Kapitalizm kapitalizmÉ bÉnzÉmÉz - AzÉrbaycan Milli Kitabxanası
Kapitalizm kapitalizmÉ bÉnzÉmÉz - AzÉrbaycan Milli Kitabxanası
Kapitalizm kapitalizmÉ bÉnzÉmÉz - AzÉrbaycan Milli Kitabxanası
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>Kapitalizm</strong> <strong>Kapitalizm</strong>ə Bənzəməz<br />
1‐ Məhdud Dövlət: Buna görə ən kiçik dövlət ən yaxşı dövlətdir.<br />
Xüsusilə dövlətin iqtisadiyyatdakı roluna daha çox diqqət<br />
cəlb edilməkdədir. Dövlətin daha geniş mərkəzi bir səlahiyyətə<br />
sahib olması istənməyən bir haldır. Məsələn, ABŞ‐da<br />
dövlətin hər bir hissəsi bir‐birindən ayrı tutulmaqda, nəzarət<br />
edilməkdə və balanslaşdırılmaqdadır. Bu xətt 1980‐ci illərdə<br />
ABŞ‐da Ronald Reaganın, İngiltərədə isə Margaret Thatcherin<br />
hakimiyyətə gəlməsi ilə birlikdə daha da sistemləşdirilmiş<br />
oldu. Artıq dövlət tənzimləyici və qoruyucu deyil, tənbəl və<br />
tormozlayıcı bir qüvvə kimi qəbul edilməyə başlandı. Əvvəllər<br />
cəmiyyətin inkişaf göstəricisi olan sosial müdafiə sistemi tənbəlliyi<br />
təşviq etdiyi üçün tənqid hədəfinə çevrildi. Ona görə də<br />
yarım əsr əvvəl Avropada qurulan sosial müdafiə sistemi heç<br />
bir zaman ABŞ‐da qurulmamışdır. Verginin ən dinamik və cəsarətli<br />
olanların cəsarətini qırdığı irəli sürüldü. Anqlo‐Sakson<br />
kapitalizmdə dövlətin vəzifəsi vətəndaşlarının malını və canını<br />
qorumaqdan ibarətdir.<br />
2‐ Fərd‐Toplum Münasibətləri: Anqlo‐Sakson kapitalizmi<br />
fərdiyyətçidir, buna görə toplum fərdlərin toplamından başqa<br />
bir şey deyildir. Fərd yalnız tək başına qaldıqda yaşamaq üçün<br />
ən üstün bacarıqlarını ortaya qoyur. Fərdiyyətçiliyə görə bərabərlik<br />
fürsət bərabərliyidir, istədiyi sözləşməni qəbul etməkdə<br />
bərabərlikdir.<br />
3‐ Mülkiyyət Hüquqları: Anqlo‐Sakson kapitalizminə görə,<br />
fərdi hüquqların ən böyük qarantı mülkiyyət hüquqlarının aliliyidir.<br />
4‐ İstehlakçı Tələbatını Ödəmək Üçün Rəqabət: Bu düşüncəyə<br />
görə, yaxşı toplum olmaq üçün mühüm olan bazarda rəqabət<br />
etməkdir. Daha çox rəqabət daha yaxşı toplum ortaya çıxaracaq.<br />
5‐ Qrup Məsuliyyəti Yerinə Fərdi Məsuliyyət: Bu yanaşma<br />
Newtonçu Mexaniki Paradiqmanın “hissəciklərə bir mexanizmin<br />
hissəsi olaraq baxarsaq, bütünün özünə baxmış olarıq”<br />
‐ 33 ‐