Niðurstöður af 20 ára gamalli jarðvinnslutilraun à mólendi
Niðurstöður af 20 ára gamalli jarðvinnslutilraun à mólendi
Niðurstöður af 20 ára gamalli jarðvinnslutilraun à mólendi
- No tags were found...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Niðurstöður <strong>af</strong> <strong>20</strong> ára <strong>gamalli</strong><br />
jarðvinnslutilraun í mólendi<br />
Úlfur Óskarsson, LBHÍ<br />
Þorbergur H. Jónsson, Mógilsá<br />
Lars Karlsson, SLU, Umeå
Markmið<br />
• Að finna leiðir til að<br />
bæta lifun og vöxt<br />
st<strong>af</strong><strong>af</strong>uru í mólendi á<br />
Suðurlandi<br />
• Að prófa mismunandi<br />
undirbúning plöntustaða<br />
með jarðvinnslutækjum,<br />
úðun með roundup og<br />
trjáhlífar
Tilraunin<br />
• Sett árið 1989 í Mosfell, Grímsnesi<br />
• Tvær plöntugerðir<br />
• 12 meðferðir<br />
– Sambland jarðvinnsluaðferð og plöntustaða<br />
– Glyphosate (roundup), trjáhlífar og kontról<br />
• 10 blokkir á 2 stöðum<br />
• Alls 19<strong>20</strong> plöntur
Plöntustaðir<br />
Jarðvegssnið<br />
A<br />
A<br />
A<br />
A<br />
A<br />
B<br />
B<br />
B<br />
B<br />
B<br />
Óhreyft<br />
Roundup<br />
Jaðar<br />
Rás,<br />
hola<br />
Hraukur,<br />
torfa
Lifun eftir plöntugerðum<br />
1,0<br />
0,8<br />
Lifun (hlutfall)<br />
0,6<br />
0,4<br />
0,2<br />
0,0<br />
Fjölpottaplöntur<br />
Móbandsplöntur<br />
0 5 10 15 <strong>20</strong><br />
Aldur (ár)<br />
Ekki marktækur<br />
munur á lifun eftir<br />
tilraunastöðum
Samanburður viðmiðunar (óhreyfður mosamói, meðferð 1, lifun <strong>20</strong>08:<br />
0,54375) og annarra meðferða (meðferðir 2 – 12) með Test statistic<br />
fyrir Gehan's Wilcoxon Test ásamt p-gildi.<br />
Meðferð<br />
2 Roundup úðun<br />
3 Trjáhlífar*1<br />
4 Diskaherfi, milli strengja<br />
5 Diskaherfi, á strengjum<br />
6 TTS-herfi, í rásinni<br />
7 TTS-herfi, jaðar<br />
8 TTS-herfi, óhreyfður mói<br />
9 TTS-herfi, á hrauknum<br />
10 Kulla, í holunni<br />
11 Kulla, jaðar<br />
12 Kulla, á hrauk<br />
Lifun <strong>20</strong>08 Test statistic P-gildi<br />
0,58125<br />
-0,269630 p = 0,78744<br />
0,36250<br />
2,904365 p = 0,00368<br />
0,60000<br />
-0,338294 p = 0,73514<br />
0,56875<br />
0,7777575 p = 0,43671<br />
0,45000<br />
2,334790 p = 0,01955<br />
0,63125<br />
-1,15851 p = 0,24666<br />
0,62500<br />
-1,12957 p = 0,25866<br />
0,57500<br />
0,4633267 p = 0,64313<br />
0,32500<br />
5,463407 p = 0,00000<br />
0,58750<br />
0,7284036 p = 0,46637<br />
0,35000<br />
6,666410 p = 0,00000<br />
*1 Hlífarnar farnar <strong>af</strong> <strong>20</strong>08 (samanburður ekki marktækur varðandi skilyrði)
Lifun st<strong>af</strong><strong>af</strong>uru eftir meðferðum<br />
(plöntustöðum)<br />
1,0<br />
0,8<br />
Trjáhlífar<br />
Lifun (hlutfall)<br />
0,6<br />
0,4<br />
0,2<br />
Kulla í torfu<br />
Viðmiðun (M1)<br />
Roundup (M2)<br />
Trjáhlífar (M3)<br />
Diskaherfi (M4)<br />
Diskaherfi (M5)<br />
TTS-herfi (M6)<br />
TTS-herfi (M7)<br />
TTS-herfi (M8)<br />
TTS-herfi (M9)<br />
Kulla (M10)<br />
Kulla (M11)<br />
Kulla (M12)<br />
0,0<br />
0 5 10 15 <strong>20</strong><br />
Aldur (ár)
Frostlyfting mæld 1997 sem meðalfjarlægð frá<br />
rótarhálsi að jarðvegsyfirborði eftir meðferðum<br />
og plöntugerðum<br />
8<br />
6<br />
Fjölpottaplöntur<br />
Móbandsplöntur<br />
TTS<br />
rás<br />
Uppfrost (cm)<br />
4<br />
TTS<br />
jaðar<br />
2<br />
0<br />
TTS<br />
gróið<br />
M1 M2 M3 M4 M5 M6 M7 M8 M9 M10 M11 M12<br />
Meðferð (M-númer)
Lifun til 1997 og frostlyfting mæld það ár á eftirlifandi<br />
plöntum eftir meðferðum, plöntugerðum og stöðum<br />
1,0<br />
0,8<br />
Fjölpottaplöntur<br />
Móbandsplöntur<br />
Fjölpottaplöntur<br />
Móbandsplöntur<br />
Lifun (hlutfall)<br />
0,6<br />
0,4<br />
0,2<br />
R 2 = 0,0870, p = 0,0236<br />
Mjög veikt<br />
samband<br />
0,0<br />
0 2 4 6 8 10<br />
Frostlyfting (cm)
Meðal<strong>af</strong>föll eftir meðferðum og plöntugerðum<br />
milli áranna 1997 og <strong>20</strong>08 eftir meðallengd<br />
toppsprota 1997<br />
0,25<br />
Afföll (hlutfall plantna sem dó)<br />
0,<strong>20</strong><br />
0,15<br />
0,10<br />
0,05<br />
Fjölpottaplöntur<br />
Móbandsplöntur<br />
Fjölpottaplöntur<br />
Móbandsplöntur<br />
χ2 = 39,13523, df = 1, p < 0,0000001<br />
Mjög góð<br />
fylgni<br />
0,00<br />
0 2 4 6 8 10<br />
Toppsproti (cm)
Vöxtur<br />
- niðurstöður fervikagreininga<br />
Hæð<br />
Ársvöxtur<br />
Frítölur<br />
1997<br />
F-gildi<br />
<strong>20</strong>08<br />
F-gildi<br />
1997<br />
F-gildi<br />
<strong>20</strong>08<br />
F-gildi<br />
Plöntugerð (P)<br />
1<br />
41,58 ***<br />
0,08<br />
3,90 *<br />
0,45<br />
Tilraunastaður (T)<br />
1<br />
0,16<br />
1,36<br />
0,27<br />
39,59 ***<br />
Meðferð (M)<br />
11<br />
7,53 ***<br />
26,63 ***<br />
6,63 ***<br />
1,39<br />
T * P<br />
1<br />
0,79<br />
0,01<br />
0,61<br />
1,21<br />
P * M<br />
11<br />
1,09<br />
0,88<br />
1,45<br />
0,95<br />
T * M<br />
11<br />
4,30 ***<br />
3,48 ***<br />
5,36 ***<br />
1,57<br />
T * P * M<br />
11<br />
1,92 *<br />
1,07<br />
1,88 *<br />
0,37
Hæð plantna eftir meðferðum og<br />
plöntugerðum<br />
350<br />
300<br />
250<br />
<strong>20</strong>0<br />
150<br />
Fjölpottaplöntur<br />
Móbandsplöntur<br />
Óhreyft<br />
Roundup<br />
Trjáhlífar<br />
Diskaherfi 1<br />
Diskaherfi 4<br />
TTS 1<br />
TTS 2<br />
TTS 3<br />
TTS 4<br />
Kulla 1<br />
Kulla 2<br />
Kulla 4<br />
100<br />
50<br />
0<br />
Vöxtur ársprota <strong>20</strong>08<br />
40<br />
30<br />
<strong>20</strong><br />
10<br />
0<br />
Mos am ói Lyngmói<br />
Hæð plantna (cm)<br />
Vöxtur (cm)
Afstætt samband hæðar, lifunar og<br />
meðferða <strong>20</strong>08<br />
Jarðvinnsla,<br />
laus jarðvegur<br />
Kulla, hraukur<br />
100<br />
Kulla, jaðar<br />
Jarðvinnsla,<br />
rótfastir staðir<br />
Kulla, hola<br />
TTS-rás<br />
TTS, jaðar<br />
Hæð<br />
-30 -<strong>20</strong> -10 0 10 <strong>20</strong><br />
Roundup<br />
0<br />
Trjáhlífar<br />
Engin jarðvinnsla<br />
-100<br />
Kontrol<br />
Lifun
Ályktanir<br />
• Jarðvinnsla veldur auknum trjávexti<br />
– Ekki gera ekki neitt!<br />
• Ekki gróðursetja í lausan jarðveg<br />
– Aukning á <strong>af</strong>föllum<br />
• Rótfastir jaðrar jarðvinnslufara eru álitlegir<br />
plöntustaðir<br />
– Skjól j<strong>af</strong>nframt mikilvægt<br />
• Plöntugæði / þróttur<br />
– Mikilvægt varðandi lifun
Takk fyrir