Najserdeczniejsze życzenia zdrowych ÅwiÄ t Bożego Narodzenia i ...
Najserdeczniejsze życzenia zdrowych ÅwiÄ t Bożego Narodzenia i ...
Najserdeczniejsze życzenia zdrowych ÅwiÄ t Bożego Narodzenia i ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
G A Z E T A F I R M O W A<br />
n r 11 ( 4 4 ) | g r u d z i e ń 2 0 1 2<br />
<strong>Najserdeczniejsze</strong> życzenia<br />
<strong>zdrowych</strong> świąt Bożego <strong>Narodzenia</strong><br />
i szczęśliwego Nowego Roku<br />
składają zarząd i rada nadzorcza Kompanii Węglowej SA<br />
W W W . K W S A . P L
NASZA KOMPANIA<br />
KOMPA N I A W ĘGL OWA<br />
Ga z e t a f i r mowa<br />
Redakcja:<br />
Biuro Komunikacji KW SA<br />
dyrektor Zbigniew Madej<br />
Redaktor naczelny:<br />
Jan Czypionka<br />
j.czypionka@kwsa.pl<br />
G A Z E T A F I R M O W A<br />
Drodzy Czytelnicy!<br />
Oddaję w Wasze ręce kolejny numer miesięcznika<br />
„Kompania Węglowa”. Tym<br />
razem znajdziecie w nim przede wszystkim<br />
obszerne relacje z akademii i innych imprez<br />
barbórkowych. Zadbałem, aby wzorem lat<br />
ubiegłych w magazynie nie zabrakło opisu wydarzeń<br />
z żadnej kopalni. Stąd ten ostatni w tym<br />
roku numer miesięcznika ma znacznie większą<br />
objętość. Nie powstałby on tak prędko i sprawnie,<br />
gdyby nie znaczący udział wspaniałych<br />
Współpracowników, którzy mimo wielu innych<br />
obowiązków stanęli na wysokości zadania,<br />
przysyłając ciekawe relacje i wyjątkowe zdjęcia<br />
pokazujące, jak w poszczególnych kopalniach<br />
świętowana była Barbórka. Wszystkim, którzy<br />
pomogli w wydaniu miesięcznika, składam serdeczne<br />
podziękowania.<br />
Barbórkowe akademie już za nami, czas wrócić<br />
do codzienności, choć – jak nakazuje tradycja<br />
– okres Karczm Piwnych i okolicznościowych<br />
spotkań potrwa jeszcze długo. Kończymy ten<br />
trudny rok w przeświadczeniu dobrze wykonanej<br />
pracy, ze świadomością, że została ona doceniona<br />
i w oczekiwaniu na nadchodzący jubileusz<br />
powstania naszej firmy Kompanii Węglowej.<br />
Zanim jednak to nastąpi, pragnę wszystkim<br />
Czytelnikom i Współpracownikom złożyć życzenia<br />
spokojnych świąt Bożego <strong>Narodzenia</strong><br />
i wszelkiego szczęścia w nowym, 2013 roku.<br />
Nie jestem przesądny, więc na pewno będzie dobrym<br />
rokiem dla nas wszystkich.<br />
Jan Czypionka<br />
Adres redakcji:<br />
40-039 Katowice<br />
ul. Powstańców 30, p. 64<br />
tel. 032 7572025<br />
Wydawca:<br />
Kompania Węglowa SA<br />
40-039 Katowice<br />
ul. Powstańców 30<br />
Druk:<br />
Tolek, drukarnia im. K. Miarki<br />
GRUDZIEŃ<br />
3 Rok prestiżowych nagród<br />
6 Pamiętamy…<br />
Szósta rocznica wypadku w „Halembie-Wirku”<br />
7 Odszedł Eugeniusz Postolski<br />
Pożegnaliśmy byłego wiceministra górnictwa<br />
8 Wyróżnieni i nagrodzeni<br />
10 Dziarski jubilat<br />
Barbórka w „Ziemowicie” przebiegała<br />
pod znakiem jubileuszu 60-lecia kopalni<br />
12 Naszym bogactwem są ludzie<br />
Akademia barbórkowa w kopalni „Jankowice”<br />
14 Świętowali także pod ziemią<br />
Uroczystości barbórkowe w kopalni „Piekary”<br />
16 Sukcesy dziełem załogi<br />
W hali zabrzańskiego MOSiR górnicy<br />
kopalni „Sośnica-Makoszowy” świętowali Barbórkę<br />
17 Wiele pracy i wyzwań<br />
Górnicy kopalni „Bielszowice” rozpoczęli<br />
świętowanie Barbórki już 23 listopada<br />
18 Stabilna sytuacja<br />
Obchody barbórkowe w kopalni „Bobrek-Centrum”<br />
20 Biesiada na górniczą nutę<br />
Karczma Piwna gwarków ZZ „Kadra”<br />
22 Godne świętowanie<br />
Uroczystość barbórkowa kopalni „Brzeszcze”<br />
23 220 lat kopalni<br />
Obchody górniczego święta w kopalni „Rydułtowy-<br />
-Anna” zbiegły się z jubileuszem zakładu<br />
26 Wykorzystana szansa<br />
Uroczyste barbórkowe spotkanie jubilatów<br />
kopalni „Halemba-Wirek”<br />
28 Zgodnie z tradycją<br />
Akademia barbórkowa kopalni „Piast”<br />
29 Wynik lepszy od planu<br />
Kopalnia „Chwałowice” fedruje już od 109 lat<br />
30 Święto połączonych kopalń<br />
Barbórka w kopalni „Knurów-Szczygłowice”<br />
31 Dobry rok<br />
Obchody barbórkowe w kopalni „Pokój”<br />
32 Pamiętają o tragicznych wydarzeniach<br />
Akademia barbórkowa załogi kopalni „Marcel”<br />
34 W patriotycznym klimacie<br />
Uroczysta akademia barbórkowa<br />
w kopalni „Bolesław Śmiały”<br />
35 Starosta uhonorował górników<br />
Przemarsz górniczej orkiestry ulicami miasta<br />
36 Jubileuszowa Barbórka<br />
Zakład Zagospodarowania Mienia ma już 15 lat<br />
37 Damian Jonak – niepokonany<br />
38 Powrót do normalności<br />
Zniszczony pomost transportujący w „Bielszowicach”<br />
LUDZIE I MIEJSCA<br />
40 Malarskie arcydzieła dla górniczych oczu<br />
44 Pazur Skowronków<br />
Skowronkowie swe zawodowe i sportowe<br />
życie związali z kopalnią „Wawel”<br />
i klubem sportowym „Slavia” w Rudzie Śląskiej<br />
46 Historia i nowoczesność<br />
Fotograf to nie tylko zawód, ale również<br />
pasja i wyzwanie<br />
48 Galeria<br />
Zdjęcie na okładce: wręczenie honorowych szpad<br />
górniczych w kopalni „Ziemowit”. Fot. Jan Czypionka<br />
Oddano do druku: 14.12.2012 r.
Akademia barbórkowa Kompanii Węglowej odbyła się w pięknym gmachu Opery Śląskiej w Bytomiu<br />
Rok prestiżowych nagród<br />
Po raz pierwszy w dziesięcioletniej historii Kompanii Węglowej główna<br />
akademia barbórkowa odbyła się w Bytomiu<br />
Organizacja tegorocznych uroczystości<br />
barbórkowych w jednym<br />
z najbardziej górniczych spośród<br />
śląskich miast ma charakter symboliczny<br />
– stwierdziła Joanna Strzelec-Łobodzińska,<br />
prezes zarządu Kompanii Węglowej,<br />
witając przybyłych gości.<br />
– Obrazuje, że pomimo borykania się<br />
z trudnościami i pojawiających się różnic<br />
poglądów, górnictwo i samorządy lokalne<br />
potrafią wypracować ścieżkę wiodącą do<br />
merytorycznej współpracy. Bo przecież pomyślność<br />
i dobrobyt tej ziemi narodził się<br />
z węgla, a obecnie węgiel – który inspiruje<br />
rozwój nowoczesnych technologii, rozkwit<br />
nauki i przemysłu – zapewnia przede<br />
wszystkim miejsca pracy – mówiła pani<br />
prezes.<br />
Na akademię przybyli dostojni goście: arcybiskup<br />
Wiktor Skworc, metropolita katowicki,<br />
Stanisław Dąbrowa, wicewojewoda<br />
śląski, prof. Józef Dubiński, naczelny dyrektor<br />
Głównego Instytutu Górnictwa,<br />
Piotr Litwa, prezes Wyższego Urzędu Górniczego,<br />
Mariusz Kleszczewski, wicemarszałek<br />
województwa śląskiego, oraz prof.<br />
Maciej Kaliski, dyrektor Departamentu<br />
Górnictwa w Ministerstwie Gospodarki,<br />
a jednocześnie przewodniczący rady nadzorczej<br />
Kompanii Węglowej.<br />
Ci, którzy z różnych względów nie mogli<br />
pojawić się osobiście w gmachu bytomskiej<br />
opery, przesłali na ręce Joanny Strzelec-<br />
-Łobodzińskiej listy gratulacyjne i okolicznościowe<br />
adresy. Tą drogą do górników<br />
trafiły życzenia m.in. od Elżbiety Bieńkowskiej,<br />
minister rozwoju regionalnego,<br />
Władysława Kosiniaka-Kamysza, ministra<br />
pracy i polityki społecznej, Piotra Woźniaka,<br />
Głównego Geologa Kraju, Mikołaja Budzanowskiego,<br />
ministra skarbu, oraz kardynała<br />
Stanisława Dziwisza.<br />
Joanna Strzelec-Łobodzińska na wstępie<br />
swojego wystąpienia przypomniała nazwiska<br />
górników Kompanii Węglowej, którzy<br />
w tym roku w tragicznych okolicznościach<br />
odeszli na wieczną szychtę. Uczczono minutą<br />
ciszy także Eugeniusza Postolskiego,<br />
byłego wiceministra gospodarki, który<br />
zmarł nagle 24 listopada br.<br />
Pani prezes nawiązała do nadchodzącej<br />
niebawem 10. rocznicy powstania Kompanii<br />
Węglowej SA.<br />
– W ciągu tej dekady nasza spółka przeszła<br />
długą drogę – mówiła Joanna Strzelec-Łobodzińska.<br />
– Aby zobrazować skalę poniesionego<br />
wysiłku, warto wskazać, że łączna<br />
kwota zobowiązań, spłaconych po dawnych<br />
spółkach, na bazie których powstała<br />
Kompania Węglowa, wynosiła ponad 4,5<br />
miliarda złotych. W okresie 10 lat zapłaciliśmy<br />
ponad 30 miliardów zobowiązań<br />
i 4,7 miliarda podatków.<br />
| 3
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Na uroczystą akademię barbórkową Kompanii Węglowej przybył arcybiskup Wiktor Skworc, metropolita katowicki. Na zdjęciu: w rozmowie<br />
ze Zbigniewem Paprotnym i Krzysztofem Brejdakiem, wiceprezesami zarządu KW SA<br />
Kompania Węglowa produkuje około 30<br />
procent węgla w Unii Europejskiej, a tym<br />
samym lokuje się na pozycji europejskiego<br />
lidera, który ma 60-procentowy udział<br />
w polskim eksporcie węgla i pokrywa niemal<br />
połowę zapotrzebowania krajowej<br />
energetyki zawodowej na ten surowiec.<br />
Niezależnie od wariantu miksu energetycznego<br />
przyjętego dla polskiej gospodarki,<br />
Kompania Węglowa ze swoimi zasobami<br />
zawsze będzie stabilizatorem rynku<br />
bezpieczeństwa energetycznego kraju.<br />
W 2012 roku wydobędziemy ponad 39 milionów<br />
ton węgla, wykonując w pełnym<br />
zakresie plan techniczno-ekonomiczny,<br />
co zdarza się drugi raz w historii naszej<br />
firmy. Wykonaliśmy 183 kilometry chodników<br />
w ramach robót przygotowawczych.<br />
Zatrudniamy ponad 60 tysięcy pracowników,<br />
a dodatkowe 5 tysięcy osób wykonuje<br />
pracę w spółkach Grupy Kapitałowej<br />
Kompanii Węglowej SA. Na każdego zatrudnionego<br />
w naszej spółce generujemy<br />
poprzez naszą działalność 4 miejsca pracy<br />
w otoczeniu górnictwa. Prosty rachunek<br />
wskazuje, że pośrednio lub bezpośrednio<br />
Kompania daje pracę dla ćwierć miliona<br />
mieszkańców naszego regionu.<br />
Tylko w 2012 roku przyjęliśmy do pracy<br />
w naszych kopalniach 4,5 tysiąca nowych<br />
pracowników. Nasza firma stawia na rozwój,<br />
przekształca się z wiodącego w Polsce<br />
i Unii Europejskiej producenta węgla<br />
w nowoczesny koncern ze skutecznym modelem<br />
zarządzania, co zostało zauważone<br />
– podsumowała pani prezes.<br />
Mijający rok był trudnym okresem dla<br />
Kompanii Węglowej, ale był to też czas<br />
splendorów i prestiżowych sukcesów. Joanna<br />
Strzelec-Łobodzińska przypomniała,<br />
że Kompania Węglowa kilka tygodni temu<br />
została nagrodzona statuetką Lidera Restrukturyzacji,<br />
przyznaną przez Katedrę<br />
Ekonomiki i Organizacji Przedsiębiorstw<br />
Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.<br />
– Podczas tegorocznego Forum Ekonomicznego<br />
w Krynicy uznani zostaliśmy<br />
Medal Złoty za Długoletnią Służbę otrzymuje Alicja Żydek, główny specjalista w kopalni „Bielszowice”.<br />
Odznaczenie wręcza Joanna Strzelec-Łobodzińska, prezes zarządu Kompanii Węglowej SA<br />
4 |
za najsilniejszą spółkę węglową – nadzieję<br />
polskiej gospodarki oraz firmę z wizją.<br />
Świadczy o tym przyznana nam nagroda<br />
dla Firmy Roku. Odbierałam tę nagrodę<br />
z dumą, w imieniu ponad 60-tysięcznej<br />
załogi, w przeświadczeniu, że o wartości<br />
firmy decydują pracujący w niej ludzie<br />
– co oznacza, że pracownicy Kompanii Węglowej<br />
SA są jej największym kapitałem.<br />
– mówiła pani prezes.<br />
Joanna Strzelec-Łobodzińska podziękowała<br />
także za kolejny rok instytucjom<br />
i osobom współpracującym z Kompanią<br />
Węglową, ale szczególnie ciepłe słowa<br />
skierowała do pracowników spółki.<br />
Życzenia pracownikom Kompanii Węglowej<br />
w imieniu wojewody śląskiego Zygmunta<br />
Łukaszczyka przekazał wicewojewoda<br />
Stanisław Dąbrowa.<br />
– Ta niezwykle trudna profesja powinna<br />
być powodem do dumy. To wy jesteście<br />
solą tej ziemi – powiedział.<br />
Ważną deklarację złożył Damian Bartyla,<br />
prezydent Bytomia, który podkreślił<br />
znaczenie górnictwa dla rozwoju miasta<br />
i stwierdził, że czas konfliktów między<br />
władzami samorządowymi a kopalniami<br />
odszedł w przeszłość.<br />
W części artystycznej uroczystości wystąpiła<br />
Orkiestra Opery Śląskiej oraz soliści.<br />
Tekst i zdjęcia: Jan Czypionka<br />
Pracownicy Kompanii Węglowej są jej największym kapitałem – powiedziała w barbórkowym<br />
wystąpieniu Joanna Strzelec-Łobodzińska<br />
ODZNACZENI<br />
Medal Złoty za Długoletnią Służbę:<br />
Piotr Fąferek, kierownik Kopalnianej Stacji Ratownictwa<br />
Górniczego w kopalni „Halemba-Wirek”, Marian Guzy, kierownik<br />
Zakładu Przeróbki Mechanicznej Węgla kopalni „Bobrek-<br />
Centrum”, Grzegorz Nowok, kierownik Działu Wentylacji<br />
w kopalni „Bolesław Śmiały”, Alicja Żydek, główny specjalista<br />
w kopalni „Bielszowice”.<br />
Medal Srebrny za Długoletnią Służbę:<br />
Jarosław Koszela, sztygar zmianowy pod ziemią w kopalni „Pokój”.<br />
Medal Brązowy za Długoletnią Służbę:<br />
Jacek Adam Polak, kierownik robót górniczych w kopalni<br />
„Piekary”.<br />
Generalny Honorowy Dyrektor Górniczy:<br />
Grażyna Dziedzic, prezydent miasta Ruda Śląska, Krzysztof<br />
Radwan, szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego<br />
w Katowicach, Edward Wylęgała, ordynator Oddziału<br />
Okulistycznego w Szpitalu Kolejowym w Katowicach.<br />
Dyrektor Górniczy I stopnia:<br />
Tadeusz Zientek, główny inżynier bhp, kierownik działu<br />
w kopalni „Knurów-Szczygłowice”.<br />
Inżynier Górniczy I stopnia:<br />
Marek Kańtoch, nadsztygar mechaniczny ds. bhp w kopalni<br />
„Piekary”.<br />
Technik Górniczy II stopnia:<br />
Klaudiusz Mryka, sztygar zmianowy w kopalni<br />
„Sośnica-Makoszowy”.<br />
Górnik I stopnia:<br />
Krzysztof Gajowiak, górnik kopalni „Bobrek-Centrum”,<br />
Dariusz Kępka, górnik kopalni „Piast”.<br />
Odznaka Zasłużony dla Górnictwa:<br />
Piotr Huda, nadsztygar górniczy w kopalni „Chwałowice”,<br />
Wiesław Korzeń, kierownik Działu Mierniczo-Geologicznego<br />
kopalni „Halemba-Wirek”, Janusz Jan Małysiak, górnik kopalni<br />
„Ziemowit”, Janusz Szczepaniak, starszy elektromonter w kopalni<br />
„Pokój”, Waldemar Wyderka, główny mechanik w kopalni<br />
„Bielszowice”.<br />
Laureaci konkursu „Pracuję bezpiecznie”:<br />
Dawid Panic, górnik kopalni „Chwałowice”,<br />
Mariusz Gonsior, cieśla górniczy w kopalni „Rydułtowy-Anna”,<br />
Bogdan Mazurkiewicz, starszy ślusarz w kopalni „Marcel”.<br />
| 5
W K O M PA N I I<br />
Hołd poległym oddały poczty sztandarowe, przedstawiciele zarządu Kompanii Węglowej, dyrektorzy kopalń oraz władze miasta<br />
Pamiętamy…<br />
W szóstą rocznicę tragicznego wypadku w kopalni „Halemba-Wirek”,<br />
w którym zginęło 23 górników, w kościele pw. Matki Bożej Różańcowej<br />
w Rudzie Śląskiej-Halembie odprawiono mszę w intencji ofiar katastrofy<br />
Przybyli licznie mieszkańcy Halemby,<br />
wśród nich rodziny ofiar. Kompanię<br />
Węglową reprezentowali Marek Uszko<br />
i Krzysztof Brejdak, wiceprezesi zarządu<br />
KW SA. Przybyła również Grażyna Dziedzic,<br />
prezydent Rudy Śląskiej. Obecni byli także<br />
dyrektorzy rudzkich kopalń – „Halemby-<br />
-Wirka” i „Bielszowic”, poczty sztandarowe<br />
kopalń i organizacji związkowych.<br />
– Kościół żyje w historii, nie zamyka się<br />
sam w sobie, ale z odwagą idzie swoją drogą<br />
wśród trudności i cierpień. Nawet tam,<br />
tysiąc metrów pod ziemią, w ciemności Bóg<br />
nie kryje swego blasku, który napełnia serce<br />
każdego z nas. Tam modlitwy i wołanie<br />
rozpaczy są przez Boga przyjmowane, ale<br />
i przyjmował Bóg tam, tysiąc metrów pod<br />
ziemią, tych ludzi do swojego domu. Do<br />
domu Ojca, gdzie mieszkań jest wiele i które<br />
są przygotowane dla tych dwudziestu<br />
trzech górników i dla każdego z nas<br />
– mówił w kazaniu ks. Antoni Myśliwiec.<br />
Po mszy świętej delegacje złożyły kwiaty<br />
i zapaliły znicze pod tablicą, upamiętniającą<br />
górników poległych na posterunku<br />
pracy w kopalni „Halemba”. Hołd poległym<br />
oddały poczty sztandarowe, przedstawiciele<br />
zarządu Kompanii Węglowej, dyrektorzy<br />
kopalń oraz władze miasta.<br />
Tekst i zdjęcie: Jan Czypionka<br />
KATASTROFA<br />
21 listopada 2006 r. w kopalni „Halemba” w Rudzie Śląskiej<br />
doszło do wybuchu metanu, który następnie zainicjował<br />
eksplozję pyłu węglowego. W wyniku katastrofy górniczej<br />
zginęło 23 górników (8 pracowników kopalni i 15 pracowników<br />
firmy MARD). Była to jedna z najtragiczniejszych katastrof<br />
górniczych w Polsce.<br />
Do tragedii doszło około godziny 16.30 w pokładzie 506,<br />
na głębokości 1030 m. Górnicy kopalni oraz pracownicy zewnętrznej<br />
firmy MARD pracowali od 18 listopada przy ścianie<br />
wydobywczej, przeznaczonej do likwidacji, wydobywając<br />
zdemontowany sprzęt.<br />
6 |
Odszedł Eugeniusz Postolski<br />
W czwartek, 29 listopada, w kościele świętego Grzegorza Wielkiego<br />
w Ruszczy w województwie małopolskim pożegnaliśmy Eugeniusza<br />
Postolskiego, byłego wiceministra górnictwa, który zmarł w sobotę,<br />
24 listopada 2012 roku<br />
W latach 1996–2001 Eugeniusz Postolski był prezesem Katowickiego<br />
Holdingu Węglowego. W latach 2001–2003 pełnił funkcję<br />
członka zarządu Bytomskiego Holdingu Produkcyjno-Usługowego<br />
SA. Od 2003 do 2004 r. był prezesem zarządu BPROZ Bremasz<br />
sp. z o.o. w Bytomiu, a później dyrektorem naczelnym tej firmy.<br />
W latach 2004–2005 zajmował stanowisko wiceprezesa Wyższego<br />
Urzędu Górniczego w Katowicach. Od 2005 do 2006 r. pracował<br />
jako główny specjalista Gliwickiego Zakładu Usług Górniczych<br />
sp. z o.o. w Gliwicach. W okresie od listopada 2007 r. do kwietnia<br />
2008 r. jako wiceminister w Ministerstwie Gospodarki był odpowiedzialny<br />
za sprawy energetyki, górnictwa, ropy i gazu. W lipcu<br />
2008 r. został dyrektorem handlowym spółki Haldex SA w Katowicach.<br />
Eugeniusz Postolski był także prezesem Górnika Zabrze i stałym<br />
bywalcem na trybunie honorowej tego klubu.<br />
„W całym swoim życiu zawodowym udawało mi się trafiać na ludzi,<br />
z którymi znajdowałem porozumienie (...). W zespole naprawdę<br />
można zrobić dużo więcej. Wyznaję zasadę, że tak jak w orkiestrze<br />
są muzycy, którzy stale grają, ale jest i perkusista, który<br />
tylko od czasu do czasu uderzy w talerze. Wydaje się, że jest on<br />
niepotrzebny, jednak bez niego orkiestra nie wykona utworu. I tak<br />
jest w każdym zespole. Z reguły jestem niepoprawnym optymistą,<br />
a trudności mobilizują mnie do działania, są po to, aby je pokonywać"<br />
– uważał Eugeniusz Postolski.<br />
Eugeniusz Postolski urodził się 5 listopada 1952 r. w Sulechowie<br />
pod Krakowem. W 1977 r. ukończył Akademię Górniczo<br />
-Hutniczą. W latach 1977–1996 pracował w kopalni „Makoszowy”<br />
w Zabrzu. Zaczynał od stanowiska nadgórnika wydziału<br />
wydobywczego. Przez sztygara, nadsztygara, kierownika robót<br />
górniczych i naczelnego inżyniera awansował na stanowisko dyrektora<br />
kopalni, które sprawował w latach 1992–1996.<br />
„Pracę w kopalni rozpocząłem 13 maja 1977 roku w piątek. Dopiero<br />
później zwróciłem uwagę na zbitkę tej daty i dnia tygodnia, ale to<br />
świadczy tylko, że w przesądy nie należy wierzyć. (...). Pamiętam<br />
pierwszy mój zjazd z kierownikiem Janem Bielem szybem I na poziom<br />
300, do ściany 015 w pokładzie 358/1. Idąc z kierownikiem,<br />
obserwowałem, na co zwraca uwagę i jak reaguje na różne sytuacje.<br />
I tak krok po kroku, od stażysty, przez nadgórnika, kierownika<br />
oddziału doszedłem do nadsztygara” – wspominał początki<br />
pracy w górnictwie późniejszy wiceminister.<br />
Joanna Strzelec-Łobodzińska, prezes Kompanii Węglowej:<br />
Będzie nam Go brakowało<br />
Poznałam Eugeniusza Postolskiego, kiedy pracował w Katowickim<br />
Holdingu Węglowym. Byłam wówczas po drugiej stronie<br />
stołu negocjacyjnego, reprezentując energetykę. Te rozmowy zawsze<br />
niosły ze sobą jakiś bagaż emocji, nie zawsze pozytywnych,<br />
ale mimo tego z tego okresu wspominam Go jako człowieka bardzo<br />
pogodnego, zawsze skłonnego do rozmowy i kompromisu. Był<br />
bardzo życzliwy, jeśli tylko mógł pomóc, to to czynił. Powtórnie<br />
los zetknął nas ze sobą na innych szczeblach decyzyjnych. Byłam<br />
osobą, która zastąpiła Gienka na stanowisku wiceministra gospodarki<br />
odpowiedzialnego za górnictwo. Nigdy wcześniej i nigdy<br />
później nie spotkałam się z sytuacją, żeby osoba, na której<br />
miejsce się przyszło, w tak życzliwy sposób przekazywała swoje<br />
doświadczenia i informacje o tym, co następcę czeka. Będzie nam<br />
Go bardzo brakowało.<br />
| 7
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Honorowe szpady górnicze otrzymali wyróżniający się pracownicy Kompanii Węglowej. Na zdjęciu od lewej: Adam Adamaszek, Jerzy Korus,<br />
Dorota Kubicka, Halina Potoczek, Antoni Tatoj<br />
Wyróżnieni i nagrodzeni<br />
Tradycyjnie w czasie obchodów górniczego święta zasłużeni pracownicy<br />
przemysłu węglowego nagradzani są nadaniem odznaczeń i stopni górniczych<br />
Na podstawie art. 138 Konstytucji<br />
Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy<br />
o orderach i odznaczeniach, postanowieniem<br />
prezydenta Rzeczypospolitej<br />
Polskiej Bronisława Komorowskiego za wzorowe,<br />
wyjątkowo sumienne wykonywanie<br />
obowiązków wynikających z pracy zawodowej<br />
odznaczeni zostali pracownicy Kompanii<br />
Węglowej SA.<br />
MEDALEM ZŁOTYM ZA DŁUGOLETNIĄ SŁUŻBĘ:<br />
Jan Czypionka, główny specjalista w Biurze<br />
Komunikacji w Centrali KW SA, Jacek Długosz,<br />
kierownik zespołu w Centrali KW SA,<br />
Mirosław Drzyzga, dyrektor ds. pracy KWK<br />
8 |<br />
„Ziemowit”, Henryk Szczepan Gaszka, główny<br />
specjalista na powierzchni, Róża Gomola,<br />
główny specjalista koordynator w Biurze<br />
Rachunkowości w Centrali KW SA, Elżbieta<br />
Karwat, główny specjalista w Biurze Klientów<br />
Strategicznych w Centrali KW SA, Maria<br />
Krystyna Konieczny, kierownik zespołu<br />
w Biurze Polityki Płacowej w Centrali KW SA,<br />
Danuta Elżbieta Mazur, kierownik Zespołu<br />
Umów w Centrali KW SA, Urszula Najda,<br />
główny specjalista w Biurze Klientów Strategicznych<br />
w Centrali KW SA, Danuta Szweda,<br />
główny specjalista w Biurze Rachunkowości<br />
w Centrali KW SA, Andrzej Zając główny<br />
specjalista na powierzchni.<br />
MEDALEM BRĄZOWYM ZA DŁUGOLETNIĄ SŁUŻBĘ:<br />
Adam Mańka, dyrektor Pionu ds. Rachunkowości,<br />
Artur Polywka, główny specjalista na<br />
powierzchni.<br />
DECYZJĄ MINISTRA GOSPODARKI ODZNAKĄ ZASŁU-<br />
ŻONY DLA GÓRNICTWA ZOSTALI WYRÓŻNIENI:<br />
Stanisław Bąk, inspektor na powierzchni, Wojciech<br />
Dębowski, główny specjalista pod ziemią,<br />
Celina Dziwisz, główny specjalista na powierzchni,<br />
Jan Gajdzik, główny specjalista na<br />
powierzchni, Krzysztof Greiner, główny specjalista<br />
na powierzchni, Renata Juras, główny<br />
specjalista na powierzchni, Kornelia Karina<br />
Kisiel, główny specjalista na powierzchni,
Tomasz Stadler, kierownik zespołu w Biurze Inwestycji, otrzymał tytuł dyrektora górniczego I stopnia. Nominację wręcza Joanna Strzelec-<br />
-Łobodzińska, prezes zarządu Kompanii Węglowej SA<br />
Sławomira Klimek-Gwóźdź, główny specjalista<br />
na powierzchni, Wiesława Kozera, główny specjalista<br />
na powierzchni, Aleksander Michalski,<br />
starszy inspektor na powierzchni, Stefan Olma,<br />
główny specjalista na powierzchni, Piotr Pęczalski,<br />
główny specjalista na powierzchni, Irena<br />
Piwko, główny specjalista na powierzchni,<br />
Jadwiga Sobik, starszy inspektor na powierzchni,<br />
Barbara Ewa Walter, główny specjalista na<br />
powierzchni, Walentyna Witkowska, główny<br />
specjalista na powierzchni, Renata Zakręt,<br />
główny specjalista na powierzchni, Andrzej<br />
Zok, starszy inspektor na powierzchni.<br />
TYTUŁ GENERALNEGO DYREKTORA GÓRNICZEGO<br />
II STOPNIA OTRZYMALI:<br />
Marek Budziński, dyrektor kopalni „Chwałowice”,<br />
Bernard Bugla, dyrektor kopalni „Bolesław<br />
Śmiały”, Leonard Klabis, dyrektor kopalni<br />
„Bobrek-Centrum”, Leszek Kloc, dyrektor<br />
Pionu ds. Produkcji w Centrali KW SA, Jacek<br />
Kudela, dyrektor kopalni „Piast”, Janusz Matuszek,<br />
dyrektor kopalni „Rydułtowy-Anna”,<br />
Piotr Niełacny, dyrektor kopalni „Ziemowit”,<br />
Dariusz Rębielak, dyrektor kopalni „Pokój”,<br />
Wojciech Szymiczek, dyrektor kopalni „Halemba-Wirek”,<br />
Aleksander Wardas, dyrektor<br />
kopalni „Knurów-Szczygłowice”.<br />
TYTUŁ GENERALNEGO DYREKTORA GÓRNICZEGO<br />
III STOPNIA OTRZYMALI:<br />
Waldemar Chowaniec, dyrektor Biura Strategii<br />
Korporacyjnej w Centrali KW SA, Mariusz<br />
Drapała, dyrektor Biura Klientów Strategicznych<br />
w Centrali KW SA, Marian Kucz, dyrektor<br />
ds. produkcji KWK „Piast”, Andrzej<br />
Malesza, dyrektor ds. produkcji KWK „Bobrek-<br />
-Centrum”, Bernard Siedlaczek, dyrektor ds.<br />
ekonomiczno-księgowych KWK „Piast”.<br />
TYTUŁ DYREKTORA GÓRNICZEGO I STOPNIA<br />
OTRZYMALI:<br />
Eugeniusz Brzóska, zastępca dyrektora Centrum<br />
Logistyki Materiałowej, Andrzej Ciurkot,<br />
kierownik zespołu w Biurze Gospodarki<br />
Złożem i Ekologii, Roman Jędrzejak, kierownik<br />
Zespołu Zakupów w Centrum Logistyki<br />
Materiałowej, Marek Korba, główny specjalista<br />
w Biurze Inwestycji, Zofia Ligęza-<br />
-Stopczyńska, dyrektor ds. ekonomiczno-<br />
-księgowych KWK „Brzeszcze”, Grzegorz<br />
Ochman, kierownik Zespołu BHP w Biurze<br />
Bezpieczeństwa i Higieny Pracy, Magdalena<br />
Rozmus, dyrektor ds. ekonomiczno-księgowych<br />
KWK „Ziemowit”, Tomasz Stadler, kierownik<br />
zespołu w Biurze Inwestycji, Andrzej<br />
Zarychta, główny specjalista koordynator<br />
w Biurze Inwestycji, Krzysztof Żurek, kierownik<br />
zespołu w Biurze Zarządzania Majątkiem<br />
Produkcyjnym.<br />
TYTUŁ DYREKTORA GÓRNICZEGO II STOPNIA<br />
OTRZYMALI:<br />
Zbigniew Madej, dyrektor Biura Komunikacji,<br />
Tadeusz Ratuszyński, główny specjalista, zastępca<br />
kierownika zespołu w Centrum Logistyki<br />
Materiałowej, Wiesław Zygmunt, dyrektor Biura<br />
Zamówień Publicznych i Przetargów.<br />
TYTUŁ DYREKTORA GÓRNICZEGO III STOPNIA<br />
OTRZYMALI:<br />
Jacek Dziura, główny specjalista w Biurze<br />
Produkcji, Lucjan Lipnicki, główny specjalista<br />
w Biurze Produkcji.<br />
DECYZJĄ PREZESA KOMPANII WĘGLOWEJ<br />
HONOROWE SZPADY GÓRNICZE OTRZYMALI:<br />
Adam Adamaszek, główny specjalista na<br />
powierzchni, Jerzy Korus, dyrektor Biura<br />
Prawnego, Anna Kowalczyk, główny specjalista<br />
na powierzchni, Dorota Kubicka,<br />
główny specjalista na powierzchni, Halina<br />
Potoczek, główny specjalista na powierzchni,<br />
Antoni Tatoj, główny specjalista na powierzchni.<br />
Tytuł Generalnego Honorowego Dyrektora<br />
Górniczego otrzymał Krzysztof Radwan, szef<br />
Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego.<br />
48 pracowników otrzymało tytuł inżyniera<br />
górniczego I, II i III stopnia, 22 pracowników<br />
– stopień technika górniczego.<br />
Jubileusz 50 lat pracy obchodzili: Andrzej<br />
Łuczuk, główny specjalista koordynator,<br />
Alojzy Palowski, główny specjalista.<br />
43 pracowników obchodziło jubileusz<br />
25- i 35-lecia pracy zawodowej.<br />
(JC)<br />
Zdjęcia: Jan Czypionka<br />
| 9
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Dziarski jubilat<br />
Tegoroczna Barbórka w „Ziemowicie” przebiegała pod znakiem jubileuszu<br />
60-lecia kopalni<br />
Kulminacją obchodów była uroczysta<br />
akademia w kopalnianej cechowni.<br />
Przybyli dostojni goście: Joanna<br />
Strzelec-Łobodzińska, prezes zarządu<br />
Kompanii Węglowej, Elżbieta Bieńkowska,<br />
minister rozwoju regionalnego, Tomasz<br />
Tomczykiewicz, wiceminister gospodarki,<br />
Adam Matusiewicz, marszałek województwa<br />
śląskiego, Klemens Ścierski, wiceprzewodniczący<br />
rady nadzorczej KW SA.<br />
Elżbieta Bieńkowska przekazała życzenia<br />
dla dyrekcji i górników kopalni od premiera<br />
Donalda Tuska.<br />
– Dzisiejsze obchody górniczego święta<br />
zbiegają się w „Ziemowicie” z pięknym jubileuszem<br />
60-lecia istnienia waszej kopalni<br />
– powiedziała w swoim wystąpieniu Joanna<br />
Strzelec-Łobodzińska. – Zapisaliście<br />
piękne karty w dziejach polskiego górnictwa.<br />
Nie brakowało chwil dramatycznych,<br />
kiedy w roku 1981 kopalnia strajkowała<br />
prawie 2 tygodnie pod ziemią, protestując<br />
przeciwko stanowi wojennemu.<br />
„Ziemowit” zmieniał się przez te 60 lat, stając<br />
się jedną z najnowocześniejszych kopalń węgla<br />
kamiennego nie tylko w Polsce, ale i w Europie.<br />
Sprzyjają wam warunki naturalne,<br />
uruchamiacie kolejne wydajne ściany, których<br />
inne kopalnie mogą tylko pozazdrościć. Wyniki<br />
ekonomiczno-finansowe osiągane przez<br />
„Ziemowita” mówią dobitnie, że potraficie te<br />
dary natury optymalnie wykorzystać.<br />
Wielka w tym zasługa obecnego kierownictwa<br />
kopalni oraz zdyscyplinowanej, oddanej<br />
załogi, która mimo iż została mocno<br />
odmłodzona w ostatnich latach, szybko<br />
zdobywa doświadczenie w trudnym górniczym<br />
fachu.<br />
Pojęcie wielkiej górniczej rodziny w waszym<br />
przypadku nie jest zwykłym sloganem,<br />
gdyż ogromna większość z was<br />
pochodzi z Lędzin i okolic. Kultywujecie<br />
tradycję, która w waszej kopalni wspaniale<br />
splata się z nowoczesnością.<br />
Z okazji tego pięknego jubileuszu, za wasze<br />
zaangażowanie, profesjonalizm i codzienny<br />
trud przyjmijcie szczególne podziękowania,<br />
które składam w imieniu całego<br />
zarządu Kompanii Węglowej SA – zakończyła<br />
pani prezes.<br />
Podczas akademii wręczono szpady górnicze<br />
zasłużonym pracownikom kopalni.<br />
W części artystycznej goście obejrzeli występy<br />
dzieci z Przedszkola nr 2 w Lędzinach,<br />
mieli też okazję wysłuchać arii operowych<br />
i operetkowych.<br />
Jubileuszowe obchody zakończył pokaz<br />
sprawności ratowników oraz wspaniały<br />
spektakl sztucznych ogni.<br />
(JC)<br />
W części artystycznej goście obejrzeli występy<br />
dzieci z Przedszkola nr 2 w Lędzinach<br />
10 |
Z PRZEMÓWIENIA DYREKTORA PIOTRA NIEŁACNEGO<br />
Zawsze w przypadku takich rocznic zadajemy sobie pytanie –<br />
jakie to były lata Jak je skrótowo i celnie opisać, podsumować.<br />
Nie jest to łatwe. Miałem wiele okazji, by słuchać opowieści<br />
o dawnym „Ziemowicie”. Opowiadali ludzie, którzy często<br />
– tak jak ja – całe zawodowe życie związali z „Ziemowitem”.<br />
Ich opowieści, pełne zaangażowania i emocji, były dla mnie<br />
fascynujące. Ale mam też świadomość, że każdy taki osobisty<br />
obraz kopalni, każde takie świadectwo to zaledwie jak jedno<br />
małe, kolorowe szkiełko w wielkim witrażu. Oglądane z bliska,<br />
choć może zachwycać swoim blaskiem i kolorem, nie pozwala<br />
ujrzeć całości. Żeby zobaczyć cały witraż, trzeba by wysłuchać<br />
60 tysięcy takich opowieści – tylu pracowników zatrudniała kopalnia<br />
przez cały okres swojej działalności.<br />
Co oczywiste, przez minione 60 lat wielokrotnie zmieniały się<br />
techniki i technologie eksploatacji, wyposażenie techniczne,<br />
organizacja wydobycia, sposoby projektowania, zmieniały się<br />
zagrożenia techniczne i naturalne oraz sposoby ich eliminowania.<br />
Zmieniały się eksploatowane pokłady, rejony wydobywcze,<br />
zmieniali się dyrektorzy kopalni, przychodziły nowe pokolenia<br />
pracowników.<br />
Bardziej jednak zależało mi na ustaleniu, co przez te 60 lat<br />
pozostawało niezmienne. I widzę to tak – niezmienne pozostawało<br />
zapotrzebowanie na węgiel z „Ziemowita” i niezmienna<br />
pozostawała potrzeba wielkiej górniczej „harówy”, żeby ten<br />
węgiel w wymaganej ilości dostarczyć.<br />
Jaka będzie przyszłość naszej dostojnej Jubilatki, naszego „Ziemowita”<br />
60-letni człowiek na ogół myśli o bilansie swojego życia, podsumowuje<br />
swoje osiągnięcia i porażki, a przyszłość planuje<br />
ostrożnie. 60-letni „Ziemowit” jest pełen energii, pewien swojej<br />
dobrej kondycji i może tworzyć ambitne plany rozwoju na<br />
wiele następnych dziesięcioleci. Solidną podstawą tych planów<br />
są posiadane przez kopalnię zasoby węgla w obecnym obszarze<br />
górniczym oraz bliska perspektywa znaczącego powiększenia<br />
tych zasobów. Tu powiem tylko, że w marzeniach widzimy<br />
przyszłego „Ziemowita” nie tylko jako kopalnię węgla kamiennego.<br />
Ktoś powie – to tylko marzenia. Odpowiem wtedy słowami<br />
wielkiego francuskiego pisarza Wiktora Hugo: „Nic nie tworzy<br />
przyszłości tak jak marzenia”.<br />
Kończąc, chcę powiedzieć, że wszyscy musimy mieć świadomość,<br />
że jesteśmy tylko czasowymi gospodarzami kopalni, że<br />
naszym obowiązkiem jest działać nie tylko na rzecz dzisiejszej<br />
pomyślności naszej firmy, ale także z myślą o tych, którzy<br />
przyjdą po nas.<br />
I tylko od naszej postawy, od naszego dzisiejszego zaangażowania<br />
zależy ocena, którą nam wystawią nasi następcy, kiedy<br />
będą świętować 80. czy 100. urodziny „Ziemowita”. Wierzę, że<br />
zasłużymy sobie na miano dobrych gospodarzy.<br />
Na koniec pragnę przekazać pracownikom kopalni „Ziemowit”<br />
oraz zaproszonym gościom najserdeczniejsze życzenia wszelkiej<br />
pomyślności, realizacji planów i zamierzeń oraz satysfakcji<br />
w życiu osobistym i zawodowym.<br />
Na zdjęciu z prawej: Piotr Niełacny,<br />
dyrektor kopalni „Ziemowit”<br />
Na zdjęciu poniżej: kulminacją obchodów<br />
była uroczysta akademia w kopalnianej<br />
cechowni. Fot. Jan Czypionka<br />
| 11
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Tegoroczna akademia barbórkowa dla górników kopalni „Jankowice” odbyła się w hali widowiskowo-sportowej w Rybniku<br />
Naszym bogactwem są ludzie<br />
Akademia barbórkowa w kopalni „Jankowice” miała szczególnie uroczysty<br />
charakter. Odbyła się 23 listopada 2012 roku w reprezentacyjnej hali<br />
widowiskowo-sportowej w Rybniku-Boguszowicach<br />
Największym bogactwem naszej kopalni<br />
są ludzie. Fachowa, wykształcona,<br />
zaangażowana, utożsamiająca<br />
się z zakładem załoga to gwarancja sukcesu<br />
– powiedział w barbórkowym wystąpieniu<br />
Stanisław Konsek, dyrektor „Jankowic”.<br />
– Najważniejsze dla kopalni jest sprostanie<br />
wymaganiom rynku. Cel ten realizujemy,<br />
inwestując w nowe technologie i bieżącą<br />
modernizację naszego zakładu, by zapewnić<br />
bezpieczne prowadzenie i utrzymanie wydobycia<br />
w kolejnych latach.<br />
W mijającym roku zwiększyliśmy zatrudnienie,<br />
stabilnie produkujemy około 12<br />
tysięcy ton węgla na dobę, wspólnie z firmami<br />
zewnętrznymi wykonaliśmy ponad<br />
12 |<br />
15 kilometrów wyrobisk. Nasze oddziały<br />
zbrojeń i likwidacji zazbroiły i wyzbroiły po<br />
5 ścian. Przez zakład przeróbczy przechodzi<br />
ponad 18 tysięcy ton urobku na dobę – dodał<br />
dyrektor.<br />
W kopalni „Jankowice” zmierza ku końcowi<br />
budowa poziomu 700, oddano do użytkowania<br />
zajezdnię lokomotyw, uruchomiono<br />
główne odwadnianie oraz uzyskano<br />
pozwolenie na użytkowanie składu materiałów<br />
wybuchowych.<br />
Obecnie trwają prace związane z pogłębianiem<br />
szybu nr 8, docelowo do głębokości<br />
1103 m.<br />
W styczniu br. oddano do użytkowania<br />
nową stację odmetanowania, która<br />
pozwala na przemysłowe wykorzystanie<br />
metanu nie tylko z „Jankowic”, ale również<br />
z kopalni „Chwałowice”.<br />
W tym roku trwała także modernizacja<br />
Zakładu Przeróbczego. Po wybudowaniu<br />
stacji odwaniania odpadów poflotacyjnych<br />
rozpoczęto prace związane z modernizacją<br />
węzła wzbogacania miałów węglowych.<br />
Działania te zmierzają w kierunku dalszej<br />
poprawy jakości węgla, zgodnie z oczekiwaniami<br />
i wymogami odbiorców.<br />
– W przededniu górniczego święta pragnę<br />
podziękować załodze kopalni „Jankowice”<br />
za wspólną pracę, to dzięki waszemu trudowi<br />
i codziennej pracy osiągamy dobre wyniki.<br />
Dziękuję również kadrze inżynieryjno-
-technicznej, organizacjom związkowym,<br />
organom nadzoru górniczego, władzom<br />
samorządowym, jednostkom naukowo-badawczym,<br />
uczelniom oraz firmom współpracującym<br />
z naszą kopalnią – podsumował<br />
dyrektor Konsek.<br />
Podczas uroczystej akademii wręczono odznaczenia<br />
państwowe i resortowe, które<br />
wręczali Stanisław Konsek i Leszek Kloc,<br />
dyrektor Pionu ds. Produkcji, reprezentujący<br />
zarząd Kompanii Węglowej.<br />
Złoty Medal za Długoletnią Służbę otrzymali:<br />
Maria Źródłowska, Marian Jurczyk,<br />
Jan Kudyba, Andrzej Oleś, Wiesław Piasecki,<br />
Andrzej Pilarski, Piotr Remiarz, Marian<br />
Sadowski, Jacek Sak, Stanisław Trybuś<br />
i Józef Wengrzik.<br />
Srebrny Medal za Długoletnią Służbę<br />
otrzymali: Jerzy Ficek, Tadeusz Francuz,<br />
Jerzy Kolarczyk, Bogusław Pałka, Krzysztof<br />
Wietrak i Zdzisław Wilk.<br />
Ponadto 16 pracowników otrzymało odznaki<br />
Zasłużony dla Górnictwa RP, a 42 osoby<br />
odznakę Zasłużony dla KWK „Jankowice”.<br />
Tekst i zdjęcia: Jan Czypionka<br />
Maria Źródłowska otrzymała Medal<br />
Złoty za Długoletnią Służbę z rąk Leszka<br />
Kloca, dyrektora Pionu ds. Produkcji,<br />
reprezentującego zarząd Kompanii Węglowej<br />
– Najważniejsze dla kopalni jest sprostanie wymaganiom rynku – powiedział w barbórkowym wystąpieniu Stanisław Konsek,<br />
dyrektor „Jankowic”<br />
| 13
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Przemarsz pocztów sztandarowych, zaproszonych gości i orkiestry górniczej „Piekary-Julian” do kaplicy świętej Barbary<br />
Świętowali także pod ziemią<br />
Uroczystości barbórkowe w kopalni „Piekary” rozpoczęły się 4 grudnia,<br />
od godziny 6.00 rano koncertami Górniczej Orkiestry Dętej „Piekary-Julian”<br />
w różnych dzielnicach miasta<br />
Ogodzinie 8.00 w cechowni odmówiono<br />
krótką modlitwę, po której<br />
pracownicy kopalni i zaproszeni goście,<br />
w tym Joanna Strzelec-Łobodzińska,<br />
prezes zarządu Kompanii Węglowej, przemaszerowali<br />
do Bazyliki Najświętszej Marii<br />
Panny, gdzie odbyła się msza święta w intencji<br />
górników, emerytów górniczych i zmarłych<br />
pracowników piekarskich kopalń.<br />
Zanim jednak przemarsz dotarł do bazyliki,<br />
złożono kwiaty w kaplicy św. Barbary,<br />
która znajduje się na piekarskiej kalwarii,<br />
w miejscu dawnego szybu kopalnianego.<br />
Po zakończeniu mszy w hali sportowej przy<br />
ul. Ziętka rozpoczęto akademię, na której<br />
zostały wręczone odznaczenia państwowe<br />
i resortowe, szpady górnicze i dyplomy<br />
osobom obchodzącym jubileusze 25-lecia,<br />
35-lecia i 50-lecia pracy górniczej. Po<br />
14 |<br />
akademii wszyscy jej uczestnicy zjedli tradycyjny<br />
obiad.<br />
Wcześniej, w dniu 29 listopada, kierownictwo<br />
kopalni spotkało się z wdowami po<br />
górnikach, którzy zginęli w wypadkach na<br />
dole kopalni, a 3 grudnia przedstawiciele<br />
dyrekcji i związków zawodowych zjechali<br />
na poziom 438 m, by złożyć kwiaty przed<br />
figurą św. Barbary. W ramach programu<br />
obchodów górniczego święta kopalnia kolejny<br />
już raz postanowiła umożliwić mieszkańcom<br />
miasta zjazd pod ziemię. Zainteresowanie<br />
jest tak duże, że wycieczki będą<br />
się odbywały w 3 kolejne weekendy grudnia,<br />
a liczba zwiedzających wyniesie 700<br />
osób.<br />
Aleksandra Duda<br />
Zdjęcia: Jan Czypionka<br />
Górnicza orkiestra na schodach piekarskiej bazyliki
Barbórkowa msza święta dla górników kopalni „Piekary”<br />
Mszę świętą uświetnił chór „Polonia-Harmonia” z Brzozowic-Kamienia<br />
| 15
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Sukcesy dziełem załogi<br />
W hali zabrzańskiego MOSiR górnicy kopalni „Sośnica-Makoszowy”<br />
świętowali Barbórkę<br />
Uroczystość zaszczycili swą obecnością<br />
dostojni goście: Joanna Strzelec-<br />
-Łobodzińska, prezes zarządu Kompanii<br />
Węglowej, Marian Turek, członek rady<br />
nadzorczej KW SA, Małgorzata Mańka-Szulik,<br />
prezydent Zabrza, Zygmunt Frankiewicz,<br />
prezydent Gliwic, Tadeusz Mamok, przewodniczący<br />
rady powiatu gliwickiego, Marek Tukiendorf,<br />
rektor Politechniki Opolskiej, Marian<br />
Dolipski, dziekan Wydziału Górnictwa<br />
i Geologii Politechniki Śląskiej, Joachim Foltys,<br />
dziekan Wydziału Ekonomii i Zarządzania<br />
Politechniki Opolskiej, Andrzej Chłopek,<br />
prezes zarządu Centralnej Stacji Ratownictwa<br />
Górniczego w Bytomiu.<br />
Minutą ciszy pożegnano górników poległych<br />
na posterunku pracy oraz byłego wiceministra<br />
gospodarki Eugeniusza Postolskiego<br />
– osobę wyjątkowo zasłużoną dla<br />
polskiego górnictwa i kopalń.<br />
O tegorocznych sukcesach i problemach mówił<br />
w swym wystąpieniu Grzegorz Mendakiewicz,<br />
dyrektor kopalni „Sośnica-Makoszowy”.<br />
– W tym roku w naszej kopalni eksploatacja<br />
była prowadzona przeciętnie w 4 ścianach wydobywczych<br />
– powiedział podczas akademii.<br />
– Zazbroiliśmy 3 nowe ściany wydobywcze, to<br />
jest i60 w pokładzie 405/2, x03 w pokładzie 416<br />
i q100 w pokładzie 504, i rozpoczęliśmy ich eksploatację.<br />
Łączne wydobycie węgla handlowego<br />
w roku 2012 wyniesie ponad 3,6 miliona ton.<br />
Dla prowadzenia rytmicznego wydobycia<br />
konieczne jest przygotowanie właściwego<br />
frontu eksploatacyjnego na lata następne.<br />
W ramach robót przygotowawczych do<br />
końca bieżącego roku wydrążymy około<br />
14 tysięcy metrów nowych wyrobisk.<br />
Dyrektor Mendakiewicz podkreślił, że zadania<br />
produkcyjne kopalni są wykonywane<br />
na bieżąco dzięki wielkiemu zaangażowaniu<br />
całej załogi, zarówno Działu Górniczego,<br />
jak i wszystkich pozostałych służb<br />
oraz dozoru ruchu i kierownictwa naszego<br />
zakładu, za co złożył całej załodze kopalni<br />
serdeczne podziękowania.<br />
Prowadzenie eksploatacji jest nierozerwalnie<br />
związane z powstawaniem szkód<br />
na powierzchni. Niezależnie od usuwania<br />
szkód górniczych kopalnia wydatkowała<br />
3 mln zł na inwestycje związane z ochroną<br />
powierzchni przed wpływem eksploatacji<br />
– głównie budowę i modernizację przepompowni<br />
na terenach zalewowych.<br />
W październiku br. oddano do użytkowania<br />
most nad rzeką Kłodnicą, w ciągu<br />
ul. Legnickiej. Most, o długości 83 m<br />
i szerokości ponad 15 m, przystosowany<br />
jest do przenoszenia ewentualnych przyszłych<br />
wpływów eksploatacji górniczej<br />
III kategorii.<br />
W czasie obchodów barbórkowych pracownicy<br />
kopalni „Sośnica-Makoszowy” zostali<br />
uhonorowani medalami, odznakami<br />
i szpadami górniczymi.<br />
Medal za Długoletnią Służbę otrzymało<br />
21 osób, odznaki Zasłużony dla Górnictwa<br />
RP – 21 osób, stopnie dyrektora górniczego<br />
– 5 osób, odznaki za 25 lat pracy – 184<br />
osoby, odznaki za 35 lat pracy – 179 osób,<br />
honorowe szpady górnicze – 78 osób.<br />
(JC)<br />
O tegorocznych sukcesach i problemach mówił w swym wystąpieniu Grzegorz Mendakiewicz. Fot. Jan Czypionka<br />
16 |
Kopalnia „Bielszowice” jest jednym z największych pracodawców w Rudzie Śląskiej. Fot. Mirosław Tompalski<br />
Wiele pracy i wyzwań<br />
Górnicy kopalni „Bielszowice” rozpoczęli świętowanie Barbórki<br />
już 23 listopada uroczystym obiadem jubilackim<br />
4<br />
grudnia odbyła się uroczysta akademia,<br />
natomiast w kościele pw. św.<br />
Marii Magdaleny w Rudzie Śląskiej<br />
-Bielszowicach odprawiona została msza<br />
święta w intencji górników i ich rodzin.<br />
Kopalnia „Bielszowice” jest jednym z największych<br />
pracodawców w Rudzie Śląskiej.<br />
Tylko w ostatnich 2 latach kopalnia zatrudniła<br />
ponad 700 pracowników. Obecnie w kopalni<br />
zatrudnionych jest 3630 osób i są to<br />
przede wszystkim mieszkańcy Rudy Śląskiej<br />
i Zabrza. Kopalnia „Bielszowice” należy do<br />
grupy zakładów, gdzie poziom zagrożeń<br />
naturalnych, przede wszystkim metanowego<br />
i tąpaniami, należy do najwyższych,<br />
a zagrożenia te współwystępują. Kopalnia<br />
wydobywa węgiel spod terenów zurbanizowanych,<br />
co wiąże się z powstawaniem<br />
szkód górniczych w Rudzie Śląskiej, Zabrzu<br />
i Mikołowie. Kopalnia stara się na bieżąco je<br />
usuwać, tak aby związany z tym dyskomfort<br />
mieszkańców był jak najmniejszy. Cykliczne<br />
spotkania zespołów trójstronnych, w skład<br />
których wchodzą specjaliści branży górniczej,<br />
przedstawiciele samorządu terytorialnego<br />
poszczególnych gmin, a przewodniczy<br />
im dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego<br />
w Gliwicach, pozwalają na rozstrzyganie wielu<br />
trudnych spraw dotyczących szkód górniczych.<br />
Na ich usuwanie kopalnia przeznaczy<br />
w tym roku 27 mln zł.<br />
– Mamy świadomość, że w najbliższych latach<br />
czeka nas dużo pracy i wiele wyzwań<br />
– powiedział w barbórkowym przemówieniu<br />
Piotr Wałach, dyrektor „Bielszowic”.<br />
– Posiadamy duże zasoby bardzo dobrego<br />
jakościowo węgla, ale jego wydobycie będzie<br />
możliwe po realizacji szeregu inwestycji<br />
i prac udostępniających. Podjęliśmy te działania.<br />
W ostatnim okresie zostały zawarte<br />
umowy z naszymi partnerami na realizację<br />
robót o strategicznym charakterze, które<br />
docelowo umożliwią pogłębienie szybu VI<br />
do poziomu 1300 metrów. Ta inwestycja<br />
pozwoli na wydobycie kolejnych wielu milionów<br />
ton węgla. W sumie w tym roku<br />
wydamy na zakup maszyn i urządzeń oraz<br />
drążenie wyrobisk inwestycyjnych około 88<br />
milionów złotych. Przygotowany front robót<br />
wydobywczych oraz wykonane i planowane<br />
inwestycje pozwalają kopalni „Bielszowice”<br />
śmiało patrzeć w przyszłość. Jest spora<br />
szansa na to, aby przez wiele kolejnych lat<br />
funkcjonowała jako kopalnia rentowna. Tylko<br />
w przyszłym roku planujemy wydobyć<br />
2 miliony 130 tysiące ton węgla handlowego.<br />
(JC)<br />
| 17
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Stabilna sytuacja<br />
Uroczysty obiad dla jubilatów i odznaczonych zakończył uroczystości<br />
barbórkowe w kopalni „Bobrek-Centrum”<br />
Tego samego dnia, właśnie w Barbórkę,<br />
odprawiono msze święte w intencji<br />
górników i ich rodzin. Górnicy uczestniczyli<br />
w uroczystej eucharystii w kościele<br />
pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bytomiu<br />
oraz w kościele pw. Dobrego Pasterza<br />
w bytomskiej dzielnicy Karb.<br />
– Mijający rok był pierwszym w nowej, już<br />
ustabilizowanej sytuacji kopalni – powiedział<br />
w wystąpieniu barbórkowym Leonard<br />
Klabis, dyrektor „Bobrka-Centrum”.<br />
– Nowe spojrzenie na górnictwo w Bytomiu<br />
zakłada dekoncentrację wydobycia, zmiejszającą<br />
skutki eksploatacji na powierzchnię<br />
terenu. Zabezpieczymy obiekty kubaturowe<br />
na przejęcie wpływów eksploatacji,<br />
następnie powrócimy w ten sam rejon wydobywczy<br />
po okresie 2–3 lat w celu usunięcia<br />
ewentualnych powstałych szkód. Dla<br />
zabezpieczenia zachodniej części dzielnicy<br />
przesunęliśmy dalszą eksploatację pokładu<br />
504 w rejonie Karbia o mniej więcej 2 lata,<br />
czyli do października 2014 roku.<br />
W najbliższym okresie, obejmującym zakres<br />
eksploatacji planowanej na lata 2013--<br />
2014, kopalnia nie zamierza prowadzić wydobycia<br />
w rejonie tej dzielnicy. Jest to czas,<br />
w którym po przeprowadzonych inwentaryzacjach<br />
i uzyskaniu pełnej wiedzy na temat<br />
stanu zabudowy powierzchni będziemy<br />
w stanie zabezpieczyć i przygotować<br />
infrastrukturę do przejęcia w kolejnych<br />
latach wpływów eksploatacji górniczej<br />
– dodał dyrektor.<br />
Podczas uroczystego obiadu zasłużonym<br />
pracownikom kopalni „Bobrek-Centrum”<br />
wręczono odznaczenia państwowe i resortowe.<br />
Zarząd Kompanii Węglowej na obchodach<br />
górniczego święta w kopalni „Bobrek-Centrum”<br />
reprezentował wiceprezes<br />
Marek Uszko. Uczestniczyli w nich też posłowie<br />
Wojciech Szarama i Jerzy Polaczek<br />
oraz prezydent Bytomia Damian Bartyla.<br />
Spotkanie zaszczycił swoją obecnością biskup<br />
Andrzej Czaja, ordynariusz diecezji<br />
opolskiej.<br />
Tekst i zdjęcia: Jan Czypionka<br />
Mijający rok był pierwszym w nowej, ustabilizowanej sytuacji kopalni „Bobrek-Centrum”<br />
18 |
„BOBREK-CENTRUM” – FAKTY I LICZBY<br />
Prognozuje się, że stan załogi na koniec roku 2012 wyniesie<br />
3385 osób, w tym 2751 pracowników dołowych.<br />
W ciągu 10 miesięcy roku 2012 koszty wynagrodzeń,<br />
ubezpieczeń oraz świadczeń dla pracowników stanowiły<br />
45 proc. kosztów kopalni.<br />
Wykonano 8940 mb wyrobisk, a przewidywany plan na rok<br />
2012, wielkości 10516 mb wyrobisk, zamknie się nadwyżką<br />
8 mb ponad PTE.<br />
Mimo wielu przeszkód zarówno naturalnych, jak i technicznych<br />
obecna sytuacja kopalni jest ustabilizowana. Kopalnia posiada<br />
koncesję na wydobywanie węgla do 2026 r. w ruchu „Bobrek”<br />
i do 2040 r. w ruchu „Centrum”. Obecnie prowadzone są<br />
starania o pozyskanie koncesji z zasobów perspektywicznych<br />
„Bobrek-Miechowice 1” w filarze szybów głównych M-i i M-II<br />
byłej kopalni „Miechowice”, które to pozwoliłyby przedłużyć<br />
żywotność ruchu „Bobrek” również do 2040 r.<br />
Uhonorowano matki, których trzech lub więcej synów pracuje w kopalni. Kwiaty i upominki otrzymały Józefa Żołądek, Maria Dudzińska,<br />
Janina Budzińska, Ewa Żaba, Elżbieta Świątek, Małgorzata Kempa i Regina Krzemień<br />
Spotkanie zaszczycił swoją obecnością biskup Andrzej Czaja, ordynariusz diecezji opolskiej,<br />
który przekazał najserdeczniejsze życzenia z okazji górniczego święta<br />
NAGRODZENI<br />
STOPNIE GÓRNICZE:<br />
generalny dyrektor górniczy II stopnia<br />
– Leonard Klabis, generalny dyrektor<br />
górniczy III stopnia – Andrzej<br />
Malesza, dyrektor górniczy I stopnia –<br />
– Henryk Białożyt, dyrektor górniczy<br />
I stopnia – Barbara Radajewicz, dyrektor<br />
górniczy II stopnia – Tomasz<br />
Jagoda, dyrektor górniczy II stopnia<br />
– Wojciech Tetla.<br />
ZASŁUŻONY DLA GÓRNICTWA RP<br />
Helena Glibowska, Wiesław Grochowski,<br />
Tomasz Jagoda, Joachim Kluge,<br />
Krzysztof Kula, Ryszard Łapiński, Zbigniew<br />
Ratajczak, Dariusz Szołtysek,<br />
Jarosław Tryńczuk, Jarosław Witanowski,<br />
Włodzimierz Zaręba, Arkadiusz<br />
Zawisza, Dorota Ziob.<br />
| 19
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Biesiada na górniczą nutę<br />
Gwarkowie Porozumienia ZZ „Kadra” przy kopalni „Brzeszcze” bawili się<br />
na słynącej z tradycyjnego ceremoniału biesiadzie – Karczmie Piwnej<br />
Spotkanie odbyło się z zachowaniem<br />
wszelkich rytuałów obowiązujących<br />
gwarków. Tym razem miało jednak<br />
niepowtarzalny charakter, bowiem składało<br />
się z 3 części: oficjalnej górniczej – ceremonialnej<br />
i artystycznej – frywolnej.<br />
Scenariusz Karczmy Piwnej został perfekcyjnie<br />
przygotowany przez organizatorów.<br />
Zabawa rozpoczęła się od odśpiewania<br />
hymnu górniczego. Następnie ukonstytuowało<br />
się Wysokie i w Sprawach Piwnych Nigdy<br />
Nieomylne Prezydium, w skład którego<br />
weszli: Bogusław Studencki, wiceprzewodniczący<br />
Porozumienia ZZ „Kadra” jako prezes,<br />
Janusz Adamowicz, dyrektor kopalni<br />
„Brzeszcze”, Piotr Śleziak, dyrektor ds. produkcji,<br />
Kazimierz Grzechnik, prezes PKW,<br />
Dariusz Trzcionka, przewodniczący Porozumienia<br />
ZZ „Kadra”. Władza Prezydium<br />
była absolutna, a werdykty bezdyskusyjne.<br />
W atmosferze górniczego ceremoniału<br />
13 osobom wręczono honorowe szpady, a 11<br />
zasłużonych gwarków otrzymało kordziki.<br />
Mistrzem ceremonii był Starszy Kopacki<br />
Jan Kulig. Odbyła się również uroczystość<br />
przyjęcia 4 nowych adeptów (lisów) do<br />
szlachetnego stanu dozoru górniczego według<br />
zwyczajów wywodzących się jeszcze<br />
ze średniowiecza. W rolę Lisa Majora wcielił<br />
się Janusz Chowaniec. Aby dodać blasku<br />
biesiadzie, uczestnicy Karczmy podzieleni<br />
zostali na 2 rywalizujące ze sobą Tablice<br />
Piwne – Lewą i Prawą, którym przewodniczyli<br />
kontrapunkci – najważniejsze postacie<br />
po prezesie – Piotr Gembala i Krzysztof<br />
Kochman. To oni dbali o dyscyplinę w ławach,<br />
wyznaczali zawodników do poszczególnych<br />
konkurencji, a przede wszystkim<br />
tylko oni mieli prawo zwracać się do Wysokiego<br />
Prezydium. Do prowadzenia śpiewu<br />
powołano kantora Mieczysława Zająca.<br />
Sygnałem do nieskrępowanej zabawy było<br />
wejście między długie rzędy stołów fuksów<br />
z pełnymi dzbanami złocistego płynu.<br />
Pierwsze „quantum” piwa uczestnicy wypili<br />
po wzniesieniu przez prezesa toastu za<br />
pomyślność górniczego stanu.<br />
I tak zaczęła się barwna i sympatyczna zabawa<br />
górnicza. Biesiadzie towarzyszyły<br />
śpiewy, anegdoty, frywolny dialog, okraszony<br />
ciętym dowcipem, opowiadanie facecji.<br />
Przeprowadzono liczne konkursy o różnej<br />
randze i powadze, do których gwarkowie<br />
spieszyli ochoczo i z zacięciem. Dokonano<br />
z poczuciem humoru nominacji wśród gwarków<br />
w rozmaitych kategoriach. W pierwszej<br />
zwyciężyli elektrycy, w drugiej szef GG3<br />
Stara Strzecha miała władzę absolutną na Karczmie<br />
20 |
Zdjęcia: Robert Mleczko<br />
Tradycyjna ceremonia pasowania na gwarka<br />
Zbigniew Krawczyk, w trzeciej kierownik G2<br />
Bogdan Czuwaj, a triumfował Jerzy Sojka,<br />
nadsztygar górniczy. W kategorii specjalnej<br />
uhonorowano dostojnego gościa Karczmy<br />
Piwnej Kazimierza Grzechnika, prezesa<br />
PKW, któremu wręczono obraz, na którym<br />
przedstawiony został w roli Skarbnika. Bawiono<br />
się znakomicie, nie zapominając przy<br />
tym o dobrych zwyczajach delektowania się<br />
pyszną golonką, a gromki śpiew gwarków<br />
roznosił się szerokim echem hen pod szyby<br />
kopalni.<br />
Wysokie Prezydium, choć jest „nieomylne”,<br />
może być obalone. I to zdarzyło się na<br />
tegorocznej Karczmie Piwnej ZZ „Kadra”.<br />
Właśnie abordaż stanowił o atrakcyjności<br />
Karczmy, wytworzył się swoisty klimat, ocierający<br />
się o horror. To wszystko bardzo się<br />
podobało uczestnikom Karczmy. Wcześniej<br />
zgodnie z decyzją i wolą gości zebrano pieniądze<br />
dla dzieci specjalnej troski z naszej<br />
gminy.<br />
Należy podkreślić, że ciekawy program<br />
artystyczny, nad którym czuwał z wrodzoną<br />
skrupulatnością Zbigniew Maciejczyk,<br />
przygotował zespół multimedialny kopalni<br />
„Brzeszcze”. – Wspomnienia tak świetnej<br />
zabawy muszą wystarczyć nam do następnej,<br />
jubileuszowej Barbórki – takimi słowami<br />
rozstawali się z organizatorami biesiady<br />
piwnej jej uczestnicy.<br />
Maria Domżał Uroczystość wręczania kordzików<br />
| 21
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Mszę świętą w intencji wszystkich pracowników kopalni „Brzeszcze” i ich rodzin odprawił biskup Tadeusz Rakoczy, ordynariusz diecezji<br />
bielsko-żywieckiej. Fot. Robert Mleczko<br />
Godne świętowanie<br />
Uroczystość barbórkowa to piękna tradycja, która od pokoleń króluje wśród<br />
górników kopalni „Brzeszcze”<br />
Starym obyczajem w dniu św. Barbary<br />
– 4 grudnia – orkiestra dęta obwieściła<br />
w Brzeszczach uroczystości barbórkowe.<br />
Wcześnie rano muzykowaniem<br />
obudziła Janusza Adamowicza, dyrektora<br />
kopalni „Brzeszcze”, a przy okazji mieszkańców<br />
pobliskich osiedli.<br />
Tegoroczne obchody święta górniczego<br />
rozpoczęły się w cechowni spotkaniem kierownictwa<br />
kopalni z pracownikami i ich<br />
rodzinami oraz zaproszonymi gośćmi, by<br />
oddać hołd św. Barbarze, po czym wszyscy<br />
zebrani, z orkiestrą prowadzącą pochód,<br />
udali się do kościoła św. Urbana w Brzeszczach.<br />
Mimo iż ten scenariusz powtarza się<br />
od wielu lat, na ulicach Brzeszcz zawsze są<br />
ludzie podziwiający górników, wystrojonych<br />
w galowe mundury i pióropusze, które<br />
dodają uroczystości splendoru.<br />
W tym roku mszę świętą w intencji wszystkich<br />
pracowników kopalni i ich rodzin<br />
odprawił biskup Tadeusz Rakoczy, ordynariusz<br />
diecezji bielsko-żywieckiej. W wygłoszonej<br />
homilii z wielkim uznaniem<br />
odniósł się do faktu, iż społeczność brzeszczańska<br />
kultywuje piękną tradycję obchodów<br />
barbórkowych i przekazuje ją z pokolenia<br />
na pokolenie. W tym bowiem znajduje<br />
wyraz etos górników, powstały z szacunku<br />
dla pracy, dążenia do jej rzetelnego wykonywania<br />
oraz zawierzenia własnego losu<br />
22 |<br />
Opatrzności Bożej. Równocześnie wskazał<br />
na zagrożenia, które na co dzień towarzyszą<br />
pracy górników, która jest ciężka i ryzykowna,<br />
przy wydobywaniu węgla w czarnej<br />
czeluści. Mówił, że praca to nie tylko źródło<br />
utrzymania, ale też droga duchowego rozwoju,<br />
apelował o kierowanie się w życiu<br />
zasadami ewangelii. Hierarcha wspomniał<br />
również św. Barbarę, która od dawna patronuje<br />
ludziom zjeżdżającym codziennie<br />
kilkaset metrów pod ziemię, by wydobywać<br />
cenny surowiec. Życzył, aby patronka<br />
nieustannie otaczała ich troskliwą opieką,<br />
zapewniając bezpieczeństwo pracy oraz<br />
pewne jutro. Podniosłość uroczystości<br />
sakralnej podkreślała obecność pocztów<br />
sztandarowych.<br />
Po mszy świętej orszak górników w towarzystwie<br />
orkiestry dętej przemaszerował<br />
do efektownie udekorowanej hali sportowej<br />
niedaleko kopalni, gdzie odbyła się<br />
uroczysta akademia barbórkowa. Udział<br />
w niej wzięli m.in. Piotr Rykala, wiceprezes<br />
zarządu Kompanii Węglowej, Wojciech<br />
Kozak, wicemarszałek województwa małopolskiego,<br />
Beata Szydło, poseł na Sejm,<br />
przedstawiciele powiatu i gminnych władz<br />
samorządowych, z burmistrz Brzeszcz Teresą<br />
Jankowską. W gronie gości byli także<br />
reprezentanci środowisk naukowych oraz<br />
firm współpracujących z kopalnią.<br />
Po odegraniu przez zakładową orkiestrę<br />
dętą hymnów państwowego i górniczego do<br />
uczestników akademii przemówił Janusz<br />
Adamowicz, dyrektor kopalni. W swoim<br />
wystąpieniu podsumował mijający rok oraz<br />
przedstawił plany kopalni na rok 2013. Dyrektor<br />
w serdecznych słowach podziękował<br />
całej załodze za pracę, poświęcenie i zaangażowanie.<br />
Życzył wszelkiej pomyślności, rodzinnego<br />
ciepła, satysfakcji z wykonywanych<br />
obowiązków, a przede wszystkim codziennej<br />
bezpiecznej pracy.<br />
Do kanonu barbórkowych uroczystości należy<br />
honorowanie szczególnie zasłużonych<br />
pracowników. Tak było też 4 grudnia. Podczas<br />
akademii nadano 20 stopni inżyniera<br />
górniczego, 35 osób odebrało odznaki<br />
Zasłużony dla Górnictwa RP, 34 pracowników<br />
uhonorowano medalem Zasłużony<br />
dla KWK „Brzeszcze”, przywileju noszenia<br />
szpady górniczej dostąpiło 50 osób. Medal<br />
za Długoletnią Służbę w Górnictwie otrzymało<br />
14 pracowników, nagrodzono 53 osoby<br />
obchodzące jubileusz pracy.<br />
Miłym akcentem tego świątecznego dnia<br />
był występ Zespołu Pieśni i Tańca „Mały<br />
Śląsk” z Radzionkowa oraz kapeli góralskiej<br />
ze Szczawnicy. Tegoroczną Barbórkę<br />
zakończyły wspólny gościnny obiad oraz<br />
towarzyskie rozmowy.<br />
Maria Domżał
220 lat kopalni<br />
Tegoroczne obchody górniczego święta w kopalni „Rydułtowy-Anna”<br />
zbiegły się z jubileuszem 220 lat istnienia zakładu<br />
Pierwszym elementem świętowania<br />
był uroczysty obiad, który poprzedziło<br />
wręczenie odznaczeń dla jubilatów,<br />
którzy w kopalni przepracowali<br />
ponad 35 lat. W czasie kopalnianej akademii<br />
wręczono pozostałe odznaczenia oraz<br />
szpady górnicze. W kościele pw. św. Jerzego<br />
w Rydułtowach odprawiono uroczystą mszę<br />
w intencji górników.<br />
Janusz Matuszek, dyrektor kopalni, podczas<br />
spotkania z jubilatami przypomniał<br />
historię górnictwa na terenie miasta. Podziękował<br />
długoletnim pracownikom za<br />
ich odpowiedzialną i trudną pracę.<br />
W części artystycznej wystąpiła orkiestra<br />
dęta pod kierownictwem Jana Wojaczka<br />
i zespół „Sukces”.<br />
Tekst i zdjęcie: Jan Czypionka<br />
ODZNACZENI<br />
Pracownicy KWK „Rydułtowy-Anna”<br />
uhonorowani odznaką Zasłużony dla<br />
Górnictwa RP:<br />
Mirosław Antończyk, Stanisław Czekała,<br />
Leszek Górka, Mirosław Grabowski,<br />
Mirosław Hadam, Erwin Halama,<br />
Zbigniew Klimczak, Waldemar<br />
Konieczny, Andrzej Kostka, Mirosław<br />
Krueger, Robert Kucharczyk, Piotr Lelek,<br />
Zbigniew Łaba, Jan Opic, Krzysztof<br />
Parma, Mirosław Reś, Dariusz Rojek,<br />
Wojciech Szczypiorski, Kazimierz<br />
Szkatuła, Marek Warzecha, Kazimierz<br />
Wieczorek, Stanisław Zysiek, Jerzy<br />
Żyła, Grzegorz Żymełka.<br />
Ponadto 56 pracowników kopalni<br />
otrzymało odznaki Zasłużony dla KWK<br />
„Rydułtowy-Anna”, 149 pracowników<br />
w 2012 r. obchodziło jubileusz 35-lecie<br />
pracy zawodowej, natomiast jeden<br />
– Krzysztof Grudzień – piękny jubileusz<br />
50 lat pracy.<br />
Krzysztof Grudzień obchodził piękny jubileusz 50 lat pracy w górnictwie<br />
DZIEŃ DZISIEJSZY KOPALNI<br />
W kopalni funkcjonuje 10 szybów,<br />
z których 6 funkcjonuje w byłym<br />
ruchu „Rydułtowy”, a 4 w likwidowanym<br />
ruchu „Anna”. Spośród tych<br />
szybów 1 jest szybem wydobywczym,<br />
4 szyby pełnią funkcję materiałowo-zjazdową,<br />
4 szyby to szyby<br />
wentylacyjne (wydechowe, w tym<br />
szyb „Jedłownik III”, przygotowywany<br />
do likwidacji), a 1 szyb pełni<br />
funkcję pomocniczą – kontroli spływu<br />
wód.<br />
Najgłębszy szyb – Leon IV – zgłębiony<br />
jest do głębokości 1076 m. Szybem<br />
tym od 2009 r. opuszczane są załoga<br />
i materiały na poziom 1000 m.<br />
Eksploatacja prowadzona jest pomiędzy<br />
poziomami 1000 m i 1200 m.<br />
Roboty górnicze prowadzone są w 3<br />
pokładach: 703/1, 706 i 713/1-2 (który<br />
na części obszaru górniczego występuje<br />
łącznie z pokładem 712/1-2), w 7<br />
rejonach. Eksploatacja prowadzona<br />
jest 5, a okresowo 6 ścianami, o łącznej<br />
Szyb wydobywczy Leon II zgłębiony jest<br />
zdolności produkcyjnej około<br />
do poziomu 800 m i z tego poziomu 8400–9000 t na dobę.<br />
prowadzone jest ciągnięcie urobku.<br />
| 23
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Podczas uroczystej akademii barbórkowej honorowe szpady górnicze otrzymali: Ryszard Czamara, Bogusław Gabryś, Grzegorz Jurkiewicz,<br />
Władysław Kupis, Artur Szołtysek, Robert Szydłowski<br />
Wykorzystana szansa<br />
W uroczystym barbórkowym spotkaniu jubilatów kopalni „Halemba-Wirek”<br />
wzięły udział Joanna Strzelec-Łobodzińska, prezes zarządu Kompanii<br />
Węglowej SA, oraz Grażyna Dziedzic, prezydent Rudy Śląskiej<br />
Wojciech Szymiczek, dyrektor „Halemby-Wirka”,<br />
podziękował zarządowi, a w szczególności pani<br />
prezes Joannie Strzelec-Łobodzińskiej za to,<br />
że dostrzegła w naszej kopalni możliwości<br />
dalszego rozwoju<br />
26 |<br />
Wszyscy mamy świadomość, że<br />
o przyszłości kopalni „Halemba<br />
-Wirek” w roku 2011 decydował<br />
zarząd Kompanii Węglowej SA. Dzięki przyjętej<br />
strategii nasza kopalnia dostała szansę,<br />
którą – jak wskazują nasze wyniki – potrafimy<br />
wykorzystać. Dziękuję zarządowi,<br />
a w szczególności pani prezes Joannie<br />
Strzelec-Łobodzińskiej za to, że dostrzegła<br />
w naszej kopalni możliwości dalszego rozwoju<br />
– powiedział Wojciech Szymiczek, dyrektor<br />
„Halemby-Wirka” .<br />
Dodał również, że kopalnia ma za sobą<br />
czas niepewności i niepokoju. Stabilizacja<br />
wydobycia, wzrost wydajności pracy<br />
przy otwartych możliwościach wydobywania<br />
węgla wysokiej jakości dają kopalni,<br />
jej załodze oraz górniczym rodzinom<br />
poczucie bezpieczeństwa oraz podstawy<br />
do stwierdzenia, że przez wiele następnych<br />
dziesięcioleci rudzki zakład będzie dawał<br />
ludziom pracę i możliwość godnego życia.<br />
Bez wątpienia jest to efekt zaangażowania<br />
w proces restrukturyzacji kopalni, który<br />
z powodzeniem został przeprowadzony<br />
w ostatnich latach przy udziale całej załogi.<br />
Dyrektor podziękował całej załodze kopalni<br />
za poświęcenie i trud, które były jej<br />
udziałem w mijającym roku.<br />
Wyróżniającym się pracownikom kopalni<br />
wręczono odznaczenia oraz szpady górnicze.<br />
Uroczystość zakończył wzruszający<br />
występ uczniów Szkoły Podstawowej nr 24<br />
z Rudy Śląskiej.<br />
Tekst i zdjęcia: Jan Czypionka
Wzruszający występ uczniów Szkoły Podstawowej nr 24 w Rudzie Śląskiej uświetnił barbórkową akademię<br />
WYRÓŻNIENI<br />
MEDAL ZŁOTY ZA DŁUGOLETNIĄ SŁUŻBĘ:<br />
Ryszard Breitkopf, Jacek Bubała, Stefan<br />
Dyrszlag, Piotr Fąferek, Jolanta Jasińska,<br />
Krzysztof Klyszcz,<br />
Jan Kołodziej, Tadeusz Małaszuk, Mirosław<br />
Mojza,<br />
Piotr Niestrój, Stefan Nocoń, Jan Olszewski,<br />
Irena Sauermann, Paweł Smierz, Renata<br />
Sobota, Małgorzata Szafarczyk, Ryszard<br />
Szymański, Mariusz Śliwa, Roman Tomanek,<br />
Mirosław Walczak, Jan Wieszała, Bronisław<br />
Wróbel.<br />
MEDAL SREBRNY ZA DŁUGOLETNIĄ SŁUŻBĘ:<br />
Zbigniew Domagała, Marek Gacka,<br />
Andrzej Górnicki, Maciej Hałat, Grzegorz Hora,<br />
Bogusław Kopka, Roman Popenda,<br />
Grzegorz Rudzki, Robert Socha.<br />
ODZNAKA ZASŁUŻONY DLA GÓRNICTWA RP:<br />
Kazimierz Chwoła, Mirosław Dębowy,<br />
Franciszek Drapa, Józef Dyrda, Jan Działach,<br />
Lucjan Fleter, Jarosław Frączkiewicz,<br />
Krystian Jaworski, Danuta Jonkisz,<br />
Ireneusz Kalisz, Wiesław Korzeń,<br />
Wiesław Kożuchowski, Andrzej Mazur,<br />
Marian Mrozek, Marceli Murawski,<br />
Jan Pacocha, Czesław Pietryga, Piotr Pilocik,<br />
Marek Sarnowski, Marian Szepieniec,<br />
Jan Szostak, Stanisław Tołpa, Wiesław Walczak,<br />
Józef Wójcik, Zbigniew Wysocki,<br />
Mariola Zaremba.<br />
W akademii uczestniczyła Joanna Strzelec-Łobodzińska, prezes zarządu Kompanii Węglowej SA<br />
| 27
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Zgodnie z tradycją<br />
Akademia barbórkowa kopalni „Piast” odbyła się w przededniu górniczego<br />
święta w auli Powiatowego Zespołu Szkół w Bieruniu<br />
Wuroczystości udział wzięli senator<br />
Elżbieta Bieńkowska, minister<br />
rozwoju regionalnego, Zygmunt<br />
Łukaszczyk, wojewoda śląski, Klemens<br />
Ścierski, wiceprzewodniczący rady nadzorczej<br />
Kompanii Węglowej SA, Marian Turek,<br />
członek rady nadzorczej KW SA. Zarząd<br />
Kompanii Węglowej reprezentował wiceprezes<br />
Piotr Rykala.<br />
– Rok 2012 dla wielu pracowników, szczególnie<br />
tych bezpośrednio zaangażowanych<br />
w proces produkcji, był okresem wytężonej<br />
pracy – powiedział w swym wystąpieniu Jacek<br />
Kudela, dyrektor „Piasta”. – Jej efektem<br />
będzie uzyskanie wydobycia wysokości prawie<br />
4,6 miliona ton węgla handlowego, co<br />
w znacznym stopniu przekroczy przyjęte założenia<br />
PTE. Pragnę wyrazić słowa najwyższego<br />
uznania za wasze poświęcenie i ciężką<br />
codzienną pracę.<br />
Również działania, mające na celu udostępnienie<br />
nowych partii złóż, pozwolą nam wykonać<br />
ponad 20 kilometrów nowych wyrobisk<br />
korytarzowych. Z wielkim szacunkiem<br />
zwracam się do pracowników oddziałów<br />
przygotowawczych za osiągnięcie takiego<br />
wyniku. To przede wszystkim od was zależy<br />
przygotowanie frontu eksploatacyjnego naszej<br />
kopalni.<br />
Bardzo istotnym elementem było również<br />
wdrożenie nowych rozwiązań do systemu prowadzenia<br />
prac zbrojeniowo-likwidacyjnych,<br />
szczególnie przy przezbrajaniu wysokowydajnych<br />
kompleksów ścianowych. W przeciągu<br />
całego roku kopalnia wykonała 5 przezbrojeń<br />
nowych rejonów wydobywczych.<br />
Dyrektor Kudela podkreślił również, iż na<br />
bieżąco wykonywane są analizy prowadzenia<br />
ruchu zakładu, opracowywane alternatywne<br />
koncepcje i kierunki jego rozwoju, mające<br />
Honorową szpadą górniczą została<br />
uhonorowana senator Elżbieta Bieńkowska,<br />
minister rozwoju regionalnego<br />
na celu nie tylko proste odbudowywanie frontu<br />
eksploatacyjnego, ale również nowe rozwiązania<br />
techniczne, prowadzące do poprawy bezpieczeństwa<br />
oraz tworzenia przyszłości kopalni.<br />
– Oceniając wskaźniki techniczno-ekonomiczne<br />
2012 roku, należy stwierdzić, że bieżący<br />
rok zakończymy dodatnim wynikiem<br />
finansowym, na poziomie około 240 milionów<br />
złotych brutto – dodał dyrektor Kudela,<br />
dziękując załodze za solidną i rzetelną pracę.<br />
Życzenia górnikom i ich rodzinom złożyła<br />
także Elżbieta Bieńkowska. – Dziękuję za<br />
waszą siłę, odwagę i determinację włożoną w<br />
trud wykonywania tego jakże niebezpiecznego<br />
zawodu – powiedziała pani senator. – Życzę<br />
wam spokojnej i bezpiecznej pracy, pomyślności,<br />
wszelkiego dobra, zdrowia i satysfakcji<br />
w życiu zawodowym i osobistym. Niech święta<br />
Barbara nieustannie otacza was opieką.<br />
Podczas akademii wyróżniających się górników<br />
uhonorowano odznaczeniami państwowymi<br />
i resortowymi. Wręczono także honorowe<br />
szpady górnicze.<br />
4 grudnia w kościele pw. św. Barbary w Bieruniu<br />
Nowym została odprawiona uroczysta<br />
msza w intencji górników i ich rodzin, poprzedzona<br />
przemarszem orkiestry górniczej ulicami<br />
miasta.<br />
(JC)<br />
Zdjęcia: Wojciech Wikarek<br />
28 |<br />
Tradycyjnym elementem obchodów<br />
górniczego święta w Bieruniu jest<br />
przemarsz orkiestry ulicami miasta
Spotkanie Gwarków było jednym z elementów obchodów górniczego święta w kopalni „Chwałowice”. Fot. Maciej Przygoda<br />
Wynik lepszy od planu<br />
Kopalnia „Chwałowice” fedruje już od 109 lat. Tegoroczne obchody<br />
górniczego święta przebiegały zgodnie z tradycją<br />
3<br />
grudnia odbyła się uroczysta akademia<br />
barbórkowa, natomiast 4 grudnia<br />
w kościele pw. św. Teresy odprawiono<br />
mszę świętą w intencji górników i ich<br />
rodzin.<br />
– Rok 2012 to kolejny dobry rok kopalni<br />
– stwierdził w wystąpieniu podczas akademii<br />
Marek Budziński, dyrektor „Chwałowic”.<br />
– Wydobędziemy w tym roku przeszło<br />
2,4 miliona ton węgla. Taka produkcja pozwoli<br />
na przekroczenie o około 25 tysięcy<br />
ton zaplanowanego rocznego wydobycia.<br />
Powinniśmy również wykonać plan roczny<br />
robót przygotowawczych, to jest około<br />
11294 metrów, przy czym kopalnia wykona<br />
około 8900 metrów, zaś firmy obce około<br />
2400 metrów.<br />
W roku 2012 zazbroiliśmy 6 ścian, a zlikwidowaliśmy<br />
5. Wzrasta u nas niestety zagrożenie<br />
metanowe, zagrożenie pożarowe<br />
ciągle utrzymuje się na wysokim poziomie.<br />
Wymaga to ogromnego zaangażowania odpowiednich<br />
służb kopalnianych dla utrzymania<br />
w tym zakresie bezpieczeństwa.<br />
Odpowiednie projektowanie rozcinek ścianowych,<br />
profilaktyka pożarowa, a więc ciągłe<br />
podawanie gazów inertnych do zrobów, profilaktyka<br />
metanowa, czyli odmetanowanie<br />
i prawidłowe przewietrzanie rejonów, to te<br />
roboty, które wymagają bardzo roztropnego,<br />
ale również bardzo zdecydowanego działania.<br />
Dobre wyniki ekonomiczne można uzyskać<br />
tylko poprzez sprzedaż swojego produktu.<br />
W roku 2012 sprzedamy około 2,18 miliona<br />
ton węgla.<br />
Dobry energetyczny węgiel, który wydobywamy<br />
w naszej kopalni, pozwala uzyskać<br />
średnią cenę w bieżącym roku zdecydowanie<br />
powyżej 300 PLN, co przy utrzymywaniu<br />
rygorów kosztowych pozwoli uzyskać<br />
akumulację jednostkową na poziomie przekraczającym<br />
60 złotych na tonie węgla.<br />
Przewidywany wynik finansowy brutto<br />
kopalni przekroczy 100 milionów złotych.<br />
Taki wynik finansowy plasuje kopalnię<br />
w czołówce kopalń KW SA.<br />
Dyrektor Budziński podkreślił również, że<br />
szczególnie ważnym problemem dla teraźniejszości<br />
i przyszłości kopalni jest polityka<br />
inwestycyjna, która generuje perspektywy<br />
na kolejne lata, a trzeba pamiętać, że<br />
zasobów operatywnych kopalnia ,,Chwałowice’’<br />
ma jeszcze na następnych 60 lat.<br />
Inwestycje w „Chwałowicach” w 2012 r.<br />
zostaną zrealizowane na kwotę ponad<br />
53 mln zł. Najważniejsze to kontynuacja<br />
budowy poziomu 700 m, dalsza modernizacja<br />
transportu pionowego w szybie II.<br />
Inwestycje odtworzeniowe, poprawiające<br />
stan bezpieczeństwa pracy i wydajność, to<br />
przede wszystkim zakup nowego przenośnika<br />
ścianowego, zakupy podwieszanych<br />
kolejek spalinowych (pracuje ich już 9), modernizacja<br />
systemu RCP, kupno odpylaczy,<br />
wentylatorów i urządzeń w zakładzie przeróbczym.<br />
W najbliższych latach kopalnia planuje<br />
również modernizację zakładu przeróbczego,<br />
tak aby uzyskać możliwość wzbogacania<br />
100 proc. wydobytego z dołu węgla,<br />
co pozwoli „Chwałowicom” sprostać coraz<br />
wyższym wymaganiom odbiorców.<br />
Wiele uwagi w swoim przemówieniu dyrektor<br />
Budziński poświęcił kwestiom bhp.<br />
Przypomniał, że pracownik „Chwałowic”<br />
Dawid Panic zwyciężył w tym roku w konkursie<br />
„Pracuję bezpiecznie”.<br />
Zarząd Kompanii Węglowej podczas obchodów<br />
Barbórki w KWK „Chwałowice”<br />
reprezentował wiceprezes Zbigniew Paprotny.<br />
WYRÓŻNIENI<br />
MEDAL ZŁOTY ZA DŁUGOLETNIĄ SŁUŻBĘ:<br />
Henryka Zniszczoł.<br />
MEDAL SREBRNY ZA DŁUGOLETNIĄ SŁUŻBĘ:<br />
Grzegorz Dubiel, Jarosław Olszowski,<br />
Jerzy Wieczorek, Mariusz Skrobol.<br />
(JC)<br />
GENERALNY DYREKTOR GÓRNICZY II STOPNIA:<br />
Marek Budziński.<br />
DYREKTOR GÓRNICZY II STOPNIA:<br />
Adam Otlik, Mieczysław Wojtyński.<br />
DYREKTOR GÓRNICZY III STOPNIA:<br />
Daniel Gojny, Zenon Grzenik.<br />
ODZNAKA ZASŁUŻONY DLA GÓRNICTWA RP:<br />
Henryk Barciok, Bronisław Drabiniok,<br />
Wiesław Gałązka, Wiesław Gruszczyński,<br />
Marian Hajduk, Piotr Huda,<br />
Andrzej Jagielski, Antoni Lipok, Tadeusz<br />
Matuszczyk, Urszula Miguła,<br />
Zbigniew Niezgócki, Arkadiusz Rompalski,<br />
Jarosław Rychter, Bogdan<br />
Stachoń, Grzegorz Strużek, Wiesław<br />
Szatka, Sławomir Szczepaniak.<br />
| 29
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Święto połączonych kopalń<br />
Tradycyjnie jak co roku górnicy kopalni „Knurów-Szczygłowice”<br />
uczestniczyli w mszy świętej, odprawionej w kościele pw. świętych<br />
Cyryla i Metodego w Knurowie<br />
Gościem górników kopalni „Knurów-Szczygłowice” była Krystyna Szumilas, minister edukacji narodowej<br />
Dzień wcześniej górnicy spotkali się<br />
na uroczystej akademii połączonej<br />
z obiadem jubilackim.<br />
W uroczystym obiedzie jubilackim wśród<br />
zaproszonych gości byli m.in. Krystyna<br />
Szumilas, minister edukacji narodowej,<br />
Michał Nieszporek, starosta powiatu gliwickiego,<br />
Adam Rams, prezydent Knurowa,<br />
księża okolicznych parafii. Zarząd Kompanii<br />
Węglowej reprezentował wiceprezes<br />
Marek Uszko.<br />
Podczas tegorocznych obchodów barbórkowych<br />
odznaczono 58 pracowników kopalni,<br />
w tym 28 Medalem za Długoletnią Służbę,<br />
nadanym przez prezydenta RP. Odznaczenia<br />
Zasłużony dla Górnictwa RP, nadane<br />
Stopień Generalnego Honorowego Dyrektora Górniczego przyznano księdzu proboszczowi<br />
Andrzejowi Wieczorkowi z parafii świętych Cyryla i Metodego. Na zdjęciu: w towarzystwie<br />
Aleksandra Wardasa, dyrektora kopalni „Knurów-Szczygłowice”, oraz Marka Uszko, wiceprezesa<br />
zarządu Kompanii Węglowej SA<br />
przez ministra gospodarki, otrzymało<br />
30 pracowników.<br />
Ponadto 26 ratowników otrzymało odznaczenie<br />
Zasłużony Ratownik Górniczy, nadane<br />
przez prezesa CSRG.<br />
Nadawane przez ministra gospodarki stopnie<br />
dyrektora górniczego otrzymało 13<br />
osób, a stopień Generalnego Honorowego<br />
Dyrektora Górniczego przyznano księdzu<br />
proboszczowi Andrzejowi Wieczorkowi<br />
z parafii świętych Cyryla i Metodego.<br />
Joanna Strzelec-Łobodzińska, prezes zarządu<br />
KW SA, przyznała w sumie 487 stopni<br />
górniczych. Honorową szpadą górniczą<br />
uhonorowano 97 pracowników.<br />
Podczas akademii grała orkiestra pod dyrekcją<br />
Mariusza Kowalczyka. Gościnnie<br />
wystąpili soliści: Marta Kozak, Martyna<br />
Wolsztyńska, Marta Pagacz, Sylwia Lipka,<br />
Adam Sobierajski. Wystąpił także zespół<br />
mażoretek „Zygzak” z Miejskiego Ośrodka<br />
Kultury w Czerwionce-Leszczynach pod<br />
kierunkiem Katarzyny Grzegorzek.<br />
Tekst i zdjęcia: Stefan Rusinowski<br />
30 |
Przemarsz z kopalni ulicami miasta orkiestry, pocztów sztandarowych i zaproszonych gości. Fot. Agnieszka Krzyżanowska<br />
Dobry rok<br />
Msza święta w intencji górników, odprawiona w rudzkim kościele pw. świętego<br />
Wawrzyńca, była głównym elementem obchodów barbórkowych w kopalni „Pokój”<br />
Poczty sztandarowe, orkiestra górnicza,<br />
kierownictwo kopalni i zaproszeni goście,<br />
wśród nich Grażyna Dziedzic,<br />
prezydent Rudy Śląskiej, przeszli z kopalni<br />
do kościoła w uroczystym pochodzie.<br />
Po mszy odbyła się uroczysta akademia<br />
połączona z obiadem, w trakcie której wręczono<br />
odznaczenia i wyróżnienia górnicze.<br />
Zarząd Kompanii Węglowej reprezentował<br />
wiceprezes Zbigniew Paprotny.<br />
– Rok 2012 ocenić należy jako dobry dla naszej<br />
kopalni – powiedział podczas akademii<br />
Dariusz Rębielak, dyrektor kopalni „Pokój”.<br />
– Zrealizujemy z niewielką nadwyżką plan<br />
wydobycia oraz parametry jakościowe. Pomimo<br />
napotkanych zaburzeń geologicznych<br />
przy robotach badawczych w pokładzie 416,<br />
a tym samym niezrealizowanego pełnego<br />
zakresu robót przygotowawczych, odtworzymy<br />
na bieżąco front wydobywczy i będzie<br />
on niezagrożony w roku 2013.<br />
Przeżywamy okres kryzysu gospodarczego,<br />
objawiający się mniejszą niż planowano<br />
wielkością sprzedaży. Regułą dekoniunktury<br />
na węgiel jest to, że na rynku poszukiwany<br />
jest węgiel o wyższych parametrach<br />
jakościowych. Wychodząc naprzeciw tym<br />
potrzebom, zmieniliśmy układ frontów wydobywczych<br />
w 2013 roku w taki sposób, aby na powierzchnię, korzyści z istnienia gór-<br />
– Myślę, że mimo negatywnych skutków<br />
wartość opałowa miałów surowych nie była nictwa są wielokrotnie większe. Cieszę się,<br />
niższa niż 22 tysiące kilodżuli na kilogram. że w pełni rozumieją to władze samorządowe<br />
miasta, z panią prezydent Grażyną<br />
Dyrektor Rębielak podkreślił, że kopalnia<br />
„Pokój” jest nierozerwalnie związana<br />
z miejscem, gdzie funkcjonuje. Miasto postrzegane są jako wzorowe, za co chciał-<br />
Dziedzic na czele. Relacje pomiędzy nami<br />
Ruda Śląska posiada miano miasta górniczego,<br />
co przez kilkaset lat dawało powód Rębielak.<br />
bym podziękować – stwierdził dyrektor<br />
do dumy i bodziec do rozkwitu.<br />
(JC)<br />
Górnicza msza w kościele pw. świętego Wawrzyńca. Fot. Jan Czypionka<br />
| 31
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Po akademii wszyscy udali się do Domu Sportu w Radlinie na uroczysty obiad barbórkowy. Zdjęcia: Rafał Jastrzębski<br />
Pamiętają o tragicznych<br />
wydarzeniach<br />
W przeddzień górniczego święta, 3 grudnia bieżącego roku, w Miejskim<br />
Ośrodku Kultury w Radlinie załoga kopalni „Marcel” spotkała się<br />
na uroczystej akademii barbórkowej<br />
We wtorek, 4 grudnia, w okolicznych<br />
parafiach rankiem odprawione<br />
zostały uroczyste msze<br />
święte w intencji górników i ich rodzin,<br />
emerytów i rencistów kopalni „Marcel”. Po<br />
mszach górnicy spotkali się z kierownictwem<br />
kopalni na tradycyjnym poczęstunku.<br />
Akademię barbórkową zaszczyciło swoją<br />
obecnością wielu zacnych gości. Załoga<br />
kopalni „Marcel” gościła na niej Ewę<br />
Malek-Piotrowską, wiceprezes zarządu<br />
Kompanii Węglowej, posłów na Sejm RP<br />
Henryka Siedlaczka, Ryszarda Zawadzkiego<br />
i Krzysztofa Gadowskiego, eurodeputowanego<br />
Bogdana Marcinkiewicza, księży<br />
okolicznych parafii, władze samorządowe,<br />
32 |<br />
przedstawicieli nauki i firm, zakładów<br />
i instytucji współpracujących z kopalnią.<br />
Wśród zaproszonych gości obecni byli także<br />
emerytowani dyrektorzy i naczelni inżynierowie<br />
kopalni „Marcel”.<br />
– Za nami trudny okres. Bez względu na<br />
wyniki osiągnięte przez kopalnię, z perspektywy<br />
czasu, po wielu latach zawsze będziemy<br />
pamiętać, że w 2012 roku w wyniku<br />
najsilniejszego w historii kopalni wstrząsu<br />
doszło do tąpnięcia. Zdarzenia, które nas<br />
dotknęły, odcisnęły się silnym piętnem na<br />
całej załodze kopalni – powiedział podczas<br />
akademii Adam Robakowski, dyrektor<br />
kopalni. – Odeszło z naszego grona na<br />
wieczną szychtę 2 wspaniałych kolegów<br />
w wyniku 2 zdarzeń, które są i będą dla nas<br />
i dla mnie osobiście zawsze bardzo bolesne,<br />
ale z całą mocą, kategorycznie stwierdzam,<br />
że kopalnia jest bezpieczna, a środki<br />
i nakłady na szeroko rozumiane sprawy<br />
bezpieczeństwa, praca osób kierownictwa<br />
oraz moja zawsze na pierwszym miejscu<br />
stawiają bezpieczeństwo naszych pracowników.<br />
Mijający rok był również dla „Marcela” bardzo<br />
trudny, jeżeli chodzi o realizację zadań<br />
nałożonych w PTE.<br />
– Dziś z podniesionym czołem możemy<br />
powiedzieć, że sprostaliśmy sytuacji, potrafiliśmy<br />
jako drużyna z dużym wyprzedzeniem<br />
podjąć skuteczne, jak się okazało,
przedsięwzięcia w celu zrealizowania stawianych<br />
przed nami zadań produkcyjnych.<br />
Dość powiedzieć, że prowadziliśmy i prowadzimy<br />
wydobycie na ścianach, które zostały<br />
wprowadzone dodatkami do planu ruchu na<br />
lata 2010–2012 – stwierdził dyrektor Robakowski.<br />
– Dzięki dobrej pracy całej załogi<br />
w 2012 roku, tak jak w latach poprzednich,<br />
zrealizujemy przyjęte w planie techniczno-<br />
-ekonomicznym zadania, dotyczące wydobycia,<br />
robót przygotowawczych, wydajności<br />
pracy, sprzedaży węgla, a wyniki te plasują<br />
nas w czołówce polskich kopalń. Za ten wysiłek<br />
i trud z tego miejsca przekazuję na ręce<br />
górników, ślusarzy, elektryków oraz osób<br />
dozoru słowa podziękowania.<br />
Dyrektor podkreślił także wagę inwestycji<br />
dla przyszłości kopalni. Największe<br />
zadania inwestycyjne w „Marcelu” w roku<br />
2012 to rozpoczęcie drążenia chodnika<br />
głównego w pokładzie 505 w warstwie górnej,<br />
w ramach inwestycji początkowych;<br />
uruchomienie klimatyzacji grupowej w pokładzie<br />
712; rozpoczęcie modernizacji stacji<br />
odmetanowania w części marklowickiej;<br />
ukończenie modernizacji węzła klasyfikacji<br />
wstępnej w systemie A i B w Zakładzie<br />
Przeróbki Mechanicznej Węgla; rozpoczęcie<br />
budowy przepompowni wód w rejonie<br />
Doliny Wilczka w Marklowicach; zakup<br />
sekcji do ścian w pokładzie 712; zakup<br />
3 nowoczesnych przenośników taśmowych<br />
oraz kupno 2 lokomotyw dołowych spalinowych.<br />
Akademia była także okazją do uhonorowania<br />
Leszka Materzoka, sztygara zmianowego<br />
oddziału wydobywczego G-1, który<br />
w sytuacji kryzysowej, podczas tąpnięcia<br />
w dniu 8 marca br., wykazał się najlepszymi<br />
cechami górnika. Dyrektor kopalni,<br />
wręczając mu w dowód uznania honorowy<br />
dyplom i upominek, powiedział: – W sytuacji<br />
zagrożenia swoich kolegów nie uległ<br />
panice, lecz wykazał się opanowaniem,<br />
rozwagą, a wręcz bohaterstwem. Jego postawa<br />
może być przykładem dla wszystkich<br />
pracujących w kopalni, zarówno pod ziemią,<br />
jak i na powierzchni. Okolicznościowy<br />
dyplom i upominek wręczone zostały także<br />
Bogdanowi Mazurkiewiczowi, pracownikowi<br />
oddziału MMUD3, który w finale<br />
konkursu „Pracuję bezpiecznie”, zorganizowanego<br />
przez Kompanię Węglową, zajął<br />
trzecie miejsce.<br />
Tradycyjnie podczas akademii z programem<br />
artystycznym, specjalnie przygotowanym<br />
dla górników, wystąpiły przedszkolaki<br />
z Biertułtów, których występ wzbudził<br />
duży aplauz sali, podobnie jak taniec w wykonaniu<br />
grupy dzieci niepełnosprawnych<br />
ze Stowarzyszenia „Radlińska Przystań”.<br />
Po akademii wszyscy jej uczestnicy udali<br />
się do Domu Sportu w Radlinie na uroczysty<br />
obiad barbórkowy.<br />
Piotr Górecki<br />
WYRÓŻNIENI I ODZNACZENI<br />
Za długoletnią i wyróżniającą się pracę w górnictwie węglowym<br />
prezydent RP nadał Medal Złoty za Długoletnią Służbę<br />
Piotrowi Hlubkowi i Leonowi Topolowi. Medal Srebrny<br />
za Długoletnią Służbę otrzymali: Adam Siedlaczek, Jacek<br />
Kowalczuk, Adam Kozubek, Dariusz Krakowczyk.<br />
Za długoletnią i wyróżniającą się pracę w górnictwie węglowym<br />
minister gospodarki nadał odznakę Zasłużony dla<br />
Górnictwa RP: Zdzisławowi Bażanowi, Ryszardowi Kłosowi,<br />
Zbigniewowi Lorencowi, Zenonowi Majznerowi, Janowi<br />
Rusowi, Adamowi Sikorze, Tadeuszowi Skabie, Andrzejowi<br />
Styrnolowi, Wilhelmowi Szulcowi.<br />
Minister gospodarki nadał stopnie: dyrektora górniczego<br />
I stopnia Andrzejowi Kuziakowi, dyrektora górniczego<br />
II stopnia – Piotrowi Francuzowi, Ireneuszowi Helioszowi,<br />
Adamowi Krystowi, Janowi Polnikowi; dyrektora górniczego<br />
III stopnia – Michałowi Domagalskiemu i Grzegorzowi<br />
Gwoździkowi.<br />
Za długoletnią i wyróżniającą się pracę w kopalni „Marcel”<br />
symboliczną lampkę górniczą otrzymali: Wiesława Rimpler,<br />
Bogdan Bajer, Czesław Bolik, Adam Brzezina, Rajmund Budzyński,<br />
Jarosław Burda, Adam Czerny, Tomasz Firut, Andrzej<br />
Gabrielczyk, Wojciech Grabowski, Andrzej Groborz,<br />
Piotr Górecki, Krystian Grzegoszczyk, Daniela Duda, Bogusław<br />
Gulc, Zbigniew Janocha, Sylwester Jaskólski, Mariusz<br />
Kleban, Bogdan Krebs, Winicjusz Mazurek, Stanisław Pałasz,<br />
Zbigniew Papok, Mieczysław Parszewski, Andrzej Płaczek,<br />
Adam Przewłocki, Mirosław Sosna, Urszula Zieleźny,<br />
Alicja Zaremba, Tadeusz Strączek, Zbigniew Strączek, Marian<br />
Steciuk, Hubert Stukator, Tadeusz Szeliga, Piotr Szostek,<br />
Krzysztof Tkocz, Jan Urbański, Władysław Wasiak,<br />
Stanisław Wróbel.<br />
W dowód podziękowania i uznania dyrektor kopalni wręczył<br />
symboliczne lampki górnicze księdzu prałatowi Alfredowi<br />
Wloce oraz kapelmistrzowi orkiestry dętej Franciszkowi Magierze.<br />
Kilka dni przed akademią symboliczna lampa górnicza<br />
wręczona została Pawłowi Trelenbergowi, emerytowanemu<br />
naczelnemu inżynierowi kopalni „Marcel”.<br />
Honorowe szpady górnicze otrzymali: Mariusz Cieciera,<br />
Eugeniusz Czaja, Paweł Czajkowski, Damian Dzierżęga,<br />
Dariusz Dzierżęga, Zbigniew Diduch, Janusz Elias, Jarosław<br />
Gadula, Jarosław Henek, Tomasz Herok, Arkadiusz Kochanek,<br />
Mariusz Kolorz, Krzysztof Kruszyński, Wiesław Lenczyk, Sławomir<br />
Łasiewicki, Hubert Majlinger, Piotr Mędrala, Leszek Paszenda,<br />
Eugeniusz Pyszny, Leopold Rok, Marek Sitarz, Adam<br />
Studziński, Jacek Sylwesiuk, Arkadiusz Wajs, Tadeusz Żurek.<br />
W uznaniu zasług Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego<br />
przyznała Odznakę Honorową Zasłużony Ratownik Górniczy<br />
Arkadiuszowi Łubikowi i Leopoldowi Rokowi. Złoty Medal<br />
Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego otrzymali Dariusz<br />
Dzierżęga i Tadeusz Skupień.<br />
Na zakończenie części oficjalnej uroczystości przedstawicielom<br />
Koła SITG przy byłej KWK „1 Maja” przekazano sztandar<br />
tej kopalni, który znajdzie swoje honorowe miejsce w kościele<br />
pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Wodzisławiu Śląskim-Wilchwach.<br />
| 33
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Żywiołowy występ Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego wzbudził aplauz górniczej publiczności<br />
W patriotycznym klimacie<br />
Uroczysta akademia barbórkowa i spotkanie z jubilatami zainaugurowały<br />
obchody górniczego święta w kopalni „Bolesław Śmiały”<br />
Wakademii wzięli udział Klemens<br />
Ścierski, wiceprzewodniczący<br />
rady nadzorczej Kompanii Węglowej<br />
SA, Krzysztof Brejdak, wiceprezes<br />
zarządu KW SA, oraz przedstawiciele władz<br />
samorządowych.<br />
Sejmik województwa śląskiego wyróżnił kopalnię<br />
„Bolesław Śmiały” Złotą Honorową<br />
Odznaką za Zasługi dla Województwa Śląskiego.<br />
Odznaki Srebrne otrzymali Bernard<br />
Bugla, dyrektor kopalni, i Krzysztof Janik,<br />
zastępca dyrektora ds. pracy.<br />
W kościele pw. Jana Chrzciciela w Łaziskach<br />
Górnych została odprawiona msza<br />
święta w intencji górników kopalni.<br />
Dyrekcja kopalni zadbała o stronę<br />
artystyczną obchodów, organizując dla<br />
górników niecodzienny koncert. W Domu<br />
Kultury w Łaziskach wystąpił Reprezentacyjny<br />
Zespół Artystyczny Wojska Polskiego,<br />
który w swym repertuarze ma<br />
wiele pieśni patriotycznych. Żywiołowy<br />
występ wzbudził aplauz górniczej publiczności.<br />
Tegoroczna akademia barbórkowa<br />
górników kopalni „Bolesław Śmiały”<br />
odbyła się w hali sportowej MOSiR<br />
w Łaziskach Górnych<br />
34 |<br />
WYRÓŻNIENI<br />
ZŁOTY KRZYŻ ZASŁUGI OTRZYMAŁ:<br />
Krzysztof Janik.<br />
MEDALEM ZŁOTYM ZA DŁUGOLETNIĄ SŁUŻBĘ<br />
ODZNACZENI ZOSTALI:<br />
Kazimierz Biegajło, Marian Biegański,<br />
Grzegorz Bojdoł, Andrzej Bula, Franciszek<br />
Czylok, Krzysztof Furgoł, Lech<br />
Molisak, Grzegorz Nowok, Beata Pudełko,<br />
Eugenia Rutkowska, Tadeusz Rygulski,<br />
Dariusz Ryguła, Emil Widuch, Józef<br />
Zimnol, Andrzej Botor, Janina Brychcy,<br />
Elżbieta Bugiel, Lilia Cieślar, Jan Eichner,<br />
Henryk Fajkus, Małgorzata Filip, Maria<br />
Gasz, Bożena Goc, Ireneusz Grzegorski,<br />
Barbara Kisielewicz, Wojciech Klammer,<br />
Lidia Kopiec-Florek, Andrzej Mendera,<br />
Wiesława Migdałek, Joanna Mrzyk-<br />
-Szombara, Renata Olsza, Helena Pająk,<br />
Stanisław Swadźba, Roman Sznerch,<br />
Henryk Szojda, Janusz Szroborz, Danuta<br />
Ulczok, Krystyna Wróbel.<br />
MEDALEM SREBRNYM ZA DŁUGOLETNIĄ<br />
SŁUŻBĘ ODZNACZENI ZOSTALI:<br />
Adam Celler, Jan Chronowski, Grzegorz<br />
Conrad, Marek Figura, Mieczysław<br />
Hodera, Marek Jastrzębski, Henryk Konsek,<br />
Piotr Kostka, Jacek Krawczyk, Bogusław<br />
Koziara, Janusz Pająk, Ewelina<br />
Plinta, Marek Porwoł, Dariusz Radwański,<br />
Bernadeta Rutkowska, Marek Rzepa,<br />
Katarzyna Słomiany, Katarzyna Szulc,<br />
Mirosław Śledź, Adam Tereszkiewicz,<br />
Dariusz Wiener, Joanna Antys, Grzegorz<br />
Czechowicz, Mirosław Franke, Janusz<br />
Porwolik, Krzysztof Sajdok, Krzysztof<br />
Walus, Janusz Wendlocha.<br />
MEDALEM BRĄZOWYM ZA DŁUGOLETNIĄ<br />
SŁUŻBĘ ODZNACZENI ZOSTALI:<br />
Patrycja Henslok-Kraczla, Marian Mendecki,<br />
Piotr Płaza, Joanna Fojcik, Sebastian<br />
Piskuła.
Starosta uhonorował górników<br />
W środę, 28 listopada, mieszkańcy Wodzisławia Śląskiego i okolic<br />
obserwowali coraz rzadszy w ostatnich latach przemarsz górniczej<br />
orkiestry dętej ulicami miasta<br />
Wszystko to za sprawą uroczystości<br />
barbórkowych, które zainaugurowano<br />
w powiecie wodzisławskim.<br />
Na zaproszenie starosty<br />
wodzisławskiego Tadeusza Skatuły wzięło<br />
w nich udział m.in. kilkuset uczniów szkół<br />
górniczych z Wodzisławia Śląskiego i Radlina,<br />
reprezentanci środowisk górniczych,<br />
wśród nich m.in. wiceprezes Kompanii Węglowej<br />
SA, a zarazem szef Związku Pracodawców<br />
Górnictwa Węgla Kamiennego Piotr<br />
Rykala, władze kopalń ziem wodzisławskiej<br />
i rybnickiej, poseł Ryszard Zawadzki, reprezentujący<br />
wojewodę Zygmunta Łukaszczyka<br />
wicekurator oświaty Tadeusz Żesławski,<br />
a także samorządowcy.<br />
Uroczystości rozpoczęto tradycyjnie mszą<br />
świętą w intencji górników oraz młodych<br />
adeptów tego zawodu, którą odprawiono<br />
w kościele pw. Wniebowzięcia NMP. Później<br />
powiatowa Barbórka przeniosła się do<br />
Wodzisławskiego Centrum Kultury, gdzie<br />
odbył się m.in. tradycyjny skok przez skórę<br />
oraz obrzęd pasowania młodych górników.<br />
Dokonał go starosta Tadeusz Skatuła. Z kolei<br />
Piotr Rykala wręczył tzw. młodym lisom<br />
symboliczne gwarancje pracy w kopalniach<br />
Kompanii Węglowej SA.<br />
Władze powiatu podziękowały też wszystkim<br />
osobom zasłużonym dla reaktywacji<br />
szkolnictwa górniczego w powiecie wodzisławskim,<br />
który dokonał tego jako pierwszy<br />
samorząd na Śląsku i który jako pierwszy<br />
rozpoczął trwającą do dzisiaj współpracę<br />
z Kompanią Węglową. Symboliczne podziękowania<br />
odebrali zatem obaj starostowie<br />
poprzednich kadencji: Jan Materzok i Jerzy<br />
Rosół oraz wiceprezes Kompanii Piotr Rykala<br />
i dyrektorzy kopalń „Chwałowice”, „Jankowice”,<br />
„Marcel” i „Rydułtowy-Anna”.<br />
W okolicznościowym przemówieniu starosta<br />
Skatuła podkreślał wielkie znaczenie górniczego<br />
święta.<br />
– Barbórka to dogodna sposobność do refleksji<br />
nad kondycją współczesnego górnictwa<br />
i jego przyszłością. Branży tej potrzebne są<br />
nie tylko nowe techniki i technologie eksploatacji<br />
złóż, ale przede wszystkim bezpieczne<br />
dla ludzi warunki pracy. Dlatego tak istotna<br />
W przededniu Barbórki ulicami miasta maszerowała orkiestra dęta<br />
jest dobrze przygotowana i wysoko wykwalifikowana<br />
kadra górnicza, która winna sprostać<br />
wymogom nowoczesnej technologii.<br />
Jest więc wyzwaniem dla nas wszystkich<br />
odpowiednio przygotować młodzież do tego<br />
trudnego i niebezpiecznego zawodu – mówił<br />
starosta. Zaapelował też do uczniów, aby nie<br />
odrzucali górniczych tradycji i nie ulegali<br />
stereotypom. – Bądźcie z siebie dumni i wysoko<br />
noście głowy, bo nowoczesny górnik to<br />
nie tylko człowiek sprawny i silny, ale przede<br />
wszystkim wszechstronnie wykształcony.<br />
Współcześnie bowiem wydobywa się czarne<br />
złoto przede wszystkim dzięki znajomości<br />
praw natury i specjalistycznej wiedzy w zakresie<br />
bezpiecznego pokonywania zagrożeń.<br />
Z kolei Piotr Rykala przypomniał, że Kompania<br />
Węglowa jest największą firmą górniczą<br />
w Polsce i Unii Europejskiej, a kopalnie<br />
ziem wodzisławskiej i rybnickiej należą<br />
do kompanijnej ekstraklasy. – Podejmując<br />
pracę w tych 4 kopalniach to tak, jakbyście<br />
wsiadali do wagonu pierwszej klasy – mówił<br />
do młodzieży, komplementując obecnych na<br />
sali swoich podwładnych.<br />
Uroczystości zakończył program artystyczny<br />
w wykonaniu zespołu „Vladislavia” i żeńskiego<br />
zespołu tanecznego „Sukces” z Rydułtów.<br />
(WR)<br />
POWIAT WODZISŁAWSKI<br />
Był pierwszym samorządem w województwie<br />
śląskim, w którym reaktywowano<br />
kształcenie w zawodach górniczych.<br />
W powiecie – także jako pierwszym w regionie<br />
– doprowadzono też do podpisania<br />
z zarządem Kompanii Węglowej SA porozumienia,<br />
na mocy którego absolwenci<br />
technikum, wchodzącego w skład Zespołu<br />
Szkół Zawodowych w Wodzisławiu Śląskim,<br />
uzyskali gwarancje pracy. To wydarzenie<br />
miało miejsce w czerwcu 2004 r. Dzięki<br />
kolejnym porozumieniom gwarancje pracy<br />
uzyskali także uczniowie Zasadniczej Szkoły<br />
Zawodowej w Radlinie. W ostatnim porozumieniu,<br />
podpisanym 14 maja, nie tylko<br />
podtrzymano dotychczasowe ustalenia, ale<br />
gwarancjami zatrudnienia objęto również<br />
absolwentów technikum, kształcących się<br />
w zawodzie mechatronika. Ponadto władze<br />
Kompanii na wniosek starosty Tadeusza<br />
Skatuły prolongowały gwarancje zatrudnienia<br />
dla najlepszych absolwentów techników,<br />
rozpoczynających studia wyższe na kierunkach<br />
górniczych. Przewidziały też nagrody<br />
dla najlepszych uczniów.<br />
Do tej pory gwarancje pracy w kopalniach<br />
KW SA otrzymało 1769 uczniów szkół ponadgimnazjalnych<br />
powiatu wodzisławskiego,<br />
z czego w samym tylko roku szkolnym<br />
2012/13 aż 453. Do tej pory w kopalniach<br />
Kompanii zatrudnionych zostało ponad 800<br />
absolwentów ZSZ w Wodzisławiu Śl. i ZSP<br />
im. Sejmu Śląskiego w Radlinie.<br />
| 35
B A R B Ó R K A 2 0 1 2<br />
Tort jubileuszowy pokroił Jerzy Skrzypczyk, zastępca dyrektora Zakładu Zagospodarowania Mienia<br />
Jubileuszowa Barbórka<br />
Zakład Zagospodarowania Mienia ma już 15 lat. Rozpoczął swoją działalność<br />
1 stycznia 1997 roku w strukturach Nadwiślańskiej Spółki Węglowej pod<br />
nazwą Agencja Mienia<br />
Następnie nazwa Zakładu została<br />
zmieniona na Zakład Remontowo-<br />
-Budowlany i Zagospodarowania<br />
Mienia, a potem na Zakład Zagospodarowania<br />
Mienia.<br />
Obecnie ZZM jest specjalistyczną jednostką<br />
organizacyjną Kompanii Węglowej SA,<br />
która zajmuje się zagospodarowaniem nieprodukcyjnych<br />
składników majątkowych<br />
KW SA poprzez oddanie w dzierżawę lub<br />
najem składników majątkowych, bieżące<br />
zarządzanie składnikami majątkowymi,<br />
zbycie składników majątkowych, aport<br />
składników majątkowych do innych podmiotów<br />
gospodarczych.<br />
Zakład realizuje także zadania w zakresie<br />
usuwania skutków poeksploatacyjnych po<br />
kopalniach zlikwidowanych (szkody górnicze<br />
w obiektach, rekultywacja terenów, pompowanie<br />
wód). Obsługuje emerytów i rencistów<br />
po kopalniach zlikwidowanych w zakresie rent<br />
wyrównawczych, węgla deputatowego, Zakładowego<br />
Funduszu Świadczeń Socjalnych.<br />
ZZM przejął i zabezpieczył zasoby archiwalne<br />
po zlikwidowanych kopalniach i zakładach<br />
oraz byłych spółkach węglowych. W tym celu<br />
utworzono Centralne Archiwum Kompanii<br />
Węglowej SA, o którym pisaliśmy szerzej w poprzednim<br />
numerze naszego miesięcznika.<br />
Uroczysta Barbórka ZZM odbyła się w „Dworku<br />
pod Jemiołą” w Ćwiklicach. W trakcie<br />
spotkania wręczono stopnie górnicze, odznaczenia<br />
resortowe, dyplomy dla jubilatów,<br />
upominki dla długoletnich pracowników.<br />
Po uroczystym obiedzie, w części artystycznej<br />
wystąpił znany tenor Kazimierz Kowalski.<br />
Atrakcją wieczoru był również program<br />
kabaretu „Chopcy z Łazisk”.<br />
(JB)<br />
36 |
Damian Jonak – niepokonany<br />
Po 10 rundach emocjonującego pojedynku Damian Jonak pokonał na punkty<br />
w walce wagi junior średniej pochodzącego z Ghany Jacksona Osei Bonsu<br />
Sędziowie punktowali: 99:91, 98:90,<br />
99:91. To było 35. zwycięstwo w karierze<br />
naszego mistrza. – Nastawiałem<br />
się na wojnę i taką wojnę zobaczyli kibice<br />
– mówił Jonak, który 2 razy posłał rywala na<br />
deski.<br />
Walka w katowickim Spodku od początku<br />
toczyła się w szybkim tempie. Jonak przeważał,<br />
ale Bonsu starał się jak najczęściej odpowiadać<br />
na ciosy Polaka. W drugiej rundzie<br />
padł na deski, jednak wstał i kontynuował<br />
walkę. Upadł ponownie w piątym starciu,<br />
znów po lewym prostym.<br />
W przyszłym roku Jonak może stanąć przed<br />
pierwszą w karierze szansą na zdobycie pasa<br />
mistrzowskiego jednej z prestiżowych federacji.<br />
Jest on obecnie sklasyfikowany na<br />
drugim miejscu w rankingu federacji WBA<br />
w wadze super półśredniej.<br />
Damian Jonak zadedykował swoje zwycięstwo<br />
górnikom, którzy kilka dni temu obchodzili<br />
swoje święto. Nasz bokser został<br />
uhonorowany Pucharem Prezes Kompanii<br />
Węglowej SA, który zmęczonemu, lecz<br />
szczęśliwemu zwycięzcy wręczyła Joanna<br />
Strzelec-Łobodzińska.<br />
Nasz bokser został uhonorowany<br />
Pucharem Prezes Kompanii Węglowej SA, który<br />
zmęczonemu, lecz szczęśliwemu zwycięzcy<br />
wręczyła Joanna Strzelec-Łobodzińska<br />
Jonak dwukrotnie posłał swojego przeciwnika na deski. Zdjęcia: Łukasz Klementowski<br />
| 37
W Y D A R Z E N I A<br />
Montaż ostatniego przęsła pomostu. Fot. Mirosław Tompalski<br />
Powrót do normalności<br />
W nocy z 18 na 19 lutego 2012 roku ogień, zaprószony przez nieostrożnych<br />
spawaczy, zniszczył pomost transportujący węgiel z szybu V do stacji<br />
przesypowej w kopalni „Bielszowice”<br />
Po 9 miesiącach prowizorycznej organizacji<br />
transportu, w ostatnich<br />
dniach listopada uruchomiono odbudowany<br />
pomost.<br />
Budowa przebiegała w błyskawicznym tempie,<br />
ale stawką było dalsze sprawne funkcjonowanie<br />
kopalni. Stan tymczasowy,<br />
polegający na przewożeniu urobku 30-tonowymi<br />
ciężarówkami, nie był z pewnością<br />
optymalny i dawał się kopalni we znaki.<br />
Koszt budowy nowego mostu przenośnikowego,<br />
który jest w stanie przetransportować<br />
do 12 tys. t urobku na dobę, sięgnie<br />
około 8 mln zł. Kopalnia otrzymała nowoczesną<br />
konstrukcję, w której pomieszczono<br />
2 niezależne tory taśmy przenośnikowej,<br />
działające alternatywnie. Pomost<br />
wyposażony jest w automatyczne zraszacze<br />
chłodzące urobek, które włączą się samoczynnie,<br />
kiedy temperatura przekroczy<br />
57 stopni Celsjusza. Na końcu taśmociągu<br />
przewidziano kurtyny wodne stanowiące<br />
Tak wyglądał pomost na drugi dzień po fatalnym pożarze…<br />
Fot. Maciej Dorosiński – „Trybuna Górnicza”<br />
38 |
dodatkowe zabezpieczenie przeciwpożarowe.<br />
Konstrukcja stalowa mostu waży około<br />
250 t, każda podpora w granicach 8-10 t,<br />
a 41-metrowe przęsło – 35 t.<br />
Konstruktorzy zwrócili również uwagę na<br />
ograniczenie hałasu, aby po uruchomieniu<br />
nowego pomostu był on mniej uciążliwy<br />
dla mieszkańców okolicznych domów.<br />
– To fakt, że teraz mamy o wiele bardziej<br />
bezpieczną i wydajną możliwość transportu<br />
urobku niż przed katastrofą, ale nie<br />
chciałbym tych dni przeżywać od początku,<br />
kiedy byt kopalni był poważnie zagrożony<br />
– podsumowuje Waldemar Dudek,<br />
kierownik Działu Przeróbki Mechanicznej<br />
Węgla kopalni „Bielszowice”.<br />
Piotr Wałach, dyrektor kopalni, także jest<br />
daleki od fetowania zakończenia prac przy<br />
taśmociągu. – Po prostu wracamy do normalności<br />
i tyle – mówi skromnie, choć ma,<br />
rzecz jasna, satysfakcję, że prowizorkę<br />
udało się zakończyć tuż przed Barbórką.<br />
Jan Czypionka<br />
Waldemar Dudek, kierownik Działu Przeróbki<br />
Mechanicznej Węgla kopalni „Bielszowice”,<br />
wskazuje na automatyczne zraszacze<br />
chłodzące urobek. Fot. Jan Czypionka<br />
Urobek jest już transportowany jedną nitką taśmociągu… Fot. Jan Czypionka<br />
| 39
L U D Z I E I M I E J S C A<br />
Malarskie arcydzieła dla<br />
górniczych oczu<br />
Obecne w każdej kopalni wizerunki świętej Barbary, znane każdemu<br />
pracownikowi rzeźby i obrazy w większości powstały około 1980 roku<br />
W<br />
niewielu kopalniach, m.in.<br />
„Bielszowicach”, „Makoszowach”,<br />
„Chwałowicach”, „Knurowie”<br />
czy „Rydułtowach”, znajdują się<br />
obiekty pochodzące z początku ich funkcjonowania.<br />
I tylko w niewielkim stopniu<br />
pozwalają one na wyobrażenie sobie skali<br />
obecności malarstwa i rzeźby wysokiej klasy<br />
artystycznej, dostępnej wyłącznie dla<br />
oczu górników, codziennie przechodzących<br />
przez cechownie.<br />
Większość obrazów i rzeźb, zamawianych<br />
i kupowanych przez właścicieli lub dyrekcje<br />
kopalń, powstała w okresie między zakończeniem<br />
Kulturkampfu a wybuchem<br />
wojny światowej. Ożywienie życia chrześcijańskiego,<br />
a przede wszystkich katolickiego<br />
budownictwa kościelnego, które<br />
zaistniało dzięki temu, spowodowało także<br />
rozkwit sztuki kościelnej. Powstające wówczas<br />
obiekty sztuki identyfikowanej z katolicką<br />
świątynią na dobre zagościły także<br />
w cechowniach, gdyż właściciele i dyrekcje<br />
zamawiali je u tych samych artystów.<br />
Działalność fundacyjna właścicieli zakładów<br />
przemysłowych nie ograniczała się<br />
wyłącznie do finansowania kopalń i hut.<br />
Dzięki wsparciu organizacyjnemu, ale<br />
przede wszystkim finansowemu Tiele-<br />
-Wincklerów, Schaffgotschów czy Friedricha<br />
Grundmanna już po 1850 r. powstały<br />
kościoły w Miechowicach, Goduli i Katowicach.<br />
Współpraca „przemysłowo-kościelna”<br />
funkcjonowała sprawnie do 1941 r.,<br />
tworząc stabilne lokalne wspólnoty. Przemysłowcy<br />
zdawali sobie sprawę, że zwarta<br />
grupa zawodowa górników tworzyła się nie<br />
Po likwidacji kopalni „Wawel” rzeźbę<br />
spotkała jednakże niegodziwość w postaci<br />
jarmarcznej polichromii. Dobrze, że Hans<br />
von Pöllnitz, dobierający do cechowni wzory<br />
stiuków i odcienie, w które pomieszczenie<br />
miało zostać pomalowane, nie może tego<br />
zobaczyć…<br />
40 |
tylko w trakcie pracy, ale także podczas<br />
modlitwy. Dlatego umieszczali ołtarze<br />
w cechowniach i nie szczędzili ani funduszy,<br />
ani wysiłków.<br />
W latach 1871–1873 hrabiowie von Schaffgotsch<br />
fundowali budowę kościoła pw.<br />
Ścięcia św. Jana Chrzciciela w Goduli. Ołtarze<br />
oraz obrazy dla świątyni zamówiono<br />
w największej i najbardziej popularnej<br />
wytwórni sprzętów kościelnych – u Carla<br />
Buhla we Wrocławiu. Obrazy wykonał<br />
współpracujący z wrocławskim warsztatem<br />
Ferdinand Winter, jeden z najbardziej<br />
popularnych ówczesnych artystów, specjalizujący<br />
się w malarstwie religijnym.<br />
Jego obrazy, przedstawiające osoby boskie<br />
i święte, znajdowały się w kilkudziesięciu<br />
świątyniach całego Śląska. Dziesięć<br />
lat po wykonaniu przez niego malowideł<br />
– przedstawień Jana Chrzciciela, św. Józefa<br />
i św. Barbary dla świątyni, dyrekcja<br />
kopalni „Gothard” w Orzegowie zamówiła<br />
u niego obraz do cechowni. Winter wykonał<br />
przedstawienie św. Barbary, które, podobnie<br />
jak wszystkie jego dzieła, doskonale<br />
realizowało model ówczesnego malarstwa<br />
kościelnego w duchu nurtu zwanego nazarenizmem<br />
i mogło z powodzeniem znaleźć<br />
się w świątyni. Osobą współdecydującą<br />
była zapewne sama hrabina Johanna, gdyż<br />
działo się tak również w przypadkach innych<br />
fundacji, np. dla kościoła w Szombierkach<br />
czy cechowni kopalni „Gräfin<br />
Johanna”. W przypadku świątyni to hrabina<br />
osobiście dokonała wyboru wykonawczyni,<br />
malarki Anny-Marii Freiin von Oer,<br />
u której zamówiła obraz do ołtarza głównego.<br />
Hrabina von Schaffgotsch podjęła<br />
także decyzję w kwestii zamówienia obrazu<br />
do cechowni kopalni nazwanej jej imieniem.<br />
Dyrekcja kopalni w Bobrku w 1909 r.<br />
przeprowadziła rozeznanie w innych zakładach,<br />
m.in. kopalni „Ferdinand” i prawdopodobnie<br />
także kopalni „Preussen”.<br />
W obydwu zakładach na ołtarzach w cechowniach<br />
znajdowały się obrazy malarza<br />
i kopisty Augusta Wolffa. Po ukończeniu<br />
studiów malarskich pracował on dla hrabiego<br />
Adolfa Friedricha von Schacka, na<br />
którego zlecenie wykonał szereg kopii<br />
późnorenesansowych obrazów szkoły weneckiej.<br />
W istniejącej do dzisiaj kolekcji<br />
można zobaczyć obrazy według malowideł<br />
Tintoretta, Giorgione i Tycjana, wykonane<br />
m.in. przez Wolfa. Dzięki finansom<br />
swojego protektora malarz wyjeżdżał do<br />
Włoch i tam pracował, aż w 1870 r. osiadł<br />
w Wenecji, ożenił się, a jego syn, Ermanno<br />
Wolff-Ferrari, był znanym i popularnym<br />
kompozytorem m.in. oper komicznych.<br />
I właśnie u malarza zamieszkałego przy<br />
S. Trovaso 1332 dyrekcja kopalni „Gräfin<br />
Johanna” zamówiła obraz do cechowni.<br />
Na podstawie licznych propozycji Wolffa<br />
bezpośredniego wyboru obrazu dokonała<br />
sama hrabina, która zapłaciła zań 700<br />
marek. Po wpłaceniu 200 marek zaliczki<br />
artysta przystąpił do pracy i 17 września<br />
1909 r. obraz został dostarczony pocztą do<br />
pałacu w Szombierkach, skąd zabrano go<br />
do kopalni i umieszczono na ołtarzu, zamówionym<br />
już miesiąc wcześniej w Zakładzie<br />
Sztuki Kościelnej Mrowtza i Mayera<br />
w Żernikach. Jedyny istniejący kopalniany<br />
obraz Wolffa znajduje się obecnie w kopalni<br />
„Mysłowice”. Został on prawdopodobnie<br />
zakupiony przez dyrektora kopalni Otto<br />
Fritscha w 1901 r.<br />
Kolejnym, po Ferdinandzie Winterze i Auguście<br />
Wolffie, popularnym malarzem<br />
religijnym na Górnym Śląsku był Josef<br />
Fahnroth. Jego dorobek, równie liczny jak<br />
w przypadku Wintera, możemy oglądać dzisiaj<br />
m.in. w najbliższej okolicy w kościele<br />
pw. św. Krzyża w Siemianowicach oraz kościele<br />
pw. św. Franciszka z Asyżu w Zaborzu.<br />
Właśnie przy okazji tworzenia malowidła<br />
dla tego kościoła dyrekcja kopalni „Königin<br />
Wykonana po wielu perypetiach rzeźba<br />
z kopalni „Graf Franz”, która wskutek przekształceń<br />
zakładu w 1980 roku została ustawiona<br />
w cechowni kopalni „Wawel”, została<br />
potraktowana wówczas z ogromną niefrasobliwością.<br />
Szlachetny piaskowiec pomalowano<br />
przemysłową białą farbą olejną<br />
| 41
L U D Z I E I M I E J S C A<br />
Luise” zamówiła obraz św. Barbary dla cechowni<br />
Pola Wschodniego w Porembie. Nie<br />
zachowała się co prawda dokumentacja tej<br />
transakcji, ale wiadomo, że ksiądz Józef<br />
Szaffranek, proboszcz parafii bytomskiej,<br />
zapłacił Fahnrothowi standardową kwotę<br />
za wykonanie obrazu przedstawiającego św.<br />
Małgorzatę dla kościoła pod jej wezwaniem.<br />
Można więc przypuszczać, że obraz o identycznej<br />
stylistyce i podobnych parametrach<br />
kosztował tyle samo. Prawdopodobnie taką<br />
samą sumę zapłaciła malarzowi dyrekcja<br />
kopalni „Gottessegen”, dla której wykonał<br />
on obraz do cechowni. Obecnie obraz ten<br />
znajduje się w kościele pw. św. Pawła Apostoła<br />
w Nowym Bytomiu.<br />
Ciekawie przedstawia się historia powstania<br />
rzeźby dla cechowni kopalni „Graf<br />
Franz” w Rudzie. Architekt Ballestremów,<br />
odpowiedzialny za szereg prac budowlanych<br />
prowadzonych przez hrabiów, Hans<br />
von Pöllnitz, był m.in. autorem projektu<br />
tego kopalnianego budynku, wzniesionego<br />
w 1912 r. Dla klasycyzującej architektury,<br />
Jedyny istniejący kopalniany obraz Wolffa znajduje się obecnie w kopalni „Mysłowice”<br />
42 |
zdobionej we wnętrzu stiukami utrzymanymi<br />
w kolorze piaskowca, Pöllnitz przewidział<br />
wykonaną z tego samego materiału<br />
rzeźbę, przedstawiającą św. Barbarę.<br />
Dodatkowo planowano zamówienie rzeźby<br />
św. Mikołaja dla szybu „Nikolaus”. Na<br />
etapie projektu wnętrza Pöllnitz uwzględnił<br />
materiał oraz wysokość obiektów, gdyż<br />
zamówienia składane były na rzeźby z piaskowca:<br />
Barbarę wysokości 2,20 m, Mikołaja<br />
– 1,20 m. Miały one zostać umieszczone<br />
w zaprojektowanych przez niego niszach<br />
powyżej stołu ołtarzowego. Pierwszym<br />
artystą, do którego zgłosiła się dyrekcja<br />
dóbr hrabiego Ballestrema, był berliński<br />
rzeźbiarz Hugo Bürger. Dokonał on wyceny<br />
swojej pracy, niemniej uprzedził, że<br />
obecnie pracuje nad rzeźbami dla kościoła<br />
w Fürstenwalde. Rzeźbę większą wycenił<br />
na 1800 marek, a mniejszą na 950 marek,<br />
uprzedzając, że nie wykona ich w żądanym<br />
terminie. Pöllnitz podjął decyzję dalszych<br />
poszukiwań wykonawcy. Zwrócono się<br />
z pytaniem do największego i najsłynniejszego<br />
warsztatu kamieniarskiego we Wrocławiu<br />
– „Następcy R. Paussenbergera.<br />
Antonio Rossi, Michael & Schott”. 22 października<br />
1912 r. skierowano do nich zamówienie<br />
na wykonanie dwu rzeźb z piaskowca,<br />
na które Michael i Schott odpowiedzieli<br />
pozytywnie. Przewidywali wykonanie obu<br />
rzeźb z tego samego gatunku piaskowca<br />
o szarożółtawym odcieniu z kamieniołomów<br />
w Warthau (obecnie Warta Bolesławiecka).<br />
Figurę św. Barbary wycenili na<br />
1420 marek, proponując stylistykę barokową.<br />
W załączeniu przesłali szkic rzeźby,<br />
a także uzgodnili, że spośród atrybutów<br />
świętej zamieszczą tylko kielich i wieżę.<br />
Wykonawcy zapytali także, czy zleceniodawca<br />
chciałby zobaczyć próbki piaskowca,<br />
oraz zapewnili, że obiekty będą gotowe do<br />
15 marca. W listownej odpowiedzi kopalni<br />
dla zakładu wyrażono zgodę na wszystkie<br />
propozycje Michaela i Schotta, jednakże<br />
pojawiły się zastrzeżenia dotyczące stylistyki<br />
rzeźby. Popularność renesansowych<br />
kopii Wolffa spowodowała, że zamawiający<br />
wyrazili życzenie, aby rzeźba została wykonana<br />
„według obrazu z Wenecji”. Z powodu<br />
zastrzeżeń względem jakości szkicu,<br />
podobnie jak miało to miejsce w Bobrku,<br />
na zlecenie architekta dokonano oględzin<br />
cechowni kopalni „Donnersmarckhütte”,<br />
w której w 1907 r. także umieszczono<br />
rzeźbę. Być może dlatego, że znany jedynie<br />
z monogramu autor rzeźby z Mikulczyc pochodził<br />
z Wrocławia, 19 listopada 1912 r.<br />
zwrócono się z prośbą o wykonanie rzeźb<br />
do Theodora von Gosena. Realizował on<br />
już projekt na Górnym Śląsku, m.in. dla<br />
Donnersmarcków, i z pewnością wykonana<br />
przez niego rzeźba byłaby kolejnym arcydziełem,<br />
gdyby nie to, że profesor wrocławskiej<br />
Akademii był bardzo zaangażowany<br />
w realizację pomnika jeźdźca Lützowa<br />
w Sobótce i odmówił Ballestremom. W liście<br />
zawierającym odmowę polecał górnośląskiego<br />
rzeźbiarza Roberta Bednorza, do<br />
którego jednak Pöllnitz nie skierował zapytania<br />
o wykonanie rzeźb. W czasie gdy<br />
dyrekcja dóbr Ballestremów prowadziła<br />
korespondencję z von Gosenem, wrocławski<br />
warsztat kamieniarski w dalszym ciągu<br />
zabiegał o zamówienie obydwu rzeźb, co<br />
w końcu się stało. 3 grudnia 1912 r. Michael<br />
i Schott wysłali do dyrekcji list z serdecznymi<br />
podziękowaniami za złożenie u nich<br />
zamówienia na obydwie figury. W końcu<br />
marca zostały one wysłane pociągiem do<br />
stacji „Wolfgang” linii Gliwice – Poremba<br />
przy kopalni. Za całość zamówienia zapłaciła<br />
dyrekcja.<br />
Podobne koszty towarzyszyły zamówieniu<br />
u innego profesora wrocławskiej Akademii,<br />
Maxa Wislicenusa. Przemalowany<br />
obraz z kopalni „Bielszowice” i „bliźniaczy”<br />
ołtarz z kopalni „Makoszowy”, o których<br />
była mowa na łamach tego czasopisma, zostały<br />
zamówione przez III Inspekcję Górniczą<br />
w Bielszowicach w czerwcu 1906 r.<br />
Po krótkich negocjacjach wspominany malarz<br />
przystąpił do pracy nad obiektami.<br />
Poza obrazami do retabuli wykonał on także<br />
ich snycerskie obramowania i całą usługę<br />
stosownie wycenił, za co zapłacił zleceniodawca.<br />
Tym samym Inspekcja Górnicza<br />
w Bielszowicach wpisała się w wieloletnią<br />
tradycję fundowania obrazów i rzeźb,<br />
przedstawiających św. Barbarę, dla pracowników<br />
górnośląskich kopalń.<br />
Oczywiście Winter, Fahnroth, Wislicenus,<br />
Wolff czy Paussenberger nie wyczerpują<br />
długiej listy znanych nazwisk artystów<br />
i właścicieli warsztatów artystycznych,<br />
wówczas równoprawnych w kościelnych<br />
wnętrzach, których prace znajdowały się<br />
w kopalniach. Obiekty wysokiej jakości<br />
artystycznej nie powstawały też tylko w lokalnych,<br />
górnośląskich warsztatach. Sprowadzano<br />
je z Berlina, Wrocławia czy Włoch<br />
pomimo kosztów i wysiłków.<br />
Szkoda jedynie, że nie wszystkie możemy<br />
dzisiaj oglądać i że nie wszystkie istniejące<br />
do dzisiaj zostały objęte należytą opieką<br />
konserwatorską. Największą stratą jest<br />
– paradoksalnie – obiekt istniejący. Wykonana<br />
po wielu perypetiach rzeźba z kopalni<br />
„Graf Franz”, która wskutek przekształceń<br />
zakładu w 1980 r. została ustawiona w cechowni<br />
kopalni „Wawel”, została potraktowana<br />
wówczas z ogromną niefrasobliwością.<br />
Szlachetny piaskowiec pomalowano<br />
przemysłową białą farbą olejną. Po likwidacji<br />
kopalni rzeźbę spotkała jednakże niegodziwość<br />
w postaci jarmarcznej polichromii.<br />
Dobrze, że Hans von Pöllnitz, dobierający<br />
starannie do cechowni wzory stiuków i odcienie,<br />
w które pomieszczenie miało zostać<br />
pomalowane, nie może tego zobaczyć.<br />
Beata Piecha van Schagen<br />
Zdjęcia: archiwum Autorki<br />
Popularnym malarzem religijnym<br />
na Górnym Śląsku był Josef Fahnroth<br />
| 43
L U D Z I E I M I E J S C A<br />
Kadra polskich siłaczy. Henryk Skowronek – trzeci z prawej<br />
Pazur Skowronków<br />
Skowronkowie swe zawodowe i sportowe życie związali z kopalnią „Wawel”<br />
i klubem sportowym „Slavia” w Rudzie Śląskiej<br />
Gdy w mżysty letni dzień 19 lipca<br />
1952 r. wśród 132 zawodników<br />
i zawodniczek Polski, startujących<br />
w XV Olimpiadzie Letniej w Helsinkach,<br />
maszerował Henryk Skowronek, ojciec naszego<br />
rozmówcy, Andrzeja nie było jeszcze<br />
na świecie.<br />
„HAJNA”<br />
Tak zwracali się do Henryka Skowronka<br />
jego koledzy. Był 7-krotnym mistrzem Polski<br />
w podnoszeniu ciężarów w wadze piórkowej<br />
(waga 60 kg, w latach 1949–1955), urodził się<br />
w 1923 r. w Rudzie Śląskiej. Był sztangistą<br />
miejscowej „Slavii” (1945–1967). Pracował<br />
w kopalni węgla kamiennego „Wawel” jako<br />
górnik oraz maszynista elektrowozu pod<br />
ziemią. Odegrał wielką rolę w popularyzacji<br />
podnoszenia ciężarów na terenie Śląska,<br />
będąc tam pierwszym po wojnie instruktorem,<br />
a po zakończeniu czynnej kariery<br />
sportowej trenerem. Kilkanaście razy ustanawiał<br />
rekordy Polski w wyciskaniu, rwaniu,<br />
podrzucie i trójboju olimpijskim. Za swoje<br />
osiągnięcia sportowe został uhonorowany<br />
44 |<br />
przez Ministerstwo Sportu i Polski Komitet<br />
Olimpijski Odznaką Mistrza Sportu. Zmarł<br />
w roku 1981. Reprezentował naszą ojczyznę<br />
na igrzyskach olimpijskich w Helsinkach<br />
w roku 1952.<br />
Tatuś – mówi Andrzej – po raz pierwszy widział<br />
taki tłum kibiców (mówiono o 70-tysięcznej<br />
widowni), którzy na stadionie olimpijskim<br />
w Helsinkach witali uczestników<br />
olimpiady, wśród których był on – chłopak<br />
z Rudy. Tak jak wszystkie sportowe ekipy<br />
maszerował po żużlowej bieżni. Ogień olimpijski<br />
na płycie boiska zapalił legendarny,<br />
wówczas 55-letni, Paavo Nurmi, fiński lekkoatleta,<br />
biegacz długodystansowy, 9-krotny<br />
mistrz olimpijski, wielokrotny rekordzista<br />
świata w biegach na dystansach od 1,5 do<br />
20 kilometrów. Poleciały w niebo tysiące gołębi.<br />
Igrzyska te nie tylko ze względów sportowych<br />
były szczególne. Startowało 69 ekip<br />
narodowych, a liczba uczestników sięgała 5<br />
tysięcy. Po raz pierwszy w igrzyskach uczestniczyła<br />
ekipa ZSRR, a do rywalizacji stanęły<br />
także pierwszy raz po II wojnie światowej<br />
Niemcy i Japonia. Zawodom sportowym<br />
Henryk Skowronek reprezentował naszą ojczyznę<br />
na igrzyskach olimpijskich w Helsinkach w roku 1952
towarzyszyła napięta atmosfera, panująca<br />
między działaczami z krajów bloku wschodniego<br />
oraz krajów zachodnich. Efektem<br />
takiego stanu było na przykład zakwaterowanie<br />
ekip państw socjalistycznych w miejscowości<br />
Otaniemi, poza obszarem wioski<br />
olimpijskiej. Jak kazano mówić, w „geście<br />
solidarności” z ekipą radziecką zawodnicy<br />
obozu socjalistycznego mieszkali z nimi<br />
pod jednym dachem. Politycy „zadbali”, by<br />
ich łączność z ekipami innych, „wrogich”<br />
ustrojów była ograniczona.<br />
Zawodnicy Polscy startowali w 11 dyscyplinach<br />
(boks, gimnastyka, hokej na trawie,<br />
lekkoatletyka, piłka nożna, pływanie, podnoszenie<br />
ciężarów, strzelectwo, szermierka,<br />
wioślarstwo i zapasy). Występ ojca na arenie<br />
ciężarowców nie należał do udanych – zbyt<br />
późna informacja o rozpoczęciu zawodów, podana<br />
dosłownie w ostatniej chwili, potrzeba<br />
zrzucenia nadwagi przed zaliczeniem do podanej<br />
kategorii piórkowej (60 kg), a zaraz potem<br />
boje na pomoście sprawiły, że kolejne podejścia<br />
do sztangi nie spełniły jego oczekiwań.<br />
Jak mówił tatuś, miękkie nogi nie dały rady<br />
z ciężarem, a zaliczony wynik – 272,5 kilogramów:<br />
77,5+85+110 (zwyciężył R. Czymiszkian<br />
ze ZSRR wynikiem 337,5: 97,5+105+135)<br />
– daleki był od jego możliwości. Pociechą był<br />
srebrny medal rudzianina Jerzego Jokiela<br />
w gimnastyce w ćwiczeniach wolnych. Jokiel<br />
był później trenerem gimnastyków „Slavii”<br />
Ruda Śląska. Poza tym medale z Helsinek<br />
przywieźli: złoty – bokser Zygmunt Chychła<br />
(waga półśrednia), srebrny – bokser Aleksy<br />
Antkiewicz (waga lekka) oraz brązowy – wioślarz<br />
Teodor Kocerka w kategorii jedynki. Kocerka<br />
był również chorążym ekipy Polski. Reprezentacja<br />
nasza według kwalifikacji ogólnej<br />
zajęła 26. miejsce.<br />
NIEDALEKO PADA JABŁKO OD JABŁONI<br />
Andrzej Skowronek urodził się w 1955 r.<br />
w Rudzie Śląskiej, a ponieważ prawie wszyscy<br />
mężczyźni w jego rodzinie podnosili ciężary,<br />
nie mogło to nie wpłynąć na jego życie. Tata<br />
mistrz, wujek Henryk Michalik, wicemistrz<br />
Polski, teść Edmund Petrak (repatriant<br />
z Francji, wabiony „miodem” socjalistycznej<br />
Polski, po nieudanej nielegalnej próbie<br />
powrotu do niej, późniejszych szykanach<br />
i wieloletnim zakazie wyjazdu do państw<br />
spoza bloku socjalistycznego, mimo wyników<br />
dających prawo startu w Helsinkach)<br />
był 5-krotnym mistrzem Polski i brązowym<br />
medalistą Akademickich Mistrzostw Świata<br />
w Budapeszcie. Andrzej nie pamięta, czy miał<br />
3, a może 4 lata, gdy drewniana sztangietka<br />
kulała się pod jego stopami i już uczył się<br />
Andrzej Skowronek kontynuował dzieło swojego ojca Henryka<br />
techniki podnoszenia, a wizyty w sali treningowej<br />
ojca wypełniały mu kolejne dni. Mimo<br />
że chciał z kolegami kopać piłkę (najlepszy<br />
strzelec eliminacji szkół podstawowych do<br />
Ogólnopolskiej Spartakiady Młodzieży – jak<br />
mówiono o nim – z instynktem Gerda Müllera),<br />
tatuś nie chcąc narażać go na piłkarskie<br />
kontuzje nóg, spalił mu korkotrampki<br />
i „jasno” wytyczył sportową przyszłość. Wypracowana<br />
pod bacznym okiem ojca technika,<br />
stres związany z nierealizowaniem do<br />
końca jego oczekiwań, samodzielne treningi<br />
nad siłą nóg i tony przerzucone na pomoście<br />
owocowały kolejnymi sportowym sukcesami.<br />
Nazwisko ojca, oprócz splendoru, niosło<br />
także dodatkowe obciążenie. Przychodziły<br />
poparte ogromną pracą i zmianami kategorii<br />
wagowych sukcesy sportowe na arenie krajowej<br />
i członkowstwo w kadrze narodowej.<br />
Choć nie osiągnął wyników na miarę mistrza<br />
Polski, stale plasował się w czołówce krajowej.<br />
Karierę ciężarowca zakończył w roku<br />
1985, a jego najlepszy wynik to w kategorii<br />
lekko ciężkiej (90 kg) 157 kg w rwaniu<br />
i 185 kg w podrzucie. Równocześnie udzielał<br />
się w pracy społecznej w związkach<br />
sportowych, zdobył uprawnienia trenerskie<br />
i sędziowskie, z licencjami sędziego klasy<br />
międzynarodowej, nie tylko w podnoszeniu<br />
ciężarów, ale także trójboju siłowym federacji<br />
WDFPF, WPC, GPC, WUAP, w tym<br />
w przeciąganiu liny, siłowaniu na rękę,<br />
strongmenów. Pozwalają mu one poznawać<br />
nie tylko czołówkę światowych atletów, ale<br />
i miasta – gospodarzy mistrzostw świata<br />
i Europy (sędziował na 18 mistrzostwach<br />
świata i Europy). O ile czas pozwala, mimo że<br />
od 2000 r. jest na górniczej emeryturze (pracował<br />
jako telefonista pod ziemią, w oddziale<br />
szybowym, a ostatnie 5 lat jako wydawca materiałów<br />
wybuchowych), z powodzeniem nie<br />
tylko stale sędziuje, ale także startuje w mistrzostwach<br />
weteranów w trójboju siłowym.<br />
Może pochwalić się tytułem wicemistrza<br />
Europy, który osiągnął w 2008 r. w mistrzostwach<br />
Europy na Słowacji (wynik w trójboju<br />
siłowym: przysiad – 250 kg, wyciskanie<br />
leżąc – 190 kg, martwy ciąg – 270 kg). Aktualnie<br />
już 4. kadencję pełni obowiązki wiceprezesa<br />
Śląskiego Związku Podnoszenia Ciężarów<br />
i wiceprezydenta Międzynarodowego<br />
Związku Trójboju Siłowego WUAP w Polsce,<br />
jest także trenerem kadry juniorów Śląska<br />
w podnoszeniu ciężarów i kierownikiem sekcji<br />
podnoszenia ciężarów klubu sportowego<br />
„Slavia” w Rudzie Śląskiej.<br />
Jerzy Raducki<br />
Zdjęcia: archiwum Andrzeja Skowronka<br />
| 45
L U D Z I E I M I E J S C A<br />
Serdecznie polecam wizytę w Muzeum Górnictwa w Bochum<br />
Historia i nowoczesność<br />
Fotograf to nie tylko zawód, ale również pasja i wyzwanie. Wykonywanie<br />
reportaży zdjęciowych oraz fotografii filmowych i firmowych owocuje<br />
niejednokrotnie możliwością poznania nowych miejsc, ludzi, a także<br />
znalezieniem się w ciekawych, niecodziennych sytuacjach<br />
Takie możliwości daje mi między innymi<br />
współpraca z firmą SMT Scharf,<br />
której tradycje sięgają wczesnych lat<br />
50., a na polskim ryku górniczym istnieje już<br />
ona od 1992 roku. Dzięki seriom zdjęć, które<br />
wykonałem w zakładzie tej firmy w Tychach<br />
oraz w macierzystej fabryce w Hamm, zapoznałem<br />
się zarówno z historią górniczych<br />
technologii, jak i najnowocześniejszymi<br />
rozwiązaniami, które firma oferuje swoim<br />
obecnym klientom. Zetknięcie się z szerokim<br />
wachlarzem technologii stwarza okazję<br />
46 |<br />
do porównania produktów tej firmy z urządzeniami,<br />
które spotykam często, zjeżdżając<br />
na dół różnych kopalń w Polsce, by realizować<br />
zdjęcia reportażowe i firmowe.<br />
Podczas wyjazdu zwiedzałem i podziwiałem<br />
pięknie zaadaptowane budynki nadszybia<br />
w Muzeum Górnictwa w Bochum (nieopodal<br />
Hamm). Na zrobionych tam fotografiach<br />
można w skrócie zobaczyć historię oraz górnictwo<br />
dnia dzisiejszego tego rejonu Niemiec.<br />
Całość ekspozycji, a przede wszystkim<br />
jej wielokondygnacyjna organizacja<br />
przestrzenna robi ogromne wrażenie na<br />
zwiedzających. Zwiedzanie rozpoczyna się<br />
od wejścia do łaźni łańcuszkowej z autentycznym<br />
wyposażeniem, w kolejnych pomieszczeniach<br />
usytuowane są makiety, urządzenia<br />
i maszyny górnicze, stosowane od zarania<br />
dziejów górnictwa aż do dnia dzisiejszego.<br />
Właśnie tutaj można obejrzeć pierwszy ciągnik<br />
kolejki podwieszonej firmy Scharf, o którym<br />
mogłem osobiście porozmawiać z jego<br />
pierwszym konstruktorem – Rudim Böttingerem,<br />
pracującym od 49 lat w firmie .
W muzeum można obejrzeć pierwszy ciągnik kolejki podwieszonej firmy Scharf<br />
Unowocześnione wersje tej maszyny znalazły<br />
szerokie zastosowanie w polskim górnictwie,<br />
począwszy od zastosowania ich<br />
w KWK „Ziemowit” w 1992 roku.<br />
Ciekawym i nie spotykanym często urządzeniem<br />
tej firmy jest także stosowany do<br />
dzisiaj „rower górniczy” do przemieszczania<br />
się górników na dole kopalni.<br />
Część zamieszczonych fotografii na pewno<br />
nie oddaje w pełni charakteru i klimatu<br />
stworzonego przez twórców Muzeum<br />
Górnictwa w Bochum, dlatego serdecznie<br />
polecam jego osobiste zwiedzanie i poznanie<br />
całości. Pocieszający jest fakt, że coraz<br />
więcej podobnych miejsc powstaje w naszym<br />
regionie, czego przykładem mogą być<br />
pięknie zaadaptowane pomieszczenia szybu<br />
byłej kopalni „Michał” w Siemianowicach<br />
Śląskich-Michałkowicach, gdzie utworzono<br />
Park Górnictwa i Hutnictwa. Dzięki takim<br />
inwestycjom, by zapoznać się z tradycją<br />
ciężkiej pracy górniczej, niekoniecznie trzeba<br />
będzie wyjeżdżać poza granice naszego<br />
kraju.<br />
Tekst i zdjęcia: Jacek Filipiak<br />
Zwiedzanie muzeum rozpoczyna się od wejścia do łaźni łańcuszkowej z autentycznym<br />
wyposażeniem<br />
| 47
N A S Z E ŚGW AILĘ ET RE I BA<br />
A R B A R Y<br />
Ołtarz świętej Barbary w kościele pw. świętego Wawrzyńca w Rudzie Śląskiej<br />
Fot. Jan Czypionka