Milli Zeka
Description
Description
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
ïðîã ðàì ëà ðûí äà àøûã éà ðà äû úû ëû üû íà ëà çûì îë äó -<br />
üóí äàí àç éåð àé ðû ëûá, àëè ìÿê òÿá ëÿð äÿ äÿ áó<br />
òÿäðèñ ôîëêëîð áþëìÿñèíäÿ þòÿðè õàðàêòåð äàøûéûð.<br />
Ìÿììÿäùöñåéí Òÿùìàñèáèí, Îñìàí Ñàðûâÿëëèíèí<br />
âÿ äèýÿð áó êèìè ôîëêëîð áèëèúèëÿðèíèí àøûã ñÿíÿ<br />
òèí äÿí áÿùñ åäÿí êè òàá ëà ðû íû íÿèí êè êè òàá<br />
ìàüàçàëàðûíäà, ùå÷ êèòàáõàíàëàðäà äà òàïìàã îëìóð.<br />
Íÿøðèééàòëàðûìûç òÿðÿôèíäÿí áåëÿ ãèéìÿòëè<br />
ÿñÿðëÿðèí òÿêðàð ÷àï îëóíìàñûíà áþéöê åùòèéàú<br />
âàð. Áóíëàð èúòèìàèééÿòÿ ÷àòäûðûëìàëûäûð êè, ìöâàôèã<br />
ãóðóìëàð, ñÿíÿòñåâÿð õåéðèééÿ ÷èëÿð éûüûøûá<br />
ìÿñÿëÿéÿ ÿíúàì ÷ÿêñèíëÿð. Èãòèñàäè èíêèøàôûìûçûí<br />
äà ùà äà éöê ñÿë äè éè áó ñîí çà ìàí ëàð íÿø ðèé -<br />
éàò-ïîëèãðàôèéà ñàùÿñèíäÿ ìöÿééÿí èðÿëèëÿéèøëÿð<br />
íÿçÿðÿ ÷àðïñà äà, ÿôñóñëàð îëñóí êè, àøûã éàðàäûúûëûüûíûí<br />
íÿøðè âÿ òÿáëèüи èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí<br />
èøëÿðèí ùÿúìè èëÿ êèôàéÿòëÿíÿ áèëìÿðèê. Áó ìÿíàäà<br />
ñèçèí Äÿäÿ Øÿìøèð ùàããûíäà êèòàá ùàçûðëàìàã<br />
òÿøÿááöñöíöçö éöêñÿê äÿéÿðëÿíäèðèðÿì.<br />
– Ñèç Àøûã Øÿì øè ðè èëê äÿ ôÿ íÿ çà ìàí âÿ ùà -<br />
ðàäà, ùàíñû øÿðàèòäÿ ýþðìöñöíöç? Èëê ýþðöøöíö<br />
çö íå úÿ õà òûð ëà éûð ñû íûç?<br />
– Áó ñóàë ëà ìÿ íè ÷îõ óçàã èë ëÿ ðÿ, ùÿ éà òû ìûí<br />
èí äè ùÿñ ðÿò ëÿ õà òûð ëà äû üûì êþâ ðÿê ìÿ ãàì ëà ðû -<br />
íà, óøàã ëû üû ìûí, èëê ýÿíú ëèê äþâ ðö ìöí Кÿë áÿ -<br />
úÿð ëè ýöí ëÿ ðè íÿ, ùà çûð äà èø üàë àë òûí äà îëàí<br />
äîüìà êÿíäèìèçÿ, íèñýèëè öðÿéèìäÿí ýåòìÿéÿí<br />
äàüëàðûìûçà, äöçëÿðèìèçÿ ãàéòàðäûíûç. Èíàíûí êè,<br />
ùÿð äÿ ôÿ Àøûã Øÿì øè ðèí àäû ÷ÿ êè ëÿí äÿ î ãàð ëû<br />
äàü ëà ðûí ÿçÿ ìÿ òè íè áö òöí âàð ëû üûì ëà äó éó ðàì,<br />
î éàøûë éàìàúëàðûí ìÿùðÿì ùàâàñûíû áöòöí ãÿëáèì<br />
ëÿ ùèññ åäè ðÿì, î áóç áó ëàã ëà ðûí øû ðûë òû ñû íû<br />
åøè äè ðÿì. Ìÿ íèì óøàã ëû üûì, éå íè éåò ìÿ ëè éèì<br />
Ìóðîâäàüûí, Äÿëèäàüûí, Úàìûøäàüûí, Ëà ÷ûí ãàéà<br />
ñû íûí ÿçÿ ìÿò ëè äöí éà ñûí äà, ñèð ëè, ÿñ ðà ðÿí ýèç<br />
àëÿìèíäÿ âÿ áó ÿñðàðÿíýèç àëÿìÿ ãàéíàéûá-ãàðûø<br />
ìûø ùÿ çèí, êöê ðÿê ñàç ùà âà ñûí äà, ñþç ùà âà -<br />
ñûí äà êå ÷èá. Îíà ýþ ðÿ èí äè î óçàã èë ëÿ ðèí<br />
ùà âà ñû íà êþê ëÿ íÿí äÿ ìÿ íÿ åëÿ ýÿ ëèð êè, ìÿí<br />
åëÿ áó äöí éà éà î äàü ëà ðûí, î äöç ëÿ ðèí äîü ìà -<br />
äàí-äîü ìà îëàí ñàç-ñþç ùà âà ñûí äà ýþç à÷ ìû -<br />
øàì, î ìÿù ðÿì ëèê äöí éà éà ìÿ íèì ëÿ áèð<br />
äî üó ëóá. ×öí êè äöí éà íûí ùà ðà ñû íà ýåò ñÿì äÿ,<br />
ùà ðà äà âÿ ùàí ñû ñà ùÿ äÿ èø ëÿ ìÿ éèì äÿí, ÷à ëûø -<br />
<strong>Milli</strong> Zəka<br />
ìàüûìäàí àñûëû îëìàéàðàã, î ìÿùðÿì ùàâà àíà<br />
ñöäö, àòà þéöäö êèìè ùÿìèøÿ ãàíûìäà-úàíûìäàäûð,<br />
ùÿìèøÿ éîë éîëäàøûìäûð, ùÿìèøÿ ìÿíèìëÿäèð.<br />
Î êè ãàë äû êîíê ðåò îëà ðàã Äÿ äÿ Øÿì øèð ëÿ èëê<br />
äÿôÿ ùàðàäà, ùàíñû øÿðàèòäÿ òàíûø îëìàüûìà, áó,<br />
òÿõìèíÿí ãûðõ беш èë ÿââÿëèí ñþùáÿòèäèð. Ëàï èíäè<br />
êè êè ìè éà äûì äà äûð: îí äà îð òà ìÿê òÿ áèí éåä -<br />
äèí úè ñèí ôèí äÿ îõó éóð äóì, þçö äÿ ãîí øó<br />
êÿíä äÿ – Ãû ëûíú ëû êÿíä ìÿê òÿ áèí äÿ òÿù ñèë àëûð -<br />
äûì. Ùÿ ìèí êÿíä äÿí ìÿ íèì äî üóë äó üóì Ëà -<br />
÷ûí êÿí äè íÿ áèð õåé ëè éîë âàð äû, ìÿí äÿ ýö í àøû ðû<br />
äå éèë, éàë íûç øÿí áÿ-áà çàð ýöí ëÿ ðè åâè ìè çÿ ýå -<br />
äÿð äèì. Ùå÷ éà äûì äàí ÷ûõ ìàç, áèð ýöí éå íÿ<br />
äÿðñ äÿí ñîí ðà éî ëà ÷û õûá êÿí äè ìè çÿ òÿ ðÿô ýå -<br />
äÿ ñè áèð ìà øûí ýþç ëÿ éèð äèì. Áó çà ìàí áèð ãÿ -<br />
äÿð àðà ëû äà õåé ëè àäà ìûí òîï ëàø äû üû íû ýþð äöì.<br />
Ìà ðàã ìÿ íÿ ýöú ýÿë äè, úà ìàà òûí íè éÿ éû üûø äû -<br />
üûíû áèëìÿê ö÷öí ùÿìèí òÿðÿôÿ ýåòäèì. Äåäèëÿð<br />
êè, áÿñ Àøûã Øÿì øèð áó ðà äà äûð. Àì ìà ñàç ñÿ ñè<br />
ýÿë ìèð äè. Éà õûí ëà øûá ýþð äöì êè, Äÿ äÿ Øÿì øèð<br />
äàñ òàí ñþé ëÿ éèð. Éà äûì äà äûð êè, Àøûã Àëû äàñ -<br />
òà íû íû äà íû øûð äû, áèð ÿëè èëÿ òóò äó üó ñà çû äà ÷èé -<br />
íèí äÿí öçöà øà üû àñûë ìûø äû. Àäàì ÷îõ èäè,<br />
ýåò äèê úÿ äÿ ÷î õà ëûð äû, àì ìà áèð êÿ ñèí äÿ úûí -<br />
ãûðû ÷ûõìûðäû, ùàìû ñÿñèíè è÷èíÿ ãûñûá áþéöê ìàðàã<br />
ëà, ùåé ðàí ëûã ëà Äÿ äÿ Øÿì øè ðè äèí ëÿ éèð äè.<br />
Äàñ òà íû áè òè ðÿí äÿí ñîí ðà ñà çû ÷èé íèí äÿí åí äè -<br />
ðèá “Áàø Ñà ðû òåë” ÷àë ìà üà áàø ëà äû, ùà ìû íûí öçýþ<br />
çöí äÿ õîø áèð îâ ãàò éà ðàí äû. Ìÿí àð õà äà<br />
äà éà íûá äèã ãÿò ëÿ ãó ëàã àñûð äûì. Ñà çûí ùà âà ñû<br />
ìÿ íè åëÿ òóò ìóø äó êè, þçöì äÿí àñû ëû îë ìà éà -<br />
ðàã Äÿäÿ Øÿìøèðèí ÿçáÿð áèëäèéèì øåèðëÿðèíäÿí<br />
áè ðè íèí èêè áÿí äè íè åëÿ áÿ äà ùÿ òÿí ñþé ëÿ äèì:<br />
Ãàð òàë äö øöí úÿ ëè, øà èð õÿ éàë ëû,<br />
Òÿð ëàí éó âà ñà ëàí äàü ëàð îü ëó éàì.<br />
À íàì Èñ òè ñó äóð, àòàì Äÿ ëè äàü,<br />
Ìó ðîâ, Ëèë ïàð, Ãî íóð, Ãîø ãàð îü ëó éàì.<br />
Ëà ëÿ äè, íÿð ýèç äè åâèì-åøè éèì,<br />
Êþé íÿ éèì ñûõ ìå øÿ, ãîé ìаз öøö éöì,<br />
Ãÿ ðÿí ôèë äè, ãû çûë ýöë äö áå øè éèì,<br />
Áóç áó ëàã ëû ýþé éàé ëàã ëàð îü ëó éàì.<br />
55