Untitled - Wydawnictwo Uniwersytetu JagielloÅskiego
Untitled - Wydawnictwo Uniwersytetu JagielloÅskiego
Untitled - Wydawnictwo Uniwersytetu JagielloÅskiego
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
Publikacja dofinansowana przez Uniwersytet Jagielloński ze środków<br />
Wydziału Polonistyki<br />
RECENZENT<br />
Prof. dr hab. Jacek Kopciński<br />
PROJEKT OKŁADKI<br />
Jadwiga Burek<br />
Na okładce wykorzystano zdjęcie Jacka Stelmacha<br />
© Copyright by Artur Grabowski & <strong>Wydawnictwo</strong> <strong>Uniwersytetu</strong> Jagiellońskiego<br />
Wydanie I, Kraków 2013<br />
All rights reserved<br />
Niniejszy utwór ani żaden jego fragment nie może być reprodukowany, przetwarzany<br />
i rozpowszechniany w jakikolwiek sposób za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych,<br />
kopiujących, nagrywających i innych oraz nie może być przechowywany w żadnym<br />
systemie informatycznym bez uprzedniej pisemnej zgody Wydawcy.<br />
ISBN 978-83-233-3508-5<br />
www.wuj.pl<br />
<strong>Wydawnictwo</strong> <strong>Uniwersytetu</strong> Jagiellońskiego<br />
Redakcja: ul. Michałowskiego 9/2, 31-126 Kraków<br />
tel. 12-631-18-80, tel./fax 12-631-18-83<br />
Dystrybucja: tel. 12-631-01-97, tel./fax 12-631-01-98<br />
tel. kom. 506-006-674, e-mail: sprzedaz@wuj.pl<br />
Konto: PEKAO SA, nr 80 1240 4722 1111 0000 4856 3325<br />
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
Spis treści<br />
Osiem niecałych rozmyślań ................................................................................ 7<br />
Hermes jako psychoanalityk .............................................................................. 15<br />
(Herbert z Freudem na Akropolu – rytuały europejskiej tożsamości)<br />
Hermes jako przewodnik .................................................................................... 33<br />
(Herbert i Hofmannsthal – dwie ścieżki do źródła)<br />
Filozof w celi śmierci ........................................................................................... 57<br />
(Herbert – Sokrates – Nietzsche)<br />
Światło i mrok – poezji ........................................................................................ 161<br />
(Uwagi na marginesie lektury równoległej wierszy Paula Celana<br />
i Zbigniewa Herberta)<br />
Nikt i Jedyny ......................................................................................................... 201<br />
(Dwie interpretacje – wierszy Celana i Herberta – z dygresjami)<br />
Modlitwy i medytacje .......................................................................................... 239<br />
(O kabalistycznej i neoplatońskiej tradycji w poezji Paula Celana<br />
i Zbigniewa Herberta)<br />
Trunek Fortynbrasa, trucizna Hamleta ............................................................ 277<br />
(Miłosz jako kreacja Herberta; i vice versa)<br />
Herbert & Herbert – w światłocieniu ................................................................ 301<br />
(Kamyk – na granicy języków)<br />
Bibliografia ............................................................................................................ 313<br />
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
Osiem niecałych rozmyślań<br />
Herbert<br />
Konteksty nowoczesności – odkrywane, odczytywane, ale chyba przede<br />
wszystkim komentowane – na marginesach lektury esejów, dramatów i wierszy<br />
Zbigniewa Herberta: oto wyzwanie, które stawia sobie ta książka.<br />
Wyzwanie, któremu z pewnością nie zdołałem sprostać, ale na które starałem<br />
się odpowiedzieć, zrealizowało się ostatecznie w zbiorze esejów zgrupowanych<br />
wokół trzech zasadniczych rodzajów literackich (i epistolografii),<br />
w jakich spełniło się dzieło tego pisarza. Wszakże, pomimo szerokości tak<br />
przyjętego spektrum, niniejszy korpus komentarzy nie ma bynajmniej ambicji<br />
wyczerpującej analizy; przeciwnie, przywołuję pojedyncze dzieła egzemplarycznie,<br />
a towarzystwo dobieram im arbitralnie, z pełną świadomością, że<br />
komponuję w ten sposób bardziej dialog z „duchem autora”, jako mniej lub<br />
bardziej wykreowanym przeze mnie podmiotem, niż obiektywny opis historycznoliteracki<br />
czy krytyczną analizę tekstów. Poszczególne części książki<br />
mają więc różną naturę i różnych używają języków.<br />
Dwa pierwsze szkice, pisane trybem literackim, skupiają się na swoistej<br />
deszyfracji ezoterycznego kodu, jakim posługuje się Herbert w swoich esejach,<br />
tworzonych przecie wyraźnie w imię zanotowania osobliwej przygody<br />
inicjacyjnej. Podążam tym hermeneutycznym (Hermesowym) tropem<br />
i używając artystycznego języka, daję sobie przyzwolenie, ale też, jak wierzę,<br />
szansę na czytanie okiem domorosłego psychoanalityka i podejrzliwego tropiciela<br />
śladów pozostawionych przez autora, niekoniecznie całkiem przytomnie...<br />
Wrażenie niejasnego pokrewieństwa prozy Herberta z zapisem greckiej<br />
przygody Hofmannsthala, tekstem równie autobiograficznym i równie<br />
autohermetycznym, nawiedziło mnie na samym początku moich intensywnych<br />
(acz nie ciągłych i systematycznych) studiów nad pisarstwem autora<br />
Studium przedmiotu, żeby wrócić z nie mniejszą siłą po dziesięciu latach. Jest<br />
to jedyny tekst w niniejszym kodeksie, który przedrukowuję w formie niezmienionej,<br />
dodając wszakże do poczynionego niegdyś spisu podobieństw<br />
i protokołu rozbieżności dzisiejszą glossę, otwierającą nowy kierunek skojarzeń<br />
i dopraszającą tym dwojgu nieoczekiwanego towarzysza podróży<br />
w osobie Johna Ruskina. Obecność londyńskiego estetyka obok wiedeńskiego<br />
estety uświadomiła mi bowiem wagę jednego z najczęściej pojawiających<br />
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
8 Herbert-Hermes<br />
się w twórczości galicyjskiego artysty tematów – obcowania z dziełem sztuki<br />
jako sytuacji egzystencjalnej i epistemicznej, osadzającej doświadczenie realności<br />
w typowo modernistycznej aporii, polegającej na nieuchronnie medialnym<br />
charakterze aktu wglądu. W tym kontekście powstał kolejny rozdział<br />
niniejszego zbioru (bratni wobec tamtego), analizujący jeszcze jedno w twórczości<br />
Herberta „studium”, quasi-filologiczną fantazję na temat twórcy psychoanalizy.<br />
Autor znowu tworzy tu coś w rodzaju „hermeneutyki zdarzenia”,<br />
tym razem studiując znaczenie spotkania słowiańskiej duszy religijnej<br />
(własnej) z żydowskim analitykiem duchowości na gruncie wspólnej tym<br />
dwóm Środkowoeuropejczykom kultury greckiej oraz ich jawnie toczony<br />
spór o to, czy dalsze trwanie w cieniu (w świetle) helleńskich arcydzieł ma<br />
wpływ zbawienny (zbawczy), czy destrukcyjny (potępiający) na psyche<br />
i na umysł człowieka Zachodu. Zalążek mojego eseju pojawił się równolegle<br />
z poprzednim, ale rozwinąłem go pięć lat później, kiedy (temat zdaje się<br />
usprawiedliwiać osobisty wtręt) miałem okazję przyjrzeć się własnej judeo-<br />
-romańskiej galicyjskiej greckości z drugiej strony Atlantyku. Prezentowałem<br />
go pierwotnie w wersji anglojęzycznej dla publiczności wychowanej w etosie<br />
racjonalizmu i pragmatyzmu oraz w atmosferze intelektualnej przesiąkniętej<br />
psychoanalizą, co pozwoliło mi dopatrzeć się w narysowanej przez Herberta<br />
figurze (karykaturze) Zygmunta Freuda zarazem dziedzica i reformatora<br />
tego paradygmatu nowoczesności, wobec którego sprzeciw ukształtuje umysłowość<br />
nie tylko polskiego poety, ale i całego pokolenia (wcześniejszego)<br />
europejskich modernistów, upatrujących arche dwudziestowiecznych katastrof<br />
w „dialektyce oświecenia”. Ten motyw wróci – metamorfozą – w dwóch<br />
ostatnich częściach, żeby zmaterializować się w kamyk – hermę graniczną<br />
pomiędzy językami.<br />
Długim esejem o Sokratesie, tym mityczno-historycznym i tym literackim<br />
z dramatu Jaskinia filozofów, wkraczam z kolei zdecydowanie na teren filozofii,<br />
przekraczając granice herbertologii, a nawet literaturoznawstwa, tym razem<br />
jednak opierając się nie na literackiej metaforyce, a na długoletnim obcowaniu<br />
z myślą antycznej Grecji i ze współczesną literaturą jej poświęconą. Aliści<br />
chodzi mi nie o to, jak postać ateńskiego filozofa i myśl Platona uaktywniają<br />
się w dramacie współczesnego poety, lecz o uaktywnienie możliwych sposobów<br />
czytania samej tej/tamtej filozofii w świetle (lub w cieniu) Herbertowej<br />
próby ożywienia w kulturze współczesnej inspiracji, głębszych niż tylko<br />
aluzyjne, duchem greckiego paradygmatu. Inspiracji istotnych dla człowieka<br />
nowoczesnego, stąd właśnie nieustająca obecność Nietzschego jako łącznika,<br />
modelowego raczej niż osobowego, pomiędzy antyczną a modernistyczną<br />
tradycją myślową, a przy tym inicjatora tego sposobu modelowania nowoczesności<br />
i zarazem reagowania na nią, któremu artyści i filozofowie ostatniego<br />
stulecia podporządkowywali się gorliwie i który w intuicjach młodego<br />
dramatopisarza napotyka już, w moim przekonaniu, wrażliwość ponowoczesną.<br />
Sądzę, że stosunek Herberta do starożytności (a tym samym do europejskiej<br />
filozofii zbudowanej na odziedziczonych po Grekach pojęciach<br />
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
Osiem niecałych rozmyślań<br />
9<br />
i problemach), jakkolwiek skażony „reakcyjnym” odruchem wobec skutków<br />
(intelektualnych i politycznych) oświecenia, przebija się jednak przez zasłonę<br />
modernistycznego wizerunku „klasyczności” i sięgając najczystszych<br />
źródeł tejże, wskazuje umysłowi nowoczesnemu możliwe drogi wiodące ku<br />
doświadczeniu rzeczywistości metafizycznej – na podobieństwo dwudziestowiecznej<br />
filozofii nurtu egzystencjalno-dialogicznego.<br />
W trzeciej części, podążając tropem konfrontacji greckiej tradycji z postgrecką<br />
nowoczesnością, wkraczam w samo serce (złamane) wieku XX; natykam<br />
się tu na Martina Heideggera (ale mijam go, potrąciwszy zaledwie) i spotykam<br />
(na długo) Paula Celana, poetę tyleż nowoczesnego, co już antycypującego<br />
ponowoczesność, a jednocześnie świadomie wchodzącego w spór<br />
(więcej: w konflikt) z kusząco bliskim mu „greckim zwrotem” w nowoczesnej<br />
filozofii europejskiej zamkniętej między Nietzschem a Heideggerem. Ten<br />
niemiecki filozofujący artysta z Czerniowców, należący do tej samej co Hofmannsthal,<br />
Freud, Nietzsche i oczywiście Herbert środkowoeuropejskiej delegatury<br />
greckiego rządu dusz, interesuje mnie w swoich trzech (stąd tryptyk)<br />
wcieleniach: jako twórca nowoczesnego idiomu poetyckiego, jako poetycki<br />
analityk dwudziestowiecznej wrażliwości postreligijnej, jako nowe wcielenie<br />
(w poetę) żydowskiego mistyka, zrodzone z przeżycia (i przemyślenia)<br />
katastrofy greckiego humanizmu. Zestawiam go z Herbertem (odcinając ich<br />
od jakichkolwiek wzajemnych wpływów) na tych trzech płaszczyznach i tutaj<br />
dostrzegam: wyraziste różnice – w poetyce, paralelizm – w odniesieniu<br />
do zagadnień metafizycznych, konfrontację – kabalisty z filozofem. Pierwsza<br />
rozprawa w tym cyklu to dygresyjna refleksja na temat związków postawangardowej<br />
dykcji poetyckiej z językiem religijnym oraz próba spojrzenia na<br />
poetykę współczesnego wiersza przez pryzmat żydowskiej i greckiej tradycji<br />
wiązania słowa z myśleniem. Poetologiczny charakter mają te porównawcze<br />
rozważania o poezji, świadomie więc skąpo odwołuję się do bogatej (nieobejmowalnej)<br />
literatury krytycznej na ich temat. Drugą część poświęcam szczegółowej<br />
interpretacji dwóch wierszy (po jednym z dorobku każdego poety),<br />
w których analizuję doświadczenia/pojęcia: nicości i jedni, intymności i obcości,<br />
osoby i podmiotu, obecności i pustki – jako symptomy nowoczesnego<br />
doświadczenia realności, odnajdywane na gruncie języka poetyckiego obu<br />
twórców. Trzeci szkic należy traktować jako swoiste dopełnienie tła i zbudowanie<br />
przestrzeni duchowej dla wcześniejszych rozważań; portretuję w nim<br />
(niejako „obok” wizerunków głównych bohaterów) żydowskiego kabalistę-<br />
-mistyka i neoplatońskiego filozofa-kontemplatyka.<br />
Wreszcie ostatnia część książki zawiera dwa eseje wchodzące w obszar<br />
spraw polskich... W istocie jednak, ta konfrontacja z Miłoszem (poetą, myślicielem,<br />
osobą) i to zderzenie z mentalnością antyromantyczną, bo pragmatyczno-racjonalistyczną<br />
uobecnioną w duchu języka angielskiego, stanowią<br />
bezpośrednią kontynuację ciągłych potyczek z formacją intelektualną oświecenia.<br />
Herbert jest postnowoczesny i postromantyczny w tym swoim poczuciu<br />
wewnętrznego przymusu reagowania na nowoczesność anarchistycznym<br />
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
Bibliografia<br />
Niniejsza bibliografia obejmuje pozycje cytowane oraz nie cytowane, ale wykorzystane<br />
w poszczególnych esejach składających się na tę książkę; dodatkowo zawiera wybrane<br />
pozycje rozwijające niektóre jej wątki tematyczne oraz ważniejsze prace stanowiące kontekst<br />
ideowy lub historyczny dla przedmiotu niniejszej monografii.<br />
Adamiec M., „Zanim zdejmiemy mu maskę, ustalmy ostatnie słowa…”. Jaskinia filozofów – tradycja,<br />
poezja i manipulacja, w: Portret z początku wieku, red. W. Ligęza, Lublin 2005.<br />
Albert K., Wprowadzenie do filozoficznej mistyki, przeł. J. Marzęcki, Kęty 2002.<br />
Antoniuk M., Otwieranie głosu. Studium o wczesnej twórczości Zbigniewa Herberta: do 1957<br />
roku, Kraków 2009.<br />
Armstrong R.H., A Compulsion For Antiquity: Freud And the Ancient World, Ithaca NY 2005.<br />
Augustyniak P., „Wersety panteisty”. Ontologiczne przesłanie Zbigniewa Herberta, w: Pojęcia<br />
kiełkujące z rzeczy, red. J.M. Ruszar, Kraków 2010.<br />
Bachelard G., Dialektyka zewnętrza i wnętrza, przeł. J. Skoczylas, w: Antologia współczesnej<br />
krytyki literackiej we Francji, oprac. W. Karpiński, Warszawa 1974.<br />
Bataille G., Doświadczenie wewnętrzne, przeł. O. Hedemann, Warszawa 1998.<br />
Balbus S., Między stylami, Kraków 1993.<br />
Balcerzan E., Poezja polska w latach 1939–1965, cz. 2, Warszawa 1988.<br />
Beguin A., Doświadczenie poetyckie, przeł. J. Żurowska, w: Szkoła Genewska w krytyce, Warszawa<br />
1998.<br />
Beierwaltes W., Platonizm w chrześcijaństwie, przeł. P. Domański, Kęty 2003.<br />
Bennett B., Hugo von Hofmannsthal. The Theaters of Consciousness, Cambridge 2009.<br />
Bielik-Robson A., Erros.Mesjański witalizm i filozofia, Kraków 2012.<br />
Bielska-Krawczyk J., „Nowe trwanie poza śmierć”. Herbert – sztuka a metafizyka, w: Między<br />
nami a światłem, red. G. Halkiewicz-Sojak, J.M. Ruszar, R. Sioma, Toruń–Kraków 2012.<br />
Blanchot M., L’Espace Litteraire, Paris 1955.<br />
Bloomfiled M.W., Alegoria jako interpretacja, przeł. Z Łapiński; w: Alegoria, red. J. Abramowska,<br />
Gdańsk 2003.<br />
Bocheński T., Architektura dzieła i chwile wieczności – przedstawione w esejach Zbigniewa Herberta,<br />
w: Twórczość Zbigniewa Herberta. Studia, red. M. Woźniak-Łubieniec, J. Wiśniewski,<br />
Kraków 2001.<br />
Bolecki W., Teksty i głosy (z zagadnień poetyki modernizmu); w: „Teksty Drugie” 4/1996.<br />
Broch H., Hugo Von Hofmannsthal and His Time: The European Imagination, 1860–1920, trans.<br />
M.P. Steinberg, Chicago 1984.<br />
Brzozowski J., Antyk Herberta, w: Poznawanie Herberta, t. 2, wybór A. Franaszek, Kraków<br />
2000.<br />
Buber M., Ja i Ty. Wybór pism filozoficznych, przeł. J. Doktór, Warszawa 1992.<br />
Burke K., The Philosophy of Literary Form. Studies in Symbolic Action, Berkeley 1973.<br />
Buyer L., Wprowadzenie do życia duchowego. Zarys teologii ascetycznej i mistycznej, przeł.<br />
L. Rutkowska, Warszawa 1982.<br />
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
314 Bibliografia<br />
Carpenter B., Herbert po angielsku. Z warsztatu tłumacza, w: Herbert i znaki czasu, red. E. Feliksiak,<br />
M. Leś, E. Sidoruk, Białystok 2001.<br />
Carpenter B., Wymiar etyczny i metafizyczny świadectwa w poezji Zbigniewa Herberta i Czesława<br />
Miłosza; w: „Teksty Drugie” 6/2004.<br />
Celan P., Utwory wybrane, wybrał i opracował R. Krynicki, przeł. T. Karpowicz, Kraków<br />
2003.<br />
Celan P., Wiersze, przeł. F. Przybylak, Kraków 1998.<br />
Chadwick H., Myśl wczesnochrześcijańska a tradycja antyczna, przeł. P. Siejkowski, Poznań<br />
2000.<br />
Chirpaz F., Ciało, przeł. J. Migasiński, Warszawa 1998.<br />
Czermińska M., Gotyk i pisarze. Topika opisu katedry, Gdańsk 2010.<br />
Dąbrowski S., Medytacja (Studium genologiczne cz. I i II) oraz Medytacja a kontemplacja, w:<br />
idem,Tajemnica a metoda, Gdańsk 2008.<br />
Dedecius K., Uprawa filozofii. Zbigniew Herbert w poszukiwaniu tożsamości, w: Poznawanie<br />
Herberta, wybór i wstęp A. Franaszek, Kraków 1998.<br />
Delaperriere M., Herbert i poetyka spojrzenia, w: Wyraz wyłuskany z piersi, red. B. Gautier,<br />
D. Knyszyn-Tomaszewska, J.M. Ruszar, M. Zieliński, Lublin 2006.<br />
Del Caro A., Hugo Von Hofmannsthal: Poets and the Language of Life, Luisiana 1993.<br />
Deluze G., Nietzche, przeł. B. Banasiak, Warszawa 2012.<br />
Deleuze G., Proust i znaki, przeł. M. P. Markowski, Gdańsk 2000.<br />
Dembińska-Siury D., Filozoficzne duszpasterstwo. O religijnej misji Sokratesa, „Teologia Polityczna”<br />
2/2004–2005.<br />
Derrida J., Sovereigntiesin Question. The Poetics of Paul Celan, trans. and ed. T. Dutoit, O. Pasanen,<br />
New York 2005.<br />
Descartes R. (Kartezjusz), Medytacje o pierwszej filozofii, przeł. M. Ajdukiewiczowa, przekład<br />
przejrzał K. Ajdukiewicz, Warszawa 1948.<br />
Dodds E.R., Grecy i irracjonalność, przeł. J. Partyka, Bydgoszcz 2002.<br />
Duda A., Performans na żywo, Toruń 2011.<br />
Dudek J., Granice wyobraźni, granice słowa. Studia z literatury porównawczej XX wieku, Kraków<br />
2008.<br />
Dudek J., Polska poezja XX wieku wobec tradycji, Kraków 2002.<br />
Dusza, red. A. Czekanowicz, S. Rosiek, Gdańsk 2002.<br />
Dziadek A., Obrazy i wiersze. Z zagadnień interpretacji sztuk w polskiej poezji współczesnej, Katowice<br />
2004.<br />
Elzenberg H., Pisma, wybór i oprac. M. Woroniecki, Kraków 1991.<br />
Felsteiner J., Paul Celan Meets Samuel Beckett, http://www.cstone.net/~poems/essafels.htm.<br />
Felstei ner J., Mother Tongue, Holy Tongue: On Translating and Not Translating Paul Celan,<br />
w: „Comparative Literature” 2 (38)/1986.<br />
Filipczuk M., „Trwać niewzruszenie nad ruchem elementów…”. Wątki presokratejskie w poezji<br />
Zbigniewa Herberta, w: Pojęcia kiełkujące z rzeczy, red. J.M. Ruszar, Kraków 2010.<br />
Fiut A., Język wiary i niewiary, w: Poznawanie Herberta, wybór i wstęp. A. Franaszek, Kraków<br />
1998.<br />
Fiut A., Męczeństwo i ziemskie rozkosze. W poetyckiej galerii Miłosza i Herberta, w: Zmysł wzroku,<br />
zmysł sztuki. Prywatna historia sztuki Zbigniewa Herberta, cz. 2, red. J.M. Ruszar,<br />
Lublin 2006.<br />
Fiut A., Na granicy milczenia, Herbert – Celan; w: Dialog i spór, red. J.M. Ruszar, Lublin 2006.<br />
Fiut A., Poeta eseistą, w: Twórczość Zbigniewa Herberta. Studia, red. M. Woźniak-Łubieniec,<br />
J. Wiśniewski, Kraków 2001.<br />
Fiut A., Ukryty dialog, w: Niepewna jasność tekstu, red. J.M. Ruszar, Kraków 2009.<br />
Franaszek A., Ciemne źródło, Londyn 1998.<br />
Frye N., Wielki Kod. Biblia i literatura, przeł. A. Fulińska, Bydgoszcz 1998.<br />
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
Bibliografia<br />
315<br />
Gadamer H.G., Czy poeci umilkną, przeł. M. Łukasiewicz, Bydgoszcz 1998.<br />
Gadamer H.G., Język i rozumienie, wybór, przekład i posłowie P. Dehnel, P. Sierocka, Warszawa<br />
2003.<br />
Gadamer H.G., Poetica. Wybrane eseje, przeł. M. Łukasiewicz, Warszawa 2001.<br />
Garbol T. Chrzest ziemi. sacrum w poezji Zbigniewa Herberta, Lublin 2006.<br />
Gawroński A., Dlaczego Platon wykluczył poetów z Państwa U źródeł współczesnych badań<br />
nad językiem, Warszawa 1984.<br />
Gogacz M., Filozoficzne aspekty mistyki, Warszawa 1985.<br />
Grabowski A., Cierpliwość – osoby i formy, w: idem, Uzmysłowienia, Kraków 2010.<br />
Grabowski A., Dramatu-pisanie jako performans, w: Performer – stary i nowy, red. E. Bal, Kraków<br />
2013.<br />
Grabowski A., Wiersz – forma i sens, Kraków 1999.<br />
Girard R., Dawna droga, którą kroczyli ludzie niegodziwi, przeł. M. Goszczyńska, Warszawa<br />
1992.<br />
Girard R., Kozioł ofiarny, przeł. M. Goszczyńska, Łódź 1991.<br />
Girard R., Sacrum i przemoc, przeł. M. i J. Plecińscy, Poznań 1993 (cz. 1), 1994 (cz. 2).<br />
Gogler P., Blizna – Herbert wobec „śmierci Boga”, w: Między nami a światłem, red. G. Halkiewicz-Sojak,<br />
J.M. Ruszar, R. Sioma, Toruń–Kraków 2012.<br />
Gołaszewska M., Estetyka duchowości, Kraków 1995.<br />
Górski K., Poezja jako wyraz, Toruń 1946.<br />
Gutowski W., Wśród szyfrów transcendencji. Szkice o sacrum chrześcijańskim w literaturze<br />
polskiej XX wieku, Toruń 1994.<br />
Gwiazdecka J., Etyka Platona. O formie platońskiej refleksji moralnej, Kęty 2003.<br />
Hadot P., Czym jest filozofia starożytna, przeł. P. Domański, Warszawa 2000.<br />
Havelock E.A., Przedmowa do Platona, przeł. P. Majewski, Warszawa 2007.<br />
Heffernan J., Museum of Word: the Poetic of Ekphrasis from Homer to Ashbery, Chicago–London<br />
1993.<br />
Heidegger M., Budować, mieszkać, myśleć, wybór i opracowanie K. Michalski, Warszawa<br />
1977.<br />
Heidegger M., Czym jest metafizyka. Posłowie, przeł. K. Wolicki, w: idem, Znaki drogi, Warszawa<br />
1995.<br />
Heidegger M., Czym jest metafizyka. Wprowadzenie, przeł. K. Wolicki, w: idem, Znaki drogi,<br />
Warszawa 1995.<br />
Heidegger M., Czym jest metafizyka, przeł. K. Pomian, w: idem, Znaki drogi, Warszawa<br />
1995.<br />
Heidegger M., „… poetycko mieszka człowiek …”, w: idem,Odczyty i rozprawy, przeł. J. Mizera,<br />
Kraków 2002.<br />
Herbert nieznany. Rozmowy, red. B. Toruńczyk, Warszawa 2008.<br />
Herbert nieznany. Rozmowy, zebrał i opracował H. Citko, Warszawa 2008.<br />
Herbert Z., Akropol, w: idem, Labirynt nad morzem, Warszawa 2000.<br />
Herbert Z., Dramaty, red. J. Kopciński i G. Wroniewicz, Warszawa 2010.<br />
Herbert Z., Duszyczka, w: idem, Labirynt nad morzem, Warszawa 2000.<br />
Herbert Z., Hamlet na granicy milczenia, w: Z. Herbert, H. Elzenberg, Korespondencja, red.<br />
B. Toruńczyk, Warszawa 2002.<br />
Herbert Z., Listy do Muzy, Gdynia 2000.<br />
Herbert Z., Napis, Wrocław 1996.<br />
Herbert Z., Studia i dokumenty, zebrał P. Kłoczowski, Warszawa 2008.<br />
Herbert Z., Utwory rozproszone (Rekonesans), wybór i oprac. R. Krynicki, Kraków 2011.<br />
Herbert Z., Węzeł gordyjski oraz inne pisma rozproszone, 1948–1998, opr. P. Kądziela, Warszawa<br />
2001.<br />
Herbert Z., Wiersze zebrane, oprac. R. Krynicki, Kraków 2008.<br />
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
316 Bibliografia<br />
Herbert Z., Miłosz Cz., Korespondencja, red. B. Toruńczyk, Warszawa 2006.<br />
Hillard D., Poetry as Individuality: The Discourse of Observation in Paul Celan. Levisburg PA,<br />
2010.<br />
Hockney D., Wiedza tajemna. Sekrety technik malarskich dawnych mistrzów, przeł. J. Holzman,<br />
Kraków 2007.<br />
von Hofmannsthal H., Chwile w Grecji, w: idem, Księga przyjaciół, wybrał i przeł. P. Hertz,<br />
Kraków 1997.<br />
von Hofmannsthal H., List, w: idem, Księga przyjaciół, wybrał i przeł. P. Hertz, Kraków 1997.<br />
Horkheimer M., Adorno T.W., Dialektyka oświecenia, przeł. M. Łukasiewicz, Warszawa 2012.<br />
Hawkins B., Reluctant Theologians: Franz Kafka, Paul Celan, Edmond Jabes, New York 2002.<br />
Hughes Fowler B., The Hellenistic Aesthetic, Madison WI 1989.<br />
Husserl E., Medytacje kartezjańskie, przeł. A. Wajs, Warszawa 2010.<br />
Jaspers K., Szyfry transcendencji, przeł. Cz. Piecuch, Toruń 1995.<br />
Jaeger W., Paideia, przeł. M. Plezia i H. Bednarek, Warszawa 2001.<br />
Jaeger W., Teologia wczesnych filozofów greckich, przeł. J. Wocial, Kraków 2007.<br />
Jaeger W., Wczesne chrześcijaństwo i grecka paideia, przeł. K. Bielawski, Kraków 2002.<br />
Jarząbek D., Słowo i głos. Problem rozmowy w dramacie w ujęciu teoretycznym i historycznym,<br />
Kraków 2006.<br />
Jaworski S., Piszę więc jestem, Kraków 1993.<br />
Jones R., Studies In Mystical Religion, London 1909.<br />
Juszczak W., Ekfraza poetycka w antycznej Grecji, Warszawa 2012.<br />
Kahn Ch., Plato and the Socratic Dialogue. The Philosophical Use of Literary Form, Cambridge<br />
1996.<br />
Kandinsky W., O duchowości w sztuce, przeł. S. Fujałkowsk, Łódź 1996.<br />
Kanończuk E., „Martwa natura z wędzidłem”: literackie rekonstrukcje przeszłości zdeponowane<br />
w muzeum, w: Herbert i znaki czasu tom 1 i 2, red. E. Feliksiak, M. Leś, E. Sidoruk,<br />
Białystok 2002.<br />
Karłowicz D., Sokrates i inni święci, Warszawa 2005.<br />
Kasperowicz R., Wstęp, w: A. Warburg, Narodziny Wenus i inne szkice renesansowe, przeł.<br />
R. Kasperowicz, Gdańsk 2010.<br />
Kącka E., Pochwała konkretu. Herbert o Białoszewskim, w: Pojęcia kiełkujące z rzeczy, red.<br />
J.M. Ruszar, Kraków 2010.<br />
Kądziela P., Twórczość ZH. Monografia bibliograficzna, Warszawa 2009.<br />
Kerenyi K., Dionizos, przeł. I. Kania, Kraków 1997.<br />
Kerenyi K., Hermes przewodnik dusz, przeł. J. Prokopiuk, Warszawa 1993.<br />
Kirk G.S., Raven J.E., Shofield M., Filozofia przedsokratejska, przeł. J. Lang, Warszawa 1999.<br />
Kleszcz L., Nietzche – Elzenberg – Herbert, w: Pojęcia kiełkujące z rzeczy, red. J.M. Ruszar,<br />
Kraków 2010.<br />
Kocur M., Drugie narodziny teatru. Performance mnichów anglosaskich, Wrocław 2010.<br />
Kopaliński W., Słownik symboli, Warszawa 2001.<br />
Kopciński J., Nasłuchiwanie. Sztuki na głosy Zbigniewa Herberta, Warszawa 2008.<br />
Kosiński D., Polski teatr przemiany, Gdańsk 2009.<br />
Kosiński D., Teatra polskie, Warszawa 2010.<br />
Kosturek J., Żeby tylko nie anioł. Konkret i abstrakcja w poezji Zbigniewa Herberta, w: Pojęcia<br />
kiełkujące z rzeczy, red. J.M. Ruszar, Kraków 2010.<br />
Kozicka D., Wędrowcy światów prawdziwych. Dwudziestowieczne relacje z podróży, Kraków<br />
2003.<br />
Kłoczowski J.A., Drogi człowieka mistycznego, Kraków 2001.<br />
Kraszewski Ch.J., Essays on the Dramatic Works of Polish Poet Zbigniew Herbert, New York<br />
2001.<br />
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
Bibliografia<br />
317<br />
Krajewska A., Dramat i teatr absurdu w Polsce, Poznań 1996.<br />
Krajewska A., Dramat współczesny. Teoria i interpretacja, Poznań 2005, „Krasnogróda”<br />
9/1998 (numer monograficzny poświęcony Celanowi)<br />
Kraut R., Sokrates, polityka i religia, przeł. M. Smulewska, „Teologia Polityczna”2/2004–2005.<br />
Krokiewicz A., Sokrates, Warszawa 1958.<br />
Kubiak A., Wprowadzenie do etyki dramatycznej, Rzeszów 2010.<br />
Kula A., Tygrysi skok Pana Cogito, w: Twórczość Zbigniewa Herberta. Studia, red. M. Woźniak-Łubieniec,<br />
J. Wiśniewski, Kraków 2001.<br />
Lacoue-Labarthe P., Poezja jako doświadczenie, przeł. J. Margański, Gdańsk 2004.<br />
Lebovic N., Near the End: Celan between Scholem and Heidegger, w: „The German Quaterly”,<br />
Fall 2010.<br />
Lengauer W., Religijność starożytnych Greków, Warszawa 1994.<br />
Lehman H.-T., Teatr postdramatyczny, przeł. D. Sajewska i M. Sugiera, Kraków 2009.<br />
Legutko R., Sokrates, „Kronos” 2/2012.<br />
Ligęza W., Elegie Zbigniewa Herberta, w: Twórczość Zbigniewa Herberta. Studia, red. M. Woźniak-Łubieniec,<br />
J. Wiśniewski, Kraków 2001.<br />
Lisicki P., Puste niebo Pana Cogito, w: Poznawanie Herberta tom 2, wybór i wstęp A. Franaszek,<br />
Kraków 2000.<br />
List z 15.03.1955, w: Z. Herbert, H. Elzenberg, Korespondencja, red. B. Toruńczyk, Warszawa<br />
2002.<br />
Loyola I., Ćwiczenia duchowne, przeł. J.Ozóg SJ, Warszawa 2011.<br />
Lubaszewska A. Poetyka doświadczenia duchowego, Kraków 2009.<br />
Łaguna P., Ironia jako postawa i jako wyraz, Kraków 1984.<br />
Łukasiewicz J., Herbert, Wrocław 2001.<br />
Łukasiewicz J., Herberta rola poety, w: Wyraz wyłuskany z piersi. Szkice o twórczości Zbigniewa<br />
Herberta, cz. 1, red. B. Gautier i D. Knysz-Tomaszewska, Lublin 2006.<br />
Łukasiewicz J., Przed „światem ciemnym, ciężkim, realnym…”. Uwagi o podmiocie w poezji<br />
Zbigniewa Herberta, w: Portret z początku wieku. Twórczość Zbigniewa Herberta – kontynuacje<br />
i rewizje, red. W. Ligęza, Lublin 2005.<br />
Łukasiewicz J., Studium przedmiotu, w: Poznawanie Herberta, t. 2, wybór A. Franaszek,<br />
Kraków 2000.<br />
Lyon J.K., Paul Celan and Martin Heidegger: An Unresolved Conversation, 1951–1970, Baltimore<br />
2006.<br />
Marion J.L., Będąc danym. Esej z fenomenologii donacji, przeł. W. Starzyński, Warszawa 2007.<br />
Markowski M.P., Pragnienie obecności. Filozofie reprezentacji od Platona do Kartezjusza,<br />
Gdańsk 1999.<br />
Matywiecki P., Miara i czułość, w: Kartki Celana, red. J. Roszak, Kraków 2012.<br />
Mazur D., Kategoria wzniosłości a horyzont metafizyczny. Refleksje nad wybranymi esejami<br />
Zbigniewa Herberta, w: Między nami a światłem, red. G. Halkiewicz-Sojak, J.M. Ruszar,<br />
R. Sioma, Toruń–Kraków 2012.<br />
Mazur T., Kapryśni bogowie Sokratesa. Człowiek i świat wartości w tradycji filozofii zachodniej,<br />
Kęty 2007.<br />
McGahey R., The Orphic Moment, New York 1994.<br />
McPherran M.L., The Religion of Socrates, Penn State University 1996.<br />
McPherran M.L., Wyrocznia delficka i obowiązek filozofowania, przeł. W. Nowicki, „Teologia<br />
Polityczna” 2/2004–2005.<br />
McQueen J., Allegory, Bristol 1978.<br />
Merton T., Modlitwa kontemplacyjna, przeł. M. Dybowski, Poznań 2005.<br />
Michalski K., Płomień wieczności. Eseje o myślach Fryderyka Nietzschego, Kraków 2007.<br />
Mikołajczak M., Od Orfeusza do Arijona. Pieśń i muzyka w świecie poetyckim Zbigniewa<br />
Herberta, w: Niepewna jasność tekstu, red. J.J. Ruszar, Kraków 2009.<br />
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
318 Bibliografia<br />
Mikołajczak M., Pomiędzy końcem i apokalipsą. O wyobraźni poetyckiej Zbigniewa Herberta,<br />
Wrocław 2007.<br />
Mikołajczak M., W cieniu heksametru. Interpretacje wierszy Zbigniewa Herberta, Zielona Góra<br />
2004.<br />
Misja Sokratesa. Rozmowa z Ryszardem Legutko, na stronie: http://sokratejczyk.blox.pl/resource/blog_Legutko_Sokrates.htm<br />
(z dnia 30. 11. 2012).<br />
Mizińska J., Herbert – Odyseusz, Lublin 2001.<br />
Moderniści o sztuce, wybór, oprac., wstęp E. Grabska, Warszawa 1971.<br />
Najder Z., Ojczyzna naród w poezji Zbigniewa Herberta,„Ethos” 4/2000.<br />
Nasiłowska A., Persona liryczna, Warszawa 2000.<br />
Nedoncelle M., Prośba i modlitwa, przeł. M. Tarnowska, Kraków 1995.<br />
Nieukerken A., Zbigniew Herbert – ironia jako zabieg retoryczny i postawa życiowa, w: Niepewna<br />
jasność tekstu, red. J.M. Ruszar, Kraków 2009.<br />
Nietzsche F., Narodziny tragedyi, przeł. W. Berent, Warszawa 1907 (reprint 1990).<br />
Nietzsche F., Tako rzecze Zaratustra, przeł. W. Berent, Warszawa 1905 (reprint 1990)<br />
Nightingale A.W., Genres in dialogue. Plato and the construct of philosophy, Cambridge 1995.<br />
Norwid C.K., Pisma wszystkie, red. W. Gomulicki, Warszawa 1971.<br />
Nycz R., Literatura jako trop rzeczywistości, Kraków 2001.<br />
Nycz R., Tropy: „ja”. Koncepcje podmiotowości w literaturze polskiej ostatniego stulecia; w:<br />
idem, Język modernizmu, Warszawa 2002.<br />
Ong W.J., Oralność i piśmienność, przeł. J. Japola, Lublin 1992.<br />
Opacka-Walasek D., „... pozostać wiernym niepewnej jasności”. Wybrane problemy poezji<br />
Zbigniewa Herberta, Katowice 1996.<br />
Otto R., Świętość, przeł. B. Kupis, Warszawa 1968.<br />
Perloff M., Sound Scraps, Vision Scraps: Paul Celan’s Poetic Practice, w: Reading for Form,<br />
ed. S.J. Wolfson and M. Brown, Seattle 2007.<br />
Pisarkowa K., To jest ów owoc. O „Brewiarzu” Zbigniewa Herberta, w: Niepewna jasność tekstu,<br />
red. J.J. Ruszar, Kraków 2009.<br />
Platon, Obrona Sokratesa, przeł. i komentarz R. Legutko, Kraków 2010.<br />
Platon, Państwo, przeł. W. Witwicki, Warszawa 1990.<br />
Platon, Timajos, przeł. P. Siwek, Warszawa 1986.<br />
Platon, Uczta, Eutyfron, Obrona Sokratesa, Kriton, Fedon, przeł. W. Witwicki, Warszawa<br />
1982.<br />
Platon, Uczta, przeł. A. Serafin, wybór tekstów i red. P. Nowak, Warszawa 2012.<br />
Plotyn, Enneady, przeł A. Krokiewicz, Warszawa 2000.<br />
Porfiriusz z Tyru, Grota nimf, przeł. i komentarz P. Ashwin-Siejkowski, Kraków 2006.<br />
Potkański J. Sens nowoczesnego wiersza. Wersyfikacja Białoszewskiego, Przybosia, Miłosza i Herberta,<br />
Warszawa 2004.<br />
Pszczołowska L., Wiersz polski. Zarys historyczny, Warszawa 2001.<br />
Pycka W., Myśl Sokratesa na tle wcześniejszych koncepcji uprawiania filozofii, Lublin 2012.<br />
Reale G., Historia filozofii starożytnej, t. 1, przeł. E.I. Zieliński, Lublin 1999.<br />
Ricoeur P., Filozofia osoby, przeł. M. Frankiewicz, Kraków 1992.<br />
Ricour P., O sobie samym jako innym, przeł. B. Chełstowski, Warszawa 2003.<br />
Ricour P., Skarga jako modlitwa, w: A. La Cocque, P. Ricour, Myśleć biblijnie, przeł. E. Mukoid,<br />
M. Tarnowska, Kraków 2003.<br />
Rizzi A., Sens egzystencji ludzkiej w perspektywie decyzji moralnej, w: A. Angelini i in.,<br />
Perspektywy i problemy teologii moralnej, przeł. T. Mieszkowski, Warszawa 1982.<br />
Roszak J., Południk spotkania. Paul Celan w polskiej poezji powojennej, Poznań 2009.<br />
Pöggeler O., Droga myślowa Martina Heideggera, przeł. B. Baran, Warszawa 2002.<br />
Przybylak F., Paul Celan, metody i problemy liryki esencji, Wrocław 1992.<br />
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
Bibliografia<br />
319<br />
Rodak P., Wizje kultury pokolenia wojennego, Wrocław 2000.<br />
Rohde E., Psyche. Kult duszy i wiara w nieśmiertelność u starożytnych Greków, przeł. J. Korpanty,<br />
Kęty 2007.<br />
Rosenfeld A.H., Prawując się z milczącym Bogiem, cyt za: http://old.fzp.net.pl/celan.html.<br />
Roszak J., Lepiej czytać wiersze. Celana, Herberta, w: Dialog i spór, red. J.M. Ruszar, Lublin<br />
2006.<br />
Ruskin J., Niewinne oko. Szkice o sztuce, wybrał i przeł. J. Szczuka, Gdańsk 2011.<br />
Ruszar J.M., Ból osobnego bytu. Mistyczna intuicja i złuda Mai; w: Czułość dla Minotaura, red.<br />
J.M. Ruszar, Lublin 2005.<br />
Ruszar J.M., Chrzest ziemi, w: Portret z początku wieku. Twórczość Zbigniewa Herberta – kontynuacje<br />
i rewizje, red. W. Ligęza, Lublin 2005.<br />
Ruszar J.M., Stróż brata swego. Zasada odpowiedzialności w liryce Zbigniewa Herberta, Lublin<br />
2004.<br />
Ruta-Rutkowska K., Poetyka dysonansu w dramatach Herberta, w: Herbert. Poetyka, wartości,<br />
konteksty, red. E. Czaplejewicz, W. Sadowski, Warszawa 2002.<br />
Ruta-Rutkowska K., Polska tradycja metadramatu, Warszawa 2012.<br />
Sadowski W., Wiersz wolny jako tekst graficzny, Kraków 2004.<br />
Salamon J., Czas Herberta albo na dom w Czarnolesie, Warszawa 2001.<br />
Salminen A.E., No Name: Paul Celan’sPoetica of Naming, in: „Kritike”, June 2010.<br />
Sayers D.L., O pisaniu i czytaniu utworów alegorycznych, przeł. P. Graff, w: Alegoria, red.<br />
J. Abramowska, Gdańsk 2003.<br />
Schaeffer R., O języku modlitwy, przeł. G. Sowinski, Kraków 2007.<br />
Scheler M., Istota i formy sympatii, przeł. i wstęp A. Węgrzecki, Warszawa 1986.<br />
Scholem G., Mistycyzm żydowski i jego główne kierunki, przeł. I. Kania, Warszawa 1997.<br />
Scholem G., Żydzi i Niemcy. Eseje, listy, rozmowa, przeł. E. Zawadowska, A. Lipszyc,<br />
Sejny 2006.<br />
Shallcross B., Through the Poet’s Eye, Evanston 2002.<br />
Sheppard R., Problematyka modernizmu europejskiego, przeł. P. Wawrzyszko, w: Odkrywanie<br />
modernizmu. Przekłady i komentarze, red. R. Nycz, Kraków 2004.<br />
Siemaszko P., Zmienność i trwanie. O eseistyce Zbigniewa Herberta, Bydgoszcz 1996.<br />
Siemianowski A., Antropologia filozoficzna, Gniezno 1996.<br />
Sienkiewicz B., Platon Herberta, czyli o rozumie, namiętnościach, pustce i lęku, w: Herbert<br />
i znaki czasu, red. E. Feliksiak, M. Leś, E. Sidoruk, Białystok 2002.<br />
Sieradzan J., Sokrates nieznany, Warszawa 2001.<br />
Sikorski D.K., Biada tym, którym płaszcz i cień przesłoniły człowieka. Etos sztuki w „Hamlecie<br />
na granicy milczenia” oraz korespondencji Zbigniewa Herberta z Henrykiem Elzenbergiem,<br />
w: Zmysł wzroku, zmysł sztuki. Prywatna historia sztuki Zbigniewa Herberta, red. J.M. Ruszar,<br />
Lublin 2006.<br />
Skarga B., Ślad i obecność, Warszawa 2004.<br />
Sławiński J., Tren Fortynbrasa, w: Poznawanie Herberta, wybór i wstęp A. Franaszek, Kraków<br />
1998.<br />
Snell B., Odkrycie ducha, przeł. A. Onysymow, Warszawa 2009.<br />
Spivak G., Alegoria i dzieje poezji, przeł. M. Dramińska-Joczowa, w: Alegoria, red. J. Abramowska,<br />
Gdańsk 2003.<br />
Stala M., Chwile pewności. 20 szkiców o poezji i krytyce, Kraków 1991.<br />
Stala M., Pejzaż człowieka, Kraków 1994.<br />
Stein E., O zagadnieniu wczucia, przeł. D. Gierulanka, Kraków 1988.<br />
Steiner G., Dziesięć (możliwych) przyczyn smutku myśli, przeł. O. Kubińska, Gdańsk 2007.<br />
Steiner G., Zerwany kontrakt, przeł. O. Kubińska, Warszawa 1994.<br />
Stępień T., Ojcowie Kościoła i demon Sokratesa, „Teologia Polityczna” 2/2004–2005.<br />
Stróżewski W., Wykłady o Platonie, Kraków 1992.<br />
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
320 Bibliografia<br />
Szymański P., Ścieżka Zbigniewa Herberta, w: „Poezja” 4/1971.<br />
Szymik J., W poszukiwaniu teologicznej głębi literatury. Literatura piękna jako locus theologicus,<br />
Katowice 1994.<br />
Świeżawski S., Dzieje europejskiej filozofii klasycznej, Warszawa–Wrocław 2000.<br />
Szlezak T.A., Czytanie Platona, przeł. P. Domański, Warszawa 1997.<br />
Szturc W., Faust Goethego. Ku antropologii romantycznej, Kraków 1996.<br />
Tatarkiewicz W., Parerga, Warszawa 1978.<br />
Taylor Ch., The Secular Age, Cambridge, MA 2007.<br />
Taylor Ch., Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej, przeł. M. Gruszczyński<br />
i inni, oprac. T. Gadacz, wstęp A. Bielik-Robson, Warszawa 2001.<br />
Telwikas A., Estetyczne albo etyczne. O pewnej myśli Sorena Kierkegaarda u Zbigniewa Herberta,<br />
w: Bór nici, red. M. Mikołajczak, Kraków 2011.<br />
The Other Herbert, ed. B. Schallcross, Bloomington 1998.<br />
Tischner J., Filozofia dramatu, Kraków 2012.<br />
Tischner J., Myślenie według wartości, Kraków 1982.<br />
Tomasz z Akwinu, Summa teologiczna w skrócie, przeł. S. Bełch, t. 1–2, Kraków 1997, Warszawa<br />
2000.<br />
Toporow W.N., O jedności poety i tekstu, przeł. J. Faryno, w: „Pamiętnik Literacki” 4/1980.<br />
Trocha B., Mythopoeiczne aspekty liryki Zbigniewa Herberta, w: Pojęcia kiełkujące z rzeczy, red.<br />
J.M. Ruszar, Kraków 2010.<br />
Troszyński M., Na barkach gigantów. Spór istotny: Herbert i Miłosz wobec romantycznej tradycji<br />
rycerstwa; w: Herbert na językach, red. A. Grabowski i J. Kopciński, Warszawa 2010.<br />
Urbanowski M., Oczyszczenie. Szkice o literaturze polskiej XX wieku, Kraków 2002.<br />
Vogelin E., Lud Boży, przeł. M. Umińska, Kraków 1994.<br />
Vogelin E., Platon, przeł. A. Legutko-Dybowska, wstęp R. Legutko, Warszawa 2011.<br />
Werner M., Wobec nihilizmu. Gombrowicz, Witkacy, Warszawa 2009.<br />
Wiles D., Krótka historia przestrzeni teatralnych, przeł. Ł. Zaremba, Warszawa 2012.<br />
Wiśniewska L., Filozofia i mechanizmy konstrukcyjne świata poetyckiego Zbigniewa Herberta,<br />
w: Twórczość Zbigniewa Herberta, red. M. Woźniak-Łabieniec, J. Wiśniewski, Kraków<br />
2001.<br />
Wojtkowska K., „Stołek”. Z powrotem do rzeczy. Ukryta debata z Ingardenem we wczesnej poezji<br />
Herberta, w: Pojęcia kiełkujące z rzeczy, red. J.M. Ruszar, Kraków 2010.<br />
Wolicka E., Mimetyka i mitologia Platona. U początków hermeneutyki filozoficznej, Lublin 1994.<br />
Wokół nihilizmu, red. G. Sowiński, Kraków 2001.<br />
Wolosky S., Language Mysticism: The Negative Way of Language in Eliot, Beckett, and Celan,<br />
Stanford 1995.<br />
Workowski A., Maska i tożsamość. Związek Pana Cogito i Zbigniew Herberta, w: Pojęcia kiełkujące<br />
z rzeczy, red. J.M. Ruszar, Kraków 2010.<br />
Workowski A., Zagadka tożsamości Pana Cogito. Pan Cogito w panoramie współczesnych dyskusji<br />
nad tożsamością podmiotu, w: Wyraz wyłuskany z piersi. Szkice o twórczości Zbigniewa<br />
Herberta, cz. 2, red. J.M. Ruszar, M. Zieliński, Lublin 2006.<br />
Wyka M., Herbert – poeta metafizyczny, w: Poznawanie Herberta, wybór i wstęp A. Franaszek,<br />
Kraków 1998.<br />
Wysłouch S., Literatura i sztuki wizualne, Warszawa 1994.<br />
Zach J., „Czas wzbogacony”. Norwid i Herbert – próba zbliżenia, w: Bór nici, red. M. Mikołajczak,<br />
Kraków 2011.<br />
Zarębianka Z., Spór o wartości Herbert – Miłosz, w: Dialog i spór. Zbigniew Herbert a inni<br />
poeci i eseiści, red. J. Ruszar, Lublin 2006.<br />
Zarębianka Z., Tropy sacrum w literaturze XX wieku, Bydgoszcz 2001.<br />
Ziarek Krzysztof, Inflected Language. Toward a hermeneutics of nearness. Heidegger, Levinas,<br />
Stevens, Celan, Albany 1994.<br />
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych
REDAKTOR PROWADZĄCY<br />
Anna Poinc-Chrabąszcz<br />
ADIUSTACJA JĘZYKOWO-STYLISTYCZNA<br />
Magdalena Jankosz<br />
KOREKTA<br />
Katarzyna Onderka<br />
SKŁAD I ŁAMANIE<br />
Hanna Wiechecka<br />
<strong>Wydawnictwo</strong> <strong>Uniwersytetu</strong> Jagiellońskiego<br />
Redakcja: ul. Michałowskiego 9/2, 31-126 Kraków<br />
tel. 12-631-18-80, tel./fax 12-631-18-83<br />
Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione.<br />
Publikacja przeznaczona jedynie dla klientów indywidualnych. Zakaz rozpowszechniania i udostępniania serwisach bibliotecznych