Kapitalizm kapitalizmÉ bÉnzÉmÉz - AzÉrbaycan Milli Kitabxanası
Kapitalizm kapitalizmÉ bÉnzÉmÉz - AzÉrbaycan Milli Kitabxanası
Kapitalizm kapitalizmÉ bÉnzÉmÉz - AzÉrbaycan Milli Kitabxanası
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>Kapitalizm</strong> <strong>Kapitalizm</strong>ə Bənzəməz<br />
hüquqları olan insanları deyil, sadəcə robotları işlə təmin edəcəklər.<br />
Gələcək beş ildə iş təminatımızın olacağı mövzusunda<br />
bədbinəm; dünya iqtisadiyyatı getdikcə daha pis hala gəlir və<br />
hər yerdə işdən çıxarma müşahidə edilir.” 46<br />
Dünya iqtisadiyyatı yeni bir transformasiya prosesini yaşayır:<br />
sənaye çağı ömrünü başa vurduğu kimi sənaye işçiləri də<br />
ciddi sıxıntılar yaşayır. Artıq işçi sinfinin də keyfiyyət dəyişikliyi<br />
göstərməsi zəruri hal alıb. Bu keyfiyyət dəyişikliyini yaşaya<br />
bilməyən ölkələrdə sosial müdafiə sistemi də çarəsiz hala<br />
gəlir. “Ömür boyu təhsil”in əsas məqsədi də bu çarəsizliyə bir<br />
çarə axtarmaqdır.<br />
Fransa da eyni aqibəti yaşayır. Amma Anqlo‐Sakson <strong>Kapitalizm</strong>in<br />
hakim olduğu ölkələrdə daha aşağı işsizlik səviyyəsi<br />
müşahidə edilməkdədir. Çünki Anqlo‐Sakson <strong>Kapitalizm</strong>i<br />
“hire and fire” məntiqinə dayanır. 47 Bu prinsipə görə işçi bir istehsal<br />
amili kimi kiralanır və daha sonra da sərbəst bazar iqtisadiyyatının<br />
məntiqinə uyğun olaraq işdən çıxarılır. Belə bir<br />
elastik sistem ilk baxışdan qəribə görünsə də əslində işsizliyin<br />
azalmasında əhəmiyyətli rol oynayır.<br />
Anqlo‐Sakson <strong>Kapitalizm</strong>də işçilərin daha yüksək maaşlı<br />
bir iş tapdıqlarında əvvəlki işdən ayrılmaları və ya sahibkar tərəfindən<br />
işdən çıxarılmaları normal qarşılanır. Ona görə də<br />
Ren <strong>Kapitalizm</strong>ində olduğu kimi Anqlo‐Sakson <strong>Kapitalizm</strong>də<br />
işçilərin şirkət daxili təhsilinə ciddi əhəmiyyət verilmir, çünki<br />
daha yaxşı bir fürsət qarşısına çıxan kimi işçinin işdən ayrılacağı<br />
nəzərə alınır. Bundansa daha yüksək keyfiyyətlərə sahib<br />
işçini daha yüksək maaşla işə almaq məqsədəuyğun sayılır.<br />
Təbii olaraq hər bir şəxs də özünün bəşəri sərmayəsini artırmağa<br />
çalışır ki, potensialını daha yüksək qiymətdən sata bil‐<br />
46 Ludwig Niethammer, “Germany: workers respond angrily to deal at<br />
DaimlerChrysler”, WSWS, 12 avqust 2004, http://www.wsws.org/articles/2004/<br />
aug2004/ germ‐a12.shtml, (01.03.2006).<br />
47 Ibid., səh.38.<br />
‐ 37 ‐