Milli Zeka
Description
Description
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
54<br />
<strong>Milli</strong> Zəka<br />
Âß Òß Íß, ÒÎÐ ÏÀ ÜÀ ÁÀÜ ËÛ ËÛÃ, ÙÀÃ ÃÀ ÒÀ ÏÛÍ ÌÀ<br />
Äß Äß ØßÌ ØÈ ÐÈÍ ÁÈÇ Ëß Ðß ÞÉÖ ÄÖ, ßÌÀ Íß ÒÈ ÄÈÐ<br />
Eldar HƏSƏNOV,<br />
Azәrbaycanın Serbiyadakı fövqәladә vә<br />
sәlahiyyәtli sәfiri, hüquq elmlәri doktoru,<br />
professor<br />
Äî üóë äó üóì éóðä éå ðè ö÷öí ðó -<br />
ùóì àëû øàí äà, áàü ðûì éà íàí äà,<br />
ýþç ëÿ ðèì äî ëàí äà ÿô ñà íÿ ëÿð äÿí<br />
ýÿ ëÿí ãà ðàí ãóø ôÿ äà êàð ëû üû éà äû ìà äö øöð.<br />
Èñ òè éåð ëÿ ðÿ ó÷óá ýåò ìèø ãà ðàí ãóø éà ç àü çû<br />
êþù íÿ éóð äà äþ íÿí äÿ éó âà ãóð äó üó åâèí<br />
àëîâëàð è÷èíäÿ éàíäûüûíû ýþðöá þçöíö äÿðéàéà<br />
÷ûð ïûð, äèì äè éèí äÿ ñó ýÿ òè ðèá éà íàí åâèîúà<br />
üû, éó âà ñû íû õè ëàñ åò ìÿê èñ òÿ éèð. Ìÿí<br />
ùÿ ìè øÿ ùÿð áèð âÿ òÿí îü ëóí äà ÿô ñà íÿ ëÿð äÿí<br />
ýÿëÿí î ãàðàíãóø ôÿäàêàðëûüûíû ýþðìÿê èñòÿìèøÿì.<br />
Î ôÿäàêàðëûüû êè, íÿñÿ úàíûíû ãîéìàüà<br />
éåð òàï ìà ñûí, ÷ûð ïûí ñûí, îä ëà ðà ãà ëàí ñûí,<br />
áèð ñþç ëÿ, âÿ òÿ íè íèí õè ëà ñû íà ÷à ëûø ñûí… Àõû<br />
âÿ òÿí ñèç áèç íÿ éèê? Ãà ðà áà üû ìûç îë ìà äàí<br />
áèç õîø áÿõò îëà áè ëÿ ðèê ìè?<br />
Åë äàð Ùÿ ñÿ íîâ áèð âÿ òÿí àøè ãè äè. Þç åëèîáà<br />
ñû, éóð äó-éó âà ñû, áö òþâ Àçÿð áàé úà íû<br />
ö÷öí ýå úÿ-ýöí äöç éî ðóë ìà äàí ÷à ëû øàí òÿÿñ -<br />
ñöá êåø, ãåé ðÿò ëè áèð âÿ òÿí þâ ëà äû… Ìÿí<br />
îíóí Êÿë áÿ úÿð ùÿñ ðÿ òè íè, Ãà ðà áàü íèñ ýè ëè íè<br />
ýþç ëÿ ðèí äÿí îõó éó ðàì. Ñþ çö ìö çÿ-ñþù áÿ òè -<br />
ìè çÿ êþðïö îëàí Äÿ äÿ Øÿì øèð, ÿñ ëèí äÿ, åëÿ<br />
äÿðä ëÿ ðè ìè çèí ïàé òàõ òû, ãàé ñàã áàü ëà ìà ìûø<br />
éà ðà ìû çûí êþ çö äöð.<br />
Àçÿðáàéúàíûí Serbèéàäàêû ôþâãÿëàäÿ âÿ<br />
ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè, åëîüëóìóç Åëäàð Ùÿñÿíîâëà<br />
ìÿíè Äÿäÿ Øÿìøèð çèðâÿñè, äÿðäè äàíûøäûðûð.<br />
– Åë äàð ìöÿë ëèì, ìÿí ýþð êÿì ëè åë ñÿ íÿò -<br />
êàðû, òÿêúÿ ñÿíÿòè, éàðàäûúûëûüû èëÿ äåéèë, ùÿì äÿ<br />
éöê ñÿê ìÿ äÿ íèé éÿ òè, åë-îáà òÿÿñ ñö áö ÷ÿê ìÿ éè<br />
èëÿ þðíÿê îëìàüû áàúàðàí, õàëãûí äÿðèí ùþðìÿò<br />
âÿ ðÿü áÿ òè íè ãà çàí ìûø, ñà çûí-ñþ çöí áþ éöê óñ -<br />
òàäû Àøûã Øÿìøèð ùàããûíäà êèòàá ùàçûðëàéûðàì.<br />
Èñ òÿ éè ðÿì êè, áó êè òàá äà Äÿ äÿ Øÿì øè ðè øÿõ ñÿí<br />
òà íû éàí, ñàü ëû üûí äà îíóí ëà öí ñèé éÿò äÿ îë ìóø<br />
øÿõñ ëÿ ðèí õà òè ðÿ ëÿ ðè äÿ éåð àë ñûí. Áàø ëû úà ìÿã -<br />
ñÿ äèì ñÿ íÿ òèí äÿí, ïå øÿ ñèí äÿí àñû ëû îë ìà éà ðàã<br />
óñ òàä ñÿ íÿò êà ðûí éà õûí ëûã åò äè éè, ñà çû íû-ñþ çö -<br />
íö äèí ëÿ ìèø äÿ éÿð ëè èí ñàí ëà ðûí ñþù áÿò ëÿ ðè íè,<br />
òÿÿñ ñö ðàò ëà ðû íû ãÿ ëÿ ìÿ àë ìàã, úàí ëû õà òè ðÿ ëÿ -<br />
ðèí óíó äóë ìà ìà ñû, èòèá-áàò ìà ìà ñû ö÷öí îí -<br />
ëà ðû éà çû ëû øÿê ëÿ ñà ëûá ýÿíú íÿñ ëÿ ÷àò äûð ìàã äûð.<br />
Îäóð êè, ÷îõ äà óçàã îë ìà éàí þòÿí äþâ ðöí èñ -<br />
òÿð ñè éà ñè, èñ òÿð ñÿ äÿ èú òè ìàè-ÿäÿ áè ìö ùè òèí äÿ<br />
òà íûí ìûø, õàë ãûí, î úöì ëÿ äÿí áèç êÿë áÿ úÿð ëè ëÿ -<br />
ðèí ùÿ ìè øÿ ãö ðóð âÿ ýö âÿíú éå ðè îë ìóø Äÿ äÿ<br />
Øÿì øèð áà ðÿ äÿ Сè çèí äÿ öðÿê ñþç ëÿ ðè íè çè äèí ëÿ -<br />
ìÿê õîø îëàð äû.<br />
– Èëê íþâ áÿ äÿ ýþð êÿì ëè áèð ñÿ íÿò êàð âÿ åë<br />
àü ñàã ãà ëû îëàí óñ òàä Àøûã Øÿì øèð áà ðÿ äÿ êè òàá<br />
ùà çûð ëà ìàã âÿ îíó íÿøð åò äè ðèá ýÿ ëÿ úÿê íÿ ñèë -<br />
ëÿ ðÿ ÿð ìÿ üàí åò ìÿê òÿ øÿá áö ñö íö çö àë ãûø ëà éûð<br />
âÿ áó íÿ úèá èø äÿ ñè çÿ óüóð ëàð àð çó ëà éû ðàì. Ùÿ -<br />
ãè ãÿ òÿí äÿ Àøûã Шÿì øèð õàë ãû ìû çûí éå òèð äè éè<br />
ïàð ëàã èñ òå äàä ñà ùè áè, Àçÿð áàé úàí àøûã ñÿ íÿ òè -<br />
íèí èí êè øà ôûí äà ìö ùöì õèä ìÿò ëÿ ðè îë ìóø ùÿ ãè -<br />
ãè åë ñÿ íÿò êà ðû äûð. Áå ëÿ ñÿ íÿò êàð ëàð ùå÷ áèð<br />
ùàë äà óíó äóë ìà ìà ëû äûð. Éàõ øû éà äûì äà äûð,<br />
ñÿùâ åò ìè ðÿì ñÿ, 90-úû èë ëÿ ðèí ñîí ëà ðûí äà Àøûã<br />
Øÿì øèð ëÿ áàü ëû êå ÷è ðè ëÿí ðÿñ ìè éó áè ëåé ìÿ ðà ñè -<br />
ìè íÿ ìÿí äÿ äÿ âÿò îëóí ìóø äóì. Òÿä áèð äÿí<br />
ñîí ðà æóð íà ëèñò ëÿð äÿí áè ðè ìÿ íÿ éà õûí ëà øûá òÿ -<br />
ÿñ ñö ðàò ëà ðû ìû ñî ðóø äó. Ìÿí òÿÿñ ñö ðàò ëà ðûì ëà<br />
áÿ ðà áÿð áèð àð çó ìó, äà ùà äîü ðó ñó, âà úèá áèð<br />
ìÿñÿëÿ èëÿ ÿëàãÿäàð íàðàùàòëûüûìû äà áèëäèðìèøäèì.<br />
Ñþé ëÿ ìèø äèì êè, îð òà ìÿê òÿá ëÿ ðèí òÿä ðèñ