
oraz poprawia komfort pracy, a co za tym<br />
Fot. 11.<br />
idzie skraca także czas wykonywanych<br />
czynności. Przede wszystkim jednak zwiększa<br />
bezpieczeństwo użytkownika.<br />
Wszystkie przedstawione narzędzia wraz<br />
ze szczegółowymi opisami technicznymi<br />
można zobaczyć na stronie www.energotytan.pl<br />
w zakładce Narzędzia Izolowane.<br />
Adrian Zając<br />
www.energotytan.pl<br />
ENERGOTYTAN 253109 - zestaw 29-częściowy<br />
elementy składowe<br />
1 kombinerki 190 mm<br />
2 obcinak boczny 160 mm<br />
3 szczypce telefoniczne 200 mm<br />
4 nóż do kabli prosty<br />
5 zestaw śrubokrętów 75/2,5; 100/4; 125/5,5; 150/6,5 mm<br />
6 zestaw śrubokrętów Ph Gr. 1 + 2, Nr 210<br />
7 klucz grzechotkowy 1/2“<br />
8 przedłużka 1/2” x 125 mm<br />
9 przedłużka 1/2“ x 250 mm<br />
10 zestaw nasadek 1/2“×10; 11; 12; 13; 14; 17; 19 mm<br />
11 zestaw nasadek sześciokątnych 1/2“ x 5; 6 mm<br />
12 klucze płaskie jednostronne 10; 11; 12; 13; 14; 17; 19 mm<br />
Podstawowy zestaw bezpieczeństwa<br />
1 kV.<br />
<strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong><br />
79
WARSZTAT<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
Małe szlifierki kątowe – większa<br />
wydajność dzięki szybszej pracy<br />
Nowa generacja małych szlifierek kątowych<br />
Bosch dla profesjonalistów umożliwia<br />
znacznie szybsze tempo pracy dzięki wyższej<br />
mocy – 1300 lub 1700 W. Nowe modele<br />
wyróżniają się także o ok. 50% dłuższą żywotnością<br />
szczotek węglowych i wysokim<br />
standardem ochrony użytkownika. Są też<br />
przystosowane do użytkowania w miejscach,<br />
w których obowiązują wysokie standardy<br />
bezpieczeństwa, np. w rafineriach<br />
i na platformach wiertniczych, przy budowie<br />
dźwigów, statków i zbiorników.<br />
Nowe szlifierki posiadają szereg zoptymalizowanych<br />
funkcji i cechują się dłuższą<br />
żywotnością – konstrukcja szczelin wentylacyjnych<br />
została zmodyfikowana w taki<br />
sposób, aby pomimo bardziej kompaktowych<br />
wymiarów zapewnić optymalne chłodzenie.<br />
Wentylacja chroni silnik przed pyłem<br />
i gwarantuje skuteczne jego chłodzenie.<br />
Testy przeprowadzone przez organizację<br />
SLG Prüf- und Zertifizierungs GmbH potwierdzają<br />
dłuższą – o prawie 50% – żywotność<br />
szczotek węglowych w porównaniu<br />
do konkurencyjnych modeli.<br />
www.bosch.pl<br />
Bezpieczna praca z oświetleniem DEWALT ®<br />
Nowa lampa i reflektor DEWALT ® to duet,<br />
który oświetli niemal wszystko. Lampa<br />
dzięki szerokiemu kątowi świecenia jest<br />
doskonała jako oświetlenie pośrednie. Natomiast<br />
reflektor, wytwarzający skupioną<br />
wiązkę, jako bezpośrednie. Obydwa urządzenia<br />
dzięki technologii LED gwarantują<br />
profesjonalistom światło o równomiernym<br />
natężeniu, które nie męczy oczu. I pomimo,<br />
że tworzą dobraną parę, każde z nich może<br />
być stosowane także oddzielnie.<br />
Do pośredniego oświetlenia miejsca pracy<br />
doskonale nada się lampa DEWALT ® XR<br />
Li-Ion DCL060. Zapewnia ona równomierną<br />
luminację pomieszczenia i pozwala<br />
uniknąć nadmiernych kontrastów. Wydajny,<br />
18 V akumulator jonowo-litowy z serii XR<br />
pozwala na 3,3 godz. nieprzerwanej pracy.<br />
Z kolei obrotowa głowica daje możliwość<br />
skierowania strumienia światła w odpowiednim<br />
kierunku. Doskonałą mobilność<br />
gwarantuje niewielka waga lampy, poniżej<br />
1,5 kg.<br />
Jednak samo oświetlenie pośrednie zwykle<br />
nie wystarcza. Powinno być ono stosowane<br />
wraz ze źródłami punktowymi, uwydatniającymi<br />
detale. Do tego celu stworzono reflektor<br />
oświetleniowy DEWALT ® DCL043.<br />
Zasilany akumulatorem 18V Li-Ion o pojemności<br />
5 Ah zapewnia ponad 10 godzin<br />
nieprzerwanej pracy. Dzięki swojej mocy<br />
reflektor oświetla cel oddalony do 400 m.<br />
Solidna obudowa o trwałej konstrukcji spełnia<br />
normy szczelności IP54 i jednocześnie<br />
jest niezwykle lekka – tylko 0,6 kg.<br />
Źródło: DeWALT<br />
Nowe profesjonalne opalarki i dmuchawy gorącego powietrza<br />
Firma Steinel wprowadziła na początku <strong>2015</strong> roku nową serię opalarek.<br />
Całkowicie nowa technologia, nowy design, innowacyjne rozwiązania<br />
konstrukcyjne to tylko niektóre zalety modeli oznaczonych symbolami<br />
HL i HG. Opalarki mogą być wykorzystywane do prac remontowych<br />
i budowlanych, w przemyśle oraz podczas majsterkowania. Rozwiązania<br />
firmy Steinel zostały wyposażone w nowe podzespoły, które pozwalają<br />
uzyskać jeszcze lepsze parametry i możliwości pracy.<br />
Gama produktów Steinel jest niezwykle szeroka. Wśród opalarek profesjonalnych<br />
i półprofesjonalnych znajdują się modele przeznaczone<br />
do różnych zadań. Dodatkowe akcesoria wymienne pozwalają wykonywać<br />
czynności podczas remontu, drobnych prac naprawczych oraz<br />
pracy w warsztacie samochodowym. Firma Steinel oferuje opalarki<br />
manualne oraz z wyświetlaczem LCD monitorującym obroty oraz temperaturę<br />
urządzenia.<br />
www.langelukaszuk.pl<br />
80 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
POZYTYWNE WIBRACJE<br />
Fachowego <strong>Elektryk</strong>a<br />
• • •<br />
W akademiku w pokoju studenckim trwa impreza.<br />
Biesiadnicy raz po raz wznoszą toast:<br />
– Za Edka, żeby zdał!<br />
W pewnej chwili otwierają się drzwi i wchodzi Edek.<br />
– I co Edek, zdałeś?<br />
– Zdałem, tylko jednej nie przyjęli, bo miała obitą<br />
szyjkę...<br />
• • •<br />
Nauczycielka pyta Jasia:<br />
– Zrobiłeś zadanie?<br />
– Proszę pani, mamusia zachorowała i musiałem<br />
wszystko w domu robić...<br />
– Siadaj, dwója! A ty Witku, zrobiłeś zadanie?<br />
– Ja proszę pani musiałem ojcu pomagać w polu...<br />
– Siadaj, dwója! A ty Jasiu, zrobiłeś zadanie?<br />
– Jakie zadanie, proszę pani? Mój brat wyszedł<br />
z więzienia, taka balanga była, że szkoda gadać...<br />
– Ty mnie tutaj swoim bratem nie strasz! Siadaj, trója.<br />
• • •<br />
Wchodzi młody junak do żeńskiego akademika:<br />
– A ty do kogo, młody człowieku? – pyta portierka.<br />
– A kogo by mi pani poleciła?<br />
• • •<br />
Policyjny patrol na interwencji łączy się<br />
z komisariatem:<br />
– Przyślijcie ekipę z kryminalnego, mamy zabójstwo...<br />
– Szczegóły?<br />
– Ofiara to mężczyzna, lat 30, matka kilkanaście<br />
razy dźgnęła go kuchennym nożem za to, że wszedł<br />
na mokrą, świeżo umytą podłogę.<br />
– Aresztowaliście ją?<br />
– Bez wsparcia? Ta podłoga jeszcze mokra...<br />
• • •<br />
Szkot w trakcie naprawiania dachu spada z czwartego<br />
piętra. Lecąc mija okno swojego mieszkania i widzi<br />
żonę przygotowującą obiad. Krzyczy do niej:<br />
– Dla mnie nie obieraj ziemniaków, zjem w szpitalu.<br />
• • •<br />
Na sali sądowej:<br />
– Czy oskarżony dawał świadkowi narkotyki?<br />
– Nie dawałem.<br />
– A żona oskarżonego dawała?<br />
– Nadal mówimy o narkotykach?<br />
• • •<br />
Wraca zmęczony grabarz do domu, ledwie żywy, pada<br />
z nóg. Żona pyta:<br />
– Co ci Stefciu, ile miałeś pogrzebów dzisiaj?!<br />
A on:<br />
– Jeden, ale chowaliśmy naczelnika urzędu<br />
skarbowego.<br />
– No i co z tego?!<br />
– No niby nic, ale jak go tylko zakopaliśmy, to zerwały<br />
się takie brawa, że musieliśmy 7 razy bisować...<br />
• • •<br />
Policja zrobiła obławę. Zamknęli dla ruchu jedną ulicę<br />
i przesłuchiwali przechodniów.<br />
– Pana zawód!<br />
– Księgowy....<br />
– Dziekuję, pisz... Następna!<br />
– Krawcowa...<br />
– Dziękuję, pisz - krawcowa. Następny!<br />
– A ja... tak sobie chodzę, od latarni do latarni...<br />
– Pisz! <strong>Elektryk</strong>!<br />
82 <strong>Fachowy</strong> <strong>Elektryk</strong> 1 • <strong>2015</strong>
UNA<br />
RUBIC UNA<br />
MONITOROWANIE DO 4000 OPRAW AWARYJNYCH<br />
TRYB PRACY DOZOROWEJ<br />
BLOKADA PRACY AWARYJNEJ EKRAN DOTYKOWY UNIKALNE ADRESY OPRAW<br />
ZGODNY ZE SmartVISIO PRZENOŚNA KARTA SD ZłąCZE RJ-45 (LAN)<br />
DZIENNIK ZDARZEŃ ZGODNY Z PN-EN50172<br />
CHCESZ WIEDZIEĆ WIĘCEJ?<br />
SKONTAKTUJ SIĘ Z:<br />
WWW.AWEX.EU