Wniosek aplikacyjny na etapie preselekcji - Instytut Kultury Miejskiej
Wniosek aplikacyjny na etapie preselekcji - Instytut Kultury Miejskiej
Wniosek aplikacyjny na etapie preselekcji - Instytut Kultury Miejskiej
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
FORMUL AR Z<br />
K ANDYDATURY<br />
GDAŃSK A<br />
DO T Y TUŁU<br />
EUROPE JSKIE J<br />
S TOLIC Y<br />
KULTURY 2016
Tak jak dwadzieścia pięć lat temu runą mury, mury, które oddzielają <strong>na</strong>s od siebie, mury<br />
obojętności, niesprawiedliwości, nieżyczliwości i niezrozumienia. Niech Europa uczy<br />
się od Gdańska jak budować Solidarność, a wszystkie mury runą – powiedziałem w roku<br />
2005 w trakcie koncertu „Przestrzeń wolności”. Gratulując mojemu Miastu Gdańskowi odważnej<br />
decyzji podjęcia starań o zdobycie tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> w roku 2016, dziękuję<br />
za zaproszenie do udziału w Komitecie Honorowym wspierającym te starania. Jednocześnie<br />
informuję, że z satysfakcją będę przewodniczył jego działaniom.<br />
003<br />
Listy<br />
Lech Wałęsa<br />
Pomorze to różnorodny kulturowo region, o którego dobrobyt i <strong>na</strong>leżytą pozycję warto<br />
walczyć. Dlatego z dużym uz<strong>na</strong>niem patrzę <strong>na</strong> starania Gdańska o zdobycie tytułu<br />
Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> w 2016 roku. Satysfakcja jest większa, im bardziej Gdańsk<br />
angażuje we współpracę <strong>na</strong> rzecz tego wielkiego rozwojowego przedsięwzięcia miasta i gminy<br />
całego regionu. Dla mnie jako Marszałka Województwa Pomorskiego to szczegól<strong>na</strong> wartość.<br />
Pomorze to jeden z polskich liderów w pozyskiwaniu funduszy unijnych, a także dy<strong>na</strong>micznie<br />
rozwijający się region gospodarczy, kulturalny, turystyczny i edukacyjny o metropolitalnych<br />
ambicjach. Wierzę w to, że Europejska Stolica <strong>Kultury</strong>, podobnie jak dotychczasowe inicjatywy<br />
Unii Europejskiej, z których hojności korzysta województwo pomorskie, stanie się dla całego<br />
Pomorza impulsem rozwojowym.<br />
Gdańsk jest moją <strong>na</strong>jwiększą pasją. Dlatego nie tylko jako Prezydent Miasta, ale także jako<br />
mieszkaniec grodu <strong>na</strong> Motławą z wielką radością obserwowałem, jak starania o uzyskanie<br />
tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 rozbudzają w gdańszcza<strong>na</strong>ch apetyt <strong>na</strong> zmiany.<br />
Wizja tych zmian, wizja Gdańska i Metropolii jako Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 jest zapisa<strong>na</strong><br />
w tym dokumencie. To owoc spotkań, dyskusji, wspólnej pracy wielu ludzi. Pracy, w czasie której<br />
nierzadko krytycznie przyglądaliśmy się swojemu miastu. Nie pragniemy bowiem tego zaszczytnego<br />
tytułu z racji tego, jacy jesteśmy teraz i jacy byliśmy w przeszłości.<br />
Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> to dla Gdańska szansa <strong>na</strong> nowy początek, rozwój poprzez kulturę. Na<br />
twórcze czerpanie z historii. Tej <strong>na</strong>jnowszej, nierozerwalnie związanej z wolnością i solidarnością,<br />
i tej sięgającej tradycji tysiącletniego portowego miasta.<br />
Zapraszam do lektury dokumentu, który z mojego punktu widzenia jest czymś więcej niż wnioskiem.<br />
Jest świadectwem wejścia <strong>na</strong> nową drogę. Drogę poszukiwania nowych idei, budowania<br />
wspólnoty, prowadzenia dialogu. Drogę, którą chcemy pójść dalej.<br />
Jestem Kaszubą i jestem z tego dumny. Dlatego szczególnie cieszy mnie to, że Europejska<br />
Stolica <strong>Kultury</strong> jest dla regionu szansą zaprezentowania jego absolutnie wyjątkowego w skali<br />
całej Europy dziedzictwa kulturowego. Dziedzictwa płynącego z tradycji Gdańska – Miasta<br />
Wolości, ale także z lokalnej, niezwykle ciekawej kultury Kaszub, Żuław czy Kociewia. Myślę<br />
tu także o dziedzictwie ostatnich dziesięcioleci – wartościach i przesłaniach wielkiego ruchu<br />
społecznego, który zmienił Polskę i Europę.<br />
Cały region wspiera Gdańsk w staraniach o uzyskanie tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
i jest gotowy <strong>na</strong> podjęcie współpracy przy realizacji tego projektu. To dla <strong>na</strong>s szansa <strong>na</strong> rozwój<br />
i <strong>na</strong> wspólne święto – mieszkańców i <strong>na</strong>szych gości. Wierzę w to, że w 2016 roku będziemy<br />
mogli zaprosić wszystkich Europejczyków <strong>na</strong> gościnne i piękne Pomorze, z jego historyczną<br />
i kulturalną stolicą – Gdańskiem.<br />
Mieczysław Struk Marszałek Województwa Pomorskiego<br />
Paweł Adamowicz Prezydent Miasta Gdańska
s p i s t r e ś c i<br />
gdańsk w pytaniach i odpowiedziach<br />
002 008 090 160 186 220<br />
242<br />
258<br />
286<br />
listy<br />
II<br />
struktura<br />
harmonogramu<br />
obchodów<br />
IV<br />
infrastruktura<br />
miasta<br />
VI<br />
oce<strong>na</strong><br />
i monitorowanie<br />
obchodów<br />
appendix<br />
I<br />
podstawy<br />
i myśl przewodnia<br />
III<br />
organizacja<br />
i fi<strong>na</strong>nsowanie<br />
obchodów<br />
V<br />
strategia<br />
komunikacji<br />
społecznej<br />
VII<br />
elementy<br />
dodatkowe
I<br />
pods taw y<br />
i myśl<br />
pr ze wodnia
1. Dlaczego reprezentowane przeze mnie miasto<br />
pragnie się ubiegać o tytuł „Europejskiej Stolicy<br />
<strong>Kultury</strong>” Co miałby mu przynieść taki tytuł Jakie<br />
cele <strong>na</strong> ten rok wyz<strong>na</strong>cza sobie moje miasto<br />
Dlaczego reprezentowane przeze mnie miasto pragnie ubiegać się<br />
o tytuł „Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>”<br />
Miasto Gdańsk odegrało istotną rolę w zmia<strong>na</strong>ch Europy. Ta sama historia, która dzisiaj <strong>na</strong>pawa<br />
<strong>na</strong>s dumą, jutro z łatwością może zamienić Gdańsk w miasto-pomnik. Dziedzictwo, które<br />
sprowadza się jedynie do zachowywania pamięci o minionych wydarzeniach, nie jest dobrym<br />
punktem wyjścia do sprostania współczesnym wyzwaniom. Wyzwaniom, przed którymi staje<br />
Gdańsk, Polska i Europa. Gdańsk potrzebuje zmiany, w której Europa może odegrać kluczową rolę.<br />
Przyszłość Gdańska, podobnie jak przyszłość Polski i Europy zależy od tego, czy weźmiemy<br />
odpowiedzialność za wolność, którą zdobyliśmy. Wolność nie jest <strong>na</strong>m da<strong>na</strong> raz <strong>na</strong> zawsze.<br />
Społeczeństwo demokratyczne trwa, dopóki zadajemy pytania, wyrażamy opinie i spieramy się<br />
o istotne dla <strong>na</strong>s kwestie. Będzie się rozwijać, jeżeli postawimy <strong>na</strong> kulturę.<br />
Pragniemy stać się Europejską Stolicą <strong>Kultury</strong>, aby otworzyć i świętować początek nowej ery<br />
Gdańska. Ery, w której obywatele angażują się w kulturę, która wyzwala przemianę Gdańska<br />
– miejsca kojarzonego obecnie z wydarzeniami politycznymi – w miasto z<strong>na</strong>ne z <strong>Kultury</strong><br />
Wolności i Wolności <strong>Kultury</strong>.<br />
Co miałby mu przynieść taki tytuł<br />
Ogromny potencjał kulturalny Gdańska przyćmiewają historyczne i polityczne skojarzenia,<br />
jakie wiążą się z miastem. Z tego powodu, mimo różnorodności i dy<strong>na</strong>miczności życia kulturalnego,<br />
Gdańsk nie jest uważany za miasto kultury.<br />
Tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> zmieni Gdańsk. Wydarzenie to będzie przenikać i przeobrażać<br />
miasto <strong>na</strong> wielu płaszczyz<strong>na</strong>ch, aż doprowadzi do zmiany sposobu, w jaki jest postrzegane.<br />
Tytuł da <strong>na</strong>m możliwość realizacji <strong>na</strong>szej wizji Gdańska jako miasta kultury.<br />
Rok 2017 wieńczy sukces obchodów Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016. Od tego momentu<br />
miasto w pełni realizuje swój, wcześniej nierozpoz<strong>na</strong>ny lub stojący w cieniu historii, potencjał<br />
kulturalny.<br />
W roku 2017 Miasto Gdańsk jest wiodącym ośrodkiem kulturalnej debaty o wolności i solidarności.<br />
Gdańsk stawia wolność i solidarność w centrum zainteresowania Europejczyków.<br />
Gdańsk uważany jest za kulturalne centrum Polski oraz wrota do między<strong>na</strong>rodowej sceny<br />
kulturalnej. Zagraniczni goście wybierają Gdańsk nie tylko z uwagi <strong>na</strong> zróżnicowanie lokalnej<br />
specyfiki miasta, ale także by poz<strong>na</strong>wać fenomen twórczego <strong>na</strong>pięcia, charakterystycznego<br />
dla całej polskiej kultury.<br />
W 2017, Gdańsk jest miastem, w którym kultura przyciąga turystów niezależnie od sezonu,<br />
gdzie mieszkańcy mogą uczestniczyć w życiu kulturalnym równie intensywnie przez cały rok.<br />
Gdańska sce<strong>na</strong> kultural<strong>na</strong> rozwija się i różnicuje tak poprzez wielość lokalnych inicjatyw, jak<br />
i ugruntowaną, między<strong>na</strong>rodową współpracę.<br />
Kultura jest integralną częścią codziennego życia i otoczenia mieszkańców, obecną poprzez<br />
sztukę w przestrzeni publicznej i nowe sposoby korzystania z czasu wolnego. Mieszkańcy<br />
Gdańska wierzą w potencjał obywatelskiego działania i zdolność kultury do tworzenia lepszego<br />
i prawdziwie wolnego społeczeństwa. Obywatele posiadają <strong>na</strong>rzędzia do uczestnictwa<br />
w kulturze i zaangażowania społecznego zarówno w wymiarze sąsiedzkim, lokalnym, jak<br />
i między<strong>na</strong>rodowym.<br />
011<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Główną ideą <strong>na</strong>szego projektu jest wykorzystanie unikalnego statusu i dziedzictwa Gdańska<br />
w promowaniu europejskiej debaty o wolności i solidarności poprzez kulturę. Aby to osiągnąć,<br />
zmieniamy Gdańsk w zorientowane <strong>na</strong> przyszłość miasto kultury, gdzie obywatele korzystają<br />
ze swobód i rozwijają swoją wolność.<br />
W roku 2017, mieszkańcy Gdańska i regionu czują silniejszą identyfikację z miejscem zamieszkania,<br />
jego historią i kontekstem. Różnorodność tych tożsamości i ich historycz<strong>na</strong> złożoność są<br />
lepiej z<strong>na</strong>ne całej Europie. Dzięki kulturze zapoczątkowany został także proces kształtowania<br />
tożsamości metropolitalnej.
Mieszkańcy są świadomi roli kultury w rozwoju ekonomicznym Gdańska, dlatego też kultura<br />
staje się istotnym elementem lokalnego sektora biznesu. Gdańsk jest bałtyckim centrum<br />
spotkania kultury i nowych technologii.<br />
W roku 2017 Gdańsk jest zorientowanym <strong>na</strong> przyszłość miastem Wolności <strong>Kultury</strong> i <strong>Kultury</strong><br />
Wolności.<br />
Jakie cele <strong>na</strong> ten rok wyz<strong>na</strong>cza sobie moje miasto<br />
Wyz<strong>na</strong>czyliśmy sześć celów, które stawiamy przed Gdańskiem jako Europejską Stolicą <strong>Kultury</strong><br />
2016. Odpowiadają one konkretnym wyzwaniom, przed jakimi stoi Gdańsk, Polska oraz<br />
Europa i korespondują z kryteriami Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>. Wszystkie cele są wzajemnie<br />
powiązane, uzupełniają się i tworzą całościową kulturalną wizję dla Gdańska.<br />
Cel 1<br />
Promowanie europejskich debat o wolności i solidarności<br />
Jak powiedział jeden z głównych ambasadorów gdańskiej kandydatury Günter Grass: Wszystkie<br />
ideologie XX wieku zbankrutowały. Jesteśmy skazani <strong>na</strong> to, by działać solidarnie. Bez tego<br />
świat będzie się rozpadał.<br />
Rok 1980, historyczny strajk w Stoczni Gdańskiej pod przywództwem Lecha Wałęsy, był<br />
impulsem do rozpoczęcia procesu demokratycznych przemian w całej Europie Środkowej<br />
Wolność inspiruje tworzących<br />
w Gdańsku artystów. Wolności<br />
poświęcone są specjalne<br />
projekty i festiwale. Tutaj zadaje<br />
się pytania o wolność, także te<br />
aktualne i trudne. Tutaj chcemy<br />
powiedzieć wszystko o wolności<br />
– All About Freedom Festival.<br />
i Wschodniej. Gdańsk stał się symbolem walki o wolność. Chociaż wolnościowe tradycje<br />
sięgają czasów średniowiecza, to właśnie ruch Solidarności i wydarzenia lat 70. i 80. <strong>na</strong>jsilniej<br />
wpłynęły <strong>na</strong> status Gdańska jako Miasta Wolności.<br />
Solidarność jest jednym z filarów wspólnoty europejskiej, zapisa<strong>na</strong> w Karcie Praw Podstawowych,<br />
jako jed<strong>na</strong> z „niepodzielnych i powszechnych wartości”, <strong>na</strong> których zbudowa<strong>na</strong> jest Unia<br />
Europejska. Mimo to wyraźnie moż<strong>na</strong> odczuć niedostatek solidarności w praktyce, który rodzi<br />
wiele problemów, z jakimi obecnie zmaga się Europa.<br />
Naszym pierwszym celem jest inicjowanie, promowanie i tworzenie warunków dla prowadzenia<br />
europejskich debat o wolności i solidarności, podnosząc tym samym <strong>na</strong> forum wspólne<br />
aspekty kultury europejskiej.<br />
Gdańsk jest miastem pytań o wolność. Pytań aktualnych, palących, trudnych. Zarówno mieszkańcy<br />
Gdańska, jak i tworzący w nim artyści zadają te pytania i szukają modeli redefiniujących<br />
z<strong>na</strong>czenie wolności dzisiaj. Dlatego Gdańsk jest miejscem, w którym sztuka krytycz<strong>na</strong> jest<br />
żywa.<br />
Pragniemy włączyć się w nurt aktualnych dyskusji <strong>na</strong> temat kultury europejskiej, zagadnień<br />
doniosłych dla całej Europy. Postrzegamy kulturę jako barometr przemian i awangardę rozwoju.<br />
Chcemy wykorzystać jej zdolność do <strong>na</strong>dawania uniwersalnego z<strong>na</strong>czenia jednostkowemu<br />
doświadczeniu.<br />
Szczególnym zobowiązaniem, płynącym z dziedzictwa solidarności, jest dla <strong>na</strong>s pamięć o roli<br />
kultury w zniewolonych społeczeństwach. O tym, że kultura może być katalizatorem zmian.<br />
Będziemy promować ideę solidarności <strong>na</strong> co dzień, czyli takiej, która jest praktykowa<strong>na</strong> każdego<br />
dnia.<br />
W ramach projektów promujących Wolność <strong>Kultury</strong> <strong>na</strong>wiążemy współpracę z organizacjami<br />
i animatorami z krajów, w których kultura może być wykorzysta<strong>na</strong> jako <strong>na</strong>rzędzie wolności<br />
i oporu przeciw opresjom. Interesują <strong>na</strong>s zagadnienia związane z ograniczeniami wolności<br />
twórczej, dostępem do kultury i wykorzystaniem nowych technologii. Chcemy inicjować dyskusje<br />
oraz rozwijać <strong>na</strong>jlepsze praktyki związane z tymi wyzwaniami.<br />
W 2016 r., dzięki kulturze, postawimy wolność i solidarność w centrum zainteresowania Europy.<br />
Zapraszamy Europę do Gdańska i wzmacniamy związki miasta z kontynentem.<br />
Cel 2<br />
Adaptacja do postindustrialnego modelu gospodarki<br />
Stocznia Gdańska jest symbolem walki o wolność oraz symbolem odchodzenia starego, opartego<br />
<strong>na</strong> przemyśle ciężkim, modelu gospodarki. W tym z<strong>na</strong>czeniu Gdańsk reprezentuje doświadczenie<br />
okresu transformacji wspólne dla Polski oraz całej Europy Środkowej i Wschodniej. Nasze<br />
miasto jest również częścią doświadczenia o charakterze globalnym, związanego z rosnącym<br />
z<strong>na</strong>czeniem gospodarczym kultury, kreatywności i dostępu do technologii.<br />
Naszym drugim celem jest promowanie i ułatwianie integracji kultury z rozwojem ekonomicznym<br />
Gdańska i regionu, szczególnie poprzez łączenie kultury i nowych technologii. Dzięki<br />
temu, <strong>na</strong>sz program jest integralnym i trwałym elementem długofalowego kulturalnego<br />
i społecznego rozwoju miasta.<br />
013<br />
podstawy i m yśl przewodnia
Będziemy działać <strong>na</strong> rzecz podniesienia poziomu świadomości obywateli co do roli kultury<br />
w społeczeństwie. Kultura stanowi istotny czynnik rozwoju miasta i ma wpływ <strong>na</strong> dy<strong>na</strong>mikę<br />
lokalnego życia gospodarczego. Pokażemy, że może być impulsem do osiedlania się tutaj<br />
nowych mieszkańców i lokowania nowych inwestycji.<br />
Jako miasto dysponujące silnym klastrem branży IT wraz z Politechniką Gdańską, będącą<br />
liderem w innowacyjnych projektach badawczych, Gdańsk i region posiadają szczególny potencjał<br />
w sferze nowych technologii. Chcemy, by siłą <strong>na</strong>pędową przyszłości było połączenie<br />
tych dwóch obszarów. Będziemy zacieśniać regio<strong>na</strong>lną współpracę i tworzyć sprzyjające warunki<br />
dla dzielenia się <strong>na</strong>jlepszymi rozwiązaniami i inspiracjami. Nasz projekt ma generować<br />
eksperymentalne inicjatywy artystyczne, które będą eksplorować wpływ nowych technologii<br />
<strong>na</strong> kulturę. Uczynimy Gdańsk bałtyckim centrum wymiany doświadczeń <strong>na</strong> tym polu.<br />
Cel 3<br />
Wzmocnienie społeczeństwa obywatelskiego<br />
Dwadzieścia lat po upadku komunizmu Polacy wciąż nie mają jasnego pojęcia, co oz<strong>na</strong>cza<br />
praktykowanie wolności <strong>na</strong> co dzień. Jest to problem, który dzielimy z dużą częścią Europy.<br />
Choć obecnie jesteśmy wolni od opresji, przed <strong>na</strong>mi jeszcze długa droga, zanim <strong>na</strong>uczymy<br />
się, jak w pełni korzystać z wolności, którą niesie ze sobą demokracja. Przemia<strong>na</strong> Gdańska<br />
w zorientowane <strong>na</strong> przyszłość miasto kultury będzie możliwa tylko wtedy, gdy obywatele będą<br />
posiadać właściwe ku temu <strong>na</strong>rzędzia.<br />
Naszym celem jest wykorzystanie kultury jako środka dla wzmocnienia lokalnego społeczeństwa<br />
obywatelskiego w Gdańsku i regionie. Chcemy to osiągnąć poprzez zaangażowanie do<br />
czynnego udziału w programie artystów, organizacji i animatorów ze sfery kulturalno–społecznej,<br />
jak również mieszkańców miasta i całego obszaru, <strong>na</strong> którym realizowany jest projekt.<br />
Minęły zaledwie trzy dekady odkąd, właśnie w Gdańsku, rozpoczął się rewolucyjny proces<br />
zmian w Europie. W ogromnej większości ludzie, którzy wyzwolili jego iskrę, są tymi samymi,<br />
których <strong>na</strong> co dzień spotkamy <strong>na</strong> ulicach miasta. W Gdańsku pamięć o ludzkiej solidarności<br />
i obywatelskiej aktywności jest wciąż żywa. Efektem tego jest niewyczerpany potencjał demokracji<br />
obywatelskiej i dobrze rozwinięte, samoorganizujące się życie kulturalne. Działania<br />
w ramach programu, jak i sam program, dadzą ujście tej energii poprzez kulturę.<br />
Kontakt ze sztuką oz<strong>na</strong>cza kształtowanie umiejętności krytycznego i refleksyjnego odbioru oraz<br />
zdolności do dyskusji i konfrontowania różnych punktów widzenia. Umożliwimy i zachęcimy<br />
do aktywnego i twórczego udziału w kulturze. Chcemy, aby kultura była jak <strong>na</strong>jbliżej ludzi,<br />
w dzielnicy, w centrum miasta, wszędzie tam, gdzie mieszkają i spędzają wolny czas. Zależy<br />
<strong>na</strong>m <strong>na</strong> demokratyzacji przestrzeni i wejściu sztuki w przestrzeń publiczną miasta, co umożliwi<br />
i zachęci do aktywnego i twórczego udziału w życiu kulturalnym.<br />
Cel 4<br />
Wzmocnienie lokalnych i regio<strong>na</strong>lnych tożsamości<br />
Bycie obywatelem jest definiowane nie tylko poprzez posiadanie <strong>na</strong>rzędzi do uczestnictwa<br />
w życiu społecznym. Na głębszym poziomie określa je także identyfikacja i związek z miejscem<br />
zamieszkania.<br />
Gdańsk zawsze był miejscem, gdzie wolność stanowiła część jego tożsamości. Jako miasto<br />
portowe, miasto Hanzy, ośrodek handlu, wielokulturowy azyl dla religijnych uchodźców, dzięki<br />
swojej unikalnej historii Gdańsk wytworzył kulturę wolności, otwartości i tolerancji. W latach<br />
1920–1945, czasach Wolnego Miasta Gdańska, tradycja wolności została <strong>na</strong>ruszo<strong>na</strong>. Faszyzm<br />
rósł w siłę, wzrastało <strong>na</strong>pięcie i w roku 1939, atakiem <strong>na</strong> Westerplatte, rozpoczęła się II woj<strong>na</strong><br />
światowa. Z tego powodu Gdańsk często kojarzony jest z jednym z <strong>na</strong>jmroczniejszych okresów<br />
w historii ludzkości.<br />
Po II wojnie światowej Gdańsk został zrekonstruowany zarówno fizycznie: z cegieł i kamieni,<br />
jak i społecznie: zaludniony nowymi mieszkańcami. Woj<strong>na</strong> zniszczyła jed<strong>na</strong>k historyczną ciągłość<br />
wspomnień i więzi ludzi z miejscem. Symboliczne wartości stały się jedyną podstawą,<br />
<strong>na</strong> której moż<strong>na</strong> było budować związki z miejscem i jego historią. Idea Gdańska jako miasta<br />
wolności, tolerancji i debaty ocalała. W pełni uprawnione jest jed<strong>na</strong>k stwierdzenie, że Gdańsk<br />
<strong>na</strong>dal z<strong>na</strong>jduje się w fazie poszukiwania swojej tożsamości. Dlatego próbując zdefiniować jej<br />
obecny kształt, przyjrzymy się bliżej tożsamościom poszczególnych dzielnic, miasta, obszaru<br />
metropolitalnego i regionu. Co więcej, a<strong>na</strong>liza ta oz<strong>na</strong>cza daleką podróż przez Europę i jej historię.<br />
Naszym czwartym celem jest zbadanie, wzmocnienie i zaprezentowanie wielości tożsamości<br />
Gdańska i regionu. Dążymy do tego, by kultura stała się platformą budowania identyfikacji<br />
z miejscem zamieszkania, jego historią i kontekstem. Chcemy w ten sposób podkreślić także<br />
bogactwo różnorodności kulturalnej całej Europy.<br />
Współczesny mieszkaniec Gdańska może powiedzieć o sobie: „Jestem z Gdańska”, ale równie<br />
często usłyszymy: „Jestem z Wrzeszcza” lub „Jestem z Oliwy”. Choć poczucie silnej więzi<br />
z własną dzielnicą to zjawisko uniwersalne, to w Gdańsku jest szczególnie mocne i zapisane<br />
już <strong>na</strong> poziomie języka potocznego. Nikogo więc nie zdziwi, kiedy mieszkaniec Gdańska<br />
Tożsamość mieszkańców<br />
Gdańska składa się z wielu<br />
elementów. Niewątpliwie<br />
jednym z czynników, które<br />
budują identyfikację gdańszczan<br />
z miejscem zamieszkania,<br />
jest pamięć historycz<strong>na</strong><br />
o wydarzeniach, które miały<br />
miejsce w Stoczni Gdańskiej.<br />
015<br />
podstawy i m yśl przewodnia
powie: „Jestem z Trójmiasta”, odnosząc się do aglomeracji Gdańska, Sopotu i Gdyni. Jeszcze<br />
innymi poziomami tożsamości są te związane z obszarem metropolitalnym, zamieszkanym<br />
przez 1,2 mln ludzi, oraz regionem Pomorza.<br />
Do tej barwnej mozaiki tożsamości dokładamy jeszcze jeden element – Kaszuby. Malowniczy<br />
teren sąsiadujący z Gdańskiem, który zamieszkuje kaszubska grupa etnicz<strong>na</strong>. Odrębny język<br />
i kultura tej społeczności mają wyraźny wpływ <strong>na</strong> miasto i wpływają <strong>na</strong> jego wyjątkowy charakter.<br />
Chcemy wykorzystać kulturę jako <strong>na</strong>rzędzie zachowywania i tworzenia tożsamości <strong>na</strong> każdym<br />
z przedstawionych wyżej poziomów. Dążymy do tego, żeby mieszkaniec Gdańska, dzięki kulturze,<br />
posiadał zdolność do identyfikacji <strong>na</strong> każdym z nich, niezależnie od tego, czy mieszka tu od<br />
pięciu czy pięćdziesięciu lat. Szczególną uwagę zwracamy <strong>na</strong> tożsamość regio<strong>na</strong>lną, ponieważ<br />
ma o<strong>na</strong> kluczowe z<strong>na</strong>czenie dla integracji regionu i jego rozwoju społecznego. A kultura<br />
posiada odpowiedni potencjał do budowania relacji i konsolidacji całego obszaru.<br />
W <strong>na</strong>szym programie zaprezentujemy gdańskie tożsamości w kontekście europejskim. Pokażemy,<br />
jak mocno Gdańsk jest częścią Europy, a Europa częścią Gdańska. Mobilność społecz<strong>na</strong>,<br />
<strong>na</strong>pływ nowych mieszkańców do dużych ośrodków miejskich to zjawiska uniwersalne. Z uwagi<br />
jed<strong>na</strong>k <strong>na</strong> historię XX w. w Gdańsku są one bardziej intensywne i widoczne. Chcemy zaoferować<br />
Europie unikalne doświadczenia Gdańska i jego regio<strong>na</strong>lny kontekst, aby poszerzyć spojrzenie<br />
<strong>na</strong> europejską różnorodność i tożsamości.<br />
Cel 5<br />
Rozwój związków Polski i Europy<br />
Nasz kolejny cel związany jest z polską i europejską tożsamością. Polska zawsze zmierzała<br />
w kierunku Europy Zachodniej, postrzeganej jako centrum cywilizacji, której kraj <strong>na</strong>d Wisłą<br />
stanowił <strong>na</strong>jbardziej wysuniętą <strong>na</strong> wschód granicę. Może przyz<strong>na</strong>my to niechętnie, ale to zwykle<br />
Polska była bardziej pod wpływem Europy Zachodniej niż Europa pod wpływem Polski.<br />
Moż<strong>na</strong> to określić jako kompleks niższości – wyższości. Z jednej strony Polska ciągle szukająca<br />
potwierdzenia Zachodu, że zasłużyła <strong>na</strong> prawo bycia postrzeganą jako społeczeństwo <strong>na</strong>leżące<br />
do centrum Europy. Z drugiej strony, do pewnego stopnia, aspirująca do roli wzorca zachodniego<br />
modelu dla krajów Europy Wschodniej oraz strażnika zachodnich wartości w dobie<br />
postępującego relatywizmu i sekularyzacji.<br />
Każde miasto reprezentujące Polskę jako Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> będzie musiało zmierzyć<br />
się z tymi asymetrycznymi relacjami między <strong>na</strong>szym krajem a resztą Europy. Będzie to miało<br />
decydujące z<strong>na</strong>czenie dla sukcesu i długofalowości między<strong>na</strong>rodowej współpracy oraz <strong>na</strong>wiązanych<br />
partnerstw. Ze względu <strong>na</strong> tradycję otwartości i między<strong>na</strong>rodowej wymiany, a przede<br />
wszystkim z uwagi <strong>na</strong> dziedzictwo Solidarności, Gdańsk posiada wyjątkowe predyspozycje do<br />
podejmowania takich wyzwań.<br />
wynikają z kupieckich tradycji. Ta podwój<strong>na</strong> <strong>na</strong>tura ma swoje historyczne korzenie. Ale także<br />
nowa, powojen<strong>na</strong> społeczność Gdańska wzięła sobie do serca stare hanzeatyckie motto Nec<br />
temere, nec timide (Bez strachu, lecz z rozwagą). Dwoista <strong>na</strong>tura wpisa<strong>na</strong> w pełen sprzeczności<br />
charakter miasta tworzy <strong>na</strong>pięcie, które daje <strong>na</strong>m siłę, by wciąż iść do przodu.<br />
W Gdańsku mamy też swój własny kompleks wyższości – niższości. Z jednej strony jesteśmy<br />
postrzegani jako aroganccy, co jest wynikiem <strong>na</strong>szej roli w historii świata i domniemanego<br />
prestiżu jako miasta, z którego pochodzi wielu ważnych polityków. Z drugiej strony mamy<br />
jed<strong>na</strong>k poczucie margi<strong>na</strong>lizacji związane z odległym położeniem <strong>na</strong> północy kraju, z dala od<br />
innych metropolitalnych obszarów Polski. Pragniemy być częścią centrum, porównujemy się<br />
z innymi miastami i czasem czujemy zazdrość wobec, <strong>na</strong> przykład, takiego miasta kultury, jak<br />
Kraków. Relacja Gdańska wobec Polski uderzająco przypomi<strong>na</strong> relację Polski wobec Europy.<br />
W <strong>na</strong>szym programie chcemy pokazać te frustracje i przeprowadzić „kulturalną psychoa<strong>na</strong>lizę”<br />
konieczną do zmiany miasta i rozwoju relacji pomiędzy Gdańskiem, Polską i Europą.<br />
W uzupełnieniu do tych fascynujących paradoksów, Gdańsk z<strong>na</strong>jduje się także w uprzywilejowanej<br />
pozycji do pełnienia roli łącznika pomiędzy Polską i Europą. Usytuowany <strong>na</strong> przecięciu szlaków<br />
handlowych, pomiędzy wschodem i zachodem, północą i południem, dzięki Bałtykowi oraz<br />
systemowi wodnych dróg śródlądowych, Gdańsk ma długą tradycję między<strong>na</strong>rodowej wymiany.<br />
W czasach Hanzy Gdańsk był <strong>na</strong>jbardziej „między<strong>na</strong>rodowym” z polskich miast, w którym<br />
mieszkali przedstawiciele prawie wszystkich europejskich <strong>na</strong>cji. Zamożne miasto portowe,<br />
cieszące się sławą tolerancji i wolności religijnej, przyciągało przybyszów z całego kontynentu.<br />
Wielu z nich z<strong>na</strong>jdowało tu schronienie przed religijnymi prześladowaniami.<br />
W latach komunizmu Gdańsk był podziemnym łącznikiem kulturalnym ze światem zewnętrznym,<br />
miastem, gdzie moż<strong>na</strong> było kupić, szmuglowane przez mary<strong>na</strong>rzy, zachodnie płyty, dżinsy<br />
i inne dobra zza „żelaznej kurtyny”.<br />
I dziś Gdańsk jest między<strong>na</strong>rodowym miastem. O jego obecności <strong>na</strong> arenie między<strong>na</strong>rodowej<br />
świadczy pięć milionów turystów odwiedzających <strong>na</strong>s w ciągu roku. To wszystko przyczynia<br />
się do obecnej w Gdańsku wyjątkowej otwartości i tolerancji.<br />
Społeczeństwo Polskie jest jedną z <strong>na</strong>jbardziej homogenicznych populacji w Europie. Integracja<br />
europejska oz<strong>na</strong>czała dla <strong>na</strong>s ogromną falę emigracji z kraju i znikomy <strong>na</strong>pływ ludzi z zewnątrz.<br />
Europejskia Stolica <strong>Kultury</strong> 2016, która będzie reprezentować Polskę, powin<strong>na</strong> działać <strong>na</strong> rzecz<br />
większej otwartości i przychylności dla nowych przybyszów. Wierzymy, że Gdańsk ma szczególne<br />
predyspozycje do wypełnienia tego zadania. Dlatego w <strong>na</strong>szym programie kładziemy<br />
<strong>na</strong>cisk <strong>na</strong> to, co dziedzictwo wolności i solidarności z<strong>na</strong>czy obecnie i jak moż<strong>na</strong> je wykorzystać<br />
do zbliżenia Polski i reszty Europy.<br />
Cel 6<br />
Pobudzenie życia kulturalnego<br />
017<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Naszym piątym celem jest wykorzystanie Gdańska jako miejsca, w którym relacje pomiędzy<br />
Polską i Europą są dyskutowane, badane i rozwijane. W ten sposób chcemy wzmocnić współpracę<br />
pomiędzy instytucjami kulturalnymi, organizatorami, artystami i miastami Polski oraz<br />
państw członkowskich Unii Europejskiej we wszystkich sektorach kultury.<br />
Pełen sprzeczności charakter Polski jest szczególnie odczuwalny w Gdańsku. Buntownicze<br />
<strong>na</strong>stawienie wobec status quo współistnieje tutaj z racjo<strong>na</strong>lnością i staranną organizacją, które<br />
Te wszystkie długofalowe inicjatywy, promujące debatę, rozwój, edukację obywatelską oraz budowanie<br />
tożsamości, będą miały swoje odzwierciedlenie w konkretnych działaniach kulturalnych<br />
<strong>na</strong> terenie Gdańska i regionu. W praktyce oz<strong>na</strong>cza to konkretne wyzwania, z jakimi musimy<br />
się zmierzyć, aby uczynić Gdańsk atrakcyjnym miastem kultury <strong>na</strong> skalę między<strong>na</strong>rodową.<br />
Gdańsk jest ważnym ośrodkiem turystycznym, niemniej jed<strong>na</strong>k koniec sezonu turystycznego<br />
oz<strong>na</strong>cza spadek intensywności wydarzeń kulturalnych. Kandydatura do tytułu Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong> z pewnością przyczyniła się do wzrostu liczby wydarzeń odbywających się
poza głównym sezonem turystycznym. Wciąż jed<strong>na</strong>k musimy przełamywać stereotyp miasta,<br />
które żyje tylko latem. Aby móc wypełnić cztery pory roku różnorodnym programem złożonym<br />
z wysokiej klasy wydarzeń, konieczne jest umieszczenie <strong>na</strong>szych lokalnych przedsięwzięć<br />
kulturalnych w kontekście europejskim.<br />
Nasz ostatni cel to kulturalne ożywienie Gdańska – trwające cały rok i oparte <strong>na</strong> między<strong>na</strong>rodowych<br />
wydarzeniach i współpracy, w ten sposób przyciągające zainteresowanie mieszkańców<br />
całej Europy.<br />
Inicjując i wspierając wydarzenia kulturalne poza sezonem letnim, chcemy zrobić więcej, niż<br />
tylko uczynić Gdańsk miastem atrakcyjnym turystycznie przez cały rok, które przyciąga gości<br />
ofertą kulturalną <strong>na</strong> między<strong>na</strong>rodowym poziomie. Naszym celem jest także poprawa jakości<br />
codziennego życia mieszkańców.<br />
Gdańsk posiada wyjątkowe cechy, które są fundamentem do działania. Tym, co kulturalnie definiuje<br />
Gdańsk, w równie mocnym stopniu jak tradycja wolności i położenie, jest niepohamowa<strong>na</strong><br />
Nadzieja <strong>na</strong> zmiany towarzyszyła<br />
procesowi definiowania<br />
celów miasta. Wierzymy w to,<br />
że uda <strong>na</strong>m się zbudować<br />
zorientowany <strong>na</strong> przyszłość<br />
Gdańsk, pamiętający o swoim<br />
dziedzictwie.<br />
energia tworzących tutaj artystów. Mocą determi<strong>na</strong>cji oraz oddolnej współpracy i solidarności,<br />
po 1989 r. w Gdańsku powstało wiele niezależnych inicjatyw, zwłaszcza <strong>na</strong> polu teatru tańca,<br />
muzyki alter<strong>na</strong>tywnej i sztuk wizualnych. Narodziły się unikatowe zjawiska, jak gatunek<br />
muzyki improwizowanej – yass i malarstwo wielkoformatowe. Powstawały niezwykłe miejsca<br />
i środowiska. Na terenie Stoczni Gdańskiej działa Kolonia Artystów, <strong>Instytut</strong> Sztuki Wyspa.<br />
W dzielnicy Wrzeszcz <strong>na</strong>rodziła się ogólnopolska inicjatywa Indeks 73, dokumentująca przypadki<br />
ograniczania wolności twórczej. Wspólnym mianownikiem tych wszystkich wydarzeń<br />
artystycznych jest ich silne powiązanie z doświadczeniem miasta, jego historią i tradycją.<br />
Budując program, będziemy przyspieszać i rozszerzać te wszystkie już trwające procesy oraz<br />
wspierać nowe inicjatywy.<br />
Ożywienie życia kulturalnego rozciągnięte <strong>na</strong> cały rok jest tak samo ważne dla poprawy jakości<br />
życia codziennego mieszkańców, jak i dla rozwoju ekonomicznego Gdańska. Zwiększenie ruchu<br />
turystycznego przekłada się <strong>na</strong> bezpośrednie i wymierne korzyści ekonomiczne. Wydłużenie<br />
sezonu pozwala <strong>na</strong> bardziej efektywne wykorzystanie bazy turystycznej. Efektem będzie powstawanie<br />
nowych produktów z dziedziny turystyki kulturowej oraz rozwiązań, które pozwolą<br />
<strong>na</strong> lepsze planowanie i koordynowanie wydarzeń. Co więcej, program obchodów Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong> w 2016 r. posłuży jako modelowy przykład programowania regularnego życia<br />
kulturalnego miasta.<br />
019<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Wyzwanie, przed którym stoi <strong>na</strong>sza kandydatura<br />
Gdańsk już w tej chwili posiada infrastrukturę, zdolności organizacyjne oraz doświadczenie<br />
potrzebne do organizacji tak wielkiego wydarzenia.<br />
Głównym wyzwaniem, w realizacji zamierzonych celów, będzie wykorzystanie programu jako<br />
katalizatora dla głębokich i wielowymiarowych zmian, jakie przewidzieliśmy dla Gdańska.<br />
Sposobem <strong>na</strong> poradzenie sobie z tym wyzwaniem jest zaangażowanie miasta i obywateli<br />
<strong>na</strong> wszystkich poziomach oraz przeprowadzenie tego procesu wspólnie z Europą. Działania<br />
z tym związane trwają intensywnie od roku 2008, a kandydatura już teraz wyraźnie wpływa <strong>na</strong><br />
rozwój miasta. Od samego początku kierunek działań ściśle wyz<strong>na</strong>cza głów<strong>na</strong> idea programu:<br />
Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności.<br />
2. Jaka jest myśl przewodnia programu, który<br />
zostanie zrealizowany w przypadku uhonorowania<br />
miasta tytułem „Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>”<br />
Świadoma swego duchowo-religijnego i moralnego dziedzictwa, Unia jest zbudowa<strong>na</strong> <strong>na</strong> niepodzielnych,<br />
powszechnych wartościach godności osoby ludzkiej, wolności, równości i solidarności;<br />
opiera się <strong>na</strong> zasadach demokracji i państwa prawnego. Poprzez ustanowienie obywatelstwa<br />
Unii oraz stworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości stawia jednostkę<br />
w centrum swych działań.<br />
Karta Praw Podstawowych
ZWAŻYWSZY <strong>na</strong> historię i tradycję ruchów wolnościowych i społecznych końca ubiegłego<br />
wieku, których impulsem były gdańskie wydarzenia sierpnia 1980 r.,<br />
ZDECYDOWANI popierać proces konwergencji dla budowania tożsamości Europy z poszanowaniem<br />
różnorodności kultur <strong>na</strong>rodów,<br />
WYZNACZAJĄC jako główny cel wolność kultury,<br />
UZNAJĄC, że usunięcie istniejących przeszkód i barier hamujących rozwój i dostęp do kultury<br />
jest wyzwaniem stojącym przed społeczeństwem informacji,<br />
CHCĄC przyczynić się do konkurencyjności i zrównoważenia regionów poprzez innowacyjne<br />
działania w obszarze kultury,<br />
PODKREŚLAJĄC z<strong>na</strong>czenie kultury, w wymiarze gospodarczym i społecznym, jako głównego<br />
obszaru integracji <strong>na</strong>rodów, swobody i solidarności,<br />
WYRAŻAJĄC SILNĄ WOLĘ popierania postępu i wolności z poszanowaniem zasad zawartych<br />
w Traktacie Wspólnoty Europejskiej oraz różnorodności <strong>na</strong>rodowej, obyczajowej i religijnej,<br />
POSTANOWILIŚMY stworzyć program:<br />
Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności.<br />
To <strong>na</strong>sza myśl przewodnia, <strong>na</strong>sze hasło i główne filary programu.<br />
Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności jest transpozycją podziału wolności <strong>na</strong> „wolność od”<br />
i „wolność do”. Pierwsza zakłada uwolnienie się od czegoś, a druga dążenie do czegoś. Naszą<br />
myśl przewodnią określamy jako poszukiwanie działań <strong>na</strong> rzecz „wolności od” pomnikowego<br />
charakteru i zamknięcia się w historycznym symbolu, po to by umożliwić mieszkańcom „wolność<br />
do” tworzenia miasta, które aktywnie uczestniczy w europejskiej kulturze.<br />
Działamy <strong>na</strong> rzecz wolności od zahamowań, ograniczeń wypowiedzi twórczej, zarówno formalnych,<br />
jak i obyczajowych oraz dążymy do stworzenia programu, który będzie ilustracją<br />
wartości humanistycznych.<br />
Wolność <strong>Kultury</strong><br />
Czy moż<strong>na</strong> tworzyć bez granic<br />
Być Europejczykiem to być osobą twórczą i zaangażowaną w rozwój kultury. Proponujemy<br />
oparcie programu <strong>na</strong> zagadnieniach wolności twórczej, wolności artysty, sztuce dla wolności,<br />
i wreszcie <strong>na</strong> twórczych aspektach wolności. Uważamy otwarty i wolny dostęp do kultury za<br />
jedną ze spraw <strong>na</strong>jważniejszych.<br />
Poprzez rozwój technologii, ze wskazaniem <strong>na</strong> internet, rośnie potrzeba określenia nowych<br />
zasad funkcjonowania dzieła, jego autonomii i zależności. Zgodnie z ideą programu Gdańsk<br />
2016 <strong>na</strong>szym celem jest zapewnienie przestrzeni i warunków do rozwoju kultury spontanicznej,<br />
dostępnej, wielowątkowej. Zrównoważenie tego, co wysokie z tym, co undergroundowe – tradycji<br />
i awangardy, przemysłów kreatywnych z wolną kulturą. Obecnie przestrzeń kultury rozpościera<br />
się między prawem własności a wolnym dostępem, między prawem a obyczajem. Zagadnienia<br />
te są dla <strong>na</strong>s powodem do szukania odpowiedzi <strong>na</strong> pytanie: jaka jest rola kultury w społeczeństwie<br />
opartym <strong>na</strong> wiedzy Jednocześnie postulujemy jej wolność i rozwój w poszanowaniu<br />
prawa jednostki do rozwoju i samorealizacji.<br />
Idea wolności w kulturze daje możliwość zaangażowania ruchów społecznych, dla których<br />
twórczość jest sposobem <strong>na</strong> zaz<strong>na</strong>czenie swojej obecności i wyrazem swojego widzenia świata<br />
bez względu <strong>na</strong> pochodzenie, wyz<strong>na</strong>nie, płeć. Dlatego każde z <strong>na</strong>szych działań odbywa się<br />
w poszanowaniu trzech praw: do tworzenia, do uczestnictwa, do swobody.<br />
W Gdańsku dialog społeczny jest praktycznym sposobem rozwiązywania sporów i <strong>na</strong>wiązywania<br />
współpracy. Chcielibyśmy, żeby Gdańsk był miastem, które przywraca rolę debaty<br />
w rozwoju społeczeństw. Traktując debatę jako <strong>na</strong>rzędzie komunikacji międzyludzkiej, jako<br />
spoiwo kultur, propagujemy festiwale idei, gdzie interdyscypli<strong>na</strong>rność działań nie jest tylko<br />
postmodernistycznym mieszaniem dziedzin sztuki, ale wynika z tematów istotnych dla człowieka<br />
w świecie poprzemysłowym.<br />
Kultura Wolności<br />
Jaką kulturę tworzymy, kiedy jesteśmy wolni<br />
Twórcze <strong>na</strong>pięcie wśród mieszkańców Gdańska może „odczarować” fasadowy i pomnikowy<br />
charakter miasta. Kultura Wolności nieodzownie związa<strong>na</strong> jest z miastem, z polepszeniem<br />
warunków koniecznych do przyciągania osób kreatywnych <strong>na</strong> dzień, miesiąc, rok czy całe życie.<br />
Zamierzamy przedstawić <strong>na</strong>sze miasto jako przestrzeń wolności i solidarności, przestrzeń,<br />
która inspiruje i sprawia, że życie w niej jest przyjemnością. Kulturę w Gdańsku widzimy jako<br />
koło zamachowe rozwoju gospodarczego i społecznego.<br />
Nasza propozycja wynika z refleksji <strong>na</strong>d życiem codziennym w mieście Schopenhauera i Fahrenheita.<br />
Refleksja <strong>na</strong>d życiem w mieście o tysiącletniej tradycji tolerancji, w mieście, które<br />
oparło się stalinowskim koncepcjom wysoko przemysłowej klasy robotniczej, doprowadziło<br />
do bezkrwawej rewolucji i upadku systemu komunistycznego. Interesuje <strong>na</strong>s solidarność <strong>na</strong> co<br />
dzień, jako metoda i wyzwanie dla teraźniejszości i przyszłości obywateli. Jesteśmy sąsiadami<br />
gotowymi zmieniać swoją dzielnicę, swoje miasto. Uważamy, że wolność i solidarność to wartości,<br />
które nie są dane raz <strong>na</strong> zawsze, ale wymagają codziennej pracy. Nasze miejsce <strong>na</strong> kulturalnej<br />
mapie Europy widzimy jako miejsce, w którym właśnie te wartości zostały wprowadzone w życie.<br />
Ponieważ Kultura Wolności oz<strong>na</strong>cza dla <strong>na</strong>s otwartość i różnorodność, uważamy, że również<br />
kultura kaszubska zasługuje <strong>na</strong> prezentację <strong>na</strong> arenie między<strong>na</strong>rodowej, a także potrzebuje<br />
umocnienia wśród mieszkańców Metropolii, zwłaszcza wśród młodego pokolenia.<br />
Kultura Wolności to również aspekt czasu wolnego, wskazanie <strong>na</strong> działania związane z aktywnym<br />
wypoczynkiem oraz turystyką, co w istotny sposób poszerza zagadnienie wolności<br />
w codziennym życiu.<br />
Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności to nie tylko hasło, to drogowskaz <strong>na</strong> drodze zmian lokalnych<br />
i paneuropejskich. Wynik refleksji <strong>na</strong>d stanem i kierunkami rozwoju kultury w wymiarze<br />
twórczym, ekonomicznym i społecznym. Jest również wyjściem <strong>na</strong>przeciw potrzebom miasta<br />
i jego mieszkańców. Idea Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności jest wielowątkowa i otwarta.<br />
Stanowi podstawę zjednoczenia różnorodnych wspólnot, a zarazem jest konkretnie osadzo<strong>na</strong><br />
we współczesnej Europie, dla której Gdańsk to symbol solidarności <strong>na</strong> rzecz wolności jednostki,<br />
grup społecznych i <strong>na</strong>rodów.<br />
021<br />
podstawy i m yśl przewodnia
3. Co byłoby głównym hasłem obchodów<br />
Główne hasło obchodów: Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności.<br />
odpowiedź fakultatyw<strong>na</strong><br />
<strong>na</strong> <strong>etapie</strong> selekcji wstępnej<br />
025<br />
podstawy i m yśl przewodnia
4. Jaki obszar geograficzny byłby zaangażowany<br />
w obchody Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
Dlaczego właśnie taki<br />
Miastem ubiegającym się o tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> jest GDAŃSK i tu realizowa<strong>na</strong><br />
będzie głów<strong>na</strong> część obchodów. Projekt Gdańsk 2016 obejmie także sąsiadujące miasta i gminy.<br />
Ze względu <strong>na</strong> bliskość i ścisłe powiązania tworzą one obszar metropolitalny, wobec którego<br />
Gdańsk pełni centralną funkcję. Z tego powodu działania związane z Europejską Stolicą <strong>Kultury</strong><br />
realizowane będą <strong>na</strong> terenie całej Metropolii.<br />
027<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Wierzymy także, że zaangażowanie w obchody całego obszaru metropolitalnego przyczyni<br />
się do integracji tego obszaru i wzmocni poczucie identyfikacji mieszkańców z Metropolią.<br />
Tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> pomoże <strong>na</strong>m w budowie tożsamości metropolitalnej, co jest<br />
jednym z celów projektu Gdańsk 2016, opisanym jako cel nr 6 w Rozdziale I s. 017.<br />
Przez Metropolię rozumiemy obszar o powierzchni przekraczającej 1500 km², który rozciąga<br />
się wzdłuż Zatoki Gdańskiej, wraz z przybrzeżnym regionem Kaszub. Sercem Metropolii jest<br />
Trójmiasto – Gdańsk, Sopot i Gdynia. Pozostałe miasta obszaru metropolitalnego, które wezmą<br />
udział w obchodach to: Kolbudy, Kosakowo, Pruszcz Gdański, Reda, Rumia, Tczew i Wejherowo<br />
wraz z powiatem, Żukowo oraz powiaty gdański, nowodworski, kartuski, pucki.<br />
Zaangażowanie tego obszaru w obchody Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> jest <strong>na</strong>turalną konsekwencją<br />
integralności Gdańska z większymi organizmami, jak: Trójmiasto oraz w szerszym<br />
wymiarze – Metropolia. Jej populacja to po<strong>na</strong>d milion osób, z czego 60% stanowią mieszkańcy<br />
trójmiejskiej aglomeracji. Gdańsk, Sopot i Gdynia, dzięki geograficznej bliskości, tworzą<br />
spójną strukturę: bez widocznych granic, połączoną wspólnymi arteriami komunikacyjnymi<br />
i uzupełniającymi się różnymi funkcjami poszczególnych miast. Ten system powiązań rozciąga<br />
się dalej, wciągając ościenne miejscowości, powiaty i gminy. Całość tworzy wielowymiarowy<br />
i wielopodmiotowy organizm metropolitalny o ogromnym potencjale kulturalnym<br />
i ekonomicznym. Jako spój<strong>na</strong> struktura skupio<strong>na</strong> wokół Gdańska stanowi <strong>na</strong>turalne środowisko<br />
dla wsparcia kandydatury, jak i realizacji programu obchodów Europejskiej Stolicy<br />
<strong>Kultury</strong> 2016.<br />
W przypadku zdobycia tytułu zaangażujemy w obchody jak <strong>na</strong>jwiększą liczbę mieszkańców<br />
tego terenu. Kandydatura Gdańska uzyskała administracyjne, społeczne i polityczne poparcie<br />
całej Metropolii. Jak pokazują przeprowadzone w lutym 2010 roku badania, aż 88% mieszkańców<br />
Trójmiasta chce, by Gdańsk wraz z Metropolią otrzymał tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016.<br />
TRÓJMIASTO<br />
Trójmiasto jest w pełni zintegrowanym organizmem, ale każde z miast wchodzących w jego<br />
skład zachowało swój niepowtarzalny charakter. To zróżnicowanie ma bezpośredni wpływ <strong>na</strong><br />
specyfikę kultury każdego z ośrodków. Historia, odmienność spełnianych funkcji oraz konkurencja<br />
pomiędzy Gdańskiem, Sopotem i Gdynią budują ogromny potencjał aglomeracji.<br />
Poprzez instytucje, wydarzenia oraz specyfikę oferowanych sposobów spędzania czasu wolnego,<br />
Trójmiasto prezentuje pełne spektrum oferty kulturalnej.<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk jest stolicą, głównym miastem obszaru metropolitalnego. Historyczne usytuowanie<br />
i z<strong>na</strong>czenie Gdańska wyz<strong>na</strong>czało i <strong>na</strong>pędzało rozwój całego regionu. Miasto-port położone <strong>na</strong><br />
styku morza i lądu, u ujścia Wisły, <strong>na</strong>jważniejszego wodnego szlaku handlowego dawnej Polski<br />
– było sercem całego Pomorza. Nie i<strong>na</strong>czej jest teraz. Gdańsk wraz z Sopotem i Gdynią jest<br />
<strong>na</strong>jważniejszym ośrodkiem administracyjnym, gospodarczym i kulturalnym północnej Polski.<br />
Jako <strong>na</strong>jstarsze ze wszystkich miast Metropolii oraz z racji swych burzliwych dziejów, Gdańsk<br />
jawi się <strong>na</strong> tle innych ośrodków Trójmiasta jako miasto historii, tradycji i zabytków. Jest również<br />
siedzibą głównych instytucji kultury regionu. W Gdańsku z<strong>na</strong>jdują się między innymi:<br />
Muzeum Narodowe, Państwowa Opera Bałtycka, Teatr Wybrzeże, Polska Filharmonia Bałtycka,<br />
Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia, <strong>Instytut</strong> Sztuki Wyspa, Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong>,<br />
Europejskie Centrum Solidarności, Gdański Teatr Szekspirowski, Muzeum II Wojny Światowej,<br />
Centralne Muzeum Morskie, Muzeum Archeologiczne, Muzeum Historyczne Miasta Gdańska<br />
z Twierdzą Wisłoujście i Muzeum Bursztynu, Gdańska Galeria Miejska, Polski Chór Kameralny<br />
Schola Cantorum Gedanensis, Zespół Muzyki Dawnej Cappella Gedanensis. Część<br />
instytucji ma swoje filie w całym Trójmieście i poza nim (np. Muzeum Narodowe, Centralne<br />
Muzeum Morskie). Oferta kultural<strong>na</strong> uzupełnio<strong>na</strong> jest dużą liczbą wydarzeń o ogólnopolskiej<br />
i między<strong>na</strong>rodowej skali. Część z nich bezpośrednio odwołuje się do tradycji, np.: Między<strong>na</strong>rodowy<br />
Festiwal Muzyki Organowej w Oliwie, Festiwal Carillonowy, Festiwal Goldbergowski,<br />
Gdański Festiwal Muzyczny czy Między<strong>na</strong>rodowy Festiwal Mozartowski Mozartia<strong>na</strong>. Inną<br />
grupę ważnych dla tożsamości Gdańska wydarzeń stanowią projekty konfrontujące historię<br />
i tradycję ze współczesnością, np.: festiwal Solidarity of Arts, Festiwal Szekspirowski, festiwal<br />
Narracje, Monumental Art. Te, cieszące się uz<strong>na</strong>niem, wydarzenia będą rozwijane jako część<br />
programu Gdańsk 2016.<br />
Historia Gdańska nierozerwalnie<br />
wiąże się z morskimi i rzecznymi<br />
szlakami handlowymi.<br />
Tradycja miasta portowego<br />
silnie wpłynęła <strong>na</strong> tożsamość<br />
miasta i jego wiodącą pozycję<br />
w regionie.
Zintegrowany charakter Trójmiasta<br />
029<br />
Pośród różnorodności charakterów i propozycji kulturalnych miast tworzących oś obszaru metropolitalnego<br />
tym, co niewątpliwie scala Gdańsk, Gdynię i Sopot jest środowisko artystyczne.<br />
Muzycy, aktorzy, plastycy, tak samo jak animatorzy czy kuratorzy, jako mieszkańcy Trójmiasta,<br />
funkcjonują we wspólnej przestrzeni kultury całej aglomeracji i tak właśnie określają swoją<br />
tożsamość artystyczną. Definiowanie działań i podmiotów jako „trójmiejskie” odnosi się do<br />
niezliczonej liczby pozainstytucjo<strong>na</strong>lnych i niezależnych grup artystycznych, projektów i zjawisk<br />
rozpiętych organizacyjnie i perso<strong>na</strong>lnie pomiędzy ośrodkami Trójmiasta, jak i całej Metropolii.<br />
Zwartość tego organizmu miejskiego sprzyja twórczemu spotkaniu i rozwojowi oraz pozwala <strong>na</strong><br />
budowanie przenikającego się i wielowymiarowego środowiska twórców i organizatorów kultury.<br />
Bliskość, łatwość komunikacji, wspólne środowiska artystyczne oraz media Trójmiasta sprawiają,<br />
że oferta kultury jednego z miast jest automatycznie ofertą całej aglomeracji. Z racji <strong>na</strong><br />
swobodę funkcjonowania pomiędzy różnymi ośrodkami, każde z trójmiejskich wydarzeń ma<br />
potencjał zaangażowania ogromnej grupy uczestników. Podobnie jak w wypadku codziennej<br />
migracji pomiędzy miastami związanej z pracą, <strong>na</strong>uką czy wypoczynkiem, również kultura<br />
Trójmiasta jest udziałem wszystkich mieszkańców obszaru metropolitalnego.<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Gdynia<br />
Gdynia jest <strong>na</strong>jmłodszym miastem trójmiejskiej aglomeracji, które powstało w latach dwudziestych<br />
XX w. Jej powstanie było ziszczeniem się wizjonerskiego projektu stworzenia<br />
nowego miasta i portu <strong>na</strong> piaskach plaży. Gdynia kultywuje mit młodości i nowoczesności.<br />
Między innymi dzięki temu jest <strong>na</strong>jbardziej pożądanym do zamieszkania miastem w Polsce.<br />
Do wykreowania takiego wizerunku dosko<strong>na</strong>le wykorzysta<strong>na</strong> została kultura. Mając <strong>na</strong><br />
myśli wyjątkowość historii i niezwykłą tożsamość Gdyni, moż<strong>na</strong> wymienić: Teatr Muzyczny<br />
im. Danuty Baduszkowej, Muzeum Mary<strong>na</strong>rki Wojennej czy Akwarium Gdyńskie. Jednym<br />
z <strong>na</strong>jważniejszych wydarzeń w skali kraju jest Festiwal Polskich Filmów Fabularnych. Życie<br />
kulturalne Gdyni, jako miasta przyszłości, tworzą wydarzenia skierowane do młodych twórców<br />
i odbiorców, oparte <strong>na</strong> <strong>na</strong>jnowszych trendach artystycznych. Należą do nich, odbywający się od<br />
dziewięciu lat, <strong>na</strong>jwiększy w Europie Wschodniej festiwal muzyczny Heineken Music Open’er<br />
Festival, czy też Gdynia Design Days.<br />
Sopot<br />
Najmniejsza z miejscowości Trójmiasta, historyczny kurort Sopot, również dziś jest miejscem<br />
wypoczynku i rozrywki. Położony pomiędzy biegu<strong>na</strong>mi aglomeracji, tonący w zieleni, z niską,<br />
willowo-uzdrowiskową zabudową, jest przestrzenią dystansu wobec bardziej hałaśliwych centrów<br />
swoich większych sąsiadów. Kultura tego miasta tworzy się spontanicznie, bez ingerencji<br />
wielkich instytucji. Sopot to ulubione przez artystów miejsce imprez, spotkań i niespiesznego<br />
trybu życia. Dlatego firmuje się hasłem: Miasto Artystów. Jego kameralność przekłada się <strong>na</strong><br />
kameralność instytucji, przykładem mogą być: Teatr <strong>na</strong> Plaży i Teatr Tarasy, ale także Sce<strong>na</strong><br />
Kameral<strong>na</strong> Teatru Wybrzeże. Jednym z głównych wydarzeń w ciągu roku jest Festiwal Teatru<br />
Polskiego Radia i Telewizji Dwa Teatry. Miasto z<strong>na</strong>ne jest też w całym kraju ze scen klubowych,<br />
które w Sopocie są dosko<strong>na</strong>łym gruntem do spotkania sztuki z rozrywką. Dzięki Operze<br />
Leśnej i odbywającym się tam w okresie wakacji <strong>na</strong>jwiększym w Polsce festiwalom muzyki<br />
popularnej, Sopot jest też letnią stolicą popowego blichtru i ekstrawagancji. Dla równowagi<br />
<strong>na</strong> scenie Opery Leśnej goszczą także spektakle operowe.<br />
Trójmiasto składa się z trzech<br />
zintegrowanych ze sobą miast.<br />
Sopot jest kojarzony z wypoczynkiem,<br />
Gdynia z dy<strong>na</strong>micznie<br />
rozwijająca się gospodarką.<br />
Metropolia<br />
Pomimo metropolitalnej konsolidacji każda z miejscowości wchodzących w skład Metropolii<br />
posiada autonomiczne życie kulturalne. Obchody Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> <strong>na</strong>głośnią i zaprezentują<br />
<strong>na</strong> szerokiej płaszczyźnie lokalne działania i inicjatywy, program zainspiruje organizację<br />
nowych wydarzeń, które zdy<strong>na</strong>mizują i wzbogacą kulturalnie wszystkie ośrodki Metropolii.<br />
Metropolia Gdańska<br />
Województwo<br />
Pomorskie<br />
Puck<br />
Wejherowo<br />
Reda<br />
Rumia<br />
Kartuzy<br />
Kolbudy<br />
Żukowo<br />
Kosakowo<br />
Gdynia<br />
Sopot<br />
Gdańsk<br />
Pruszcz Gdański<br />
Nowy Dwór Gdański<br />
Tczew
Kaszuby (Kaszëbë)<br />
Unikalnym fenomenem scalającym cały obszar jest dziedzictwo i kultura kaszubska. Większa<br />
część Metropolii z<strong>na</strong>jduje się <strong>na</strong> terenie Kaszub, a Gdańsk (Gduńsk) uz<strong>na</strong>wany jest za stolicę<br />
tego regionu. Kandydaturę Gdańska wsparły także powiaty kartuski i pucki oraz wiejskie gminy<br />
Kolbudy (Kòlbùdë), Kosakowo (Kòsôkòwò), Żukowo (Żukòwò). Wszystkie są silnymi ośrodkami<br />
kultury kaszubskiej. Z dumą akcentują jej dziedzictwo i odrębność, która jest unikalnym fenomenem<br />
obszaru metropolitalnego i ma ogromne z<strong>na</strong>czenie dla kultury i tożsamości regionu.<br />
Szczegółowy opis obszaru metropolitalnego, Kaszub i Żuław z<strong>na</strong>jduje się w Załączniku nr 1.<br />
Język kaszubski jest żywy,<br />
słychać i widać go <strong>na</strong> ulicach,<br />
w szkołach, <strong>na</strong> koncertach<br />
lokalnych zespołów. Kaszubi są<br />
dumni ze swojej tradycji, która<br />
ma ogromne z<strong>na</strong>czenia dla<br />
tożsamości regionu. Na zdjęciu<br />
dwujęzyczne drogowskazy.<br />
oficjalnym krokiem podjętym przez władze miasta w ramach starań, ale przede wszystkim<br />
formalną ema<strong>na</strong>cją inicjatyw związanych z programem Europejska Stolica <strong>Kultury</strong>, rodzących<br />
i rozwijających się w środowiskach trójmiejskich od 2005 r., kiedy oficjalnie ogłoszono<br />
grafik państw piastujących tytuł <strong>na</strong> lata 2009–2019. Wkrótce po podjęciu uchwały decyzja<br />
o kandydowaniu została wpisa<strong>na</strong> do aktualnej strategii rozwoju Gdańska, czym oficjalnie<br />
usankcjonowano wagę i istotę tego przedsięwzięcia. W 2009 r. Urząd Miejski wraz z biurem<br />
programowym Gdańsk 2016 doko<strong>na</strong>ł aktualizacji strategii rozwoju miasta dotyczącej kultury,<br />
usta<strong>na</strong>wiając kulturę jednym z głównych priorytetów w jego rozwoju. Aktualizacja uwzględniła<br />
również szereg strategicznych zapisów dotyczących realizacji programu Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016, podkreślając długofalowy charakter przedsięwzięcia. Jednym z bezpośrednich<br />
rezultatów aktualizacji strategii kulturalnej Gdańska jest utworzenie Prezydenckiej<br />
Rady <strong>Kultury</strong>, ciała doradczego Prezydenta w sprawach kultury (inicjatywa opisa<strong>na</strong> szerzej<br />
w Rozdziale I s. 085).<br />
033<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Wsparcie regio<strong>na</strong>lne: polityczne, społeczne oraz instytucjo<strong>na</strong>lne<br />
5. Czy udało się pozyskać wsparcie władz lokalnych<br />
lub regio<strong>na</strong>lnych Czy przewiduje się<br />
je po uzyskaniu tytułu Objaśnić.<br />
Tak, udało się pozyskać 100% poparcie władz Gdańska, władz regio<strong>na</strong>lnych oraz wszystkich<br />
okalających gmin.<br />
Decyzja o kandydowaniu i wsparcie władz lokalnych<br />
... miano Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> świadczyć będzie o z<strong>na</strong>komitej kreatywności miasta,<br />
mieszkańców, instytucji i władz, podkreśli z<strong>na</strong>czenie wartości estetycznych i duchowych, silnie<br />
oddziałujących <strong>na</strong> historię Gdańska oraz jego dzieje <strong>na</strong>jnowsze. To również spełnienie jednego<br />
z priorytetów Unii Europejskiej – zbliżania obywateli z różnorodnych kręgów kulturowych, społecznych<br />
i religijnych... (Uchwała Rady Miasta, 26.04.2007)<br />
Powyższy cytat jest fragmentem uzasadnienia do Uchwały Rady Miasta Gdańska z dnia 26<br />
kwietnia 2007 r., w której radni jednogłośnie wyrazili wolę przystąpienia miasta do konkursu<br />
o uzyskanie tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016. Uchwała ta była nie tylko pierwszym<br />
Poparcie dla kandydatury<br />
Gdańska płynące z miast i gmin<br />
obszaru metropolitalnego<br />
towarzyszyło projektowi<br />
Gdańsk 2016 od samego<br />
początku. Na zdjęciu deklaracja<br />
poparcia z 2007 roku.<br />
Równolegle do działań formalnych podejmowane były prace merytoryczne i konsultacyjne,<br />
przede wszystkim w zakresie poparcia kandydatury Gdańska do tytułu Europejskiej Stolicy<br />
<strong>Kultury</strong> 2016 przez sąsiadujące z nim miasta i gminy. Od początku oczywiste było, że przy<br />
tak ścisłej strukturze urbanistycznej i społecznej, jaką tworzy Trójmiasto i okalające je gminy,<br />
kandydatura Gdańska do tego tytułu powin<strong>na</strong> mieć polityczne, społeczne oraz instytucjo<strong>na</strong>lne<br />
poparcie całej Metropolii. Biuro Gdańsk 2016 <strong>na</strong>wiązało współpracę, a w rezultacie uzyskało<br />
oficjalne poparcie dla projektu wszystkich kluczowych instytucji w regionie zarówno w dziedzinie<br />
kultury i sztuki, jak i sportu, turystyki, edukacji i biznesu.<br />
Dnia 14 czerwca 2007 r. doszło do podpisania deklaracji poparcia dla projektu, z udziałem<br />
przedstawicieli władz wszystkich jednostek samorządu terytorialnego z terenu obszaru<br />
metropolitalnego. Dokument podpisali: Marszałek Województwa Pomorskiego, prezydenci<br />
i burmistrzowie 8 miast (Gdańska, Gdyni, Sopotu, Pruszcza Gdańskiego, Tczewa, Wejherowa,<br />
Redy, Rumi), burmistrzowie i wójtowie 4 gmin (Żukowo, Kolbudy, Kosakowo, Wejherowo) oraz<br />
starostowie 5 powiatów (gdańskiego, kartuskiego, nowodworskiego, wejherowskiego i puckiego).<br />
Przewodnictwo <strong>na</strong>d Komitetem Honorowym objął Prezydent Lech Wałęsa.<br />
Wsparcie projektu Gdańsk 2016 nie funkcjonuje wyłącznie w pisemnych deklaracjach i uchwałach.<br />
Poparcie i zaangażowanie środowisk, takich jak kultura, sztuka, sport, turystyka, edukacja,<br />
biznes i inne, owocuje dosko<strong>na</strong>łymi relacjami, przepływem informacji oraz wieloma wspólnie<br />
wypracowanymi projektami. Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego aktywnie uczestniczy<br />
we wszystkich kluczowych rozmowach i projektach w ramach kandydatury Gdańska do<br />
tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016. Współpracę z Urzędem Miejskim w Gdańsku w relacji<br />
z Biurem Prezydenta Miasta ds. <strong>Kultury</strong> uzupełnia stała współpraca z wydelegowanymi<br />
reprezentantami kluczowych dla programu wydziałów Urzędu Miejskiego. Biuro Gdańsk 2016<br />
kooperuje również grupowo oraz indywidualnie z okalającymi Gdańsk miastami i gmi<strong>na</strong>mi.<br />
W tym celu wydelegowały one przedstawicieli do współpracy z biurem. W codziennej pracy<br />
polityków z Gdańska i obszaru metropolitalnego bardzo wyraźnie widać konkretne działania<br />
mające <strong>na</strong> celu wsparcie kandydatury.<br />
Model działań, współpracy oraz konsultacji został opisany w Rozdziale I, s. 080 oraz w Rozdziale<br />
III, s. 169.
6. W jaki sposób obchody wpisałyby się w długofalowe<br />
plany rozwoju kulturalnego miasta<br />
lub całego regionu<br />
Starania Gdańska o tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 wpisane są w dokumenty strategiczne<br />
dotyczące rozwoju kulturalnego zarówno <strong>na</strong> poziomie miasta, jak i regionu.<br />
Miasto Gdańsk<br />
035<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Strategia rozwoju Gdańska, przyjęta uchwałą Rady Miasta z 22.12.2004 r., wskazuje <strong>na</strong> zasadnicze<br />
cele i kierunki rozwoju miasta do roku 2015. Fundamentalnym założeniem strategii jest<br />
takie planowanie rozwoju miasta, które zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju stworzy<br />
podstawy do długofalowej poprawy koniunktury miasta. Gdańsk ma być atrakcyjnym miejscem<br />
zamieszkania, o konkurencyjnej i nowoczesnej gospodarce, a także miastem, w którym kultura<br />
odgrywa zasadniczą rolę. Rozwój kultury ma przyczynić się do wzrostu konkurencyjności miasta<br />
zarówno pod względem gospodarczym, jak i społecznym. Celem strategicznym jest wzmacnianie<br />
roli Gdańska jako miasta kultury poprzez wspieranie rozwoju instytucji i imprez kulturalnych<br />
oraz ochronę kulturowego dziedzictwa. Przygotowane zostały 22 programy operacyjne, które<br />
w większości wiążą się z rozwojem kultury. Programy te są <strong>na</strong> bieżąco aktualizowane i będą<br />
obowiązywały po roku 2016.<br />
Najważniejszy, z punktu widzenia rozwoju kultury w Gdańsku, program operacyjny to:<br />
Gdańsk – Kultura. Jest on powiązany z innymi programami operacyjnymi, które z<strong>na</strong>jdują swoje<br />
odzwierciedlenie w staraniach o tytuł i programie Gdańsk 2016. W szczególności:<br />
——<br />
Gdański Program Rewitalizacji, którego celem jest ożywienie Głównego Miasta Śródmieścia<br />
Gdańska i dwu<strong>na</strong>stu innych rewitalizowanych dzielnic, podniesienie atrakcyjności turystycznej<br />
i inwestycyjnej, poprawa estetyki miasta, wzrost bezpieczeństwa w rewitalizowanych dzielnicach.<br />
Stąd tak ważną rolę w programie obchodów odgrywa wątek tematyczny Sąsiedzi, w ramach<br />
którego <strong>na</strong> poziomie dzielnic, miasta i Metropolii realizowane są projekty: Dni Sąsiadów oraz<br />
Moja dzielnica też stolica, w nim Streetwaves, Metropolitalny Uniwersytet Sąsiedzki, Re:Vita.<br />
——<br />
Gdańsk Morze Turystycznych Atrakcji to program stawiający między innymi <strong>na</strong> rozwój<br />
turystyki, sportu i rekreacji, wspieranie rozwoju przedsiębiorczości, integrację obszaru metropolitalnego,<br />
wzmacnianie roli Gdańska jako miasta kultury, skupiający projekty dotyczące<br />
Metropolii, projekty turystyczne, sportowe i rekreacyjne. Są to przedsięwzięcia realizowane<br />
przez Pomorski Klaster Turystyczny, Pomorski Zintegrowany System Promocji i Informacji<br />
Turystycznej w programach: Gdańsk – Światowa Stolica Bursztynu, Program Ożywienia Dróg<br />
Wodnych (w tym odtworzenia <strong>na</strong>brzeży Motławy od Polskiego Haka do Mostu Zielonego, Starego<br />
Portu, Młodego Miasta, Wyspy Ołowianka i Ka<strong>na</strong>łu Na Stępce), Projekt Pętla Żuławska,<br />
Program Delta Wisły i Zalewu Wiślanego, i kultywowania atrakcji tradycji morskich.<br />
Stawiamy <strong>na</strong> i wykorzystujemy działania związane z wodą, stąd szczegól<strong>na</strong> rola projektów<br />
związanych z drogami wodnymi oraz rewitalizacją frontu wodnego.<br />
Program Operacyjny Metropolia Gdańska dotyczy integracji obszaru metropolitalnego,<br />
poprawy warunków zamieszkania, rozwoju turystyki, sportu i rekreacji. Gdańsk 2016 wpisuje<br />
się w ten program zarówno poprzez wybór obszaru, <strong>na</strong> którym realizowane będą obchody Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016, jak również projekty o zasięgu obejmującym całą Metropolię,<br />
czyli Wolontariat metropolitalny – model Gdańsk 2016 czy uwzględnione w programie projekty<br />
pochodzące z miast Metropolii.<br />
Gdańsk Między<strong>na</strong>rodowy stawia <strong>na</strong> wzmacnianie roli Gdańska jako centrum kulturalnego<br />
Europy i wspieranie rozwoju społeczeństwa opartego <strong>na</strong> wiedzy. Gdańsk ma stać się miejscem<br />
wymiany doświadczeń między<strong>na</strong>rodowych, propagować umocnienie związków z miastami basenu<br />
Morza Bałtyckiego i Morza Północnego, a także z miastami Nowej Hanzy, wykorzystywać<br />
know-how i doświadczenia miast Zachodniej Europy. Dlatego też w programie z<strong>na</strong>lazły się<br />
projekty bałtyckie, między innymi Baltic Movement Project.<br />
Gdańsk Nowoczesnych Technologii ma <strong>na</strong> celu wspieranie społeczeństwa opartego <strong>na</strong> wiedzy<br />
i pomoc w rozwoju sektora przemysłów kreatywnych. W ramach programu szczególne<br />
miejsce zajmują projekty związane ze zwiększaniem dostępu do kultury za pomocą nowych<br />
technologii oraz działania teleinformatyczne mające <strong>na</strong> celu poszerzenie rzeczywistości. Stąd<br />
tak ważny jest udział w projektach, z<strong>na</strong>jdujących się w programie obchodów, takich partnerów,<br />
jak Pomorski Klaster ICT/ETI.<br />
Obchody ESK 2016 są impulsem do nowych inwestycji w dziedzinie kultury. Oprócz tych, które<br />
realizowane są w ramach Wieloletniego Planu Inwestycyjnego, planowane są zupełnie nowe<br />
przedsięwzięcia: Centrum Muzyczno-Operowe, Galeria <strong>na</strong> Wodzie, Muzeum Sztuki Nowoczesnej<br />
(Oddział Muzeum Narodowego).<br />
Zabytki przyciągają do<br />
miasta turystów z całego świata.<br />
Plany rozwoju Gdańska, obok<br />
turystyki, biorą pod uwagę<br />
także inne czynniki wzrostu,<br />
takie jak kultura, nowoczesne<br />
technologie, sport i rekreacja.
Miasto stawiając <strong>na</strong> kulturę i starając się o tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016, w 2009 r.<br />
przygotowało założenia realizacyjne dla programu operacyjnego Gdańsk – Kultura. Aby podkreślić<br />
spójność starań ze strategią rozwoju miasta, w tytule tego programu z<strong>na</strong>jduje się bezpośrednie<br />
<strong>na</strong>wiązanie do założeń programowych kandydatury w postaci hasła Wolność <strong>Kultury</strong>.<br />
Kultura Wolności. Program obchodów ESK 2016 realizuje i wpisuje się w program Gdańsk<br />
– Kultura, który określa cele i plany rozwoju kulturalnego miasta. Obrazuje to poniższa tabela:<br />
Program operacyjny Gdańsk – kultura. Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności a obchody<br />
Gdańsk – Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> 2016.<br />
Cele operacyjne<br />
Gdańsk miastem <strong>na</strong>rodzin nowej<br />
Europy „WOLNE MIASTO. OKNO<br />
NA ŚWIAT”<br />
Kapitał społeczny oparty o kulturę,<br />
edukację i <strong>na</strong>ukę<br />
Realizacja w programie oraz w działaniach Gdańsk i Metropolia<br />
– Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> 2016<br />
Uwspółcześnienie „ducha wolności” obecne jest w filarze programowym Wolność <strong>Kultury</strong> w wątkach tematycznych<br />
programu: Debata, Solidarność artystów, Kreacje, realizujących wymiar europejski. Przykładowe projekty: Szkoła<br />
Debaty, Solidarity of Arts, Alter<strong>na</strong>tiva, Muzeum Praw Człowieka, All About Freedom, Europejski Kongres „Wolność<br />
<strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności”, Tydzień Sztuk o Wolności.<br />
Dzielenie się dorobkiem pokojowej walki o wolność, sprawiedliwość, demokrację i prawa człowieka z tymi, którzy<br />
są ich pozbawieni – projekty w ramach wątku tematycznego Poza Unią, m.in. Europejski Poeta Wolności, Przestrzeń<br />
Wolności, Labirynt Europy, a Country – a Village.<br />
Edukacja kultural<strong>na</strong>. Parytet w projektach w ramach programu obchodów: pasma edukacyjne w każdym projekcie.<br />
Celem jest upowszechnienie kultury poprzez uczenie i umożliwianie szerokiego, aktywnego uczestnictwa w życiu<br />
kulturalnym Gdańska. Stąd projekty w ramach programu ESK wypracowane przez grupę ds. <strong>na</strong>uki i edukacji,<br />
w ramach której powstały projekty edukacyjne przygotowane przez instytucje kultury, NGO's, instytucje edukacyjne.<br />
Wyrów<strong>na</strong>ne szanse w dostępie do kultury: projekty związane z rewitalizacją społeczną w dzielnicach. Przykładowe<br />
projekty w wątkach tematycznych Przestrzeń, Sąsiedzi: pasmo projektów Moja dzielnica też stolica (Streetwaves,<br />
MUS – Metropolitalny Uniwersytet Sąsiedzki, Re:Vita), Żywa Pamięć Gdańska, Dni Sąsiadów.<br />
Sztuka w przestrzeni miejskiej, realizowa<strong>na</strong> w filarze programowym Kultura Wolności w dedykowanym wątku<br />
Przestrzeń, którego głównym założeniem jest demokratyzacja przestrzeni publicznej poprzez sztukę. Wybrane<br />
projekty: Narracje, Monumental Art, Gdańska Szkoła Muralu, Miejskie Z<strong>na</strong>ki <strong>Kultury</strong>, Parkowanie 2016.<br />
Rewitalizacja w oparciu o <strong>na</strong>sycenie kulturą różnych części miasta: projekty ESK powstałe w ramach koalicji ds.<br />
rewitalizacji społecznej. Przykładowe projekty: Dom Wielokulturowy, Kolekcja Malarstwa Monumentalnego, Galeria<br />
Zewnętrz<strong>na</strong> Miasta Gdańska, City Stage, Festiwal Carillonowy, Między<strong>na</strong>rodowy Festiwal Muzyki Organowej 2016.<br />
Rozszerzenie obszarów atrakcyjnych kulturalnie i promocja nowych miejsc aktywności kulturalnej: zaangażowanie<br />
i wykorzystanie nowo powstających inwestycji kulturalnych: Łaźnia II w Nowym Porcie, Europejskie Centrum<br />
Solidarności, Centrum Muzyczno-Operowe, Alter<strong>na</strong>tiva – Młode Miasto, Gdański Teatr Szekspirowski, Muzeum<br />
Bursztynu, Muzeum Sztuki Nowoczesnej czy projektów Galeria Zewnętrz<strong>na</strong> Miasta Gdańska, Kolekcja Malarstwa<br />
Monumentalnego. Projekty związane z waterfront, np. Galeria <strong>na</strong> Wodzie.<br />
Kultura czasu wolnego. Wątek tematyczny Czas Wolny w ramach filaru Kultura Wolności związany z uczestnictwem<br />
w kulturze, rekreacją i aktywnym wypoczynkiem. Przykładowe projekty: Welcome to Gdańsk, IT Mobilni, Baltic<br />
Games 2016, Między<strong>na</strong>rodowy Zjazd Autostopowiczów, Azymut, Szkoła <strong>na</strong> fali, Zobacz. Alter<strong>na</strong>tywni Przewodnicy,<br />
Regaty smoczych łodzi o Nagrodę Dolnego Miasta.<br />
Wykreowanie nowych, po<strong>na</strong>dregio<strong>na</strong>lnych markowych wydarzeń kulturalnych. Przykładowe projekty o europejskim<br />
zasięgu: Wikipolis, Alter<strong>na</strong>tiva, Baltic Movement Project, Nostrum Sanus, European Performing Arts Trade<br />
Exposition – EPAT EXPO, Polski Festiwal Operowy.<br />
Aktywizacja wolontariatu: stworzenie i wdrożenie Metropolitalnego Programu Wolontariatu.<br />
Tworzenie warunków materialnych i instytucjo<strong>na</strong>lnych dla rozwoju kultury, np. Europejskie Centrum Solidarności,<br />
Łaźnia II, Gdański Teatr Szekspirowski.<br />
System rezydencyjny i wspieranie indywidualnej działalności twórców. Przykładowe projekty: Dom Chodowieckiego,<br />
a Country – a Village, rezydencje prowadzone przez <strong>Instytut</strong> Sztuki Wyspa i Centrum Sztuki Wspołczesnej Łaźnia II.<br />
Po<strong>na</strong>dto wprowadzenie mechanizmu wspierającego debiuty i prawyko<strong>na</strong>nia przy realizacji programu Gdańsk 2016.<br />
Cele operacyjne<br />
Zachowane dziedzictwo kulturowe<br />
Miasto rozpoz<strong>na</strong>walne jako<br />
między<strong>na</strong>rodowy ośrodek kultury<br />
Realizacja w programie oraz w działaniach Gdańsk i Metropolia<br />
– Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> 2016<br />
Wykorzystaniu nowych technologii dedykowane są wątki tematyczne: Społeczności w sieci i Kreacje. Przykładowe<br />
projekty: Wikipolis, Gdańsk 4D, Festival Open Source Art, Animation Now!, Transvizualia 016, Art & Science. Projekty<br />
powstałe we współpracy z Politechniką Gdańską, Pomorskim Klastrem ICT/ETI związane z digitalizacją miasta czy<br />
<strong>na</strong>rzędziami wspomagającymi turystykę i sztukę.<br />
Podtrzymywanie i rozwijanie tradycji miasta hanzeatyckiego. Przykładowe projekty: Nostrum Sanus, Gedanit.<br />
Podtrzymywanie i rozwijanie tradycji miasta wielo<strong>na</strong>rodowościowego. Przykładowe projekty: 95 tez, czyli 500 lat<br />
protestantyzmu w Europie, Dom Wielokulturowy, Dni Wil<strong>na</strong>, Drogi do Gdańska – Exodus XX wieku, Światowy<br />
Zjazd Gdańszczan.<br />
Sieć współpracy między<strong>na</strong>rodowej w zakresie kultury: EUROCITIES, Les Rencontres, Union of the Baltic Cities, Ars<br />
Baltica, Culture Action Europe, Europejska Sieć Festiwali Szekspirowskich, Intercult.<br />
Kultura podstawą promocji miasta – pozycjonowanie Gdańska poprzez wydarzenia kulturalne, zgodne ze<br />
strategicznym zarządzaniem kulturą i strategią marki Gdańsk.<br />
Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> jako platforma między<strong>na</strong>rodowej promocji Gdańska.<br />
Kultura jako źródło rozwoju miasta Rozwój turystyki kulturowej – nowe szlaki kulturowe m.in. Szlak Wolności; wystawy, np.: Gedanit, 95 tez, czyli 500<br />
lat protestantyzmu w Europie, Alter<strong>na</strong>tiva; imprezy plenerowe, np.: Polski Festiwal Operowy, Feta Fet, Jarmark<br />
św. Dominika, Narracje, Przestrzeń Wolności; kongresy, zloty i konferencje, np.: Europejski Kongres „Wolność<br />
<strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności”, Zjazd Autostopowiczów, Spotkanie Blogerów. Tworzenie pól współpracy między<br />
branżami: turystyką, kulturą, nowymi technologiami teleinformatycznymi, biznesem, np.: Wikipolis, Gdańsk 4D,<br />
Biznes – Kultura.<br />
Przedstawione cele operacyjne oraz ich realizacja w programie obchodów Gdańsk i Metropolia<br />
– Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> 2016 potwierdzają spójność polityki rozwoju kultury w Gdańsku.<br />
Ta spójność <strong>na</strong>daje rozwojowi kultury rzeczywistą rangę priorytetu i związaną z tym gwarancję<br />
odpowiednich środków w budżecie miasta.<br />
Strategia Marki Gdańsk, uchwalo<strong>na</strong> w 2008 roku, definiuje tożsamość miasta oraz wyz<strong>na</strong>cza<br />
kierunki jego rozwoju. Określa wizerunek miasta twórczego, będącego oknem <strong>na</strong> świat,<br />
miejscem, gdzie dzieją się rzeczy ważne, nowe, przełomowe w skali całej Europy. Gdańsk jako<br />
miasto przemian, twórców, think-tanków. Miasto zorientowane <strong>na</strong> przyszłość, ale świadome<br />
swojej tradycji i dziedzictwa.<br />
Założenia te są wpisane w cele strategiczne:<br />
——<br />
Budowa silnej, prestiżowej marki Gdańska <strong>na</strong> rynku globalnym.<br />
Gdańsk to miasto, za którym stoi „duch wolności”. Powinien pielęgnować historię ruchu<br />
solidarności, komunikować klimat i atmosferę miejsca, które karmi się ZMIANĄ i w którym<br />
ciągłe zmiany (<strong>na</strong> lepsze) są czymś oczywistym, a pojęcie WOLNOŚCI cały czas jest żywe. Dziś<br />
wyzwaniem dla Gdańska jest uwspółcześnienie „ducha wolności”.<br />
——<br />
Zwiększenie liczby turystów odwiedzających Gdańsk, zwłaszcza poza głównym sezonem<br />
turystycznym.<br />
——<br />
Aktywizacja społecz<strong>na</strong> mieszkańców i promocja współodpowiedzialności mieszkańców za to,<br />
jak żyjemy.<br />
W mieście, w którym zrywano ciągłość kulturową i pokoleniową, to właśnie pokolenia urodzone<br />
po wojnie wydają się <strong>na</strong>jodpowiedniejsze, by podnieść poziom identyfikacji z miejscem. Te<br />
pokolenia odczuwają łączność z miejscem, ale także potrzebę poszukiwania genealogii, łączności<br />
z tymi, którzy tu żyli wcześniej.<br />
——<br />
Wsparcie działań służących zdobyciu tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016.<br />
037<br />
podstawy i m yśl przewodnia
Kultura jest platformą budowania relacji, ciągłego redefiniowania pojęcia wolności, dlatego<br />
celem miasta jest demokratyzacja przestrzeni publicznej poprzez obcowanie z różnymi formami<br />
sztuki, współuczestnictwo społeczne, przychylność eksperymentom sztuki w przestrzeni publicznej.<br />
Podkreślo<strong>na</strong> tym samym zostaje rola kultury jako platformy budowania relacji, gdzie<br />
współpraca między<strong>na</strong>rodowa ma służyć trwałej integracji społeczeństw nowej i starej Europy<br />
<strong>na</strong> bazie ich duchowego i materialnego dorobku.<br />
Cele strategiczne marki Gdańska, które mają wpływ <strong>na</strong> rozwój kultury będą w pełni realizowane<br />
w obchodach ESK. Już dziś, w związku ze staraniami, z<strong>na</strong>jdują one odzwierciedlenie<br />
w projektach kulturalnych wspieranych przez miasto.<br />
Region – województwo pomorskie<br />
039<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Dokumentem wyz<strong>na</strong>czającym kierunki rozwoju województwa pomorskiego jest Strategia<br />
Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 przyjęta w dniu 18 lipca 2005 r. Określono w niej<br />
sposób realizacji głównych celów rozwoju, wśród nich zachowanie wartości środowiska kulturowego<br />
i przyrodniczego z uwzględnieniem potrzeb przyszłych pokoleń. Jednocześnie<br />
zawiera cele gospodarcze, społeczne, kulturowe i ekologiczne. W ramach prac <strong>na</strong>d strategią<br />
opracowa<strong>na</strong> została diagnoza stanu rozwoju społeczno-gospodarczego województwa, która<br />
wskazała między innymi <strong>na</strong> wagę i z<strong>na</strong>czenie wartości regio<strong>na</strong>lnych: kultury i tożsamości, ze<br />
szczególnym podkreśleniem, że:<br />
——<br />
poczucie tożsamości regio<strong>na</strong>lnej jest w województwie pomorskim zróżnicowane; społeczność<br />
kaszubska i kociewska są zintegrowane i dobrze zorganizowane, a ich kultura i tradycja zajmują<br />
szczególne i trwałe miejsce w wartościach kulturowych regionu;<br />
——<br />
województwo pomorskie wyróżnia orygi<strong>na</strong>l<strong>na</strong> wielokulturowość, stanowiąca mieszankę dziedzictwa<br />
polskiego (w tym kaszubskiego, kociewskiego, kresowego), hanzeatyckiego, pruskiego,<br />
ale również ukraińskiego; materialnym odzwierciedleniem są liczne zabytki i obiekty kulturalne.<br />
Istotne jest także dziedzictwo historii <strong>na</strong>jnowszej, zwłaszcza związane z:<br />
——<br />
powstaniem i działalnością w Gdańsku Solidarności; zapoczątkowane w latach 80. ubiegłego<br />
stulecia przemiany polityczne otworzyły społeczności pomorskiej nową drogę<br />
realizacji demokracji, wolności i samorządności jako trwałych wartości społeczeństwa<br />
obywatelskiego.<br />
Działania Gdańsk 2016 realizują te wartości poprzez objęcie obchodami całego obszaru metropolitalnego,<br />
przygotowanie projektów czerpiących z dziedzictwa kulturowego grupy etnicznej<br />
Kaszubów i poprzez program oparty <strong>na</strong> doświadczeniu solidarności i redefinicji wolności, ze<br />
szczególnym odniesieniem do przyszłości.<br />
Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego obejmuje czter<strong>na</strong>ście celów strategicznych<br />
ujętych w ramach trzech priorytetów. Cele mają charakter ogólny i określają pożądane stany<br />
lub procesy. Są one doprecyzowane poprzez opis kierunków działań. Kierunki związane z rozwojem<br />
kultury to ochro<strong>na</strong> dziedzictwa historycznego, kulturowego i przyrodniczego sprzyjająca<br />
jego racjo<strong>na</strong>lnemu wykorzystaniu w rozwoju społeczno-gospodarczym, w tym między<br />
innymi wspieranie rozwoju regio<strong>na</strong>lnych przemysłów kultury oraz regio<strong>na</strong>lnych produktów<br />
turystycznych.<br />
Region Morza Bałtyckiego<br />
Region Morza Bałtyckiego nie jest jednością pod względem kulturowym, historycznym,<br />
ekonomicznym i politycznym, ale to właśnie różnorodność i wielość doświadczeń czyni go<br />
unikalnym <strong>na</strong> tle innych obszarów Unii Europejskiej. Natomiast wszystkie państwa regionu<br />
łączy wątek „morski”, doświadczenie związane z obecnością morza oraz bogate doświadczenia<br />
w zakresie współpracy regio<strong>na</strong>lnej (państwa skandy<strong>na</strong>wskie, nowa Hanza). W tym kontekście<br />
prawdziwym wyzwaniem dla wszystkich dziesięciu państw jest budowa wspólnej tożsamości<br />
bałtyckiej (także kulturowej).<br />
Istnieje sil<strong>na</strong> potrzeba zwiększenia obecności regionu w Unii Europejskiej, a także promocji<br />
idei bałtyckiej w kontekście kulturalnym i społecznym. Z tego punktu widzenia <strong>na</strong>wiązanie<br />
i podtrzymanie ścisłej współpracy między<strong>na</strong>rodowej i międzyregio<strong>na</strong>lnej w sferze kultury,<br />
a także zwiększenie roli kultury w pozytywnej zmianie społecznej ma szczególne z<strong>na</strong>czenie.<br />
Działanie jest zbieżne ze strategią Unii Europejskiej dla Morza Bałtyckiego ogłoszoną w 2009 r.<br />
Cele te realizowane są w ramach programu Europejskiej Stolicy Kulury poprzez takie projekty,<br />
jak Baltic Movement Project, Bałtyk w szklance wody, Dźwięki Północy 2016 oraz działalność<br />
Nadbałtyckiego Centrum <strong>Kultury</strong> w Gdańsku.<br />
Priorytetem regionu jest przyjęcie pozycji lidera we wzornictwie poprzez festiwal Gdynia<br />
Design Days oraz konferencje tematyczne i wystawy, które są częścią programu obchodów<br />
Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016.<br />
Bałtyk jest wspólnym dobrem<br />
położonych <strong>na</strong>d nim państw,<br />
chociaż kraje <strong>na</strong>dbałtyckie nie<br />
stanowią obecnie kulturowej<br />
jedności. Projekty kulturalne są,<br />
rosnącym <strong>na</strong> z<strong>na</strong>czeniu, czynnikiem<br />
budowania wspólnej<br />
tożsamości bałtyckiej.
7. W jakim stopniu zaplanowano <strong>na</strong>wiązanie<br />
współpracy z drugą „Stolicą <strong>Kultury</strong>”<br />
Naszym celem jest to, by współpraca między Stolicami <strong>Kultury</strong> miała szerszy wymiar niż tylko<br />
relacja dwóch europejskich miast. Chcemy, by kooperacja z miastem hiszpańskim stała się<br />
pretekstem do dy<strong>na</strong>micznego rozwoju partnerstwa polsko-hiszpańskiego. Wzajemne poz<strong>na</strong>wanie<br />
obu kultur przez prezentację ich stolic oraz wspólne projekty artystyczne będą tak samo<br />
ważne, jak kontynuacja współpracy z pozostałymi miastami kandydującymi do Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016.<br />
Rok 2016 traktujemy jako szansę <strong>na</strong> współpracę polsko–hiszpańską w obszarze kultury i edukacji,<br />
sposobność <strong>na</strong> wykorzystanie szczególnego momentu wzajemnego zainteresowania, umiejętnego<br />
spożytkowania możliwości, jakie staną przed artystami, animatorami kultury, kuratorami.<br />
Mamy <strong>na</strong>dzieję, że rok 2016 zapoczątkuje trwałe relacje nie tylko w obszarze kultury, ale także<br />
wzmocni wzajemne zainteresowanie sobą obu krajów.<br />
W Gdańsku i Metropolii z<strong>na</strong>jdujemy wiele przejawów współpracy polsko-hiszpańskiej, które<br />
staramy się inspirować i wspierać. Do tej pory <strong>na</strong>jwięcej udało się zrobić <strong>na</strong> polu kultury,<br />
edukacji oraz współpracy między instytucjami obu krajów. Kontakty Gdańska z hiszpańskimi<br />
miastami zaowocowały między innymi współpracą z iberyjskimi teatrami, organizacją festiwali<br />
teatralnych (Między<strong>na</strong>rodowy Festiwal Teatrów Plenerowych i Ulicznych FETA, Festiwal Szekspirowski),<br />
filmowych (Tydzień Ki<strong>na</strong> Hiszpańskiego), malarskich (Monumental Art), a także<br />
współpracą z takimi hiszpańskimi instytucjami, jak np. FUSIC czy Prosec. Rozpoczęliśmy<br />
również działania w sferze edukacji międzykulturowej. Gdańsk utrzymuje intensywne kontakty<br />
z San Sebastian, Las Palmas, Cordobą, które zwieńczone zostały ciekawymi wydarzeniami<br />
kulturalnymi. Szczegółowy opis poszczególnych dziedzin współpracy polsko-hiszpańskiej<br />
z<strong>na</strong>jduje się w Załączniku nr 2.<br />
Okres kandydatury spowodował zupełnie nowe inicjatywy i współpracę z miastami lub organizacjami,<br />
z którymi wcześniej nie utrzymywano wzajemnych kontaktów. Współdziałanie<br />
<strong>na</strong> poziomie poszczególnych instytucji, animatorów czy artystów bywa jednorazowe, często<br />
jed<strong>na</strong>k przeradza się w długofalową współpracę, owocuje wspólnymi projektami, wymia<strong>na</strong>mi.<br />
Przy wielu projektach podkreślamy, że w przyszłości będziemy starali się poszerzać współpracę,<br />
zapraszając twórców zarówno z innych polskich miast, jak i hiszpańskich – tych, które chcą<br />
prezentować swój kulturalny potencjał.<br />
W ten sposób patrzymy również <strong>na</strong> współpracę z hiszpańską Europejską Stolicą <strong>Kultury</strong>.<br />
Z jednej strony, chcemy działać w oparciu o już rozpoczęte własne projekty, myśleć o sobie<br />
jako reprezentacji tak <strong>na</strong>szego miasta i regionu, co <strong>na</strong>rodowych kultur.<br />
Z drugiej zaś, pracować <strong>na</strong>d specjalnymi projektami wykreowanymi wspólnie przez wybrane<br />
Stolice <strong>Kultury</strong>.<br />
Od 2015 r. zakładamy bieżące aktualizowanie strony www.gdansk2016.eu/es o wszystkie<br />
wydarzenia kulturalne, związane z Europejską Stolicą <strong>Kultury</strong> i z Gdańskiem. Planujemy wydawanie<br />
papierowej wersji kalendarium w języku hiszpańskim (kwartalnie) i jego dystrybucję<br />
w mieście-partnerze oraz w liniach lotniczych, które obsługują loty <strong>na</strong> trasie Polska – Hiszpania.<br />
Przeprowadziliśmy wstępne rozmowy z przewoźnikami LOT i Wizz Air w celu uruchomienia<br />
specjalnych połączeń lotniczych pomiędzy Europejskimi Stolicami <strong>Kultury</strong> (rozmowy będą<br />
kontynuowane od 2012 r. po wyłonieniu zwycięskich miast).<br />
Podczas, co <strong>na</strong>jmniej dwóch, flagowych wydarzeń zrealizujemy specjalne transmisje (łączenia<br />
satelitarne), które pozwolą <strong>na</strong> wzajemne uczestnictwo w obchodach organizowanych<br />
w drugiej „stolicy”.<br />
Współpraca z Hiszpanią<br />
Gdańsk<br />
041<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Projekty realizowane w ramach starań o tytuł Europejskiej Stolicy<br />
<strong>Kultury</strong> – potencjał <strong>na</strong> przyszłość i rok 2016<br />
Od początku starań o tytuł przyjęliśmy założenie, że będziemy wzmacniać relacje pomiędzy<br />
miastami, artystami i instytucjami zainteresowanymi długofalową współpracą. Zależy <strong>na</strong>m <strong>na</strong><br />
projektach, które wynikają ze wzajemnego zainteresowania, ciekawości i inspiracji.<br />
Kontakt z hiszpańskimi miastami zaowocował zainteresowaniem wzajemnymi projektami i ich<br />
zainicjowaniem. Jednocześnie stro<strong>na</strong> polska i hiszpańska silnie zaz<strong>na</strong>czają chęć wieloletniej<br />
kooperacji i opracowania specjalnego programu wydarzeń z myślą o roku 2016 <strong>na</strong> miarę tego<br />
polsko–hiszpańskiego święta.<br />
Segovia<br />
Las Palmas<br />
Madryt<br />
Cuenca<br />
Kordoba<br />
Malaga<br />
San Sebastian<br />
Lleida<br />
Mataró<br />
Barcelo<strong>na</strong><br />
Miasta, z którymi<br />
współpracują partnerzy<br />
kulturalni biura Gdańsk 2016<br />
biuro Gdańsk 2016
Projekty:<br />
Programy rezydencyjne gdańskich instytucji – współpraca z Hiszpanią –<br />
IS Wyspa, CSW Łaźnia<br />
Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia i <strong>Instytut</strong> Sztuki Wyspa to dwie z pięciu instytucji<br />
w Polsce, które programy rezydencyjne realizują jako element działalności statutowej.<br />
IS Wyspa planuje zaproszenie artysty z Hiszpanii do flagowego wydarzenia, jakim będzie<br />
Alter<strong>na</strong>tiva. Łaźnia z kolei od 2012 r. rozpocznie realizację stałego programu rezydencyjnego<br />
w swoim nowym budynku w Gdańsku–Nowym Porcie. Program adresowany jest do twórców<br />
specjalizujących się w sztuce nowych mediów oraz projektach w przestrzeni publicznej. Długość<br />
pobytów rezydencyjnych artystów będzie się wahać od kilku tygodni do kilku miesięcy.<br />
Twórcy zostaną wybrani w drodze konkursu. W czasie swojego pobytu rezydencyjnego mają<br />
pracować <strong>na</strong>d projektem zgłoszonym w aplikacji. Będą również zobowiązani do realizacji<br />
minimum jednego spotkania z publicznością lub warsztatów artystyczno-edukacyjnych dla<br />
mieszkańców. Na koniec pobytu zaplanowano zorganizowanie wystawy indywidualnej bądź<br />
grupowej. Rezultatem pobytu rezydencyjnego będzie również realizacja w przestrzeni miejskiej,<br />
wpisująca się w kontekst lokalny.<br />
W 2016 r. specjalne miejsce w programie CSW Łaźnia zajmie, poza procedurą konkursu, hiszpański<br />
artysta z miasta–partnera.<br />
Współpraca Gdańska i Malagi – literacko i performatywnie<br />
Rozpoczęła się w roku 2010. Wtedy to Malaga, dzięki rekomendacji <strong>Instytut</strong>u Polskiego w Madrycie,<br />
zaprosiła Gdańsk do udziału we wspólnym projekcie literackim. Na Półwyspie Iberyjskim<br />
powstała książka Seis relatios seis zawierająca sześć opowiadań inspirowanych Malagą<br />
autorstwa lokalnych pisarzy. Gdańsk 2016 podjął podobną inicjatywę – wzbogacając formułę<br />
o konkurs dla młodych twórców, zaprasza literatów z Pomorza. Zaplanowano zaangażowanie<br />
podobnych sieci dystrybucji, także wspólne dwujęzyczne wydanie, a w kolejnych latach programy<br />
rezydencyjne dla pisarzy z obu miast oraz powstanie nowych opowiadań, tym razem<br />
inspirowanych odwiedzanymi krajami.<br />
W 2010 r. przez prezydentów miast został podpisany list intencyjny dotyczący deklaracji<br />
współpracy związanej z długoletnim projektem targów sztuk performatywnych. Wspólnie<br />
z instytucją Universal Arts i jej dyrektorami Tomaszem Borkowym i Laurą Mackenzie Stuart,<br />
którzy od po<strong>na</strong>d dwudziestu lat związani są z organizacją Festiwalu Teatrów Awangardowych<br />
Fringe w Edynburgu, opracowany został projekt i studium wyko<strong>na</strong>lności <strong>na</strong> okres<br />
2011–2016.<br />
Idea targów <strong>na</strong>wiązuje częściowo do tradycji edynburskich festiwali, a także trzech głównych,<br />
między<strong>na</strong>rodowych konferencji sztuk performatywnych: w Adelajdzie, Montrealu i Nowym Jorku.<br />
Tym, co odróżnia projekt od wspomnianych imprez, jest połączenie targów i festiwalu teatralnego<br />
związanego ze ściśle określonym aspektem sztuk performatywnych. Kolejnym atutem<br />
projektu jest prowadzenie go od strony administracyjnej przez doświadczoną między<strong>na</strong>rodową<br />
organizację artystyczną z Edynburga. Projekt będzie łączyć trzy miasta położone <strong>na</strong> trzech<br />
krańcach Europy: Edynburg, Malagę, Gdańsk. Targi będą prezentacją kultury różnych obszarów<br />
geograficznych: Gdańsk stanie się platformą i przestrzenią prezentacji dla krajów Europy<br />
Środkowej i Wschodniej z otwarciem <strong>na</strong> kraje azjatyckie, Malaga – platformą dla krajów basenu<br />
Morza Śródziemnego i Afryki. Projekt przygotowywany jest pod roboczą <strong>na</strong>zwą European<br />
Performing Arts Trade Exposition (Europejskie Targi Sztuki Scenicznej) – EPAT EXPO.<br />
Ten między<strong>na</strong>rodowy projekt stanie się szansą dla Gdańska i Malagi, tak samo, jak szansą dla<br />
Polski i Hiszpanii, prezentacji promotorom i organizatorom teatralnym z całego świata dorobku<br />
rodzimej sceny. A także okazją do wzmocnienia ich wizerunku jako europejskich centrów kultury,<br />
wzbogacenia oferty turystycznej miast i regionów, oraz, w przyszłości, korzyści fi<strong>na</strong>nsowych.<br />
Współpraca z miastem Cordoba – muzyka organowa i bursztynowy design<br />
Zapoczątkowa<strong>na</strong> została w 2009 r. W okresie przed wspólnymi staraniami o tytuł Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong> nie było więzi między tymi miastami. Okazało się jed<strong>na</strong>k, że wzajemne zainteresowanie<br />
współpracą jest ogromne, i to <strong>na</strong> wielu płaszczyz<strong>na</strong>ch.<br />
Pierwszy realizowany projekt, już w 2010 r., związany był z unikalnym dziedzictwem, jakim<br />
mogą poszczycić się zarówno Cordoba, jak i Gdańsk, czyli orygi<strong>na</strong>lnymi, kilkusetletnimi<br />
orga<strong>na</strong>mi. Stąd zrodził się pomysł wymiany artystycznej i wzajemnych koncertów. O ile koncerty<br />
organowe są w Gdańsku wieloletnią tradycją, łącznie z <strong>na</strong>jwiększym w tej części Europy<br />
Między<strong>na</strong>rodowym Festiwalem Muzyki Organowej w Oliwie, o tyle w Cordobie koncerty te<br />
mają stać się wielkim wydarzeniem, które pozwoli <strong>na</strong> zainteresowanie publiczności muzyką<br />
organową. Pierwsze wspólne koncerty odbędą się w październiku 2010 r. – dalsza współpraca<br />
planowa<strong>na</strong> jest w cyklu dwuletnim.<br />
Inne obszary współpracy to przede wszystkim design (zwłaszcza w dziedzinie biżuterii, która<br />
w obu rejo<strong>na</strong>ch jest bardzo silnie wpisa<strong>na</strong> w tradycję związaną z obróbką srebra w Cordobie,<br />
a bursztynu w Gdańsku) i sztuka w przestrzeni miejskiej. Stąd też zaproszenie hiszpańskich<br />
artystów do udziału w II Bursztynowym Tygodniu połączonym między innymi z II Między<strong>na</strong>rodowymi<br />
Warsztatami Bursztynniczymi Gdańsk 2010 i porozumienie o dalszej współpracy<br />
i projektach wymiennych dla artystów <strong>na</strong> kolejne lata. Do współpracy w tym zakresie Gdańsk<br />
intensywnie stara się zapraszać także inne miasta zainteresowane designem – w 2010 r., oprócz<br />
Cordoby zaproszeni zostali artyści z Murcji.<br />
Zaproszenia i listy intencyjne zostały wymienione w zakresie współpracy przy gdańskim festiwalu<br />
murali Monumental Art oraz przy <strong>na</strong>jwiększym między<strong>na</strong>rodowym festiwalu w Cordobie<br />
dla młodych twórców – Utopia.<br />
One x One Project – miasto w obiektywie jego mieszkańców, czyli współpraca<br />
Gdańska z Las Palmas<br />
Mieszkańcy Las Palmas zostali zaproszeni do robienia zdjęć swojego miasta, wybrane prace<br />
będą prezentowane w pięciu wybranych miejscach Las Palmas. Najciekawsze fotografie<br />
zostaną zaprezentowane w Gdańsku. Projekt jest otwarty <strong>na</strong> inne miasta. Współpraca miast<br />
jest wspiera<strong>na</strong> zarówno przez Prezydenta Miasta Gdańska, jak i Mera Las Palmas, Jeronima<br />
Saavadera, który spotkał się z Prezydentem Gdańska w celu omówienia potencjału współpracy<br />
w <strong>na</strong>dchodzących latach.<br />
Plenery artystyczne: Gdańsk – Segovia, Gdańsk – Cuenca<br />
Tradycją Gdańska są plenery malarskie organizowane przez Galerię Klucznik i miasta<br />
hiszpańskie. Zajęcia koordynowała polska artystka scenografka, kostiumografka i architektka<br />
Małgorzata Żak, mieszkająca i pracująca <strong>na</strong> stałe w Madrycie. Plenery i towarzyszące<br />
im wystawy poplenerowe miały miejsce między innymi w Segovii i mieście Cuenca. Na<br />
rok 2016 zaplanowa<strong>na</strong> jest współpraca z miastem, które będzie nosić tytuł Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong>.<br />
043<br />
podstawy i m yśl przewodnia
Idea zakłada cztery etapy projektu: od działań kulturalnych (tzw. Hiszpańskie Niedziele)<br />
przeprowadzanych bezpośrednio w wago<strong>na</strong>ch pociągów SKM (wielokulturowa biblioteka, tzw.<br />
Hiszpańska Panorama, czyli galeria w jednym ze składów, Hiszpańska Siesta, czyli wagon pełen<br />
muzyki granej <strong>na</strong> żywo oraz czytanej poezji i prozy), przez cykl imprez kolejno w miejscowościach<br />
<strong>na</strong> trasie („Dni Hiszpańskie w...”). Powstanie również hiszpańska platforma e-learningowa<br />
i wirtualny słownik kaszubsko-hiszpański.<br />
Platforma e-learningowa opracowa<strong>na</strong> ze z<strong>na</strong>ną <strong>na</strong> całym świecie domeną Hola Que Tal<br />
(www.holaquetal.com) pozwoli <strong>na</strong> uczenie zdalne, ale zakłada też organizowanie cyklicznych<br />
spotkań z <strong>na</strong>uczycielami języka hiszpańskiego w małych miejscowościach.<br />
Projekt powstanie w partnerstwie z hiszpańskim Ministerio de Industria y Comercio, <strong>Instytut</strong>em<br />
Cervantesa, Konsulatem Honorowym Królestwa Hiszpanii w Gdańsku oraz hiszpańskimi<br />
organizacjami zajmującymi się promocją regionów.<br />
045<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
XIV Bałtycki Festiwal Nauki (2016)<br />
XIV edycja Bałtyckiego Festiwalu Nauki, jednego z <strong>na</strong>jwiększych wydarzeń popularno<strong>na</strong>ukowych<br />
w Polsce, będzie dedykowa<strong>na</strong> Europejskim Stolicom <strong>Kultury</strong>. Jednym z założeń tego<br />
projektu jest wymia<strong>na</strong> z Katalońskim Festiwalem Nauki w Barcelonie, z którym BFN już prowadzi<br />
współpracę.<br />
Sympozjum Naukowe Hispanistów (2016)<br />
Biuro Gdańsk 2016 <strong>na</strong>wiązało też kontakt z Polskim Stowarzyszeniem Hispanistów i wspólnie<br />
planuje organizację w Gdańsku Sympozjum Naukowego Hispanistów w 2016 r.<br />
XX edycja Między<strong>na</strong>rodowego Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych FETA<br />
W 2016 r. przypada XX edycja gdańskiej FETY. Mamy <strong>na</strong>dzieję, że będzie to okazja do zaprezentowania<br />
w Gdańsku artystów ze scen wszystkich regionów Hiszpanii. W pla<strong>na</strong>ch organizatorów<br />
jest zaproszenie nowych monumentalnych produkcji Xarxy, nowatorskich spektakli zespołu<br />
La Fura dels Baus z Barcelony oraz Katalończyków z Senza Tempo, zespołu, który w 1990 r.<br />
stworzyli członkowie słynnej grupy Piny Bausch: Inés Bonz i Carlos Mallol.<br />
Most teatralny: Gdańsk – Mataró<br />
W roku 2016 Festiwal Szekspirowski w Gdańsku utworzy most z Festiwalem Szekspirowskim<br />
w Mataró w Hiszpanii.<br />
Pociąg do Hiszpanii<br />
Projekt dedykowany Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 stworzony został przez Stowarzyszenie<br />
Nauczycieli i Przyjaciół Języka Hiszpańskiego PROF-ES. Jego celem jest zachęcenie mieszkańców<br />
Metropolii do <strong>na</strong>uki języka hiszpańskiego poprzez serię nietypowych działań artystycznych<br />
i edukacyjnych. Adresatem są mieszkańcy miejscowości położonych wzdłuż linii spi<strong>na</strong>jącej<br />
Metropolię, czyli pociągu SKM (Szybka Kolej Miejska), zwłaszcza ci, którzy nie mają tak łatwego<br />
dostępu do szkół językowych, jak mieszkańcy Gdańska.<br />
Artyści z Hiszpanii będą<br />
występować w Gdańsku w specjalnych<br />
edycjach istniejących<br />
wydarzeń, jak też w nowych,<br />
w całości poświęconych<br />
współpracy pomiędzy stolicami<br />
kultury, projektach. Na zdjęciu<br />
Festiwal Teatrów Plenerowych<br />
i Ulicznych FETA.<br />
Kluby miast w Europejskich Stolicach <strong>Kultury</strong> 2016<br />
Projekt został oparty <strong>na</strong> doświadczeniu Stowarzyszenia Nauczycieli i Przyjaciół Języka<br />
Hiszpańskiego PROF-ES, czyli „Klubu hiszpańskiego” w Gdańsku. Jego odpowiednikiem<br />
w hiszpańskiej ESK 2016 będzie „Klub polski”. W obu miastach kluby będą zorganizowane<br />
w atrakcyjnych, popularnych miejscach (kawiarnia, restauracja lub pub), w programie <strong>na</strong> 2016<br />
rok przygotowane zostaną specjalne programy prezentujące wzajemnie obie Stolice <strong>Kultury</strong>.<br />
Będą to wykłady, spotkania, dyskusje, prezentacje oraz degustacje kuli<strong>na</strong>rne. Oba miejsca<br />
będą pełnić funkcję „ambasad”. Tu zawsze będzie moż<strong>na</strong> z<strong>na</strong>leźć bieżące informacje o tym, co<br />
dzieje się w drugiej Stolicy, materiały informacyjne i reklamowe. Projekt realizowany będzie<br />
we współpracy z Polskim <strong>Instytut</strong>em w Madrycie oraz <strong>Instytut</strong>em Cervantesa w Warszawie.<br />
Wielka Fiesta w Gdańsku (2016)<br />
Dystrybutor Maña<strong>na</strong> opracowuje dla Gdańska program mającego odbywać się <strong>na</strong> Pomorzu,<br />
specjalnego wielodyscypli<strong>na</strong>rnego festiwalu <strong>na</strong> rok 2016. Maña<strong>na</strong> to dystrybutor filmowy i organizator,<br />
<strong>na</strong>jwiększa w Polsce firma, której misją i celem jest promocja kultury hiszpańskiej<br />
i hiszpańskojęzycznej w Polsce oraz polskiej w Hiszpanii. Od dziesięciu lat organizuje przeglądy<br />
ki<strong>na</strong> hiszpańskiego, promuje <strong>na</strong>jciekawsze filmy fabularne i dokumentalne.<br />
W 2010 r. Maña<strong>na</strong> podpisała z Gdańskiem porozumienie o stworzeniu wspólnego projektu,<br />
którego przygotowanie rozpocznie się w 2012 r., po decyzji dotyczącej wyboru Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong> i uruchomienia budżetów <strong>na</strong> rozpoczęcie przygotowań.<br />
BIENVENIDOS a GDANSK!
8. W jaki sposób obchody będą mogły spełnić<br />
każde z wymienionych poniżej kryteriów.<br />
Uzupełnić odnośnie każdego z kryteriów.<br />
A. W odniesieniu do europejskiego wymiaru obchodów – w jaki sposób miasto przyczyni się do<br />
realizacji <strong>na</strong>stępujących celów:<br />
umocnienie współpracy w każdym sektorze kultury pomiędzy podmiotami z dziedziny kultury,<br />
artystami i miastami z danego państwa członkowskiego i innych państw członkowskich,<br />
podkreślenie bogactwa różnorodności kulturowej w Europie,<br />
uwypuklenie wspólnych aspektów kultury europejskiej.<br />
W jaki sposób obchody przyczynią się do umocnienia związków miasta z Europą<br />
Być częścią Europy. Móc powiedzieć: jestem dumny, że jestem gdańszczaninem, jestem dumny,<br />
że jestem Europejczykiem. Zaoferować Europie program badający <strong>na</strong>jważniejsze wartości<br />
cywilizacji europejskiej. Nie bać się wyzwań i innowacji. Być w stanie zaoferować Europie<br />
unikalne doświadczenie Gdańska i jego regio<strong>na</strong>lny kontekst, aby poszerzyć spojrzenie <strong>na</strong><br />
europejską różnorodność i tożsamość. To priorytety w projekcie Gdańsk 2016.<br />
Nie potrafiliśmy lepiej wyrazić celów, wizji i myśli przewodniej Gdańsk 2016 niż poprzez<br />
motto Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności, które stanowi jednocześnie dwa główne filary<br />
programu. Wolność <strong>Kultury</strong> reprezentuje wymiar europejski, zaś Kultura Wolności wymiar:<br />
miasto i obywatele. Szereg wątków tematycznych wchodzących w skład każdego z filarów<br />
przenika i uzupełnia się wzajemnie, silnie odz<strong>na</strong>czając dwa <strong>na</strong>jważniejsze wymiary projektu.<br />
Sześć zdefiniowanych celów kandydatury, opisanych szerzej w Rozdziale I s. 012–019, również<br />
wyraźnie akcentuje wagę wymiaru europejskiego oraz miasto i obywatele.<br />
pytanie do uzupełnienia<br />
<strong>na</strong> <strong>etapie</strong> selekcji końcowej.<br />
Umocnienie współpracy w każdym sektorze kultury pomiędzy<br />
podmiotami z dziedziny kultury, artystami i miastami z danego państwa<br />
członkowskiego i innych miast członkowskich<br />
Chcemy wykorzystać Gdańsk jako miejsce, gdzie relacje pomiędzy Polską i Europą są dyskutowane,<br />
badane i rozwijane. W ten sposób chcemy wzmocnić współpracę pomiędzy instytucjami<br />
kulturalnymi, organizatorami, artystami i miastami Polski oraz państw członkowskich we<br />
wszystkich sektorach kultury. Będziemy to realizować głównie poprzez inicjowanie oraz angażowanie<br />
się w tworzenie sieci partnerstw pomiędzy organizatorami, artystami i miastami we<br />
wszystkich dziedzi<strong>na</strong>ch kultury. Mamy tutaj <strong>na</strong> myśli partnerstwo podmiotów instytucjo<strong>na</strong>lnych,<br />
tworzenie pomostu między instytucjami kultury w Gdańsku i ich odpowiednikami w krajach<br />
członkowskich. Zaangażujemy artystów europejskich do realizacji wspólnych projektów w myśl<br />
zasady solidarności i wolności twórczej. Przygotujemy szereg projektów w oparciu o internet.<br />
Doko<strong>na</strong>my pełnej digitalizacji realizowanego projektu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>: planujemy<br />
utworzenie portali tematycznych w celu bieżącej informacji społeczności sieciowych, transmisje<br />
online oraz archiwizację projektów.<br />
Realizacji projektów w partnerstwie doko<strong>na</strong>my w szczególności w oparciu o:<br />
——<br />
miasta bliźniacze/partnerskie,<br />
——<br />
miasta skupione w sieciach i organizacjach: EUROCITIES, Między<strong>na</strong>rodowy Związek Samorządów<br />
Lokalnych, Telecities, Les Rencontres, Culture Action Europe, Ars Baltica, Intercult, The<br />
Art Lobby, Między<strong>na</strong>rodowy Związek Nowej Hanzy, Cities for Cyclists, Union of Baltic Cities,<br />
——<br />
miasta <strong>na</strong>leżące do szlaków: Gotyku Ceglanego oraz Bursztynowego,<br />
——<br />
projekty realizowane z miastami hiszpańskimi,<br />
——<br />
projekty rezydencjalne.<br />
Ważnym projektem realizującym niniejszy cel jest Four Corners of Europe. Projekt pięcioletni<br />
(2011–2016), obejmujący swoim zasięgiem cztery krańce <strong>na</strong>szego kontynentu, przyczyni się do<br />
realizacji blisko stu koprodukcji w wielu dziedzi<strong>na</strong>ch, które będą angażowały wielu partnerów.<br />
049<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Proponowany program koncentruje się <strong>na</strong> współdziałaniu i wymianie w wymiarze wielokulturowym.<br />
Zwracamy uwagę <strong>na</strong> tak ważne zagadnienia, jak zwiększenie dostępu do kultury za<br />
pomocą nowych technologii, kwestie dotyczące praw autorskich, przeciwdziałanie cenzurze<br />
i ograniczaniu wolności twórczej. Badamy takie wartości, jak prawa człowieka, równość i godność.<br />
Promujemy twórczość, która pomaga w budowaniu wspólnej tożsamości europejskiej<br />
poprzez sztukę i tworzenie przestrzeni dialogu za pomocą transformacji doświadczeń, zarówno<br />
politycznych, jak i historycznych. Reagujemy <strong>na</strong> to, co ważne dla całej Europy. Inicjujemy debatę<br />
<strong>na</strong> temat wolności i solidarności, podejmując <strong>na</strong> forum wspólne aspekty kultury europejskiej.<br />
Eksplorujemy również „twórcze <strong>na</strong>pięcie”, tak charakterystyczne dla Polski i tak bardzo obecne<br />
w <strong>na</strong>szym mieście.<br />
Europa to dla <strong>na</strong>s nie tylko Unia Europejska. Specjalny wątek tematyczny Poza Unią to szereg<br />
projektów mających <strong>na</strong> celu rozwój kulturalnych relacji oraz związków Polski i Europy. W odniesieniu<br />
do europejskiego wymiaru obchodów, miasto przyczyni się do realizacji <strong>na</strong>stępujących<br />
celów:<br />
Podkreślenie bogactwa różnorodności kulturowej w Europie<br />
Dzięki realizacji zaplanowanych wydarzeń Gdańsk 2016 wyeksponuje wiele aspektów kultur<br />
europejskich, a także podejmie debatę <strong>na</strong> temat problemów i wyzwań z nimi związanych.<br />
Jednym z <strong>na</strong>szych celów jest zaproponowanie kultury jako <strong>na</strong>rzędzia budowania identyfikacji<br />
z miejscem zamieszkania, jego historią i kontekstem. Jednocześnie zaoferujemy Europie<br />
unikalne doświadczenie Gdańska i jego regio<strong>na</strong>lny kontekst, które poszerzą spojrzenie <strong>na</strong><br />
europejską różnorodność i tożsamości.<br />
Unikal<strong>na</strong> kultura kaszubska – unikalny charakter Gdańska i regionu dla Europy<br />
Kaszubi to wspólnota etnicz<strong>na</strong> wywodząca się z plemion słowiańskich zamieszkujących wybrzeże<br />
Bałtyku. Mimo wielu niesprzyjających okoliczności historycznych Kaszubi zachowali swoją<br />
odrębną, niezwykle bogatą kulturę oraz język, obecnie <strong>na</strong>uczany w szkołach oraz stosowany
jako język pomocniczy w wielu urzędach i instytucjach publicznych. Kaszubskie rękodzieło,<br />
budownictwo, muzyka, obyczaje – to wszystko, obok języka, wyróżnia tę społeczność.<br />
To właśnie tą, unikalną oraz niez<strong>na</strong>ną <strong>na</strong> skalę między<strong>na</strong>rodową kulturą kaszubską, chcemy<br />
podzielić się z Europą. Pragniemy <strong>na</strong>dać jej szerszy wymiar, sprawić, by tradycyjne motywy<br />
kaszubskie z<strong>na</strong>lazły swe miejsce w nowoczesnym wzornictwie oraz w masowej produkcji. W ten<br />
sposób wybrane elementy kultury ludowej zostałyby włączone w nurt kultury współczesnej<br />
i wzbogacając ją, zyskałyby nowe życie.<br />
Zaangażowanie między<strong>na</strong>rodowej społeczności w prezentację kultur europejskich poprzez<br />
zastosowanie <strong>na</strong>jnowszych technologii <strong>na</strong>stąpi między innymi dzięki flagowemu projektowi<br />
Wikipolis. Organizacja Alter<strong>na</strong>tivy, <strong>na</strong>jwiększej w tej części Europy wystawy sztuki krytycznej,<br />
szeroko zaprezentuje różnorodność Europy pod względem kulturalnym. Wymianę i wzrost<br />
mobilności grup teatralnych, zwłaszcza z Europy Środkowej i Wschodniej umożliwią takie<br />
projekty, jak np. European Performing Arts Trade Exposition – EPAT EXPO.<br />
Wspólne dla wszystkich<br />
Europejczyków zagadnienia<br />
związane z Wolnością <strong>Kultury</strong>.<br />
Kulturą Wolności. To o nich<br />
chcemy rozmawiać w 2016 r.<br />
W jaki sposób obchody przyczynią się do umocnienia związków miasta<br />
z Europą<br />
Utworzenie przestrzeni debaty <strong>na</strong> temat wolności kultury oraz solidarność w działaniach<br />
między<strong>na</strong>rodowych<br />
Jako Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> skorzystamy z unikalnego statusu i dziedzictwa Gdańska<br />
w promowaniu europejskiej debaty o wolności i solidarności poprzez kulturę. Aby to osiągnąć,<br />
będziemy zmieniali Gdańsk w zorientowane <strong>na</strong> przyszłość miasto kultury, gdzie obywatele<br />
korzystają ze swobód i rozwijają swoją wolność twórczą.<br />
051<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Uwypuklenie wspólnych aspektów kultury europejskiej<br />
Europa jest bardzo zróżnicowa<strong>na</strong>. Nie wszyscy jed<strong>na</strong>k zdają sobie sprawę, ile <strong>na</strong>s łączy: problemów,<br />
wyzwań, wspólnych doświadczeń. Ktoś mógłby zapytać, czy Gdańsk jest wyjątkowy<br />
Czy mieszkańcy Gdańska wiedzą, jak wiele wspólnych zagadnień łączy <strong>na</strong>sze miasto z innymi<br />
w Europie i <strong>na</strong> całym świecie Czy Europa jest świadoma, w jakim stopniu jest częścią Gdańska<br />
Gdańsk 2016 będzie szukał odpowiedzi <strong>na</strong> te pytania, <strong>na</strong> przykład realizując Cities on the Edge,<br />
który stanowi kontynuację orygi<strong>na</strong>lnej koncepcji projektu Liverpoolu z roku 2008. W nowej formule<br />
tego projektu zidentyfikowane zostaną specjalne tematy oraz miasta silnie utożsamiające<br />
się z nimi. Celem projektu jest dzielenie się poprzez kulturę doświadczeniami wynikającymi<br />
z porażek i sukcesów, wyzwań i szans. Będziemy poszukiwać tego, co łączy miasta <strong>na</strong> krawędzi.<br />
Podejmowanie europejskich tematów i problemów to specjalność projektu Gdańsk 2016. Podkreślenie<br />
różnorodności europejskich poetów, którzy podejmują temat wolności, zapewnia projekt<br />
Europejski Poeta Wolności. Z kolei Europejski Kongres „Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności”<br />
będzie służył podkreśleniu różnorodności i poszukiwaniu rozwiązań zwiększających wolność<br />
i solidarność w kulturze europejskiej.<br />
Promocja turystyki europejskiej to również <strong>na</strong>rzędzie, które Gdańsk 2016 wykorzysta do<br />
podkreślenia różnorodności Europy pod względem kulturowym. Tu oczywistym partnerem<br />
będzie hiszpańskie miasto nominowane <strong>na</strong> Europejską Stolicę <strong>Kultury</strong> i realizacja wspólnych<br />
projektów w tym zakresie.
9. W jaki sposób obchody będą mogły spełnić<br />
każde z wymienionych poniżej kryteriów.<br />
Uzupełnić odnośnie każdego z kryteriów.<br />
B. W odniesieniu do kategorii miasto i jego obywatele – w jaki sposób miasto przyczyni się do<br />
realizacji w ramach obchodów <strong>na</strong>stępujących celów:<br />
wzbudzenie zainteresowania społeczności w skali Europy,<br />
zaangażowanie świata kulturalnego i społeczno-gospodarczego oraz mieszkańców miasta,<br />
społeczności przedmieść i regionu,<br />
wywołanie trwałych efektów i stanowienie integralnej części długofalowego rozwoju<br />
kulturalnego i społecznego miasta.<br />
053<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Gdańsk, miasto z łatwością identyfikowane <strong>na</strong> mapie Europy. Utożsamiane w większości z takimi<br />
hasłami, jak solidarność, wolność, stocznia, Lech Wałęsa. Gdy podjęto decyzję o kandydowaniu<br />
do tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016, wytyczne sformułowane w kryterium miasto<br />
i jego obywatele stały się nie tylko celem, lecz wyzwaniem. Proponowany program to zmia<strong>na</strong><br />
kultury miasta i zmia<strong>na</strong> miasta przez kulturę, zarówno w podejściu do zarządzania kulturą, jak<br />
i zewnętrznej komunikacji miasta. Naszym celem jest stworzenie miejsca, w którym kultura jest<br />
jak <strong>na</strong>jbliżej obywatela, w dzielnicy, w centrum miasta, tam gdzie mieszka, tam gdzie spędza<br />
czas wolny. Miejsca, dzięki któremu mieszkańcy wierzą w potencjał działania obywatelskiego<br />
oraz posiadają odpowiednie <strong>na</strong>rzędzia do uczestnictwa w kulturze i zaangażowania społecznego,<br />
<strong>na</strong> poziomie lokalnym, regio<strong>na</strong>lnym i między<strong>na</strong>rodowym. Miejsca, z którego gdańszczanie,<br />
Polacy i Europejczycy są dumni.<br />
Gdańsk to miasto próbujące zdefiniować swoją obecną tożsamość. Nie wszyscy zdają sobie<br />
sprawę, ale to tysiącletnie miasto w latach 1946–1948 za sprawą wysiedleń straciło niemal<br />
wszystkich swoich mieszkańców i przyjęło nowych. Proces asymilacji nowego społeczeństwa<br />
trwa do dziś. Stąd wzmocnienie lokalnych i regio<strong>na</strong>lnych tożsamości to ważny aspekt projektu<br />
Gdańsk 2016.<br />
Filar programu Kultura Wolności, reprezentujący wymiar miasto i jego obywatele, oz<strong>na</strong>cza<br />
między innymi solidarność <strong>na</strong> co dzień, współpracę sąsiedzką i partycypację obywateli w kreowaniu<br />
własnego otoczenia. Gdańsk wraz z obszarem metropolitalnym to teren działań mających<br />
<strong>na</strong> celu osiągnięcie efektu synergii w wielu dziedzi<strong>na</strong>ch, angażujących świat kulturalny,<br />
społeczno-gospodarczy oraz, co <strong>na</strong>jważniejsze, samych mieszkańców. Gdańsk 2016 to rozwój<br />
miasta w oparciu o kulturę. To zmiany długofalowych strategii i planów, spójność programu<br />
i wizji miasta oraz wywołanie trwałych efektów, widocznych i odczuwalnych dla mieszkańców.<br />
Kultura Wolności to również pobudzenie i wsparcie poczucia przy<strong>na</strong>leżności mieszkańców do<br />
kultury europejskiej. To także ożywienie życia kulturalnego. Inicjując i wspierając wydarzenia<br />
kulturalne odbywające się w Gdańsku poza <strong>na</strong>jbardziej obecnie aktywnym sezonem letnim,<br />
uczynimy miasto atrakcyjnym kulturalnie i turystycznie przez cały rok. Przyciągniemy w ten<br />
sposób zainteresowanie mieszkańców całej Europy. Dodatkowo, interesujący, aczkolwiek<br />
niez<strong>na</strong>ny obecnie <strong>na</strong> skalę europejską, jest fenomen unikalnej kultury kaszubskiej, którym<br />
pragniemy podzielić się z całą Europą.<br />
Czy jest uzasadnione powiedzieć, że Gdańsk postawił <strong>na</strong> kulturę, <strong>na</strong> nowy zwrot w historii<br />
miasta Jesteśmy przeko<strong>na</strong>ni, że niniejszy wniosek <strong>aplikacyjny</strong> oraz deklaracje władz miejskich<br />
są jednoz<strong>na</strong>czną odpowiedzią <strong>na</strong> to pytanie.<br />
W odniesieniu do kategorii miasto i jego obywatele – w jaki sposób<br />
miasto przyczyni się do realizacji w ramach obchodów <strong>na</strong>stępujących<br />
celów:<br />
Wzbudzenie zainteresowania społeczności w skali Europy<br />
Gdańsk ma wiele do zaoferowania Tak, lecz nie wszyscy o tym wiedzą, w szczególności Europejczycy.<br />
Widzimy silne podstawy do działania <strong>na</strong> rzecz zmiany wizerunku Gdańska z miasta-<br />
-pomnika, z silnie przypisanymi historycznymi i politycznymi skojarzeniami, w miasto otwarte<br />
<strong>na</strong> to, co nowe. W tym celu przeprowadzimy szereg projektów adresowanych do mieszkańców<br />
z udziałem między<strong>na</strong>rodowych artystów, odbywających się zarówno w głównych miejscach<br />
miasta, jak i jego zakamarkach oraz zrealizujemy między<strong>na</strong>rodową kampanię marketingową.<br />
Wiara w potencjał działania<br />
obywatelskiego – dzięki niej<br />
<strong>na</strong> terenie Stoczni Gdańskiej<br />
rodziły się oddolne inicjatywy<br />
artystyczne, takie jak Kolonia<br />
Artystów. Powstawały projekty,<br />
dzięki którym kultura była<br />
jak <strong>na</strong>jbliżej obywatela.<br />
Te zjawiska zainspirowały<br />
program obchodów.
Zaangażujemy świat kulturalny Europy dla Gdańska i vice versa. Przykładami projektów są<br />
między innymi:<br />
——<br />
10 000 m² terenów postoczniowych moderowanych online jako specjal<strong>na</strong> strefa organizacji<br />
niezależnych, sztuki i nowych technologii – kształtowa<strong>na</strong> przez między<strong>na</strong>rodową społeczność<br />
internetu (Wikipolis);<br />
——<br />
Utworzenie <strong>na</strong>jwiększej w Europie kolekcji malarstwa monumentalnego w blokowisku gdańskiej<br />
dzielnicy Zaspa (Monumental Art);<br />
——<br />
Upowszechnienie motywów unikalnej kultury kaszubskiej <strong>na</strong> skalę europejską. Posłuży temu<br />
specjalnie przygotowane pasmo projektów kultury kaszubskiej (Kaszëbi);<br />
——<br />
Wykorzystanie potencjału turystycznego Gdańska i obszaru metropolitalnego. Promocja<br />
turystyki europejskiej. Tutaj zrealizujemy szereg projektów wraz z miastami obszaru metropolitalnego<br />
w celu zmaksymalizowania i prezentacji różnorodnej oferty turystycznej całego<br />
regionu. Połączenie turystyki z kulturą;<br />
——<br />
Kultura spędzania czasu wolnego, czyli Kultura Wolności propagująca aktywne, twórcze<br />
formy organizacji czasu wolnego;<br />
——<br />
Chwilowe transformacje miasta – zobacz Gdańsk, jakiego jeszcze nie widziałeś. Multimedialne<br />
interwencje w przestrzeń publiczną, czyli festiwal Narracje.<br />
Dodatkowo, aby wzbudzić zainteresowanie programem w skali Europy, Gdańsk 2016 zagwarantuje<br />
zrównoważenie oferty kulturalnej, rozłożonej równomiernie w całym roku, nie tylko<br />
w okresie letnim. To bardzo istotne, ponieważ obecnie Gdańsk jest postrzegany jako atrakcyjne<br />
miejsce wypoczynku letniego.<br />
Wyrównywanie szans grup<br />
wykluczonych może odbywać<br />
się dzięki projektom wchodzącym<br />
w program obchodów<br />
ESK Gdańsk 2016. Na zdjęciu<br />
Natalia Partyka.<br />
Społeczność lokal<strong>na</strong> jest<br />
adresatem działań realizowanych<br />
w dzielnicach. To<br />
ważny element rewitalizacji<br />
społecznej. Na zdjęciu warszaty<br />
bębniarskie w dzielnicy Dolne<br />
Miasto podczas Festiwalu<br />
Szekspirowskiego.<br />
055<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Zaangażowanie świata kulturalnego i społeczno-gospodarczego oraz mieszkańców miasta,<br />
społeczności przedmieść i regionu<br />
Gdańsk 2016 to systematyczne działania związane z miejskim programem rewitalizacji społecznej<br />
oraz realizacją projektów w obszarze dzielnicowym. Projekty takie jak: Moja dzielnica<br />
też stolica, Dni Sąsiadów, Parkowanie 2016, Żywa Pamięć Gdańska, Miejskie Z<strong>na</strong>ki <strong>Kultury</strong> to<br />
projekty adresowane do społeczności lokalnej i realizowane w jej <strong>na</strong>jbliższym, dzielnicowym<br />
i osiedlowym obszarze.<br />
Ważnym elementem planowanych działań jest poprawa jakości funkcjonowania kultury<br />
w mieście. W tym celu zainicjujemy współdziałanie i wsparcie instytucji kultury oraz tworzenie<br />
sieci powiązań między instytucjami miejskimi, marszałkowskimi i państwowymi,<br />
działającymi <strong>na</strong> terenie Gdańska i Metropolii. W zaangażowaniu sfery kulturalnej i społeczno-gospodarczej<br />
<strong>na</strong> rzecz wspólnych działań widzimy ogromny potencjał wzmacniający<br />
integrację obszaru metropolitalnego. Naszą odpowiedzią jest między innymi unikatowy<br />
w skali kraju Wolontariat metropolitalny – model Gdańsk 2016 opisany szerzej w Załączniku<br />
nr 3 , program dróg wodnych i ścieżek rowerowych, a także zintegrowany system planowania<br />
i zarządzania kulturą.<br />
Zaangażowanie jak <strong>na</strong>jwiększej liczby obywateli to jeden z wymiarów sukcesu Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong>. Bardzo duży <strong>na</strong>cisk kładziemy <strong>na</strong> projekty poświęcone wykluczeniu społecznemu<br />
oraz <strong>na</strong> projekty angażujące dzieci i młodzież. Przykładami są Rada Młodych, parytet<br />
debiutów i aspektu edukacyjnego we wszystkich przedsięwzięciach oraz pasmo projektów<br />
przeciwdziałających wykluczeniu społecznemu. Zależy <strong>na</strong>m <strong>na</strong> takiej konstrukcji programu,<br />
aby każdy mieszkaniec Gdańska i okolic z<strong>na</strong>lazł w nim interesujące, angażujące bezpośrednio<br />
propozycje. Dlatego tak ważnym elementem programu Gdańsk 2016 jest realizacja projektów<br />
sektorowych (sport, turystyka, edukacja, sektor prywatny, pozarządowy), w celu szerokiego<br />
włączenia do działania zarówno mieszkańców jako odbiorców programu, jak i organizatorów<br />
przedsięwzięć.<br />
Mówiąc o sektorze prywatnym, nie myślimy tylko o działaniach firm oraz organizacji biznesowych<br />
i branżowych dla wsparcia programu Gdańsk 2016. Zainicjujemy kojarzenie artystów<br />
i animatorów z właścicielami i ma<strong>na</strong>gerami firm <strong>na</strong> potrzeby realizacji wspólnych projektów.<br />
Przykładem może być projekt Biznes – Kultura, którego celem jest zwiększenie świadomości<br />
pracowników małych i średnich przedsiębiorstw w obszarze społecznej odpowiedzialności<br />
biznesu (CSR).<br />
Wywołanie trwałych efektów i stanowienie integralnej części długofalowego rozwoju<br />
kulturalnego i społecznego miasta<br />
Każdy z projektów zakłada długofalowe oddziaływanie i trwały, z<strong>na</strong>czący efekt zgodny z realizacją<br />
strategii miasta. Istotnymi zmia<strong>na</strong>mi, które przyniesie realizacja projektu Europejskiej Stolicy<br />
<strong>Kultury</strong>, są zarówno poprawa jakości życia mieszkańców, jak i zmia<strong>na</strong> postrzegania Gdańska<br />
z miasta o pomnikowym wizerunku w miasto, które żyje aktywnością swoich mieszkańców.<br />
U<strong>na</strong>ocznianie, propagowanie i promowanie z<strong>na</strong>czenia Gdańska jako miejsca <strong>na</strong>rodzin nowej<br />
Europy – „Zaczęło się w Gdańsku” – musi przynieść przeformułowanie widzenia miasta nie<br />
tylko przez kontekst historyczny. Gdańsk to nie pomnik. Gdańsk to ludzie.
Już <strong>na</strong> <strong>etapie</strong> starań o tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> biuro Gdańsk 2016 wspólnie z władzami<br />
miasta doko<strong>na</strong>ło aktualizacji założeń strategii kulturalnej miasta. Strategiczne zapisy<br />
gwarantują wywołanie trwałych efektów oraz usta<strong>na</strong>wiają program Gdańsk 2016 jako integralną<br />
część długofalowego rozwoju kulturalnego i społecznego miasta. Motto gdańskiej kandydatury<br />
Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności to nie tylko hasło marketingowe. To przesłanie i wizja<br />
miasta, która <strong>na</strong> dobre zakorzeniła się w długofalowych strategiach.<br />
Poniżej prezentujemy kilka wybranych działań realizujących opisywany cel:<br />
——<br />
Solidarność <strong>na</strong> co dzień. Zaangażowanie mieszkańców i realizowanie projektów, które przyczyniają<br />
się do zwiększenia ich partycypacji w kształtowaniu miasta. Kategoria miasto i jego<br />
obywatele to przede wszystkim pytanie o to, jakiej kultury chcemy, kiedy jesteśmy wolni od<br />
obowiązków, od pracy, od historii. Realizacja takich projektów, jak pasmo Gdańsk 4D, Future<br />
City Games, Streetwaves czy Rada Młodych są odpowiedzią <strong>na</strong> to pytanie.<br />
——<br />
Demokratyzacja przestrzeni publicznej poprzez sztukę. Organizując działania artystyczne,<br />
takie jak: Narracje, Kolekcja Malarstwa Monumentalnego, Galeria Zewnętrz<strong>na</strong> Miasta Gdańska,<br />
Miejskie Z<strong>na</strong>ki <strong>Kultury</strong>, w trwały sposób zmieniamy tkankę miasta.<br />
——<br />
Realizacja projektów związanych z tożsamością i różnorodnością mieszkańców. Zaangażowanie<br />
mieszkańców w „zarządzanie reputacją”. G jak Gender, pasmo projektów: Moja dzielnica też<br />
stolica, to przykłady działań trwale zmieniających podejście do kultury jako dobra wspólnego<br />
wszystkich mieszkańców. To również zwiększenie zaangażowania i poziomu uczestnictwa<br />
w kulturze. A przede wszystkim pogłębienie wzajemnych więzi między mieszkańcami i trwała<br />
asymilacja z miastem i regionem. Budowanie poczucia przy<strong>na</strong>leżności do miejsca oraz dumy<br />
z tego, kim się jest i gdzie się żyje.<br />
——<br />
Realizacja projektów związanych ze zwiększaniem dostępu do kultury za pomocą nowych technologii<br />
i działania teleinformatyczne mające <strong>na</strong> celu poszerzenie rzeczywistości realizowane<br />
z regio<strong>na</strong>lnym partnerem – Pomorskim Klastrem ICT/ETI.<br />
——<br />
Realizacja projektów związanych z miejskim programem rewitalizacji dzielnic, nie tylko głównych,<br />
ale także tych dotychczas uz<strong>na</strong>wanych za peryferyjne. Ich celem jest <strong>na</strong>sycenie kulturą<br />
różnych części miasta, promocja nowych miejsc aktywności kulturalnej oraz rozszerzenie<br />
obszarów atrakcyjnych kulturalnie. Moja dzielnica też stolica!<br />
——<br />
Realizacja projektów w ramach rewitalizacji frontu wodnego, których celem jest zwrócenie<br />
miasta ku wodzie (Młode Miasto, Galeria <strong>na</strong> Wodzie, odpoczynek i rekreacja dla całych rodzin<br />
<strong>na</strong>d wodą).<br />
——<br />
Nowe inwestycje w dziedzinie kultury, które związane są ściśle z tytułem, wpisane w Wieloletni<br />
Plan Inwestycyjny Gdańska (np. Centrum Muzyczno-Operowe, Muzeum Sztuki Nowoczesnej).<br />
Oprócz projektów ściśle edukacyjnych w ramach programu przy każdym wydarzeniu realizowane<br />
będą pasma edukacyjne, w efekcie stwarzając wyrów<strong>na</strong>ne szanse w dostępie do kultury.<br />
Upowszechnianie kultury przez uczenie (nie tylko dzieci, ale także dorosłych dzięki tworzeniu<br />
projektów skierowanych do różnych grup) i umożliwienie szerokiego, aktywnego uczestnictwa<br />
w życiu kulturalnym miasta.<br />
Podejmiemy się również realizacji projektów zorientowanych <strong>na</strong> integrowanie technologii,<br />
biznesu i kultury. Jest to jeden ze sposobów <strong>na</strong> zapewnienie zrównoważonych i długofalowych<br />
efektów programu. Gdańsk 2016 ma duży potencjał, aby zapewnić takie efekty, <strong>na</strong> który składają<br />
się: silny klaster branży ICT/ETI, zainteresowanie i chęć włączenia się w działania ze strony<br />
sektora biznesowego oraz otwarty i gotowy <strong>na</strong> podjęcie wyzwań sektor kultury.<br />
10. W jaki sposób miasto zamierza uzyskać efekt<br />
synergii i włączyć się we wspomagane przez instytucje<br />
europejskie działania w dziedzinie kultury<br />
Gdańsk od wielu lat utrzymuje się wśród miast wiodących pod względem pozyskiwania i wykorzystywania<br />
środków unijnych. Jednym z <strong>na</strong>jważniejszych celów projektu Gdańsk 2016 jest<br />
szerokie włączenie się miasta oraz obszaru metropolitalnego we wspomagane przez Unię<br />
Europejską działania w dziedzinie kultury. Mówimy tutaj zarówno o ułatwieniu podmiotom<br />
pozyskiwania środków unijnych, wielowymiarowym wsparciu przy realizacji projektów kulturalnych,<br />
jak również o działaniach mających <strong>na</strong> celu wzmocnienie oraz wypracowywanie rozwiązań<br />
dla wyzwań stojących przed programami i polityką kulturalną Unii Europejskiej. Projekt<br />
Gdańsk 2016 osiągnie powyższy cel, realizując kluczowe zadania w <strong>na</strong>stępujących obszarach:<br />
Aktywność zagranicz<strong>na</strong> miasta<br />
Główne cele i założenia współpracy między<strong>na</strong>rodowej Gdańska, wdrażane przez władze miejskie,<br />
z<strong>na</strong>jdują zrozumienie i życzliwość w oczach istotnych środowisk opiniotwórczych, reprezentantów<br />
sfery biznesu, <strong>na</strong>uki, kultury i sztuki oraz środków masowego przekazu. Determi<strong>na</strong>ntami<br />
miejskiej współpracy między<strong>na</strong>rodowej są z jednej strony położenie geograficzne, z drugiej<br />
uwarunkowania związane z dziedzictwem kulturowym i historycznym, czynniki <strong>na</strong>tury społecznej<br />
i ekonomicznej, jak również potencjał <strong>na</strong>ukowy i kulturotwórczy miasta.<br />
Gdańsk to miasto, którego historia, kultura i gospodarka są nierozerwalnie związane z Bałtykiem<br />
i państwami <strong>na</strong>dbałtyckimi. Jednocześnie miasto posiada żywe i bardzo rozwinięte<br />
tradycje hanzeatyckie oraz jest aktywne w kontaktach ze wschodnimi partnerami (zwłaszcza<br />
Litwą i Białorusią). Te wszystkie czynniki decydują o tym, że Gdańsk posiada <strong>na</strong>jlepsze, wśród<br />
polskich miast, predyspozycje do pełnienia roli łącznika w kontaktach <strong>na</strong> linii Wschód-Zachód<br />
i Północ-Południe.<br />
Projekt Gdańsk 2016 wprowadza kulturę jako jeden z głównych czynników działań <strong>na</strong> arenie<br />
między<strong>na</strong>rodowej. Poprzez szereg projektów, np. kontynuację Cities on the Edge, udział w projekcie<br />
Four Corners of Europe, inicjatywę projektu Gedanit wokół dziedzictwa europejskiego<br />
szlaku bursztynowego, Gdańsk przyczyni się do powstania dziesiątek koprodukcji w dziedzinie<br />
kultury, uwypuklając różnice, a także podkreślając cechy wspólne kultur europejskich.<br />
Region Basenu Morza Bałtyckiego<br />
Podobieństwa, z jakimi spotykamy się w obrębie dziesięciu państw leżących <strong>na</strong>d Bałtykiem,<br />
mają swoje odzwierciedlenie również w kontekście głównych zagrożeń i wyzwań stojących przed<br />
miastami tego regionu. Gdańsk poprzez współpracę z innymi miastami w ramach przy<strong>na</strong>leżności<br />
do organizacji między<strong>na</strong>rodowych, takich jak: Związek Miast Bałtyckich, Nowa Hanza,<br />
Bałtyckie Stowarzyszenie ds. Turystyki, Wizje i Strategie Wokół Bałtyku (VASAB), Euroregion<br />
057<br />
podstawy i m yśl przewodnia
Bałtyk czy Forum Bałtyckie, uczestniczy w zmienianiu oblicza regionu. Tu Gdańsk 2016 widzi<br />
szczególną rolę, a zarazem szansę dla kultury <strong>na</strong> włączenie się w działania, w których kultura<br />
do tej pory nie była widocz<strong>na</strong>. Silny lobbing i starania miasta o usytuowanie w Gdańsku<br />
siedzib kluczowych organizacji bałtyckich pozwoli <strong>na</strong> wzrost z<strong>na</strong>czenia polityki i projektów<br />
w zakresie kultury w codziennym funkcjonowaniu tych instytucji, w szczególności odnośnie<br />
wspólnych zagrożeń i wyzwań.<br />
Ważną organizacją z siedzibą w Gdańsku jest wspomniany wyżej Związek Miast Bałtyckich<br />
(UBC). Organizacja skupiająca 106 miast działa od wielu lat, wzmacniając oraz wpływając <strong>na</strong><br />
kierunki polityk sektorowych Unii Europejskiej. Szczególnie prężną komisją działającą w ramach<br />
Związku Miast Bałtyckich jest Komisja <strong>Kultury</strong>. Jej główny cel to sprzyjanie współpracy<br />
w regionie w dziedzinie kultury oraz jej promocja. Gdańsk 2016 wesprze działania Komisji,<br />
włączając się w szereg działań kulturalnych wspieranych przez Unię Europejską. Przykładem<br />
tego może być corocz<strong>na</strong> <strong>na</strong>groda kultural<strong>na</strong> UBC, która w roku 2016 przybierze specjalną formę<br />
i wymiar. Szczegóły są obecnie uzgadniane z organizatorem wydarzenia.<br />
Bardzo ważny element działań Związku Miast Bałtyckich stanowi wkład w dokumenty polityki<br />
regio<strong>na</strong>lnej Unii Europejskiej. Jednym z takich elementów jest rola UBC w tworzeniu Strategii Unii<br />
Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego. Tu ponownie Gdańsk 2016 włączy się w działalność<br />
organizacji, wzmacniając miejsce i rolę kultury w innych sektorach polityki Unii Europejskiej.<br />
Gdańsk angażuje się również w realizację ważnych inicjatyw między<strong>na</strong>rodowych, takich jak:<br />
Kampania Miast i Miasteczek <strong>na</strong> Rzecz Zrównoważonego Rozwoju (Lokal<strong>na</strong> Agenda 21),<br />
Kampania Miast <strong>na</strong> Rzecz Ochrony Klimatu, Globalny Dialog Miast. Tutaj również Gdańsk<br />
2016, wykorzystując przykłady dobrych praktyk z programów krajów zachodnich, wprowadzi<br />
elementy kultury w dziewicze do tej pory obszary projektów między<strong>na</strong>rodowych.<br />
059<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Europa<br />
Gdańsk bierze czynny udział w procesie integracji Europy oraz działaniach w ramach polityk<br />
sektorowych Unii Europejskiej. Służy temu między innymi działalność miasta w <strong>na</strong>jważniejszych<br />
organizacjach i stowarzyszeniach rangi europejskiej, współpraca z opiniotwórczymi instytucjami<br />
między<strong>na</strong>rodowymi oraz realizacja projektów o wymiarze europejskim. Szczególnie bliskie<br />
i rozbudowane jest członkostwo bądź współpraca Gdańska z <strong>na</strong>stępującymi organizacjami:<br />
——<br />
EUROCITIES,<br />
——<br />
Między<strong>na</strong>rodowy Związek Samorządów Lokalnych,<br />
——<br />
Telecities,<br />
——<br />
Les Rencontres,<br />
——<br />
Culture Action Europe,<br />
——<br />
Ars Baltica,<br />
——<br />
Intercult,<br />
——<br />
The Art Lobby.<br />
Już teraz wzrasta rola Gdańska w Forum Kulturalnym EUROCITIES. Gdańsk 2016 jeszcze bardziej<br />
zwiększy aktywność i zaangażowanie miasta w powyższych organizacjach, skupiając się<br />
<strong>na</strong> wzmocnieniu i wypracowaniu rozwiązań dla wyzwań stojących przed polityką kulturalną<br />
Unii Europejskej. W 2016 zaplanowano serię konferencji i debat poświęconych tej tematyce.<br />
Gdańsk 2016 angażuje się również w projekty związane z tzw. latami tematycznymi Unii<br />
Europejskiej, wykorzystując elementy szeroko rozumianej kultury, które istnieją w innych<br />
obszarach. Na przykład Europejski Rok Wolontariatu 2011 będzie dla Gdańska sposobem <strong>na</strong><br />
wypromowanie i wdrożenie Wolontariatu metropolitalnego – model Gdańsk 2016 , a zarazem<br />
uzyskanie efektu synergii odnośnie działań w dziedzinie kultury. Model wolontariatu jest<br />
opisany szerzej w Załączniku nr 3.<br />
Miasta partnerskie<br />
Obecnie Gdańsk związany jest umowami i porozumieniami z dziewięt<strong>na</strong>stoma zagranicznymi<br />
ośrodkami miejskimi. Umowy zakładają realizację współpracy w różnych dziedzi<strong>na</strong>ch i sferach<br />
zainteresowania partnerów. Zakres i charakter współpracy różni się między miastami. Najczęstszymi<br />
obszarami współpracy są: kultura, turystyka, sport, <strong>na</strong>uka i oświata, gospodarka,<br />
transport, ochro<strong>na</strong> środowiska. Szczegóły dotyczące współpracy z każdym z miast dostępne<br />
są <strong>na</strong> stronie www.gdansk.pl.<br />
Miasta partnerskie: Akmoła (obec<strong>na</strong> Asta<strong>na</strong>)/Kazachstan – od 1996 r., Barcelo<strong>na</strong>/Hiszpania – od<br />
1990 r., Brema – Wolne Hanzeatyckie Miasto – od 1976 r., Cleveland/USA – od 1990r., Helsingor/<br />
Dania – od 1992 r., Kaliningrad/Federacja Rosyjska – od 1993 r., Kalmar/Szwecja – od 1991 r.,<br />
Marsylia/Francja – od 1992 r., Newcastle, Gateshead/Wielka Brytania – od 2001 r, Nicea/Francja<br />
– od 1999r., Odessa/Ukrai<strong>na</strong> – od 1996 r., Palermo/Włochy – od 2005 r., Petersburg/Federacja<br />
Rosyjska – od 1997 r., Polock/Nowopołock Białoruś – od 2009 r., Rotterdam/Holandia – od 1998<br />
r, Rouen/Francja (Wspólnota Gospodarcza Miasta Rouen) – od 1992 r., Sefton/Wielka Brytania<br />
– od 1993 r., Szanghaj/Chiny – od 2004 r., Turku/Finlandia – od 1987 r., Wilno/Litwa – od 1998 r.<br />
Projekt Gdańsk 2016 obejmuje realizację szeregu projektów z zagranicznymi partnerami.<br />
Oprócz silnej współpracy z miastami hiszpańskimi oraz hiszpańskim miastem, które otrzyma<br />
tytuł ESK 2016, wzmocni współpracę w zakresie projektów kulturalnych z wieloma miastami<br />
partnerskimi. Przykładem tego może być Wilno (ESK 2009), z którym Gdańsk zamierza zrealizować<br />
projekty, bazując <strong>na</strong> doświadczeniu miasta posiadającego już ten zaszczytny tytuł.<br />
Kolejnym przykładem może być Sefton w Wielkiej Brytanii i jego silne powiązania w obrębie<br />
regionu Merseyside z Liverpoolem (ESK 2008). Gdańsk <strong>na</strong>wiązał bliskie stosunki z miastem<br />
i kluczowymi organizacjami w Liverpoolu, takim jak np. Homotopia, angażując ją w program<br />
obchodów przewidzianych <strong>na</strong> rok 2016.<br />
Między<strong>na</strong>rodowa współpraca<br />
prowadzi do realizacji różnorodnych<br />
działań, od wielkich<br />
wydarzeń po kameralne<br />
projekty, takie jak przedstawio<strong>na</strong><br />
<strong>na</strong> zdjęciu wystawa<br />
fotografii. We wszystkich tych<br />
wydarzeniach, niezaleznie od<br />
ich skali, chodzi o spotkanie<br />
i wymianę doświadczeń.
Europejskie Miasta/Stolice <strong>Kultury</strong> i Miasta Partnerskie Gdańska 061<br />
Obecność w Brukseli<br />
ReykjavÍk<br />
Bergen<br />
Stavanger<br />
Stockholm<br />
Turku<br />
Helsinki<br />
Tallinn<br />
Sankt Petersburg<br />
Podążając za zmia<strong>na</strong>mi w polityce sektorowej Unii Europejskiej oraz bardziej skutecznego<br />
włączenia się w działania w dziedzinie kultury, Gdańsk 2016 będzie reprezentowany przez<br />
pracowników Stowarzyszenie Pomorskie w Unii Europejskiej, mieszczącego się przy ulicy<br />
6 Ron-Point Schuman w Brukseli. Biuro jest formą partnerstwa regio<strong>na</strong>lnego samorządów<br />
województwa pomorskiego, uczelni oraz instytucji działających <strong>na</strong> rzecz rozwoju Pomorza.<br />
Zadaniem biura w latach 2012–2016 będzie maksymalne wykorzystanie możliwości do osiągnięcia<br />
przez Gdańsk 2016 efektu synergii z działaniami Unii Europejskiej w dziedzinie kultury.<br />
Gdańsk 2016 zadba również o komunikację i widoczną obecność projektu podczas wszystkich<br />
kluczowych informacyjnych, networkingowych oraz innych specyficznych wydarzeń, jakie<br />
odbędą się w Brukseli.<br />
Obecnie biuro w Brukseli zatrudnia dwie osoby; w przypadku uzyskania przez Gdańsk tytułu<br />
Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> biuro Gdańsk 2016 wzmocni zasoby ludzkie w przedstawicielstwie<br />
w Brukseli w kluczowych okresach dla projektu.<br />
Więcej liderów projektów<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Cleveland | USA<br />
Guimarães<br />
Porto<br />
Newcastle Gateshead<br />
Dublin<br />
Cork<br />
Glasgow<br />
Santiago de Compostela<br />
Lisbon<br />
Salamanca<br />
Sefton<br />
Liverpool<br />
Rouen<br />
Madrid<br />
Rotterdam<br />
Bruges<br />
Lille<br />
Avignon<br />
Marseille<br />
Paris<br />
Barcelo<strong>na</strong><br />
Copenhagen<br />
Amsterdam<br />
Brema<br />
Essen<br />
Antwerp Weimar<br />
Brussels<br />
Luxembourg<br />
Genoa<br />
Nicea<br />
Linz<br />
Maribor<br />
Bolog<strong>na</strong><br />
Palermo<br />
Berlin<br />
Florence<br />
Helsingør<br />
Prague<br />
Graz<br />
Kalmar<br />
Kaliningrad<br />
Pécs<br />
Gdańsk<br />
Patras<br />
Kraków<br />
Košice<br />
Sibiu<br />
Thessaloniki<br />
Athens<br />
Vilnius<br />
Akmoła | Kazachstan<br />
Szanghaj | Chiny<br />
Odessa<br />
Istanbul<br />
Jednym ze sposobów biura Gdańsk 2016 <strong>na</strong> uzyskanie efektu synergii w działaniach kulturalnych<br />
jest zwiększenie liczby liderów projektów w Gdańsku i Metropolii, czyli podmiotów<br />
aplikujących o środki Unii Europejskiej.<br />
Bardzo często podmiotami aplikującymi są instytucje, organizacje, podmioty duże, a nie osoby<br />
indywidualne, takie jak animatorzy, artyści, kuratorzy sztuki. Wynika to z braku informacji <strong>na</strong><br />
temat funduszy <strong>na</strong> realizację projektów bądź obawy przed wymogiem szczegółowości sprawozdania<br />
i biurokracją z tym związaną. Biuro Gdańsk 2016 w ramach programu obchodów<br />
Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 uruchomi specjalny program informacyjno-pomocniczy dla<br />
mieszkańców Gdańska i Metropolii. Osoba zainteresowa<strong>na</strong> wykorzystaniem środków unijnych<br />
do realizacji projektu w dziedzinie kultury będzie miała możliwość skorzystania z bezpłatnej<br />
pomocy konsultanta w zakresie zidentyfikowania odpowiedniego instrumentu fi<strong>na</strong>nsowego<br />
Unii Europejskiej oraz uzyskania pomocy merytorycznej.<br />
Gdańsk stawia <strong>na</strong> kulturę!<br />
Gdańsk, przystępując do konkursu o tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016, doko<strong>na</strong>ł z<strong>na</strong>czących<br />
zmian w strategii miasta, umieszczając kulturę wśród kluczowych czynników rozwoju<br />
miasta. Niniejszy dokument, niezależnie od losów kandydatury, zostanie wykorzystany przez<br />
Gdańsk jako ważny drogowskaz do dalszych działań w dziedzinie kultury.<br />
Europejskie Miasta/Stolice <strong>Kultury</strong><br />
Miasta Partnerskie
11. Czy określone elementy programu zostały<br />
zaadresowane do pewnych grup docelowych<br />
(młodzieży, mniejszości itd.) Proszę wymienić takie<br />
elementy w programie zaplanowanych wydarzeń.<br />
Naszym celem jest stworzenie takiego programu, który będzie sprzyjał integracji mieszkańców<br />
Gdańska i Metropolii oraz stwarzał warunki do <strong>na</strong>wiązywania kontaktów i współpracy osób<br />
z różnych grup. Dlatego program Gdańska i Metropolii jako Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> od<br />
samego początku był konsultowany społecznie. Mieszkańcy skupieni w organizacjach pozarządowych,<br />
grupach nieformalnych, lokalni artyści, aktywiści i pracownicy instytucji opiniowali<br />
i współtworzyli program. Poszczególne elementy, dedykowane im samym, tworzyło dziesięć<br />
grup. Były to grupy do spraw: kultury i sztuki, sportu i rekreacji, turystyki i hotelarstwa, wolontariatu,<br />
biznesu i przedsiębiorczości, <strong>na</strong>uki i edukacji, współpracy z miastami Metropolii, mniejszości<br />
<strong>na</strong>rodowych, etnicznych i kultury Kaszub, przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu<br />
oraz Rada Młodych. Po<strong>na</strong>d 220 osób wzięło udział w kilkudziesięciu spotkaniach roboczych.<br />
Wszyscy podkreślali, że oprócz pracy <strong>na</strong>d projektem Gdańsk i Metropolia 2016, dzięki pracy<br />
w grupach <strong>aplikacyjny</strong>ch, <strong>na</strong>rodziły się sojusze, kontakty, platforma porozumienia pomiędzy<br />
poszczególnymi instytucjami, organizacjami czy mniejszościami.<br />
Szczególną uwagę zwróciliśmy <strong>na</strong> młodzież. Nie tylko dedykując jej poszczególne projekty, ale<br />
wprowadzając, jako założenie programu Gdańsk 2016, pasmo edukacyjne dla każdego projektu,<br />
który z<strong>na</strong>jduje się w programie obchodów. Do młodych ludzi skierowany jest między innymi<br />
parytet debiutów.<br />
Staramy się również, by opracowywane z myślą o roku 2016 projekty miały charakter wielopokoleniowy.<br />
Takimi sferami są <strong>na</strong> przykład, wspomnia<strong>na</strong> wyżej, edukacja i wolontariat.<br />
Obiorcami tych działań będą głównie dzieci i młodzież, ze względu <strong>na</strong> łatwość dotarcia do tej<br />
generacji przez system szkolny. Jed<strong>na</strong>k szczególnie zależy <strong>na</strong>m <strong>na</strong> zaangażowaniu w projekty<br />
osób dorosłych i starszych.<br />
065<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Na szczególną uwagę zasługuje Rada Młodych, 20-osobowa grupa uczniów i uczennic gdańskich<br />
szkół w wieku od 10 do 19 lat, którzy opracowali pięć projektów skierowanych głównie<br />
do swoich rówieśników, rzeczywiście odpowiadających ich potrzebom.<br />
W programie Gdańsk 2016 z<strong>na</strong>jdują się wydarzenia adresowane do pewnych grup docelowych.<br />
Są to zarówno projekty wypracowane bezpośrednio przez grupy warsztatowe, jak i inne<br />
elementy programu, również adresowane do poszczególnych grup docelowych. Są nimi <strong>na</strong><br />
przykład kobiety, mniejszości <strong>na</strong>rodowe, osoby z niepełnosprawnościami, osoby o nieheteronormatywnej<br />
tożsamości seksualnej. Budując takie projekty, staramy się unikać „gettoizacji”<br />
czy też „wskazywania” osób będących, czy też utożsamiających się z mniejszościami.<br />
Wielopokoleniowość oferty<br />
przenika program obchodów<br />
Gdańsk 2016. Dotyczy to, między<br />
innymi, takich obszarów<br />
jak edukacja i wolontariat.<br />
W <strong>na</strong>szej pracy stawiamy <strong>na</strong> integrację różnych grup, edukację <strong>na</strong> temat różnorodności, promocję<br />
tolerancji poprzez zajęcie się takimi obszarami, jak sztuka kobieca, folklor mniejszości<br />
<strong>na</strong>rodowych, kultura queer, dyskrymi<strong>na</strong>cja pozytyw<strong>na</strong> oraz wyrównywanie szans.<br />
Koncentrujemy się <strong>na</strong> zjawisku multitożsamości i różnorodności. W Polsce żyje 51% kobiet,<br />
15% osób z niepełnosprawnościami, 4–10% osób o nieheteroseksualnej tożsamości, 9% ateistów<br />
i osób wyz<strong>na</strong>nia innego niż katolickie.<br />
W <strong>na</strong>szym programie zajmujemy się również kulturą kaszubską. Stąd projekty proponowane<br />
w paśmie Kaszëbi mówią o Kaszubach i do Kaszubów. Na poziomie zapewnienia dostępności<br />
obejmują one: przygotowanie kaszubskiej wersji językowej strony internetowej Gdańsk 2016<br />
oraz tworzenie materiałów w języku kaszubskim.
Priorytetem jest dla <strong>na</strong>s zapewnienie dostępności programu. W związku z tym wydarzenia<br />
kulturalne odbywać się będą w obiektach przystosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami,<br />
osób starszych i rodziców z wózkami dziecięcymi.<br />
Materiały informacyjne będą publikowane alfabetem Braille’a oraz przystosowane do syntezatorów<br />
mowy. Po<strong>na</strong>dto będziemy zatrudniać tłumaczy migowych dla osób niesłyszących oraz<br />
głuchoniewidomych. W ofercie dla wolontariuszy z<strong>na</strong>jdzie się kurs podstaw języka migowego.<br />
W miarę możliwości będziemy także starali się angażować do programu wolontariackiego<br />
osoby z niepełnosprawnościami.<br />
Materiały będą występować w różnych wersjach językowych, a dla obcokrajowców uczących<br />
się języka polskiego i innych grup tego oczekujących przygotowa<strong>na</strong> zostanie wersja w uproszczonym<br />
języku polskim (in simple Polish).<br />
Program obchodów został opracowany <strong>na</strong> bazie potrzeb i potencjału tworzących Gdańsk<br />
i Metropolię mniejszości ze względu <strong>na</strong>: wiek, płeć biologiczną i kulturową, język, <strong>na</strong>rodowość,<br />
wyz<strong>na</strong>nie, status społeczny, status ekonomiczny, niepełnosprawność czy tożsamość seksualną.<br />
Wśród tych kategorii wyróżniliśmy konkretne grupy docelowe, do których kierujemy<br />
poszczególne projekty:<br />
——<br />
dzieci w wieku przedszkolnym: Muzeum Narodowe Dzieci,<br />
——<br />
dzieci i młodzież: Szkoła Debaty, Rada Młodych, Szkoła <strong>na</strong> fali, Warsztaty antydyskrymi<strong>na</strong>cyjne,<br />
Wiedzieć – też sztuka, EduSzekspir, Wolność, Solidarność i inne stworzenia, Festiwal Gdzieńsk,<br />
Fotołaszki, GAPA-BUS, F.A.N. Festiwal Artystów Niez<strong>na</strong>nych, Wiem – Nie niszczę, Tworzę,<br />
——<br />
osoby dorosłe: Akademia Letnia – wokół Solidarności, Seniorzy i seniorki rysują komiksy, Żywa<br />
Pamięć Gdańska, Drogi Do Gdańska – Exodus XX wieku,<br />
——<br />
projekty wielopokoleniowe: Kultura – laboratorium poz<strong>na</strong>wania, Plac Gustkowicza – eksperymental<strong>na</strong><br />
przestrzeń publicz<strong>na</strong>, Partyzantka Q, Aktywnie z Gdańskiem, Wolontariat metropolitalny<br />
– model Gdańsk 2016,<br />
——<br />
osoby z niepełnosprawnościami: ECEKON, Azymut, Szkoła <strong>na</strong> fali, TakTrakt, Mamy zielone<br />
światło, Zobacz. Alter<strong>na</strong>tywni Przewodnicy, Teatr Mroku, My też możemy chodzić do ki<strong>na</strong>,<br />
W Gdańsku kwitnie tolerancja, Kierunek Wschód, Wolontariat metropolitalny – model Gdańsk<br />
2016, Muzeum Praw Człowieka,<br />
——<br />
osoby zagrożone wykluczeniem cyfrowym: Internet edustarter, Patryzantka Q,<br />
——<br />
osoby zagrożone dyskrymi<strong>na</strong>cją ze względu <strong>na</strong> miejsce zamieszkania: Dni Sąsiadów, Moja<br />
dzielnica też stolica, a Country – a Village, Parkowanie 2016, Future City Game, Cars for the<br />
People, Active Citizens,<br />
——<br />
kobiety: Metropolitanka, Lady Fest, G jak Gender, W Gdańsku kwitnie tolerancja, Kierunek<br />
Wschód, Muzeum Praw Człowieka,<br />
——<br />
osoby LGBTQ: Tęczowe Archiwum Trójmiasta, Trójmiejska Parada Różnorodności i Festiwal<br />
<strong>Kultury</strong> Queer, W Gdańsku kwitnie tolerancja, Kierunek Wschód, Muzeum Praw Człowieka,<br />
——<br />
mniejszości <strong>na</strong>rodowe i grupy etniczne: Kaszëbi , W Gdańsku kwitnie tolerancja, Dom Wielokulturowy,<br />
Gdańsk Wielokulturowy – Konferencja <strong>na</strong> temat wielokulturowości, Muzeum Praw<br />
Człowieka, Wielokulturowość – projekt edukacyjny, Dni Wil<strong>na</strong>, Drogi Do Gdańska – Exodus<br />
XX wieku,<br />
——<br />
grupy wyz<strong>na</strong>niowe: W Gdańsku kwitnie tolerancja, Dom Wielokulturowy, Gdański Festiwal<br />
Sztuki Chrześcijańskiej TeHillah, 95 tez, czyli 500 lat protestantyzmu w Europie.<br />
Opisy wymienionych projektów z<strong>na</strong>jdują się w Rozdziale VII s. 267–285.<br />
12. Jakiego rodzaju kontakty miasto, lub podmiot<br />
powołany przez nie w celu organizacji obchodów,<br />
<strong>na</strong>wiązało lub zamierza <strong>na</strong>wiązać z:<br />
podmiotami z dziedziny kultury <strong>na</strong> terenie miasta,<br />
podmiotami z dziedziny kultury spoza miasta,<br />
podmiotami z dziedziny kultury zza granicy.<br />
Wymienić kilka przykładów podmiotów, z którymi<br />
<strong>na</strong>wiąza<strong>na</strong> zostanie współpraca i określić<br />
jej charakter.<br />
To, co osiągnęliśmy<br />
Biuro Gdańsk 2016 swoją działalność rozpoczęło od <strong>na</strong>wiązania kontaktu z głównymi podmiotami<br />
w zakresie kultury w mieście oraz w zaangażowanym w projekt obszarze metropolitalnym.<br />
Dziś, po dwóch latach działalności biura, możemy śmiało powiedzieć, że <strong>na</strong>wiązaliśmy kontakt<br />
niemal ze wszystkimi podmiotami kulturalnymi.<br />
Ze względu <strong>na</strong> szeroki wymiar i skalę programu Europejska Stolica <strong>Kultury</strong>, kontakty biura<br />
Gdańsk 2016 rozciągają się <strong>na</strong> inne dziedziny, bezpośrednio związane z projektem, takie jak:<br />
sport, turystyka, edukacja, infrastruktura, sektor publiczny, prywatny i pozarządowy. Opracowanie,<br />
przygotowanie, realizacja oraz ewaluacja tak dużego przedsięwzięcia sprzyja zdobywaniu<br />
kontaktów <strong>na</strong> wielu poziomach, które dobrze odwzorowują codzienną aktywność podmiotu<br />
powołanego w celu organizacji obchodów Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016. W związku z tym,<br />
w zależności od podmiotu, podejmujemy współpracę <strong>na</strong> czterech płaszczyz<strong>na</strong>ch:<br />
——<br />
opiniowanie projektów i konsultacje w zakresie programu Gdańsk 2016,<br />
——<br />
partnerzy i współrealizacja projektów/programu,<br />
——<br />
patro<strong>na</strong>ty i ambasadorzy,<br />
——<br />
in<strong>na</strong>, w tym bieżąca, współpraca w zakresie kultury i działalności biura Gdańsk 2016.<br />
Do dnia złożenia niniejszego dokumentu Gdańsk 2016 <strong>na</strong>wiązał lub zamierza <strong>na</strong>wiązać kontakt z:<br />
——<br />
236 podmiotami z dziedziny kultury <strong>na</strong> terenie miasta,<br />
——<br />
221 podmiotami z dziedziny kultury spoza miasta, w tym z 104 podmiotami z dziedziny kultury<br />
<strong>na</strong> terenie obszaru metropolitalnego,<br />
——<br />
119 podmiotami z dziedziny kultury zza granicy.<br />
067<br />
podstawy i m yśl przewodnia
Kontakty obejmują:<br />
——<br />
78 instytucji kultury,<br />
——<br />
88 pozostałych instytucji,<br />
——<br />
177 organizacje pozarządowe i związki nieformalne,<br />
——<br />
233 firmy, przedsiębiorstwa i osoby fizyczne (artyści, kuratorzy, animatorzy kultury, producenci).<br />
Dalsze kroki…<br />
Kontakt z podmiotami <strong>na</strong> terenie miasta i obszarze metropolitalnym<br />
Szerokie zaangażowanie w projekt Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016, zarówno społeczne, jak<br />
i instytucjo<strong>na</strong>lne, to <strong>na</strong>sz priorytet. Oprócz zaangażowania wszystkich podmiotów związanych<br />
z kulturą w Gdańsku, <strong>na</strong>szym zadaniem jest osiągnięcie podobnego poziomu w obszarze<br />
metropolitalnym. Uzyskanie efektu synergii – to prawdziwa siła oraz długofalowy wymiar<br />
projektu. Spośród podmiotów obszaru metropolitalnego z zakresu kultury do tej pory <strong>na</strong>wiązaliśmy<br />
kontakt głównie z podmiotami dużymi, takimi jak urzędy miast oraz <strong>na</strong>jważniejszymi<br />
instytucjami kultury w regionie.<br />
Zamierzamy aktywnie włączyć w przedsięwzięcie również podmioty małe, takie jak stowarzyszenia,<br />
związki nieformalne i osoby prywatne, czyli artystów, niezależnych kuratorów, animatorów<br />
kultury, producentów. Przykładem mogą być podmioty reprezentujące kulturę kaszubską,<br />
z którymi zrealizujemy pasmo projektów Kaszëbi. Bardzo ważne są dla <strong>na</strong>s centra kultury<br />
w dzielnicach, jak np. Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong>, Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong>, ze względu<br />
<strong>na</strong> swoją funkcję w obrębie basenu Morza Bałtyckiego, Europejskie Centrum Solidarności, ze<br />
względu <strong>na</strong> silne powiązanie z mottem programu Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności. Wśród<br />
<strong>na</strong>szych kontaktów–partnerów z<strong>na</strong>jdą się również organizacje pozarządowe, między innymi Stowarzyszenie<br />
A KuKu Sztuka z siedzibą w Gdyni oraz wszystkie instytucje i obiekty kulturalne,<br />
jak np. Polska Filharmonia Bałtycka, muzea oraz obiekty typu PGE Baltic Are<strong>na</strong>.<br />
Ze względu <strong>na</strong> parytet edukacyjny zastosowany w <strong>na</strong>szym programie (opisany szerzej w Rozdziale<br />
II), bliską współpracę zainicjujemy ze wszystkimi szkołami i uczelniami wyższymi<br />
w obszarze metropolitalnym, zarówno publicznymi, jak i niepublicznymi. Ważnym partnerem<br />
przy realizacji projektu Gdańsk 2016 będą instytucje badawcze. Oprócz <strong>na</strong>wiązanego kontaktu<br />
z PBS DGA współpracę rozpoczniemy z <strong>Instytut</strong>em Badań <strong>na</strong>d Gospodarką Rynkową w Gdańsku<br />
w celu współrealizacji ewaluacji i monitoringu projektu.<br />
Kontakty z podmiotami spoza miasta. Kraj<br />
Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> 2016 to nie tylko Gdańsk. To program wydarzeń reprezentujący<br />
cały kraj. To światło rzucone <strong>na</strong> kulturę Polski. Tutaj Gdańsk <strong>na</strong>wiąże kontakt z wieloma podmiotami.<br />
Mamy <strong>na</strong> myśli zarówno duże instytucje (np. <strong>Instytut</strong> Cervantesa czy British Council),<br />
jak i indywidualnych artystów i kuratorów. Z British Council współpracujemy obecnie przy<br />
realizacji projektów Active Citizens i Future City Game.<br />
Bardzo ważne jest dla <strong>na</strong>s zaangażowanie i bliska współpraca z pozostałymi polskimi miastami<br />
kandydującymi do tytułu ESK 2016. W przypadku wygranej Gdańska chcemy zaprosić do<br />
współpracy wszystkie miasta, które kandydowały do tytułu, zrealizować wspólnie kilka projektów,<br />
ukazujących kompleksowo kulturę całego kraju. Ostatecz<strong>na</strong> forma prezentacji pomysłów<br />
innych miast będzie zależała od konkretnych propozycji programowych przez nie zgłoszonych.<br />
Kontakt z podmiotami zza granicy<br />
W tym wymiarze Gdańsk 2016 aktywnie działa już podczas kandydatury. Nawiązaliśmy kontakt<br />
z ważnymi operatorami kultury, takimi jak Komisja Europejska, EUROCITIES, Culture Action<br />
Europe, Les Rencontres czy Intercult. Po<strong>na</strong>dto współpracujemy również z wieloma miastami<br />
hiszpańskimi i działającymi tam podmiotami kulturalnymi (opisane szerzej w Rozdziale I s. 040).<br />
Nasze europejskie kontakty zostaną poszerzone. Zamierzamy współdziałać z Inter<strong>na</strong>tio<strong>na</strong>l<br />
Network for Contemporary Performing Arts, European Cultural Foundations, Trans Europe<br />
Halles, European Festivals Association. Kontakt <strong>na</strong>wiążemy również z Wikimedia Foundation<br />
celem realizacji <strong>na</strong>szego flagowego projektu Wikipolis. W tej chwili <strong>na</strong>wiązaliśmy kontakt ze<br />
Stowarzyszeniem „Wiki w Polsce”, które jest bezpośrednim organizatorem Wikimanii 2010,<br />
impreza odbyła się w lipcu w Gdańsku. Oprócz <strong>na</strong>jważniejszych organizacji zajmujących się<br />
kulturą oraz <strong>Instytut</strong>ów Polskich działających za granicą, zaangażujemy takie placówki, jak<br />
Przedstawicielstwo Województwa Pomorskiego w Brukseli oraz ambasady Rzeczypospolitej<br />
Polskiej celem promocji oferty programowej Gdańsk 2016 w Europie.<br />
Szczegółowa lista kontaktów, z którymi do dnia złożenia niniejszego dokumentu Gdańsk 2016<br />
<strong>na</strong>wiązał lub zamierza <strong>na</strong>wiązać kontakt, z<strong>na</strong>jduje się w Załączniku nr 4.<br />
Kontakty w liczbach<br />
Miasto Metropolia Kraj Świat Suma<br />
Instytucje kultury 27 11 6 34 78<br />
Pozostałe instytucje 22 26 11 29 88<br />
Organizacje i związki nieformalne 76 29 38 34 177<br />
Przedsiębiorstwa/firmy/osoby fizyczne 111 38 62 22 233<br />
Suma 236 104 117 119 576<br />
13. Na czym polega nowatorski charakter projektu<br />
Nowatorski charakter projektu w wymiarze europejskim polega <strong>na</strong> przygotowaniu i realizacji<br />
programu opartego <strong>na</strong> idei wolności i wartości, jaką niesie ze sobą solidarność. Zwracamy<br />
uwagę <strong>na</strong> indywidualne poczucie wolności, jak i solidarność w codziennym życiu każdego<br />
człowieka. Jego prawo do określenia indywidualnego „ja”, a więc ekspresji intelektualnych,<br />
uczuciowych i zmysłowych. Gdańsk jest idealnym miejscem do takich działań. To właśnie<br />
w Gdańsku moż<strong>na</strong> dotknąć wolności. Moż<strong>na</strong> żyć i tworzyć wśród tych, którzy doko<strong>na</strong>li rewolucji.<br />
Nie ma współczesnej Europy bez wolności i nie ma współczesnego społeczeństwa bez solidarności.<br />
Przygotowywany i realizowany program obchodów skupiał się będzie <strong>na</strong> odczytywaniu,<br />
redefiniowaniu i komentowaniu tych idei.<br />
Nowatorski charakter <strong>na</strong> poziomie miasta i obywateli opiera się <strong>na</strong> dostarczeniu <strong>na</strong>rzędzi<br />
wspomagających demokrację obywatelską oraz umożliwieniu rozwoju cywilizacyjnego swoim<br />
069<br />
podstawy i m yśl przewodnia
obywatelom. Miasto to wspól<strong>na</strong> sprawa jego mieszkańców. Gdańsk był potęgą handlową, centrum<br />
nowożytnej myśli, samodzielnym państwem. Decyzją Stali<strong>na</strong> stał się miastem wysoko<br />
przemysłowej klasy robotniczej. Przemysł upadł, klasa została. Dlatego projekt Gdańsk 2016 ma<br />
szczególne z<strong>na</strong>czenie w kontekście partycypacji społecznej i nowatorski charakter dla miasta.<br />
Innowacyjny charakter programu w pełni oddaje projekt Wikipolis – przestrzeń offline przygotowa<strong>na</strong><br />
przez społeczności online. Oddajemy do dyspozycji organizacji i twórców niezależnych<br />
historyczną przestrzeń Stoczni Gdańskiej. Wykorzystując <strong>na</strong>jnowocześniejsze technologie<br />
teleinformatyczne oraz systemy takie jak rzeczywistość rozszerzo<strong>na</strong>, tworzymy <strong>na</strong>jwiększe<br />
laboratorium demokracji bezpośredniej, wolną i solidarną przestrzeń – Wikipolis.<br />
Innowacja to dla <strong>na</strong>s zmia<strong>na</strong> standardów zarządzania, ukierunkowanie miasta <strong>na</strong> kulturę,<br />
oparcie programu o projekty dotyczące zagadnień przyszłości, postawienie <strong>na</strong> wolność i solidarność<br />
w kulturze oraz wprowadzenie nowatorskich rozwiązań podczas realizacji projektu<br />
Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>.<br />
Obec<strong>na</strong> skala zmian w podejściu do kultury stanowi <strong>na</strong>jwiększe i kompleksowe ukierunkowanie<br />
Gdańska w powojennej historii.<br />
Innowacyjność programu Gdańsk i Metropolia Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> 2016 realizowa<strong>na</strong><br />
jest <strong>na</strong> trzech poziomach: programowym, systemowym, marketingowym.<br />
Demokratyzacja przestrzeni<br />
publicznej oz<strong>na</strong>cza także<br />
obecność sztuki w życiu<br />
codziennym mieszkańców.<br />
Dlatego w dzielnicy Zaspa<br />
powstaje wielkoformatowa,<br />
bezpłat<strong>na</strong>, dostęp<strong>na</strong> dla wszystkich<br />
kolekcja murali, która jest<br />
przykładem poddania miasta<br />
artystycznej transformacji.<br />
——<br />
Wsparcie partycypacji obywateli w zarządzaniu miastem poprzez przygotowanie specjalnych<br />
<strong>na</strong>rzędzi ułatwiających prowadzenie debat, konsultacji społecznych, tworzenie wirtualnych<br />
symulacji proponowanych zmian urbanistycznych.<br />
——<br />
Zapewnienie nowych technologii teleinformatycznych dla realizacji programu. Działania<br />
organizowane we współpracy z Politechniką Gdańską i Pomorskim Klastrem ICT/ETI, który<br />
skupia 150 firm dostarczających <strong>na</strong>jnowsze technologie.<br />
2. Innowacyjność <strong>na</strong> poziomie systemowym.<br />
Już samo postawienie <strong>na</strong> kulturę jako <strong>na</strong>jważniejszy czynnik rozwoju miasta i regionu jest<br />
nowatorskim działaniem dla Gdańska, a konsekwencją wprowadzenie <strong>na</strong>stępujących innowacji<br />
w sposobie zarządzania:<br />
——<br />
Aktualizacja strategii miasta. W 2009 r. powstał dokument „Gdańsk – Kultura”, w którego<br />
głównych celach i wskazaniach z<strong>na</strong>lazły się punkty odnoszące się do realizacji programu kandydatury<br />
Gdańsk 2016. Od tego momentu praca <strong>na</strong>d programem Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
stanowi również spójny materiał dla nowej strategii miasta po roku 2015.<br />
——<br />
Wprowadzenie programu grantów, w którym pula środków przez<strong>na</strong>czonych <strong>na</strong> realizację projektów<br />
systematycznie wzrasta od 500 tys. w roku 2008 do 3,5 mln w roku 2010. W roku 2010<br />
uruchomiony został także po raz pierwszy konkurs <strong>na</strong> grant wieloletni – zakładający trzyletnie<br />
fi<strong>na</strong>nsowanie zadania z dziedziny kultury. Zagwarantuje to stabilność kluczowych działań,<br />
ułatwi ich programowanie, a co za tym idzie, zwiększy konkurencyjność oferty kulturalnej<br />
miasta w wymiarze europejskim.<br />
——<br />
Powołanie ciał doradczych:<br />
——<br />
Prezydencka Rada <strong>Kultury</strong>, w skład której wchodzą artyści, architekci, <strong>na</strong>ukowcy, dziennikarze,<br />
animatorzy kultury związani z Gdańskiem i działający <strong>na</strong> jego rzecz.<br />
——<br />
Rada Młodych, w skład której wchodzi młodzież gdańskich szkół. Poza głosem doradczym,<br />
do zadań rady <strong>na</strong>leży opracowanie projektów oraz działania popularyzatorskie adresowane<br />
do gro<strong>na</strong> rówieśników.<br />
——<br />
Grupa przedstawicieli miast Metropolii popierających gdańską kandydaturę. Celem grupy<br />
jest koordy<strong>na</strong>cja działań metropolitalnych i promocja projektu <strong>na</strong> terenie własnych miast<br />
i gmin.<br />
——<br />
Wdrożenie projektów związanych ze współpracą metropolitalną. Począwszy od stworzenia<br />
spójnego, pierwszego w Polsce, modelu wolontariatu, przez drogi wodne i ścieżki rowerowe,<br />
dochodząc do zintegrowanego systemu planowania i zarządzania kulturą.<br />
071<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Naturalną konsekwencją zwrotu Gdańska w kierunku kultury była deklaracja przystąpienia<br />
miasta do konkursu o tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016.<br />
1. Innowacyjność <strong>na</strong> poziomie programowym.<br />
——<br />
Tworzenie unikatowego programu kultury <strong>na</strong> gruncie praw człowieka, wolności i solidarności.<br />
Nasza propozycja jest oparta <strong>na</strong> wolności i solidarności jako tożsamości regionu.<br />
——<br />
Demokratyzacja przestrzeni publicznej poprzez sztukę. Stworzenie nowej wizualnej opowieści<br />
miejskiej, która pozwala zobaczyć miasto poddane artystycznej transformacji.<br />
——<br />
Wsparcie debiutów i prawyko<strong>na</strong>ń. Przy realizacji programu wprowadzamy 30% parytet dla<br />
debiutów i prawyko<strong>na</strong>ń.<br />
3. Innowacyjność <strong>na</strong> poziomie marketingowym.<br />
Więcej niż informacja, więcej niż opakowanie. Strategia komunikacji przygotowa<strong>na</strong> przez miasto<br />
Gdańsk i służąca <strong>na</strong>głośnieniu obchodów Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> jest wieloelementowa,<br />
rozbudowa<strong>na</strong> i wieloletnia. Wykorzystujemy <strong>na</strong>rzędzia i środki komunikacji, które pozwalają<br />
<strong>na</strong> wysoki stopień interakcji z grupami celowymi, często z zakresu nowych technologii (opisane<br />
w Rozdziale V).<br />
Innowacyjność działań marketingowych opiera się <strong>na</strong> <strong>na</strong>wiązaniu dialogu społecznego, wykorzystaniu<br />
serwisów społecznościowych jako jednego z podstawowych <strong>na</strong>rzędzi komunikacji,<br />
tym samym umożliwieniu odbiorcom kształtowania wydarzeń.
Diagnoza i długofalowy wpływ innowacyjności <strong>na</strong> każdym z trzech poziomów: programowym,<br />
strukturalnym oraz marketingowym będzie z<strong>na</strong>czącym elementem ewaluacji całego projektu.<br />
Gdańsk – miasto inwencji twórczych, miasto gdzie dobrze się żyje, obecnie postrzegane jest<br />
jako miasto-pomnik. Dzieje się tak za sprawą istotnych przemian społecznych i politycznych,<br />
które miały początek właśnie tu, w Gdańsku. Projektem Gdańsk 2016 udowodnimy, że siła<br />
kreatyw<strong>na</strong> mieszkańców to nie przeszłość, to cały czas <strong>na</strong>sza przyszłość. Wdrażając program,<br />
chcemy doko<strong>na</strong>ć zmiany: Gdańsk – Kultural<strong>na</strong> Stolica Europy.<br />
14. W przypadku przyz<strong>na</strong>nia miastu tytułu<br />
„Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>” – jakie będą<br />
średnio– i długoterminowe skutki obchodów<br />
z punktu widzenia społeczności, kultury i samego<br />
miasta Czy władze miejskie przewidują<br />
złożenie publicznych deklaracji dotyczących<br />
okresu bezpośrednio po obchodach<br />
Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> to projekt, który zmieni Gdańsk. Zmiany w świadomości mieszkańców,<br />
ich większe zaangażowanie w życie społeczne to <strong>na</strong>jbardziej przez <strong>na</strong>s pożądany, jako<br />
trwały i długofalowy, skutek obchodów. Projekt przyniesie także zmiany <strong>na</strong> wielu poziomach<br />
funkcjonowania miasta: ekonomicznym, wizerunkowym, architektonicznym, odnoszącym<br />
się do zarządzania strategicznego. Zmieni się gdańska kultura, jej model zarządzania, fi<strong>na</strong>nsowania<br />
i promocji. O korzystnych dla społeczności, kultury i miasta skutkach obchodów<br />
myśleliśmy, definiując <strong>na</strong>sze cele (opisane w Rozdz. I) i projektując model ewaluacji (opisany<br />
w Rozdz. VI).<br />
Wolontariat metropolitalny – model Gdańsk 2016, który przyniesie mieszkańcom szereg ułatwień<br />
i zachęt, pozwalając im <strong>na</strong> działanie <strong>na</strong> rzecz społeczności.<br />
Realizacja projektów skierowanych do szczególnych grup, uwaga poświęco<strong>na</strong> dostępności<br />
wydarzeń w ramach obchodów dla grup zagrożonych wykluczeniem społecznym, będzie<br />
skutkowała zwiększeniem wrażliwości mieszkańców <strong>na</strong> kwestie związane z różnorodnością<br />
i grupami mniejszościowymi.<br />
Z punktu widzenia społeczności długoterminowym skutkiem obchodów będzie także wypromowanie<br />
unikalnej kultury kaszubskiej <strong>na</strong> skalę europejską. Będzie to istotny efekt projektu<br />
dla Kaszubów, a także dla mieszkańców Gdańska.<br />
Podsumowując, trwały i długofalowy skutek obchodów to przede wszystkim stworzenie obywatelom<br />
Gdańska i Metropolii bogatych możliwości praktykowania solidarności <strong>na</strong> co dzień.<br />
Projekt Gdańsk 2016, we wszystkich swoich wymiarach, także ekonomicznym i infrastrukturalnym,<br />
przyniesie poprawę jakości życia każdemu obywatelowi. Miasto stanie się bardziej<br />
przyjazne dla swoich mieszkańców, a także dla przyjezdnych.<br />
Blisko mieszkańców – ważne<br />
są takie wydarzenia, które<br />
nie mają jednorazowego<br />
charakteru i odbywają się<br />
w dzielnicach. Te wydarzenia<br />
nie tylko głęboko zapadają<br />
w pamięć, ale tworzą długoterminowe<br />
efekty projektu<br />
dla społeczności.<br />
073<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Społeczność<br />
Identyfikacja mieszkańców z nową wizją Gdańska jako miasta kultury wolności oraz zaangażowanie<br />
<strong>na</strong> rzecz realizacji tej wizji to <strong>na</strong>jważniejsze średnioterminowe skutki projektu<br />
z punktu widzenia społeczności. Długoterminowym skutkiem dla społeczności będzie utrwalenie<br />
mechanizmów partycypacji społecznej w zakresie polityki miejskiej, w szczególności<br />
polityki kulturalnej. Nastąpi to poprzez zastosowanie <strong>na</strong>rzędzi, które zostaną wypracowane<br />
i wprowadzone w czasie realizacji projektu. Od intensywnych konsultacji, zapoczątkowanych<br />
<strong>na</strong> <strong>etapie</strong> kandydatury miasta, poprzez rozpoz<strong>na</strong>wanie potrzeb, kreowanie możliwości wyboru<br />
i współtworzenia konkretnych rozwiązań i projektów angażujących w działania mieszkańców,<br />
jak i projektów w całości przez nich wymyślonych i przygotowanych.<br />
Skutkiem obchodów z punktu widzenia społeczności będzie także stworzenie warunków do<br />
nieskrępowanego rozwoju aktywności obywatelskiej. W tym celu, między innymi, powołujemy<br />
Z punktu widzenia społeczności, w długiej perspektywie czasowej, skutkiem obchodów będzie<br />
z<strong>na</strong>czące poszerzenie i wzbogacenie oferty kulturalnej dla społeczności. Szczególnie w zakresie<br />
działań edukacyjnych i wydarzeń odbywających się w poszczególnych dzielnicach, czyli takich<br />
działań, które nie mają jednorazowego charakteru i są bliskie mieszkańcom.<br />
Gwarantujemy osiągnięcie tego efektu poprzez realizację programu, który obecność modułów<br />
edukacyjnych stawia sobie za jeden z priorytetów i oddaje dużo miejsca projektom dzielnicowym,<br />
<strong>na</strong>wiązującym do sąsiedzkiej współpracy. Wzbogacenie oferty kulturalnej odbędzie<br />
się także dzięki realizacji projektów związanych z obecnością sztuki w przestrzeni publicznej,<br />
a nowatorski, dla programu obchodów, mechanizm wspierania debiutów przyczyni się do<br />
wzbogacenia oferty kulturalnej, zwiększając ilość nowych dzieł i wydarzeń.<br />
Kultura wolności to także kultura czasu wolnego. Skutkiem obchodów w Gdańsku i Metropolii<br />
będzie szeroka i bogata oferta zagospodarowania czasu wolnego.
W perspektywie średnioterminowej obchody przyczynią się także do przygotowania i zwiększenia<br />
liczby profesjo<strong>na</strong>lnych kuratorów, ma<strong>na</strong>gerów i specjalistów w obszarze kultury. Powstanie<br />
nowa, związa<strong>na</strong> z miastem, kadra dla kultury, bez której <strong>na</strong>wet <strong>na</strong>jlepsze praktyki nie<br />
miałyby szans <strong>na</strong> realizację. To wzmocnienie kultury w zakresie kadry, fi<strong>na</strong>nsowania i zarządzania<br />
będzie wspomagane instytucjo<strong>na</strong>lnie i infrastrukturalnie. Skutkiem realizacji obchodów<br />
będą nowe podmioty działające w obszarze kultury, np. Dom Chodowieckiego, Szkoła<br />
Debaty, Centrum Wolnej <strong>Kultury</strong>, Muzeum Praw Człowieka, Galeria <strong>na</strong> Wodzie, zainicjowanie<br />
budowy nowych obiektów, np. Centrum Muzyczno-Operowe, Muzeum Sztuki Nowoczesnej<br />
oraz adaptacja przestrzeni <strong>na</strong> cele kulturalne w ramach realizacji projektów (m.in. Alter<strong>na</strong>tiva,<br />
Wikipolis).<br />
Będą to długoterminowe skutki obchodów z punktu widzenia rozwoju kultury w mieście, które<br />
w z<strong>na</strong>cznym stopniu poprawią jakość oferty kulturalnej i efektywność wydatkowania środków<br />
publicznych.<br />
W czasie obchodów wypracowane zostaną także dobre praktyki w zakresie współpracy sektora<br />
kultury z biznesem, co pozwoli <strong>na</strong> zaangażowanie firm w sponsoring w perspektywie długoterminowej.<br />
Efektem realizacji programu obchodów, w którego wątkach tematycznych silnie<br />
obecny jest motyw interakcji pomiędzy kulturą a nowymi technologiami, będzie stworzenie<br />
nowych obszarów dla współpracy sektora kultury i nowych technologii. Dzięki realizacji projektu<br />
ESK kultura nie będzie izolowanym systemem, wzmocnią się jej powiązania z miastem<br />
w wymiarach: społecznym i gospodarczym.<br />
Skutkiem obchodów, z punktu widzenia kultury, będzie racjo<strong>na</strong>lne planowanie wydarzeń kulturalnych<br />
w Gdańsku i Metropolii, które umożliwi równomierne rozłożenie wydarzeń w kalendarzu<br />
imprez. Powstaną rozwiązania systemowe pozwalające <strong>na</strong> koordynowanie imprez. Obchody<br />
roku 2016 stanowić będą modelowe rozwiązanie dla planowania kalendarza kulturalnego<br />
w kolejnych latach. 2016 – Rok Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> umożliwi także rozbudowanie<br />
systemu informacji kulturalnej, który będzie funkcjonował również po zakończeniu projektu.<br />
Nie mniej ważnym, trwałym skutkiem obchodów będzie uzyskanie efektu synergii w działaniu<br />
instytucji kultury. Przedsięwzięcia realizowane w partnerstwach, uzupełnianie się ofert instytucji,<br />
wymia<strong>na</strong> świadczeń – to wszystko złoży się <strong>na</strong> efekt synergii. Jest on dla <strong>na</strong>s tak istotny,<br />
że będzie, obok innych czynników, podlegał badaniu w czasie ewaluacji.<br />
075<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Kultura<br />
Projekt Gdańsk 2016 zaowocuje głęboką zmianą modelu zarządzania i fi<strong>na</strong>nsowania kultury<br />
w mieście. Niesie to za sobą skutki średnioterminowe, które przełożą się <strong>na</strong> trwały efekt,<br />
a w perspektywie długoterminowej zaowocują zmianą sposobu funkcjonowania obszaru kultury.<br />
Bezpośrednim skutkiem obchodów będzie systematyczne zwiększanie <strong>na</strong>kładów <strong>na</strong> kulturę,<br />
które utrzyma się również po roku 2016. Zmianie ulegnie także sposób wydatkowania środków.<br />
Skutkiem obchodów będzie rozwinięty system grantów miejskich, dostępnych <strong>na</strong> równych<br />
zasadach dla wszystkich podmiotów realizujących projekty kulturalne. W czasie realizacji<br />
projektu Gdańsk 2016 wypracowane zostaną dobre praktyki w zakresie zarządzania projektami<br />
kulturalnymi, z wykorzystaniem metod zarządzania projektami, zarządzania fi<strong>na</strong>nsami w projektach<br />
kulturalnych i ewaluacji projektów. Staną się one stałym i standardowym sposobem<br />
zarządzania kulturą w instytucjach i Urzędzie Miejskim w Gdańsku.<br />
Wysoki poziom wydarzeń<br />
artystycznych zależy od<br />
wielu czynników. Wśród nich<br />
niebagatelną rolę odgrywają<br />
dobre praktyki zarządzania<br />
i fi<strong>na</strong>nsowania projektów<br />
kulturalnych. Dlatego z punktu<br />
widzenia kultury skutki<br />
obchodów podnoszące jakość<br />
zarządzania i fi<strong>na</strong>nsowania<br />
kultury mają duże z<strong>na</strong>czenie.<br />
Miasto...<br />
Z punktu widzenia miasta <strong>na</strong>jważniejszym długoterminowym skutkiem obchodów będzie nowe<br />
pozycjonowanie Gdańska w Polsce i w Europie. Dzięki Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> Gdańsk<br />
stanie się jednym z <strong>na</strong>jważniejszych ośrodków kulturalnych w Polsce, umacniając tym samym<br />
swoją pozycję w stosunku do obecnego statusu <strong>na</strong>jważniejszego ośrodka kulturalnego w Polsce<br />
Północnej. Mamy również ambicję awansowania do roli jednego z ważniejszych ośrodków<br />
kulturalnych w basenie Morza Bałtyckiego.<br />
Gdańsk w Europie jako ośrodek debaty. Miejsce dyskusji o europejskich wartościach, o z<strong>na</strong>czeniu<br />
wolności i solidarności, o nowych prądach w sztuce, o z<strong>na</strong>czeniu przemysłów kreatywnych,<br />
o kulturze jako strategii rozwojowej. Taki wizerunek miasta w kontekście europejskim będzie<br />
skutkiem realizacji gdańskiego projektu ESK 2016. Program Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności<br />
został stworzony właśnie tak, aby Gdańsk stał się miejscem debaty, nieustającej wymiany<br />
myśli i doświadczeń, miastem kultury wolności. Tym samym zyskał status ważnego ośrodka<br />
kulturalnego w skali Europy.
Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> umożliwi nie tylko zmianę, ale też utrwalenie nowego wizerunku<br />
w perspektywie długofalowej.<br />
Obchody Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> przyniosą trwałe skutki w aspekcie architektonicznym<br />
i urbanistycznym. Realizacja programu przyczyni się do <strong>na</strong>sycenia kulturą różnych części<br />
miasta poprzez realizację projektów związanych z rewitalizacją. Długoterminowym i nowatorskim,<br />
z perspektywy miasta, skutkiem będzie trwała obecność sztuki w przestrzeni publicznej.<br />
Na trwałe zakorzeni się o<strong>na</strong> w krajobrazie miasta, dzięki takim projektom, jak między innymi<br />
Kolekcja Malarstwa Monumentalnego, Galeria Zewnętrz<strong>na</strong> Miasta Gdańska, Miejskie Z<strong>na</strong>ki<br />
<strong>Kultury</strong>. Dzięki tym projektom realizujemy <strong>na</strong>szą ideę demokratyzacji przestrzeni publicznej<br />
poprzez sztukę.<br />
Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> pozwoli także <strong>na</strong> przywrócenie „wodnego” charakteru Gdańska<br />
– zwrócenie się miasta ku różnorodnym w swoim charakterze szlakom wodnym – od rzek<br />
i ka<strong>na</strong>łów po tereny <strong>na</strong>dmorskie – za sprawą realizacji projektów związanych z ożywieniem<br />
dróg wodnych w mieście.<br />
W perspektywie średnioterminowej miasto odczuje korzystne skutki projektu związane ze wzrostem<br />
ruchu turystycznego już w okresie przygotowania i w roku realizacji programu obchodów.<br />
Przyniesie to bezpośrednie skutki ekonomiczne, wzrost przychodów, powstanie nowych miejsc<br />
pracy, nowych przedsiębiorstw. Podwyższeniu ulegnie standard obsługi ruchu turystycznego,<br />
między innymi dzięki programowi Welcome to Gdańsk, który stanowi część projektu Gdańsk<br />
2016. W szczególności zwiększy się jakość obsługi zagranicznych gości, głównie poprzez większą<br />
dostępność informacji w języku angielskim. Opracowując projekt Gdańsk 2016, przykładaliśmy<br />
wagę do tego, żeby skutki projektu dla rozwoju miasta w obszarze turystyki i gospodarki<br />
przełożyły się <strong>na</strong> trwały trend. W związku z tym rozpoczęliśmy tworzenie nowych produktów<br />
turystyki kulturowej (między innymi Kolekcja Malarstwa Monumentalnego, Schody Wolności),<br />
stałej oferty dla turystów zainteresowanych kulturą (cykliczne festiwale). Skutki projektu dla<br />
miasta, także w aspekcie turystyki i ekonomii, będziemy monitorować w procesie ewaluacji.<br />
...i Metropolia<br />
Dodatkowo chcemy zwrócić uwagę <strong>na</strong> skutki realizacji projektu ESK z metropolitalnego punktu<br />
widzenia. Efektem obchodów, patrząc z tej szerszej perspektywy, będzie synergia pomiędzy<br />
miastami Metropolii w działaniach kulturalnych, promocyjnych i związanych z turystyką. Projekt<br />
przyczyni się także do zwiększenia integracji mieszkańców Metropolii, stając się jednym<br />
ze sposobów <strong>na</strong> wzmacnianie metropolitalnej tożsamości. Dzięki Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
tworzymy Metropolię, a kultura staje się awangardą zmian w skali metropolitalnej.<br />
Czy władze Miejskie przewidują złożenie publicznych deklaracji<br />
dotyczących okresu <strong>na</strong>stępującego bezpośrednio po obchodach<br />
Władze miejskie zamierzają kontynuować obraną drogę rozwoju poprzez kulturę. Zwrot w kierunku<br />
kultury ma dla Gdańska z<strong>na</strong>czenie strategiczne i z<strong>na</strong>cząco wpływa <strong>na</strong> rozwój miasta.<br />
Strategia<br />
Podczas starań o uzyskanie tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 miasto stworzyło założenia<br />
realizacyjne dla programu Gdańsk – Kultura, <strong>na</strong>wiązujące do myśli przewodniej Wolność<br />
<strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności. Dokument, w którym zostały zapisane cele operacyjne do 2015<br />
roku, stanie się podstawą tworzenia długofalowej strategii dla Gdańska, która będzie opracowywa<strong>na</strong><br />
w latach 2012–2014 i realizowa<strong>na</strong> od 2015 roku.<br />
Rozwiązania<br />
Miasto planuje również opracowanie i wdrożenie programu zarządzania instytucjami kultury,<br />
który będzie wspierał funkcjonowanie instytucji kultury i stanie się integralną częścią ich<br />
działania. Dodatkowo, wypracowany <strong>na</strong> potrzeby projektu Gdańsk 2016, model ewaluacji<br />
zostanie wprowadzony jako stały i standardowy sposób badania projektów kulturalnych w instytucjach<br />
i Urzędzie Miejskim w Gdańsku. Miasto będzie wspierać działania oraz tworzenie<br />
systemowych rozwiązań zmierzających do zrów<strong>na</strong>nia wszystkich podmiotów realizujących<br />
projekty kulturalne w ubieganiu się o środki publiczne.<br />
W związku z rozwojem systemu grantowego już w roku 2010 podjęto decyzję o wprowadzeniu<br />
trzyletnich edycji konkursów <strong>na</strong> dofi<strong>na</strong>nsowanie długofalowych projektów kulturalnych. Miasto<br />
będzie dążyło do wprowadzenia licencji Creative Commons <strong>na</strong> dzieła, projekty fi<strong>na</strong>nsowane<br />
ze środków publicznych.<br />
Gdańsk planuje wprowadzenie szerokiego programu rezydencyjnego. Jego realizacja spowoduje<br />
przyciągnięcie do miasta twórców zagranicznych, których obecność istotnie wpłynie <strong>na</strong><br />
wzmocnienie dialogu międzykulturowego. Podstawą do wprowadzenia programu rezydencyjnego<br />
są podejmowane w ramach kandydatury Gdańska projekty, z<strong>na</strong>jdujące się w programie<br />
obchodów. Przykładem podjętych w tym kierunku działań może być zrealizowany wspólnie<br />
z Deutsches Kulturforum östliches Europa półroczny pobyt rezydencyjny w Gdańsku młodej<br />
niemieckiej pisarki, Sabrine Janesch.<br />
Gdańsk planuje wprowadzenie sieci miejskich informacji kulturalnych – infokiosków, zakres<br />
działania których będzie obejmował przekaz informacji kulturalnej, turystycznej oraz komunikacyjnej,<br />
a także sprzedaż biletów <strong>na</strong> wydarzenia kulturalne. Jest to waż<strong>na</strong> deklaracja, ponieważ<br />
poszerzy zasięg ogólnodostępnej informacji kulturalnej <strong>na</strong> obszar metropolitalny.<br />
Sieć informacji kulturalnej będzie rozwijała się w ramach projektu Gdańsk 4D, który obejmie<br />
również projekt digitalizacji zasobów kulturalnych i dziedzictwa kulturowego. Inicjatywy te<br />
wpisują się w zakres programu, powstającego obecnie, klastra branż kreatywnych, który uzyska<br />
silne wsparcie miasta.<br />
Wydarzenia<br />
Miasto deklaruje kontynuację wydarzeń kulturalnych, które powstały, w związku ze staraniami<br />
o tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> i z<strong>na</strong>jdą się w programie roku 2016, między innymi festiwal<br />
Solidarity of Arts, Europejski Poeta Wolności, Gdański Festiwal Tańca, Galeria Zewnętrz<strong>na</strong><br />
Miasta Gdańska, projekt Arts & Science, festiwal All About Freedom, Miejskie Z<strong>na</strong>ki <strong>Kultury</strong>.<br />
(opisany szerzej w Rozdziale VII s. 267–285).<br />
Starania o tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 pokazują zmianę w myśleniu strategicznym<br />
miasta, które stawia <strong>na</strong> kulturę. Jednocześnie uświadamiają wagę planowania i realizowania<br />
projektów długofalowych w procesie zrównoważonego rozwoju. Stąd wiele podjętych działań<br />
będzie kontynuowanych i rozwijanych po roku 2016.<br />
077<br />
podstawy i m yśl przewodnia
15 Jak przebiegało opr acowanie projek tu<br />
kandydatury<br />
Między<strong>na</strong>rodowy konkurs <strong>na</strong> koncepcję Gdańsk 2016<br />
Od momentu oficjalnego ogłoszenia, w 2005 r., że jedno z polskich miast będzie piastować<br />
tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> w 2016 r., w środowiskach trójmiejskich podjętych zostało<br />
wiele nowych działań związanych z programem ESK 2016. Środowiska artystyczno-kulturalne<br />
nieformalnie podjęły ogrom starań, przyczyniając się do przystąpienia Gdańska do konkursu<br />
o uzyskanie tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016. To właśnie działania oddolne były „zapłonem”<br />
i stanowią silny element kandydatury Gdańska.<br />
Jak wspomniano wcześniej, 26 kwietnia 2007 r. podczas sesji Rady Miasta, jednogłośnie przyjęto<br />
uchwałę o kandydowaniu Gdańska do tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016. Konsekwencją<br />
podjętej decyzji było ogłoszenie między<strong>na</strong>rodowego konkursu <strong>na</strong> koncepcję i strategię projektu.<br />
Konkurs został ogłoszony w styczniu 2008 r., był on otwarty, dwuetapowy. Prace konkursowe<br />
oceniało dziesięcioosobowe jury, złożone z reprezentantów Urzędu Miejskiego w Gdańsku,<br />
Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego oraz przedstawicieli instytucji kultury,<br />
środowiska artystycznego, literackiego, akademickiego, muzycznego oraz mediów. Ogłoszenie<br />
konkursu między<strong>na</strong>rodowego jest sytuacją wyjątkową, która wyróżnia Gdańsk spośród<br />
pozostałych polskich miast kandydujących do tego tytułu. W pierwszym <strong>etapie</strong> konkursu<br />
wybrano trzy <strong>na</strong>jciekawsze propozycje, a z nich wyłoniono zwycięzcę – koncepcję opartą <strong>na</strong><br />
haśle przewodnim Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności.<br />
Utworzenie biura Gdańsk 2016.<br />
Związki formalne z władzami lokalnymi i regio<strong>na</strong>lnymi<br />
W sierpniu 2008 r. utworzone zostało biuro Gdańsk 2016. Zespół biura składa się z wysokiej<br />
klasy specjalistów z różnorodnym doświadczeniem i kompetencjami, co umożliwia pracę <strong>na</strong>d<br />
tak przekrojowym projektem, jakim jest Program Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>. Dodatkowo<br />
zespół między<strong>na</strong>rodowych ekspertów i konsultantów wzbogaca program o doświadczenie<br />
i dobre praktyki w zakresie tworzenia gdańskiego projektu ESK 2016.<br />
Biuro Gdańsk 2016 ściśle współpracuje z przedstawicielami lokalnych władz, w szczególności<br />
z Urzędem Miejskim w Gdańsku, który jest głównym podmiotem fi<strong>na</strong>nsującym. Bieżąca<br />
współpraca, obejmująca zarówno elementy merytoryczne, jak i formalne, realizowa<strong>na</strong> jest<br />
w relacji z Biurem Prezydenta Miasta ds. <strong>Kultury</strong>. Biorąc jed<strong>na</strong>k pod uwagę niezwykle szeroki<br />
zakres tematyczny programu Europejska Stolica <strong>Kultury</strong>, biuro Gdańsk 2016 zarekomendowało<br />
stałą współpracę z wydelegowanymi reprezentantami kluczowych dla programu wydziałów<br />
Urzędu Miejskiego. Współpraca ta, przeprowadza<strong>na</strong> w formie regularnych spotkań<br />
ple<strong>na</strong>rnych, wzbogaciła projekt, usprawniła pracę <strong>na</strong>d niniejszym dokumentem oraz ułatwiła<br />
komunikację obu stron.<br />
Warte podkreślenia jest to, że <strong>na</strong> podstawie uchwały Rady Miasta zagwarantowany został<br />
poziom 3-letniego fi<strong>na</strong>nsowania projektu (kandydatury) w budżecie miejskim. Stanowiło to<br />
precedens, w Gdańsku i nie tylko, w zakresie fi<strong>na</strong>nsowania miejskich projektów w dziedzinie<br />
kultury, operujących dotychczas zwykle w oparciu o corocznie uchwalany budżet.<br />
Również Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego aktywnie uczestniczy we wszystkich<br />
kluczowych rozmowach i projektach w ramach kandydatury Gdańska do tytułu Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016. Biuro Gdańsk 2016 współdziała grupowo oraz indywidualnie z okalającymi<br />
Gdańsk miastami i gmi<strong>na</strong>mi. Samorządy wydelegowały przedstawicieli do współpracy<br />
z biurem Gdańsk 2016. Przedstawiciele wchodzą w skład grupy ds. współpracy z miastami<br />
Metropolii (opisanej poniżej).<br />
Konsultacje, współpraca oraz poparcie projektu: lokalne, regio<strong>na</strong>lne,<br />
środowiskowe, instytucjo<strong>na</strong>lne<br />
Jednym z pierwszych działań podjętych przez biuro Gdańsk 2016 była intensyw<strong>na</strong> praca public<br />
relations. Komunikacja koncentrowała się <strong>na</strong> przekazaniu założeń programowych gdańskiej<br />
kandydatury wyrażonych w motcie Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności. Od jesieni 2008 r.<br />
biuro Gdańsk 2016 przeprowadziło kilkadziesiąt spotkań o charakterze informacyjno-konsultacyjnym<br />
dla takich środowisk, jak: artyści, animatorzy kultury, event ma<strong>na</strong>gerowie, instytucje<br />
kultury, przedstawiciele biznesu, turystyki, sportu, edukacji, pracownicy i wolontariusze trójmiejskich<br />
organizacji pozarządowych, przedstawiciele mediów, animatorzy skupieni wokół<br />
fundacji i stowarzyszeń III sektora, aktywiści środowiska kaszubskiego, przedstawiciele osób<br />
wykluczonych społecznie, przedstawiciele branż ochrony środowiska i rewitalizacji miasta<br />
oraz wielu innych. Przeprowadzonych zostało również wiele specjalnych akcji informacyjnych<br />
dla mieszkańców Metropolii.<br />
W rezultacie biuro Gdańsk 2016 uzyskało oficjalne poparcie i <strong>na</strong>wiązało bliską współpracę<br />
ze wszystkimi kluczowymi instytucjami w regionie zarówno w dziedzinie kultury oraz sztuki,<br />
jak i sportu, turystyki, edukacji i biznesu. Jak opisano szerzej w Rozdziale I s. 033 podpisa<strong>na</strong><br />
została deklaracja poparcia dla projektu przez przedstawicieli władz wszystkich jednostek<br />
samorządu terytorialnego obszaru metropolitalnego. Dokument wsparcia kandydatury Gdańska<br />
do tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> podpisali: Marszałek Województwa Pomorskiego,<br />
prezydenci i burmistrzowie 8 miast (Gdańska, Gdyni, Sopotu, Pruszcza Gdańskiego, Tczewa,<br />
Wejherowa, Redy, Rumi), burmistrzowie i wójtowie 4 gmin (Żukowo, Kolbudy, Kosakowo, Wejherowo)<br />
oraz starostowie 5 powiatów (gdańskiego, kartuskiego, nowodworskiego, wejherowskiego<br />
i puckiego). Przewodnictwo <strong>na</strong>d Komitetem Honorowym objął Prezydent Lech Wałęsa.<br />
Poparcie dla projektu Gdańsk 2016 wyraźnie akcentowane jest również w codziennej pracy<br />
polityków w mieście. Warto podkreślić stabilność poparcia politycznego dla tego projektu<br />
zarówno w mieście, jak i w całym obszarze metropolitalnym.<br />
081<br />
podstawy i m yśl przewodnia
Utworzenie zespołu programowo-doradczego<br />
W ramach konstruowania wniosku aplikacyjnego miasta o tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>,<br />
biuro Gdańsk 2016 utworzyło zespół programowo-doradczy, który zastępuje często powoływaną<br />
przy tego typu projektach Radę Programową. Ze względu <strong>na</strong> złożoność działań tematycznych<br />
i zakres specjalizacji, zespół składa się z dziesięciu grup tematyczno-środowiskowych.<br />
Głównym zadaniem zespołu programowo-doradczego jest konsultowanie działań sektorowych<br />
biura z ekspertami w danej dziedzinie. W każdej z grup tematyczno-środowiskowych zasiadają<br />
przedstawiciele głównych instytucji, organizacji, jednostek i firm reprezentujących dane środowisko<br />
bądź grupę społeczną. Osoby te zaangażowane są w tworzenie niniejszego dokumentu<br />
pod względem merytoryczno-konsultacyjnym w danej dziedzinie, a także pod kątem współpracy<br />
i długofalowego wymiaru projektu. Biuro Gdańsk 2016 zapewniło w ten sposób pełne uczestnictwo<br />
w projekcie instytucji miejskich, środowisk oraz mieszkańców już <strong>na</strong> <strong>etapie</strong> wniosku<br />
aplikacyjnego. Zespół jest głównym <strong>na</strong>rzędziem konsultującym wypracowane projekty wchodzące<br />
w skład obchodów <strong>na</strong> rok 2016. Dodatkowo przeprowadzone zostały publiczne debaty<br />
odnośnie strategii, koncepcji oraz idei kandydatury.<br />
W skład zespołu programowo–doradczego wchodzą <strong>na</strong>stępujące grupy tematyczne:<br />
——<br />
Grupa ds. kultury i sztuki – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za projekty artystyczno-kulturalne.<br />
——<br />
Grupa ds. sportu i rekreacji – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za współpracę ze środowiskiem sportu.<br />
——<br />
Grupa ds. turystyki i hotelarstwa – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za współpracę ze środowiskiem<br />
turystyki i hotelarstwa.<br />
——<br />
Grupa ds. wolontariatu – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za opracowanie modelu wolontariatu Gdańsk<br />
2016. Model ma wymiar metropolitalny i jest pilotażowy w skali kraju.<br />
——<br />
Grupa ds. biznesu i przedsiębiorczości – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za zaangażowanie i wsparcie<br />
sektora prywatnego projektu.<br />
——<br />
Grupa ds. <strong>na</strong>uki i edukacji – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za zaangażowanie sektora edukacyjnego<br />
w projekt.<br />
——<br />
Grupa ds. współpracy z miastami Metropolii – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za współpracę i wspólne projekty<br />
z miastami i gmi<strong>na</strong>mi okalającymi Gdańsk, które wchodzą w skład obszaru metropolitalnego.<br />
——<br />
Grupa ds. przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za współpracę<br />
z odpowiednimi środowiskami i projekty, mające <strong>na</strong> celu przeciwdziałanie wykluczeniu<br />
społecznemu.<br />
——<br />
Grupa ds. mniejszości <strong>na</strong>rodowych, etnicznych i kultury Kaszub – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za<br />
współpracę i projekty realizowane ze społecznością kaszubską i mniejszościami <strong>na</strong>rodowymi.<br />
Zaangażowanie mieszkańców<br />
w prace <strong>na</strong>d kandydaturą<br />
Gdańska i Metropolii obejmowało<br />
konsultacje projektu, jak<br />
również warsztatową pracę <strong>na</strong>d<br />
konkretnymi wydarzeniami.<br />
Część projektów <strong>na</strong> rok 2016<br />
opracowały specjalnie powołane<br />
zespoły robocze skupiające<br />
przedstawicieli różnych grup<br />
i sektorów. Łącznie pracowało<br />
w nich po<strong>na</strong>d 220 osób<br />
z różnych środowisk.<br />
——<br />
Grupa Rada Młodych – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za inicjowanie i wypracowanie projektów przez<br />
dzieci i młodzież.<br />
Zespoły robocze i opracowanie programu Gdańsk 2016<br />
W każdej z powyższych grup biuro Gdańsk 2016 utworzyło zespoły robocze, które odpowiadają<br />
za wypracowanie projektów wpisujących się w obchody programu ESK 2016.<br />
Struktura programu Gdańsk 2016 jest opracowywa<strong>na</strong> w czterech obszarach:<br />
——<br />
projekty autorskie (zlecone),<br />
——<br />
projekty opracowane w zespołach roboczych, w których biorą udział członkowie grup zespołu<br />
programowo-doradczego,<br />
——<br />
projekty opracowane przez zespół biura Gdańsk 2016,<br />
——<br />
projekty opracowane oddolnie poprzez inicjatywę Bank Pomysłów.<br />
Współpraca zagranicz<strong>na</strong> biura Gdańsk 2016 i zaangażowanie<br />
europejskich ekspertów<br />
Biuro Gdańsk 2016 <strong>na</strong>wiązało kontakty z byłymi i przyszłymi miastami noszącymi tytuł Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong>. Przeprowadzone zostały wizyty studyjne i spotkania z przedstawicielami<br />
miast: Liverpool, Stavanger, Wilno, Linz, Essen, Istambuł, Pécs, Turku, Tallin, Guimarães,<br />
Maribor, Marsylia, Koszyce, Umea, Ryga. Spotkania były okazją do podzielenia się doświadczeniami<br />
miast w opracowywaniu kandydatury bądź realizacji programu Europejskiej Stolicy<br />
<strong>Kultury</strong>. Biuro Gdańsk 2016 skorzystało z wielu rozwiązań i przykładów dobrych praktyk. Do<br />
opracowania niniejszej aplikacji konkursowej zaangażowało między<strong>na</strong>rodowych ekspertów<br />
z dziedziny kultury i programu Europejska Stolica <strong>Kultury</strong>.<br />
Biuro Gdańsk 2016 aktywnie uczestniczy w kluczowych dla projektu sieciach europejskich<br />
oraz współpracuje z głównymi organizacjami i między<strong>na</strong>rodowymi instytucjami w dziedzinie<br />
kultury. Uczestnictwo biura w sieci EUROCITIES oraz Les Rencontres, współpraca z Culture<br />
Action Europe, Intercult czy The Art Lobby umożliwiło kontakt z wieloma partnerami w Europie<br />
i zaowocowało wspólnymi projektami. Dzięki takim działaniom projekt uzyskał jeszcze<br />
szerszy wymiar, europejski.<br />
Gdańsk jest rzeczywiście aktywnym „graczem” <strong>na</strong> arenie między<strong>na</strong>rodowej. Z myślą o roku<br />
2016, biuro Gdańsk 2016 <strong>na</strong>wiązało też współpracę z wieloma miastami hiszpańskimi. Są to<br />
między innymi Cordoba, San Sebastian, Malaga, Santander, Murcja, Cuenca, Segovia czy Las<br />
Palmas. Obec<strong>na</strong> współpraca i plany w zakresie projektów polsko–hiszpańskich są opisane<br />
szerzej w Rozdziale I s. 040–045.<br />
Działania angażujące<br />
Zakres działań związanych z kandydaturą Gdańska do tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
obejmuje wielowymiarowe formy zaangażowania w projekty <strong>na</strong> terenie całej Metropolii. Biuro<br />
Gdańsk 2016 było zaangażowane, współorganizując i wspierając setki wydarzeń.<br />
083<br />
podstawy i m yśl przewodnia
Bezpośrednie zaangażowanie miało formę:<br />
——<br />
patro<strong>na</strong>tów,<br />
——<br />
wspierania fi<strong>na</strong>nsowego i organizacyjnego,<br />
——<br />
generowania i realizowania nowych autorskich wydarzeń kulturalnych,<br />
——<br />
koordy<strong>na</strong>cji <strong>na</strong> skalę Metropolii,<br />
——<br />
działań promocyjnych dla projektów indywidualnych,<br />
——<br />
kampanii reklamowych.<br />
Nie sposób wymienić wszystkich działań angażujących biuro. Jedną z ważniejszych akcji,<br />
bardzo pozytywnie odebraną przez środowiska i mieszkańców Metropolii, było wydanie<br />
Włącz się! Kalendarium Kulturalne. Publikacja była wyjściem <strong>na</strong>przeciw potrzebie posiadania<br />
zebranych w jedną całość informacji <strong>na</strong> temat tego, co się będzie działo w kulturze.<br />
Szczególną zaletą informatora kulturalnego jest to, że mówi o wydarzeniach w Trójmieście<br />
w perspektywie dalszej niż <strong>na</strong>jbliższy tydzień czy miesiąc. Kalendarium, wydawane w trybie<br />
kwartalnym, dostępne jest bezpłatnie w klubach, ki<strong>na</strong>ch, kawiarniach i instytucjach kultury<br />
Trójmiasta.<br />
Przykładem działań koordy<strong>na</strong>cyjnych biura Gdańsk 2016 jest realizacja w latach 2009 i 2010<br />
Europejskiej Nocy Muzeów, imprezy o wymiarze metropolitalnym. W ramach kandydatury do<br />
tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 biuro zainicjowało nowe projekty autorskie, których<br />
pierwsze edycje zostały zrealizowane w latach 2009/2010. Do tych projektów zaliczamy między<br />
innymi Festiwal Malarstwa Monumentalnego Monumental Art, Festiwal Narracje: Instalacje<br />
i Interwencje w Przestrzeni Publicznej, Yass-no.<br />
Działania sektorowe biura Gdańsk 2016<br />
Program Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> 2016 to nie tylko działania stricte artystyczno-kulturalne.<br />
Gdańsk, wzorując się <strong>na</strong> przykładach <strong>na</strong>jlepiej dotąd zrealizowanych programów ESK, podjął<br />
szereg działań sektorowych. Za pośrednictwem zespołu programowo-doradczego biuro Gdańsk<br />
2016 rozpoczęło współpracę ze środowiskami biznesu, turystyki, hotelarstwa, sportu, edukacji<br />
i mediów. Prowadzi również aktywną współpracę z organizacjami pozarządowymi. Działania<br />
te dotyczą między innymi praw człowieka. Nawiąza<strong>na</strong> została bliska współpraca z Urzędem<br />
Marszałkowskim Województwa Pomorskiego oraz wszystkimi miastami i gmi<strong>na</strong>mi wchodzącymi<br />
w skład obszaru metropolitalnego (szerzej w Rozdziale I s. 033). Działania sektorowe<br />
biura Gdańsk 2016 mają dwa podstawowe cele:<br />
Cel 1<br />
Zaszczepienie wiedzy o projekcie oraz promocja kandydatury Gdańska do tytułu Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016.<br />
Biuro Gdańsk 2016 widoczne było i jest we wszystkich wydarzeniach oraz głównych działaniach<br />
sektorowych w mieście.<br />
Cel 2<br />
Wypracowanie wspólnych projektów w zakresie danego środowiska.<br />
Biuro Gdańsk 2016 skonsultowało i wypracowało wspólne projekty w zakresie wszystkich<br />
grup wchodzących w skład zespołu programowo-doradczego (spis grup wymieniony wyżej).<br />
Bank Pomysłów<br />
Biuro Gdańsk 2016 utworzyło Bank Pomysłów. Inicjatywa umożliwia mieszkańcom Gdańska<br />
i Metropolii zgłaszanie pomysłów <strong>na</strong> nowe projekty. Na witrynie internetowej biura z<strong>na</strong>jduje<br />
się specjal<strong>na</strong> część dotycząca inicjatywy Bank Pomysłów. Pomysł <strong>na</strong> projekt moż<strong>na</strong> wysłać do<br />
biura Gdańsk 2016 za pośrednictwem witryny internetowej, tradycyjnej poczty lub umówić się<br />
<strong>na</strong> spotkanie, codziennie u Dyrektora Programowego Biura Gdańsk 2016. Każdy z projektów<br />
jest dokładnie rozpatrywany i konsultowany z autorem pod kątem założeń programowych<br />
i wytycznych Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>. Za pomocą tego <strong>na</strong>rzędzia powstało wiele projektów<br />
przewidzianych <strong>na</strong> rok obchodów, między innymi Cars for the People, Baltic Saxophone Ensemble,<br />
Pociąg do Hiszpanii, Neue Romantik Festival, a Country – a Village. Wszystkie projekty<br />
powstałe za pomocą inicjatywy Bank Pomysłów opisane są szerzej w Rozdziale VII s. 267–285.<br />
Gdańsk 2016 – impulsem do powstania Prezydenckiej Rady <strong>Kultury</strong><br />
Prezydencka Rada <strong>Kultury</strong> powstała w 2009 r. z inicjatywy Prezydenta Miasta Gdańska, Pawła<br />
Adamowicza, jako organ o charakterze doradczo-opiniodawczym w zakresie efektywnego wspierania<br />
istotnych dla miasta przedsięwzięć promujących i integrujących działalność kulturalną.<br />
Członkowie Rady są wybierani przez Prezydenta spośród szczególnie aktywnych w dziedzinie<br />
kultury artystów, animatorów i ma<strong>na</strong>gerów kultury oraz przedstawicieli mediów, niezależnych<br />
od instytucji kultury.<br />
Podstawowym celem spotkań Prezydenckiej Rady <strong>Kultury</strong> jest dyskusja, zwracanie uwagi <strong>na</strong><br />
zjawiska, problemy dotyczące kultury i miasta, szukanie rozwiązań i pomysłów realizowanych<br />
przez pozainstytucjo<strong>na</strong>lne gremia. Scalającym tematem prac i rozmów Rady jest kandydatura<br />
Gdańska do tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 oraz opiniowanie proponowanej koncepcji<br />
i programu.<br />
Podsumowanie<br />
Projekt kandydatury Gdańska do tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 został zainicjowany<br />
przez szereg działań oddolnych. Między<strong>na</strong>rodowy konkurs <strong>na</strong> koncepcję Gdańsk 2016 był<br />
unikatowym przedsięwzięciem w skali kraju. Projekt kandydatury zaangażował w szerokim<br />
zakresie, tak poprzez konsultacje, jak i tworzenie programu, wszystkie instytucje kultury, środowiska<br />
artystyczne oraz inne, takie jak sport, turystyka, edukacja, młodzież, sektor pozarządowy<br />
czy sektor przedsiębiorczości. Koncepcja proponowanego programu oraz działalność biura<br />
Gdańsk 2016 została pozytywnie odebra<strong>na</strong> przez wszystkie środowiska Gdańska oraz władze<br />
okalających Gdańsk miast i gmin – Metropolię. Wspólne opracowanie części projektów, dialog<br />
różnorodnych środowisk i instytucji stanowi o jednym wspólnym celu, a zarazem o ogromnym<br />
potencjale i wsparciu stojącym za projektem: politycznym, instytucjo<strong>na</strong>lnym i biznesowym.<br />
Gdańsk chce zmiany, Gdańsk chce Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> – to się czuje, w całej Metropolii.<br />
085<br />
podstawy i m yśl przewodnia
087<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Wspierają Gdańsk i Metropolię:<br />
——<br />
Lech Wałęsa – laureat Pokojowej Nagrody Nobla, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, lider<br />
Solidarności<br />
——<br />
Günter Grass – pisarz, laureat Nagrody Nobla, Honorowy Obywatel Miasta Gdańska<br />
——<br />
Vaclav Havel – pisarz, dramaturg, lider demokratycznej opozycji w Czechosłowacji, pierwszy<br />
Prezydent Republiki Czeskiej<br />
——<br />
Timothy Garton Ash – historyk<br />
——<br />
Andrzej Fidyk – dokumentalista<br />
——<br />
Anda Rottenberg – kurator, historyk sztuki<br />
——<br />
Elżbieta Sikora – kompozytor<br />
——<br />
Łukasz Borowicz – dyrygent, dyrektor Polskiej Orkiestry Radiowej<br />
——<br />
Krzysztof Knittel – kompozytor<br />
——<br />
Krzysztof Babicki – reżyser<br />
——<br />
Jacek Fedorowicz – aktor, satyryk<br />
——<br />
Krzysztof Kolberger – aktor<br />
——<br />
Barbara Krafftów<strong>na</strong> – aktorka<br />
——<br />
Jerzy Radziwiłowicz – aktor<br />
——<br />
Andrzej Wajda – reżyser<br />
——<br />
Hali<strong>na</strong> Winiarska – aktorka<br />
——<br />
Graży<strong>na</strong> Wolszczak – aktorka<br />
——<br />
Krzysztof Zanussi – reżyser<br />
——<br />
Alicja Boniuszko – baleri<strong>na</strong>, choreograf<br />
——<br />
Jan Krzysztof Bielecki – Przewodniczący Rady Gospodarczej przy Prezesie Rady Ministrów<br />
——<br />
Jan Kozłowski – były Marszałek Województwa Pomorskiego, Europarlamentarzysta<br />
——<br />
Janusz Lewandowski – Komisarz Unii Europejskiej ds. budżetu<br />
——<br />
Jarosław Sellin – poseł, przewodniczący stowarzyszenia Pomorze XXI<br />
——<br />
Tadeusz Gocłowski – Arcybiskup<br />
——<br />
Hans-Lothar Fauth – Honorowy Obywatel Gdańska, Lubeka<br />
——<br />
Jan Drwal – Prezes Gdańskiego Towarzystwa Naukowego<br />
——<br />
Roman Kaliszan – Rektor Akademii Medycznej w Gdańsku (2005–2008)<br />
——<br />
Hubert Kołodziejski – Przewodniczący Zarządu Metropolitalnego Związku Komunikacyjnego Zatoki Gdańskiej<br />
——<br />
Wojciech Lubawski – Prezydent Kielc<br />
——<br />
Basil Kerski – Redaktor Naczelny polsko-niemieckiego magazynu „Dialog”<br />
——<br />
Michał Maliszewski – Dyrektor <strong>Instytut</strong>u Polskiego w Lipsku<br />
——<br />
Tomasz Chłoń – Ambasador RP w Tallinie<br />
——<br />
Jarosław Książek – Konsul Ge<strong>na</strong>ralny RP w Brześciu<br />
——<br />
Barbara Labuda – Ambasador RP w Luksemburgu<br />
——<br />
Ritt Bjerregaard – Burmistrz Kopenhagi<br />
——<br />
Urmas Kruuse – Burmistrz Tartu<br />
——<br />
Andrius Kupcinskas – Burmistrz Kow<strong>na</strong><br />
——<br />
Mikko Pukkinen – Burmistrz Turku<br />
——<br />
Gints Skenders – Burmistrz Cesis<br />
——<br />
Christom Sommer – Burmistrz Lippstad<br />
——<br />
Peter Stephen – Lord Provost Aberdeen<br />
——<br />
Almers Luviks – Przewodniczący Rady Miasta Rygi<br />
——<br />
Robert Grossman – Président de la Commu<strong>na</strong>uté urbaine de Strasbourg<br />
——<br />
Léon Jauzelon – Président de l’Association „Echanges sans Frontières”<br />
——<br />
Jacques Peyrat – Se<strong>na</strong>tor Departamentu Alp Nadmorskich, Francja<br />
——<br />
Jose F. Martin del Pozo – Biuro Malaga 2016
089<br />
Większość moich zagranicznych<br />
z<strong>na</strong>jomych nie wie, po co mieliby<br />
tu przyjechać. Są zaskoczeni,<br />
gdy słyszą o po<strong>na</strong>d 1000-letniej<br />
historii Gdańska, fantastycznych<br />
zabytkach czy z<strong>na</strong>komitych<br />
wydarzeniach kulturalnych.<br />
An<strong>na</strong> Ćwidak, studentka<br />
Historii i Amerykanistyki <strong>na</strong> UG,<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk zawsze był trochę<br />
,,innym” miastem. Ze względu <strong>na</strong><br />
fakt, iż przez wieki był jedynym<br />
dużym portem morskim w Polsce,<br />
stanowił przystań zarówno dla<br />
kupców, ludzi przedsiębiorczych,<br />
jak i awanturników, ludzi<br />
szukających przygód.<br />
Błażej Turostowski, 31 lat,<br />
inżynier, gmi<strong>na</strong> Pruszcz Gdański<br />
Jeżeli nie uda się budować<br />
statków, to świetnie jeżeli by się<br />
tam coś kulturalnego działo. Ale<br />
więcej korzyści z budowy statków<br />
by było.<br />
Boże<strong>na</strong> Szczedrowska,<br />
54 lata, ekonomistka, Gdańsk<br />
Teraz praktycznie nie wychodzę<br />
z domu, ale w moim sercu<br />
Gdańsk zawsze pozostanie<br />
miastem wyjątkowym, które<br />
przyjmowało wszystkich bez<br />
wyjątku.<br />
Hele<strong>na</strong> Szumotalska, 81 lat,<br />
emerytka, Gdańsk Orunia<br />
Nie wyobrażam sobie, żebym mógł<br />
mieszkać gdziekolwiek indziej!<br />
To u <strong>na</strong>s stoi pomnik Guttenberga,<br />
to tu siedzi Grassowski Oskarek.<br />
To w tutejszym lesie jest teatr<br />
– w tym roku grali Szekspira!<br />
Proszę tam wszystkim powiedzieć,<br />
że Wrzeszcz jest <strong>na</strong>jpiękniejszy!<br />
Edward Geler, 72 lata,<br />
emeryt, Gdańsk Wrzeszcz<br />
podstawy i m yśl przewodnia<br />
Gdańsk kojarzy mi się ze<br />
śledziem, wódką i Wałęsą.<br />
Lubię Gdańsk za to, że<br />
mam tu góry, las i morze<br />
w jednym miejscu.<br />
Jerzy Tomczak, 28 lat,<br />
właściciel sklepu komputerowego,<br />
Gdańsk Wrzeszcz<br />
Lubię Gdańsk za plaże, za piękne<br />
molo w Brzeźnie, a także za<br />
Park Oliwski i Zoo, które często<br />
odwiedzam.<br />
Stanisław Rogal, 84 lata,<br />
emeryt, Gdańsk<br />
Marzyłbym o energii, atmosferze<br />
fety przez cały rok. Święta sztuki,<br />
kultury, dumy z własnego miasta.<br />
Piotr Jarecki, 31 lat,<br />
przedstawiciel handlowy, Gdańsk<br />
Stocznia może stać się wizytówką<br />
miasta. Teren powinien być<br />
jed<strong>na</strong>k bardziej otwarty dla<br />
mieszkańców.<br />
Kuba Ilczyszyn, 25 lat, student,<br />
Gdańsk<br />
Chciałbym, by w Gdańsku,<br />
będącym ESK 2016, każdy<br />
mógł codziennie, wracając<br />
z pracy/uczelni/szkoły,<br />
spojrzeć <strong>na</strong> kulturalny plan <strong>na</strong><br />
dany dzień i z<strong>na</strong>leźć projekt<br />
będący spełnieniem jego<br />
artystycznych potrzeb.<br />
Mateusz Utracki, 17 lat,<br />
uczeń, Gdańsk Śródmieście<br />
Ikoną Gdańska w przyszłości<br />
powinno stać się Młode Miasto<br />
<strong>na</strong> Stoczni. W zamierzeniu ma<br />
ono zostać nowym ośrodkiem<br />
kultury. Póki co Gdańsk straszy<br />
niedziałającą stocznią.<br />
Łukasz Szuca, 22 lata, student<br />
Politologii UG, Gdańsk Orunia<br />
Gór<strong>na</strong><br />
Gdańsk niestety jest <strong>na</strong>stawiony<br />
tylko <strong>na</strong> turystykę letnią. Brakuje<br />
mu pomysłu <strong>na</strong> sezon zimowy<br />
Zofia Wilkowska, 43 lata,<br />
specjalistka ds. administracji<br />
i biura, Gdańsk Orunia<br />
Przyszłość Gdańska to<br />
działania <strong>na</strong> poziomie dzielnic<br />
i samodzielne inicjatywy<br />
mieszkańców.<br />
Wojciech Ilczyszyn, 50 lat,<br />
informatyk, Gdańsk<br />
Gdańsk jest mieszanką historii<br />
średniowiecznej i współczesnej,<br />
niderlandzkiej architektury<br />
i pozostałości po II wojnie<br />
światowej.<br />
Anish Saraf, 25 lat,<br />
dyrektor ds. marketingu,<br />
Gdańsk Oliwa
II<br />
s truk tur a<br />
harmonogr amu<br />
obchodów
1. Jak zbudowany jest całoroczny program<br />
przewidywanych przez miasto obchodów, gdyby<br />
przypadł mu w udziale tytuł „Europejskiej Stolicy<br />
Główne założenia,<br />
wątki tematyczne<br />
i dramaturgia obchodów.<br />
pytanie do uzupełnienia<br />
<strong>na</strong> <strong>etapie</strong> selekcji końcowej<br />
Tożsamość i różnorodność<br />
– w programie obchodów<br />
Gdańsk 2016 kultura będzie<br />
również <strong>na</strong>rzędziem do budowania<br />
identyfikacji z miejscem<br />
zamieszkania. Na zdjęciu<br />
aktorka amatorskiego teatru<br />
z dzielnicy Zaspa podczas<br />
obchodów święta miasta.<br />
093<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
<strong>Kultury</strong>” Jak długo trwałyby obchody<br />
Założenia programowe<br />
Idea<br />
Zakładamy, że cały program jest rozwinięciem i konkretyzacją koncepcji Wolność <strong>Kultury</strong>.<br />
Kultura Wolności. Tworzymy zintegrowany program obchodów, w którym myśl przewodnia,<br />
hasło obchodów oraz filary programowe pozostają ze sobą w ścisłym związku.<br />
Cele opisane w Rodziale I zrealizujemy poprzez:<br />
——<br />
Skoncentrowanie uwagi <strong>na</strong> debatach<br />
Z racji tego, że <strong>na</strong>szym celem jest inicjowanie, promowanie i tworzenie warunków do prowadzenia<br />
europejskich debat o wolności i solidarności, w programie zwracamy uwagę <strong>na</strong> wydarzenia,<br />
które kształcą umiejętności debaty oraz takie, które służą wymianie poglądów i doświadczeń,<br />
w tym kongresy i spotkania.<br />
——<br />
Integrację kultury i nowych technologii<br />
Zakładamy w programie obchodów duży udział wydarzeń, które eksplorują związki kultury<br />
i nowych technologii. Z jednej strony, w lokalnym kontekście, służy to wzmocnieniu związków<br />
sektora kultury z sektorem nowych technologii (<strong>na</strong>uka i biznes). Z drugiej, w wymiarze uniwersalnym,<br />
jest uwzględnieniem przy pracy <strong>na</strong>d programem rosnącego wpływu, jaki wywierają<br />
<strong>na</strong> siebie kultura i nowe technologie.<br />
——<br />
Edukację i zaangażowanie społeczne<br />
Uz<strong>na</strong>jąc rolę kultury we wzmacnianiu lokalnego społeczeństwa obywatelskiego i zdolność<br />
sztuki do kształtowania umiejętności krytycznego myślenia, <strong>na</strong>dajemy priorytet działaniom<br />
edukacyjnym. Przygotowujemy warsztaty, wykłady, szkolenia oraz organizujemy działania<br />
edukacyjne przy realizacji projektów artystycznych. Zwracamy uwagę <strong>na</strong> to, żeby sam<br />
proces realizacji projektów przyczyniał się do aktywizacji społeczności lokalnej. Zakładamy<br />
też, że projekty związane z obecnością sztuki w przestrzeni publicznej posłużą do jej<br />
demokratyzacji.<br />
——<br />
Nasycenie programu aspektem tożsamości i różnorodności<br />
Ponieważ chcemy, aby kultura była <strong>na</strong>rzędziem budowania identyfikacji z miejscem zamieszkania,<br />
w programie obchodów z<strong>na</strong>lazło się wiele wydarzeń o charakterze lokalnym, dzielnicowym,<br />
poświęconych definiowaniu tożsamości i zachowywaniu dziedzictwa. Wagę tego założenia<br />
podkreśla między innymi stworzenie specjalnych pasm projektowych: Moja dzielnica też<br />
stolica i Kaszëbi.<br />
——<br />
Współpracę polsko-europejską<br />
Zamierzamy wzmocnić współpracę pomiędzy Polską a państwami członkowskimi Unii Europejskiej<br />
we wszystkich sektorach kultury. Dlatego większość dużych wydarzeń z<strong>na</strong>jdujących się<br />
w programie obchodów jest skoncentrowa<strong>na</strong> <strong>na</strong> między<strong>na</strong>rodowych koprodukcjach i angażuje<br />
wielu partnerów, np. Four Corners of Europe, Cities on the Edge, Solidarity of Arts.<br />
——<br />
Program <strong>na</strong> cztery pory roku<br />
Planujemy równomierne rozłożenie poszczególnych wydarzeń <strong>na</strong> cały rok. To założenie jest<br />
efektem diagnozy aktualnej oferty kulturalnej Gdańska i ma stworzyć równowagę pomiędzy<br />
dominującym obecnie sezonem letnim, a pozostałymi porami roku. Zakładamy trwałe pobudzenie<br />
życia kulturalnego Gdańska i Metropolii poprzez realizację, wzorcowego z tego punktu<br />
widzenia, programu obchodów.
30% – co <strong>na</strong>jmniej tyle debiutów<br />
i prawyko<strong>na</strong>ń z<strong>na</strong>jdzie się<br />
w programie obchodów.<br />
To zarówno nobilitacja dla<br />
nowych wydarzeń artystycznych,<br />
jak i szansa dla młodego<br />
pokolenia artystów.<br />
Liczymy się z życiem całej Metropolii<br />
Uwzględniamy zarówno terytorialne, jak i historyczne i tożsamościowe uwarunkowania Metropolii.<br />
Dlatego szczególną uwagę poświęcamy projektom mającym <strong>na</strong> celu integrację całego obszaru<br />
metropolitalnego. Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> przyczyni się do działań rewitalizujących oraz<br />
do zrównoważenia rozwoju całego obszaru metropolitalnego.<br />
Wątki tematyczne, czyLi od motta do programu<br />
Wątki tematyczne są rozwinięciem i dopełnieniem idei przewodniej gdańskiej kandydatury<br />
wyrażonej w motcie Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności.<br />
Zakładamy, że program jest wprowadzeniem idei w życie. Służy przedstawieniu tych jej aspektów,<br />
które mają wpływ <strong>na</strong> rozwój miasta i integrację europejską. Wątki tematyczne porządkują<br />
te aspekty, <strong>na</strong>dają im dy<strong>na</strong>miczny charakter i tworzą swoistą sieć powiązań wartości, kreacji,<br />
nowych technologii.<br />
Wątki tematyczne określają, w jaki sposób Gdańsk 2016 interpretuje i realizuje wytyczne Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong>, czyli dwa wymiary: europejski oraz miasto i obywatele. Wolność <strong>Kultury</strong><br />
reprezentuje głównie wymiar europejski, a Kultura Wolności wymiar miasto i obywatele.<br />
095<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Wątki tematyczne<br />
Rocznice<br />
Istotne daty dla Gdańska, Polski i Europy. W <strong>na</strong>szym programie <strong>na</strong>cisk kładziemy <strong>na</strong> powiązania<br />
miasta z tymi wydarzeniami w jego historii, które dotyczą przejawów wolności w sztuce,<br />
<strong>na</strong>uce i społeczeństwie.<br />
Nie stronimy od dat, do których możemy dziś podejść z uśmiechem, a które w <strong>na</strong>szym odczuciu<br />
mają charakter symboliczny. Przykładem takiego podejścia jest Dzień Plażowicza w 70.<br />
rocznicę pierwszej prezentacji stroju bikini.<br />
Debiuty i prawyko<strong>na</strong>nia<br />
Prezentujemy program <strong>na</strong>sycony prawyko<strong>na</strong>niami i projektami, które umożliwiają artystyczne<br />
debiuty. Proponujemy bogatą i różnorodną ofertę warsztatową. Uważamy, że realizacja projektu<br />
w ramach Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> jest nobilitacją, umożliwia <strong>na</strong>danie odpowiedniej<br />
rangi nowym wydarzeniom artystycznym. Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> w Gdańsku to drzwi do<br />
artystycznej Europy. Wprowadzamy zasadę 30% debiutów i prawyko<strong>na</strong>ń.<br />
Współpraca i współdziałanie<br />
Przede wszystkim interesują <strong>na</strong>s projekty realizowane w partnerstwie. Widzimy wartość we<br />
współpracy artystów. Nasze zadanie widzimy jako umiejętne kojarzenie zespołów twórczych<br />
oraz tworzenie warunków do realizacji projektów zespołowych.<br />
——<br />
Instytucje <strong>Kultury</strong><br />
Realizujemy program przy pełnym zaangażowaniu i współpracy instytucji kultury <strong>na</strong> każdym<br />
szczeblu: miejskim, metropolitalnym, krajowym i europejskim.<br />
——<br />
Niezależni<br />
Umożliwiamy organizacjom i niezależnym środowiskom twórczym uczestnictwo w projekcie<br />
i prezentację ich dorobku oraz idei. Gwarantujemy przestrzeń i środki <strong>na</strong> realizację w programie<br />
Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> działań niezależnych, czego przykładem jest projekt Wikipolis.<br />
WOLNOŚĆ KULTURY<br />
(wymiar europejski)<br />
Debata<br />
Solidarność artystów<br />
Społeczności w sieci<br />
Poza Unią<br />
Kreacje<br />
KULTURA WOLNOŚCI<br />
(miasto i obywatele)<br />
Przestrzeń<br />
Czas wolny<br />
Sąsiedzi<br />
Pokolenia
Wątki tematyczne filaru Wolność <strong>Kultury</strong><br />
Nasz program włącza Gdańsk do ważnej debaty, przed którą stoi współczes<strong>na</strong> Europa. Debaty<br />
o wolności kultury. Proponujemy pięć wątków, które porządkują projekty i odpowiadają <strong>na</strong><br />
główne tematy związane z wolnością kultury. W paśmie tym prezentujemy projekty dotyczące<br />
europejskiej tożsamości, wymiany i solidarności artystów, różnorodności kultur <strong>na</strong>rodowych,<br />
poszukiwań twórczych i nowych technologii.<br />
Debata<br />
Gdańsk jest idealnym miejscem do prezentowania i wymiany idei. Tu urodził się i spędził<br />
pierwsze lata życia Artur Schopenhauer. Tu powstała Solidarność, ruch, którego działania<br />
w pokojowy sposób doprowadziły do zmiany ustroju. To miasto, które udowodniło postawą<br />
swoich obywateli konstruktywną rolę debaty. Dziś projekt Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> jest<br />
również odpowiednim momentem <strong>na</strong> inicjowanie nowych modeli, procesów i rozwiązań w obszarze<br />
kultury. W związku z tym <strong>na</strong>sz program oferuje także miejsce <strong>na</strong> refleksję <strong>na</strong>d kondycją<br />
kultury i kierunkami jej rozwoju w zjednoczonej Europie, zwłaszcza w wątku tematycznym<br />
Debata. Wątek ten obejmuje:<br />
——<br />
zagadnienie debaty jako demokratycznego <strong>na</strong>rzędzia rozwiązywania sporów,<br />
——<br />
szukanie nowych rozwiązań w obszarze innowacji społecznej,<br />
——<br />
realizację projektów związanych z propagowaniem debaty publicznej jako skutecznego<br />
<strong>na</strong>rzędzia w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego, rozwijaniem umiejętności dyskusji,<br />
budowaniem przestrzeni dialogu,<br />
——<br />
tworzenie artystycznych i społecznych platform wymiany myśli i idei,<br />
——<br />
działania z obszaru sztuki krytycznej.<br />
Wybrane projekty: All About Freedom, Alter<strong>na</strong>tiva, Szkoła Debaty, Four Corners of Europe,<br />
Europejski Kongres „Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności”, 95 tez, czyli 500 lat protestantyzmu,<br />
G jak gender, Muzeum Praw Człowieka, Lady Fest, schOPENhauer.<br />
Solidarność artystów<br />
Solidarność jest podstawową wartością współczesnej Europy, ale dopiero w Gdańsku <strong>na</strong>biera<br />
szczególnego z<strong>na</strong>czenia. Interesuje <strong>na</strong>s solidarność jako fundament organizacji życia, ale<br />
również, a właściwie przede wszystkim, jako współdziałanie. Biorąc pod uwagę różnorodność<br />
europejskiej kultury oraz potrzebę wymiany i umożliwienie szerokiej prezentacji jej dorobku,<br />
Sztuka tworzy przestrzeń<br />
dla debaty. Temat wolności<br />
i współczesnego rozumienia<br />
solidarności podejmuje, między<br />
innymi, festiwal All About<br />
Freedom, którego wydarzenia<br />
odbywają się także <strong>na</strong> terenie<br />
Stoczni Gdańskiej.<br />
proponujemy: realizację projektów związanych z koprodukcjami, rezydencjami, wymia<strong>na</strong>mi,<br />
pracą zespołową, projekty realizowane przez grupy twórcze, działania <strong>na</strong> rzecz mobilności<br />
artystów, łączenie twórców z różnych dziedzin sztuki. Waż<strong>na</strong> jest dla <strong>na</strong>s równowaga między<br />
tym, co minione, a współczesne, między tym, co uz<strong>na</strong>je się za wysokie, a undergroundem.<br />
Sztuka wczoraj i dziś. Sztuka jutro.<br />
Wybrane projekty: Solidarity of Arts, Festiwal Szekspirowski 2016, Polski Festiwal Operowy,<br />
Baltic Movement Project, Gdański Festiwal Tańca, Cultural Creative Force, TOTART Fest,<br />
Nostrum Sanus, Orfeusz, Filharmonia Narodów, ECEKON, InterKameralia, Jazz Jantar 2016.<br />
Społeczności w sieci<br />
Internet to <strong>na</strong>rzędzie, dzięki któremu zyskujemy łatwość kontaktu, wymiany doświadczeń,<br />
przekazywania informacji, dzielenia się pasją. Sieć stała się miejscem twórczości opartej <strong>na</strong><br />
nowych zasadach: fragmentaryczności, symultaniczności, jednoczesności i dostępności. Dystrybucja<br />
dóbr kultury odbywa się tu w sposób zdemokratyzowany. W tym wątku zwracamy<br />
szczególną uwagę <strong>na</strong> projekty związane ze współpracą przez internet, sieciami wymiany informacji,<br />
działaniami związanymi z tworzeniem systemów rzeczywistości rozszerzonej (augmented<br />
reality) – projekty w obszarze cyberkultury.<br />
Wybrane projekty: Wikipolis, Festival Open Source Art, E-culture House, Gdańsk 4D, Internet<br />
edustarter, Sympozjum indieMEDIA, Filmowa Strefa Wolność. Europejskie Spotkania Filmowe.<br />
Poza Unią<br />
Być solidarnym. Wspierać, działać <strong>na</strong> rzecz krajów, które nie <strong>na</strong>leżą do Unii Europejskiej, ale<br />
<strong>na</strong>leżą do Europy. Naszym zadaniem jest zbudowanie pomostu między północną, a południową<br />
częścią <strong>na</strong>szego kontynentu oraz partnerstwo wschodnie.<br />
Jako obywatelom Europy zależy <strong>na</strong>m <strong>na</strong> uwypukleniu wspólnych aspektów kultury europejskiej.<br />
Projekty związane ze współpracą Europy z innymi regio<strong>na</strong>mi świata, dialog międzykulturowy,<br />
promocja idei demokratycznych, to kolejne zadania, jakie sobie stawiamy podczas realizacji<br />
programu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>.<br />
Wybrane projekty: Przestrzeń Wolności, Cities on the Edge, Europejski Poeta Wolności, Labirynt<br />
Europy, Światowy Kongres Tłumaczy, European Performing Arts Trade Exposition – EPAT<br />
EXPO, Gedanit, Rozdroża Wolności, Kierunek Wschód, a Country – a Village.<br />
Kreacje<br />
Gdańsk jest miastem, którego klimat od zawsze sprzyjał ruchom awangardowym, eksperymentom<br />
twórczym. Tu powstał big-bit, pierwsze zespoły i koncerty jazzowe, punk rock, TotArt, yass.<br />
Jesteśmy w mieście, którego obywatele są wyjątkowo otwarci <strong>na</strong> nowe poszukiwania w sztuce.<br />
Wątek Kreacje obejmuje projekty, w których <strong>na</strong> pierwszy plan wysuwa się ich nowatorski<br />
charakter oraz poszukiwania twórcze w oparciu o nowe technologie i kierunki w sztuce. Są to<br />
projekty związane z przemysłami kreatywnymi i <strong>na</strong>uką oraz projekty dotyczące nowego modelu<br />
uczestnictwa w kulturze opierającego się <strong>na</strong> aktywnej roli odbiorcy.<br />
Wybrane projekty: Transvizualia 016, Yach Film 2016, Bałtycki Festiwal Nauki 2016, Animation<br />
Now!, 3 × 100, Tydzień Sztuk o Wolności, Art & Science, Neue Romantik Festival, 4noceDADA.<br />
097<br />
struktura harmonogramu obchodów
Wątki tematyczne filaru Kultura Wolności<br />
Kultura. Gdańsk dąży do nowego zwrotu w swojej historii. Miasto, które w swojej po<strong>na</strong>dtysiącletniej<br />
historii zmieniało Europę, dziś potrzebuje Europy, by zmienić siebie. Pragniemy, by miasto<br />
było silne siłą mieszkańców. Mimo, że wszyscy tego chcemy, to bez wyraźnego impulsu, jakim<br />
jest Europejska Stolica <strong>Kultury</strong>, nie uda się <strong>na</strong>m doko<strong>na</strong>ć gruntownej zmiany. Nie zamierzamy<br />
pozostać w cieniu historycznych wydarzeń, <strong>na</strong> krawędzi Polski. Tak, zmieniamy siebie i miasto,<br />
żeby uczestniczyć w kulturze, a nie być tylko jej historycznym odniesieniem.<br />
Mieszkańcy jako wspólnota o europejskich aspiracjach, jako kreatyw<strong>na</strong> siła zmian. Miasto<br />
jako wspól<strong>na</strong> sprawa mieszkańców. Metropolia jako przestrzeń synergii, kultura wolności. To<br />
projekty, które zmieniają <strong>na</strong>sze otoczenie, integrują i podnoszą dumę mieszkańców, rewitalizują<br />
dzielnice, uwypuklają walory turystyczne miasta i regionu. Poniżej proponujemy cztery wątki<br />
tematyczne wskazujące główne cele <strong>na</strong>szych projektów.<br />
Przestrzeń<br />
Miasto przyjazne obywatelom. W ramach tego wątku współdziałamy <strong>na</strong> rzecz podwyższenia<br />
jakości życia poprzez realizację projektów związanych z przestrzenią miejską, strefami<br />
publicznymi, jak place, ulice, deptaki, tereny <strong>na</strong>dmorskie, tereny <strong>na</strong>drzeczne, ka<strong>na</strong>ły, kluby,<br />
kawiarnie, instytucje kultury. Te projekty mają skutkować przede wszystkim trwałą zmianą<br />
i demokratyzacją przestrzeni publicznej przez sztukę.<br />
Kultura wolności to również<br />
budowanie więzi międzypokoleniowej<br />
i współpraca sąsiedzka.<br />
Przy ławeczce Oskara, bohatera<br />
Blaszanego Bębenka, która z<strong>na</strong>jduje<br />
się obok domu rodzinnego<br />
Güntera Grassa we Wrzeszczu,<br />
spotyka się pokolenie, które<br />
pamięta burzliwą, <strong>na</strong>jnowszą<br />
historię miasta z pokoleniem,<br />
które zadecyduje o przyszłości<br />
Gdańska.<br />
099<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Wybrane projekty: Narracje, Kolekcja Malarstwa Monumentalnego (Monumental Art, Gdańska<br />
Szkoła Muralu), Galeria Zewnętrz<strong>na</strong> Miasta Gdańska, Parkowanie 2016, Kongres Urbanistyczny,<br />
City Stage, Galeria <strong>na</strong> Wodzie, Miejskie Z<strong>na</strong>ki <strong>Kultury</strong>.<br />
Czas wolny<br />
Gdańsk wraz z całą Metropolią stanowi w Polsce główne miejsce wypoczynku letniego. Wynika<br />
to przede wszystkim z <strong>na</strong>dmorskiego położenia, unikalnego klimatu i ukształtowania terenu.<br />
W <strong>na</strong>szych działaniach interesuje <strong>na</strong>s kultura spędzania czasu wolnego i miasto, które żyje<br />
przez cały rok. Naszym zadaniem jest zachęcanie i tworzenie możliwości do uczestniczenia<br />
w kulturze. Stawiamy <strong>na</strong> projekty związane z aktywnym wypoczynkiem, adresowane zarówno<br />
do turystów, jak i mieszkańców. Zależy <strong>na</strong>m <strong>na</strong> tworzeniu udogodnień i rozwiązań ułatwiających<br />
planowanie, przygotowanie projektów – ofert turystyki kulturowej.<br />
Wybrane projekty: Welcome to Gdańsk, Zjazd Autostopowiczów, Jarmark św. Dominika 2016,<br />
Wzorzec Sekundy, Baltic Sail 2016, Baltic Games 2016, Festiwal Carillonowy 2016, Zobacz.<br />
Alter<strong>na</strong>tywni Przewodnicy, IT Mobilni, Coolturalne Kibicowanie, Szkoła <strong>na</strong> fali, Euro Cafe,<br />
Dzień Plażowicza, Regaty smoczych łodzi o Nagrodę Dolnego Miasta.<br />
Sąsiedzi<br />
Wokół tego wątku skupione są projekty związane z działaniami <strong>na</strong> poziomie dzielnic, miast<br />
i obszaru metropolitalnego.<br />
Solidarność <strong>na</strong> co dzień między mieszkańcami. To przede wszystkim projekty dzielnicowe<br />
realizowane w oparciu o współpracę sąsiedzką, działania zapobiegające wykluczeniu, związane<br />
z rewitalizacją, wielokulturowością „twarzą w twarz”, oraz integracja społeczności lokalnych<br />
i prezentacja bogactwa kulturowego regionu. A także projekty związane z budowaniem<br />
tożsamości metropolitalnej. Współdziałanie oraz liczne oddolne inicjatywy związane z kandydaturą<br />
to możliwość ściślejszej konsolidacji obszaru Metropolii oraz wyrów<strong>na</strong>nie szans<br />
w rozwoju i dostępie do kultury mieszkańców całego regionu.<br />
Wybrane projekty: Feta Fet, Moja dzielnica też stolica (Streetwaves, MUS – Metropolitalny<br />
Uniwersytet Sąsiedzki, Re:Vita), Kaszëbi, Dni Sąsiadów, Metropolia jest Okey, Future City Game,<br />
Cars for the People, Lokalne Lokomotywy, czyli tydzień kultury, Wolontariat metropolitalny<br />
– model Gdańsk 2016, Active Citizens.<br />
Pokolenia<br />
Gdańsk jest miastem o burzliwej historii. Sześćdziesiąt pięć lat temu, w wyniku działań wojennych<br />
uległo niemal unicestwieniu, <strong>na</strong>stąpiła prawie całkowita wymia<strong>na</strong> ludności. Odbudowa<br />
trwa do dziś. Przesiedlenia oraz rola, jaką Stalin wyz<strong>na</strong>czył miastu, spowodowały, że w ciągu<br />
kilku miesięcy mieszkańcy niemieckojęzyczni zostali wysiedleni, a <strong>na</strong> ich miejsce przybyła<br />
ludność z kresów i centralnej Polski. Dzisiejsi obywatele żyją w poszanowaniu historii miasta<br />
i tworzą nową opowieść, opartą <strong>na</strong> ideach tolerancji i otwartości. Dlatego tak ważne jest dla<br />
<strong>na</strong>s budowanie więzi międzypokoleniowej. Pragmatyczny sposób zapobiegania wykluczeniu ze<br />
względu <strong>na</strong> wiek, solidarność między pokoleniami to główne cele tego wątku. Z jednej strony<br />
przedstawiamy projekty familijne propagujące model wspólnego uczestnictwa w kulturze,<br />
z drugiej projekty poszukujące w obszarze pamięci. Zadaniem tych ostatnich jest szukanie<br />
relacji między pamięcią ludzi a historią miejsca oraz budowanie tożsamości.<br />
Wybrane projekty: Żywa Pamięć Gdańska, Drogi do Gdańska – Exodus XX wieku, Dni Wil<strong>na</strong>,<br />
Między<strong>na</strong>rodowy Festiwal Muzyki i Sztuki Barokowej, Wiem – Nie niszczę. Tworzę, Rada<br />
Młodych, Wolność, Solidarność i inne stworzenia, Muzeum Narodowe Dzieci.
Ceremonia otwarcia Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
I<strong>na</strong>uguracja Roku Wolności i Solidarności<br />
Naszą propozycją jest widowisko przedstawiające Wolność <strong>Kultury</strong>. Kulturę Wolności. Będzie<br />
to prezentacja artefaktów idei i wątków tematycznych programu. Uważamy za istotne przygotowanie<br />
pierwszych dni w ścisłym porozumieniu z miastem hiszpańskim oraz belgijskim<br />
i czeskim. Tak, by nie <strong>na</strong>kładać <strong>na</strong> siebie tych ważnych ceremonii rozpoczy<strong>na</strong>jących i kończących<br />
obchody ESK 2016.<br />
Pasmo zimowe > WOLNE MIASTO<br />
Czas nowych idei i nowych przestrzeni. Czas idealnego miasta.<br />
Pasmo to dedykujemy zagadnieniom wolnego miasta, utopijnym i istniejącym koncepcjom<br />
urbanistycznym. Jego i<strong>na</strong>uguracja, 15 stycznia, w Światowy Dzień Wikipedii, będzie odpowiednim<br />
momentem, żeby otworzyć drzwi do <strong>na</strong>jwiększej przestrzeni offline moderowanej online.<br />
To czas <strong>na</strong> rzeczywistość rozszerzoną, łączącą świat realny z wirtualnym. To czas i<strong>na</strong>uguracji<br />
projektu flagowego – Wikipolis. W 2016 roku upłynie 500 lat od wizji idealnego państwa<br />
przedstawionej w Utopii Tomasza Morusa. To również czas, by pokłonić się dadaistom w 100.<br />
rocznicę Cabaretu Voltaire, i <strong>na</strong>sz akcent regio<strong>na</strong>lny – 90. urodziny Gdyni.<br />
101<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Wybrane projekty: Wikipolis, 4noceDADA, Kongres Urbanistyczny, Labirynt Europy, MUS<br />
– Metropolitalny Uniwersytet Sąsiedzki, Re:Vita.<br />
Pasmo wiosenne > WOLNOŚĆ MYŚLI<br />
Dramaturgia obchodów, czyLi rok wyjątkowych wydarzeń<br />
Zgodnie z rytmem czterech pór roku zakładamy równomierne rozłożenie projektów <strong>na</strong> osi czasu.<br />
Podział <strong>na</strong> cztery sezony służy podkreśleniu kolejnych aspektów wolności: Zima – Wolne Miasto,<br />
Wios<strong>na</strong> – Wolność Myśli, Lato – Dobry Czas <strong>na</strong> Wolność, Jesień – Przeszłość i Przyszłość<br />
Wolności. W <strong>na</strong>szym programie punkt kulmi<strong>na</strong>cyjny obchodów przypada <strong>na</strong> 31 sierpnia 2016 r.<br />
Ta historycz<strong>na</strong> data powstania Solidarności jest dla <strong>na</strong>s idealnym momentem <strong>na</strong> podkreślenie<br />
związków miasta z Europą.<br />
Europa to ludzie. Dlatego proponujemy rozpięcie programu między nowymi sposobami organizacji<br />
społeczności w sieci a historycznymi i kulturowymi fundamentami społeczeństwa<br />
europejskiego.<br />
Nasze okręty flagowe są specjalnie opracowanymi projektami, dzięki którym realizujemy <strong>na</strong>sze<br />
założenia programowe i wytyczne Europejskich Stolic <strong>Kultury</strong>.<br />
Projekty opisano szerzej w Rozdziale II, s. 104–153.<br />
Jest to propozycja, która przedstawia <strong>na</strong>sz sposób myślenia o obchodach Europejskiej Stolicy<br />
<strong>Kultury</strong> w roku 2016. Jesteśmy otwarci <strong>na</strong> nowe inicjatywy projektowe, które mogą podnieść<br />
jakość <strong>na</strong>szej oferty i podkreślą z<strong>na</strong>czenie wolności i solidarności dla Europy i świata.<br />
31 sierpnia – to punkt kulmi<strong>na</strong>cyjny<br />
obchodów Gdańsk ESK<br />
2016, historycz<strong>na</strong> data powstania<br />
Solidarności, idealny dla<br />
Gdańska moment <strong>na</strong> podkreślenie<br />
jego związków z Europą.<br />
To także czas świętowania,<br />
podobnie jak przy okazji 20.<br />
rocznicy pierwszych wolnych<br />
wyborów w Polsce. Na zdjęciu<br />
koncert, który 4 czerwca 2009 r.,<br />
zgromadził <strong>na</strong> terenie Stoczni<br />
Gdańskiej po<strong>na</strong>d 70 tys. osób.<br />
Europa budzi się do życia.<br />
Wios<strong>na</strong> to dla <strong>na</strong>s czas wielkich teorii i wolności myśli. Jan Heweliusz, Daniel Fahrenheit, Artur<br />
Schopenhauer – gdańszczanie, z<strong>na</strong>komici myśliciele, których filozofie i odkrycia miały wpływ<br />
<strong>na</strong> cały świat. To patroni <strong>na</strong>szego programu, im dedykujemy pasmo wiosenne. To idealny<br />
czas <strong>na</strong> przedstawienie idei wspólnotowych, tych dużych i tych małych. To czas zjednoczonej<br />
Europy. Pokażemy miasto tętniące życiem, życiem mieszkańców.<br />
Wybrane projekty: Europejski Poeta Wolności, Światowy Kongres Tłumaczy, Muzeum Praw<br />
Człowieka, TOTART Fest, Festiwal Szekspirowski 2016, Wzorzec Sekundy, Dzień Unii Europejskiej,<br />
Światowy Zjazd Gdańszczan, Dni Sąsiadów, Streetwaves, Alter<strong>na</strong>tiva, Monumental<br />
Art, Baltic Movement Project, SchOPENhauer Festiwal, Sympozjum indieMEDIA, Lokalne<br />
Lokomotywy, czyli tydzień kultury.
Program obchodów roku<br />
2016 zostanie podzielony<br />
<strong>na</strong> pasma związane z porami<br />
roku. Motywem przewodnim<br />
każdego z nich będzie inny<br />
wymiar wolności.<br />
Pasmo jesienne > PRZESZŁOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ WOLNOŚCI<br />
Obrazy, słowa, tezy. Tysiącletnia przestrzeń Gdańska dla nowych idei artystycznych.<br />
W tym paśmie zaprezentujemy nową <strong>na</strong>rrację miasta, kładąc <strong>na</strong>cisk <strong>na</strong> poszukiwania twórcze<br />
i artystyczną transpozycję doświadczeń historycznych. Naszym celem będzie retrospekcja<br />
kultury europejskiej, jej źródeł oraz losów od czasów nowożytnych po współczesność, tworzenie<br />
artystycznych odniesień do między<strong>na</strong>rodowych powiązań Gdańska oraz określenie<br />
jego z<strong>na</strong>czenia i wpływu <strong>na</strong> kulturę Europy. Projekty prezentowane będą w oparciu o Szlak<br />
Bursztynowy i Szlak Gotyku Ceglanego.<br />
Wybrane projekty: Gedanit, 95 Tez, czyli 500 lat protestantyzmu w Europie, Szkoła Debaty,<br />
Nostrum Sanus, Transvizualia 016, Jazz Jantar 2016, Narracje, Animation Now!, Europejski<br />
Kongres „Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności”.<br />
103<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Pasmo letnie > DOBRY CZAS NA WOLNOŚĆ<br />
Nie bez powodu Gdańsk określany jest mianem letniej stolicy Polski. Miasto od południa<br />
otaczają kompleksy leśnych moren, od północy – piaszczyste, słoneczne plaże. Jego główny<br />
walor stanowi intensywnie rozwinięta infrastruktura sprzyjająca aktywnemu wypoczynkowi<br />
i rekreacji. To idealny region do spędzania czasu wolnego. Lato to czas dedykowany wszystkim<br />
miłośnikom relaksu. Dla <strong>na</strong>s to czas dużych imprez plenerowych adresowanych do wszystkich<br />
pokoleń i między<strong>na</strong>rodowej widowni. Jesteśmy wolni i solidarni.<br />
Wybrane projekty: Open’er, Gdański Festiwal Rzeźby z Piasku 2016, Gdynia Design Days,<br />
Feta Fet, Między<strong>na</strong>rodowy Zjazd Autostopowiczów, Dzień Plażowicza, Jarmark św. Dominika,<br />
Baltic Sail 2016, Baltic Games 2016, Festiwal Carillonowy 2016.<br />
Punkt kulmi<strong>na</strong>cyjny obchodów<br />
Solidarność i początek nowej Europy.<br />
Punktem kulmi<strong>na</strong>cyjnym obchodów będą trzy wydarzenia: festiwal, koncert, kongres. Imprezy,<br />
które swym rozmachem i kunsztem prezentowanego repertuaru w <strong>na</strong>leżyty sposób oddają ducha<br />
wolności i solidarności – <strong>na</strong>jwiększej spuścizny minionego stulecia i fundamentu nowej Europy.<br />
31 sierpnia 1980 r. to data podpisania przez Lecha Wałęsę Porozumień Sierpniowych kończących<br />
strajk w Stoczni Gdańskiej i początek ruchu społecznego Solidarność. Tego dnia zorganizujemy<br />
koncert dla 120 tysięcy widzów, będący manifestacją solidarności z krajami i regio<strong>na</strong>mi<br />
potrzebującymi wolności i demokracji.<br />
Ceremonia zakończenia Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
Schody Wolności<br />
Każdego dnia, od 27 grudnia do Nocy Sylwestrowej, odbywać się będzie uroczyste zamknięcie<br />
kolejnych projektów całorocznych i metropolitalnych. W tym czasie zostaną również przekazane<br />
klucze do Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> miastom z Danii i Cypru.<br />
Symbolem Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> w Gdańsku będzie instalacja „Schody Wolności”. Liczba<br />
stopni będzie rów<strong>na</strong> liczbie wszystkich projektów, zarówno tych dużych, jak i <strong>na</strong>jmniejszych,<br />
realizowanych w szkołach, dzielnicach, w każdym z miast Metropolii. Projekt zostanie zrealizowany<br />
w drodze między<strong>na</strong>rodowego konkursu architektonicznego. Przez <strong>na</strong>stępne lata<br />
instalacja będzie pełnić rolę tarasu widokowego.<br />
Kontynuacja 2017<br />
W celu utrzymania siły i energii, z myślą o przedłużeniu działań stworzyliśmy projekty, które<br />
będziemy kontynuować w 2017 roku. Realizowane będą kolejne edycje festiwali, Szkoła Debaty,<br />
wystawa 95 Tez, czyli 500 lat protestantyzmu potrwa do końca 2017 r. Równie istotnym<br />
momentem będą obchody 1020 lat Gdańska.<br />
Rok 2017 to także rok wydawniczy. Podczas piastowania tytułu powstawać będą ciekawe materiały,<br />
które <strong>na</strong>leżą się światu. Zostaną przygotowane specjalne publikacje z serii Wolność <strong>Kultury</strong>.<br />
Kultura Wolności, które posłużą do ich archiwizacji, popularyzacji i <strong>na</strong> potrzeby edukacji.<br />
Materiały zostaną udostępnione w domenie publicznej <strong>na</strong> zasadach wolnych licencji.<br />
——<br />
sierpień – wrzesień 2016 r. Solidarity of Arts,<br />
——<br />
31 sierpnia 2016 r. koncert Przestrzeń Wolności,<br />
——<br />
wrzesień 2016 r. Europejski Kongres „Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności”.
2. Które z wydarzeń roku będą miały szczególne<br />
z<strong>na</strong>czenie<br />
Prezentujemy wybrane projekty, które uważamy za istotne dla przedstawienia przebiegu obchodów<br />
oraz które mają szczególne z<strong>na</strong>czenie dla realizacji <strong>na</strong>szych celów i założeń. Rozszerzony<br />
spis projektów z<strong>na</strong>jduje się w Rozdziale VII, s. 267–285.<br />
Wikipolis<br />
Główną atrakcją obchodów ESK będzie projekt Wikipolis – miejsce fizyczne, które ma być<br />
artystyczną krainą kreowaną online <strong>na</strong> poziomie globalnym. Planujemy powstanie projektu<br />
przy współpracy z Fundacją Wikimedia – organizacją odpowiadającą za funkcjonowanie stron<br />
internetowych tworzonych przez inter<strong>na</strong>utów, jak np. Wikipedia, którą dziennie odwiedza po<strong>na</strong>d<br />
300 mln użytkowników. W ten sposób zapewniamy temu wyjątkowemu i ciągle zmieniającemu<br />
formę interaktywnemu przedsięwzięciu ogromną promocję oraz zainteresowanie w skali globalnej.<br />
Projekt ten posłuży jako z<strong>na</strong>komite <strong>na</strong>rzędzie komunikacji Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
2016 w Gdańsku. Będzie wzbudzał zainteresowanie mieszkańców, rodzin, podróżnych, artystów<br />
oraz turystów z Europy przez cały rok.<br />
w odniesieniu do każdego<br />
wydarzenia <strong>na</strong>leży podać<br />
<strong>na</strong>stępujące informacje:<br />
opis wydarzenia/data<br />
i miejsce/partnerzy<br />
projektu/fi<strong>na</strong>nsowanie.<br />
odpowiedź fakultatyw<strong>na</strong><br />
<strong>na</strong> <strong>etapie</strong> selekcji wstępnej<br />
105<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Wikipolis to przestrzeń kultury niezależnej. Projekt reprezentuje wszystkie założenia <strong>na</strong>szego<br />
programu Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności. Moż<strong>na</strong> powiedzieć, że jak w soczewce skupia<br />
wszystkie jego wątki. Dla organizacji i twórców niezależnych planujemy zorganizować miejsce,<br />
<strong>na</strong> cały 2016 rok, w historycznej scenerii Stoczni Gdańskiej (z<strong>na</strong>jdującej się w bezpośrednim<br />
sąsiedztwie centrum miasta). To miejsce szczególne w historii Gdańska, Polski i Europy. Wykorzystując<br />
<strong>na</strong>jnowocześniejsze technologie teleinformatyczne oraz systemy typu rzeczywistość<br />
rozszerzo<strong>na</strong>*, stworzymy <strong>na</strong>jwiększe laboratorium demokracji bezpośredniej, wolną i solidarną<br />
przestrzeń – Wikipolis. Ten swoistego rodzaju kampus zostanie zaprojektowany <strong>na</strong> specjalnie<br />
przygotowanej platformie sieciowej przy wsparciu społeczności internetowej. Projekt zostanie<br />
przeniesiony <strong>na</strong> wyz<strong>na</strong>czony teren.<br />
W praktyce wirtualny świat przenikać się będzie z realnym. Wikipolis w internecie i Wikipolis<br />
<strong>na</strong> terenie stoczni to jedność. Dwa światy wzajemnie się uzupełniające. Jest to: 10 000 m² wolnej<br />
przestrzeni offline organizowanej przez społeczności online w myśl zasady samoorganizacji<br />
i współpracy. W oparciu o nowe technologie tworzymy jednocześnie w świecie realnym i wirtualnym<br />
miejsce dla kreacji, prezentacji i spotkań.<br />
* Rzeczywistość rozszerzo<strong>na</strong><br />
(augmented reality) to system<br />
łączący świat realny z generowanym<br />
komputerowo. Polega <strong>na</strong><br />
<strong>na</strong>kładaniu wirtualnych informacji,<br />
modeli, obiektów <strong>na</strong> świat realny<br />
w rzeczywistym czasie. W realizacji<br />
projektów wykorzystuje się synergię<br />
technologii informatycznych,<br />
graficznych, triangulacji i GPS.<br />
Systemy rozpoz<strong>na</strong>ją obiekty<br />
świata realnego i <strong>na</strong>kładają <strong>na</strong> nie<br />
wirtualne informacje. Do obserwacji<br />
wykorzystywane są przenośne<br />
urządzenia elektroniczne wyposażone<br />
w kamerę i odbiornik GPS.<br />
Projekt rozpocznie się 15 stycznia 2016 r. w Światowy Dzień Wikipedii. Wikipolis jest projektem<br />
całorocznym i łączy w sobie wszystkie wytyczne <strong>na</strong>szego programu. Jest ema<strong>na</strong>cją myśli<br />
przewodniej Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności. Stanowi <strong>na</strong>wiązanie do między<strong>na</strong>rodowego<br />
zjazdu Wikipedystów, który odbył się w Gdańsku w lipcu 2010 r. To <strong>na</strong>sza „ideal<strong>na</strong> krai<strong>na</strong>”<br />
w pięćsetną rocznicę przedstawienia wizji idealnego państwa przez Tomasza Morusa (Utopia,<br />
1516 r.). W przypadku otrzymania <strong>na</strong>grody im. Meliny Mercouri w dużej części przez<strong>na</strong>czymy ją<br />
<strong>na</strong> realizację tego projektu. Zakładamy także, że projekt wzbudzi duże zainteresowanie wśród<br />
sektora biznesu, które zaowocuje współfi<strong>na</strong>nsowaniem projektu.<br />
Termin Projekt całoroczny; od 15 stycznia 2016 r.<br />
Wspólnota niezależności<br />
i wolności, oparta <strong>na</strong><br />
zasadach suwerenności<br />
i solidarności organizacji<br />
i twórców niezależnych – to<br />
idea Wikipolis. Wydarzenie<br />
to będzie także pomostem<br />
między światem realnym<br />
a wirtualnym. Zdjęcie przedstawia<br />
instalację z papieru<br />
i kartonu trójmiejskiej artystki<br />
Julity Wójcik.<br />
Idea<br />
Wikipolis to wspólnota niezależności i wolności, oparta <strong>na</strong> zasadach suwerenności i solidarności<br />
organizacji i twórców niezależnych.<br />
Wikipolis to próba stworzenia idealnej przestrzeni do prezentacji aktywności obywatelskiej.<br />
Wikipolis to przestrzeń wolnej kultury.<br />
Wikipolis łączy w sobie wszystkie <strong>na</strong>jnowocześniejsze technologie, umożliwiające prezentację<br />
i ułatwiające uczestnictwo społeczności między<strong>na</strong>rodowej i lokalnej.<br />
Wikipolis to pomost między światem realnym i wirtualnym.<br />
Miejsce Teren Stoczni Gdańskiej<br />
Partnerzy Politechnika Gdańska, Pomorski Klaster ICT/ETI, Fundacja Wikimedia, Europejskie<br />
Centrum Solidarności<br />
Budżet 12 mln PLN (2,93 mln EUR) 1<br />
1 Kwoty w EUR liczone wg średniego kursu z czerwca 2010 r.; 1 EUR = 4,1 PLN.
Alter<strong>na</strong>tiva<br />
Proponujemy między<strong>na</strong>rodowy, cykliczny festiwal sztuk wizualnych, który kładzie akcent <strong>na</strong><br />
kontekst polityczny i zaangażowanie społeczne. Projekt realizowany będzie <strong>na</strong> tere<strong>na</strong>ch postoczniowych<br />
od czerwca do września. Powstał z inicjatywy wybitnej kuratorki Anety Szyłak,<br />
współzałożycielki <strong>Instytut</strong>u Sztuki WYSPA. Projekt swoim rozmachem wpisuje się do grupy<br />
takich światowych wystaw, jak Documenta w Kassel czy Manifesta, wzbogacając ją o przegląd<br />
sztuki krytycznej. Kuratorami edycji będą: Aneta Szyłak, Vasif Kortun i Leire Vergara.<br />
Idea<br />
Prześledzenie praktyk wspólnego działania, alter<strong>na</strong>tywnych ekonomii, równoległych historii<br />
oraz idei i społecznie zaangażowanych przedsięwzięć artystycznych. Pytanie o to, jaka solidarność<br />
jest możliwa, czy może powinniśmy dzisiaj mówić o różnorodnych solidarnościach, co<br />
oz<strong>na</strong>cza to pojęcie, jaki jest jego rezo<strong>na</strong>ns historyczny, etyczny, polityczny i ekonomiczny<br />
Miasto solidarności wraz z legendarną stocznią jest od połowy lat 80. miejscem aktywności<br />
jednej z <strong>na</strong>jciekawszych scen artystycznych w kraju, która pioniersko wspierała sztukę zaangażowaną,<br />
aktywizm i działania w przestrzeni publicznej. IS WYSPA, przez kolejnych dwadzieścia<br />
pięć lat swojego istnienia, wypracował dy<strong>na</strong>miczny model działania artystycznego,<br />
instytucjo<strong>na</strong>lnego i dyskursywnego. Obecnie w centrum zainteresowań artystów jest Stocznia,<br />
która miała ogromny wpływ <strong>na</strong> <strong>na</strong>jnowszą historię polityczną Polski i Europy, która wpisała<br />
się w osobiste i rodzinne historie Polaków, i która wreszcie stała się nową ramą refleksji <strong>na</strong>d<br />
<strong>na</strong>szą historią i kulturą, także w wymiarze społecznym i politycznym.<br />
Alter<strong>na</strong>tiva to także propozycja nowej intelektualnej ramy historycznego dziedzictwa Gdańska,<br />
Stoczni Gdańskiej, Solidarności i Metropolii. Próba odkrycia <strong>na</strong> nowo tkanki miasta, stworzenie<br />
przestrzeni spotkania pomiędzy mieszkańcami Gdańska i Polski a między<strong>na</strong>rodową publicznością.<br />
Widzimy Alter<strong>na</strong>tivę jako wydarzenie, które może powracać co kilka lat, przekształcając<br />
Gdańsk w nową europejską stolicę sztuki współczesnej.<br />
Termin Czerwiec–wrzesień 2016 r.<br />
Miejsce Tereny postoczniowe, hale fabryczne, <strong>Instytut</strong> Sztuki WYSPA, otwarta przestrzeń<br />
miasta, programy towarzyszące w różnych instytucjach Metropolii<br />
Sztuka krytycz<strong>na</strong> silnie<br />
zaz<strong>na</strong>czyła swoją obecność<br />
w życiu kulturalnym Gdańska.<br />
Na tym fundamencie zbudowa<strong>na</strong><br />
jest Alter<strong>na</strong>tiva, festiwal<br />
sztuk wizualnych. Na zdjęciu<br />
instalacja Pierwsza brama,<br />
której autorem jest Grzegorz<br />
Klaman, jeden z założycieli<br />
<strong>Instytut</strong>u Sztuki WYSPA.<br />
Szkoła Debaty<br />
Gdańsk, od czasów Schopenhauera, przez Sierpień ’80, po współczesność, to tradycja kompromisu,<br />
prowadzenia umiejętnej argumentacji i dialogu. Obserwując niską jakość debaty publicznej oraz<br />
potrzebę kształcenia umiejętności dialogu wśród współczesnych aktorów życia politycznego<br />
i społecznego, postanowiliśmy założyć Szkołę Debaty. Począwszy od działań warsztatowych<br />
i studyjnych zmierzamy do uruchomienia wyższych studiów, współczesnej Akademii Platońskiej.<br />
Idea<br />
Powołanie szkoły upowszechniającej pozytywne wzorce w zakresie komunikacji ze szczególnym<br />
uwzględnieniem debaty jako środka budowania kultury wolności. Kształcenie elit: specjalistów<br />
w zakresie debat, aktywnych w różnych obszarach życia społecznego. Krzewienie kultury żywego<br />
słowa ze szczególnym uwzględnieniem kultury dyskusji. Upowszechnienie debaty jako<br />
środka rozwiązywania sporów społecznych. Gdańsk – ośrodkiem wolności i debaty.<br />
Propozycje programowe:<br />
——<br />
Kultura debat w antyku,<br />
——<br />
Kultura żywego słowa,<br />
——<br />
Teoria i praktyka argumentacji,<br />
——<br />
Techniki erystyczne,<br />
——<br />
A<strong>na</strong>liza dyskursu i dyskursów specjalistycznych,<br />
——<br />
Konwencje debat (spotkania <strong>na</strong> żywo, telewizja, internet, prasa),<br />
——<br />
Umiejętność słuchania i polemiki,<br />
——<br />
Etyka debaty,<br />
——<br />
Debata jako technika rozwiązywania problemów społecznych,<br />
——<br />
Debata w Polsce po roku 1989: studia przypadków,<br />
——<br />
Debata jako element kultury europejskiej.<br />
W ramach Szkoły Debaty będzie organizowany:<br />
Europejski Turniej Erystyczny „Pojedynek <strong>na</strong> słowa w mieście Schopenhauera”. Uczestnicy<br />
turnieju będą wybierać każdorazowo temat i język debaty, co przyczyni się do popularyzacji<br />
języków <strong>na</strong>rodowych krajów Unii Europejskiej.<br />
Długofalowo: Szkoła Debaty jako waż<strong>na</strong> instytucja życia społecznego w Polsce, promieniująca<br />
<strong>na</strong> inne ośrodki metropolitalne, region, a także inne kraje Unii Europejskiej i spoza niej, centrum<br />
kompetencji w zakresie debat.<br />
Szczególną rolę Szkoły Debaty widzimy w podnoszeniu jakości życia publicznego, dlatego<br />
rozwijając system stypendialny, umożliwimy <strong>na</strong>ukę osobom pochodzącym ze środowisk<br />
defaworyzowanych społecznie. Projekt skierowany jest również do obywateli krajów byłego<br />
bloku ZSRR.<br />
Autorem projektu jest Marek Kochan, autorytet w dziedzinie komunikacji społecznej, pisarz,<br />
dramaturg.<br />
109<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Partnerzy <strong>Instytut</strong> Sztuki WYSPA, Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego, Baltic<br />
Property Trust Asset Ma<strong>na</strong>gement Sp. z o.o., Drewnica Development<br />
Budżet 4 mln PLN (976 tys. EUR)<br />
Termin Projekt wieloletni,<br />
2011–2012 r. cykl warsztatów i imprez o charakterze jednorazowym,<br />
2012–2014 r. roczne kursy Gdańskiej Szkoły Debaty, równolegle kontynuacja wybranych imprez<br />
rozpoczętych wcześniej.
Foto: propozycja 1<br />
Niezależność i odwaga<br />
– z tego z<strong>na</strong>ni są Günter Grass<br />
i Lech Wałęsa, dwaj gdańscy<br />
nobliści, którzy nie boją się<br />
głoszenia niepopularnych<br />
opinii. ESK 2016 w Gdańsku to<br />
także miejsce dla nieskrępowanej<br />
i niezależnej wymiany myśli.<br />
Europejski Kongres<br />
„Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności”<br />
Projektem tym <strong>na</strong>wiązujemy do tradycji kongresów kultury, a realizujemy go w 35. rocznicę<br />
IV Kongresu <strong>Kultury</strong> Polskiej zwanego „solidarnościowym”, który został przerwany wprowadzeniem<br />
stanu wojennego. Kongres był manifestacją niezależności środowisk artystycznych<br />
wobec władzy. Podczas Kongresu deklarowano wolność kultury.<br />
Idea<br />
Przybliżenie i debata <strong>na</strong> temat kondycji kultury Polski i Europy. Pozyskanie wiedzy i zrozumienia,<br />
w jakim kierunku podąża współczes<strong>na</strong> kultura, jakie rozwiązania mają pozytywny wpływ<br />
<strong>na</strong> jej rozwój, jak mogą wpłynąć <strong>na</strong> jej przyszły kształt.<br />
Zbliżenie działań krajów członkowskich <strong>na</strong> rzecz dostępności i rozpowszechnienia nowych<br />
rozwiązań z zakresu wolnej kultury.<br />
Adresatami kongresu są twórcy i animatorzy europejskiego życia kulturalnego, a przede wszystkim:<br />
ministerstwa, europosłowie, instytucje, artyści, ma<strong>na</strong>gerowie, firmy branży kreatywnej.<br />
111<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Tematy poruszane <strong>na</strong> kongresie to:<br />
——<br />
Wol<strong>na</strong> kultura a rozwój przemysłów kreatywnych. Wolność twórcza a prawa własności<br />
intelektualnej.<br />
——<br />
Współczesne źródła a<strong>na</strong>lfabetyzmu.<br />
——<br />
Poza Unię – priorytety współpracy między<strong>na</strong>rodowej <strong>na</strong> rzecz solidarności i wolności.<br />
——<br />
Społeczności w sieci – wyzwanie współczesności.<br />
——<br />
Czas wolny – kultura wolności.<br />
Termin 11–16 września 2016 r.<br />
Miejsce Hala Widowiskowo-Sportowa, Teatr Wybrzeże, Polska Filharmonia Bałtycka<br />
Partnerzy Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwo Spraw Zagranicznych,<br />
Uniwersytet Gdański, instytuty i instytucje kultury, związki twórcze, stowarzyszenia i fundacje<br />
działające <strong>na</strong> rzecz wolności kultury<br />
Budżet 1,2 mln PLN (293 tys. EUR)<br />
Od 2015 roku powołanie Gdańskiej Szkoły Debaty w formie samodzielnej placówki;<br />
1–5 października 2016 r. Europejski Turniej Erystyczny<br />
Miejsce Uniwersytet Gdański, Dwór Artusa, Polska Filharmonia Bałtycka<br />
Partnerzy Uniwersytet Gdański, Białoruski Uniwersytet Państwowy, Uniwersytet Wileński,<br />
Narodowy Uniwersytet Odeski, ośrodki uniwersyteckie biorące udział w programie Erasmus,<br />
licea <strong>na</strong> terenie Gdańska<br />
Budżet 1,2 mln PLN (293 tys. EUR)
Solidarity of Arts<br />
113<br />
All About Freedom<br />
Jest to jedyny w Polsce festiwal idei. Tym festiwalem stawiamy sobie ambitne zadanie, by jak<br />
<strong>na</strong>jwięcej powiedzieć o wolności, ukazać jej <strong>na</strong>jróżniejsze oblicza. Po<strong>na</strong>dto poruszyć aktualne<br />
tematy odnesień i kontekstów, w których problem wolności staje się szczególnie widoczny.<br />
W kolejnych pasmach festiwalu prezentowa<strong>na</strong> jest twórczość artystów zaangażowanych<br />
w działania <strong>na</strong> rzecz wolności oraz pokazywane są dzieła <strong>na</strong>wiązujące wprost do praw człowieka.<br />
Podczas festiwalu odbywają się konferencje i wykłady dotyczące z<strong>na</strong>czenia sztuki w jej<br />
geopolitycznym wymiarze.<br />
Idea<br />
Wszystko o wolności w filmie, muzyce i teatrze.<br />
W Polsce organizuje się wiele festiwali filmowych, muzycznych czy teatralnych. Ale tylko<br />
jeden festiwal łączy ze sobą ich różne funkcje, przedstawiając różnorodne efekty twórczości<br />
artystycznej. Co więcej, All About Freedom pokazuje współczesną twórczość w kontekście<br />
pytań i wyzwań przed jakimi dzisiaj stajemy.<br />
Termin Festiwal organizowany cyklicznie;<br />
4–11 czerwca 2016 r.<br />
Miejsce Teren Stoczni Gdańskiej, Europejskie Centrum Solidarności, Teatr Wybrzeże<br />
Partnerzy Europejskie Centrum Solidarności, Centrum Stocznia Gdańska, Let’s Play Music,<br />
Teatr Wybrzeże, Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego, Multikino<br />
Festiwal idei, taki jak All<br />
About Freedom, daje możliwość<br />
pokazania walki o zachowanie<br />
praw człowieka w różnych<br />
zakątkach globu oraz artystów<br />
zaangażowanych <strong>na</strong> rzecz<br />
wolności. Tym samym staje się<br />
platformą idei wolnościowych.<br />
Festiwal nowych produkcji artystycznych i prawyko<strong>na</strong>ń. Obejmuje produkcje nowoczesne, <strong>na</strong><br />
<strong>na</strong>jwyższym poziomie autorskim i wyko<strong>na</strong>wczym, zwłaszcza te będące kreacjami zbiorowymi,<br />
łączącymi wielu twórców (światowych, polskich, pomorskich, gdańskich) we wspólnej, solidarnej<br />
kreacji artystycznej. Festiwal jest wyśmienitym przykładem współpracy Urzędu Marszałkowskiego<br />
Województwa Pomorskiego i Urzędu Miejskiego w Gdańsku, dwóch głównych organizatorów.<br />
Prezentowany repertuar <strong>na</strong>stawiony <strong>na</strong> prawyko<strong>na</strong>nia oraz tworzenie specjalnych projektów<br />
artystycznych kojarzących różnych artystów, często odmiennych stylów, jest magnesem przyciągającym<br />
rzesze melomanów z Polski i Europy.<br />
Idea<br />
Wprowadzenie do kultury europejskiej nowych dzieł powstałych dzięki współpracy artystów.<br />
Transpozycja doświadczeń Solidarności <strong>na</strong> grunt sztuki współczesnej.<br />
Interesują <strong>na</strong>s wydarzenia, które nie będą importem gotowych dzieł, lecz tworzeniem nowej<br />
jakości tu <strong>na</strong> miejscu – w Gdańsku, Metropolii, <strong>na</strong> Pomorzu. Dzieła, które zaz<strong>na</strong>czą się <strong>na</strong> dłużej<br />
w <strong>na</strong>szym życiu artystycznym – pozostaną w repertuarze czy salach wystawowych instytucji<br />
kultury po zakończeniu festiwalu.<br />
Termin Festiwal organizowany cyklicznie od 2009 r.<br />
sierpień – wrzesień 2016 r.<br />
Miejsce Polska Filharmonia Bałtycka, Teatr Wybrzeże<br />
Partnerzy Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego, Polski <strong>Instytut</strong> Sztuki Filmowej,<br />
Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Europejskie Centrum Solidarności, Teatr<br />
Wybrzeże<br />
Nowe produkcje artystyczne<br />
i prawyko<strong>na</strong>nia, często<br />
w między<strong>na</strong>rodowych kooperacjach,<br />
to z<strong>na</strong>k rozpoz<strong>na</strong>wczy<br />
Solidarity of Arts. Także w tym<br />
projekcie nie zabraknie pasma<br />
edukacyjnego, które w programie<br />
Gdańsk 2016 będzie<br />
towarzyszyło wielkim wydarzeniom<br />
skoncentrowanym <strong>na</strong><br />
sztuce wysokiej.<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Budżet 1,5 mln PLN (366 tys. EUR)<br />
Budżet 5,3 mln PLN (1,29 mln EUR)
Manifestacja wolności<br />
i solidarności z krajami<br />
o ograniczonej demokracji<br />
– takie jest przesłanie koncertów<br />
Przestrzeń Wolności. Na terenie<br />
Stoczni Gdańskiej wystąpili,<br />
między innymi, Jean Michel<br />
Jarre, David Gilmour, Rod<br />
Steward i Leszek Możdżer.<br />
Polski Festiwal Operowy<br />
Między<strong>na</strong>rodowy Festiwal Operowy to jedyny taki festiwal w Polsce, który <strong>na</strong>stawiony jest <strong>na</strong><br />
współpracę z teatrami operowymi z całej Polski. Tym festiwalem pragniemy połączyć koprodukcję<br />
teatrów operowych, orkiestr i chórów polskich z działaniami teatrów zagranicznych.<br />
Naszym zadaniem w ramach tego projektu jest między innymi utrwalanie projektów w postaci<br />
wydawanych materiałów nutowych, rejestracji, wydawnictw.<br />
Współpraca teatrów operowych,<br />
orkiestr i chórów z całej Polski<br />
z teatrami zagranicznymi – to<br />
jeden z głównych wyz<strong>na</strong>czników<br />
Polskiego Festiwalu<br />
Operowego. Na zdjęciu „Don<br />
Giovanni” Mozarta w Operze<br />
Bałtyckiej w Gdańsku.<br />
115<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Przestrzeń Wolności<br />
Pod tym hasłem odbywają się niezwykłe koncerty o symbolicznym z<strong>na</strong>czeniu, organizowane<br />
dla upamiętnienia rocznicy podpisania porozumień sierpniowych i powstania Solidarności.<br />
Koncerty te są nie tylko jednym z <strong>na</strong>jwiększych wydarzeń muzycznych w Polsce, ale również<br />
<strong>na</strong>jwiększą artystyczną manifestacją wolności i solidarności. Przestrzeń Wolności to wydarzenie<br />
muzyczne, do udziału w którym zapraszani są wielcy artyści. Wystąpili między innymi:<br />
Ian Gillan, Rod Stewart, David Gilmour, Leszek Możdżer.<br />
Niezwykła atmosfera koncertów sprawiła, że <strong>na</strong> całym świecie pod hasłem Przestrzeń Wolności<br />
ukazały się koncerty w wersji DVD zarówno Jea<strong>na</strong> Michela Jarre’a, jak i Davida Gilmoura.<br />
Idea<br />
Koncert specjalny będący manifestacją wolności i solidarności z miejscami, krajami, w których<br />
demokracja jest ograniczo<strong>na</strong> lub nie ma jej wcale. Na rok 2016 planujemy szczególne wydarzenie,<br />
w którym wezmą udział europejskie gwiazdy zaangażowane w działania <strong>na</strong> rzecz obrony<br />
praw człowieka i prawa do wolności.<br />
Termin Koncert organizowany cyklicznie od 2005 r.<br />
31 sierpnia 2016 r.<br />
Miejsce Teren Stoczni Gdańskiej<br />
Partnerzy Fundacja Gdańska, Europejskie Centrum Solidarności<br />
Budżet 9,2 mln PLN (2,24 mln EUR)<br />
Idea<br />
Promocja polskich dzieł operowych <strong>na</strong> arenie między<strong>na</strong>rodowej oraz popularyzacja opery<br />
wśród mieszkańców, zwłaszcza dzieci i młodzieży.<br />
Głównym atutem festiwalu jest repertuar <strong>na</strong>stawiony <strong>na</strong> prezentację prapremier europejskich<br />
i popularyzację polskiej opery, dzieł nowych oraz tych zapomnianych. Nad stroną artystyczną<br />
przedsięwzięcia czuwał będzie wybitny dyrygent młodego pokolenia Łukasz Borowicz przy<br />
współpracy programowej z Piotrem Kamińskim, z<strong>na</strong>komitym z<strong>na</strong>wcą opery. W ramach projektu<br />
organizowane zostaną działania edukacyjne: warsztaty, mistrzowskie kursy wokalne, lekcje<br />
operowe prowadzone we współpracy z Uniwersytetem Muzycznym (Letnia Akademia Operowa)<br />
i inne, np. Kino Operowe. Wydarzenia przewidziane w projekcie kierujemy także do odbiorców<br />
<strong>na</strong>jmłodszych, by w ten sposób oswajać dzieci i młodzież z materią dzieła operowego.<br />
Dodatkowym atutem są miejsca prezentacji. Poza budynkiem opery wspomnieć <strong>na</strong>leży o dwóch<br />
leśnych teatrach, scenie <strong>na</strong> Ołowiance, innych salach koncertowych i specjalnie przygotowanych<br />
sce<strong>na</strong>ch.<br />
Termin Projekt realizowany cyklicznie od 2012 r.; lipiec 2016 r.<br />
Miejsce Opera Leś<strong>na</strong> w Sopocie, Teatr Leśny we Wrzeszczu, Opera Bałtycka, Polska Filharmonia<br />
Bałtycka, Bazylika Mariacka w Gdańsku, Centrum św. Ja<strong>na</strong><br />
Partnerzy Fundacja Arte Duct – producent festiwalu, Opera Bałtycka, Rossini Opera Festival,<br />
Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego, Uniwersytet Muzyczny i szkoły muzyczne<br />
w Trójmieście, Łódzka Szkoła Filmowa, Gdyńska Szkoła Filmowa, Universal Music Polska/<br />
Deutsche Grammophon<br />
Budżet 9,5 mln PLN (2,32 mln EUR)
Baltic Movement Project<br />
Baltic Movement Project to między<strong>na</strong>rodowy projekt działań twórczych i edukacyjnych w obszarze<br />
szeroko rozumianej sztuki tańca.<br />
Idea<br />
Aktywizacja bałtyckiej sieci współpracy ośrodków, instytucji i artystów tańca współczesnego<br />
w celu polepszenia warunków edukacji tanecznej w Polsce i innych krajach regionu <strong>na</strong>dbałtyckiego.<br />
Zapewnienie infrastruktury niezbędnej dla dalszego rozwoju tańca w Gdańsku<br />
i wypracowania nowych <strong>na</strong>rzędzi promocji tańca.<br />
Trójmiasto od wielu lat jest<br />
z<strong>na</strong>nym ośrodkiem tańca<br />
współczesnego. W roku 2016<br />
Baltic Movement Project<br />
stworzy okazję do współpracy<br />
artystów z regionu Morza<br />
Bałtyckiego.<br />
117<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Baltic Movement Project będzie obejmować między innymi takie działania, jak:<br />
——<br />
Baltic Movement Contest – konkurs choreograficzny dla tancerzy Euroregionu Bałtyk i Unii<br />
Europejskiej;<br />
——<br />
Baltic Movement Conference – konferencja dotycząca aktualnej sytuacji i rozwoju tańca w Euroregionie<br />
Bałtyk oraz problemów równouprawnienia w kulturze tańca;<br />
——<br />
Baltic Movement Workshops – cykl warsztatów tanecznych;<br />
——<br />
Baltic Movement Research Group – koordy<strong>na</strong>cja działań grupy badawczej powołanej w celu<br />
raportowania o sytuacji rozwoju tańca w regionie <strong>na</strong>dbałtyckim i możliwościach współpracy<br />
z innymi regio<strong>na</strong>mi Unii Europejskiej;<br />
——<br />
Baltic Contact Zone – projekt coachingowy. Mobilny projekt taneczny polegający <strong>na</strong> współpracy<br />
tancerzy z różnych krajów, kończący się publicznymi pokazami w krajach <strong>na</strong>dbałtyckich i UE.<br />
——<br />
Jednym z kluczowych zadań projektu jest uruchomienie, przy Klubie Żak, Gdańskiego Domu<br />
Tańca – ośrodka o profilu edukacyjno-artystycznym, posiadającego zaplecze kadrowe oraz<br />
warunki lokalowe i wyposażenie niezbędne dla dalszego rozwoju środowiska tanecznego<br />
w Gdańsku i regionie <strong>na</strong>dbałtyckim.<br />
Termin Projekt wieloletni organizowany od 2012 r.<br />
Kwiecień – czerwiec 2016 r.<br />
Miejsce Klub Żak, Teatr Wybrzeże, Opera Bałtycka<br />
Partnerzy Klub Żak<br />
Festival Open Source Art<br />
Festiwal artystów, którzy poszukują alter<strong>na</strong>tywnych rozwiązań dla swoich działań, wymiany<br />
doświadczeń oraz wolnego oprogramowania stworzonego po to, by z jednej strony ułatwiać<br />
kreowanie prac audiowizualnych i muzycznych, a z drugiej umożliwić większej rzeszy użytkowników<br />
dostęp do <strong>na</strong>jnowszych rozwiązań w dziedzinie nowych mediów.<br />
Idea<br />
Popularyzacja <strong>na</strong>rzędzi wolnego oprogramowania. Wskazanie możliwości oraz wpłynięcie <strong>na</strong><br />
dy<strong>na</strong>mikę rozwoju twórczości artystycznej opartej <strong>na</strong> wolnym oprogramowaniu.<br />
W ramach festiwalu odbędzie się szereg semi<strong>na</strong>riów, koncertów, performance, imprez klubowych,<br />
warsztatów VJ i innych wydarzeń, które w radosny sposób eksperymentują z nowymi<br />
technologiami oraz krytycznie a<strong>na</strong>lizują ich zastosowanie i wpływ <strong>na</strong> społeczeństwo.<br />
Termin Projekt organizowany cyklicznie.<br />
Pierwsza edycja podczas Polskiej Prezydencji w 2011 r.<br />
Druga edycja w październiku 2016 r.<br />
Miejsce Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong>, Uniwersytet Gdański<br />
Partnerzy Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong>, Uniwersytet Gdański, Festiwal Pixelache (Helsinki),<br />
Free as in ART (Bergen), Pixelvärk (Göteborg), Transmediale (Berlin)<br />
Nowe media są nie tylko <strong>na</strong>rzędziem<br />
pracy artystów, także<br />
źródłem inspiracji i obiektem<br />
refleksji. Festiwal Open Source<br />
Art połączy tworzenie i dzielenie<br />
się twórczością <strong>na</strong> zasadzie<br />
wolnych licencji.<br />
Budżet 930 tys. PLN (227 tys. EUR)<br />
Budżet 420 tys. PLN (102 tys. EUR)
119<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Festiwal Szekspirowski 2016<br />
Jeden z <strong>na</strong>jwiększych i <strong>na</strong>jważniejszych festiwali szekspirowskich <strong>na</strong> świecie tym razem<br />
upłynie pod z<strong>na</strong>kiem 400. rocznicy śmierci Szekspira. Zaprosimy 27 teatrów z 27 krajów Unii<br />
Europejskiej, które <strong>na</strong> gdańskiej scenie zaprezentują specjalnie przygotowane interpretacje<br />
utworów Szekspira.<br />
Idea<br />
Teatr jako nowożytne źródło tożsamości Europy. Prezentacja i popularyzacja dorobku wielkiego<br />
brytyjskiego dramaturga Williama Szekspira.<br />
Jako organizatorzy dołożymy wszelkich starań, by <strong>na</strong> festiwalu zaprezentowano <strong>na</strong>jciekawsze<br />
spektakle z kraju i ze świata. Prezentacje festiwalowych spektakli odbywać się będą praktycznie<br />
<strong>na</strong> wszystkich sce<strong>na</strong>ch teatralnych Trójmiasta. W ramach festiwalu realizowane będzie<br />
również przedsięwzięcie pod <strong>na</strong>zwą Most teatralny Gdańsk–Mataró polegające <strong>na</strong> współpracy<br />
i wspólnych prezentacjach podczas festiwali szekspirowskich w Mataró i Gdańsku.<br />
Termin Edycja specjal<strong>na</strong> od 23 kwietnia do 7 sierpnia 2016 r.<br />
Miejsce Gdański Teatr Szekspirowski, Teatr Wybrzeże, Teatr Miejski w Gdyni, Teatr Muzyczny<br />
w Gdyni<br />
Edycja specjal<strong>na</strong> Festiwalu<br />
Szekspirowskiego to wydłużony<br />
czas trwania, więcej zaproszonych<br />
teatrów i więcej miejsc<br />
prezentacji. W programie<br />
obchodów Gdańsk 2016<br />
wydarzenia o długiej tradycji<br />
zyskują nowe oblicze.<br />
Feta Fet<br />
Z okazji 20-lecia Między<strong>na</strong>rodowego Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych FETA zaplanowaliśmy<br />
specjalną edycję festiwalu pod hasłem Feta Fet. Jeden z <strong>na</strong>jwiększych festiwali<br />
teatrów plenerowych w Europie Środkowej odbędzie się w dzielnicach Gdańska poddanych<br />
rewitalizacji: Dolne Miasto i Stare Przedmieście.<br />
Idea<br />
Prezentacja teatrów z pięciu kontynentów oraz własne produkcje spektakli festiwalowych przy<br />
współpracy między<strong>na</strong>rodowych grup i artystów.<br />
Podczas festiwalu organizowane będą dodatkowe prezentacje oraz kar<strong>na</strong>wały w miastach<br />
Metropolii. Kulmi<strong>na</strong>cją festiwalu będzie specjalnie przygotowa<strong>na</strong> parada polskich teatrów<br />
plenerowych, która przejdzie ulicami Trójmiasta, z Gdyni do Gdańska.<br />
Termin Lipiec 2016 r.<br />
Świętowanie jubileuszowej<br />
edycji festiwalu FETA będzie<br />
przejawiało się także w paradzie<br />
teatralnej, która przejdzie<br />
z Gdyni do Gdańska. Na swojej<br />
trasie, liczącej kilkadziesiąt<br />
kilometrów, zgromadzi<br />
mieszkańców Metropolii.<br />
Partnerzy Gdański Teatr Szekspirowski, Fundacja Theatrum Gedanense, Ministerstwo <strong>Kultury</strong><br />
i Dziedzictwa Narodowego, Europejska Sieć Festiwali Szekspirowskich, Fundacja William Shakespeare<br />
(Rumunia), Teatr Narodowy im. Marin Sorescu (Rumunia), Teatr Gyulai Várszínház<br />
(Węgry), Gmi<strong>na</strong> Miasta Neuss (Niemcy), Parrabbola Company (Wielka Brytania).<br />
Miejsce Gdańsk (Dolne Miasto, Stare Przedmieście), Gdynia, Sopot, Wejherowo, Tczew<br />
Partnerzy Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego, Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong><br />
– Klub PLAMA, <strong>Instytut</strong> Teatralny<br />
Budżet 3 mln PLN (732 tys. EUR)<br />
Budżet 2 mln PLN (488 tys. EUR)
Rozwój projektu Cities on the<br />
Edge to nowe tematy i nowe<br />
miasta biorące udział w projekcie.<br />
Na początku projektu,<br />
w 2008 r. grupę miast <strong>na</strong> krawędzi<br />
tworzyły: Liverpool, Brema,<br />
Istambuł, Gdańsk, Marsylia,<br />
Stavanger, Neapol. Dzięki<br />
Cities on the Edge w Gdańsku<br />
odbyło się wiele interesujących<br />
wydarzeń artystycznych, w tym<br />
akcja miejska Streetwaves,<br />
która <strong>na</strong> dobre zadomowiła się<br />
w mieście i cały czas się rozwija.<br />
Podstawowym „<strong>na</strong>rzędziem” tego dialogu jest muzyka, literatura, sztuka, debata.<br />
Rok 2016 to czas prezentacji <strong>na</strong>szych doświadczeń w Europie i wydarzenie kulmi<strong>na</strong>cyjne<br />
w Gdańsku a jednocześnie platforma prezentacji projektów realizowanych wspólnie z innymi<br />
miastami. Miejsca „poza” staną się miejscami „w centrum”, ok<strong>na</strong>mi pozwalającym przyjrzeć<br />
się bliżej danej kulturze, <strong>na</strong>rodowi. Gdańsk: oknem otwartym <strong>na</strong> świat. Oknem, przez które<br />
moż<strong>na</strong> przyjrzeć się Polsce.<br />
Termin Projekt realizowany będzie w latach 2012–2015 cyklicznie, wokół określonego tematu,<br />
w skali roku kalendarzowego, z udziałem 2–3 miast. W roku 2016 do prezentacji projektów<br />
zaproszone zostaną wszystkie miasta partnerskie.<br />
Miejsce Gdańsk i miasta partnerskie: Odessa, Walencja, Gdańsk, Brema, Istambuł, Liverpool,<br />
Szanghaj<br />
Partnerzy Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA, Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong>, Nadbałtyckie<br />
Centrum <strong>Kultury</strong>, Liverpool, Brema, Istambuł, Odessa, Walencja, Szanghaj<br />
123<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Cities on the Edge<br />
Międzykulturowy dialog oraz współpracę miast <strong>na</strong> krawędzi zainicjowały władze Liverpoolu<br />
(ESK 2008) oraz instytucje kulturalne miast: Liverpool, Brema, Istambuł, Gdańsk, Marsylia,<br />
Stavanger, Neapol. Historycznie oraz geograficznie usytuowane „<strong>na</strong> krawędzi”. Miasta<br />
<strong>na</strong> krawędzi to miasta położone <strong>na</strong> obrzeżach, poza centrum, jako historyczne porty, czasem<br />
bardziej zorientowane „poza” niż <strong>na</strong> własny kraj. Projekt Cities on the Edge odwracał<br />
ich funkcje.<br />
Z drugiej strony to miejsca otwarte, ograniczone jedynie linią horyzontu. Charakteryzujące się<br />
mieszanką kultur, tradycji i możliwości. Pozostają podobne w swej inności.<br />
Chcemy kontynuować projekt. Chcemy zaproponować rozwinięcie formuły współpracy, otwarcie<br />
jej <strong>na</strong> nowe miasta. Rozszerzyć też geograficzne ramy – wyjść poza Europę.<br />
W latach 2012–2016 proponujemy tworzenie projektów i zainicjowanie dyskursu wokół wybranego<br />
wątku tematycznego, zagadnienia szczególnie ważnego w kontekście danego miasta,<br />
istotnego dla współczesnego świata.<br />
Budżet 3,5 mln PLN (854 tys. EUR) – udział fi<strong>na</strong>nsowy miasta w budżecie projektu<br />
Cztery krańce <strong>na</strong>szego<br />
kontynentu, cztery punkty<br />
widzenia, cztery morza. Projekt<br />
Four Corners of Europe<br />
będzie okazją do <strong>na</strong>wiązania<br />
współpracy artystów i instytucji<br />
kulturalnych terenów<br />
<strong>na</strong>dmorskich.<br />
Idea<br />
Poszerzyć pole widzenia, z różnic uczynić mianownik. Nawiązać dialog między lokalnością i globalnością.<br />
Wymienić doświadczenia i współdziałać w kontekście <strong>na</strong>rodowym i europejskim.<br />
W nowym rozdaniu takie miasta, jak: Odessa, Walencja, Gdańsk, Brema, Istambuł, Liverpool,<br />
Szanghaj i inne unikatowe miasta pogranicza kontynentów, mórz i lądów – przy zaangażowaniu<br />
instytucji artystycznych, kulturalnych i <strong>na</strong>ukowych miast <strong>na</strong>d wodą – podejmą <strong>na</strong> nowo ten<br />
dialog, wykorzystując swoją wyjątkowość miast „<strong>na</strong> krawędzi” <strong>na</strong> rzecz przeciwstawienia się<br />
niepokojącym trendom dehumanizacji i biurokratyzacji miast globalnych.<br />
Pytania o tożsamość i lokalność, tworzenie tożsamości własnej i miejsca, w którym się żyje,<br />
wielokulturowość, budowanie tożsamości <strong>na</strong> „niepamięci”, rozumienie wolności, rozumienie<br />
bycia „<strong>na</strong> krawędzi” – to przykłady tematów, wokół których co roku budowa<strong>na</strong> będzie współpraca<br />
kultural<strong>na</strong> miast.<br />
Four Corners of Europe<br />
Projekt <strong>na</strong>wiązuje do SEAS – platformy jednoczącej podmioty kulturalne, artystów wywodzących<br />
się ze społeczności zamieszkujących morskie <strong>na</strong>brzeża. Pierwsza edycja SEAS, organizowa<strong>na</strong><br />
w latach 2003–2005, objęła swym zasięgiem obszar wokół Morza Bałtyckiego i Adriatyku, druga<br />
od roku 2006 – Morze Czarne i Północne. Four Corners of Europe jest projektem angażującym<br />
cztery krańce <strong>na</strong>szego kontynentu: tereny śródziemnomorskie, <strong>na</strong>dbałtyckie, Morza Czarnego<br />
oraz Północnego.
Idea<br />
Nawiązanie sojuszu między podmiotami kultury, producentami oraz artystami, który ma prowadzić<br />
do długofalowej współpracy oraz powstawania innowacyjnych prac w niekonwencjo<strong>na</strong>lnych<br />
miejscach i środowiskach. Uwzględnienie roli sztuki w planowaniu zagospodarowania<br />
przestrzennego miast.<br />
Przedsięwzięcie realizowane będzie przez pięć lat, angażując blisko stu artystów z czterech<br />
„rogów” Europy. W projekcie szczególną uwagę zwracamy <strong>na</strong> obecność sztuki w przestrzeni<br />
publicznej oraz adaptację miejsc <strong>na</strong> potrzeby kultury. Specjalny wątek tematyczny poświęcony<br />
zostanie kulturze i ekologii. Zaproszeni do udziału artyści stworzą prace, których tematy <strong>na</strong>wiążą<br />
do zagadnień związanych ze zmia<strong>na</strong>mi klimatycznymi oraz ochroną środowiska. Dodatkowo<br />
celem Four Corners of Europe jest pokazanie różnorodności czterech stron <strong>na</strong>szego kontynentu<br />
w płaszczyźnie zagospodarowania przestrzennego i komunikacji miejskiej.<br />
W ramach projektu przewidziano warsztaty artystyczne, konferencje <strong>na</strong>ukowe, semi<strong>na</strong>ria oraz<br />
wystawy. Projekt <strong>na</strong>stawiony jest <strong>na</strong> koprodukcję artystów z krajów europejskich oraz prowadzenie<br />
programu badawczego ukierunkowanego <strong>na</strong> obserwację zależności kultury i ekologii<br />
w środowiskach miejskich.<br />
125<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Termin Projekt wieloletni<br />
październik 2011 do grudzień 2013 – Badania i rozwój<br />
kwiecień 2012 do październik 2015 – Koprodukcje<br />
Prezentacje: 2013 okręg Śródziemnomorski, 2014 Bałtycki, 2015 Północny, 2016 Morza Czarnego<br />
Miejsce Gdańsk i miasta partnerskie<br />
Partnerzy Zagreb Center for Independent Culture and Youth (Chorwacja, Zagrzeb), Exodos<br />
(Słowenia, Lubla<strong>na</strong>), MADE Festival & European Cultural Capital 2014 (Szwecja, Umeå), Istanbul<br />
Foundation For Arts & Culture/Int.Theatre Festival (Turcja, Istambuł), Drugo More oraz Mine,<br />
Yours, Ours Festival (Chorwacja, Rijeka), Intercult oraz SEAS (Szwecja, Sztokholm), Plovdiv<br />
Drama Theatre (Bułgaria, Plovdiv), Natio<strong>na</strong>l Dance Centre (Rumunia, Bukareszt), European<br />
Cultural Capital 2013 (Słowacja, Koszyce).<br />
Budżet 800 tys. PLN (195 tys. EUR) – udział fi<strong>na</strong>nsowy miasta w budżecie projektu<br />
Europejski Poeta Wolności<br />
Cykl spotkań literackich z europejskimi poetami przyciąga do Trójmiasta z<strong>na</strong>komitych<br />
pisarzy i intelektualistów. Atutem festiwalu jest popularyzacja poezji wśród mieszkańców<br />
poprzez organizowanie, we współpracy z trójmiejskimi klubami i kawiarniami, imprez prezentujących<br />
różne przejawy twórczości poetyckiej. Podczas każdej z edycji festiwalu jednemu<br />
z poetów wręcza<strong>na</strong> jest Nagroda Europejskiego Poety Wolności. Pierwsza edycja już za<br />
<strong>na</strong>mi (2010 r.).<br />
Festiwal organizowany jest w cyklach dwuletnich. Uroczysty fi<strong>na</strong>ł oraz wręczenie <strong>na</strong>grody<br />
odbywa się 21 marca, w Światowy Dzień Poezji. Naszą ambicją jest prezentacja i promocja<br />
europejskiej poezji.<br />
Idea<br />
Wyróżnienie i promocja zjawisk poetyckich, które podejmują jeden z <strong>na</strong>jistotniejszych dla<br />
współczesności tematów – wolność, a jednocześnie charakteryzują się wybitnymi wartościami<br />
artystycznymi.<br />
Laureatem Nagrody może zostać żyjący poeta, pochodzący z Europy – rozumianej wg kryteriów<br />
geograficznych. Jedynym podmiotem upoważnionym do zgłaszania książek do Nagrody<br />
jest Zespół Siedmiu Tłumaczy literatury pięknej, zmieniający się co dwa lata i zapraszany do<br />
każdej edycji festiwalu przez Prezydenta Miasta Gdańska.<br />
Termin Projekt organizowany w cyklach dwuletnich<br />
Miejsce Teatr Wybrzeże, Dwór Artusa, Miejska i Wojewódzka Biblioteka Publicz<strong>na</strong>, kluby<br />
i kawiarnie <strong>na</strong> terenie Gdańska, Gdyni i Sopotu<br />
Partnerzy Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego, <strong>Instytut</strong> Książki, Urząd Marszałkowski,<br />
Teatr Wybrzeże, Uniwersytet Gdański, Miejska i Wojewódzka Biblioteka Publicz<strong>na</strong>,<br />
Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, PenClub, Muzeum Historyczne Miasta Gdańska, <strong>Instytut</strong>y<br />
Polskie, przedstawicielstwa dyplomatyczne i kulturalne krajów biorących udział w poszczególnych<br />
edycjach, kluby i kawiarnie <strong>na</strong> terenie Trójmiasta<br />
Budżet 1,2 mln PLN (293 tys. EUR)<br />
Poezja nie musi być zamknięta<br />
w zaciszu bibliotek i księgarni.<br />
Może być obec<strong>na</strong> <strong>na</strong> ulicach,<br />
w klubach, i kawiarniach. Celem<br />
projektu Europejski Poeta<br />
Wolności jest popularyzacja<br />
poezji i <strong>na</strong>gradzanie dzieł<br />
podejmujących temat wolności.<br />
Na zdjęciu otwarcie pierwszej<br />
edycji festiwalu, który odbywał<br />
się w 2010 r.
Miejsce Targ Węglowy (Gdańsk)<br />
127<br />
Partnerzy Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego, Rzecznik Praw Obywatelskich,<br />
<strong>Instytut</strong> Książki, Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong>, Miejska i Wojewódzka Biblioteka Publicz<strong>na</strong>,<br />
Amnesty Inter<strong>na</strong>tio<strong>na</strong>l, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Fundacja im. Stefa<strong>na</strong> Batorego<br />
Budżet 400 tys. PLN (98 tys. EUR)<br />
European Performing Arts Trade Exposition<br />
Europejskie targi sztuki scenicznej to specjalistyczne targi sztuk performatywnych odbywające<br />
się cyklicznie od 2012 r., zawsze w maju. Projekt adresujemy do twórców i zespołów teatralnych<br />
oraz promotorów. Przewidujemy dwie edycje, odbywające się <strong>na</strong>przemiennie w Gdańsku<br />
i Maladze. EPAT EXPO jest mostem między wschodem, południem a zachodem Europy. Edycja<br />
gdańska to prezentacja Europy Środkowej i Wschodniej oraz Azji, a edycja w Maladze – krajów<br />
basenu Morza Śródziemnego i Afryki.<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Labirynt Europy<br />
Historia Gdańska uświadamia, że wolność nie jest da<strong>na</strong> raz <strong>na</strong> zawsze. Ze smutkiem trzeba<br />
stwierdzić, że nie cały świat jest wolny. Istnieją takie miejsca, gdzie łamane są prawa człowieka.<br />
Dlatego o wolności <strong>na</strong>leży przypomi<strong>na</strong>ć każdego dnia, przy każdej okazji. Z tą myślą stworzyliśmy<br />
projekt Labirynt Europy.<br />
Idea<br />
Manifestacja praw człowieka, a w szczególności wolności słowa, wolności twórczej, wolności<br />
badań <strong>na</strong>ukowych. Prowokacja artystycz<strong>na</strong>, angażująca obywateli w celu solidarności <strong>na</strong> rzecz<br />
sprawiedliwości i pokoju <strong>na</strong> świecie.<br />
Akcja Labirynt Europy polega <strong>na</strong> ułożeniu z książek gigantycznego labiryntu (każdy przynosi<br />
jedną książkę). Labirynt stanie <strong>na</strong> Targu Węglowym, centralnym placu Głównego Miasta. W labiryncie<br />
będzie moż<strong>na</strong> posłuchać fragmentów z ksiąg zakazanych. Już od roku 2012 zostanie<br />
uruchomio<strong>na</strong> stro<strong>na</strong> internetowa projektu, <strong>na</strong> której z<strong>na</strong>jdą się publikacje z Indeksu Ksiąg<br />
Zakazanych oraz dokumentacja audio cytatów. O wybór cytatów i <strong>na</strong>granie fragmentu wypowiedzi<br />
zostaną poproszeni między innymi laureaci Literackiej Nagrody Nobla. Daty zamykające<br />
projekt są bardzo z<strong>na</strong>czące: 5 marca 1616 r. (400 lat) do Indeksu trafia dzieło Mikołaja Kopernika<br />
O obrotach sfer niebieskich, a 14 czerwca 1966 r. to data wycofania Indeksu Ksiąg Zakazanych.<br />
Realizując projekt, solidaryzujemy się z tymi regio<strong>na</strong>mi świata, z tymi twórcami, którzy nie mogą<br />
w pełni korzystać z wolności wypowiedzi. To gigantycz<strong>na</strong> manifestacja przeciwko cenzurze.<br />
Termin 2012 – uruchomienie portalu „Indeks Ksiąg Zakazanych”<br />
5 marca – 14 czerwca 2016 r. czas prezentacji instalacji<br />
Cenzura instytucjo<strong>na</strong>l<strong>na</strong> nie<br />
tak dawno funkcjonowała<br />
w Polsce. Nowy projekt<br />
Labirynt Europy ma przywrócić<br />
pamięć o praktykach cenzorskich.<br />
Częścią projektu będzie<br />
happening układania labiryntu<br />
z publikacji <strong>na</strong> jednym<br />
z gdańskich placów. Na zdjęciu<br />
pozostałości po stoczniowej<br />
bibliotece.<br />
Idea<br />
Umożliwienie artystom kontaktu z promotorami organizującymi życie teatralne w Europie i <strong>na</strong><br />
świecie. Zwiększenie mobilności artystów. EPAT EXPO będzie promować wymianę branżową<br />
pomiędzy organizacjami reprezentującymi producentów i artystów. Wartością dodaną jest<br />
wymia<strong>na</strong> myśli artystycznej i społecznej, dialog kultur.<br />
EPAT EXPO zostanie zrealizowany we współpracy z Universal Arts, jednym z <strong>na</strong>jwiększych koordy<strong>na</strong>torów<br />
festiwalu w Edynburgu, współautorem polskich sukcesów. To projekt o potencjale<br />
takich wydarzeń, jak Edinburgh Festival Fringe czy Avignon Festival.<br />
EPAT EXPO będzie połączeniem wyspecjalizowanego festiwalu teatralnego i komercyjnych<br />
targów o strukturze zbliżonej do Australian Performing Arts Market w Adelajdzie.<br />
Proponowa<strong>na</strong> przez <strong>na</strong>s impreza będzie prezentacją przedstawień teatralnych (w całości) dla<br />
lokalnej publiczności, turystów i promotorów między<strong>na</strong>rodowych.<br />
Biorąc pod uwagę możliwość występów <strong>na</strong> rynkach całego świata i wartość komercyjną niektórych<br />
rodzajów sztuki teatralnej, proponujemy, aby EPAT EXPO było <strong>na</strong>stawione <strong>na</strong>jwyżej<br />
<strong>na</strong> cztery kategorie:<br />
——<br />
widowiska muzyczne,<br />
——<br />
widowiska taneczno-ruchowe,<br />
——<br />
widowiska komediowe, które nie bazują wyłącznie <strong>na</strong> tekście,<br />
——<br />
widowiska dla dzieci i młodzieży, które nie bazują wyłącznie <strong>na</strong> tekście.<br />
Termin Projekt realizowany cyklicznie od 2012 r., odbywający się <strong>na</strong>przemiennie raz do roku<br />
w Maladze i Gdańsku. Edycja specjal<strong>na</strong> w maju 2016 r.<br />
Miejsce Gdańsk i Malaga – teatry, kluby, ulice i skwery<br />
Partnerzy Universal Arts, Malaga, instytuty i instytucje oraz artyści z krajów Afryki, Azji i Europy<br />
Budżet 2,2 mln PLN (537 tys. EUR)
Art & Science<br />
Wymia<strong>na</strong> doświadczeń między<br />
przedstawicielami świata<br />
<strong>na</strong>uki i sztuki oraz realizacja<br />
projektów <strong>na</strong> styku <strong>na</strong>uki<br />
i sztuki to ważne elementy<br />
programu Gdańsk 2016. Jest to<br />
związane z prężnym rozwojem<br />
sektora nowych technologii <strong>na</strong><br />
Pomorzu.<br />
Progresyw<strong>na</strong> sztuka<br />
multimediów wyz<strong>na</strong>cza<br />
główny nurt programowy<br />
festiwalu Transvizualia. W roku<br />
2016 odbędzie się jego 10.<br />
edycja. W programie tego<br />
<strong>na</strong>jwiększego w Polsce północnej<br />
festiwalu multimediów<br />
z<strong>na</strong>jdzie się wiele elementów<br />
między<strong>na</strong>rodowych.<br />
129<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
W projekcie tym pokażemy artystów sięgających w swych działaniach twórczych po <strong>na</strong>jnowsze<br />
techniki badań <strong>na</strong>ukowych: <strong>na</strong>notechnologię, inżynierię genetyczną, robotykę. Artyści wraz z <strong>na</strong>ukowcami<br />
zbadają zjawiska, które mają ogromny wpływ <strong>na</strong> przyszłość i rozwój <strong>na</strong>szej cywilizacji.<br />
Obiekty, dzieła i realizacje tworzone specjalnie <strong>na</strong> potrzeby Art & Science będą pokazywane<br />
<strong>na</strong> zasadach obowiązujących w muzeach i galeriach. Cykl wystaw i konferencji <strong>na</strong>ukowych<br />
realizowany będzie pod kierownictwem artystycznym prof. Ryszarda W. Kluszczyńskiego.<br />
Idea<br />
Eksploracja związków sztuki z <strong>na</strong>uką, relacji praktyk artystycznych i działań o charakterze<br />
poz<strong>na</strong>wczym.<br />
W aspekcie historycznym chcemy pokazać, jak przez poszukiwanie innowacyjnych kierunków<br />
<strong>na</strong>kreślany jest nowy, współczesny krajobraz sztuki, <strong>na</strong>uki i technologii. Art & Science<br />
dotyczy zagadnień sztucznej inteligencji (Artificial Intelligence) w sztuce, robotyki, bioartu<br />
i <strong>na</strong>notechnologii. W ramach projektów prezentowane będą dzieła, które moż<strong>na</strong> zdefiniować<br />
jako eksperymentalne, twórcze poszukiwania usytuowane <strong>na</strong> styku wielu dyscyplin <strong>na</strong>ukowych<br />
i technologii.<br />
Poza uz<strong>na</strong>nymi artystami o między<strong>na</strong>rodowej renomie zaprosimy twórców młodych, którzy<br />
również łączą sztukę i <strong>na</strong>ukę.<br />
Termin Kolejne odsłony projektu będą realizowane od 2011 r.<br />
2016 r. wystawa przekrojowa prezentująca współczesne związki sztuki z <strong>na</strong>uką<br />
Miejsce Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA, Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong>, Muzeum<br />
Narodowe w Gdańsku<br />
Partnerzy Muzeum Narodowe w Gdańsku, Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong>, Ludwig Museum<br />
– Museum of Contemporary Art w Budapeszcie<br />
Budżet 1,4 mln PLN (341 tys. EUR)<br />
Transvizualia 016<br />
10. Między<strong>na</strong>rodowy Festiwal Form Multimedialnych<br />
Między<strong>na</strong>rodowy Festiwal Form Multimedialnych to synergia wielu sztuk współczesnych, prezentująca<br />
głównie progresywną sztukę multimediów, muzykę, sztukę video i filmową, instalacje<br />
przestrzenne, design i performance audiowizualny.<br />
Największy w Polsce północnej festiwal multimediów.<br />
Idea<br />
Szeroka prezentacja dzieł opartych <strong>na</strong> nowych technologiach multimedialnych i audiowizualnych.<br />
Wydarzenie mocno eksploruje związki między muzyką a obrazem, generuje przestrzeń<br />
kumulacji mediów, stawia <strong>na</strong> progresywną dy<strong>na</strong>mikę multimediów w poszukiwaniu nowych<br />
perspektyw, kontekstów, interpretacji.<br />
Edycja specjal<strong>na</strong> 2016 – projekty dodatkowe<br />
——<br />
rozbudowa<strong>na</strong>, między<strong>na</strong>rodowa odsło<strong>na</strong> multimedialnego projektu Transspaces, zakładająca<br />
budowanie wieloaspektowej przestrzeni prezentacji sztuki multimediów – realnej/wystawienniczej,<br />
wirtualnej i mobilnej;<br />
——<br />
rozbudowa<strong>na</strong>, między<strong>na</strong>rodowa odsło<strong>na</strong> projektu Transcinema: kino poza kinem, pokazująca<br />
kino eksperymentalne i sztukę video w nietypowych lokalizacjach;<br />
——<br />
między<strong>na</strong>rodowy Trans-Telepanel – debata z udziałem artystów, kuratorów, producentów i odbiorców<br />
sztuki multimediów z zastosowaniem nowych mediów i nowych form komunikacji;<br />
——<br />
specjal<strong>na</strong> odsło<strong>na</strong> Laboratorium Formy Transmedialnej – między<strong>na</strong>rodowa sekcja warsztatowa<br />
– bogaty moduł edukacyjny z udziałem <strong>na</strong>jwybitniejszych autorytetów i z<strong>na</strong>wców multimediów<br />
z kraju i zagranicy;
——<br />
TV PRO – rozbudowany, między<strong>na</strong>rodowy program rezydencyjny zakończony wielkim plenerem<br />
artystycznym oraz stworzenie specjalnej przestrzeni spotkania dla profesjo<strong>na</strong>listów.<br />
Terminy Projekt realizowany cyklicznie od 2007 r.<br />
22 września – 2 października 2016 r.<br />
Miejsca Pomorski Park Naukowo-Technologiczny w Gdyni, Muzeum Narodowe w Gdańsku,<br />
Stocznia Gdańska, Centrum <strong>Kultury</strong> w Gdyni, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie, kluby <strong>na</strong><br />
terenie Trójmiasta, Muzeum Miasta Gdyni oraz wybrane lokalizacje <strong>na</strong> terenie Polski<br />
Partnerzy Stowarzyszenie A KuKu Sztuka, Urząd Miasta Gdyni, Urząd Miejski w Gdańsku,<br />
Urząd Miasta Sopotu, Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Pomorski Park<br />
Naukowo-Technologiczny w Gdyni, Muzeum Narodowe w Gdańsku, <strong>Instytut</strong> Współpracy<br />
Między<strong>na</strong>rodowej IFA w Stuttgarcie, kluby <strong>na</strong> terenie Trójmiasta, Gdańskie Centrum Filmowe,<br />
Muzeum Miasta Gdyni, Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego, Narodowy <strong>Instytut</strong><br />
Audiowizualny, Ambasada Stanów Zjednoczonych, Pro Helvetia, <strong>Instytut</strong> Goethego, <strong>Instytut</strong><br />
Francuski w Warszawie, Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong>, Pomorska Fundacja Filmowa, Fundusz<br />
Wyszehradzki, Austriackie Forum <strong>Kultury</strong><br />
Budżet 800 tys. PLN (195 tys. EUR)<br />
Gedanit to, zainspirowa<strong>na</strong><br />
Gdańskiem, <strong>na</strong>zwa jednej<br />
z odmian bursztynu. W 2016 r.<br />
pod tą <strong>na</strong>zwą odbędzie się też<br />
między<strong>na</strong>rodowa wystawa,<br />
której kuratorką będzie Anda<br />
Rottenberg.<br />
Gedanit<br />
Wystawa Sztuki Współczesnej Bursztynowym Szlakiem<br />
W projekcie wykorzystamy dziedzictwo, jakim jest Szlak Bursztynowy w rozumieniu różnorodnych<br />
kontaktów, które przez kilka tysiącleci łączyły Wybrzeże Bałtyku z krajami śródziemnomorskimi.<br />
Do udziału w projekcie zaprosimy około trzydziestu <strong>na</strong>jwybitniejszych artystów<br />
z po<strong>na</strong>d dwudziestu krajów, którzy stworzą nowe dzieło. Kuratorką generalną jest Anda<br />
Rottenberg, kuratorka wystaw między<strong>na</strong>rodowych, ważnych wydarzeń artystycznych z końca<br />
XX i początków XXI w.<br />
Idea<br />
Przyczynić się do odbudowy w Europie relacji Północy z Południem. Stworzenie sieci autonomicznych<br />
kontaktów instytucji kultury i <strong>na</strong>uki miast Szlaku Bursztynowego XXI w.<br />
Szlak bursztynowy, tzw. <strong>na</strong>dwiślański, łączący Pobrzeże Gdańskie z krajami śródziemnomorskimi<br />
funkcjonował od V w. p.n.e. Lata ok. 400 p.n.e. – ok. 30 n.e. to okres domi<strong>na</strong>cji Celtów w Europie.<br />
Bursztyn był stale obecny w ich kulturze. Plemio<strong>na</strong> celtyckie rozprzestrzeniły się <strong>na</strong> rozległe<br />
obszary Europy, docierając do Italii i <strong>na</strong> Bałkany <strong>na</strong>d Adriatyk. Celtyccy kupcy zaktywizowali<br />
stare i przetarli nowe szlaki łączące Italię oraz Ilirię z bursztynowym wybrzeżem Bałtyku. Bursztynowy<br />
szlak miał dla Europy nie tylko z<strong>na</strong>czenie gospodarcze, tą drogą rozpowszechniano<br />
również <strong>na</strong>ukę i kulturę. Handel był pretekstem do poz<strong>na</strong>nia, zbliżenia i zrozumienia różnych<br />
kultur i cywilizacji. W uz<strong>na</strong>niu bursztynowej sławy Gdańska i mistrzostwa jego bursztynników<br />
jedną z odmian bursztynu <strong>na</strong>zwano od imienia miasta – gedanit. Wartością łączącą kraje historycznego<br />
Szlaku był bursztyn. Dziś taką wartością dla Gdańska i innych miast szlaku jest<br />
wolność. W ramach projektu Gedanit zostaną stworzone nowe prace, w większości <strong>na</strong> miejscu<br />
w Gdańsku. Zaprezentowane <strong>na</strong> specjalnej wystawie, w przyszłości stanowić będą cześć kolekcji<br />
sztuki współczesnej, <strong>na</strong>leżącej do miasta. Wystawa wraz z towarzyszącym katalogiem<br />
i debatą może być ważną formą dyskursu artystycznego <strong>na</strong> temat istoty wolności w XXI wieku.<br />
131<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Termin Od września do listopada 2016 r.<br />
Miejsce Muzeum Bursztynu, Pałac Opatów w Oliwie, Hala Widowiskowo-Sportowa – 1.500 m²<br />
przestrzeni wystawienniczej<br />
Partnerzy Muzeum Bursztynu, Muzeum Sztuki KUMU (Tallinn, Estonia), Riga Art Space (Ryga,<br />
Łotwa), Centrum Sztuki Współczesnej (Wilno, Litwa), Narodowe Centrum Sztuki Współczesnej<br />
(Kalliningrad, Rosja), Muzeum Sztuki Współczesnej (Mińsk, Białoruś), Centrum Sztuki<br />
Współczesnej (Kijów, Ukrai<strong>na</strong>), Muzeum Sztuki Nowoczesnej (Istambuł, Turcja), Muzeum<br />
Sztuki Współczesnej (Bukareszt, Rumunia), Muzeum Sztuki Współczesnej (Sofia, Bułgaria),<br />
Muzeum Sztuki Współczesnej (Belgrad, Serbia), Modern Gallery (Zagrzeb, Chorwacja), Modern<br />
Gallery (Lubla<strong>na</strong>, Słowenia), Centrum Sztuki Współczesnej (Sarajewo, Bośnia i Hercegowi<strong>na</strong>),<br />
Akademia Nauki i Sztuki (Priszti<strong>na</strong>, Kosowo), Tira<strong>na</strong> Institute of Contemporary Art (Tira<strong>na</strong>,<br />
Albania), MAXXI (Wenecja, Rzym, Włochy), Kunsthalle (Wiedeń, Austria), DOX (Praga, Republika<br />
Czeska), Galeria MEDIUM (Bratysława, Słowacja), kuratorka Sabri<strong>na</strong> Wanderlei (Hamburg,<br />
Niemcy), Ludwig Museum – Museum of Contemporary Art (Budapeszt, Węgry)<br />
Budżet 2,58 mln PLN (629 mln EUR)
Petersburg<br />
Szlaki kulturowe Europy<br />
133<br />
Sztokholm<br />
Visby<br />
Windawa<br />
Goldynga<br />
Rewal<br />
Par<strong>na</strong>wa<br />
Ryga<br />
Wolmar<br />
Tartu<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Horsens<br />
Malmö<br />
Ribe<br />
Haderslev<br />
Næstved<br />
Ystad<br />
Wilno<br />
Kampen<br />
Brema<br />
Kilonia<br />
Stralsund<br />
Rostock<br />
Bad Doberan<br />
Ribnitz<br />
Greifswald<br />
Lubeka<br />
Wismar<br />
Neukloster<br />
Wolgast<br />
Hamburg Schwerin<br />
Parchim<br />
Anklam<br />
Lüneburg<br />
Neubranderburg<br />
Szczecin<br />
Słupsk<br />
Koszalin<br />
Kołobrzeg<br />
Starogard Szczeciński<br />
Gdańsk<br />
Elbląg<br />
Chełmno<br />
Toruń<br />
Królewiec<br />
Olsztyn<br />
Deventer<br />
Münster<br />
Os<strong>na</strong>brück<br />
Brunszwik<br />
Magdeburg<br />
Berlin<br />
Frankfurt<br />
Płock<br />
Soest<br />
Dortmund<br />
Goslar<br />
Kolonia<br />
Erfurt<br />
Wrocław<br />
Miasta Hanzy<br />
Szlak Gotyku Ceglanego<br />
Di<strong>na</strong>nt<br />
Szlak Bursztynowy<br />
Wenec ja<br />
Kraków
Kolekcja Malarstwa Monumentalnego<br />
135<br />
Czy moż<strong>na</strong> zwiedzać galerię <strong>na</strong> rowerze Tak, w Gdańsku od 2016 r. festiwal Monumental Art<br />
i Gdańska Szkoła Muralu to dwa projekty, których wspólnym efektem jest kolekcja malarstwa<br />
monumentalnego. Kolekcja ta koresponduje z walorami historycznymi i urbanistycznymi<br />
osiedla Zaspa, gdzie mieszkał Lech Wałęsa w czasie, kiedy przewodził strajkom, kiedy otrzymał<br />
Nagrodę Nobla. Każda edycja festiwalu opatrzo<strong>na</strong> jest tematem z obszaru tolerancji i solidarności<br />
twórczej, generującym artystyczne odpowiedzi.<br />
Idea<br />
Zmia<strong>na</strong> blokowiska w galerię sztuki.<br />
Stworzenie <strong>na</strong>jwiększej kolekcji światowego malarstwa monumentalnego.<br />
Demokratyzacja przestrzeni publicznej poprzez sztukę.<br />
Podczas festiwalu Monumental Art powstają dzieła uz<strong>na</strong>nych artystów światowych. Jest to<br />
przedsięwzięcie długofalowe, realizowane od 2009 r., które w dalszej perspektywie ma <strong>na</strong> celu<br />
stworzenie zintegrowanej galerii malarstwa monumentalnego. Kuratorem festiwalu jest Piotr<br />
Szwabe, uz<strong>na</strong>ny artysta młodego pokolenia.<br />
Gdańska Szkoła Muralu to projekt edukacyjny, platforma stworzo<strong>na</strong> do dyskusji, dosko<strong>na</strong>lenia<br />
warsztatu oraz integracji środowiska. Jej celem jest przywrócenie muralowi jego pierwotnej<br />
funkcji – sztuki społeczno-politycznej, reagującej <strong>na</strong> aktualne wydarzenia oraz wypracowanie<br />
jednolitego stylu. W ramach zajęć odbywają się warsztaty, sympozja, malarskie jam session,<br />
kolektywne realizacje. Pomysłodawcą i głównym koordy<strong>na</strong>torem projektu jest Rafał Roskowiński,<br />
prekursor muralu w Gdańsku, jeden z <strong>na</strong>jważniejszych twórców tego gatunku w Polsce.<br />
I<strong>na</strong>uguracja Kolekcji odbędzie się 1 maja 2016 r. w Dzień Święta Pracy. Od tego momentu<br />
forma festiwalu wygasa, a ruszają programy zwiedzania dla pieszych i rowerzystów powiązane<br />
z działaniami edukacyjnymi dla dzieci i młodzieży. Rolę opiekunów kolekcji przejmuje Gdańska<br />
Szkoła Muralu, która <strong>na</strong>dal będzie prowadzić wydarzenia edukacyjne. Galeria jest połączeniem<br />
historii, urbanistyki, sztuki zaangażowanej oraz dosko<strong>na</strong>łym przykładem demokratyzacji<br />
przestrzeni publicznej poprzez sztukę.<br />
Termin Projekt wieloletni realizowany od 2009 r.<br />
Od 2009 do 2016 r. – Monumental Art<br />
Od 2009 r. – Gdańska Szkoła Muralu<br />
1 maja 2016 roku – I<strong>na</strong>uguracja Kolekcji Malarstwa Monumentalnego<br />
Miejsce Osiedle Zaspa (Gdańsk)<br />
Partnerzy Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego, Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong><br />
– Klub PLAMA, Akademia Sztuk Pięknych, RR Studio<br />
Budżet 2 mln PLN (488tys. EUR)<br />
Narracje – Instalacje i Interwencje<br />
w Przestrzeni Publicznej<br />
Projekt artystyczny oparty o nowe technologie wizualne. Jest próbą stworzenia nowej<br />
wizualnej opowieści miejskiej, która pozwala zobaczyć miasto poddane artystycznej transformacji.<br />
Prace artystów z różnych stron świata pojawią się <strong>na</strong> Narracjach obok prac twórców<br />
lokalnych. Wszystkie łączy wnikliwe zainteresowanie przestrzenią publiczną i jej rolą<br />
w funkcjonowaniu miasta.<br />
Idea<br />
Instalacje i interwencje w przestrzeni publicznej, których celem jest pokazanie miasta jako<br />
wspólnej, publicznej przestrzeni kształtowanej przez sztukę. Narracje to tworzenie nowych<br />
miejskich opowieści i odkrywanie „niewidocznego miasta”.<br />
Narracje to projekt, w którym chcemy <strong>na</strong>dać specyficzny sens kategorii „interdyscypli<strong>na</strong>rności”.<br />
Nie chodzi o pokazywanie różnych dziedzin sztuki w ramach jednego festiwalu (np.<br />
sce<strong>na</strong> muzycz<strong>na</strong>, sce<strong>na</strong> teatral<strong>na</strong>, literatura). Nie chodzi o tworzenie projektów, które mają<br />
„konfrontować”, „łączyć”, „mieszać” różne dziedziny sztuki. W Narracjach perspektywa jest<br />
in<strong>na</strong>. Przyjmujemy, że interdyscypli<strong>na</strong>rność jest zastanym faktem, z<strong>na</strong>jduje się w obecnej fazie<br />
rozwoju sztuki, jest <strong>na</strong>tural<strong>na</strong>.<br />
Do przygotowania programu została zaproszo<strong>na</strong> Betti<strong>na</strong> Pelz, niemiecka kuratorka specjalizująca<br />
się w między<strong>na</strong>rodowych projektach związanych ze sztuką w przestrzeni publicznej.<br />
Murale są często aktualnym<br />
komentarzem do sytuacji<br />
społeczno-politycznej. Obecne<br />
<strong>na</strong> ulicach Gdańska od<br />
lat 90. przyczyniają się do<br />
demokratyzacji przestrzeni<br />
publicznej. Kolekcja Malarstwa<br />
Monumentalnego <strong>na</strong>wiązuje do<br />
gdańskiej tradycji malarstwa<br />
monumentalnego.<br />
Wizual<strong>na</strong> opowieść o mieście<br />
z wykorzystaniem <strong>na</strong>jnowszych<br />
technologii związanych ze światłem<br />
– to z<strong>na</strong>k rozpoz<strong>na</strong>wczy<br />
festiwalu Narracje. Instalacje<br />
i Interwencje w Przestrzeni<br />
Publicznej ożywiają stare<br />
miasto w sezonie jesienno-<br />
– zimowym.<br />
struktura harmonogramu obchodów
Termin Projekt wieloletni realizowany od 2009 r.<br />
Listopad – grudzień 2016 r.<br />
Miejsce Główne Miasto, Stare Przedmieście, Dolne Miasto<br />
Partnerzy Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong>, Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA, Gdańska<br />
Galeria Miejska<br />
Budżet 4,1 mln PLN (1 mln EUR)<br />
Moja Dzielnica też Stolica<br />
Pod tym tytułem kryją się projekty, które łączy szereg działań angażujących mieszkańców<br />
w ich sąsiedzkim otoczeniu. W <strong>na</strong>jwiększym skrócie możemy określić je jako spontaniczne<br />
tworzenie jednodniowych „domów kultury” <strong>na</strong> trzepaku, dziedzińcu, parkingu, w mieszkaniu.<br />
Projekt umożliwia sąsiadom wzajemne dzielenie się swoimi pasjami. Każdy uczy każdego.<br />
Podział administracyjny Gdańska<br />
3<br />
1<br />
4 5<br />
2<br />
7<br />
6<br />
8<br />
12<br />
9 10 11<br />
14<br />
16<br />
15<br />
13<br />
17 18<br />
20 21<br />
19<br />
22<br />
23<br />
24 25<br />
26<br />
Zatoka Gdańska<br />
27<br />
1<br />
2<br />
3<br />
4<br />
5<br />
6<br />
7<br />
8<br />
9<br />
10<br />
11<br />
12<br />
13<br />
14<br />
15<br />
Osowa<br />
Oliwa<br />
Żabianka<br />
Przymorze Małe<br />
Przymorze Wielkie<br />
Zaspa Rozstaje<br />
Brzeźno<br />
Nowy Port<br />
Matarnia<br />
VII Dwór<br />
Strzyża<br />
Letnica<br />
Brętowo<br />
Wrzeszcz<br />
Młyniska<br />
137<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Idea<br />
Solidarność <strong>na</strong> co dzień jako zasada postępowania. Podejmowanie działań <strong>na</strong> rzecz i z udziałem<br />
mieszkańców w ich bezpośrednim dzielnicowym otoczeniu. Rewitalizacja społecz<strong>na</strong> i zaangażowanie<br />
mieszkańców Metropolii. Umożliwienie obywatelom aktywnego udziału w obchodach<br />
Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>. Wielopokoleniowe i wieloaspektowe pasmo projektów mających<br />
<strong>na</strong> celu wzmocnienie tożsamości lokalnej, dumy z miejsca zamieszkania, <strong>na</strong>wet jeśli nie jest<br />
to „dzielnica willowa”.<br />
Proponowane działania i projekty:<br />
——<br />
Streetwaves<br />
Projekt jest już realizowany, ale jego nową formułę i zasięg dyktuje ESK 2016. Polega <strong>na</strong> wtargnięciu<br />
sztuki w sferę publiczną i doprowadzeniu do radosnej, bardzo twórczej konfrontacji<br />
mieszkańców dzielnic, w każdym możliwym wieku i z każdej możliwej sfery społecznej, ze<br />
sztuką. Przewiduje realizację mikrokoncertów i happeningów w zaskakujących miejscach:<br />
przystanek, śmietnik, brama, mieszkanie.<br />
To akcja miejska wyprowadzająca działania muzyczne i artystyczne w przestrzeń publiczną<br />
Gdańska. Streetwaves jest inspirującą wycieczką po gdańskich zakamarkach.<br />
——<br />
MUS – Metropolitalny Uniwersytet Sąsiedzki<br />
Projekt realizowany w środowisku dzielnicowym <strong>na</strong> terenie całej Metropolii. Polega <strong>na</strong> rotacyjnym<br />
organizowaniu „drzwi otwartych” poszczególnych dzielnic i osiedli w ciągu całego 2016 r.<br />
W tym projekcie zależy <strong>na</strong>m <strong>na</strong> pobudzeniu aktywności mieszkańców oraz zaangażowaniu<br />
ich w organizację obchodów. Pokażemy, że Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> jest tuż za drzwiami ich<br />
własnego domu, wystarczy je tylko otworzyć.<br />
Realizacja projektu odbywa się poprzez przygotowanie „planu zajęć”, wykazu potencjału<br />
umiejętności osób w danej dzielnicy i przygotowaniu „sal warsztatowych i wykładowych”,<br />
którymi mogą być mieszkania, podwórka, pomieszczenia wyz<strong>na</strong>czone przez wspólnoty. Zajęcia<br />
zgromadzone zostaną w internetowej bazie i utworzą wielki Metropolitalny Uniwersytet<br />
Sąsiedzki. Baza umożliwi dokonywanie zapisów <strong>na</strong> wybrane zajęcia wszystkim chętnym<br />
osobom, ograniczenia wynikają tylko z terminów spotkań i liczby miejsc. Jedynym kryterium<br />
doboru „wykładowcy” jest jego pasja, a nie zawód. Wszystko po to, by tworzyć kalejdoskop<br />
umiejętności od projektowania modeli kartonowych, akwarystyki do wykładów <strong>na</strong> temat UFO.<br />
Akcja przebiegać będzie w myśl zasady sąsiedzi – sąsiadom.<br />
——<br />
Re:Vita<br />
Działania z zakresu rewitalizacji społecznej wspierające miejski program rewitalizacji dzielnic.<br />
W oparciu o porozumienia dzielnicowe w ramach tego projektu zaplanowaliśmy szereg działań<br />
integrujących oraz zwiększających uczestnictwo społeczności lokalnej w procesach decyzyjnych.<br />
Na terenie danej dzielnicy organizowane będą spotkania i warsztaty prowadzone przez<br />
autorytety, sportowców, artystów i <strong>na</strong>ukowców.<br />
Termin Projekty wieloletnie<br />
Od 2008 r. (cyklicznie w maju) – Streetwaves<br />
Od 2012 r. – Re:Vita, realizacja warsztatów i wykładów<br />
2015 – przygotowanie bazy Metropolitalnego Uniwersytetu Sąsiedzkiego<br />
2016 – w ciągu całego roku realizacja Metropolitalnego Uniwersytetu Sąsiedzkiego<br />
Miejsce Dzielnice i osiedla miast Metropolii<br />
Partnerzy Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong>, organizacje i stowarzyszenia dzielnicowe<br />
Budżet 3 mln PLN (732 tys. EUR)<br />
16<br />
17<br />
18<br />
19<br />
20<br />
21<br />
22<br />
23<br />
24<br />
25<br />
26<br />
27<br />
Stogi<br />
Aniołki<br />
Krakowiec-Górki zach.<br />
Kokoszki<br />
Piecki-Migowo<br />
Suchanino<br />
Śródmieście<br />
Rudniki<br />
Chełm<br />
Olszynka<br />
Orunia<br />
Wyspa Sobieszewska
Kaszëbi<br />
Kaszubi wywodzą się z plemion słowiańskich, które zamieszkiwały <strong>na</strong> wybrzeżu Bałtyku,<br />
zwanych Pomorza<strong>na</strong>mi. Na przestrzeni wieków teren zamieszkiwany przez tę grupę był przedmiotem<br />
sporu sąsiadujących ze sobą <strong>na</strong>rodowości – niemieckiej i polskiej. Kaszubi zachowali<br />
swój odrębny język oraz obyczaje. Trwałość tożsamości kaszubskiej, która oparła się wielu<br />
niesprzyjającym okolicznościom historycznym, jest swoistym fenomenem. Obecnie Kaszubi są<br />
jedyną w Polsce grupą etniczną, której język posiada status języka regio<strong>na</strong>lnego. Kaszubskiego<br />
uczy się w szkołach publicznych, po<strong>na</strong>dto funkcjonuje on jako język pomocniczy w urzędach<br />
(w wybranych gmi<strong>na</strong>ch).<br />
Idea<br />
Pasmo projektów integrujących społeczność i promujących unikatową kulturę Kaszub. Inspiracja<br />
europejskiego świata sztuki motywami kultury kaszubskiej.<br />
Pasmo projektów podzielone <strong>na</strong> dwa programy:<br />
——<br />
I. Program: Kultura tradycyj<strong>na</strong> Kaszub:<br />
——<br />
Projekt: Kaszubski motyw<br />
——<br />
Konkurs: Kaszubski produkt<br />
——<br />
Projekt: Kaszubscy twórcy w internecie<br />
——<br />
Projekt: Chëcz<br />
——<br />
II. Program: Kaszubi dziś:<br />
——<br />
Konkurs: Po Kaszubsku – Muzyka, Poezja, Taniec, Teatr<br />
——<br />
Projekt: Tu, czyli <strong>na</strong> Kaszubach<br />
——<br />
Konferencja: Jak to robimy <strong>na</strong> Kaszubach<br />
——<br />
Projekt: Na kaszubski<br />
I. Kultura tradycyj<strong>na</strong> Kaszub<br />
Pragniemy, by to co kaszubskie stało się popularne wśród samych Kaszubów, a jednocześnie<br />
z<strong>na</strong>ne i rozpoz<strong>na</strong>walne w Europie. W tym programie kładziemy <strong>na</strong>cisk <strong>na</strong> renesans wątków<br />
kaszubskich we współczesnym wzornictwie i architekturze, a także <strong>na</strong> od<strong>na</strong>lezienie nowych<br />
form funkcjonowania kultury tradycyjnej Kaszub. Jednocześnie zwracamy uwagę <strong>na</strong> unikalność<br />
regionu i bogactwo lokalnej kultury.<br />
Kaszubskie rękodzieło, budownictwo, muzyka, obyczaje – to wszystko, obok języka, wyróżniało<br />
tę społeczność. Wpływ kultury masowej oraz zanik tradycyjnych społeczności wiejskich<br />
w drugiej połowie XX w. sprawiły, że rękodzieło kaszubskie funkcjonuje obecnie głównie<br />
w niszy galerii sztuki ludowej i sklepów z pamiątkami. Warto sprawić, by tradycyjne motywy<br />
z<strong>na</strong>lazły swe miejsce w nowoczesnym wzornictwie oraz w masowej produkcji. W ten sposób<br />
wybrane elementy, motywy kultury ludowej zostałyby włączone w nurt kultury współczesnej<br />
i wzbogacając ją, zyskałyby nowe życie. Zaangażowanie środowiska architektów Politechniki<br />
Gdańskiej oraz pracujących w gmi<strong>na</strong>ch Pomorza pozwoli <strong>na</strong> popularyzację kaszubskich motywów<br />
architektonicznych. Tradycyjne budownictwo kaszubskie może być płodną inspiracją<br />
dla współczesnych inwestorów, zarówno w sferze prywatnej, jak i publicznej. O żywotności<br />
kultury stanowią tworzący ją ludzie. Program ma <strong>na</strong> celu wesprzeć takie osoby oraz sprawić,<br />
by mogli dzielić się swoją pasją z mieszkańcami całego świata.<br />
Kaszubski motyw Zamierzeniem projektu jest stworzenie łącznika pomiędzy wzornictwem<br />
kaszubskim wywodzącym się z kultury tradycyjnej a współczesnym wzornictwem przemysłowym<br />
i artystycznym.<br />
W ramach Kaszubskiego motywu zaplanowaliśmy tygodniowe warsztaty kaszubskiego<br />
rzemiosła i rękodzieła: garncarstwo, haft, plecionkarstwo, rzeźba, elementy budownictwa<br />
tradycyjnego. Warsztaty adresujemy do młodych twórców: projektantów, architektów wnętrz,<br />
grafików.<br />
Kaszubski produkt Intencją projektu jest wykorzystanie potencjału tradycyjnych motywów<br />
kaszubskich przez przemysł. Kaszubski produkt to hasło konkursu projektowania przedmiotów<br />
użytkowych inspirowanych kulturą Kaszub, a zwłaszcza charakterystycznym dla tego regionu<br />
wzornictwem. Najlepsze projekty zostaną <strong>na</strong>grodzone i wdrożone do produkcji. Wstępny zakres<br />
konkursu to: porcela<strong>na</strong>, <strong>na</strong>czynia użytkowe, lampy, meble (prywatnego użytku, restauracyjne,<br />
biurowe), tkani<strong>na</strong>. Projekt adresujemy do projektantów i twórców z Polski i Europy.<br />
Kaszubscy twórcy w internecie Realizacja filmowych instruktaży rękodzieła. Podczas<br />
warsztatów, które odbędą się w ramach projektu Kaszubski motyw powstanie dokumentacja<br />
filmowa prezentująca w formie instruktażu poszczególne formy rękodzieła, mistrzów oraz ich<br />
techniki. Wybrane filmy zostaną opatrzone tłumaczeniem <strong>na</strong> język angielski i umieszczone<br />
w internecie. Po<strong>na</strong>dto główne motywy zdobnicze zostaną zdigitalizowane i będą dostępne bezpłatnie<br />
w sieci. Instruktaże oraz pliki graficzne umieszczone zostaną <strong>na</strong> portalu promującym<br />
rękodzieło kaszubskie. Filmy instruktażowe będą po<strong>na</strong>dto umieszczone i wypromowane <strong>na</strong><br />
portalach profilowych związanych z hobby, rękodziełem, designem, architekturą.<br />
Tożsamość kaszubska<br />
przetrwała niesprzyjające<br />
okoliczności historyczne<br />
i jest obec<strong>na</strong> w życiu regionu.<br />
Potrzebuje jed<strong>na</strong>k projektów,<br />
które twórczo rozwiną kaszubską<br />
kulturę w XXI wieku.<br />
139<br />
struktura harmonogramu obchodów
Chëcz O odrębności regionu stanowi w dużym stopniu architektura występująca <strong>na</strong> jego<br />
terenie. Niestety, procesy urbanizacyjne i modernizacyjne doprowadziły do z<strong>na</strong>cznego zaniku<br />
tradycyjnej zabudowy w kaszubskich wsiach. Projekt Chëcz ma <strong>na</strong> celu zebranie i wykorzystanie<br />
wiedzy <strong>na</strong> temat architektury regionu oraz jej popularyzację wśród Kaszubów.<br />
Etapy projektu:<br />
——<br />
Podręcznik Chëcz, czyli dom kaszubski<br />
W pierwszym <strong>etapie</strong> projektu stworzony zostanie podręcznik prezentujący tradycyjne budownictwo<br />
kaszubskie. Podręcznik powstanie we współpracy z Wydziałem Architektury Politechniki<br />
Gdańskiej, w oparciu o prowadzone w Katedrze Projektowania Środowiskowego (dawniej<br />
Katedra Projektowania Regio<strong>na</strong>lnego) badania <strong>na</strong>d tradycyjną architekturą Kaszub.<br />
Aktualnie wiedza ta dostęp<strong>na</strong> jest wąskiemu kręgu specjalistów. Stworzenie podręcznika<br />
pozwoli <strong>na</strong> jej upowszechnienie.<br />
——<br />
Projekt i budowa pawilonu „Chëcz”<br />
Na tym <strong>etapie</strong> przewidzieliśmy zaprojektowanie i zbudowanie mobilnego pawilonu, który<br />
w umiejętny i nowatorski sposób będzie eksponował elementy charakterystyczne dla budownictwa<br />
kaszubskiego. Projekt pawilonu wyłoniony zostanie w ramach konkursu architektonicznego.<br />
Pawilon ma spełniać zarówno funkcje użytkowe, jak i edukacyjne, będzie jednocześnie<br />
przestrzenią działań artystycznych i edukacyjnych.<br />
W sezonie letnim zostanie ulokowany w centrum Gdańska, a <strong>na</strong>stępnie będzie „podróżować” po<br />
regionie. Docelowo pawilon trafi <strong>na</strong> teren Muzeum – Kaszubski Park Etnograficzny im. Teodory<br />
i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach Kiszewskich – jako sala zajęć edukacyjnych.<br />
——<br />
Podróż „Chëczy”, czyli popularyzacja w regionie<br />
Trzeci etap projektu to akcja popularyzatorsko-promocyj<strong>na</strong>, w której zachęcamy do wykorzystywania<br />
tradycyjnych motywów kaszubskich we współczesnych inwestycjach oraz rozpowszechniamy<br />
sztukę kaszubskiego wzornictwa wśród dzieci i młodzieży. Wszystko to odbywać się będzie<br />
w ramach podróży pawilonu „Chëcz” po Kaszubach. Rolę gospodarza pawilonu pełnić będzie<br />
każda z gmin, w której z<strong>na</strong>jdzie się Chëcz. W związku z czym da<strong>na</strong> gmi<strong>na</strong> częściowo weźmie<br />
<strong>na</strong> siebie odpowiedzialność za program projektu, czyli imprezy zaproponowane i przygotowane<br />
przez lokalne środowisko oraz część stałych wydarzeń związanych z samym pawilonem.<br />
Edukacja pełni istotną rolę<br />
w programie Gdańsk 2016<br />
także w paśmie projektów<br />
kaszubskich. Wzornictwo,<br />
tradycje muzyczne Kaszub będą<br />
popularyzowane wśród dzieci<br />
i młodzieży.<br />
141<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
II. Kaszubi dziś<br />
Kaszubi aktywnie działają <strong>na</strong> rzecz rozwoju kulturalnego i gospodarczego swojego regionu,<br />
zajmują stanowiska w orga<strong>na</strong>ch samorządowych oraz władzach centralnych. Tworzą stowarzyszenia,<br />
pozyskują środki <strong>na</strong> ich działanie, posiadają własne media (prasa, radio, telewizja).<br />
Programem Kaszubi dziś umożliwiamy włączenie się społeczności kaszubskiej do działań<br />
w ramach programu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> Gdańsk 2016.<br />
Chcemy pokazać tę społeczność, zaangażować rozmaite środowiska i grupy wiekowe oraz<br />
zainicjować szereg działań społecznych i artystycznych. Program zakłada zarówno działania<br />
w skali mikro, np. spotkania artystów, jak i wydarzenia o zasięgu między<strong>na</strong>rodowym.<br />
Po Kaszubsku – Muzyka, Poezja, Taniec, Teatr Zaplanowaliśmy także konkurs, dzięki któremu<br />
powstaną innowacyjne projekty artystyczne z pogranicza sztuk scenicznych w nieba<strong>na</strong>lny<br />
sposób prezentujące i promujące język kaszubski.<br />
Główną ideą projektu jest synergia środowisk twórczych, zainspirowanie ich do współpracy<br />
w ramach jednego, wielowątkowego projektu artystycznego.
Tym projektem stworzymy warunki do współpracy środowisk twórczych Pomorza: poetów<br />
kaszubskich, tancerzy, aktorów, muzyków; stworzenie sieci kontaktów i wzajem<strong>na</strong> inspiracja<br />
środowisk, stworzenie innowacyjnych, interdyscypli<strong>na</strong>rnych projektów artystycznych.<br />
Tu, czyli <strong>na</strong> Kaszubach Projekt filmowy, który zaprezentuje Kaszuby widziane oczami młodzieży.<br />
W jego ramach zaplanowaliśmy warsztaty etnograficzno-filmowe dla dzieci i młodzieży zakończone<br />
realizacją etiud filmowych–dokumentów. Projekt łączy pracę badawczą z zakresu<br />
etnografii z poz<strong>na</strong>waniem warsztatu filmowego. Pod okiem specjalistów będą realizowane<br />
filmy, od opracowania tematu do montażu.<br />
Jak to robimy <strong>na</strong> Kaszubach Między<strong>na</strong>rodowa Konferencja Mniejszości Etnicznych i Regio<strong>na</strong>lnych<br />
we współpracy z FUEN (Federal Union of European Natio<strong>na</strong>lities). Organizujemy<br />
konferencję, która służyć będzie wymianie dobrych praktyk oraz doświadczeń. Przyczyni się<br />
do <strong>na</strong>wiązania współpracy między organizacjami i osobami działającymi <strong>na</strong> rzecz podtrzymania<br />
tożsamości mniejszości <strong>na</strong>rodowych, grup etnicznych i regio<strong>na</strong>lnych. Naszym celem jest<br />
przedstawienie <strong>na</strong>jlepszych przykładów działalności Kaszubów wspierających podtrzymanie<br />
ich tożsamości jako grupy regio<strong>na</strong>lnej: działania upowszechniające język kaszubski, rozwój<br />
społeczności lokalnej, popularyzacja lokalnej kultury, rozwój kaszubskich mediów, rozwój III<br />
sektora, pozyskiwanie środków, walka o korzystne dla społeczności regulacje prawne.<br />
143<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Na kaszubski Języka kaszubskiego uczy się obecnie około 10 tys. uczniów <strong>na</strong> terenie województwa<br />
pomorskiego. Zajęcia w wymiarze trzech godzin tygodniowo uzupełniają program<br />
<strong>na</strong>uczania, są więc swego rodzaju dodatkowym obowiązkiem dla dzieci i młodzieży. Tylko<br />
niewielka grupa uczniów mówi po kaszubsku. Uważamy, że budowanie motywacji do <strong>na</strong>uki jest<br />
tu sprawą kluczową. W związku z tym chcemy wspierać proces <strong>na</strong>uczania języka kaszubskiego<br />
poprzez zastosowanie nowoczesnych technik <strong>na</strong>uczania.<br />
We współpracy z między<strong>na</strong>rodową organizacją TOC for Education i jej polskim oddziałem oraz<br />
Stowarzyszeniem Nauczycieli Języka Kaszubskiego Remusowi Drëszë opracowany zostanie<br />
kaszubski podręcznik metody TOC dla Edukacji. Metoda ta pozwala nie tylko zdobywać wiedzę,<br />
ale również usprawnia komunikację i ułatwia osiąganie celów. Opracowanie kaszubskiej wersji<br />
tego programu oraz prowadzenie zajęć tą metodą z pewnością przyczyni się do podniesienia<br />
kompetencji społecznych młodzieży kaszubskiej oraz zwiększy atrakcyjność zajęć.<br />
Termin Projekt wieloletni realizowany od 2013 r.<br />
lata 2013–2016 – warsztaty organizowane w lipcu, projekt Kaszubski motyw<br />
lata 2013–2016 – konkurs „Po Kaszubsku – Muzyka, Poezja, Taniec, Teatr”<br />
od 2013 r. – projekt Kaszubscy twórcy w internecie<br />
od 2016 r. – projekt Na kaszubski<br />
lata 2015–2016 – projekt Chëcz<br />
luty – czerwiec 2016 r. – projekt Tu, czyli <strong>na</strong> Kaszubach<br />
18–20 marca 2016 r. – w Dniu Jedności Kaszubów konferencja „Jak to robimy <strong>na</strong> Kaszubach”<br />
Marzec – październik 2016 – konkurs „Kaszubski produkt”<br />
Miejsce Miasta i gminy Metropolii<br />
Partnerzy Kaszubski Uniwersytet Ludowy, Oddział Etnograficzny Muzeum Narodowego<br />
w Gańsku, Muzeum – Kaszubski Park Etnograficzny im. Teodory i Izydora Gulgowskich<br />
we Wdzydzach Kiszewskich, Stowarzyszenie Twórców Ludowych, Ministerstwo <strong>Kultury</strong><br />
i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Zrzeszenie<br />
Kaszubsko-Pomorskie, Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku, Pomorska Izba Przemysłowo-<br />
-Handlowa, Gdańska Organizacja Turystycz<strong>na</strong>, <strong>Instytut</strong> Wzornictwa Przemysłowego, Katedra<br />
Projektowania Środowiskowego Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej, Urząd Marszałkowski<br />
Województwa Pomorskiego, Stowarzyszenie Architektów Polskich, gminy: Kościerzy<strong>na</strong>,<br />
Puck, Wejherowo, Kartuzy, Bytów, Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong>, <strong>Instytut</strong> Kaszubski, Zakład<br />
Pomorzoz<strong>na</strong>wstwa Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Gdańskiego, Zéńdzenié Młodëch<br />
Ùtwórców Kaszëbsczich ZYMK, Klub Studencki Pomorania, Kuratorium Oświaty w Gdańsku,<br />
Federal Union of European Natio<strong>na</strong>lities, TOC for Education, Stowarzyszenie Nauczycieli Języka<br />
Kaszubskiego Remusowi Drëszë<br />
Budżet 1,8 mln PLN (439 tys. EUR)<br />
Mniejszości etniczne<br />
i regio<strong>na</strong>lne tworzą różnorodność<br />
kulturową Europy.<br />
W programie Gdańsk 2016<br />
zaplanowaliśmy między<strong>na</strong>rodową<br />
konferencję, która<br />
będzie okazją spotkania osób<br />
działających <strong>na</strong> rzecz podtrzymania<br />
tożsamości mniejszości<br />
<strong>na</strong>rodowych, grup etnicznych<br />
i regio<strong>na</strong>lnych.
Pamięć<br />
Pamięć jest waż<strong>na</strong> dla wzbogacenia osobowości człowieka i społeczeństwa. Proces pamięciowy<br />
buduje, zbiera i produkuje kapitał społeczny. Pamięć jest <strong>na</strong>rzędziem pełnym emocji<br />
i przeżyć. Wspólne pochylenie się <strong>na</strong>d nią rodzi wspólne przeżycia, czasami śmiech, czasami<br />
łzy wzruszenia. Takie przeżycia stanowią nową siłę dla mieszkańców tego samego miejsca<br />
i mogą mieć wielki wpływ <strong>na</strong> stosunki międzypokoleniowe oraz relacje między grupami<br />
różnego pochodzenia.<br />
Pamięć Gdańska wiąże się<br />
także z tradycją nieskrępowanej<br />
wolności artystycznej. Na tę<br />
tradycję składają się w Gdańsku<br />
rock’n’roll, teatr alter<strong>na</strong>tywny,<br />
kabaret, jazz, yass, punk rock.<br />
Na zdjęciu koncert w klubie<br />
Rudy Kot.<br />
145<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Żywa Pamięć Gdańska<br />
Gdańsk jest ważny. Ważny dla <strong>na</strong>rodów i miast regionu Morza Bałtyckiego, ważny z powodu<br />
ruchu Solidarności i pokojowej drogi do wolności. Jest miastem, które wymagało całkowitej<br />
odbudowy po wojnie. Jakim jest miastem dla swoich mieszkańców Co to z<strong>na</strong>czy być z Gdańska<br />
Idea<br />
——<br />
proces odkrywania tożsamości;<br />
——<br />
utrzymanie łączności między przyszłością a przeszłością;<br />
——<br />
pogłębienie identyfikacji mieszkańców z miejscem, w którym żyją oraz podniesienie poziomu<br />
dumy i zadowolenia z dzielnicy, miasta, regionu, w których mieszkają.<br />
Proces pamięciowy a mieszkańcy<br />
Proces zbierania i dowartościowania żywej pamięci mieszkańców jest procesem powolnym.<br />
W społeczeństwie rozwija się on stopniowo, wymaga przekazu „od mieszkańca do mieszkańca”.<br />
Jest to <strong>na</strong>uka celebrowania własnej przeszłości.<br />
Pokojowy charakter ruchu<br />
wolnościowego w Polsce<br />
w latach 80. jest fenomenem<br />
<strong>na</strong> skalę światową. Pamięć<br />
o tamtych wydarzeniach jest<br />
żywa wśród mieszkańców<br />
Gdańska.<br />
Projekt jest realizowany poprzez:<br />
——<br />
utworzenie grup wyszkolonych „przemytników pamięci”, prowadzenie kampanii zbierania<br />
i dowartościowania pamięci w przemyślanych tematach, łącząc je z głównymi tematami lub<br />
formami produkcji artystycznych roku 2016;<br />
——<br />
utworzenie licznych klubów dzielnicowych, zajmujących się pamięcią, jej zbieraniem, archiwizowaniem<br />
i używaniem do różnych celów, kreując wartość dodaną poprzez lokalne działania,<br />
głównie kulturalne;<br />
——<br />
wypracowanie szeregu <strong>na</strong>rzędzi, opartych <strong>na</strong> zebranej, żywej pamięci (szlaki turystyczne, strony<br />
internetowe, programy pedagogiczne), które żyłyby własnym życiem.<br />
Projekt oz<strong>na</strong>cza zejście z poziomu miasta <strong>na</strong> poziom dzielnic, osiedli, a <strong>na</strong>wet ulic i zainteresowanie<br />
mieszkańców ich własnym otoczeniem. Prowadzi do tego, że działania muszą poddać<br />
się prawom „<strong>na</strong>turalnego rozrostu”, czyli opierając swój sukces <strong>na</strong> przekazywaniu „bakterii”<br />
pamięci od jednej osoby do drugiej.<br />
Projekt poprowadzi Piotr Wołkowiński, wybitny specjalista i prekursor projektów <strong>na</strong>d pamięcią<br />
społeczną. Pracował dla francuskich miast i regionów. W Polsce realizuje projekty społeczne<br />
dla Gdańska i Gdyni.<br />
Termin Projekt wieloletni realizowany od 2014 r.<br />
2016 r. – w ciągu całego roku odbywać się będą prezentacje prac powstałych w wyniku projektu.<br />
Metoda<br />
Technika opiera się <strong>na</strong> zasadach projektowych: diagnoza środowiska, identyfikacja poszczególnych<br />
osób, grup lub centrów zainteresowań, szkolenia w wykonywaniu wywiadu pogłębionego<br />
i prowadzeniu projektu pamięciowego, edycja tekstów w sposób partycypacyjny,<br />
dowartościowanie mieszkańców i ich przeżyć poprzez różne formy artystyczne – film, zdjęcia,<br />
wydawnictwa, sztukę teatralną.<br />
Miejsce Dolne Miasto, Stare Przedmieście, Wrzeszcz, Oliwa<br />
Partnerzy Organizacje i stowarzyszenia działające <strong>na</strong> rzecz dzielnic, Regio<strong>na</strong>lny Ośrodek<br />
Pomocy Społecznej<br />
Budżet 820 tys. PLN (200 tys. EUR)
Oddol<strong>na</strong> inicjatywa artystów<br />
trójmiejskiej sceny muzycznej<br />
zaowocowała powstaniem<br />
festiwalu Metropolia jest Okey.<br />
Święto <strong>Kultury</strong> Metropolii<br />
w roku 2016 obejmie dziesiątki<br />
małych i dużych miast obszaru<br />
metropolitalnego. Na zdjęciu<br />
Larry „Okey” Ugwu, organizator<br />
wydarzenia, ze swoim bębniarskim<br />
składem <strong>na</strong> koncercie<br />
w 2008 r.<br />
90 dni <strong>na</strong> 90 lat Gdyni<br />
Pasmo projektów składające się ze specjalnych edycji festiwali oraz nowych działań odbywających<br />
się <strong>na</strong> terenie Gdyni. Rok 2016 jest rokiem jubileuszowym, w którym Gdynia obchodzi<br />
swoje 90. urodziny.<br />
Wśród projektów realizowanych przez Gdynię z<strong>na</strong>jdują się:<br />
Open’er Festival<br />
Open’er Heineken Music Festival to <strong>na</strong>jwiększy w Polsce i jeden z <strong>na</strong>jważniejszych w Europie<br />
festiwali muzycznych. Laureat europejskiej <strong>na</strong>grody Best Major Festival (2009 r.). Jego ideą<br />
jest prezentacja światowej sceny muzycznej i promocja polskich artystów alter<strong>na</strong>tywnych. Co<br />
roku <strong>na</strong> początku lipca do Gdyni przyjeżdżają uz<strong>na</strong>ne gwiazdy muzyki światowej. Koncerty<br />
odbywają się <strong>na</strong> kilku niezależnych sce<strong>na</strong>ch. Festiwal promuje również scenę niezależną,<br />
alter<strong>na</strong>tywną. Na Open’erze rokrocznie występują też teatry, organizowane są pokazy mody,<br />
fireshow, projekcje filmów. Każdego roku 60 tys. osób z Polski i zagranicy przez cztery dni<br />
uczestniczy w wydarzeniach artystycznych. Ciekawą atrakcją jest miasteczko festiwalowe ze<br />
stoiskami organizacji pozarządowych – Strefa NGO (do tej pory 44 organizacje).<br />
149<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Metropolia jest okey 2016<br />
Od trzech lat ostatni weekend grudnia w kalendarzu Metropolii to święto trójmiejskiej sceny<br />
artystycznej. Festiwal Metropolia jest Okey jednoczy Trójmiasto we wspólnej zabawie fanów<br />
lokalnej sztuki. W roku 2016 koncerty odbędą się w dziesiątkach klubów w dużych i małych<br />
miastach <strong>na</strong> terenie całej Metropolii.<br />
Idea<br />
Promocja idei zjednoczonej Metropolii poprzez prezentację lokalnej sceny muzycznej i artystów.<br />
Festiwal jest wydarzeniem koncentrującym się <strong>na</strong> scenie muzycznej i promującym niezależnych<br />
artystów. Mnóstwo koncertów i atmosfera budowa<strong>na</strong> przez trójmiejskie zespoły przyciąga<br />
publiczność z całego Trójmiasta. Co roku urozmaicamy program, do którego już dziś doliczyć<br />
moż<strong>na</strong> muzykę klasyczną, wystawy malarstwa, występy teatrów niezależnych. Festiwal jest imprezą<br />
otwartą, nieodpłatną, a jej organizatorem Larry „Okey” Ugwu, dyrektor Nadbałtyckiego<br />
Centrum <strong>Kultury</strong>, muzyk, Nigeryjczyk z urodzenia, gdańszczanin z wyboru.<br />
Nagradzany w prestiżowych<br />
konkursach, gromadzący<br />
dziesiątki tysięcy fanów<br />
muzyki z całej Europy, festiwal<br />
Open’er odbywa się w Gdyni.<br />
Koncertom światowych gwiazd<br />
towarzyszą prezentacja sceny<br />
alter<strong>na</strong>tywnej, spektakle oraz<br />
strefa dla organizacji pozarządowych.<br />
Specjal<strong>na</strong> edycja<br />
festiwalu w 2016 wpisze się<br />
w program obchodów ESK.<br />
Termin Projekt realizowany cyklicznie<br />
Ostatni weekend grudnia 2016 r.<br />
Miejsce Gdynia – Klub Ucho, Sopot – Klub Sfinks, Gdańsk – Klub Parlament<br />
Partnerzy Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong>, Marszałek Województwa Pomorskiego, prezydenci<br />
miast Gdańska, Gdyni, Sopotu<br />
Budżet 820 tys. PLN (200 tys. EUR)<br />
Organizatorem festiwalu są Alter Art i Heineken Music.<br />
Impreza odbywa się cyklicznie w pierwszy weekend lipca <strong>na</strong> lotnisku Babie Doły w Gdyni.
Nowoczesne wzornictwo,<br />
przede wszystkim skandy<strong>na</strong>wskie,<br />
to dome<strong>na</strong> Gdynia<br />
Design Days. Edycja w 2016 r.,<br />
podobnie jak obecnie, będzie<br />
służyła pogłębianiu współpracy<br />
w regionie <strong>na</strong>dbałtyckim.<br />
Rewitalizacja przez sztukę<br />
obejmuje także Dolne Miasto<br />
– jedną z nielicznych dzielnic<br />
Gdańska, która przetrwała<br />
II wojnę światową, ale przez<br />
kilkadziesiąt ostatnich lat była<br />
skaza<strong>na</strong> <strong>na</strong> niszczenie. To w tej<br />
dzielnicy zai<strong>na</strong>ugurowano<br />
projekt Galeria Zewnętrz<strong>na</strong><br />
Miasta Gdańska.<br />
151<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Gdynia Design Days<br />
Dni Designu Krajów Nadbałtyckich w Gdyni organizowane są od 2008 r. przez miasto Gdynia<br />
oraz <strong>Instytut</strong> Wzornictwa Przemysłowego. To pierwsze w Polsce masowe, między<strong>na</strong>rodowe święto<br />
designu. Ideą jest przybliżenie nowych trendów we wzornictwie, koncepcji projektowania i aranżacji.<br />
Wydarzenie skupia się wokół promocji kreatywnego, nowoczesnego projektowania. Podczas<br />
imprezy odbywają się wystawy w różnych lokalizacjach wpasowujących się w przestrzeń miejską,<br />
warsztaty projektowania, koncerty, Brama Spotkań (prezentacje designerów i wykłady).<br />
Impreza odbywa się w czerwcu, w kontenerach umieszczonych w centrum miasta oraz Pomorskim<br />
Parku Naukowo-Technologicznym. Głównym organizatorem jest <strong>Instytut</strong> Wzornictwa<br />
Przemysłowego.<br />
Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni<br />
FPFF jest <strong>na</strong>jważniejszą i <strong>na</strong>jwiększą imprezą filmową w Polsce. Podczas festiwalu wyświetlane<br />
są <strong>na</strong>jlepsze polskie filmy fabularne, organizowane przeglądy filmów, imprezy towarzyszące<br />
(koncerty, projekcje, wystawy), prezentowane produkcje filmowe powstałe w całym roku poprzedzającym<br />
festiwal. Najlepszy film otrzymuje <strong>na</strong>grodę Złote Lwy. Jest to święto ki<strong>na</strong> polskiego.<br />
Oprócz Konkursu Głównego odbywa się Konkurs Ki<strong>na</strong> Niezależnego oraz Konkurs Młodego<br />
Ki<strong>na</strong>, które wspierają młodych twórców, polskiej publiczności przybliżają filmy niskobudżetowe.<br />
Do Gdyni zjeżdżają się gwiazdy polskiego ki<strong>na</strong> i fani rodzimej kinematografii. Festiwal<br />
organizowany jest <strong>na</strong> Wybrzeżu od 1974 r. – w Gdańsku, od 1986 r. – w Gdyni.<br />
Termin Wios<strong>na</strong> – lato 2016 r.<br />
Miejsce Gdynia<br />
Partnerzy Urząd Miasta Gdyni, instytucje i organizacje działające <strong>na</strong> terenie Gdyni<br />
Budżet 1,5 mln PLN (366 tys.EUR) – budżet wydarzeń towarzyszących gdyńskich festiwali oraz<br />
wydarzenia orygi<strong>na</strong>lne w ramach ESK<br />
Galeria Zewnętrz<strong>na</strong> Miasta Gdańska<br />
Projekt artystyczny polegający <strong>na</strong> stworzeniu kolekcji trwałych dzieł sztuki w przestrzeni miejskiej.<br />
Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA proponuje włączenie się w proces transformacji<br />
społecznej i architektonicznej Dolnego Miasta poprzez współdziałanie w zakresie wieloletniego<br />
planu rewitalizacyjnego. Wymaga to bliskiej współpracy z <strong>na</strong>ukowcami, planistami, architektami,<br />
a także politykami. Dolne Miasto jest dosko<strong>na</strong>łym miejscem do rozpoczęcia szeroko<br />
pojętych działań artystycznych.<br />
Idea<br />
Tworzenie kolekcji trwałych dzieł sztuki w przestrzeni publicznej.<br />
Realizacja projektu, przy jednoczesnej rewitalizacji dzielnicy i poszczególnych jej ulic, jest<br />
szansą <strong>na</strong> stworzenie nowej oferty kulturowej, zarówno dla mieszkańców Trójmiasta, jak i turystów.<br />
Kolejne prace wybierane są w drodze między<strong>na</strong>rodowych konkursów artystycznych.<br />
Zagospodarowanie przestrzeni stałymi elementami sztuki w postaci rzeźb, instalacji, instalacji<br />
dźwiękowych, świetlnych, służy prowadzeniu stałych warsztatów edukacyjnych w obrębie<br />
powstających dzieł.<br />
Termin Projekt wieloletni<br />
Coroczne realizacje prac artystycznych i prowadzenie zajęć edukacyjnych<br />
Miejsce Dolne Miasto<br />
Partnerzy Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA, Urząd Miejski w Gdańsku, Stowarzyszenie<br />
Artystyczne Kultywator 3Miejski, Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego, Urząd<br />
Marszałkowski Województwa Pomorskiego<br />
Budżet 5,6 mln PLN (1,37 mln EUR)
Tradycja Jarmarku św.<br />
Dominika sięga średniowiecznej<br />
historii Gdańska. Jarmark<br />
zawsze był okazją nie tylko do<br />
handlu, ale też wspólnej zabawy<br />
i uczestnictwa w wydarzeniach<br />
artystycznych. Obecnie jest<br />
także miejscem prezentacji<br />
unikalnych, często ginących,<br />
rzemiosł z całego świata.<br />
Cała metropolia będzie<br />
uczestniczyła w obchodach ESK<br />
2016. Miasta i gminy obszaru<br />
metropolitalnego zyskają<br />
szansę <strong>na</strong> prezentację swojego<br />
bogactwa kulturowego. Na<br />
zdjęciu „Dom do góry nogami”<br />
w Centrum Edukacji i Promocji<br />
w Szymbarku pod Wieżycą.<br />
153<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
Jarmark św. Dominika<br />
Tradycyjne targi rzemiosła odbywające się od 750 lat <strong>na</strong> początku sierpnia w Gdańsku. Największa<br />
impreza tego typu w Polsce. Od początku Jarmarkowi towarzyszy urozmaicony program<br />
kulturalny i wiele wydarzeń o charakterze rozrywkowym. Z roku <strong>na</strong> rok upiększamy ofertę<br />
kulturalną Jarmarku.<br />
Idea<br />
Nawiązanie do tradycji kupieckich Gdańska.<br />
Tworzenie imprezy handlowo-kulturalnej z bogatą ofertą rzemiosł tradycyjnych.<br />
Impreza <strong>na</strong>wiązuje do średniowiecznych jarmarków, w których udział brali rzemieślnicy, artyści,<br />
kolekcjonerzy. Obecnie trwa trzy tygodnie i ściąga do Gdańska 2 mln turystów z Polski<br />
i zagranicy.<br />
Termin Impreza cyklicz<strong>na</strong><br />
Początek sierpnia 2016 r.<br />
Miejsce Gdańsk<br />
Partnerzy Między<strong>na</strong>rodowe Targi Gdańskie SA<br />
Budżet 520 tys. PLN (127 tys. EUR) – budżet wydarzeń specjalnych towarzyszących Jarmarkowi<br />
św. Dominika w ramach ESK<br />
Lokalne Lokomotywy, czyLi tydzień kultury<br />
W każdym mieście i gminie obszaru metropolitalnego zostanie zorganizowany tydzień kultury.<br />
W porozumieniu z władzami lokalnymi i organizacjami społecznymi zostaną przygotowane<br />
specjalne projekty angażujące społeczność lokalną oraz prezentacje dorobku kulturalnego<br />
danego miejsca.<br />
Idea<br />
Zaangażowanie miast i gmin obszaru metropolitalnego w obchody Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>.<br />
Symbolem „przemieszczania się” metropolitalnego tygodnia kultury będzie specjalnie przygotowany<br />
pojazd – lokomotywa, zawierająca wizualne elementy charakterystyczne dla wszystkich<br />
partnerów projektu. Tydzień kultury to czas <strong>na</strong> prezentację lokalnych artystów, rzemieślników,<br />
instytucji kultury.<br />
Termin Wios<strong>na</strong> – jesień 2016 r.<br />
Miejsce Miasta i gminy obszaru metropolitalnego<br />
Partnerzy Urzędy Miast i Gmin oraz lokalne organizacje społeczne<br />
Budżet 5 mln PLN (1,22 mln EUR)
3. W jaki sposób miasto doko<strong>na</strong> selekcji wydarzeń,<br />
które z<strong>na</strong>jdą się w programie obchodów<br />
Po otrzymaniu tytułu praca <strong>na</strong>d projektami będzie odbywać się zgodnie z przedstawionym<br />
mechanizmem.<br />
Mechanizm wspierający dobór projektów<br />
przy realizacji Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>.<br />
Projekty zawarte we wniosku <strong>aplikacyjny</strong>m<br />
Poszczególne działania oraz szczegółowy repertuar danego projektu będzie przygotowany<br />
przez organizatorów tych wydarzeń – partnerów biura Gdańsk 2016. Działania będę konsultowane<br />
z Dyrektorem Programowym i Dyrektorem Artystycznym programu Europejska Stolica<br />
<strong>Kultury</strong>. Podob<strong>na</strong> procedura zostanie zastosowa<strong>na</strong> przy realizacji projektów opracowanych<br />
przez biuro Gdańsk 2016.<br />
Wikipolis<br />
Udostępnienie przestrzeni i zagwarantowanie środków dla organizacji pozarządowych i twórców<br />
niezależnych <strong>na</strong> realizację własnych projektów związanych z ideą Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura<br />
Wolności.<br />
Jedynym kryterium oceny będzie akceptacja regulaminu Wikipolis, który określi wartości<br />
brzegowe dla proponowanych działań.<br />
odpowiedź fakultatyw<strong>na</strong><br />
<strong>na</strong> <strong>etapie</strong> selekcji<br />
wstępnej<br />
Konsultacje są ważne <strong>na</strong><br />
każdym <strong>etapie</strong> realizacji projektu<br />
ESK. Tak samo w okresie<br />
przygotowań, jak i <strong>na</strong> <strong>etapie</strong><br />
selekcji wydarzeń. Na zdjęciu,<br />
debata podczas spotkania<br />
z kulturalnymi organizacjami<br />
pozarządowymi w galerii<br />
Delikatesy Sztuki w Gdańsku<br />
Wrzeszczu.<br />
Uroczystości<br />
Wydarzenia wzbogacające program i celebrację obchodów Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>:<br />
——<br />
I<strong>na</strong>uguracja obchodów,<br />
——<br />
225 lat Konstytucji 3 Maja,<br />
——<br />
Dzień Unii Europejskiej,<br />
——<br />
Światowy Zjazd Gdańszczan,<br />
——<br />
Przestrzeń Wolności,<br />
——<br />
Fi<strong>na</strong>ł obchodów.<br />
Bezpośrednio odpowiedzialny za opracowanie programu tych uroczystości będzie Dyrektor<br />
Artystyczny.<br />
Konkursy i granty<br />
Program moż<strong>na</strong> opracować już dziś i uz<strong>na</strong>ć, że jest zamknięty, że jest pełny i wystarczający.<br />
Jed<strong>na</strong>k zamknięcie w sztywnych ramach wszystkich projektów i niezostawienie uchylonych<br />
drzwi, przez które mogą docierać nowe działania, z <strong>na</strong>szego punktu widzenia byłoby błędem.<br />
Zależy <strong>na</strong>m <strong>na</strong> żywej stolicy, <strong>na</strong> artystycznym i społecznym komentarzu wobec teraźniejszości.<br />
Jaka będzie teraźniejszość za sześć lat Mogą to wiedzieć tylko ci, którzy tam są – ludzie<br />
przyszłości. Proponujemy im otwarte konkursy i minigranty. Będą to projekty uzupełniające<br />
program Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>. Dlatego obec<strong>na</strong> propozycja programowa dotyczy wydatkowania<br />
2/3 planowanego budżetu projektowego.<br />
——<br />
Konkurs dla artystów indywidualnych i grup twórczych w <strong>na</strong>stępujących dziedzi<strong>na</strong>ch:<br />
——<br />
Literatura z zakresu powieści miejskiej, hipertekstu, tłumaczeń literatury polskiej<br />
——<br />
Muzyka, wsparcie europejskich tras koncertowych<br />
——<br />
Film, <strong>na</strong> realizację prac powiązanych z wolnością, solidarnością, Gdańskiem<br />
——<br />
Instalacje w przestrzeni publicznej miast obszaru metropolitalnego<br />
——<br />
Mała architektura<br />
oraz <strong>na</strong> przygotowanie i prezentację podczas:<br />
——<br />
Solidarity of Arts dla młodych kompozytorów<br />
——<br />
Narracji dla artystów multimedialnych<br />
——<br />
Fety Fet dla grup teatralnych<br />
——<br />
Gospodarz – konkurs dla organizacji i instytucji kultury <strong>na</strong> programy rezydencji twórczych<br />
i opracowanie pobytów studyjnych dla europejskich artystów.<br />
——<br />
Program adresowany do społeczności lokalnych <strong>na</strong> przygotowanie:<br />
——<br />
Dni sąsiadów<br />
——<br />
Moja dzielnica też stolica<br />
Jest to program minigrantów, do kwoty 1000 eur, przez<strong>na</strong>czony dla organizacji, instytucji<br />
kultury, osób indywidualnych, animujących życie i przestrzeń sąsiedzką.<br />
——<br />
Debiuty i prawyko<strong>na</strong>nia – zasada 30%, czyli dodatkowe premiowanie w miejskim programie<br />
grantowym projektów, które uwzględniają debiuty artystyczne i prawyko<strong>na</strong>nia utworów polskich<br />
i europejskich z dziedziny muzyki, filmu i teatru.<br />
——<br />
Digitalizacja miasta – program wspierający projekty powiązane z Gdańskiem, a realizowane<br />
w sieci. Projekty dotyczące zasobów, informacji, dostępu do kultury.<br />
155<br />
struktura harmonogramu obchodów
——<br />
Należy również podkreślić głos młodego pokolenia. Rada Młodych, wybiera<strong>na</strong> raz do roku, jest<br />
<strong>na</strong>szym głosem doradczym. Są to emisariusze projektu wśród swoich, szkolnych środowisk,<br />
a główną misją jest wypracowanie własnych projektów. Praca Rady odbywa się pod okiem<br />
animatora, który inspiruje i koordynuje prace Rady, bez ingerowania w proces kreacji. Obecnie<br />
w aplikacji z<strong>na</strong>jduje się pięć projektów przygotowanych przez Radę. Są to: Gdańsk aktywny,<br />
Gdzieńsk, Fotołaszki, F.A.N, GAPA-bus. Członków Rady rekomendują pedagodzy i Samorządy<br />
Uczniowskie.<br />
Konkursy i programy grantowe mają <strong>na</strong> celu angażowanie artystów i mieszkańców poprzez<br />
czynny udział w projekcie <strong>na</strong> każdym z jego etapów. Konkursy, oceniane przez niezależnych<br />
konsultantów, będą realizowane cyklicznie od 2012 r.<br />
Główne kryteria doboru projektów:<br />
——<br />
Spójność. Jak projekt wpisuje się w jeden z dziewięciu wątków programu Czy cele projektu<br />
są zbieżne z celami programu<br />
——<br />
Oddziaływanie. Na jakim obszarze jest realizowany projekt: dzielnica, miasto, Metropolia,<br />
po<strong>na</strong>dlokalnie Do jakich grup wiekowych i społecznych jest adresowany<br />
——<br />
Zmia<strong>na</strong>, jaką niesie ze sobą realizacja projektu. Jakie są długofalowe skutki i trwałe efekty<br />
projektu<br />
——<br />
Kompetencja. Jakie jest doświadczenie w realizacji podobnych projektów Kto jest bezpośrednio<br />
zaangażowany w przygotowanie i przeprowadzenie projektu<br />
——<br />
Partnerzy. Ilu partnerów projekt angażuje Na ile są to trwałe więzi partnerskie<br />
——<br />
Źródła fi<strong>na</strong>nsowania. Jakiego udziału środków biura Gdańsk 2016 wymaga projekt Jak rozkładają<br />
się proporcje pomiędzy organizatora, partnerów, biuro 2016<br />
——<br />
Długofalowość. Czy projekt będzie realizowany po 2016 roku<br />
——<br />
Dostępność. Czy projekt zakłada udostępnienie efektów oraz materiałów dokumentalnych,<br />
<strong>na</strong> zasadach wolnych licencji Jaki jest proponowany zestaw ułatwień zwiększających uczestnictwo<br />
Jak szeroka jest oferta<br />
——<br />
Komunikacja. Jaki jest sugerowany plan PR i promocji zarówno samego projektu, jak i idei<br />
——<br />
Synergia. Jak projekt koresponduje z innymi wydarzeniami Czy projekt uwzględnia ważne<br />
daty i dni dedykowane (np. Światowy Dzień Poezji) Czy projekt wpisuje się w unijne lata<br />
tematyczne<br />
——<br />
Debiuty, prawyko<strong>na</strong>nia, edukacja. Czy projekt uwzględnia działania <strong>na</strong> rzecz promocji talentów<br />
i nowych dzieł Czy projekt uwzględnia działania edukacyjne<br />
Oceny doko<strong>na</strong>ją eksperci, a wyboru komisja, w skład której wchodzą:<br />
——<br />
Dyrektor Artystyczny,<br />
——<br />
Dyrektor Programowy,<br />
——<br />
Przedstawiciel Prezydenta Miasta Gdańska,<br />
——<br />
Przedstawiciel Marszałka Województwa Pomorskiego,<br />
——<br />
Przedstawiciel Ministra <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego,<br />
——<br />
Przedstawiciel władz miasta, <strong>na</strong> terenie którego projekt będzie realizowany.<br />
Popieram ESK<br />
Dla wszystkich, którzy będą chcieli włączyć się w obchody, a nie z<strong>na</strong>leźli się w głównym programie<br />
obchodów, przewidzieliśmy taką możliwość. Popieram ESK to program umożliwiający<br />
zebranie ofert uzupełniających, od klubów, kół <strong>na</strong>ukowych, szkół, wspólnot mieszkaniowych,<br />
artystów. Program będzie umożliwiał użycie logo „Popieram ESK” przez organizatora oraz<br />
włączenie wskazanych działań do kalendarza imprez.<br />
Zaangażowanie jak <strong>na</strong>jwiększej liczby mieszkańców oraz zachęcenie artystów do uczestniczenia<br />
w Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> jest celem <strong>na</strong>drzędnym. Zależy <strong>na</strong>m <strong>na</strong> zachowaniu<br />
do ostatniej chwili otwartej formuły programu. Na obecnym <strong>etapie</strong> przygotowane projekty<br />
wypełniają siedemdziesiąt procent możliwości programowych. Większość projektów została<br />
wypracowa<strong>na</strong> w ciągu minionych dwóch lat.<br />
Debiuty, promocja młodych<br />
talentów, działania edukacyjne<br />
– również te kryteria będą decydowały<br />
o wyborze projektów,<br />
które z<strong>na</strong>jdą się w programie<br />
Gdańsk 2016.<br />
157<br />
struktura harmonogramu obchodów<br />
To główne zasady selekcji i doboru projektów.
III<br />
organiz ac ja<br />
i fi<strong>na</strong>nsowanie<br />
obchodów
1 s truk tur a<br />
organiz acyj<strong>na</strong><br />
1.1. Jaką formę prawną przewidziano dla podmiotu,<br />
który zajmie się zorganizowaniem<br />
i wyko<strong>na</strong>niem projektu Jakie będą jego związki<br />
formalne z władzami miasta<br />
Forma praw<strong>na</strong><br />
Zapewnienie stabilności wyko<strong>na</strong>nia projektu – to podstawowe wyzwanie, <strong>na</strong> jakie odpowiadać<br />
powinien rekomendowany model organizacyjny. Dlatego, w przypadku nomi<strong>na</strong>cji do tytułu<br />
Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>, władze miasta zadecydowały o utworzeniu samorządowej instytucji<br />
kultury Gdańsk 2016, statutowo odpowiedzialnej za zorganizowanie i wyko<strong>na</strong>nie projektu,<br />
a także kontynuowanie jego wybranych elementów po roku 2016.<br />
Takie rozwiązanie prawne pozwoli w szczególności <strong>na</strong> zagwarantowanie stabilności i sprawności<br />
fi<strong>na</strong>nsowania projektu przez cały okres realizacji. Co szczególnie istotne, instytucja miejska<br />
może stanowić organizacyjną bazę dla kontynuowania wybranych inicjatyw programowych<br />
i monitorowania długotrwałych skutków obchodów ESK 2016. Zagwarantowanie takiej kontynuacji<br />
w przypadku operatora zewnętrznego byłoby w Polsce niemożliwe, biorąc pod uwagę<br />
regulacje ustawowe prawa zamówień publicznych.<br />
pytanie do uzupełnienia <strong>na</strong><br />
<strong>etapie</strong> selekcji końcowej,<br />
w szczególności poprzez<br />
załączenie statutu<br />
organizacji, informacji <strong>na</strong><br />
temat zasobów ludzkich,<br />
życiorysów <strong>na</strong>jważniejszych<br />
pracowników,<br />
wskazówek dotyczących<br />
potencjału fi<strong>na</strong>nsowego<br />
i administracyjnego oraz<br />
schematu organizacyjnego<br />
uwzględniającego podział<br />
kompetencji <strong>na</strong> poszczególne<br />
szczeble hierarchii<br />
163<br />
organizacja i fi<strong>na</strong>nsowanie obchodów<br />
Forma instytucji kultury jest także korzyst<strong>na</strong> z punktu widzenia możliwości pozyskiwania<br />
środków z krajowych i unijnych programów operacyjnych. Po<strong>na</strong>dto, w oparciu o mechanizmy<br />
wzajemnego dotowania się jednostek samorządu terytorialnego, umożliwi współfi<strong>na</strong>nsowanie<br />
części projektu przez pozostałe miasta obszaru metropolitalnego zaangażowane w realizację<br />
programu.
Związki formalne z władzami miasta<br />
Związki pomiędzy instytucją kultury a miastem jako jej organizatorem są uregulowane w ustawie<br />
o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej 1 . Organizator (miasto) wyposaża<br />
instytucję w majątek, zapewnia środki niezbędne do rozpoczęcia i prowadzenia działalności,<br />
sprawuje bieżący <strong>na</strong>dzór <strong>na</strong>d jej działalnością, opiniuje część wydawanych przez instytucję<br />
aktów. Jednocześnie instytucja wyposażo<strong>na</strong> jest w mechanizmy gwarantujące jej niezależność,<br />
w szczególności samodzielnie gospodaruje przydzieloną i <strong>na</strong>bytą częścią mienia oraz prowadzi<br />
samodzielną gospodarkę fi<strong>na</strong>nsową w ramach posiadanych środków, kierując się zasadami<br />
efektywności ich wykorzystania. Dyrektor instytucji ma zagwarantowaną niezależność w zarządzaniu<br />
instytucją i jej reprezentowaniu.<br />
Szczegółowe regulacje w tym zakresie obejmować będzie statut powstałej instytucji.<br />
Struktura organizacyj<strong>na</strong><br />
Specyfika projektu wymaga, aby struktura gwarantowała dy<strong>na</strong>mizm działań, szybkość reagowania<br />
i nieobciążanie budżetu <strong>na</strong>dmierną wysokością kosztów osobowych. Jednocześnie skala<br />
projektu ESK wymaga odzwierciedlenia w strukturze organizacji szerokiego zakresu jej funkcji.<br />
W odpowiedzi <strong>na</strong> te wymogi rekomendujemy oparcie zarządzania <strong>na</strong> strukturze hierarchicznej<br />
połączonej z zarządzaniem poprzez projekty. Zakres kompetencji poszczególnych działów<br />
skorelowany jest z podstawowymi funkcjami organizacji. Każdy z czterech działów zarządzany<br />
jest przez właściwego mu dyrektora. Współpraca pomiędzy działami, w szczególności przy<br />
wdrażaniu dużych interdyscypli<strong>na</strong>rnych projektów, realizowa<strong>na</strong> będzie w oparciu o mechanizmy<br />
zarządzania projektami. Liczba personelu w organizacji zawsze będzie odzwierciedlać<br />
potrzeby wynikające z zaplanowanych i realizowanych działań.<br />
Proponowa<strong>na</strong> struktura organizacyj<strong>na</strong> pozwala <strong>na</strong>:<br />
——<br />
skuteczne zarządzanie dużymi projektami, bez uszczerbku dla bieżącej realizacji funkcji stałych,<br />
——<br />
efektywne wykorzystanie specjalistycznej wiedzy pracowników, a co za tym idzie szybkość<br />
i profesjo<strong>na</strong>lizm,<br />
——<br />
możliwość rozwiązywania złożonych, interdyscypli<strong>na</strong>rnych problemów,<br />
——<br />
motywację i zintegrowanie całego zespołu poprzez wspólne zaangażowanie i wspólną identyfikację<br />
z celami,<br />
——<br />
sprawną komunikację i transparentność działań.<br />
WŁADZE MIEJSKIE<br />
DYREKTOR NACZELNY<br />
DYREKTOR<br />
artystyczny<br />
DYREKTOR<br />
programowy<br />
DYREKTOR<br />
marketingu<br />
Kierownik<br />
działu<br />
produkcyjno-<br />
-technicznego<br />
Kierownicy<br />
działań<br />
sektorowych<br />
Ma<strong>na</strong>ger ds.<br />
Sponsoringu<br />
Ma<strong>na</strong>ger ds.<br />
Marketingu<br />
Ma<strong>na</strong>ger ds.<br />
Komunikacji<br />
Rada<br />
Metropolital<strong>na</strong><br />
Współpraca<br />
zagranicz<strong>na</strong><br />
Edukacja<br />
Ma<strong>na</strong>ger<br />
ds. PR<br />
Sprawy<br />
społeczne<br />
Turystyka<br />
Kuratorzy<br />
projektów<br />
Dział<br />
produkcyjno-<br />
-techniczny<br />
Ma<strong>na</strong>gerowie<br />
projektów<br />
Sport<br />
Dział<br />
sponsoringu<br />
Dział<br />
reklamy<br />
Ma<strong>na</strong>ger<br />
ds. serwisu<br />
www<br />
Program<br />
Welcome<br />
Zespół<br />
programowo-<br />
-doradczy<br />
Wolontariat<br />
Rewitalizacja<br />
Dział<br />
komunikacji<br />
Rozwój<br />
regio<strong>na</strong>lny<br />
Wewnętrzny i zewnętrzny audyt<br />
165<br />
organizacja i fi<strong>na</strong>nsowanie obchodów<br />
Zarządzanie instytucją powierzone jest Dyrektorowi <strong>na</strong> podstawie kontraktu ma<strong>na</strong>gerskiego.<br />
Ta sama forma praw<strong>na</strong> zastosowa<strong>na</strong> zostanie do uregulowania współpracy z ma<strong>na</strong>gerami<br />
<strong>na</strong>jwyższego szczebla oraz głównymi konsultantami, zaangażowanymi w projekt.<br />
1 Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r.<br />
Nr 13, poz. 123, z pózn. zm.).<br />
DYREKTOR<br />
operacyjno-fi<strong>na</strong>nsowy<br />
Ma<strong>na</strong>ger ds.<br />
Kadr i Biura<br />
Ma<strong>na</strong>ger ds.<br />
Fi<strong>na</strong>nsów<br />
Dział<br />
administracyjny<br />
Dział<br />
fi<strong>na</strong>nsowy<br />
Kadry
167<br />
organizacja i fi<strong>na</strong>nsowanie obchodów<br />
Zakres kompetencji poszczególnych działów:<br />
Dział Operacyjny i Fi<strong>na</strong>nsowy<br />
——<br />
odpowiedzialny za wszelkie kwestie fi<strong>na</strong>nsowo–księgowe, związane z funkcjonowaniem instytucji<br />
oraz realizacją programu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>,<br />
——<br />
pozyskiwanie i rozliczanie środków ze źródeł zewnętrznych, z funduszy unijnych i krajowych,<br />
——<br />
polityka budżetowa i realizacja współpracy w zakresie rozliczeń z jednostkami fi<strong>na</strong>nsującymi<br />
projekt (Miasto Gdańsk, Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego, samorząd województwa<br />
pomorskiego, pozostałe gminy i miasta obszaru metropolitalnego uczestniczące<br />
fi<strong>na</strong>nsowo w projekcie),<br />
——<br />
realizacja procedur zamówień publicznych,<br />
——<br />
obsługa praw<strong>na</strong>, administracyj<strong>na</strong> i kadrowa.<br />
Program obchodów obejmuje<br />
wiele wydarzeń, które<br />
skierowane są do lokalnej<br />
społeczności, organizowanych<br />
w rożnych dzielnicach Gdańska.<br />
Na zdjęciu akcja miejska<br />
Streetwaves we Wrzeszczu.<br />
——<br />
sprawy społeczne: wykluczenia, partycypacja, zaangażowanie<br />
——<br />
turystyka<br />
——<br />
sport<br />
——<br />
program Welcome to Gdańsk<br />
——<br />
program wolontariatu<br />
——<br />
rewitalizacja<br />
——<br />
rozwój regio<strong>na</strong>lny (w tym instytucjo<strong>na</strong>lny)<br />
——<br />
produkcja oraz wsparcie techniczne w zakresie realizacji wydarzeń.<br />
Dział Artystyczny<br />
——<br />
ścisła współpraca z działem programowym w zakresie realizacji programu,<br />
——<br />
odpowiedzialny za wymiar artystyczny programu.<br />
Plaże zatoki gdańskiej to<br />
świetne miejsce do rekreacji<br />
i wypoczynku o każdej porze<br />
roku. Zwłaszcza latem <strong>na</strong> trójmiejskich<br />
plażach odbywa się<br />
wiele wydarzeń kulturalnych,<br />
między innymi Festiwal Sztuki<br />
Tutejszej TUTART, Gdański<br />
Festiwal Rzeźby z Piasku,<br />
Festiwal Rytmu i Ognia FROG.<br />
Na jednej z gdyńskich plaż<br />
działa też letnia sce<strong>na</strong> Teatru<br />
Miejskiego w Gdyni.<br />
Dział Marketingu<br />
——<br />
komunikacja wewnętrz<strong>na</strong> i zewnętrz<strong>na</strong> organizacji,<br />
——<br />
opracowanie i wdrożenie krajowej i między<strong>na</strong>rodowej strategii promocyjnej i informacyjnej,<br />
——<br />
działania marketingowe i PR,<br />
——<br />
współpraca z partnerami medialnymi,<br />
——<br />
administracja witryny internetowej, portali społecznościowych,<br />
——<br />
opracowanie pakietów i oferty sponsoringowej, pozyskiwanie i utrzymywanie relacji z podmiotami<br />
sponsorującymi działalność organizacji.<br />
Dział Programowy<br />
——<br />
przygotowanie i realizacja programu w roku 2016 oraz w latach 2012–2015,<br />
——<br />
rozwój, realizacja i koordy<strong>na</strong>cja projektów w zakresie działań sektorowych:<br />
——<br />
współpraca zagranicz<strong>na</strong><br />
——<br />
edukacja<br />
Ciało doradcze – zespół programowo-doradczy<br />
Zespół programowo-doradczy instytucji Gdańsk 2016 przyjmie bardzo podobną formę oraz<br />
strukturę, jak podczas etapu opracowania kandydatury (opisane szerzej w Rozdziale I s. 082).<br />
Zespół jest głównym ciałem doradczo-programowym dla Dyrektora instytucji, <strong>na</strong>tomiast<br />
bieżącą współpracę realizował będzie głównie z Działem Programowym.<br />
W skład zespołu wejdzie dziesięć grup tematycznych specjalizujących się w danej tematyce<br />
lub środowisku:<br />
Grupa ds. kultury i sztuki – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za projekty artystyczno-kulturalne.<br />
Grupa ds. sportu i rekreacji – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za współpracę ze środowiskiem sportu.<br />
Grupa ds. turystyki i hotelarstwa – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za współpracę ze środowiskiem<br />
turystyki i hotelarstwa.
Grupa ds. wolontariatu – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za wdrożenie modelu wolontariatu Gdańsk<br />
2016. Model ma wymiar metropolitalny i charakter pilotażowy w skali kraju. Szerzej o modelu<br />
w Załączniku nr 3.<br />
Grupa ds. biznesu i przedsiębiorczości – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za zaangażowanie i wsparcie<br />
udziału sektora prywatnego w realizacji projektu.<br />
Grupa ds. <strong>na</strong>uki i edukacji – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za zaangażowanie w projekt instytucji<br />
i organizacji działających w obszarze szeroko rozumianej edukacji, w tym uczelni wyższych<br />
działających w obszarze metropolitalnym.<br />
Grupa ds. współpracy z miastami Metropoli – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za współpracę i wspólne projekty<br />
z miastami i gmi<strong>na</strong>mi okalającymi Gdańsk, które wchodzą w skład obszaru metropolitalnego.<br />
Grupa ds. przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za współpracę<br />
z organizacjami i środowiskami zaangażowanymi w działania społeczne i projekty mające <strong>na</strong><br />
celu przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu.<br />
Grupa ds. mniejszości <strong>na</strong>rodowych, etnicznych i kultury Kaszub – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za<br />
współpracę i projekty realizowane ze społecznością kaszubską i mniejszościami <strong>na</strong>rodowymi.<br />
Grupa Rada Młodych – grupa odpowiedzial<strong>na</strong> za inicjowanie i wypracowanie projektów przez<br />
dzieci i młodzież.<br />
Blokowiska zyskują nową<br />
jakość dzięki projektom kulturalnym.<br />
Zdjęcie przedstawia<br />
betonowy wiadukt <strong>na</strong> osiedlu<br />
Zaspa. W tej dzielnicy powstaje<br />
Kolekcja Malarstwa Monumentalnego.<br />
Na Zaspie odbywają<br />
się również koncerty <strong>na</strong> dachu<br />
domu kultury, funkcjonuje sala<br />
teatral<strong>na</strong> udostępnia<strong>na</strong> amatorom<br />
oraz pracownie plastyczne<br />
zlokalizowane w wieżowcach.<br />
Dodatkowo, jako ciało koordynujące działania instytucji Gdańsk 2016 <strong>na</strong> szczeblu regio<strong>na</strong>lnym,<br />
powoła<strong>na</strong> zostanie Rada Metropolital<strong>na</strong>. Struktura Rady opisa<strong>na</strong> jest szerzej w <strong>na</strong>stępnym<br />
punkcie (1.2).<br />
1.2 W przypadku zaangażowania w obchody<br />
okolicznego regionu, w jaki sposób działania<br />
inicjowane <strong>na</strong> szczeblu lokalnym i gminnym zostaną<br />
zsynchronizowane<br />
W chwili uchwalenia przez Radę Miasta Gdańska uchwały o kandydowaniu do tytułu Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong>, władze Gdańska zwróciły się z otwartą prośbą do władz miast i gmin obszaru<br />
metropolitalnego o <strong>na</strong>wiązanie ścisłego kontaktu i współpracy z Gdańskiem <strong>na</strong> rzecz projektu<br />
ESK 2016 (obszar geograficzny zaangażowany w obchody jest szczegółowo opisany w Rozdziale<br />
I s. 026). Równolegle aranżowane były spotkania indywidualne z przedstawicielami i władzami<br />
miast oraz gmin mające <strong>na</strong> celu przybliżenie założeń, skali i tematyki projektu. Konsultowano<br />
także planowane <strong>na</strong> rok 2016 projekty oraz strategię kandydatury Gdańska. Przedstawiciele<br />
miast obszaru metropolitalnego prezentowali ofertę kulturalną, miejskie inwestycje z zakresu<br />
kultury i turystyki oraz długoletnie plany rozwoju.<br />
Okres kandydatury<br />
Z inicjatywy i pod przewodnictwem biura Gdańsk 2016 osoby wydelegowane z miast Metropolii<br />
współpracują z biurem w formule spotkań roboczych. Grupa ds. współpracy z miastami<br />
Metropolii wypracowuje wspólne projekty metropolitalne, jak również model współpracy<br />
i synchronizacji działań <strong>na</strong> szczeblu gminnym i lokalnym, bezpośrednio <strong>na</strong> rzecz wspólnej<br />
celebracji obchodów w 2016 r. Skład grupy stanowi część zespołu programowo-doradczego<br />
opisanego szerzej w Rozdziale I s. 082.<br />
Okres realizacji projektu<br />
Ze względu <strong>na</strong> udział fi<strong>na</strong>nsowy miast obszaru metropolitalnego w projekcie Gdańsk 2016,<br />
w okresie 2012–2016 przewidzia<strong>na</strong> jest zmia<strong>na</strong> formuły pracy wyżej opisanej grupy ds. współpracy<br />
z miastami Metropolii.<br />
W konsekwencji otrzymania przez Gdańsk tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 utworzo<strong>na</strong><br />
zostanie Rada Metropolital<strong>na</strong>. Kompetencje członków Rady będą obejmowały synchronizację<br />
działań, odpowiednio <strong>na</strong> szczeblu lokalnym i gminnym, w zakresie projektów angażujących<br />
region, tzw. projektów metropolitalnych.<br />
169<br />
organizacja i fi<strong>na</strong>nsowanie obchodów
W skład Rady Metropolitalnej wejdą:<br />
——<br />
Biuro Gdańsk 2016 – przewodnictwo,<br />
——<br />
Urząd Miejski w Gdańsku – dwóch reprezentantów Biura Prezydenta ds. <strong>Kultury</strong>,<br />
——<br />
Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego – dwóch reprezentantów<br />
Departamentu <strong>Kultury</strong>,<br />
——<br />
Miasta i gminy okręgu metropolitalnego – po dwóch reprezentantów wydziałów<br />
zajmujących się kulturą i sprawami społecznymi.<br />
Reprezentanci miast i gmin zostaną wydelegowani do uczestnictwa w Radzie Metropolitalnej<br />
przez odpowiednie władze. Do końca 2011 r. zatwierdzony zostanie statut Rady, harmonogram<br />
spotkań oraz jej skład.<br />
Urząd Miejski w Gdańsku<br />
Biuro GDAŃSK 2016<br />
1.3. Jakie przewidziano kryteria i sposoby wyboru<br />
kierownika artystycznego danego wydarzenia<br />
Jacy kandydaci będą brani pod uwagę Kiedy<br />
zostanie on nominowany Jaki będzie zakres jego<br />
działań<br />
Rada Metropolital<strong>na</strong><br />
Urząd Marszałkowski<br />
Województwa Pomorskiego<br />
Miasta i gminy obszaru<br />
metropolitalnego<br />
pytanie do uzupełnienia<br />
<strong>na</strong> <strong>etapie</strong> selekcji końcowej<br />
Do głównych zadań dyrektora artystycznego <strong>na</strong>leżą:<br />
——<br />
zaplanowanie i przygotowanie głównych wydarzeń artystycznych zgodnie z dramaturgią<br />
obchodów,<br />
——<br />
kierowanie zespołem kuratorów odpowiedzialnych za projekty artystyczne,<br />
——<br />
kreacja wydarzeń autorskich.<br />
Główne wymagania:<br />
——<br />
Wykształcenie wyższe,<br />
——<br />
Minimum pięcioletnie doświadczenie zawodowe ze szczególnym uwzględnieniem doświadczenia<br />
w realizacji projektów artystycznych z udziałem zagranicznych partnerów,<br />
——<br />
Doświadczenie w pracy z zespołem kuratorskim lub doświadczenie w pracy z zespołem<br />
kreatywnym,<br />
——<br />
Indywidualne osiągnięcia twórcze <strong>na</strong> arenie między<strong>na</strong>rodowej,<br />
——<br />
Precyzyj<strong>na</strong> z<strong>na</strong>jomość założeń programowych projektu Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności,<br />
——<br />
Zdolności negocjacyjne,<br />
——<br />
Doświadczenie w pracy organizacyjnej oraz z<strong>na</strong>jomość ośrodków, zespołów, artystów działających<br />
w Europie i <strong>na</strong> świecie,<br />
——<br />
Szczegółowa wiedza związa<strong>na</strong> z obowiązującymi trendami w sztuce,<br />
——<br />
Pozytywny stosunek osobisty do Gdańska i Metropolii,<br />
——<br />
Rekomendacje lub opinie od minimum trzech liderów ośrodków i instytucji artystycznych<br />
w Europie,<br />
——<br />
Możliwość podjęcia pracy <strong>na</strong> zasadach wyłączności <strong>na</strong> okres wyz<strong>na</strong>czony umową,<br />
——<br />
Biegła z<strong>na</strong>jomość dwóch języków urzędowych Unii Europejskiej.<br />
Warunki konkursu:<br />
Etap I Przedstawienie sce<strong>na</strong>riusza i eksplikacji wydarzenia artystycznego wpisującego się<br />
w program obchodów.<br />
Etap II Rozmowa kwalifikacyj<strong>na</strong> oraz opracowanie indywidualnego pomysłu ze wskazanym<br />
zespołem kreatywnym podczas wizyty studyjnej w Gdańsku.<br />
171<br />
organizacja i fi<strong>na</strong>nsowanie obchodów<br />
Dyrektor artystyczny<br />
Dyrektor artystyczny zostanie wyłoniony w między<strong>na</strong>rodowym konkursie w 2012 r.<br />
Do komisji oceniającej zostaną zaproszeni przedstawiciele miasta, województwa, Ministerstwa<br />
<strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego, Dyrektor Naczelny i Dyrektor Programowy instytucji<br />
Gdańsk 2016 oraz autorytety świata kultury, wskazane przez Narodowy <strong>Instytut</strong> Audiowizualny,<br />
<strong>Instytut</strong> Adama Mickiewicza, <strong>Instytut</strong> Teatralny, <strong>Instytut</strong> Książki, Narodowe Centrum <strong>Kultury</strong>,<br />
<strong>Instytut</strong> Wzornictwa, Państwowy <strong>Instytut</strong> Sztuki Filmowej.<br />
Preferowane doświadczenie zawodowe:<br />
——<br />
Kurator,<br />
——<br />
Dyrektor artystyczny,<br />
——<br />
Reżyser.
2<br />
fi<strong>na</strong>nsowanie<br />
obchodów<br />
2.1. Jaką formę przybierze budżet obchodów<br />
Jaka jest łącz<strong>na</strong> wysokość całkowitego budżetu<br />
roku obchodów „Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>”<br />
Z jakich źródeł pochodzą środki (z zaz<strong>na</strong>czeniem<br />
proporcjo<strong>na</strong>lnego udziału poszczególnych<br />
źródeł)<br />
pytanie do uzupełnienia<br />
<strong>na</strong> <strong>etapie</strong> selekcji końcowej<br />
173<br />
organizacja i fi<strong>na</strong>nsowanie obchodów<br />
167,50 mln PLN (40,85 mln EUR 1 ) – to całkowity budżet przewidywany <strong>na</strong> rok 2016.<br />
308 mln PLN (75,12 mln EUR) – to budżet przewidziany <strong>na</strong> cały okres obchodów, który wraz<br />
z okresem przygotowań obejmie lata 2012–2016.<br />
Szacunki budżetowe oparte są <strong>na</strong> deklaracjach fi<strong>na</strong>nsowych, przede wszystkim miasta, władz<br />
regionu i deklaracji miast Metropolii. Kwoty szacowane to udział fi<strong>na</strong>nsowy polskiego Ministerstwa<br />
<strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego i innych środków państwowych, wpływy ze<br />
sponsoringu, funduszy unijnych i wpływów do budżetu (w tym <strong>na</strong>grody im. Meliny Mercouri).<br />
Szacunki są oparte <strong>na</strong> a<strong>na</strong>lizie budżetów Europejskich Stolic <strong>Kultury</strong>, ze szczególnym<br />
uwzględnieniem lat 2008–2010.<br />
Budżet nie obejmuje kwot związanych z inwestycjami w infrastrukturę, które opisane są<br />
w Rozdziale III s.180.<br />
Projekt zakłada trwałe efekty związane z utrzymaniem zwiększonych wydatków <strong>na</strong> kulturę<br />
w mieście i regionie. W związku z powyższym tabele uwzględniają również planowany poziom<br />
przychodów <strong>na</strong> rok 2017, z tym, że kwoty te nie są wliczone w budżet obchodów. Zakładamy<br />
utrzymanie zwiększonego budżetu <strong>na</strong> projekty cykliczne zatwierdzone do realizacji po roku<br />
2016 (poziom zakładany to 28 mln PLN/6,83 mln EUR), w tym także kontynuację wybranych<br />
projektów społecznych, między<strong>na</strong>rodowych oraz koszt programu ewaluacji projektu Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong>, które fi<strong>na</strong>nsowane będą przede wszystkim ze środków miejskich<br />
1 Kwoty w EUR liczone wg średniego kursu z czerwca 2010 r. ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski; 1 EUR = 4,1 PLN.
(14 mln PLN/3,41 mln EUR) i regio<strong>na</strong>lnych, oraz kontynuacji współpracy w ramach funduszy<br />
Unii Europejskiej i kontraktów sponsorskich.<br />
Po<strong>na</strong>d połowa budżetu obchodów (54%) przypada <strong>na</strong> rok 2016.<br />
Szczegółowe informacje dotyczące przychodów w podziale <strong>na</strong> źródła fi<strong>na</strong>nsowania z<strong>na</strong>jdują<br />
się w tabeli poniżej.<br />
Udział poszczególnych podmiotów:<br />
Miasto Gdańsk<br />
Miasto Gdańsk jest podstawowym podmiotem fi<strong>na</strong>nsującym obchody. Wkład fi<strong>na</strong>nsowy<br />
gminy Miasta Gdańsk w ciągu całego okresu obchodów i przygotowań to 166,41 mln PLN<br />
(40,59 mln EUR), co stanowić będzie ok. 54% całkowitego budżetu. Wkład fi<strong>na</strong>nsowy Miasta<br />
będzie zabezpieczony w budżetach Biura Prezydenta Miasta ds. <strong>Kultury</strong>, Biura Prezydenta<br />
Miasta ds. Promocji, Biura Prezydenta ds. Sportu i Euro 2012, Wydziału Edukacji, Wydziału<br />
Spraw Społecznych, Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Zabytków, Wydziału Polityki<br />
Gospodarczej, Wydziału Programów Rozwojowych, Biura Informatyki.<br />
Województwo pomorskie oraz miasta i gminy Metropolii<br />
Specyfiką gdańskiej kandydatury jest bliska współpraca i wsparcie regionu. Odzwierciedla<br />
to także wkład władz regio<strong>na</strong>lnych (samorząd województwa pomorskiego) i poszczególnych<br />
miast Metropolii. Wkład samorządu województwa pomorskiego w całym okresie przygotowań<br />
wyniesie 28,7 mln PLN (7 mln EUR), z czego 12,3 mln PLN (3 mln EUR) przypadnie <strong>na</strong> okres<br />
przygotowawczy, a 16,4 mln PLN (4 mln EUR) <strong>na</strong> rok 2016.<br />
Wkład poszczególnych miast obszaru Metropolii jest szacunkowy. Uzależniony będzie od<br />
ostatecznej ilości projektów, które z<strong>na</strong>jdą się w programie. W całym okresie obchodów i przygotowań<br />
szacujemy go <strong>na</strong> 24,6 mln PLN (6 mln EUR).<br />
Środki państwowe<br />
Do czasu złożenia wniosku Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego – koordy<strong>na</strong>tor<br />
projektu w Polsce – nie zadeklarowało nomi<strong>na</strong>lnej kwoty <strong>na</strong> projekt ESK 2016. Szacujemy, że<br />
minimalny udział funduszy centralnych (dystrybuowanych przez MKiDN lub inne jednostki)<br />
w okresie pięciu lat nie powinien być mniejszy niż 10% całkowitego budżetu.<br />
Środki unijne<br />
To głównie wartość zakładanej <strong>na</strong>grody im. Meliny Mercouri w wysokości 1,5 mln EUR <strong>na</strong><br />
sam rok obchodów. To także środki pozyskane <strong>na</strong> realizację projektów z programów Unii<br />
Europejskiej, takich jak Kultura 2007–2013 (i <strong>na</strong> kolejny okres po 2013 r.), Fundusz Wymiany<br />
Kulturalnej (w ramach Mechanizmu Fi<strong>na</strong>nsowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego<br />
oraz Norweskiego Mechanizmu Fi<strong>na</strong>nsowego), Europa dla Obywateli, Program Region Morza<br />
Bałtyckiego (<strong>na</strong> okres po 2013 r.), programów sektorowych i innych. Z uwagi <strong>na</strong> to, że programy<br />
<strong>na</strong> okres rozpoczy<strong>na</strong>jący się od 2014 r. nie zostały jeszcze sformułowane, trudno szacować<br />
wpływy i projekty nimi objęte.<br />
Całościowy udział środków unijnych zakładamy <strong>na</strong> poziomie 19 mln PLN (4,63 mln EUR), nie<br />
wliczając udziału funduszy pozyskiwanych <strong>na</strong> inwestycje infrastrukturalne.<br />
Sektor prywatny i inni partnerzy<br />
To przychody pozyskane od sponsorów i innych partnerów. Wpływy te szacujemy <strong>na</strong> poziomie<br />
24 mln PLN (5,85 mln EUR), co stanowi obecnie prawie 8% całościowego budżetu. Więcej<br />
o udziale sponsorów w Rozdziale III s. 184.<br />
Inni partnerzy: jak choćby British Council, z którymi już dziś Gdańsk realizuje wieloletni program<br />
Active Citizens. Ale to też współpraca z fundacjami (np. Fundacją im. Stefa<strong>na</strong> Batorego) oraz<br />
z innymi instytutami, jak np. <strong>Instytut</strong> Cervantesa – z uwagi <strong>na</strong> polsko-hiszpańską współpracę<br />
w 2016 r. w ramach projektu ESK.<br />
Pozostałe przychody<br />
To przede wszystkim wpływy ze sprzedaży biletów, merchandisingu, czyli te, które bezpośrednio<br />
będą zasilać budżet operatora projektu. Wpływy nie zakładają wliczania środków pośrednio<br />
zasilających budżet miasta i podmioty z sektorów turystyki, komunikacji, gastronomii i innych.<br />
Zostaną one wykazane w procesie ewaluacji w ramach wpływu projektu <strong>na</strong> sytuację ekonomiczną<br />
w mieście i regionie po realizacji programu.<br />
Klasyfikacja przychodów<br />
Przychody planowane w czasie przygotowań i w roku 2016<br />
2012–2016 / przychody wg lat realizacji MLN EUR MLN PLN Udział %<br />
2012 2,56 10,50 3,41%<br />
2013 5,37 22,00 7,14%<br />
2014 8,90 36,50 11,85%<br />
2015 17,44 71,50 23,21%<br />
2016 40,85 167,50 54,38%<br />
RAZEM 2012–2016 75,12 308,00 100,00%<br />
2017 6,83 28,00<br />
2012–2016 / przychody wg źródeł MLN EUR MLN PLN Udział %<br />
Miasto Gdańsk 40,59 166,41 54,03%<br />
Województwo pomorskie 7,00 28,70 9,32%<br />
Miasta i gminy Metropolii 6,00 24,60 7,99%<br />
Środki państwowe 8,00 32,80 10,65%<br />
Środki UE: <strong>na</strong>groda M. Mercouri 1,50 6,15 2,00%<br />
Środki UE: programy 4,63 19,00 6,17%<br />
Sektor prywatny 5,85 24,00 7,79%<br />
Pozostałe przychody 1,55 6,34 2,06%<br />
RAZEM 2012–2016 75,12 308,00 100,00%<br />
2017: Miasto Gdańsk 3,41 14,00<br />
2017: Województwo pomorskie, programy UE<br />
i sponsorzy<br />
3,41 14,00<br />
175<br />
organizacja i fi<strong>na</strong>nsowanie obchodów
Przychody planowane w czasie przygotowań: 2012–2015<br />
177<br />
2012–2015 / przychody wg lat realizacji MLN EUR MLN PLN Udział %<br />
2012 2,56 10,50 7,47%<br />
2013 5,37 22,00 15,66%<br />
2014 8,90 36,50 25,98%<br />
2015 17,44 71,50 50,89%<br />
RAZEM 2012–2015 34,27 140,50 100,00%<br />
2012–2015 / przychody wg źródeł MLN EUR MLN PLN Udział %<br />
Miasto Gdańsk 20,19 82,77 58,91%<br />
Województwo pomorskie 3,00 12,30 8,75%<br />
Miasta i gminy Metropolii 3,00 12,30 8,75%<br />
Środki państwowe 2,08 8,53 6,07%<br />
Środki UE: programy 3,00 12,30 8,75%<br />
Sektor prywatny 3,00 12,30 8,75%<br />
RAZEM 2012–2015 34,27 140,50 100,00%<br />
Przychody planowane w roku obchodów 2016<br />
2016 / przychody wg źródeł MLN EUR MLN PLN Udział %<br />
Miasto Gdańsk 20,40 83,64 49,93%<br />
Województwo pomorskie 4,00 16,40 9,79%<br />
Miasta i gminy Metropolii 3,00 12,30 7,34%<br />
Środki państwowe 5,92 24,27 14,49%<br />
Koszty organizacyjne będą się zwiększały z roku <strong>na</strong> rok i osiągną <strong>na</strong>jwyższy poziom w 2016 r.<br />
Koszty marketingu i komunikacji projektu będą <strong>na</strong>jwyższe w latach 2015 i 2016, czyli bezpośrednio<br />
przed realizacją projektów 2016 r. i w roku obchodów.<br />
Przez koszty organizacyjne rozumiemy: wy<strong>na</strong>grodzenia i koszty utrzymania instytucji będącej<br />
operatorem projektu, koszty utrzymania siedziby i wyposażenia, koszty bieżące, inne stałe<br />
koszty, w tym np. koszty amortyzacji i wreszcie koszty osób, firm zatrudnianych do realizacji<br />
części projektu <strong>na</strong> zasadach stałych, między innymi firma audytująca projekt, firma realizująca<br />
ewaluację projektu itp.<br />
Nie dotyczy firm i osób, które związane są wyłącznie z konkretnymi projektami – te koszty<br />
zaliczamy do części programowej.<br />
Gdańszczanie i gdańszczanki<br />
mają swoje liczne<br />
pasje i zainteresowania. Na<br />
zdjęciu przedstawiciele bractwa<br />
rycerskiego podczas spaceru<br />
po Wrzeszczu.<br />
organizacja i fi<strong>na</strong>nsowanie obchodów<br />
Środki UE: <strong>na</strong>groda M. Mercouri 1,50 6,15 3,67%<br />
Środki UE: programy 1,63 6,70 4,00%<br />
Sektor prywatny 2,85 11,70 6,99%<br />
Koszty marketingu i komunikacji oraz programu to koszty związane z realizacją całego programu<br />
opisanego w Rozdziale II oraz, w zakresie marketingu i komunikacji, w Rozdziale V.<br />
Pozostałe przychody 1,55 6,34 3,79%<br />
RAZEM 2016 40,85 167,50 100,00%<br />
Dystrybucja kosztów:<br />
Koszty obchodów wzorem większości miast organizujących obchody dzielimy <strong>na</strong> trzy części:<br />
koszty organizacyjne, koszty marketingu i komunikacji oraz koszty wydarzeń w, podanej niżej,<br />
relacji (dotyczy łącznie całkowitego okresu przygotowań i realizacji obchodów w 2016 r.).<br />
Podział procentowy kosztów łącznie w latach 2012–2016:<br />
——<br />
koszty organizacyjne: 16%<br />
——<br />
koszty marketingu i komunikacji: 14%<br />
——<br />
koszty programowe (wydarzenia): 70%<br />
Podział <strong>na</strong> koszty w poszczególnych latach przedstawia poniższa tabela:<br />
GDAŃSK 2012–2016 KOSZTY (mln EUR) 2012 2013 2014 2015 2016 RAZEM %<br />
ORGANIZACJA 1,24 1,33 2,46 3,10 3,89 12,02 16,00%<br />
MARKETING i KOMUNIKACJA 0,47 0,46 0,46 3,37 5,77 10,51 14,00%<br />
WYDARZENIA 0,85 3,58 5,98 10,98 31,19 52,59 70,00%<br />
RAZEM: 2,56 5,36 8,90 17,44 40,85 75,12 100,00%<br />
GDAŃSK 2012–2016 KOSZTY (mln PLN) 2012 2013 2014 2015 2016 RAZEM %<br />
ORGANIZACJA 5,09 5,45 10,10 12,70 15,94 49,28 16,00%<br />
MARKETING i KOMUNIKACJA 1,91 1,87 1,87 13,80 23,67 43,12 14,00%<br />
WYDARZENIA 3,50 14,68 24,53 45,00 127,89 215,60 70,00%<br />
RAZEM: 10,50 22,00 36,50 71,50 167,50 308,00 100,00%
W tym koszty planowanych wydarzeń kształtują się <strong>na</strong>stępująco:<br />
Koszty programowe (wydarzenia):<br />
GDAŃSK 2012–2016 KOSZTY WYDARZEŃ (mln EUR) 2012 2013 2014 2015 2016 RAZEM %<br />
WOLNOŚĆ KULTURY 0,51 2,15 3,59 6,59 18,71 31,55 60,00%<br />
projekty o szczególnym z<strong>na</strong>czeniu (opisane w Rozdziale II s. 104) 15,28<br />
inne (uwzględnione w spisie wydarzeń w Rozdziale VII s. 268–275) 7,01<br />
rezerwa <strong>na</strong> projekty nowe 9,27<br />
KULTURA WOLNOŚCI 0,34 1,43 2,39 4,39 12,48 21,03 40,00%<br />
projekty o szczególnym z<strong>na</strong>czeniu (opisane w Rozdziale II s. 104) 6,26<br />
inne (uwzględnione w spisie wydarzeń w Rozdziale VII s. 278–285) 8,68<br />
rezerwa <strong>na</strong> projekty nowe 6,10<br />
RAZEM WYDARZENIA 0,85 3,58 5,98 10,98 31,19 52,59<br />
GDAŃSK 2012–2016 KOSZTY WYDARZEŃ (mln PLN) 2012 2013 2014 2015 2016 RAZEM %<br />
WOLNOŚĆ KULTURY 2,10 8,81 14,72 27,00 76,73 129,36 60,00%<br />
projekty o szczególnym z<strong>na</strong>czeniu (opisane w Rozdziale II s. 104) 62,63<br />
inne (uwzględnione w spisie wydarzeń w Rozdziale VII s. 268–275) 28,73<br />
rezerwa <strong>na</strong> projekty nowe 38,00<br />
KULTURA WOLNOŚCI 1,40 5,87 9,81 18,00 51,16 86,24 40,00%<br />
projekty o szczególnym z<strong>na</strong>czeniu (opisane w Rozdziale II s. 104) 25,66<br />
inne (uwzględnione w spisie wydarzeń w Rozdziale VII s. 278–285) 35,58<br />
rezerwa <strong>na</strong> projekty nowe 25,00<br />
RAZEM WYDARZENIA 3,50 14,68 24,53 45,00 127,89 215,60<br />
Wydarzenia, które z<strong>na</strong>jdą się<br />
w programie obchodów obejmą<br />
projekty opisane we wniosku<br />
<strong>aplikacyjny</strong>m, jak i całkiem<br />
nowe. Dla wszystkich trzeba<br />
przewidzieć odpowiednie<br />
fi<strong>na</strong>nsowanie.<br />
2.2. Czy organy miejskie odpowiedzialne za fi<strong>na</strong>nse<br />
uchwaliły lub podjęły stosowne zobowiązania<br />
fi<strong>na</strong>nsowe Kiedy ma to <strong>na</strong>stąpić<br />
Miasto Gdańsk <strong>na</strong> okres przygotowań i opracowania aplikacji zabudżetowało do końca 2011 r.<br />
środki w wysokości 11,5 mln PLN (2,8 mln EUR). Już w 2010 r., z uwagi <strong>na</strong> impuls, jaki dały starania<br />
i realizowane projekty, budżet został powiększony o 1 mln PLN (244 tys. EUR).<br />
W celu usprawnienia zarządzania projektem, Rada Miasta Gdańska podejmie stosowną uchwałę<br />
o przekształceniu podmiotu koordynującego starania w instytucję kultury.<br />
Ostateczne zatwierdzenie budżetu przez Radę Miasta <strong>na</strong> kolejne lata <strong>na</strong>stąpi w roku 2011<br />
z zastrzeżeniem warunku przyz<strong>na</strong>nia miastu tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>.<br />
2.3. Jaką kwotę wydatków wyasygnowano <strong>na</strong> koszty<br />
samych obchodów<br />
Całkowity budżet przewidywany <strong>na</strong> rok 2016 to 167,50 mln PLN (40,85 mln EUR). Budżet<br />
przewidziany <strong>na</strong> całkowity okres obchodów, który wraz z okresem przygotowań obejmie lata<br />
2012–2016 to 308 mln PLN (75,12 mln EUR).<br />
Większość projektów, które składają się <strong>na</strong> program Gdańska jako Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
to projekty orygi<strong>na</strong>lne, stworzone w okresie przygotowań do obchodów.<br />
Jest jed<strong>na</strong>k grupa wydarzeń, które istniały w Gdańsku niezależnie od starań o tytuł, a które<br />
z<strong>na</strong>jdą się w oficjalnym programie wydarzeń roku 2016. Założeniem jest, aby edycje tych projektów<br />
były szczególne i odbyły się <strong>na</strong> większą skalę niż w latach poprzedzających rok 2016.<br />
Miasto dotuje te projekty w zakresie stałego utrzymywania instytucji (koszty niewliczane<br />
w budżet obchodów), ale także w postaci dotacji celowych <strong>na</strong> edycje samych wydarzeń (koszty<br />
wliczone w łączny budżet obchodów).<br />
Udział fi<strong>na</strong>nsowy wyłącznie ze środków Miasta dla tych wydarzeń w programie roku 2016 to<br />
31,19 mln PLN (7,61 mln EUR). Zdecydowaliśmy się uwzględnić kwoty dotacji <strong>na</strong> te projekty<br />
w podawanym budżecie obchodów. Jeśli miałyby nie być uwzględniane, całkowity budżet<br />
asygnowany <strong>na</strong> potrzeby obchodów wynosiłby mniej o ww. kwoty, czyli 136,31 mln PLN (33,24<br />
mln EUR) w roku 2016, a w całym okresie obchodów i przygotowań odpowiednio 276,81 mln<br />
PLN (67,51 mln EUR).<br />
179<br />
organizacja i fi<strong>na</strong>nsowanie obchodów
Inwestycje związane z infrastrukturą<br />
kulturalno-<br />
– turystyczną mają duże<br />
z<strong>na</strong>czenie dla projektu<br />
Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>.<br />
Na zdjęciu wizualizacja inwestycji<br />
związanej z ożywieniem<br />
<strong>na</strong>brzeży Motławy.<br />
Wykaz kluczowych inwestycji infrastrukturalnych w ramach Wieloletniego Planu Inwestycyjnego,<br />
uwzględniających rozwój bazy kulturalno–turystycznej, w tym renowację. Tabela<br />
zawiera dane zaktualizowane przez przyjęcie Uchwały Rady Miasta Gdańska L/1393/10 z dnia<br />
24 czerwca 2010 r.<br />
Inwestycje<br />
Nakłady miasta Gdańska<br />
w latach 2010–2014<br />
(PLN)<br />
Nakłady po roku 2014<br />
(aktualizacja czerwiec 2010)<br />
(PLN)<br />
Budowa Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego wraz z układem drogowym 17 611 616 0<br />
Budowa Europejskiego Centrum Solidarności 270 816 529 0<br />
Centrum Hewelianum: Budowa kompleksu edukacyjno-rekreacyjnego<br />
w Gdańsku<br />
22 035 000 0<br />
Galeria Zewnętrz<strong>na</strong> Miasta Gdańska 1 000 000 0<br />
Kompleksowa modernizacja Teatru Miniatura 1 000 000 0<br />
Inwestycje własne w zakresie kultury 2 500 000 500 000<br />
System Informacji <strong>Miejskiej</strong> 4 500 000 500 000<br />
Zintegrowany System Informacji Turystycznej Województwa<br />
Pomorskiego (projekt partnerski)<br />
6 900 000 0<br />
Pętla Żuławska – Rozwój Turystyki Wodnej (projekt partnerski) 10 000 000 0<br />
181<br />
organizacja i fi<strong>na</strong>nsowanie obchodów<br />
2.4. Jaką kwotę wydatków przez<strong>na</strong>czono <strong>na</strong><br />
rozwój infrastruktury (bazy kulturalno-<br />
– turystycznej), w tym <strong>na</strong> renowację<br />
Gdańsk z<strong>na</strong>jduje się w czołówce miast polskich w zakresie pozyskiwania i wykorzystywania<br />
środków europejskich <strong>na</strong> działania inwestycyjne. Jednocześnie <strong>na</strong>leży do miast przodujących<br />
w zakresie rozwijania koncepcji fi<strong>na</strong>nsowania mieszanego, w tym partnerstwa prywatno-<br />
-publicznego 2 . Przekłada się to bezpośrednio <strong>na</strong> liczbę i zakres realizowanych przez miasto<br />
inwestycji infrastrukturalnych.<br />
Działania inwestycyjne prowadzone są w 14 sektorach stanowiących filary Wieloletniego<br />
Planu Inwestycyjnego. Łącz<strong>na</strong> wartość <strong>na</strong>kładów Miasta <strong>na</strong> inwestycje objęte Planem w latach<br />
2010–2014 wynosi 5 mld 562 mln PLN (1 mld 356 mln EUR). Po<strong>na</strong>d 65% tej kwoty, czyli 3 mld<br />
636 mln PLN (887 mln EUR) pochodzi z pozyskanych przez samorząd dotacji i subwencji oraz<br />
fi<strong>na</strong>nsowania pozabudżetowego.<br />
Z 73 objętych Wieloletnim Planem Inwestycyjnym zadań aż 22 dotyczą rozwoju infrastruktury<br />
kulturalno–turystycznej (w tym budowy dwóch kluczowych wielofunkcyjnych obiektów sportowych)<br />
oraz działań renowacyjnych i rewitalizacyjnych. Ich całkowita wartość <strong>na</strong> lata 2010–2014<br />
wynosi 1 mld 199 mln PLN (292 mln EUR). Po<strong>na</strong>dto uchwalo<strong>na</strong> w czerwcu 2010 r. aktualizacja<br />
Planu, obejmuje <strong>na</strong>kłady <strong>na</strong> te inwestycje po roku 2014 o łącznej wartości 98,37 mln PLN (23,99<br />
mln EUR). Wskazane wydatki <strong>na</strong> działania inwestycyjne nie są wliczone do budżetu obchodów<br />
Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>, określonego w Rozdziale III s. 173.<br />
Program ożywienia dróg wodnych w Gdańsku 36 450 000 0<br />
Program Europejski „Zaruski” (Zakup i modernizacja jachtu Zaruski) 4 415 000 0<br />
Odbudowa <strong>na</strong>brzeży Motławy i Martwej Wisły (projekt partnerski) 20 714 286 0<br />
Rozwój Komunikacji Rowerowej Aglomeracji Trójmiejskiej<br />
w latach 2007–2013<br />
40 122 984 0<br />
Gdański Program Rewitalizacji: Dolne Miasto, Wrzeszcz 75 352 025 8 349 445<br />
Gdański Program Rewitalizacji: Nowy Port 16 257 983 135 556<br />
Gdański Program Rewitalizacji: Letnica 45 980 000 0<br />
Wielofunkcyj<strong>na</strong> Hala Sportowo-Widowiskowa <strong>na</strong> granicy miast Gdańska<br />
i Sopotu wraz z urządzeniami z nią związanymi<br />
Przygotowanie terenu i budowa Stadionu Piłkarskiego w dzielnicy<br />
Letnica<br />
114 441 053 87 587 840<br />
490 553 181 0<br />
Rewaloryzacja zabytków sztuki ogrodowej – parki miejskie 13 000 000 1 000 000<br />
Ilumi<strong>na</strong>cje zabytków 2 100 000 700<br />
Prace Ratownicze Twierdzy Wisłoujście – Unikatowa Fortyfikacja<br />
w Skali Europejskiej – etap II<br />
Rewaloryzacja i adaptacja kościoła św. Ja<strong>na</strong> w Gdańsku<br />
<strong>na</strong> Centrum św. Ja<strong>na</strong><br />
2 075 000 0<br />
1 500 000 300 000<br />
RAZEM: 1 199 324 657 98 373 541<br />
2 PricewaterhouseCoopers Polska Raport <strong>na</strong> temat wielkich miast Polski: Gdańsk, 2007.
2.5. W jaki sposób przewidziano zaangażowanie<br />
w obchody sponsorów Na jaką kwotę<br />
przewiduje się wkład fi<strong>na</strong>nsowy pochodzący od<br />
sponsorów<br />
Wpływy pozyskane od sponsorów: szacujemy <strong>na</strong> poziomie 24 mln PLN (5,85 mln EUR) dla roku<br />
2016 i przygotowań, co stanowi dzisiaj 7,79% budżetu.<br />
Są to szacunki <strong>na</strong> bazie wstępnych deklaracji, zakładamy w tej części wpływów zwiększenie<br />
możliwości i środków w sytuacji decyzji o przyz<strong>na</strong>niu tytułu. Gdańsk i cały region mają ogromny<br />
potencjał sponsorski opisany w Załączniku nr 5.<br />
W okresie przygotowań podjęte zostały rozmowy z kluczowymi firmami mającymi swoje siedziby<br />
<strong>na</strong> terenie Metropolii, między innymi z Grupą Kapitałową Lotos, Koncernem Energetycznym<br />
Energa, Grupą Kapitałową Elnord, Grupą Ergo Hestia, firmą LPP SA, Elektrociepłownią Wybrzeże,<br />
Stocznią Gdańsk SA, a także firmami z siedzibą poza Metropolią o zasięgu ogólnopolskim<br />
i zainteresowanych promocją w regio<strong>na</strong>ch, takimi jak Polkomtel SA, Era czy Orlen.<br />
Rozmowy dotyczą zarówno poszczególnych projektów kulturalnych (już w okresie starań, w latach<br />
2009–2010 pozyskaliśmy dodatkowe środki <strong>na</strong> wybrane przedsięwzięcia), jak i partnerstw<br />
strategicznych w odniesieniu do roku 2016.<br />
Szczególnie istotny wydaje <strong>na</strong>m się fakt, że program obchodów jest mocno skorelowany<br />
z profilem high tech i IT, który stanowi <strong>na</strong>jsilniej rozwijający się sektor w Gdańsku i regionie.<br />
To właśnie tu działa Pomorski Klaster ICT/ETI oraz prowadzone są działania mające <strong>na</strong> celu<br />
utworzenie Gdańskiego Klastra Branż Kreatywnych.<br />
Zakładamy sponsoring fi<strong>na</strong>nsowy (wsparcie całościowe projektu przez sponsorów strategicznych<br />
oraz sponsoring pojedynczych projektów), jak i rzeczowy w postaci wsparcia: infrastrukturalnego,<br />
logistycznego, technicznego, doradczego.<br />
2. 6. Jak wygląda harmonogram określania tych<br />
elementów budżetu w przypadku przyz<strong>na</strong>nia<br />
miastu tytułu „Stolicy”<br />
odpowiedź fakultatyw<strong>na</strong><br />
<strong>na</strong> <strong>etapie</strong> selekcji wstępnej<br />
GDAŃSK 2012–2016 elementy budżetu 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016<br />
Miasto Gdańsk<br />
budżet projektu Gdańsk 2016 <strong>na</strong> rok 2011<br />
budżet projektu Gdańsk 2016 <strong>na</strong> lata 2012–2016<br />
Województwo pomorskie<br />
uchwała sejmiku dotycząca lat 2011–2016<br />
Miasta i gminy Metropolii<br />
deklaracje zaangażowania budżetu<br />
budżet miast uchwalany corocznie<br />
Środki państwowe<br />
Sektor prywatny<br />
fundusze <strong>na</strong> pojedyncze projekty<br />
strategiczne umowy sponsorskie<br />
strategiczne kontrakty medialne<br />
Nagroda im. Meliny Mercouri<br />
Inne programy UE<br />
185<br />
organizacja i fi<strong>na</strong>nsowanie obchodów<br />
Zakładamy również alter<strong>na</strong>tywne formy obustronnej współpracy i wymiany świadczeń. Korzystając<br />
z doświadczeń i modeli wykorzystywanych <strong>na</strong> świecie, które prezentuje i upowszechnia<br />
między innymi <strong>na</strong>jwiększa między<strong>na</strong>rodowa instytucja o tym profilu: Arts & Business – stowarzyszenie<br />
brytyjskie zajmujące się sponsoringiem kultury i relacjami świata biznesu i sztuki<br />
(pierwsza instytucja tego typu w Europie).<br />
Koszty inwestycyjne w ramach Wieloletniego<br />
Planu Inwestycyjnego<br />
do końca roku 2014<br />
aktualizacja dotycząca roku 2015<br />
aktualizacja dotycząca roku 2016<br />
Deklaracje dotyczące gwarancji wsparcia dla projektów i obchodów Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
zostaną pozyskane i załączone <strong>na</strong> <strong>etapie</strong> selekcji końcowej.<br />
Pozostałe przychody
IV<br />
Infr a s truk tur a<br />
miasta
Z lotniska im. Lecha Wałęsy moż<strong>na</strong> sprawnie i komfortowo dostać się w każde miejsce Gdańska<br />
i Metropolii dzięki liniom autobusowym i rejsowym shuttle-busom (port lotniczy – centrum<br />
miasta). Droga do centrum Gdańska zajmuje około 20 minut.<br />
W roku 2008 do użytku podróżnych oddano położony w samym centrum Gdańska pierwszy<br />
w Polsce „Termi<strong>na</strong>l Miasto”, umożliwiający zakup biletów, odprawę i <strong>na</strong>danie bagażu.<br />
Po<strong>na</strong>dto Metropolia w swoich granicach administracyjnych ma 4 lądowiska, 2 lotniska przez<strong>na</strong>czone<br />
do celów rekreacyjno-cywilnych. Planowane jest wybudowanie drugiego <strong>na</strong> obszarze<br />
metropolitalnym, między<strong>na</strong>rodowego, pasażerskiego portu lotniczego w Gdyni.<br />
Połączenia lotnicze i promowe<br />
191<br />
Infrastruktura miasta<br />
Reykjavík<br />
Tampere<br />
Bergen<br />
Oslo<br />
Turku<br />
Helsinki<br />
1. Jakie są zalety miasta w dziedzinie dostępności<br />
Sztokholm<br />
(transport regio<strong>na</strong>lny, krajowy i między<strong>na</strong>rodowy)<br />
Glasgow<br />
Między<strong>na</strong>rodowy port lotniczy, autostrada, rozbudowa<strong>na</strong> sieć dróg i połączeń kolejowych, zintegrowany<br />
transport publiczny z Szybką Koleją Miejską <strong>na</strong> czele, między<strong>na</strong>rodowe połączenia<br />
promowe oraz alter<strong>na</strong>tywne formy transportu lokalnego (drogi rowerowe i tramwaje wodne).<br />
Tak, do Gdańska łatwo się dostać i bez trudu moż<strong>na</strong> się po nim poruszać.<br />
Dostępność komunikacyj<strong>na</strong>: powietrze<br />
Dublin<br />
Cork<br />
Edynburg<br />
Liverpool<br />
Doncaster<br />
Birmingam<br />
Bristol<br />
Londyn<br />
Kopenhaga Malmö<br />
Hamburg-Lubeka<br />
Brema<br />
Eindhoven Berlin<br />
Dortmund<br />
Dusseldorf<br />
Kolonia-Bonn Frankfurt<br />
Gdańsk<br />
Warszawa<br />
Wrocław<br />
Rzeszów<br />
Kraków<br />
Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy pod względem przepustowości jest drugim lotniskiem<br />
lokalnym w kraju i jednym z <strong>na</strong>jszybciej rozwijających się w Polsce – między rokiem 1999 a 2009<br />
liczba operacji lotniczych wzrosła o 281%. Obecnie przepustowość wynosi niemal 2 miliony<br />
pasażerów rocznie 1 .<br />
Dziś port lotniczy zapewnia bezpośrednie połączenie z 38 portami lotniczymi w Europie, w tym<br />
z głównymi tranzytowymi portami lotniczymi.<br />
Obecnie trwają prace związane z rozbudową lotniska poprzez utworzenie nowego Termi<strong>na</strong>lu 2.<br />
Od 2012 roku port lotniczy osiągnie przepustowość co <strong>na</strong>jmniej 5 milionów pasażerów rocznie,<br />
a poszerzo<strong>na</strong> płyta postojowa pomieści do 46 jednostek 2 . Dla porów<strong>na</strong>nia: port lotniczy<br />
w Warszawie w roku 2009 obsłużył 9,4 milio<strong>na</strong> pasażerów.<br />
1 Dane z Zarządu Portu Lotniczego Gdańsk im. Lecha Wałęsy.<br />
2 Dane pozyskane z rachunków szacunkowych prowadzonych przez Zarząd Portu Lotniczego Gdańsk im. Lecha Wałęsy oraz<br />
planów rozbudowy.<br />
Paryż<br />
Barcelo<strong>na</strong><br />
Alicante<br />
połączenia lotnicze<br />
połączenia promowe<br />
Mo<strong>na</strong>chium<br />
Mediolan<br />
Rzym<br />
Ny<strong>na</strong>shamn<br />
Nynäshmn<br />
Karlskro<strong>na</strong><br />
Gdynia<br />
Travemunde<br />
Gdańsk
Dostępność komunikacyj<strong>na</strong>: morze<br />
Do gdańskiego portu w 2009 r. zawinęło 40 turystycznych statków pasażerskich 3 . W Gdyni,<br />
przy Nabrzeżu Helskim, gościło blisko 100 wycieczkowców 4 . Łącznie Metropolia przyjęła<br />
po<strong>na</strong>d 150 tysięcy obcokrajowców podróżujących transportem morskim.<br />
Obecność basenów jachtowych i marin również wpływa <strong>na</strong> dostępność miasta. W sezonie<br />
żeglarskim 2009 w marinie gdańskiej zacumowało 1400 jednostek pływających. Jest to<br />
14% wzrost w porów<strong>na</strong>niu z sezonem poprzednim 5 . Porty Metropolii stały się nowoczesnymi<br />
węzłami transportowymi, przygotowanymi do obsługi każdego rodzaju ładunku, a termi<strong>na</strong>le<br />
pasażerskie mogą obsłużyć dużą liczbę osób podróżujących drogą morską. Są one wyposażone<br />
w rampy ro-ro do odprawy promów samochodowych.<br />
Gdańsk posiada również stałe połączenia promowe ze Szwecją, a Gdynia ze Szwecją i Finlandią.<br />
i dostępności Metropolii ma otwarty w roku 2008 pierwszy odcinek budowanej autostrady A-1.<br />
Szlak transportowy zaczy<strong>na</strong>jący się w Gdańsku, Światowej Stolicy Bursztynu – Amber One<br />
(Autostrada Bursztynowa) – połączy miasto i region z południem Polski i Europy.<br />
Autostrada jest przedłużeniem Obwodnicy Trójmiejskiej (S6), wybudowanej <strong>na</strong> obwodzie trzech<br />
miast: Gdańska, Sopotu i Gdyni. Budowa tej blisko 40-kilometrowej trasy ekspresowej została<br />
ukończo<strong>na</strong> w 2002 r. Z punktu widzenia Metropolii była to inwestycja kluczowa, niezbęd<strong>na</strong> dla<br />
dostępności, przepustowości i komunikacji między miastami.<br />
Docelowo północny odcinek Obwodnicy Trójmiejskiej, kończący się w gdyńskiej dzielnicy<br />
Chylonia, zostanie połączony z projektowaną Obwodnicą Północną Aglomeracji Trójmiejskiej.<br />
Dzięki temu przedłużeniu Obwodnicy Trójmiasta w kierunku zachodnim powstanie możliwość<br />
ominięcia tak zwanego Małego Trójmiasta (Rumia, Reda, Wejherowo).<br />
Dodatkowo podjęto prace mające <strong>na</strong> celu wybudowanie do roku 2012 Obwodnicy Południowej<br />
Miasta Gdańska. Droga ekspresowa łącząca główną arterię z południa Polski S7 z Trójmiejską<br />
Obwodnicą S6 da szansę <strong>na</strong> odciążenie centrum miasta z ruchu kołowego.<br />
193<br />
Infrastruktura miasta<br />
Inwestycje drogowe<br />
Wejherowo<br />
Sopot<br />
Zatoka gdańska<br />
3<br />
1<br />
4<br />
2<br />
Dostępność komunikacyj<strong>na</strong>: ląd<br />
Drogi<br />
Gdańsk jest położony <strong>na</strong> północy kraju (współrzędne: 55°22’ N; 18°38’ E). Sieć dróg między<strong>na</strong>rodowych<br />
łączy region z Europą Południową (przez Republikę Czech i Słowację – E-75, E-77,<br />
drogi krajowe nr 1 i 7), z Europą Wschodnią (przez Kaliningrad – E-22, droga krajowa nr 22),<br />
z Europą Zachodnią (przez Niemcy – E-28, droga krajowa nr 6).<br />
Drogowa sieć województwa ma łączną długość 19 tysięcy kilometrów. Drogi publiczne w Gdańsku<br />
to po<strong>na</strong>d 900 kilometrów szlaków komunikacyjnych. Strategiczne z<strong>na</strong>czenie dla rozwoju<br />
Amber One – autostrada, której<br />
budowa rozpoczęła się w 2008 r.,<br />
już wkrótce połączy Pomorze<br />
z południem Polski i Europy.<br />
1<br />
2<br />
Katowice Łódź<br />
Istniejące drogowe szlaki komunikacyjne<br />
Planowane/realizowane inwestycje drogowe<br />
Trasa Sucharskiego<br />
Obwodnica południowa<br />
Nowa Słowackiego<br />
W-Z<br />
Tczew<br />
Warszawa<br />
3<br />
3 Dane z 31.12.2009.<br />
4 Dane z Zarządu Portu Morskiego Gdańsk oraz Portu Gdynia.<br />
5 Referat Turystyki w Urzędzie Miasta Gdańska.<br />
4
Kolej<br />
Region ma liczne połączenia z wieloma miastami europejskimi oraz bardzo dobrze rozwiniętą<br />
sięć połączeń z Gdańska do wszystkich głównych miast w Polsce. Obecnie trwają intensywne<br />
prace remontowe krajowej drogi kolejowej <strong>na</strong> odcinku Gdańsk – Warszawa, po których ukończeniu<br />
czas podróży <strong>na</strong> tej trasie skróci się o połowę.<br />
Liniowe położenie trzech miast tworzących oś Trójmiasta (Gdańsk–Sopot–Gdynia) powoduje,<br />
że nie wyodrębnił się jeden dworzec, pełniący funkcję dworca głównego. Stąd funkcje informacyjne<br />
i logistyczne w trzech głównych miastach rozłożone są <strong>na</strong> pięć dworców: Gdańsk<br />
Główny, Gdańsk Wrzeszcz, Gdańsk Oliwa, Sopot, Gdynia Głów<strong>na</strong> Osobowa. Większość stacji<br />
kolejowych obszaru metropolitalnego jest obecnie poddawa<strong>na</strong> modernizacji.<br />
Miasta Metropolii objęte są programem Park & Ride. W ramach tego programu powstają parkingi<br />
samochodowe w niewielkiej odległości od dworców i przystanków osobowych PKP. Tego<br />
rodzaju działania mają przeko<strong>na</strong>ć kierowców, żeby w wielkich skupiskach miejskich korzystali<br />
z komunikacji kolejowej zamiast w pojedynkę jeździć samochodem. Na terenie Metropolii<br />
z<strong>na</strong>jduje się 27 parkingów położonych w pobliżu infrastruktury kolejowej, powstałych dzięki<br />
programowi Park & Ride.<br />
Kolej Metropolital<strong>na</strong><br />
Wejherowo<br />
Gdynia<br />
Zatoka Gdańska<br />
195<br />
Infrastruktura miasta<br />
Komunikacja publicz<strong>na</strong> w Metropolii<br />
Tramwaje i autobusy<br />
O potencjale Metropolii decyduje też dobrze zorganizowa<strong>na</strong> komunikacja publicz<strong>na</strong>, umożliwiająca<br />
sprawne przemieszczanie się do pracy i do szkoły, a także do ośrodków wypoczynku<br />
i kultury. W Gdańsku i w sąsiednich miastach (Tczew, Pruszcz Gdański, Sopot, Gdynia, Rumia,<br />
Reda i Wejherowo) mieszkańcy i turyści mogą korzystać z wielu różnych środków transportu<br />
publicznego, takich jak autobusy, tramwaje, trolejbusy oraz <strong>na</strong>ziemne metro: Szybka Kolej<br />
Miejska SKM.<br />
Na terenie Gdańska funkcjonuje całodobowa komunikacja publicz<strong>na</strong> obsługiwa<strong>na</strong> przez 221<br />
jednostek autobusowych (niskopodłogowych, przystosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych)<br />
oraz 106 nowoczesnych jednostek tramwajowych. Miejski system komunikacji<br />
jest zintegrowany ze wszystkimi środkami transportu działającego w obrębie miast Metropolii.<br />
Dużym ułatwieniem jest tak zwany bilet metropolitalny, obejmujący wszystkie środki<br />
komunikacji publicznej.<br />
Szybka Kolej Miejska<br />
Szybka Kolej Miejska jest <strong>na</strong>jbardziej cenionym przez mieszkańców Metropolii środkiem<br />
komunikacji publicznej. SKM to <strong>na</strong>ziemne metro w postaci kolei miejskiej, która obejmuje 22<br />
przystanki <strong>na</strong> 32 kilometrach trasy i łączy wszystkie miasta wchodzące w skład obszaru metropolitalnego.<br />
Szybka Kolej Miejska obsługuje blisko 100 tysięcy pasażerów dziennie, działając<br />
24 godziny <strong>na</strong> dobę przez 7 dni w tygodniu. Czas między pociągami w godzi<strong>na</strong>ch szczytu to<br />
zaledwie 7 minut.<br />
Z końcem roku 2009 wdrożono strategię rozwoju i modernizacji taboru oraz infrastruktury<br />
miejskiej. Sukcesywnie modernizowane są składy taboru SKM, trwają również prace mające<br />
<strong>na</strong> celu skrócenie czasu podróży między miastami.<br />
Komunikacja alter<strong>na</strong>tyw<strong>na</strong><br />
Sopot<br />
Istniejąca linia Szybkiej Kolei <strong>Miejskiej</strong><br />
Planowa<strong>na</strong> linia w ramach kolei metropolitalnej<br />
Gdańsk<br />
Tczew<br />
Tramwaj wodny<br />
Od 2006 r. w sezonie letnim (od maja do września) działa komunikacja wod<strong>na</strong> w postaci tramwaju<br />
wodnego – to nie tylko alter<strong>na</strong>tywny środek transportu, lecz także atrakcja turystycz<strong>na</strong><br />
dla osób poruszających się po Metropolii. Dzięki wodnym liniom tramwajowym istnieje możliwość<br />
regularnego podróżowania szlakami wodnymi między miastami Metropolii, Półwyspem<br />
Helskim i Wyspą Sobieszewską. Jednorazowo tramwaj wodny może zabrać <strong>na</strong> pokład 450<br />
osób i 50 rowerów.
Drogi rowerowe – Gdańsk<br />
jest liderem pod względem<br />
budowy dróg rowerowych<br />
w Polsce. Obecnie powstaje<br />
droga łącząca całe Trójmiasto.<br />
Projekty ekologicznych ciągów<br />
komunikacyjnych są konsultowane<br />
społecznie.<br />
2. Jakim potencjałem noclegowym i bazą turystyczną<br />
dysponuje miasto<br />
Gdańsk co roku przyjmuje po<strong>na</strong>d 5 milionów turystów. W samym Gdańsku jest niemal 15<br />
tysięcy miejsc noclegowych, a 24 tysiące po uwzględnieniu Gdyni i Sopotu.<br />
Obecnie w mieście z<strong>na</strong>jdują się 24 obiekty hotelowe. Gdańsk dysponuje trzema hotelami<br />
5-gwiazdkowymi oraz sześcioma 4-gwiazdkowymi, Gdynia i Sopot – trzema hotelami 5-gwiazdkowymi<br />
i dwoma 4-gwiazdkowymi. Oprócz tego goście mogą skorzystać z obiektów nieskategoryzowanych:<br />
willi, zajazdów, pensjo<strong>na</strong>tów, schronisk czy kempingów. Wraz z <strong>na</strong>pływem<br />
turystów dy<strong>na</strong>micznie rozwija się baza hotelowa oraz sektor gastronomiczno-usługowy.<br />
Dzięki intensywnemu rozwojowi infrastruktury w mieście (co częściowo wiąże się z organizacją<br />
mistrzostw Euro 2012) Gdańsk będzie gotowy <strong>na</strong> przyjęcie o wiele większej liczby osób<br />
przyjezdnych niż obecnie. Do roku 2013 Gdańsk będzie mógł gościć jednocześnie po<strong>na</strong>d 20<br />
tysięcy osób. Po uwzględnieniu Gdyni i Sopotu liczba ta wzrasta o kolejnych 10 tysięcy.<br />
197<br />
Infrastruktura miasta<br />
Infrastruktura rowerowa<br />
Gdańsk jest liderem wśród polskich miast pod względem liczby kilometrów dróg rowerowych.<br />
Z dróg rowerowych korzystają także zwolennicy coraz bardziej popularnej formy rekreacji,<br />
jaką jest jazda <strong>na</strong> rolkach. W samym Gdańsku w 2009 r. sprzedano po<strong>na</strong>d 1200 par sprzętu<br />
wrotkarskiego do celów rekreacyjnych.<br />
W ramach projektu Rozwój Komunikacji Rowerowej Aglomeracji Trójmiejskiej powstaje<br />
nieprzerwa<strong>na</strong> droga rowerowa łącząca Trójmiasto (Gdańsk, Sopot, Gdynia). Trwają prace<br />
(prowadzone wraz ze Stowarzyszeniem Twister Trójmiasto) <strong>na</strong>d realizacją projektu budowy<br />
Miejskiego Centrum Wrotkarsko-Rowerowego z pełną całoroczną infrastrukturą przez<strong>na</strong>czoną<br />
dla miłośników różnych form ruchu kołowego. Będzie to pierwsze centrum tego rodzaju w Polsce.<br />
Gdańskie zaplecze kulturalno-turystyczne obejmuje:<br />
——<br />
3 kompleksy kinowe (30 sal kinowych),<br />
——<br />
4 teatry,<br />
——<br />
3 ki<strong>na</strong> studyjne (po<strong>na</strong>d 9 650 miejsc),<br />
——<br />
Państwową Operę Bałtycką,<br />
——<br />
Polską Filharmonię Bałtycką.<br />
Obiekty poprzemysłowe<br />
zyskują, dzięki kulturze, swoje<br />
drugie życie. W tym miejscu,<br />
<strong>na</strong>d Motławą, w centrum historycznego<br />
Gdańska, do roku<br />
1996 z<strong>na</strong>jdowała się elektrownia.<br />
Na zdjęciu budynek Filharmonii<br />
Bałtyckiej<br />
Drogi rowerowe<br />
Zatoka Gdańska<br />
Istniejące drogi rowerowe<br />
Planowane nowe drogi w ramach projektu RKRAT
——<br />
Hala Sportowa w Gdyni (4 tysiące miejsc),<br />
——<br />
Opera Leś<strong>na</strong> w Sopocie (5,7 tysiąca miejsc),<br />
——<br />
Muzeum Mary<strong>na</strong>rki Wojennej i Muzeum Miasta Gdyni,<br />
——<br />
Stadion Miejski w Gdyni (10 tysięcy miejsc),<br />
——<br />
Hala Stulecia w Sopocie (2 tysiące miejsc),<br />
——<br />
Historyczny Zespół Hipodromu (miejsce organizacji wyścigów konnych),<br />
——<br />
Yacht Klub Morski w Gdyni<br />
——<br />
Sopocki Klub Żeglarski Hestia Sopot<br />
——<br />
Stadion Lekkoatletyczny Sopot,<br />
——<br />
Całoroczny Aquapark Sopot.<br />
199<br />
Infrastruktura miasta<br />
Dodatkowo w bazie turystycznej mieści się:<br />
——<br />
12 centrów kultury,<br />
——<br />
40 galerii sztuki,<br />
——<br />
20 jednostek muzealnych,<br />
——<br />
Teatr Leśny w Gdańsku,<br />
——<br />
11 domów kultury (Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong>).<br />
Instytucje kultury, w tym<br />
galerie sztuki i muzea, budują<br />
potencjał bazy turystycznej<br />
miasta.<br />
Ogromnym potencjałem miasta są przestrzenie urbanistyczne, w których organizuje się wydarzenia<br />
kulturalne:<br />
——<br />
Przestrzeń Wolności (<strong>na</strong> terenie Stoczni; po<strong>na</strong>d 200 tysięcy osób),<br />
——<br />
Plac Zebrań Ludowych (44 tysiące osób),<br />
——<br />
Targ Węglowy (do 20 tysięcy osób),<br />
——<br />
tereny zielone i parki (Oruński, Kuźniczki, Oliwski, Reaga<strong>na</strong>, Trójmiejski Park Krajobrazowy).<br />
Uzupełnieniem bazy turystycznej miasta i Metropolii jest sektor usług zdrowotnych, oferowanych<br />
między innymi przez po<strong>na</strong>d 30 profesjo<strong>na</strong>lnych ośrodków odnowy biologicznej i spa.<br />
W ostatnich latach coraz bardziej widoczny staje się trend związany z turystyką zakupową – dotyczy<br />
to zwłaszcza turystów zagranicznych. Metropolia wykorzystuje swój potencjał w tej<br />
Trójmiejski Park Krajobrazowy<br />
otacza miasta Metropolii<br />
i zajmuje powierzchnię po<strong>na</strong>d<br />
20 tys. ha. Na Wyspie Sobieszewskiej<br />
z<strong>na</strong>jdują się rezerwaty<br />
Ptasi Raj i Mewia Łacha.<br />
Gdańska przyroda to także<br />
oliwskie ZOO, opływ Motławy<br />
i parki: Oliwski, Oruński,<br />
Kuźniczki i Reaga<strong>na</strong>.<br />
Gdańska baza turystycz<strong>na</strong> to również obiekty sportowo-rekreacyjne:<br />
——<br />
Hala Sportowo-Widowiskowa <strong>na</strong> granicy Gdańska i Sopotu (15 tysięcy widzów) – uruchomienie<br />
sierpień 2010,<br />
——<br />
Stadion PGE Gdańsk Are<strong>na</strong> – zakończenie budowy 2011,<br />
——<br />
Hala Sportowo-Widowiskowa Olivia (5,5 tysiąca widzów),<br />
——<br />
Hala KKS Gedania Gdańsk,<br />
——<br />
Stadion drużyny polskiej Ekstraklasy Lechii Gdańsk (12,2 tysiąca widzów),<br />
——<br />
Hala Sportowa Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu (2,1 tysiąca widzów),<br />
——<br />
Stadion Żużlowy (15 tysięcy widzów),<br />
——<br />
Narodowe Centrum Żeglarstwa,<br />
——<br />
Półwysep Helski (centrum ekstremalnych sportów wodnych),<br />
——<br />
drogi rowerowe i zdrowotne,<br />
——<br />
Miejski Ogród Zoologiczny Wybrzeża.<br />
Rozległe tereny Między<strong>na</strong>rodowych Targów Gdańskich SA z halami wystawienniczymi, bogato<br />
wyposażone hotelowe sale konferencyjne czy akademicka infrastruktura konferencyj<strong>na</strong> to<br />
stabilne uzupełnienie sektora MICE (meetings, incentives, conventions, events).<br />
Dopełnieniem oferty Gdańska jest propozycja Sopotu i Gdyni:<br />
——<br />
rozległe plaże,<br />
——<br />
trzy teatry,
dziedzinie i sporo inwestuje w rozwój infrastruktury handlowo-usługowej. Po<strong>na</strong>dto <strong>na</strong> terenie<br />
Gdańska, Gdyni i Sopotu działa 7 dużych centrów handlowych, czynnych 7 dni w tygodniu.<br />
Liczne kawiarnie i puby, restauracje oraz kluby ożywiają Gdańsk, tworząc klimat miasta, które<br />
dniem i nocą tętni życiem. Na terenie trzech <strong>na</strong>jwiększych miast Metropolii <strong>na</strong> mieszkańców<br />
i turystów czeka po<strong>na</strong>d 530 lokali gastronomiczno-usługowych.<br />
Obecnie osoby zmotoryzowane oraz grupy turystyczne <strong>na</strong> terenie Głównego Miasta Gdańska<br />
mogą korzystać z blisko 16 600 miejsc parkingowych dla aut osobowych oraz 241 miejsc dla<br />
autokarów wycieczkowych 6 .<br />
Infrastruktura parkingowa w mieście zostanie jeszcze rozbudowa<strong>na</strong>, a w obszarze Starego<br />
i Głównego Miasta powstaną parkingi podziemne (docelowo 1700 dodatkowych miejsc parkingowych<br />
w centrum).<br />
Życie nocne miasta to czas <strong>na</strong><br />
rozmowy ze z<strong>na</strong>jomymi oraz<br />
muzyczne doz<strong>na</strong>nia. Na mieszkańców<br />
i przyjezdnych czekają<br />
setki lokali, wiele z nich oferuje<br />
bogaty program wydarzeń<br />
kulturalnych.<br />
z powiększoną płytą postojową dla samolotów (pojemność 46 jednostek) oraz przedłużonym<br />
pasem startowym zwiększy liczbę obsługiwanych jednocześnie jednostek z 12 do 30.<br />
Inwestycji będzie towarzyszyć kompleksowa modernizacja trzech głównych dróg dojazdowych:<br />
——<br />
Nowej Słowackiego,<br />
——<br />
Trasy W-Z,<br />
——<br />
ul. Budowlanych,<br />
a także rozszerzenie oferty komunikacji publicznej oraz budowa nowej linii Szybkiej Kolei<br />
<strong>Miejskiej</strong>.<br />
Na potencjał infrastruktury w zakresie komunikacji powietrznej pozytywnie wpłynie także<br />
otwarcie drugiego pasażerskiego portu lotniczego <strong>na</strong> terenie Metropolii, planowane <strong>na</strong> rok<br />
2012 w Gdyni.<br />
201<br />
Infrastruktura miasta<br />
Komunikacja wod<strong>na</strong><br />
Gdańskie szlaki wodne liczą 109 kilometrów długości. Należą do nich między innymi Martwa<br />
Wisła, Wisła Śmiała, Motława i jej dopływy (Motława Stara i Nowa) oraz Opływ Motławy. Dzięki<br />
aktywizacji dróg wodnych miasto stanie się jednym z ważniejszych punktów <strong>na</strong> między<strong>na</strong>rodowej<br />
drodze wodnej E-70 (<strong>na</strong>turalne połączenie wodne między Berlinem a Kaliningradem).<br />
Między<strong>na</strong>rodowa droga wod<strong>na</strong> oz<strong>na</strong>czo<strong>na</strong> symbolem E-70 prowadzi od stolicy Niemiec, przez<br />
Bydgoszcz, Gdańsk, aż do Obwodu Kaliningradzkiego, stanowiąc alter<strong>na</strong>tywną formę transportu<br />
z zachodu Europy <strong>na</strong> wschód.<br />
Między<strong>na</strong>rodowa Droga Wod<strong>na</strong> E-70<br />
3. Jakie projekty w dziedzinie infrastruktury<br />
miejskiej i turystycznej, w tym renowacji,<br />
odpowiedź fakultatyw<strong>na</strong><br />
<strong>na</strong> <strong>etapie</strong> selekcji wstępnej<br />
Morze Bałtyckie<br />
zaplanowano do roku, w którym miasto<br />
miałoby nosić tytuł „Stolicy” Jak wygląda<br />
harmonogram tych prac<br />
Gdańsk<br />
Malbork<br />
Nogat<br />
Elbląg<br />
Kaliningrad<br />
Infrastruktura miejska – komunikacja<br />
Komunikacja powietrz<strong>na</strong><br />
Do roku 2012 port lotniczy w Gdańsku zwiększy swoją zdolność do odprawy do około 5 milionów<br />
podróżnych rocznie. Po ukończeniu wszelkich prac rozwojowych lotnisko osiągnie poziom<br />
7 milionów przepustowości pasażerskiej do roku 2016. Nowoczesny i funkcjo<strong>na</strong>lny obiekt wraz<br />
Berlin<br />
Odra<br />
Warta<br />
Gorzów<br />
Wielkopolski<br />
Kostrzyń<br />
Czarnków<br />
Ujście<br />
Noteć<br />
Nakło<br />
Bydgoszcz<br />
Wisła<br />
6 Dane Referatu Turystyki Urzędu Miejskiego w Gdańsku <strong>na</strong> dzień 01.04.2009, konsultacja z ZDiZ Gdańsk.
Nowy<br />
Port<br />
Aktywizacja dróg wodnych w Gdańsku 7<br />
Ten projekt – unikatowy w skali kraju – wpisuje się w życie i potrzeby miasta, jego celem jest<br />
podjęcie kompleksowych działań prowadzących do ożywienia dróg wodnych w Gdańsku.<br />
Program obejmie dorzecze Martwej Wisły, o powierzchni 1721 kilometrów kwadratowych<br />
i o długości 27 kilometrów. Kolejne inwestycje mają przywrócić dawną dostępność wodną<br />
miasta zarówno od strony kraju, jak i od morza i umożliwić wykorzystanie dróg wodnych do<br />
celów komunikacyjnych, transportowych i turystycznych. W ramach projektu zostanie uruchomio<strong>na</strong><br />
wod<strong>na</strong> linia tramwajowa, która ma służyć komunikacji codziennej, a jednocześnie<br />
pełnić funkcję atrakcji turystycznej. Pierwsza linia, o długości 27,6 kilometra, ma obejmować<br />
11 przystanków. Na kolejnym <strong>etapie</strong> planuje się uruchomienie drugiej linii tramwaju wodnego,<br />
o długości 25,4 kilometra, z 8 przystankami.<br />
W efekcie realizacji projektu powstaną nowe mariny, bazy kajakowe i miejsca cumownicze (łącznie<br />
27 nowych obiektów). Rozbudowa<strong>na</strong> infrastruktura żeglarska i modernizacja <strong>na</strong>brzeży stworzy<br />
warunki do rozwinięcia wodnej oferty spędzania czasu wolnego dla mieszkańców i turystów.<br />
Koszty projektu aktywizującego wodne szlaki Gdańska szacuje się <strong>na</strong> około 37 milionów złotych.<br />
Termin ukończenia prac przewiduje się <strong>na</strong> rok 2015 8 .<br />
Aktywizacja dróg wodnych w Gdańsku<br />
Zatoka gdańska<br />
o powierzchni 328 km2. Celem projektu jest wykreowanie markowego produktu turystycznego<br />
Pomorza. Położenie Pętli Żuławskiej <strong>na</strong> Między<strong>na</strong>rodowej Drodze Wodnej E-70 oraz w regionie<br />
Morza Bałtyckiego sprawia, że produkt skierowany będzie zarówno do turystów krajowych,<br />
jak i zagranicznych.<br />
Po realizacji projektu wodniacy będą mieli do dyspozycji infrastrukturę dostępną z terenów<br />
trójmiejskich portów, z obszaru Wielkich Jezior Mazurskich, a także z Europy Zachodniej<br />
(Berlin czy Amsterdam) dzięki połączeniu ze szlakiem E-70. Infrastruktura ta będzie również<br />
połączo<strong>na</strong> z Europą Wschodnią (Obwód Kaliningradzki, Kłajpeda).<br />
Koszty programu Pętla Żuławska mieszczą się w granicach 83,5 milio<strong>na</strong> złotych. Zakończenie<br />
projektu planowane jest <strong>na</strong> rok 2015.<br />
Pętla Żuławska<br />
Turystyka wod<strong>na</strong> zyskuje <strong>na</strong><br />
popularności. Gdańsk i Metropolia<br />
realizuje kilka dużych<br />
programów mających <strong>na</strong> celu<br />
wzmocnienie infrastruktury<br />
i popularyzację tej formy<br />
spędzania czasu wolnego.<br />
203<br />
Infrastruktura miasta<br />
Stare<br />
Miasto<br />
Górki<br />
Zachodnie<br />
Górki<br />
Wschodnie Sobieszewo Świbno<br />
Gdańsk<br />
Zatoka Gdańska<br />
Zalew Wiślany<br />
Frombork<br />
Region objęty projektem<br />
Pętla Żuław<br />
Trasa tramwaju wodnego<br />
Przystanie i mariny żeglarskie<br />
Motława<br />
Pętla Żuławska 9<br />
Pętla Żuławska – rozwój turystyki wodnej to projekt po<strong>na</strong>dregio<strong>na</strong>lny, którego celem jest rozwój<br />
turystyki wodnej w obszarze Delty Wisły i Zalewu Wiślanego. Inicjatywę wsparło 18 partnerów<br />
z dwóch sąsiadujących ze sobą województw: pomorskiego i warmińsko-mazurskiego. Projekt<br />
obejmuje tereny 15 gmin wraz z całym niezwykle atrakcyjnym obszarem wodnym, którego<br />
oś stanowią szlaki wodne o długości 303,3 kilometra oraz część polskiego Zalewu Wiślanego<br />
Wisła<br />
Tczew<br />
Pelpin<br />
Nowy Dwór Gd.<br />
Nogat<br />
Malbork<br />
Sztum<br />
Elbląg<br />
7 Program ożywienia dróg wodnych w Gdańsku, Urząd Miejski w Gdańsku, Wydział Programów Rozwojowych.<br />
8 Wieloletni Plan Inwestycyjny Gdańska <strong>na</strong> lata 2010–2014.<br />
9 Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Biuro Rozwoju Dróg Wodnych.<br />
Wierzyca<br />
Gniew
Nazwa planowanej<br />
inwestycji<br />
Opis inwestycji<br />
Koszt inwestycji<br />
(PLN)<br />
Termin<br />
ukończenia<br />
205<br />
Trasa W-Z<br />
Węzeł Karczemki<br />
Południowa Obwodnica<br />
Miasta Gdańska<br />
Bezpośrednie połączenie trasy S6 (poprzez Węzeł Karczemki Obwodnicy<br />
Trójmiasta) z drogą krajową nr 7 (kierunek Warszawa).<br />
Budowa bezkolizyjnego połączenia sieci dróg z Trasą Obwodową;<br />
wybudowanie 10 bezkolizyjnych wiaduktów, kładki dla pieszych i ścieżki<br />
rowerowej.<br />
To 18,5 kilometra dwujezdniowej drogi ekspresowej z czterema<br />
węzłami komunikacyjnymi, której zadaniem jest wyprowadzenie ruchu<br />
tranzytowego z centrum miasta.<br />
76 mln 2012<br />
130 mln 2012<br />
1,13 mld 2012<br />
Infrastruktura miasta<br />
Nowa Słowackiego<br />
Przedłużenie istniejącego odcinka drogi czteropasmowej z kierunku portu<br />
lotniczego do centrum miasta, dzięki czemu powstanie nowy szlak: Stadion<br />
PGE Are<strong>na</strong>–Centrum Wrzeszcz–Lotnisko.<br />
250 mln 2014<br />
Trasa Sucharskiego<br />
Najważniejsza inwestycja drogowa w północnej Polsce; bezkolizyj<strong>na</strong> droga<br />
będzie stanowić podstawowe połączenie drogowe Morskiego Portu Gdańsk<br />
z siecią dróg krajowych nr 1 (kierunek Łódź) i nr 7 (kierunek Warszawa),<br />
a także z lotniskiem.<br />
840 mln 2013<br />
Droga Zielo<strong>na</strong><br />
Magistrala łącząca obydwa obiekty sportowe w mieście: 15-tysięczną<br />
Halę Sportowo-Widowiskową <strong>na</strong> granicy Gdańska i Sopotu oraz stadion<br />
PGE Are<strong>na</strong>.<br />
Początek inwestycji<br />
w 2012<br />
Tunel pod Martwą Wisłą<br />
Integral<strong>na</strong> część Trasy Sucharskiego, która połączy drogi tranzytowe<br />
z portem, a także z nowym układem drogowym, sąsiadującym ze stadionem<br />
piłkarskim PGE Are<strong>na</strong>.<br />
Początek inwestycji<br />
w 2011<br />
Nowa Wałowa<br />
Młode Miasto jest projektem zabudowy terenów postoczniowych – ma tam<br />
powstać nowa dzielnica oraz centrum biznesu i kultury; pierwszym etapem<br />
będzie budowa ulicy Nowa Wałowa, z centrum <strong>na</strong> terenie Stoczni Gdańskiej.<br />
I etap<br />
152 mln<br />
2013<br />
Trasa Kaszubska<br />
Wybudowanie pomorskiego odcinka drogi krajowej nr 6, Gdańsk–<br />
Szczecin–Berlin, pozwoli <strong>na</strong> ominięcie Gdyni oraz tzw. Małego Trójmiasta<br />
Kaszubskiego (Rumia, Reda, Wejherowo).<br />
Początek inwestycji<br />
w 2013<br />
Obwodnica Północ<strong>na</strong><br />
Aglomeracji Trójmiejskiej<br />
Rozbudowa istniejącej Obwodnicy Trójmiejskiej od Gdyni w kierunku<br />
Rumi, Redy i Wejherowa; inwestycja kluczowa ze względu <strong>na</strong> rozładowanie<br />
<strong>na</strong>tężenia ruchu drogowego w kierunku Półwyspu Helskiego, szczególnie<br />
w okresie letnim.<br />
Początek inwestycji<br />
planowany <strong>na</strong> 2013<br />
Port w Gdańsku<br />
W ostatnich dwóch dekadach porty morskie Metropolii uległy z<strong>na</strong>cznemu przeobrażeniu,<br />
a w pla<strong>na</strong>ch rozwojowych priorytet stanowi wykorzystanie potencjału, jakim jest posiada<strong>na</strong><br />
infrastruktura oraz położenie portu. Termi<strong>na</strong>le ładunkowe Metropolii staną się nowoczesnymi<br />
węzłami transportowymi przygotowanymi do obsługi niemal każdego rodzaju ładunku, a termi<strong>na</strong>le<br />
pasażerskie – do obsługi dużej liczby podróżujących drogą morską. Obecnie możliwości<br />
ładunkowe Portu w Gdańsku to 600 tysięcy TEU (twenty-feet equivalent unit – jednostka<br />
określająca standardowy wymiar kontenera). Po rozbudowie portu potencjał termi<strong>na</strong>lu kontenerowego<br />
DCT Gdańsk wzrośnie do 2 milionów TEU.<br />
Komunikacja drogowa<br />
Gdańsk, jak każde duże i dy<strong>na</strong>micznie rozwijające się miasto europejskie, boryka się ze wzmożonym<br />
ruchem kołowym, a co za tym idzie – z problemem zakorkowanych szlaków komunikacyjnych.<br />
Wszelkie działania planowane w sektorze infrastruktury drogowej mają <strong>na</strong> celu<br />
poprawę bezpieczeństwa i wzrost komfortu przemieszczania się po mieście i Metropolii. Do<br />
<strong>na</strong>jwiększych zadań objętych Planem Inwestycyjnym do roku 2015 <strong>na</strong>leżą:<br />
Trójmiejskie porty stanowią<br />
nowoczesne węzły transportowe<br />
oraz skupiają termi<strong>na</strong>le<br />
pasażerskie dla osób podróżujących<br />
drogą morską.<br />
Tunel<br />
pod Al. Niepodległości<br />
w Sopocie<br />
Planowa<strong>na</strong> 3,5-kilometrowa trasa pobiegnie równolegle pod obecnym<br />
ciągiem komunikacyjnym i będzie stanowić alter<strong>na</strong>tywę tranzytową<br />
<strong>na</strong> szlaku Gdańsk–Gdynia, obecnie uczęszczaną przez 60 tysięcy<br />
samochodów dziennie.<br />
Komunikacja kolejowa<br />
Po ukończeniu projektu modernizacji sieci kolejowej PKP Linie Kolejowe SA, zmniejszą się<br />
ograniczenia prędkości, co z<strong>na</strong>cznie skróci czas podróży. Podróż z Gdańska do Warszawy<br />
będzie trwała niemal o połowę krócej. Zakres prac prowadzonych <strong>na</strong> szlakach, stacjach i przystankach<br />
osobowych obejmie wymianę torowisk, unowocześnienie wiaduktów oraz przejść<br />
podziemnych dla podróżnych i przechodniów.<br />
Modernizacja będzie dotyczyć również dworców kolejowych. Po przeprowadzeniu prac<br />
modernizacyjnych dworca kolejowego w Gdyni wyremontowany zostanie budynek dworca<br />
Gdańsk Wrzeszcz, zintegrowanego z przystankiem kolei miejskiej. Koszt całkowitej renowacji<br />
dotychczasowego budynku wyniesie około 200 milionów złotych, a remont ma zostać ukończony<br />
do roku 2012. Równocześnie prowadzone są prace remontowe <strong>na</strong> wielu przystankach<br />
kolei w obrębie Metropolii (<strong>na</strong> przykład generalny remont zabytkowej stacji kolejowej Sopot).<br />
600–800 mln Początek inwestycji<br />
planowany <strong>na</strong> 2013
Trójmiejska Kolej Metropolital<strong>na</strong><br />
Specyficzne położenie Gdańska oraz całej Metropolii, lokalizacja portu lotniczego, a także<br />
południowy kierunek rozrostu miasta wymaga stworzenia nowoczesnego, dostępnego systemu<br />
transportu metropolitalnego, obejmującego miasta bezpośrednio ze sobą sąsiadujące,<br />
jak Sopot i Gdynia, oraz miejscowości położone w bliskiej okolicy, wchodzące w skład obszaru<br />
metropolitalnego. Do roku 2016 zostanie zrealizowany projekt Pomorskiej Kolei Metropolitalnej,<br />
zintegrowany z Szybką Koleją Miejską, łączącą Gdańsk z Wejherowem.<br />
Powstanie także druga Szybka Kolej Miejska, łącząca lotnisko w Gdańsku i lotnisko w Babich<br />
Dołach z miastami Metropolii oraz dzielnice mieszkaniowe położone przy Obwodnicy Trójmiejskiej<br />
(S6). Całkowity koszt tej inwestycji szacuje się <strong>na</strong> 612 milionów złotych.<br />
Wraz z projektem rozwoju Pomorskiej Kolei Metropolitalnej ruszyły przygotowania do budowy<br />
zintegrowanego węzła komunikacyjnego łączącego ruch tramwajowy, kolejowy i samochodowy<br />
w śródmieściu Gdańska. Szacowany koszt to po<strong>na</strong>d 150 milionów złotych. Zakończenie prac<br />
planowane jest <strong>na</strong> rok 2012.<br />
Rozpoczął się również program Rozwój SKM w Trójmieście, zakładający modernizację 20 składów<br />
wagonowych SKM przed końcem roku 2012. Jednostki zostaną zmodernizowane i przystosowane<br />
do osiągania większych prędkości. W rezultacie czas podróży między Gdynią a Gdańskiem<br />
zredukuje się o po<strong>na</strong>d 6 minut. Całość projektu modernizacyjnego (w tym również remont<br />
6 przystanków SKM) pochłonie około 326 milionów złotych.<br />
Drogi rowerowe<br />
Gdańsk wspólnie z Sopotem i Gdynią realizuje projekt Rozwój Komunikacji Rowerowej Aglomeracji<br />
Trójmiejskiej. W latach 2010–2013 powstanie 85 kilometrów nowych tras, a 11 kilometrów<br />
zostanie zmodernizowanych i przystosowanych do standardów bezpieczeństwa i komfortu.<br />
Jeszcze w 2010 r. zostanie odda<strong>na</strong> do użytku trasa rowerowa, która połączy Gdańsk z Gdynią<br />
jedną nieprzerwaną drogą dla rowerów i wrotkarzy. Oprócz tego miasto zamierza zamontować<br />
przy gdańskich ulicach 500 stojaków rowerowych. Według szacunków w roku 2013 nie mniej<br />
niż 10% całkowitego ruchu drogowego w aglomeracji będą stanowić rowerzyści.<br />
207<br />
Infrastruktura miasta<br />
Komunikacja publicz<strong>na</strong><br />
Tabor autobusowy i tramwajowy<br />
Już w 2011 r. <strong>na</strong> torowiskach Gdańska pojawi się 35 nowoczesnych jednostek tramwajowych<br />
Bombardier. Nowo wyremontowane torowiska pozwolą tramwajom skrócić czas przejazdu.<br />
Całkowity koszt projektu to po<strong>na</strong>d 600 milionów złotych.<br />
TRISTAR to <strong>na</strong>zwa nowoczesnego systemu sterującego syg<strong>na</strong>lizacją drogową, wdrażanego <strong>na</strong><br />
terenie Gdańska, Sopotu i Gdyni. Jego instalacja poprawi drożność i płynność komunikacji<br />
<strong>na</strong> głównych skrzyżowaniach ulic, a także podniesie bezpieczeństwo kierowców i pieszych.<br />
Koszt instalacji to około 130 milionów złotych, a jej zakończenie <strong>na</strong>stąpi nie wcześniej niż<br />
pod koniec roku 2011.<br />
Komunikacja alter<strong>na</strong>tyw<strong>na</strong><br />
Tramwaj wodny<br />
Do roku 2015 uruchomione zostaną nowe linie tramwajów wodnych: do Sobieszewa oraz do<br />
Nowego Portu i <strong>na</strong> Westerplatte. Obydwie linie wpisują się w projekt Ożywienia Dróg Wodnych<br />
w Gdańsku. W ten sposób mieszkańcy i turyści otrzymają nowe możliwości przemieszczania<br />
się do atrakcji turystycznych, miejsc <strong>na</strong>leżących do dziedzictwa <strong>na</strong>rodowego i kulturowego,<br />
nie zawsze łatwo dostępnych za pomocą szlaków ulicznych.<br />
Infrastruktura miejska – kultura<br />
Gdańsk dużo inwestuje w infrastrukturę kulturalną. Powołał do życia Europejskie Centrum<br />
Solidarności, utworzył Drogi do Wolności (interaktywną wystawę upamiętniającą<br />
wydarzenia z przełomowego roku 1989), angażuje się w projekt budowy Gdańskiego Teatru<br />
Szekspirowskiego oraz Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia II, tworzy nowe oddziały<br />
Gdańskiej Galerii <strong>Miejskiej</strong>. Współuczestniczy też w pracach <strong>na</strong>d realizacją nowych inwestycji<br />
wpisujących się w wieloletnie plany rozwoju miasta i regionu, takich jak Muzeum II<br />
Wojny Światowej, nowe Centrum Muzyczno-Operowe, nowa siedziba Muzeum Historycznego<br />
Miasta Gdańska i Muzeum Bursztynu. Angażuje się również w projekty związane<br />
z przemysłem kreatywnym i nowymi technologiami (Centrum Hewelianum, Gdański Park<br />
Naukowo-Technologiczny). Razem z władzami wojewódzkimi miasto planuje budowę oddziału<br />
Muzeum Narodowego, w którym z<strong>na</strong>jdzie się kolekcja dzieł sztuki współczesnej.<br />
Łącznie miasto Gdańsk do roku 2012 zamierza wydać <strong>na</strong> rozwój i modernizację infrastruktury<br />
kulturalnej prawie 430 milionów złotych.<br />
Europejskie Centrum Solidarności<br />
to jed<strong>na</strong> z <strong>na</strong>jważniejszych<br />
inwestycji kulturalnych<br />
w Polsce. Budynek ECS stanie<br />
<strong>na</strong> terenie Stoczni Gdańskiej,<br />
w symbolicznej dla historii<br />
Polski i Europy części Gdańska.
Obiekt Opis Koszt<br />
inwestycji PLN<br />
Gdański Teatr Szekspirowski<br />
Młode Miasto – Young City<br />
Unikatowy projekt teatru budowanego od podstaw – jedyny tego rodzaju<br />
obiekt w Polsce. Lokalizacja w samym centrum gdańskiego Starego Miasta.<br />
Wielofunkcyjny, nowoczesny obiekt będzie architektonicznym powiązaniem<br />
powstałej w Gdańsku <strong>na</strong> początku XVII stulecia Szkoły Fechtunku<br />
z architekturą XXI wieku. Nowa sce<strong>na</strong> teatral<strong>na</strong> pozwoli <strong>na</strong> prowadzenie<br />
szerokiej działalności teatralnej, impresaryjnej i edukacyjnej. Nowatorskie<br />
rozwiązanie z rozsuwanym dachem przybliży widzom warunki teatralne<br />
z czasów elżbietańskich, kiedy to przedstawienia odgrywano przy świetle<br />
dziennym.<br />
Młode Miasto to orygi<strong>na</strong>l<strong>na</strong> koncepcja rewitalizacji byłych terenów<br />
stoczniowych w Gdańsku, a zarazem jedno z <strong>na</strong>jwiększych przedsięwzięć typu<br />
waterfront w Europie.<br />
Obecne tereny Stoczni Gdańsk przekształcą się w nową, wielofunkcyjną<br />
dzielnicę miejską. Na terenie zajmującym po<strong>na</strong>d 70 ha powstaną ośrodki życia<br />
kulturalnego i rozrywki, centrum handlowe i biznesowe, budynki mieszkalne,<br />
infrastruktura rekreacyj<strong>na</strong> oraz Europejskie Centrum Solidarności. W ten<br />
sposób między Starym Miastem a wybrzeżem Martwej Wisły <strong>na</strong>rodzi się<br />
Młode Miasto.<br />
Koszt około 123<br />
mln<br />
Termin<br />
ukończenia<br />
81 mln 2011<br />
Realizacja<br />
inwestycji<br />
zaplanowa<strong>na</strong><br />
<strong>na</strong> przestrzeni<br />
16 lat<br />
Młode Miasto to orygi<strong>na</strong>l<strong>na</strong><br />
koncepcja rewitalizacji<br />
byłych terenów stoczniowych,<br />
a zarazem jedno z <strong>na</strong>jwiększych<br />
przedsięwzięć typu waterfront<br />
w Europie.<br />
209<br />
Infrastruktura miasta<br />
Europejskie Centrum<br />
Solidarności<br />
Centrum Hewelianum<br />
Centrum Sztuki Współczesnej<br />
Łaźnia II<br />
Centrum <strong>Kultury</strong> św. Ja<strong>na</strong><br />
Muzeum II Wojny Światowej<br />
w Gdańsku<br />
Zabudowa Wyspy Spichrzów<br />
ECS – instytucja propagująca wartości związane z wolnością i solidarnością<br />
– otrzyma swoją siedzibę, która nie będzie jedynie nowym elementem<br />
identyfikacji miasta, ale poprzez swoją bryłę i kształt stanie się nową ikoną<br />
architektury. Będzie to nowoczesne centrum kulturalne, a także miejsce<br />
spotkań kilku pokoleń gdańszczan oraz turystów z całego świata, których<br />
połączyła idea Solidarności.<br />
Na terenie <strong>na</strong>poleońskich obiektów fortyfikacyjnych powstanie kompleks<br />
edukacyjno-rekreacyjny, będący alter<strong>na</strong>tywną ofertą dla turystów. Po zabiegach<br />
rewitalizacyjnych forty staną się miejscem przystosowanym do organizacji<br />
wystaw, wydarzeń kulturalnych i rekreacyjnych oraz pokazów plenerowych<br />
i rekonstrukcji historycznych.<br />
W budynku dawnej łaźni miejskiej w dzielnicy Nowy Port powstanie centrum<br />
kulturalne, działające w ramach Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia.<br />
Kościół św. Ja<strong>na</strong> to jedyny kościół w Gdańsku, którego nie odrestaurowano<br />
po zniszczeniach wojennych. Zarządzany przez Nadbałtyckie Centrum<br />
<strong>Kultury</strong> budynek został zaadaptowany <strong>na</strong> Centrum Kulturalno-Kongresowe.<br />
Projekt rewitalizacji zakłada odrestaurowanie wnętrza kościoła oraz<br />
odbudowę sąsiadujących z nim kamienic. We wnętrzu powstanie nowoczes<strong>na</strong><br />
infrastruktura wzbogacająca dotychczasowe możliwości wystawiennicze<br />
i techniczne obiektu – ruchoma sce<strong>na</strong> i miejsca dla publiczności, wysokiej<br />
jakości sprzęt audiowizualny.<br />
Muzeum II Wojny Światowej zobrazuje losy między<strong>na</strong>rodowej ludności<br />
cywilnej, codzienność żołnierską, różnorodne formy oporu oraz życia<br />
w ekstremalnych warunkach wojny i okupacji.<br />
Wyspa Spichrzów <strong>na</strong> Motławie to szczególne miejsce w samym środku<br />
historycznego Gdańska, które od końca wojny do dziś nie zmieniło swojego<br />
wizerunku, przypomi<strong>na</strong>jąc tym samym skalę zniszczeń, jakie dotknęły miasto.<br />
Nowa co prawda wprowadzi nowoczesne formy przestrzenne, ale w taki sposób,<br />
aby wpisały się one w historyczne założenia architektoniczne. Na wyspie<br />
powstaną też obiekty usługowo-hotelarskie, niezbędne do ożywienia turystyki.<br />
Na północnym cyplu zaś będzie się mieścić nowa siedziba Muzeum Bursztynu.<br />
300 mln 2013<br />
22 mln 2012<br />
9 mln 2013<br />
16 mln 2011–2012<br />
50 mln 2014<br />
500 mln 2015<br />
Galeria Zewnętrz<strong>na</strong> Miasta<br />
Gdańska<br />
Innowacyjny projekt o charakterze między<strong>na</strong>rodowym, dzięki któremu<br />
stworzone przez artystów instalacje sztuki współczesnej <strong>na</strong> stałe wkomponują<br />
się w przestrzeń życiową mieszkańców miasta.<br />
Koszt edycji 2010<br />
– 1 mln<br />
Edycje<br />
coroczne<br />
Muzeum Sztuki Nowoczesnej<br />
Z inicjatywy Muzeum Narodowego w Gdańsku w mieście powstanie unikatowy<br />
pod kątem architektury, nowoczesny budynek spełniający funkcję muzeum<br />
sztuki nowoczesnej, przez<strong>na</strong>czony także do prezentacji wystaw czasowych.<br />
Koszy inwestycji są<br />
obecnie szacowane.<br />
2015
Inwestycji w infrastrukturę kulturalną dokonują również władze innych miast Metropolii.<br />
Oto <strong>na</strong>jważniejsze projekty metropolitalne:<br />
Obiekt Opis Koszt<br />
inwestycji PLN<br />
Forum <strong>Kultury</strong> w Gdyni<br />
Centrum Haffnera<br />
z Domem Zdrojowym<br />
i Galerią Narodową<br />
W samym centrum miasta, nieopodal Muzeum Miasta Gdyni i Muzeum<br />
Mary<strong>na</strong>rki Wojennej, ma powstać kompleks kulturalny, obejmujący kilka<br />
placówek o zróżnicowanym profilu: Teatr Muzyczny, Teatr Dramatyczny,<br />
centrum konferencyjne i warsztatowe. Planuje się także utworzenie<br />
nowoczesnej <strong>Miejskiej</strong> Galerii Sztuki oraz Medioteki.<br />
Lokalizacja inwestycji to <strong>na</strong>jbardziej atrakcyjny i <strong>na</strong>jczęściej odwiedzany<br />
rejon Sopotu – w dolnej części ul. Bohaterów Monte Cassino, w bardzo<br />
bliskim sąsiedztwie mola i plaży.<br />
Projekt nowego Centrum Sopotu – Centrum Haffnera <strong>na</strong>wiązuje do<br />
historii i tradycji tego miejsca – uzdrowiska. Całość inwestycji składa<br />
się z przebudowy szlaków komunikacyjnych, budowy nowych oraz<br />
modernizacji zabytkowych budynków i zagospodarowania nowopowstałych<br />
przestrzeni miejskich (parki, deptaki). W ramach kompleksu powstało<br />
5 obiektów: 5-gwiazdkowy hotel Sheraton Sopot, Dom Zdrojowy z Galerią<br />
Narodową, centrum usługowo-handlowe, budynki mieszkalne i biurowe.<br />
Termin<br />
ukończenia<br />
100 mln 2013–2014<br />
420 mln 2010–2011<br />
Wyspa spichrzów – jej nowa<br />
zabudowa, która powstanie<br />
w ciągu kilku <strong>na</strong>jbliższych lat,<br />
wzbogaci historyczne centrum<br />
miasta o nową przestrzeń, także<br />
o funkcjach kulturalno-rozrywkowych.<br />
Rozwiązania architektoniczne<br />
będą <strong>na</strong>wiązywały do<br />
historii wyspy.<br />
211<br />
Infrastruktura miasta<br />
Rewitalizacja Centrum<br />
w Wejherowie<br />
W ramach Lokalnego Programu Rewitalizacji Miasta Wejherowa <strong>na</strong> lata<br />
2008–2015 realizowany jest projekt rozbudowy i modernizacji centrum<br />
miasta. Jednym z 19 zadań operacyjnych jest budowa Filharmonii<br />
Kaszubskiej.<br />
35 mln 2015<br />
Budowa Faktorii Rzymskiej<br />
Pruszcz Gdański położony jest w odległości 9 kilometrów od serca Gdańska.<br />
W I–V w. n.e. przebiegał tamtędy szlak bursztynowy, a <strong>na</strong> obszarze miasta<br />
usytuowa<strong>na</strong> była faktoria handlowa – starożytne grodzisko. Projekt zakłada<br />
rozbudowę infrastruktury kulturalnej, której centralnym punktem będzie<br />
zrekonstruowa<strong>na</strong> faktoria handlowa z czasów rzymskich oraz stylizowany<br />
szlak bursztynowy połączony z Gdańskiem.<br />
10 mln 2011<br />
Modernizacja Opery Leśnej<br />
Miejsce jedyne w swoim rodzaju. Oprócz Teatru Leśnego w Gdańsku to<br />
jedyny obiekt w Metropolii położony w lesie. Unikatowy projekt budowy<br />
leśnego kompleksu teatralno-operowego miał służyć do wystawiania<br />
oper Wagnerowskich. Projekt współczesny zakłada całkowitą wymianę<br />
konstrukcji podtrzymującej dach, przebudowę i zwiększenie widowni,<br />
a także wybudowanie nowego zaplecza dla artystów. Realizacja założeń<br />
projektu spowoduje wydłużenie okresu organizowania wydarzeń<br />
kulturalnych <strong>na</strong> dużej scenie Opery o 2 miesiące.<br />
74 mln 2011<br />
Multidyscypli<strong>na</strong>rne Centrum<br />
Artystyczne w Sopocie<br />
Forum kultury w Gdyni<br />
– w kompleksie budynków<br />
usytuowanych tuż przy Skwerze<br />
Kościuszki z<strong>na</strong>jdą się teatry,<br />
galerie sztuki, medioteka,<br />
centrum konferencyjne<br />
i warsztatowe.<br />
Były kompleks dworkowy Łazienki Północne stanie się siedzibą<br />
multidyscypli<strong>na</strong>rnego centrum artystycznego. Budynek zostanie poddany<br />
gruntownej przebudowie i modernizacji. Gór<strong>na</strong> kondyg<strong>na</strong>cja ma pomieścić<br />
pracownie, studio <strong>na</strong>grań, salę prób, ciemnie fotograficzne i pracownie<br />
małych form rzeźbiarskich. Na dole zaś powstanie sce<strong>na</strong> kameral<strong>na</strong><br />
i punkty usługowe.<br />
4 mln 2011<br />
Infrastruktura miejska – turystyka, sport i rekreacja<br />
W ostatnim okresie oddano do użytku z<strong>na</strong>czące dla rozładowania sezonowego ruchu turystycznego<br />
obiekty <strong>na</strong>jwyższej kategorii: 4 i 5 gwiazdek (Radisson Blu w zabudowie staromiejskiej<br />
<strong>na</strong> Długim Targu, Qubus Hotel w Dolnym Mieście przy <strong>na</strong>brzeżu Motławy czy sopocki<br />
Sheraton Sopot Hotel, Conference Center and Spa <strong>na</strong>przeciw słynnego mola). Stanowi to 702<br />
nowe miejsca noclegowe w <strong>na</strong>jwyższej klasie obsługi. W 2010 r. otwarty został 5-gwiazdkowy<br />
hotel Hilton Gdańsk (trzeci hotel tej sieci w Polsce), zlokalizowany przy <strong>na</strong>brzeżach Motławy<br />
w Głównym Mieście. Powstanie również wielopłaszczyznowy kompleks hotelowy sieci Accor<br />
w Gdańsku i w Gdyni. Te inwestycje zostaną rozpoczęte nie wcześniej niż w roku 2012.<br />
Dzięki inwestycjom już zrealizowanym oraz tym planowanym w niedalekiej przyszłości (do<br />
2012) miasto zyska kompleksową, a zarazem atrakcyjną ofertę noclegową i konferencyjną. Poza<br />
inwestycjami dużych, globalnych sieci hotelarskich fi<strong>na</strong>lizowane są realizacje inwestorów prywatnych.<br />
Do 2013 r. liczba miejsc noclegowych w Gdańsku wzrośnie do 20 tysięcy, <strong>na</strong>tomiast<br />
w Gdańsku, w Sopocie i w Gdyni – do 30 tysięcy.
Dodatkowo planowanymi inwestycjami, które wzbogacą ofertę turystyczno-kulturalną w mieście<br />
i regionie, są między innymi:<br />
Nazwa inwestycji Opis Termin<br />
realizacji<br />
Centrum<br />
Kongresowo-Wystawiennicze<br />
Modernizacja Twierdzy Wisłoujście<br />
Nowoczesne, położone <strong>na</strong> obszarze 7 ha Centrum Kongresowo-Wystawiennicze w pobliżu stadionu<br />
Baltic Are<strong>na</strong>. Dodatkowo zostanie wybudowane duże centrum konferencyjne, mogące pomieścić do<br />
tysiąca osób w jednej sali.<br />
Twierdza Wisłoujście jest unikatowym przykładem dość dobrze zachowanego portowego zespołu<br />
obronnego z pierwszej połowy XVII w. i jednym z niewielu dobrze zachowanych kompleksów<br />
nowożytnych fortyfikacji przybrzeżnych w Europie. Muzeum Historyczne Miasta Gdańska wyko<strong>na</strong><br />
prace konserwatorskie i adaptacyjne, tak aby mieszkańcy i turyści mogli w pełni korzystać z obiektu<br />
w celach edukacyjnych, kulturalnych i wypoczynkowych. Koszt renowacji to około 6 milionów<br />
złotych.<br />
2012 i 2016<br />
2011<br />
Gdańsk to również miasto inwestujące w sport i rekreację. Założenia planu „Sportowy Gdańsk”<br />
obejmują projekty infrastruktury sportowo-rekreacyjnej oraz programy społeczne propagujące<br />
sport i zdrowy tryb życia. Oto <strong>na</strong>jważniejsze projekty w sektorze sportu i rekreacji:<br />
Wielofunkcyjny stadion PGE Are<strong>na</strong> Gdańsk<br />
Stadion powstanie w ramach przygotowań miasta do organizacji mistrzostw Europy w piłce<br />
nożnej w roku 2012. Będzie to <strong>na</strong>jwiększy stadion w północnej części <strong>na</strong>szego kraju. Stadion<br />
pomieści <strong>na</strong> trybu<strong>na</strong>ch około 44 tysięcy widzów. Po zakończeniu mistrzostw stanie się<br />
miejscem wydarzeń kulturalnych, imprez plenerowych, będzie też służył lokalnym klubom<br />
sportowym. Z<strong>na</strong>jdujące się <strong>na</strong> stadionie centrum konferencyjne będzie stanowiło zaplecze<br />
turystyki biznesowej.<br />
Całość inwestycji wycenio<strong>na</strong> została <strong>na</strong> 623 miliony złotych.<br />
213<br />
Infrastruktura miasta<br />
Rozbudowa Centralnego Muzeum<br />
Morskiego w Gdańsku<br />
Projekt zakłada zwiększenie dostępności zbiorów Centralnego Muzeum Morskiego, rozwój<br />
innowacyjnych form uczestnictwa w kulturze oraz promocję morskiego dziedzictwa kulturowego<br />
poprzez zastosowanie nowoczesnych rozwiązań i technologii multimedialnych, interaktywnych<br />
technik przekazu i nowoczesnych form prezentacji.<br />
2011<br />
Adaptacja Piwniczki Romańskiej<br />
Dwa lata temu podczas prac budowlano-archeologicznych <strong>na</strong> terenie Starego Miasta w Gdańsku<br />
odkryto <strong>na</strong>jstarszą murowaną budowlę <strong>na</strong>d Motławą – trzy<strong>na</strong>stowieczną piwnicę romańską. Licząca<br />
52 m2 powierzchnia po zakończeniu prac konserwatorsko-rewitalizacyjnych zostanie odda<strong>na</strong> do<br />
użytku i dostęp<strong>na</strong> dla zwiedzających. Koszt renowacji i adaptacji wyniesie około 3 milionów złotych.<br />
2011<br />
Rozbudowa filii Muzeum<br />
Archeologicznego w Gdańsku<br />
– Grodzisko Sopot<br />
Obiekt prezentuje pozostałości po grodzisku istniejącym w okresie od VIII do X w. Jest to jedno<br />
z <strong>na</strong>jstarszych i <strong>na</strong>jbardziej pobudzających wyobraźnię miejsc <strong>na</strong> kulturalnej mapie regionu. Skansen<br />
odtwarza elementy życia grodowego. Jedną z kluczowych inwestycji w sopockim Grodzisku będzie<br />
budowa pawilonu wystawienniczo-edukacyjnego. Miejsce to posłuży do organizacji różnego rodzaju<br />
akcji edukacyjnych i warsztatowych. Koszt inwestycji wyniesie około 7 milionów złotych.<br />
2011<br />
Adaptacja zabytkowego kompleksu<br />
koszar wojskowych Garnizon<br />
Na terenie dawnych koszar wojskowych, obejmującym 20 hektarów, powstanie miejsce rekreacji<br />
i działań kulturalnych dla mieszkańców Metropolii, a także strefa usług, biznesu oraz lokali<br />
mieszkalnych. Duże powierzchnie terenów zielonych, niezwykła architektura, kameralne miejsca<br />
spotkań oraz pracownie artystów to plan <strong>na</strong> zagospodarowanie tej cennej i atrakcyjnej części Gdańska.<br />
I etap 2011<br />
Adaptacja Bramy Wyżynnej<br />
Brama Wyżyn<strong>na</strong> to zabytkowy element systemu obronnego dawnego Gdańska. Historyczny obiekt<br />
zostanie zrewitalizowany i dostosowany do potrzeb turystów, związanych z dostępem do informacji<br />
turystycznej. Zintegrowany System Informacji Turystycznej Pomorza, mający swoją siedzibę<br />
w Bramie Wyżynnej, to system informacji kulturalno-turystycznej, scalający wszystkie punkty IT<br />
w regionie i umożliwiający <strong>na</strong>tychmiastową wymianę informacji. Dzięki temu będzie moż<strong>na</strong> uzyskać<br />
kompleksową informację w jednym punkcie centralnym.<br />
Po<strong>na</strong>dto <strong>na</strong> terenie Metropolii w miejscach atrakcyjnych turystycznie zostanie rozlokowanych 250<br />
infomatów (kiosków multimedialnych). Projekt otrzymał budżet w wysokości 14 milionów złotych.<br />
2012<br />
Renowacja żaglowca Generał<br />
Zaruski<br />
Turystyczny Szlak Północnych<br />
Kaszub<br />
Żaglowiec wybudowany w Szwecji przed II wojną światową z inicjatywy polskiego generała<br />
Zaruskiego, pierwotnie miał służyć Związkowi Harcerstwa Polskiego. Okręt jest ostatnią istniejącą<br />
jednostką tego typu w Polsce i jedną z niewielu w Europie. Po przywróceniu do eksploatacji Generał<br />
Zaruski służyć będzie morskiej i ekologicznej edukacji młodzieży. Stanie się ważną częścią programu<br />
profilaktycznej pracy z młodzieżą zagrożoną demoralizacją czy wykluczeniem. Koszt projektu to<br />
około 4 milionów złotych.<br />
Projekt ten łączy się z przebudową publicznej infrastruktury turystycznej oraz utworzeniem<br />
spójnego i połączonego szlaku rowerowego <strong>na</strong> terenie gmin powiatów wejherowskiego i puckiego.<br />
Koszt inwestycji to 21 milionów złotych.<br />
2013<br />
2013<br />
Bursztyn inspirował projektantów<br />
stadionu piłkarskiego PGE<br />
Are<strong>na</strong>, który został wybudowany<br />
z myślą o Euro 2012.<br />
Po zakończeniu mistrzostw<br />
będzie to również miejsce<br />
wydarzeń kulturalnych.<br />
Brama Kaszubskiego Pierścienia<br />
<strong>na</strong> Kaszubach<br />
Kaszubski Pierścień to punkty informacji i obsługi turysty <strong>na</strong> terenie Kaszub. Punkty te będą<br />
zlokalizowane przy <strong>na</strong>jwiększych atrakcjach turystycznych, a turysta otrzyma kompleksową obsługę<br />
oraz informację. Po<strong>na</strong>dto zostaną one wyposażone w termi<strong>na</strong>le umożliwiające zakup biletów wstępu<br />
do głównych atrakcji regionu. Koszt ich budowy to po<strong>na</strong>d 14 milionów złotych.<br />
2011<br />
Rewaloryzacja Parku Północnego<br />
w Sopocie<br />
Odbudowa kompleksu parkowego w Sopocie wraz z rozbudową infrastruktury<br />
spacerowo-rekreacyjnej. Koszt wyniesie 7 milionów złotych.<br />
2013
Hala Widowiskowo-Sportowa Gdańsk–Sopot<br />
Na granicy dwóch miast, Gdańska i Sopotu, powstaje wielofunkcyj<strong>na</strong> hala widowiskowo-sportowa<br />
dla 15-tysięcznej publiczności – <strong>na</strong>jwiększy obiekt tego rodzaju w Polsce. Będzie to miejsce<br />
organizacji wielkich wydarzeń sportowych, kongresowych i kulturalnych dla mieszkańców<br />
Metropolii i regionu. Całkowity koszt inwestycji to prawie 341 milionów złotych.<br />
Centrum Sportowe Gedania<br />
Miasto wspólnie z klubem sportowym Gedania zatwierdziło koncepcję budowy Centrum<br />
Sportowego Gedania. Koncepcja – idąca w parze z programem rewitalizacji Wrzeszcza – zakłada<br />
powstanie hali mieszczącej 3 tysiące osób, boiska do piłki nożnej, hotelu sportowego,<br />
kliniki leczniczo-rehabilitacyjnej, centrum rozrywkowo-sportowego oraz Alei Pamięci Gedanii,<br />
<strong>na</strong> której zostaną zaz<strong>na</strong>czone <strong>na</strong>jważniejsze wydarzenia z historii klubu. Realizacja projektu<br />
rozpocznie się w roku 2011.<br />
Zagospodarowanie terenów <strong>na</strong>brzeży Opływu Motławy od Martwej Wisły<br />
do Nowej Motławy<br />
Celem projektu jest budowa infrastruktury niezbędnej dla turystyczno-rekreacyjnej użyteczności<br />
akwenu Opływu Motławy <strong>na</strong> odcinku od Martwej Wisły do Nowej Motławy oraz stworzenie<br />
pętli wodnej dla indywidualnych jednostek pływających, a także dla transportu masowego.<br />
Planowany termin realizacji to lata 2011–2015.<br />
Centrum Sportów Motorowych i Rekreacji w Gdańsku<br />
Na granicy dwóch gmin: Gdańska i Pruszcza Gdańskiego, w roku 2013 wybudowane zostanie<br />
wielofunkcyjne Centrum Sportów Motorowych i Rekreacji – jedyne w skali kraju. Na obszarze<br />
Centrum (o powierzchni 196,3 ha) powstaną obiekty służące do uprawiania sportów motorowych,<br />
a także sportu amatorskiego i rekreacji sportowej. Główny tor spełniać będzie normy<br />
FIA oraz FIM (Federacje Samochodowa i Motocyklowa), co umożliwi organizację <strong>na</strong>jbardziej<br />
prestiżowych zawodów, <strong>na</strong> przykład GP F1 czy MotorbikeGP.<br />
Narodowe Centrum Wrotkarskie w Gdańsku<br />
Na gdańskiej Zaspie do roku 2013 powstanie Narodowe Centrum Wrotkarskie. Z taką inicjatywą<br />
wystąpiła społeczność animatorów rekreacji ruchowej <strong>na</strong> rolkach – Stowarzyszenie Twister<br />
Trójmiasto. Obiekt składać się będzie z pętli liczącej po<strong>na</strong>d 30 kilometrów z odpowiednią<br />
infrastrukturą, gdzie będzie moż<strong>na</strong> jeździć <strong>na</strong> rolkach i <strong>na</strong> rowerach.<br />
Mari<strong>na</strong> jachtowa – wyspa w Sopocie<br />
Projektowa<strong>na</strong> mari<strong>na</strong> – wyspa <strong>na</strong> granicy Sopotu i Gdańska – powiększy sieć przystani jachtowych<br />
<strong>na</strong> Bałtyku południowym, a swoją architekturą pozytywnie wpłynie <strong>na</strong> krajobraz. Mari<strong>na</strong><br />
zajmie powierzchnię około 20 hektarów – połowę <strong>na</strong> lądzie, a połowę w wewnętrznym akwenie<br />
portowym. Na wyspie z<strong>na</strong>jdzie się 320 miejsc cumowniczych dla jednostek pływających,<br />
infrastruktura żeglarska i turystycz<strong>na</strong>, sale konferencyjne i wystawiennicze, lokale usługowe<br />
i centra handlowe. Inwestycja pochłonie około 900 milionów złotych.<br />
Mari<strong>na</strong> jachtowa przy sopockim molo<br />
Miasto Sopot, powracając do swych tradycji, zamierza wybudować przystań jachtową przy słynnym<br />
sopockim molo, ściśle zintegrowaną z głowicą jednej z <strong>na</strong>jwiększych atrakcji turystycznych<br />
Sopotu. Wewnątrz portu, w trzech base<strong>na</strong>ch wydzielonych pomostami pływającymi, przewidziano<br />
103 miejsca dla jachtów. Na głowicy mola powstanie bosma<strong>na</strong>t, zaplecze dla żeglarzy<br />
oraz punkty usługowe. Całkowity koszt inwestycji to 75 milionów złotych. Prace przy budowie<br />
przystani jachtowej potrwają do czerwca 2011 r.<br />
Narodowy Stadion Rugby w Gdyni<br />
Rosnące zainteresowanie rugby jako dyscypliną sportową i rozwój zaplecza kadrowego sprawiły,<br />
że władze miasta oraz Ministerstwo Sportu i Turystyki podjęły decyzję o budowie stadionu<br />
dla rugbystów. Będzie to jeden z <strong>na</strong>jnowocześniejszych obiektów tego typu w kraju, przystosowany<br />
do organizacji rozgrywek sportowych przez cały rok dzięki sztucznej murawie oraz<br />
podgrzewanej płycie stadionu. Obiekt pomieści po<strong>na</strong>d 2,5 tysiąca osób, a koszt realizacji tego<br />
projektu wyniesie około 30 milionów złotych.<br />
Modernizacja Stadionu Miejskiego w Gdyni<br />
Dotychczasowy obiekt w Gdyni służył lokalnym drużynom piłkarskim oraz licznym imprezom<br />
kulturalno-rekreacyjnym. Nowo powstała hala widowiskowa (4 tysiące widzów), a także planowany<br />
stadion rugby wraz ze zmodernizowanym Stadionem Miejskim współtworzyć będą<br />
spójny kompleks sportowy, który poza pełnieniem funkcji sportowej i szkoleniowo-edukacyjnej<br />
stanie się również miejscem organizacji dużych widowisk. Nowy Stadion Miejski pomieści do<br />
15 tysięcy widzów. Trybuny zostaną zadaszone i przybliżone do płyty głównej boiska, dzięki<br />
czemu wzrośnie komfort uczestnictwa w wydarzeniach kulturalno-sportowych. Koszt inwestycji<br />
to około 80 milionów złotych. Termin realizacji przedsięwzięcia przewidziano <strong>na</strong> rok 2011.<br />
Infrastruktura miejska – <strong>na</strong>uka<br />
W Gdańsku i <strong>na</strong> terenie całej Metropolii z<strong>na</strong>jduje się wiele uczelni, zarówno publicznych, jak<br />
i prywatnych, w których 92 tysiące młodych ludzi studiuje pod kierunkiem 5300 <strong>na</strong>uczycieli<br />
akademickich (pośród nich prawie 1000 z tytułami profesorskimi). Uczelnie te wraz z instytucjami<br />
<strong>na</strong>ukowymi kształcą przyszłe kadry <strong>na</strong>ukowe miasta i kraju.<br />
Potencjał <strong>na</strong>ukowy okręgu metropolitalnego tworzony jest również przez obecne <strong>na</strong> jego<br />
terenie liczne jednostki <strong>na</strong>ukowo-badawcze: <strong>Instytut</strong> Naukowo-Badawczy Polskiej Akademii<br />
Nauk, ważny ośrodek doradczo-badawczy, jakim jest <strong>Instytut</strong> Badań <strong>na</strong>d Gospodarką Rynkową,<br />
czy też Centrum Technologii Laserowej.<br />
Największy udział w kształceniu kadr o różnych specjalizacjach i specjalnościach mają uczelnie<br />
publiczne: Uniwersytet Gdański, Politechnika Gdańska, Gdański Uniwersytet Medyczny,<br />
Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu czy Akademia Morska w Gdyni.<br />
W ostatnim okresie <strong>na</strong>stąpił również szybki rozwój prywatnych szkół wyższych.<br />
Gdańsk to miasto, które patrzy w przyszłość i dostrzega potrzebę inwestowania w nowe technologie.<br />
Na terenie Metropolii działają dwa Parki Naukowo-Technologiczne. Gdański Park<br />
Naukowo-Technologiczny to miejsce, w którym przenikają się <strong>na</strong>uka, innowacyj<strong>na</strong> gospodarka<br />
i szeroko rozumia<strong>na</strong> przedsiębiorczość. Zagospodarowany obiekt poprzemysłowy, położony<br />
blisko Politechniki Gdańskiej, Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego,<br />
stanowi źródło inspiracji, wiedzy, a <strong>na</strong>wet potencjalnych miejsc pracy dla studentów<br />
kończących edukację. Do roku 2012 miasto powiększy powierzchnię placówki o kolejnych 40<br />
tysięcy metrów kwadratowych. Projekt ten pochłonie około 80 milionów złotych.<br />
215<br />
Infrastruktura miasta
Oprócz tego w grudniu 2009 roku został utworzony Pomorski Klaster Branży ICT/ETI, który skupia<br />
już blisko 80 partnerów działających w dziedzinie internetu, nowych technologii i elektroniki.<br />
Wkrótce powstanie również Park Medyczno-Biotechnologiczny.<br />
Rosnące zainteresowanie młodych ludzi kontynuowaniem <strong>na</strong>uki w połączeniu z potrzebami<br />
nowoczesnej gospodarki stawia przed władzami uczelni zadanie stałego rozwoju zaplecza<br />
<strong>na</strong>ukowego i badawczego. Zmiany są <strong>na</strong>jbardziej widoczne w kluczowych ośrodkach edukacji<br />
wyższej w Gdańsku – Politechnika Gdańska, Uniwersytet Gdański oraz Gdański Uniwersytet<br />
Medyczny łącznie planują inwestycje, których koszt wyniesie 426,5 milio<strong>na</strong> złotych.<br />
Politechnika Gdańska realizuje projekt budowy Centrum Zaawansowanych Technologii Pomorze<br />
(budżet 23,9 milio<strong>na</strong> zł), który obejmuje modernizację i wymianę wyposażenia laboratoriów<br />
technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych, materiałów funkcjo<strong>na</strong>lnych oraz<br />
ochrony środowiska. Dodatkowo uczelnia ta planuje w <strong>na</strong>jbliżej przyszłości utworzyć Centrum<br />
Nanotechnologii (koszt tego przedsięwzięcia to 64,7 milio<strong>na</strong> złotych) i Centrum Dosko<strong>na</strong>łości<br />
– Centrum Rewitalizacji Budowli Miejskich CURE. W nowym budynku Centrum oprócz zaplecza<br />
dydaktycznego i laboratoriów zaplanowano także powierzchnie wystawiennicze i sale<br />
semi<strong>na</strong>ryjne. Projekt obejmuje też rozbudowę Laboratoriów Wydziału Elektroniki i Automatyki<br />
Politechniki Gdańskiej. Inwestycja ta (o budżecie 5,4 milio<strong>na</strong> złotych) pozwoli wyposażyć<br />
laboratoria w nowoczesną aparaturę i oprogramowanie, tak potrzebne do kształcenia nowych<br />
kadr. Władze uczelni zaakceptowały także koncepcję rozwoju kampusu studenckiego. Według<br />
projektu Politechnika Gdańska ma się stać atrakcyjną częścią Wrzeszcza oraz inspirującym<br />
miejscem <strong>na</strong>uki i wypoczynku – nie tylko dla studentów. W ramach projektu utworzone zostaną<br />
miejsca do prezentacji nowoczesnych technologii, zabytków techniki, rzeźb, instalacji<br />
studenckich oraz przestrzeń rekreacyj<strong>na</strong> dla studentów, a także dla mieszkańców. Wszystkie<br />
działania podejmowane przez tę uczelnię wpisują się w kompleksowy program rozwoju jednostki:<br />
„Unowocześnienie infrastruktury edukacyjnej Politechniki Gdańskiej”. Przedmioty<br />
objęte programem zakładają pionierskie w skali kraju rozwiązania dydaktyczne i edukacyjne.<br />
Uniwersytet Gdański realizuje plany związane z koncentracją wszystkich wydziałów <strong>na</strong> terenie<br />
jednego kampusu akademickiego w Oliwie. Nowo powstały kompleks <strong>na</strong>ukowo-studencki<br />
stworzy odpowiadające normom światowym warunki pracy i kształcenia dla tysięcy studentów<br />
w jednym miejscu. Oprócz budynków Biblioteki, Wydziału Prawa i Nauk Społecznych,<br />
które już zostały oddane do użytku, do roku 2012 powstanie nowoczesny Wydział Biologii<br />
i Chemii oraz Neofilologii. Nowe siedziby kierunków biologiczno-chemicznych mieścić się<br />
będą w nowoczesnych budynkach ze specjalistycznymi laboratoriami i halami warsztatowymi,<br />
przystosowanymi do prowadzenia zajęć ze współczesnej inżynierii chemicznej i środowiskowej.<br />
Dodatkowo wydział biologiczny zostanie wyposażony w terrarium i woliery dla ptaków, co<br />
w skali kraju jest nowatorskim podejściem do <strong>na</strong>uczania.<br />
Na całość projektu uczelnia otrzymała dofi<strong>na</strong>nsowanie w wysokości 236,1 milio<strong>na</strong> złotych.<br />
Inwestycje w Gdańsku<br />
16<br />
22<br />
24<br />
25<br />
12<br />
10<br />
1 Wyspa Spichrzów<br />
2 Centralne Muzeum Morskie<br />
3 Gdański Teatr Szekspirowski<br />
4 Brama Wyżyn<strong>na</strong><br />
5 Centrum Hewelianum<br />
6 Muzeum II Wojny Światowej<br />
7 Kościół św. Ja<strong>na</strong><br />
8 Młode Miasto<br />
9 Gdańskie Centrum Sportów Zimowych<br />
10 Gdański Park Naukowo-Technologiczny<br />
11 Teatr Miniatura<br />
12 Garnizon Słowackiego<br />
13 Stary Browar<br />
14 Baltic Are<strong>na</strong><br />
15 Europejskie Centrum Solidarności<br />
16 Hala Sportowo-Widowiskowa<br />
17 Centrum Sportowo-Rekreacyjne<br />
18 Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia II<br />
13<br />
17<br />
11<br />
21<br />
26<br />
18<br />
20<br />
14<br />
Śródmieście<br />
19<br />
Zatoka gdańska<br />
15<br />
9<br />
8<br />
5<br />
6<br />
2<br />
23 4 7<br />
3<br />
1<br />
Aktywizacja dróg wodnych w ramach programu<br />
Ożywienia dróg wodnych w Gdańsku<br />
217<br />
Infrastruktura miasta<br />
19<br />
Centrum Sportów Motocrossowych<br />
20<br />
Twierdza w Wisłoujściu<br />
Galeria Monumental Art<br />
21<br />
Molo w Brzeźnie<br />
22<br />
Hala Olivia<br />
23<br />
Targ Rakowy i Sienny<br />
24<br />
Kampus Uniwersytetu Gdańskiego<br />
25<br />
Termi<strong>na</strong>l 2 Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy<br />
26<br />
Pomorskie Centrum Logistyczne
V<br />
S tr ategia<br />
komunik ac ji<br />
spo łec znej
223<br />
Strategia komunikacji społecznej<br />
1. Jaką strategię w dziedzinie komunikacji<br />
pytanie do uzupełnienia <strong>na</strong><br />
<strong>etapie</strong> selekcji końcowej,<br />
w szczególności do strategii<br />
medialnej i mobilizacji<br />
widzów oraz mieszkańców;<br />
<strong>na</strong> <strong>etapie</strong> selekcji końcowej<br />
wymagane jest przedstawienie<br />
przewidzianych bądź<br />
zawartych z mediami drukowanymi<br />
i audiowizualnymi,<br />
mających <strong>na</strong> celu zaangażowanie<br />
mediów w wydarzenia<br />
a także harmonogramu<br />
obejmującego tę strategię<br />
służącej <strong>na</strong>głośnieniu obchodów „Stolicy” przygotowało<br />
miasto<br />
Przygotowa<strong>na</strong> przez Miasto Gdańsk strategia komunikacji, służąca <strong>na</strong>głośnieniu obchodów Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong>, jest rozbudowa<strong>na</strong> – obejmuje okres co <strong>na</strong>jmniej sześciu lat (2010–2016),<br />
podczas których prezentowane będą różne aspekty programu (inne kwestie zostaną podkreślone<br />
w okresie kandydowania i przygotowań, inne – w roku obchodów). Nasze działania będą kierowane<br />
do wielu grup docelowych jednocześnie, co wiąże się z koniecznością dobrania <strong>na</strong>rzędzi<br />
i środków komunikacji odpowiednich dla każdej z tych grup. Szczególny <strong>na</strong>cisk kładziemy <strong>na</strong><br />
elementy angażujące i społecznościowe. Opracowując strategię komunikacji, korzystaliśmy ze<br />
zdobyczy <strong>na</strong>jnowszych technologii, które oferują skuteczne <strong>na</strong>rzędzia promocji.<br />
Informacje powinny docierać<br />
do wielu grup docelowych,<br />
z wykorzystaniem różnorodnych<br />
<strong>na</strong>rzędzi. Tu reklama<br />
wielkoformatowa towarzyszy<br />
wystawie florystycznej.<br />
Dalej przedstawiamy ogólne założenia strategii komunikacji, ale już w tym miejscu <strong>na</strong>leży<br />
podkreślić, że zaplanowane działania:<br />
——<br />
mają <strong>na</strong> celu aktywizację mieszkańców miasta i <strong>na</strong>wiązanie z nimi dialogu społecznego<br />
(zwłaszcza w okresie przygotowań i kandydowania); widzimy tu szczególną rolę serwisów<br />
społecznościowych;<br />
——<br />
wykorzystują wszelkie <strong>na</strong>rzędzia i środki komunikacji, które pozwalają <strong>na</strong> wysoki stopień interakcji<br />
z grupami docelowymi (między innymi augmented reality, mobile tagging, blueasting,<br />
digital storefronts);<br />
——<br />
są synergiczne z programem obchodów, akcentują istotne kwestie programu ESK 2016 (między<br />
innymi wolność, solidarność, przestrzeń, czas wolny).<br />
Cele strategiczne i cele pośrednie<br />
Strategiczne cele prowadzonych działań to:<br />
——(w okresie kandydowania i przygotowań) uzyskanie wysokiego stopnia akceptacji mieszkańców<br />
i środowisk opiniotwórczych dla kandydatury Gdańska jako Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> oraz<br />
bezpośrednie zaangażowanie tych grup w przygotowanie miasta do roku obchodów, a także<br />
w same obchody ESK Gdańsk 2016;<br />
——(w trakcie obchodów) promocja Gdańska i wybranych wydarzeń kulturalnych w skali europejskiej<br />
i światowej, co w efekcie ma pomóc nie tylko rozwojowi turystyki, ale też rozwojowi<br />
samego miasta.<br />
Idee moż<strong>na</strong> przekazywać<br />
w ciekawy, bliski ludziom sposób.<br />
Na zdjęciu Subiektyw<strong>na</strong><br />
Linia Autobusowa, projekt,<br />
w którym dawni pracownicy<br />
Stoczni Gdańskiej pokazują<br />
mieszkańcom i przyjezdnym<br />
stocznię i z osobistej perspektywy<br />
opowiadają historię<br />
tego miejsca.
Co mówimy<br />
225<br />
W poszczególnych etapach przygotowań i obchodów ESK 2016 przekazywane będą inne treści,<br />
odzwierciedlające różne aspekty projektu (zob. Cele strategiczne). Należy jed<strong>na</strong>k podkreślić,<br />
że przez cały okres prowadzonych działań główny przekaz komunikacyjny będzie taki sam.<br />
Wyraża go motto kampanii Gdańska: Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności, a prowadzone<br />
działania komunikacyjne mają odpowiedzieć <strong>na</strong> <strong>na</strong>stępujące pytania:<br />
——<br />
Dlaczego warto przyjechać do Gdańska – informacje o tym, jaki jest Gdańsk, o jego historii,<br />
tożsamości, dziedzictwie i teraźniejszości; dlaczego hasło Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności<br />
tak dobrze wpisuje się w ducha miasta.<br />
——<br />
Czym jest w Gdańsku kultura czasu wolnego – informacje <strong>na</strong> temat oferty kulturalnej, form<br />
spędzania czasu wolnego i uczestnictwa w życiu miasta.<br />
——<br />
Jak ja mogę uczestniczyć w projekcie Gdańsk 2016 – impuls dla Gdańska, Polski i Europy<br />
do dyskusji o współczesnych granicach wolności w kulturze, zwłaszcza w kontekście nowych<br />
mediów i nowych technologii; dyskusja o tym, jak bardzo zmienia się kultura, gdy współtworzą<br />
ją sami odbiorcy i wprowadzają w obieg poza system instytucji; dyskusja <strong>na</strong> temat nowych<br />
regulacji prawnych dotyczących praw autorskich i swobodnego dostępu do kultury.<br />
——<br />
Co Gdańsk oferuje jako Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> – informacje <strong>na</strong> temat bogactwa<br />
i różnorodności organizowanych wydarzeń – od spektakularnych, między<strong>na</strong>rodowych po te<br />
zakorzenione w tradycji miasta lub te, które w tę tradycję powoli się wpisują, <strong>na</strong>wet jeśli mają<br />
zasięg tylko lokalny.<br />
Strategia komunikacji społecznej<br />
Cele pośrednie wynikają wprost z celów strategicznych i obejmują:<br />
——<br />
poinformowanie mieszkańców Gdańska i regionu oraz środowisk opiniotwórczych (w tym<br />
dziennikarzy) o kandydaturze Gdańska w konkursie „Europejska Stolica <strong>Kultury</strong>”, budowanie<br />
pozytywnej atmosfery wokół projektu oraz uzyskanie wsparcia mieszkańców dla kandydatury<br />
(główny okres prowadzonych działań: lata 2010–2011);<br />
——<br />
uświadomienie mieszkańcom Gdańska oraz środowiskom opiniotwórczym, że miasto otrzymuje<br />
tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> nie za to, jakim jest miastem, lecz za program wydarzeń<br />
kulturalnych, które zamierza zorganizować w trakcie obchodów roku ESK 2016 (główny okres<br />
prowadzonych działań: okres kandydowania i okres przygotowań);<br />
——<br />
zaangażowanie mieszkańców, władz, a także działających w mieście podmiotów społecznych<br />
i gospodarczych w obchody ESK 2016; uczynienie z mieszkańców i władz pierwszych ambasadorów<br />
projektu Gdańsk 2016 (główny okres prowadzonych działań: okres kandydowania<br />
i okres przygotowań);<br />
——<br />
poinformowanie wszystkich grup docelowych (mieszkańcy miasta, regionu, Polski, innych<br />
krajów) o programie obchodów ESK 2016, o jego idei i <strong>na</strong>jważniejszych wydarzeniach (główny<br />
okres prowadzonych działań: lata 2015–2016).<br />
Spi<strong>na</strong>cz, który pojawia się<br />
<strong>na</strong> wszystkich materiałach<br />
promujących kandydaturę,<br />
jest symbolem kulturalnej<br />
integracji Gdańska i Metropolii.<br />
Ten z<strong>na</strong>k pojawia się także<br />
<strong>na</strong> gadżetach widocznych <strong>na</strong><br />
ulicach od 2008 r.<br />
Po<strong>na</strong>dto w komunikacji społecznej zostaną podkreślone kwestie, które mają służyć wzmacnianiu<br />
dialogu <strong>na</strong> szczeblu europejskim, poszerzaniu wiedzy Europejczyków o sobie <strong>na</strong>wzajem oraz<br />
budowaniu poczucia przy<strong>na</strong>leżności do tej samej wspólnoty. Podjęte w związku z tym działania<br />
komunikacyjne mają udzielić odpowiedzi <strong>na</strong> <strong>na</strong>stępujące pytania:<br />
——<br />
w kontekście budowania tożsamości europejskiej w mieście: w jaki sposób to, co dzieje się<br />
w Gdańsku, wpisuje się w sens istnienia i cele Unii Europejskiej; jak budowane i rozumiane jest<br />
dziedzictwo europejskie; jaka dzięki temu kształtuje się wizja przyszłości Europy; czym była idea<br />
Europejskich Stolic <strong>Kultury</strong> w zamyśle Meliny Mercouri, a czym jest obecnie; w jakim stopniu<br />
idea dotycząca poszczególnych miast może współtworzyć europejski potencjał kulturalny;<br />
——<br />
w kontekście budowania w sercach i umysłach Europejczyków miejsca dla Gdańska: dlaczego<br />
właśnie w Gdańsku dyskusja o wolności ma szczególne z<strong>na</strong>czenie; jaki wpływ <strong>na</strong> losy Europy<br />
wywierają takie wartości, jak wolność czy solidarność; jaki jest rodowód sformułowania „Zaczęło<br />
się w Gdańsku” i co ono oz<strong>na</strong>cza.<br />
Realizacja powyższych celów przyczyni się do promocji projektu Europejska Stolica <strong>Kultury</strong>.
227<br />
Strategia komunikacji społecznej<br />
Do kogo mówimy<br />
W ramach strategii komunikacji wyodrębniono cztery grupy, a każdą z nich podzielono <strong>na</strong><br />
dodatkowe podgrupy, do których kierowany będzie spójny przekaz, jakkolwiek przy użyciu<br />
różnych <strong>na</strong>rzędzi.<br />
Grupa I: mieszkańcy Gdańska<br />
——<br />
mieszkańcy podzieleni według danych demograficznych (wieku, wykształcenia, statusu rodziny);<br />
——<br />
duże grupy społeczne: dzieci i młodzież szkol<strong>na</strong>, studenci, przedsiębiorcy, liczne grupy zawodowe,<br />
np. stoczniowcy, służby miejskie, osoby prowadzące działalność gospodarczą itp.;<br />
——<br />
liderzy opinii: dziennikarze, politycy, artyści, organizacje pozarządowe, kadra ma<strong>na</strong>gerska,<br />
pracownicy instytucji samorządowych, przedstawiciele biznesu;<br />
——<br />
grupy zagrożone wykluczeniem społecznym: mniejszości, emeryci i renciści, osoby niepełnosprawne,<br />
bezrobotni mieszkańcy dzielnic objętych rewitalizacją, bezdomni, osoby zagrożone<br />
utratą pracy w ramach zwolnień.<br />
Kultura czasu wolnego<br />
– dlaczego nie komunikować<br />
jej poprzez leżaki Obecne <strong>na</strong><br />
plażach, w parkach, a także<br />
<strong>na</strong> Starym Mieście promują<br />
projekt Gdańsk 2016. Na<br />
zdjęciu Parkowanie – wydarzenie<br />
kulturalne, które odbywa się<br />
w Parku Oliwskim.<br />
Grupa II: mieszkańcy regionu<br />
——<br />
osoby zainteresowane wydarzeniami kulturalnymi i w nich uczestniczące;<br />
——<br />
dzieci i młodzież – potencjalni uczestnicy projektów edukacyjnych;<br />
——<br />
liderzy opinii: dziennikarze, politycy, artyści, organizacje pozarządowe, kadra ma<strong>na</strong>gerska,<br />
pracownicy instytucji samorządowych;<br />
——<br />
przedstawiciele biznesu.
Grupa III: środowiska opiniotwórcze (Polska i Europa)<br />
——<br />
dziennikarze krajowi i zagraniczni;<br />
——<br />
pracownicy <strong>na</strong>rodowych instytucji kultury, osoby odpowiedzialne za animowanie i promowanie<br />
kultury (np. <strong>Instytut</strong> Adama Mickiewicza, Narodowe Centrum <strong>Kultury</strong>, Ministerstwo<br />
Spraw Zagranicznych i podległe mu <strong>Instytut</strong>y Polskie – ambasadorzy kultury polskiej <strong>na</strong><br />
świecie);<br />
——<br />
autorytety krajowe i między<strong>na</strong>rodowe;<br />
——<br />
politycy szczebla krajowego i europejskiego (Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej,<br />
Komitet Regionów, Komisja Europejska, inne instytucje unijne).<br />
Grupa IV: turyści (Polska, Europa, świat)<br />
——<br />
indywidualni z Polski: zainteresowani wydarzeniami kulturalnymi i w nich uczestniczący,<br />
szczególnie z miast kandydujących do tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>; podróżujący <strong>na</strong>d<br />
Morze Bałtyckie, a więc traktujący miasto jako przystanek lub miejsce wycieczki podczas<br />
urlopu; turyści kwalifikowani (np. zainteresowani bursztynem); turyści biznesowi;<br />
——<br />
indywidualni z zagranicy: mieszkańcy krajów Unii Europejskiej, które mają wysokie wydatki <strong>na</strong><br />
turystykę zagraniczną, są dobrze skomunikowane (Niemcy, kraje skandy<strong>na</strong>wskie, <strong>na</strong>dbałtyckie<br />
oraz Hiszpania); turyści sentymentalni, podróżujący do miejsca urodzenia lub pochodzenia;<br />
zainteresowani turystyką; osoby <strong>na</strong>stawione <strong>na</strong> turystykę kuli<strong>na</strong>rną; turyści biznesowi;<br />
——<br />
turyści zbiorowi z Polski: dzieci i młodzież szkol<strong>na</strong>; uczestnicy sympozjów, konferencji, kongresów;<br />
——<br />
turyści zbiorowi z zagranicy: uczestnicy sympozjów, konferencji, kongresów; turyści sentymentalni;<br />
uczestnicy wycieczek objazdowych.<br />
Jak mówimy<br />
Założenia komunikacji<br />
Komunikacja projektu Gdańsk 2016 będzie miała dwa podstawowe, uzupełniające się kierunki:<br />
——<br />
komunikowanie całego projektu i wybranych wydarzeń (lata 2010–2015),<br />
——<br />
komunikowanie poszczególnych wydarzeń w kontekście tytułu (lata 2015–2016).<br />
Dobór form przekazu i ka<strong>na</strong>łów komunikacji będzie zależał od wyróżnionej grupy odbiorców,<br />
<strong>na</strong>leży tu jed<strong>na</strong>k podkreślić szczególną rolę nowych mediów (internet, telefonia komórkowa,<br />
media społecznościowe) i nowych technologii, umożliwiających interakcję z grupami docelowymi<br />
oraz ich aktywizację.<br />
Ogromne z<strong>na</strong>czenie ma przy tym zaangażowanie mieszkańców miasta, jego władz i przedstawicieli<br />
biznesu, chodzi bowiem o to, żeby podmioty te również we własnym zakresie podjęły<br />
działania komunikacyjne dotyczące projektu: działania wspierające, np. <strong>na</strong>klejki, badge, szablony,<br />
tablice rejestracyjne, inne możliwości pozwalające mieszkańcom <strong>na</strong> wyrażanie poparcia.<br />
Także wszelkie inicjatywy oddolne, <strong>na</strong> przykład podejmowane przez studentów, artystów czy<br />
inne grupy. Powstanie też specjal<strong>na</strong> platforma internetowa, która umożliwi pracę zespołową<br />
za pomocą tworzenia map myśli, generowania pomysłów w wirtualnych burzach mózgów itp.<br />
W ten sposób mieszkańcy zostaną zaangażowani w proces tworzenia.<br />
Dobór form przekazu<br />
i ka<strong>na</strong>łów komunikacji zależy<br />
od grupy odbiorców. Ważne,<br />
by głośno mówić o projekcie.<br />
Robimy to także poprzez<br />
multimedialne, szalone show<br />
– takie jak występ zespołu<br />
Dick4Dick.<br />
229<br />
Strategia komunikacji społecznej<br />
Identyfikacja wizual<strong>na</strong><br />
Wszystkie działania komunikacyjne będą związane z identyfikacją wizualną – logo, motto<br />
i hasło projektu pojawią się <strong>na</strong> wszystkich wykorzystywanych w komunikacji materiałach<br />
(druki akcydensowe, press-kity, materiały BTL, reklamy).<br />
——<br />
Logotyp – charakterystyczny spi<strong>na</strong>cz, stworzony już w trakcie przygotowań do złożenia wniosku<br />
aplikacyjnego; ma <strong>na</strong> celu zbudowanie świadomości, że projekt ESK 2016 służy integracji<br />
oferty kulturalnej. Łączy dziedziny sztuki, kreacje, inicjatywy i projekty, działania instytucji<br />
i poszczególnych osób, scala projekty gdańskie, po<strong>na</strong>dregio<strong>na</strong>lne, europejskie.<br />
——<br />
Motto – wyrażone słowami Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności, jest rozwinięciem idei przewodniej<br />
gdańskiej kandydatury. Wskazuje grupom docelowym, że kandydatura Gdańska opiera<br />
się <strong>na</strong> dwóch filarach: Wolność <strong>Kultury</strong> (Debata, Solidarność artystów, Społeczności w sieci,<br />
Poza Unią, Kreacje) oraz Kultura Wolności (Przestrzeń, Czas wolny, Sąsiedzi, Pokolenia).
Informowanie o wydarzeniach<br />
– mieszkańcy i przyjezdni chętnie<br />
uczestniczą w wydarzeniach<br />
kulturalnych w przestrzeni<br />
publicznej. Zdjęcie ilustruje<br />
ich udział w Festiwalu Teatrów<br />
Plenerowych i Ulicznych Feta,<br />
który odbywa się w <strong>na</strong>turalnym<br />
amfiteatrze bastionów Starego<br />
Przedmieścia.<br />
231<br />
Strategia komunikacji społecznej<br />
Działania medialne<br />
Reklama<br />
W ramach projektu podejmowane będą nie tylko działania z zakresu reklamy tradycyjnej<br />
(kampanie prasowe, radiowe, out of home, internet), ale też działania z zakresu marketingu<br />
bezpośredniego (w tym również marketingu mobilnego), a także niestandardowe działania<br />
komunikacji marketingowej (marketing szeptany, wirusowy, partyzancki, ambient media). Oto<br />
wybrane przykłady zaplanowanych działań:<br />
Lata 2010–2016<br />
——<br />
kampanie społeczne (reklama, spotkania, publikacje), kierowane do mieszkańców, <strong>na</strong> temat<br />
korzyści związanych z realizacją projektu oraz wpływu projektu <strong>na</strong> życie codzienne w mieście<br />
– prowadzone okresowo;<br />
——<br />
kampanie reklamowe w innych miastach Polski i Europy, oparte <strong>na</strong> niestandardowych formach<br />
komunikacji – <strong>na</strong> przykład seria niezapowiedzianych projekcji wideo <strong>na</strong> elewacjach<br />
<strong>na</strong>jważniejszych budynków, będących realizacją haseł programowych (wolność, solidarność,<br />
kreatywność) lub związanych z symboliką Gdańska (przez budynki „przeleje się” fala morska,<br />
efekt domi<strong>na</strong>); reklama <strong>na</strong> między<strong>na</strong>rodowych środkach komunikacji (samoloty, pociągi,<br />
promy) – prowadzone okresowo;<br />
——<br />
obecność reklamowa podczas ważnych wydarzeń kulturalnych w innych miastach;<br />
——<br />
kluby ESK – młodzieżowe, studenckie, dla osób pracujących, dla seniorów – będą prowadziły<br />
własną działalność pod egidą ESK 2016; jednocześnie kluby te staną się podstawą do rekrutacji<br />
wolontariuszy i uczestników projektu utworzenia portalu „Moja Stolica <strong>Kultury</strong>” – prowadzone stale;<br />
Sztuka w życiu codziennym<br />
– tworzymy <strong>na</strong>jwiększą kolekcję<br />
malarstwa monumentalnego<br />
w Europie, w gdańskiej<br />
dzielnicy Zaspa. Obrazy w rozmiarze<br />
XXL <strong>na</strong> ścia<strong>na</strong>ch bloków<br />
działają nie tylko <strong>na</strong> przestrzeń,<br />
ale i <strong>na</strong> ludzi, którzy w niej<br />
mieszkają. Zadbaliśmy o to,<br />
by reklama projektu Gdańsk<br />
2016 wpisała się w krajobraz<br />
miasta. Nie zabrakło charakterystycznego<br />
spi<strong>na</strong>cza.<br />
——„pakiety ambasadora” dla wszystkich studentów wyjeżdżających z Gdańska <strong>na</strong> stypendia<br />
zagraniczne – działanie stałe;<br />
——<br />
specjalny informator <strong>na</strong> temat projektu, wręczany każdemu studentowi pierwszego roku<br />
w Gdańsku i regionie w roku akademickim 2015/2016;<br />
——<br />
punkty informacji: Gdańsk, Warszawa, miasto hiszpańskie;<br />
——<br />
stała współpraca z mediami-patro<strong>na</strong>mi (media ogólnopolskie), stałe rubryki informujące<br />
o kolejnych wydarzeniach 2016 r.;<br />
——<br />
balony z ulotkami – akcje związane z projektami dotyczącymi wolności.<br />
2016 – działania stałe<br />
——<br />
list od Prezydenta Miasta, wysłany pocztą indywidualnie do każdego mieszkańca regionu,<br />
zapraszający do udziału w programie wydarzeń;<br />
——<br />
infolinia 2016 – specjalnie utworzo<strong>na</strong> linia telefonicz<strong>na</strong>, obsługiwa<strong>na</strong> przez call-center; informacja<br />
o wydarzeniach w ramach programu;<br />
——<br />
serwis SMS, przypomi<strong>na</strong>jący o konkretnych wydarzeniach w ramach programu; wiele opcji<br />
powiadomień do wyboru;<br />
——<br />
współpraca z restauratorami i właścicielami klubów (<strong>na</strong>zwy potraw i drinków powiązane z projektem<br />
ESK); współpraca z lokalnymi producentami żywności (piekarnie, wytwórcy słodyczy,<br />
browary) – wykreowanie specjalnych produktów ESK 2016 (ciastka, piwo, pieczywo);<br />
——<br />
Odyseja kultural<strong>na</strong> (projekt <strong>na</strong> pograniczu promocji i działania artystycznego) – całoroczny<br />
rejs barki śródlądowej, przystosowanej do prezentacji wydarzeń kulturalnych, po europejskich<br />
wodach śródlądowych; załogę stanowić będą artyści i dziennikarze; w miejscach postoju prowadzo<strong>na</strong><br />
będzie akcja informacyjno-artystycz<strong>na</strong> związa<strong>na</strong> z projektem ESK 2016; w efekcie<br />
projektu powstanie film dokumentalny.
Po 2016<br />
233<br />
Część projektów realizowanych w 2016 r. zakłada kontynuację w latach <strong>na</strong>stępnych. Dlatego<br />
wybrane projekty zostaną wpisane <strong>na</strong> specjalną listę. Mieszkańcy będą mogli doko<strong>na</strong>ć wyboru,<br />
które projekty mają być kontynuowane po roku 2016. Wybory te zostaną poprzedzone dyskusjami<br />
w mediach, a <strong>na</strong>stępnie odbędzie się e-głosowanie <strong>na</strong>d projektami.<br />
Zachowaniu projektu ESK 2016 w świadomości mieszkańców będą służyć dwa specjalne<br />
programy: Dzielnica kultury (<strong>na</strong> poziomie miejskim) i Metropolitalne centrum kultury (<strong>na</strong><br />
poziomie regionu).<br />
Działania PR<br />
Równolegle do działań reklamowych, prowadzonych przede wszystkim okresowo (cykliczne<br />
kampanie reklamowe realizujące poszczególne cele projektu), działania PR prowadzone będą<br />
stale od roku 2012 aż do 2016. Należą do nich między innymi:<br />
——<br />
centrum prasowe – funkcjonujące jako biuro prasowe do połowy 2015 r., od czerwca tego roku<br />
przekształci się w rozbudowane centrum prasowe. Będzie stałym, otwartym miejscem przez<strong>na</strong>czonym<br />
dla dziennikarzy. Oprócz pełnienia funkcji podstawowych (stanowiska do pracy, pokoje<br />
do prowadzenia wywiadów, internet) będzie to również miejsce odpoczynku i nieformalnych<br />
spotkań (klub). Centrum zostanie przystosowane do realizowania w nim audycji radiowych<br />
i telewizyjnych. Poza centrum stacjo<strong>na</strong>rnym zespół PR będzie mógł tworzyć tymczasowe biura<br />
w miejscach wydarzeń, a równolegle będzie działało wirtualne centrum prasowe, gdzie z<strong>na</strong>jdą<br />
się zagregowane informacje dotyczące poszczególnych wydarzeń, dane kontaktowe oraz <strong>na</strong><br />
bieżąco zamieszczane materiały fotograficzne i filmowe dla mediów;<br />
——<br />
media relations – współpraca z mediami będzie prowadzo<strong>na</strong> od gazety dzielnicowej po stacje<br />
telewizyjne obejmujące zasięgiem całą Europę. Cały okres przygotowań do roku 2016 zostanie<br />
poświęcony <strong>na</strong> systematyczne <strong>na</strong>wiązywanie kontaktów z mediami, budowanie pozytywnego<br />
<strong>na</strong>stawienia do projektu oraz pozyskiwanie patro<strong>na</strong>tów medialnych; rola patro<strong>na</strong>tów będzie<br />
polegała przede wszystkim <strong>na</strong> stworzeniu specjalnych programów (bądź też audycji czy rubryk)<br />
<strong>na</strong> temat projektu, obecnych w mediach przez cały rok 2016. W mediach internetowych będą<br />
to specjalne sekcje, które z jednej strony mają multiplikować w sieci treści związane z ESK 2016,<br />
z drugiej zaś – odsyłać do serwisów bezpośrednio prowadzonych przez Gdańsk 2016. Oprócz<br />
tego rodzaju działań o charakterze informacyjnym będą również powstawały programy autorskie,<br />
<strong>na</strong> przykład cykle rozmów radiowych. W mediach europejskich istotnym działaniem<br />
będzie zachęcanie do realizowania programów tematycznych, reportaży, specjalnych transmisji;<br />
priorytetem będzie docieranie do ka<strong>na</strong>łów tematycznych, takich jak ZDF Theaterka<strong>na</strong>l, Mezzo,<br />
sieci ka<strong>na</strong>łów radiowych i telewizyjnych poświęconych prezentacji europejskiej kultury ARTE,<br />
pasm poświęconych kulturze w ka<strong>na</strong>le Euronews czy France 24; wreszcie ka<strong>na</strong>łów kulturalnych<br />
w poszczególnych krajach: zarówno krajach Unii Europejskiej, jak i innych, np. ka<strong>na</strong>ł<br />
Kultura – <strong>na</strong>jwiększa stacja o profilu kulturalnym w Rosji.<br />
——<br />
własne media – istotnym elementem działań PR będzie komunikacja za pomocą mediów, które<br />
zostaną powołane do życia specjalnie dla projektu Gdańsk 2016, w tym:<br />
——<br />
Gdańsk 2016 TV – telewizja internetowa z własnym, stałym zespołem redakcyjnym i realizacyjnym.<br />
W programie stacji z<strong>na</strong>jdą się relacje, wywiady, audycje tematyczne (między<br />
innymi dla dzieci, pokazujące prace organizacyjne „2016 backstage” itp.); podstawowym<br />
językiem stacji będzie angielski (z tłumaczeniami). Najważniejszą sekcją telewizji będzie<br />
sekcja transmisji on-line, umożliwiająca oglądanie transmisji wybranych wydarzeń. Program<br />
telewizji będzie również transmitowany przez własną sieć ekranów w porcie lotniczym,<br />
<strong>na</strong> dworcach kolejowych oraz w innych wybranych miejscach. Telewizja ma być jednym<br />
z głównych ka<strong>na</strong>łów przekazu <strong>na</strong> poziomie europejskim, dlatego jej start zostanie poprzedzony<br />
kampanią reklamową prowadzoną <strong>na</strong> terenie Unii Europejskiej (głównie reklama<br />
internetowa). Kampania będzie kontynuowa<strong>na</strong> także w czasie działania stacji;<br />
——<br />
Moja Stolica <strong>Kultury</strong> – portal dziennikarstwa obywatelskiego, dedykowany projektowi<br />
ESK 2016. Będzie to platforma zbioru lokalnych portali (w Gdańsku – dla każdej dzielnicy,<br />
w regionie – dla każdego miasta), mająca własną, obywatelską redakcję. Na każdym z lokalnych<br />
portali będą zamieszczane relacje i recenzje wydarzeń. Jednocześnie będą powstawały<br />
materiały pokazujące bezpośrednią łączność danego obszaru z projektem (<strong>na</strong> przykład<br />
wywiady z wolontariuszami z danego obszaru, blogi osób zaangażowanych w projekt<br />
itp.). Treści powstające <strong>na</strong> portalach będą również wykorzystywane w oficjalnym serwisie<br />
projektu. Projekt rozpocznie się w roku 2014. W 2016 r. zaś będą się odbywały kwartalne<br />
spotkania wszystkich członków redakcji (około dwustu osób);<br />
——<br />
Głos Stolicy – w cyklu miesięcznym będzie wydawa<strong>na</strong> bezpłat<strong>na</strong> gazeta, dystrybuowa<strong>na</strong><br />
przede wszystkim w kluczowych punktach <strong>na</strong>tężenia ruchu pieszego <strong>na</strong> obszarze całej<br />
Metropolii. Specjalne edycje gazety będą rozdawane także w centrach miast z<strong>na</strong>jdujących<br />
się poza obszarem metropolitalnym, w promieniu 200 kilometrów. Główną funkcją gazety<br />
będzie informowanie o zbliżających się wydarzeniach.<br />
Interaktywność i zaangażowanie<br />
– wiele działań o takim<br />
charakterze z<strong>na</strong>jduje się<br />
w <strong>na</strong>szej strategii komunikacji<br />
społecznej. Na zdjęciu Gra<br />
o wolność – gra miejska,<br />
która odbyła się w Gdańsku<br />
z okazji 20. rocznicy odzyskania<br />
wolności i upadku komunizmu<br />
w Europie. Mieszkańcy<br />
angażowali się w działania przygotowane<br />
przez trójmiejskich<br />
malarzy, fotografów, muzyków<br />
i artystów street-artowych.<br />
Strategia komunikacji społecznej
——<br />
e-PR<br />
——<br />
równolegle do opisanych wcześniej inicjatyw będzie funkcjonował wielojęzyczny serwis<br />
internetowy projektu (przygotowany również w wersji mobilnej). Wyróżnionym elementem<br />
serwisu będzie wielopoziomowa wyszukiwarka wydarzeń. W serwisie z<strong>na</strong>jdą się też<br />
przewodniki po wydarzeniach, dopasowane do różnych grup i potrzeb (wydarzenia dla<br />
dzieci, przyjazd <strong>na</strong> weekend, konkret<strong>na</strong> lokalizacja, imprezy darmowe itd.). Serwis będzie<br />
zintegrowany z istniejącymi już <strong>na</strong>rzędziami ułatwiającymi organizowanie pobytu w Gdańsku<br />
(rezerwacja hoteli, rozkład jazdy itp.);<br />
——<br />
szczególną uwagę poświęcamy portalom internetowym, których podstawą jest dziennikarstwo<br />
obywatelskie (takim jak gdańskie dzielnicowe portale internetowe) oraz serwisom<br />
społecznościowym (takim jak MySpace, Facebook, Wikipedia, YouTube i in.).<br />
Dziennikarstwo obywatelskie,<br />
portale dzielnicowe – bliska<br />
odbiorcom i szybka informacja.<br />
Tam, gdzie dzieje się coś<br />
ciekawego. Na zdjęciu akcja<br />
miejska Streetwaves, set dj-ski<br />
w tramwaju.<br />
——<br />
europejskim – media, współpraca, koprodukcja, wizyty dziennikarzy, wymia<strong>na</strong> artystycz<strong>na</strong>,<br />
spotkania, prezentacje w trakcie wydarzeń między<strong>na</strong>rodowych, ambasadorzy miasta i idei,<br />
promocja w przestrzeni <strong>na</strong>jwiększych europejskich miast (Londyn, Paryż, Bruksela i inne) – działania<br />
z zakresu publicity stunts, beamvertising, inne;<br />
——<br />
między<strong>na</strong>rodowym – wielojęzycz<strong>na</strong> stro<strong>na</strong> www, łącząca funkcje informacyjne, integrujące,<br />
kulturotwórcze, interaktywne, angażujące; minimum dwujęzyczne newslettery; relacje internetowe,<br />
zdjęcia, relacje z wydarzeń, filmy, materiały związane z miastem.<br />
Marketing szeptany to jeden<br />
ze skuteczniejszych sposobów<br />
komunikacji, stąd jego duża<br />
rola w <strong>na</strong>szej strategii. Często,<br />
wybierając wydarzenia kulturalne,<br />
w których uczestniczymy,<br />
polegamy <strong>na</strong> rekomendacji z<strong>na</strong>jomych.<br />
Na zdjęciu uczestniczki<br />
gry miejskiej Gra o wolność.<br />
235<br />
Strategia komunikacji społecznej<br />
Gdzie mówimy<br />
Kiedy mówimy<br />
Komunikacja projektu ESK 2016 będzie się odbywać <strong>na</strong> czterech głównych poziomach:<br />
——<br />
lokalnym – działania skierowane do mieszkańców, często wykorzystujące kontakt bezpośredni;<br />
główne <strong>na</strong>rzędzia: media lokalne i wysokozasięgowe, przestrzeń miejska (w tym także mury,<br />
chodniki, podwórka), przestrzeń szkol<strong>na</strong>, akademicka, wod<strong>na</strong>; infrastruktura sportowa, miejsca<br />
pracy; punkt informacji kulturalnej, uruchomiony w ramach przygotowań do projektu – miejsce,<br />
gdzie każdego dnia moż<strong>na</strong> otrzymać informacje o szczegółach wydarzeń odbywających<br />
się w Gdańsku i w całej Metropolii, a także informacje o ofertach specjalnych, o propozycjach<br />
aktywnego spędzania czasu i o miejscach, które warto odwiedzić (drukowane kalendarium<br />
imprez, mapy, ulotki, informatory itp.);<br />
——<br />
krajowym – media regio<strong>na</strong>lne i ogólnopolskie; promocja w innych miastach; środki transportu<br />
krajowego; akcje z udziałem operatorów telefonów komórkowych i portali internetowych;<br />
działania artystyczne i projekty realizowane we współpracy z innymi miastami;<br />
Komunikacja projektu ESK 2016 została podzielo<strong>na</strong> <strong>na</strong> cztery etapy:<br />
——<br />
lata 2010–2012 (okres kandydowania) – podejmowane działania komunikacyjne mają służyć<br />
przede wszystkim poinformowaniu mieszkańców Gdańska oraz środowisk opiniotwórczych<br />
o tym, że Gdańsk ubiega się o tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> oraz uzyskaniu ich wsparcia<br />
i realnego zaangażowania w projekt; prowadzone w tym okresie działania będą obejmować<br />
między innymi: media relations (spotkania z dziennikarzami, informacje prasowe, inicjowanie<br />
debat, wypowiedzi, wywiady), działania PR (w tym także z zakresu publicity stunts); uruchomienie<br />
strony www.gdansk2016.eu, udział w wydarzeniach (aktywne włączenie się z komunikacją<br />
<strong>na</strong> temat ESK 2016 w inicjatywy kulturalne zarówno w Gdańsku, jak i w innych miastach<br />
Polski – <strong>na</strong> przykład w trakcie festiwali Era Nowe Horyzonty we Wrocławiu, Malta w Poz<strong>na</strong>niu,<br />
Art Boom w Krakowie, OFF w Katowicach i tak dalej), reklama standardowa i niestandardowa<br />
(ogólnopolska kampania reklamowa);
Dzieci i młodzież to waż<strong>na</strong><br />
grupa mieszkańców, do której<br />
również adresujemy działania.<br />
Ta grupa entuzjastycznie<br />
sekunduje staraniom miasta<br />
o tytuł ESK 2016, a jej przedstawiciele<br />
pracują <strong>na</strong>d projektami<br />
Gdańska w ramach Rady<br />
Młodych. Na zdjęciu festiwal<br />
Mozartia<strong>na</strong> w Parku Oliwskim<br />
w Gdańsku.<br />
Kto mówi<br />
Bezpośrednio politykę komunikacji miasta w trakcie przygotowań i obchodów ESK 2016 prowadzić<br />
będą przede wszystkim trzy podmioty:<br />
——<br />
miasto – tu zwłaszcza biuro ds. promocji, podejmujące szeroko rozumiane działania związane<br />
z promocją i budowaniem marki miasta jako ośrodka kultury, miejsca sprzyjającego rozwojowi<br />
biznesu, ośrodka <strong>na</strong>ukowego, gospodarza Euro 2012 oraz miejsca, gdzie po prostu chce się żyć;<br />
——<br />
Gdańsk 2016 – instytucja powoła<strong>na</strong> do realizacji projektu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>: do<br />
stworzenia programu, do współtworzenia długofalowej strategii miasta, do inicjowania wydarzeń<br />
i wspierania inicjatyw z obszarów <strong>na</strong> przykład edukacji kulturalnej, do promocji wydarzeń,<br />
które mają potencjał i wyróżnią Gdańsk <strong>na</strong> kulturalnej mapie Polski i Europy;<br />
——<br />
Polska Organizacja Turystycz<strong>na</strong>, Pomorska Regio<strong>na</strong>l<strong>na</strong> Organizacja Turystycz<strong>na</strong>, Gdańska<br />
Organizacja Turystycz<strong>na</strong> – organizacje promujące miasto, w taki sposób, by przyciągnąć do<br />
niego turystów, z wykorzystaniem wszystkich powodów i <strong>na</strong>rzędzi, w tym coraz bardziej popularnej<br />
turystyki kulturalnej czy turystyki alter<strong>na</strong>tywnej.<br />
237<br />
Strategia komunikacji społecznej<br />
——<br />
lata 2012–2015 (okres przygotowań) – działania angażujące i promocyjne skierowane do<br />
mieszkańców Gdańska. Będą się z tym łączyć alianse ze strategicznymi mediami Gdańska<br />
i regionu (partnerstwo z lokalnym wydaniem <strong>na</strong>jwiększego opiniotwórczego dziennika w Polsce<br />
– „Gazety Wyborczej” – i z <strong>na</strong>jsilniejszym tytułem regio<strong>na</strong>lnym – „Dziennikiem Bałtyckim”;<br />
współpraca z portalami o ogromnym z<strong>na</strong>czeniu lokalnym – www.trojmiasto.pl – i społecznym<br />
– www.mmtrojmiasto.pl, a także z regio<strong>na</strong>lnym ka<strong>na</strong>łem TVP). Jednocześnie będzie to<br />
okres promocji inicjatyw poprzez <strong>na</strong>wiązywanie bezpośredniej współpracy z innymi miastami<br />
w Polsce i w Europie, organizacji wspólnych projektów, zwłaszcza takich, z których wyłaniają<br />
się idee zupełnie nowe, sprzyjających tworzeniu nowej jakości, konfrontacji postaw, a zarazem<br />
wiążących zaangażowane strony;<br />
——<br />
II połowa roku 2015 – intensyw<strong>na</strong> promocja programu, jego idei i <strong>na</strong>jważniejszych wydarzeń.<br />
W tym okresie podejmowane będą takie działania, jak przygotowanie specjalnych ofert i zaproszeń<br />
do Gdańska, współpraca z przewoźnikami, promocja komunikacji łączącej z Gdańskiem.<br />
Odbędzie się promocja wydarzeń i miasta z wykorzystaniem wszelkich z<strong>na</strong>nych <strong>na</strong>rzędzi<br />
i ka<strong>na</strong>łów komunikacji;<br />
——<br />
rok 2016 – obchody ESK – promocja w tym czasie będzie przebiegać równolegle do kalendarza<br />
wydarzeń i trwać przez 366 dni tego szczególnego roku. W tym czasie ogromny <strong>na</strong>cisk położony<br />
zostanie <strong>na</strong> informację w mieście, przygotowaną w różnych językach i dla gości odwiedzających<br />
Gdańsk w różnych celach. W komunikacji zostaną wykorzystane <strong>na</strong>jnowsze technologie, między<br />
innymi ekrany LED, dotykowe infokioski, digital storefronts (wystawy sklepowe reagujące <strong>na</strong><br />
ruch i ciało przechodniów), augmented reality (rzeczywistość rozszerzo<strong>na</strong> – informacja zostanie<br />
„zaszyta” w samych budynkach, w architekturze miasta, w pomnikach) i inne.<br />
Pośrednio za komunikację projektu odpowiadać będą także:<br />
——<br />
przewoźnicy – operatorzy linii lotniczych, promowych, kolejowych, zainteresowani ożywieniem<br />
ruchu turystycznego związanego z miastem;<br />
——<br />
media – nie tylko te partnerskie, szczególnie zaangażowane, ale też pozostałe, których treścią<br />
jest życie miasta, ludzi, ich codzienność i wydarzenia specjalne;<br />
——<br />
animatorzy, współtwórcy życia kulturalnego miasta – osoby i instytucje, których celem jest<br />
wzbudzenie zainteresowania mieszkańców, a także ludzi spoza miasta i regionu;<br />
——<br />
ambasadorzy – ludzie, którzy uważają to miasto za szczególne, którzy mogą, choć nie muszą,<br />
być związani z Gdańskiem ze względu <strong>na</strong> pochodzenie, miejsce zamieszkania lub z zupełnie<br />
innych powodów; ambasadorzy starań Gdańska o tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> (między<br />
innymi: Lech Wałęsa, Vaclav Havel, Krzysztof Zanussi, Günter Grass);<br />
——<br />
Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego wraz z <strong>Instytut</strong>em Adama Mickiewicza, Ministerstwo<br />
Spraw Zagranicznych, attachaty kulturalne i podległe im <strong>Instytut</strong>y Polskie – wszystkie<br />
instytucje, których celem jest promocja Polski w Europie poprzez zainteresowanie polską kulturą.<br />
Jak będziemy mierzyć efektywność prowadzonych działań<br />
Efektywność prowadzonych działań będzie monitorowa<strong>na</strong> i mierzo<strong>na</strong> <strong>na</strong> bieżąco (poprzez monitoring<br />
mediów, statystyki internetowe, badania ilościowe, jakościowe itp.), tak aby moż<strong>na</strong> było<br />
modyfikować plan w trakcie jego realizacji. Po roku 2016 zostanie przeprowadzo<strong>na</strong> ewaluacja<br />
końcowa, <strong>na</strong>tomiast ewaluacja działań z zakresu komunikacji marketingowej będzie częścią<br />
ogólnego systemu monitoringu projektu ESK.
2. Jaka część budżetu zostanie przez<strong>na</strong>czo<strong>na</strong> <strong>na</strong><br />
cele komunikacji społecznej<br />
Zakładane wydatki <strong>na</strong> komunikację będą stanowić około 14% budżetu całkowitego, co oz<strong>na</strong>cza<br />
nomi<strong>na</strong>lnie około 43,12 mln PLN (10,51 mln EUR) w latach 2012–2016. Większość budżetu – 37,47<br />
mln PLN (9,14 mln EUR) to wydatki zaplanowane <strong>na</strong> lata 2015 – 13,80 mln PLN (3,37 mln EUR)<br />
i 2016 – 23,67 mln PLN (5,77 mln EUR).<br />
Poziom zakładanych wydatków wynika z kilku czynników, między innymi z a<strong>na</strong>lizy budżetów<br />
miast oraz wydatków faktycznych i zakładanych przez miasta noszące tytuł ESK, zwłaszcza<br />
w latach 2008–2014.<br />
Szczególnie cenne są doświadczenia takich miast, jak Liverpool, Essen, Marsylia – porównywalnych,<br />
jeśli chodzi o zamierzenia dotyczące projektu, wielkość i pozycję w swoim kraju<br />
względem innych miast, a także takich, jak Tallinn, Ryga i Turku – miast <strong>na</strong>dbałtyckich, celebrujących<br />
tytuł w zbliżonym czasie, planujących swoje wydatki w tym samym okresie co<br />
Gdańsk i w szczególnej sytuacji ekonomicznej całej Europy (w wypadku Rygi i Tallin<strong>na</strong> oraz<br />
miast polskich istotny jest fakt planowania poza strefą euro).<br />
Program obchodów stanowić będzie <strong>na</strong>jważniejszą składową całego budżetu (około 70%) i jest<br />
priorytetem <strong>na</strong>szej kandydatury. W swojej aplikacji podkreślamy potrzebę wykorzystania tytułu<br />
Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> nie tylko do prezentacji programu, lecz także ukazania elementów<br />
kultury polskiej w szerszym kontekście.<br />
Komunikacja skierowa<strong>na</strong> do mediów i publiczności spoza Polski rządzi się prawami i budżetem<br />
niezależnym od tego, jakie miasto w jakiej części Europy nosi tytuł ESK, część budżetu<br />
przez<strong>na</strong>czoną <strong>na</strong> komunikację europejską (około 40% całkowitych wydatków <strong>na</strong> komunikację)<br />
traktujemy więc jako stałą.<br />
3. W jaki sposób miasto zamierza <strong>na</strong>głośnić wręczenie<br />
<strong>na</strong>grody Meliny Mercouri w przypadku jej<br />
Gdańsk nie przypadkiem <strong>na</strong>zywany jest miastem początku „Nowej Europy”. Chcielibyśmy o niej<br />
dyskutować także w kontekście kultury. Planujemy spotkanie przedstawicieli miast, które były,<br />
są, bądź przygotowują się do obchodów tytułu Europejskiej <strong>Kultury</strong>.<br />
Kongres składałby się z kilku paneli, uwzględniających zmienne cele i charakter obchodów<br />
ESK od 1985 r., ale też szerzej dyskusję <strong>na</strong> temat kultury europejskiej, długofalowej współpracy<br />
miast w tym obszarze. Także w kontekście współpracy miast spoza Unii Europejskiej i Europy.<br />
Obok osób i ekspertów, którzy od lat wspierają ideę Meliny Mercouri i kreują rozwój tego<br />
projektu w Europie, gośćmi kongresu i gospodarzami jednego z paneli byliby przedstawiciele<br />
hiszpańskiej ESK 2016. Wśród gości specjalnych z<strong>na</strong>jdą się animatorzy kultury i organizacje,<br />
którzy już dziś inicjują współpracę wykraczającą poza europejską wspólnotę (Four Corners of<br />
Europe, Baltic-Black Sea Intermarum itd.).<br />
Tu gdzie będzie już funkcjonować siedziba Europejskiego Centrum Solidarności – niech Gdańsk<br />
stanie się <strong>na</strong> dwa dni centrum solidarności europejskich miast kultury, miejscem wymiany<br />
poglądów, a<strong>na</strong>lizy przemian społecznych inicjowanych przez kulturę i dyskusji o współczesnych<br />
wyzwaniach w hołdzie Melinie Mercouri.<br />
Planujemy wydarzenie medialne z obsługą całego biura prasowego, przewidzianego dla około<br />
dwustu dziennikarzy z całej Europy. Przedsięwzięcie planujemy wspólnie z biurem prasowym<br />
Urzędu Miejskiego w Gdańsku, doświadczonego w realizacji obsługi medialnej wydarzeń<br />
między<strong>na</strong>rodowych i z ogólnopolską agencją prasową PAP, partnerem przy kluczowych wydarzeniach<br />
medialnych w Polsce.<br />
Ruch turystyczny – Gdańsk<br />
odwiedza około 5 mln turystów<br />
rocznie – 70% to mieszkańcy<br />
Polski, resztę stanowią turyści<br />
zagraniczni. Co robią w Gdańsku<br />
Zwiedzają i spacerują.<br />
Wydarzenia kulturalne, rozrywkowe<br />
i sportowe przyciągają<br />
do Gdańska 36% gości z Polski<br />
oraz 14% z zagranicy. Turyści<br />
podkreślają, że mieszkańcy<br />
Gdańska są otwarci i życzliwi.<br />
241<br />
Strategia komunikacji społecznej<br />
otrzymania<br />
W przypadku otrzymania <strong>na</strong>grody Meliny Mercouri podejmiemy stałe działania informacyjne.<br />
O <strong>na</strong>grodzie i o jej idei poinformujemy za pośrednictwem stałych ka<strong>na</strong>łów komunikacji,<br />
zwłaszcza internetu. Powstaną specjalnie materiały dla mediów oraz publikacje dotyczące<br />
wyzwań i szans, przed którymi stanie zwycięskie miasto. W tym celu chcielibyśmy zrealizować<br />
dwa duże projekty przygotowane z myślą o dyskusji <strong>na</strong>d Europejską Stolicą <strong>Kultury</strong>, nie tylko<br />
w kontekście gospodarzy roku 2016.<br />
Wydanie specjalnej nowej mapy Europy „Europa – stolica kultury” tuż przed i<strong>na</strong>uguracją<br />
obchodów 2016 roku.<br />
Planujemy wydanie mapy, <strong>na</strong> której nieistotne będą granice państw zgodne z wytyczonymi<br />
w XX w. Chcemy wprowadzić nowy porządek, „stołeczny” – mapa ma nie tylko w sposób szczególny<br />
wyróżniać Europejskie Stolice <strong>Kultury</strong>, ale też inne miasta i miejsca, między innymi<br />
te objęte rejestrem UNESCO oraz te z<strong>na</strong>ne dzięki potencjałowi kulturalnemu. Mapa zostanie<br />
wyda<strong>na</strong> w oficjalnych językach Unii Europejskiej, w pierwszej kolejności w polskim i hiszpańskim.<br />
Wydawnictwo to ma <strong>na</strong> celu uczczenie Meliny Mercouri, która zapoczątkowała zmianę<br />
<strong>na</strong> kulturalnej mapie Europy.<br />
Kongres Europejskich Stolic <strong>Kultury</strong> w roku 2016 – podsumowanie po<strong>na</strong>d 30 lat doświadczeń<br />
„kulturalnych miast i stolic”.<br />
Rok 2016 – 366 dni obchodów i celebrowania tytułu.<br />
Czas, by od mówienia o szansach i oczekiwaniach miast przejść do pokazania, że zmia<strong>na</strong> kulturalnej<br />
mapy Europy już się doko<strong>na</strong>ła – dzięki inicjatywie Meliny Mercouri.
VI<br />
OCENA<br />
I MONITOROWANIE<br />
OBCHODÓW
1. Czy miasto nosi się z zamiarem utworzenia<br />
specjalnego systemu kontroli i oceny w zakresie:<br />
wpływu, jaki wywiera program i jego skutków<br />
zarządzania fi<strong>na</strong>nsami<br />
Gdańsk planuje wprowadzenie kompleksowego systemu ewaluacji programu (kontrola oraz<br />
oce<strong>na</strong> wpływu i skutków) i audytu fi<strong>na</strong>nsowego (kontrola i oce<strong>na</strong> zarządzania fi<strong>na</strong>nsami).<br />
Wypracowany system będzie opierał się <strong>na</strong> współpracy podmiotów z różnych sektorów: akademickiego,<br />
samorządowego, pozarządowego, komercyjnego, branżowego. Model ewaluacji<br />
(planowany termin wprowadzenia: lata 2011–2017) zostanie przygotowany w sposób, który pozwoli<br />
<strong>na</strong> kontynuację badań w latach <strong>na</strong>stępnych. Umożliwi to badanie długofalowego wpływu<br />
i skutków programu. Ewaluacja obejmie swoim zasięgiem miasto Gdańsk i obszar metropolitalny.<br />
W modelu ewaluacji przewidziano również kontrolę i ocenę jakości zarządzania projektem.<br />
Poniżej przedstawiamy założenia systemu ewaluacji programu, dotyczące badania ewaluacyjnego.<br />
Opracowała je firma PBS DGA, jed<strong>na</strong> z <strong>na</strong>jstarszych agencji badawczych w Polsce, posiadająca<br />
doświadczenie w realizacji zleceń dla podmiotów publicznych 1. Po<strong>na</strong>dto opisujemy główne<br />
założenia audytu fi<strong>na</strong>nsowego, który również będzie opierał się <strong>na</strong> współpracy z niezależnym,<br />
zewnętrznym podmiotem wyspecjalizowanym w monitoringu fi<strong>na</strong>nsowym.<br />
1 PBS DGA (dawniej: Pracownia Badań Społecznych, PBS) zatrudnia po<strong>na</strong>d 100 pracowników, w tym blisko 50 konsultantów-<br />
– badaczy, których dodatkowo wspiera zespół statystyków. Agencja świadczy usługi w zakresie badań ilościowych i jakościowych,<br />
pracując zarówno dla klientów z sektora przedsiębiorstw, jak i usług publicznych (rząd i jego agendy, samorząd<br />
lokalny, fundacje, placówki oświatowe i zdrowotne). Prowadzi badania metodami tradycyjnymi (np. etnograficzne, techniki<br />
obserwacyjne), jak i zaawansowanymi technikami badawczymi (CAPI, CATI, CAWI, M-Research).<br />
Założenia ogólne dla badania ewaluacyjnego<br />
Zgodnie z ogólnie przyjętą definicją ewaluacja to „osąd (oce<strong>na</strong>) wartości interwencji publicznej<br />
doko<strong>na</strong>ny przy uwzględnieniu odpowiednich kryteriów (np. skuteczności, efektywności,<br />
użyteczności, trafności, trwałości) i standardów. Osąd dotyczy zwykle potrzeb, jakie muszą być<br />
zaspokojone w wyniku interwencji oraz wyprodukowanych efektów. Ewaluacja oparta jest <strong>na</strong><br />
specjalnie w tym celu zebranych i zinterpretowanych informacjach za pomocą odpowiedniej<br />
metodologii” 2.<br />
W ramach planowanego badania ewaluacyjnego Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 wprowadzo<strong>na</strong><br />
zostanie ewaluacja bieżąca (on-going) oraz ewaluacja końcowa (ex-post). Celem ewaluacji bieżącej<br />
będzie śledzenie bezpośrednich rezultatów przedsięwzięcia i formułowanie rekomendacji<br />
użytecznych z punktu widzenia jego realizacji. Ewaluacja końcowa, przeprowadzo<strong>na</strong> w 2017 r.,<br />
czyli po zakończeniu obchodów, będzie koncentrowała się wokół oszacowania długotrwałych<br />
efektów przedsięwzięcia dla Gdańska i Metropolii. Przewidziano także przygotowywanie<br />
corocznych raportów cząstkowych oraz dodatkowego raportu końcowego, który podsumuje<br />
cały okres badawczy.<br />
Podstawowe dokumenty, jakie zostały wykorzystane w projektowaniu procesu ewaluacji to<br />
między innymi: Rozporządzenie Rady Unii Europejskiej nr 1083 z dnia 11 lipca 2006 r., Wytyczne<br />
nr 6 w zakresie ewaluacji programów operacyjnych <strong>na</strong> lata 2007–2013, Przewodnik po<br />
metodach ewaluacji. Wskaźniki monitoringu i ewaluacji, Dokument roboczy nr 2, Komisja<br />
Europejska (2006).<br />
Zaproponowany model badawczy wzorowany jest <strong>na</strong> rozwiązaniach zastosowanych w Modelu<br />
Liverpoolskim, który został wdrożony i realizowany w czasie obchodów Europejskiej Stolicy<br />
<strong>Kultury</strong> w Liverpoolu. Model ten jest <strong>na</strong>jbardziej kompleksowym modelem z dotychczas opracowanych,<br />
wyz<strong>na</strong>cza standardy w dziedzinie ewaluacji projektu ESK i jest specjalnie skonstruowany<br />
w taki sposób, który pozwala <strong>na</strong> korzystanie z doświadczeń Liverpoolu przez inne miasta.<br />
Celem ogólnym ewaluacji jest oszacowanie oddziaływania przedsięwzięcia, jakim jest posiadanie<br />
statusu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>, <strong>na</strong> życie społeczno-gospodarcze Gdańska i Metropolii<br />
w okresie od 2011 do 2017 r.<br />
Ewaluacja wpływu ESK 2016<br />
<strong>na</strong> uczestnictwo w kulturze<br />
będzie opierała się między<br />
innymi <strong>na</strong> wskaźniku liczby<br />
wydarzeń. Na zdjęciu ostatnie<br />
przygotowania do otwarcia<br />
wystawy prac Andy Warhola<br />
„Amerykański Mit” w oddziale<br />
Muzeum Narodowego<br />
w Pałacu Opatów.<br />
245<br />
OCENA I MONITOROWANIE OBCHODÓW<br />
2 Wytyczne nr 6 w zakresie ewaluacji programów operacyjnych <strong>na</strong> lata 2007–2013, Ministerstwo Rozwoju Regio<strong>na</strong>lnego, 2006.
W ramach badania oddziaływania zbadany zostanie wpływ posiadania statusu ESK <strong>na</strong> <strong>na</strong>stępujące<br />
obszary:<br />
——<br />
uczestnictwo i dostęp do kultury,<br />
——<br />
ekonomia i turystyka,<br />
——<br />
infrastruktura sektora kultury,<br />
——<br />
wizerunek.<br />
Dodatkowo ocenione zostanie zarządzanie przedsięwzięciem.<br />
W ramach każdego z modułów zostaną wyz<strong>na</strong>czone szczegółowe zagadnienia badawcze, dla<br />
każdego z nich będzie opracowany zestaw kluczowych wskaźników, pozwalający <strong>na</strong> pomiar<br />
danego aspektu.<br />
Dla oszacowania poziomu zmian oddziaływania, zachodzących w ramach poszczególnych obszarów,<br />
zostaną wykorzystane dwa instrumenty: badanie zmian w czasie oraz badanie wartości<br />
odniesienia.<br />
Badanie zmian w czasie pozwoli odpowiedzieć <strong>na</strong> pytanie, czy w odniesieniu do poprzedniego<br />
okresu zaszła istot<strong>na</strong> zmia<strong>na</strong>. W ramach badania dla kluczowych wskaźników w każdym z wymienionych<br />
powyżej obszarów wyz<strong>na</strong>cza się wartości bazowe. Pomiar początkowy zostanie przeprowadzony<br />
w 2011 r., kolejne pomiary będą dokonywane cyklicznie (corocznie) do 2017 r. włącznie.<br />
Wartościami odniesienia, z jakimi zostaną porównywane wartości wskaźników dla Gdańska<br />
i Metropolii, będą wartości wskaźników wybranych miast konkurencyjnych – aplikujących o status<br />
ESK 2016 – dane regionu, czyli województwa pomorskiego oraz średnie dla całej Polski. Dodatkowo<br />
dla wybranych zagadnień będą prowadzone porów<strong>na</strong>nia z innymi regio<strong>na</strong>mi w Europie. Taki<br />
sposób badania zmian pozwala <strong>na</strong> zauważenie i wyz<strong>na</strong>czenie określonych tendencji, wskazanie<br />
<strong>na</strong> ile zachodzące zmiany, ich ilość, tempo są wynikiem realizacji przedsięwzięcia, a <strong>na</strong> ile ogólną<br />
tendencją zauważaną również w innych miejscach, regio<strong>na</strong>ch.<br />
Badanie zostanie przeprowadzone zgodnie z zasadami triangulacji danych, czyli łączenia,<br />
porównywania i wzajemnej weryfikacji danych poprzez zastosowanie zróżnicowanych technik<br />
i metod badawczych, źródeł informacji, typów danych, technik a<strong>na</strong>litycznych oraz pracy w oparciu<br />
o zespół badaczy pochodzący z różnych środowisk.<br />
Badanie będzie prowadzone z uwzględnieniem polityk horyzontalnych Unii Europejskiej – zasadą<br />
równych szans, zrównoważonego rozwoju, rozwoju społeczeństwa informacyjnego oraz<br />
rozwoju lokalnego – co swoje odzwierciedlenie z<strong>na</strong>jdzie między innymi w: sposobie doboru<br />
prób (np. badanie mieszkańców Gdańska, jak i Metropolii, czyli także osób z mniejszych miejscowości),<br />
sposobie a<strong>na</strong>lizy danych (w podziale <strong>na</strong> wiek, płeć), sposobie prezentacji danych (np.<br />
za pomocą różnych mediów: elektronicznych, papierowych, płatnych, bezpłatnych), badaniu<br />
grup wykluczonych (np. osób z niepełnosprawnościami), uwzględnianiu opinii innych <strong>na</strong>cji<br />
(badanie CATI w innych krajach).<br />
Wszechstronność i kompleksowość zaproponowanego modelu badawczego gwarantuje, że<br />
w kolejnych latach, po zakończeniu przedsięwzięcia, może on stanowić podstawę i wzorcowe<br />
rozwiązanie do badania strategii oraz rozwoju kulturalnego miasta i regionu. W przypadku<br />
uzyskania tytułu ESK 2016 władze lokalne będą kontynuowały badania ewaluacyjne dotyczące<br />
wpływu kultury <strong>na</strong> inne obszary życia społeczno-gospodarczego. Zapewni to porównywalność<br />
i rzetelność wyników <strong>na</strong> przestrzeni lat.<br />
Tytuł badania: Gdańsk i Metropolia — Europejską Stolicą <strong>Kultury</strong> 2016<br />
Cel badania ewaluacyjnego: Badanie wpływu obchodów związanych z posiadaniem statusu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
<strong>na</strong> różne obszary życia społeczno-gospodarczego Gdańska i Metropolii w latach 2011–2017.<br />
Uczestnictwo<br />
i dostęp do kultury<br />
1. skala i zasięg imprez<br />
2. profil<br />
socjodemograficzny<br />
uczestników<br />
3. poziom zainteresowania<br />
i uczestnictwa<br />
w wydarzeniach<br />
kulturalnych<br />
1a. liczba imprez, liczba<br />
uczestników<br />
1b. charakter imprez<br />
(lokalne, regio<strong>na</strong>lne,<br />
ogólnopolskie,<br />
europejskie)<br />
2. płeć, wiek,<br />
wykształcenie<br />
uczestników<br />
3. procent uczestniczących<br />
w wydarzeniach<br />
kulturalnych, w tym ESK<br />
1ab. A<strong>na</strong>liza treści<br />
mediów, badanie<br />
panelowe instytucji<br />
kultury – CAWI, PAPI<br />
– uczestnicy imprez ESK<br />
2. CATI – mieszkańcy<br />
Gdańska i Metropolii,<br />
PAPI – uczestnicy<br />
imprez ESK<br />
3. CATI – mieszkańcy<br />
Gdańska i Metropolii<br />
Ekonomia<br />
i turystyka<br />
1. ruch turystyczny<br />
2. rynek pracy w turystyce<br />
3. baza turystycz<strong>na</strong><br />
4. sytuacja ekonomicz<strong>na</strong><br />
1.1. łącz<strong>na</strong> liczba turystów<br />
odwiedzających<br />
Trójmiasto<br />
1.2. liczba dób hotelowych<br />
wykorzystanych przez<br />
turystów<br />
1.3. liczba PLN wydanych<br />
przez turystów<br />
1.4. liczba turystów<br />
w związku z ESK<br />
1.5. liczba dób hotelowych<br />
wykorzystanych przez<br />
turystów ESK<br />
1.6. liczba PLN wydanych<br />
przez turystów ESK<br />
2. liczba osób pracujących<br />
w branży turystycznej<br />
3. poziom wykorzystania<br />
bazy turystycznej<br />
4. wartość doda<strong>na</strong> brutto<br />
1.1., 1.2., 1.3. desk research<br />
1.4., 1.5., 1.6. PAPI<br />
– uczestnicy imprez ESK<br />
2., 3., 4. desk research<br />
Infrastruktura<br />
sektora kultury<br />
PRZEDMIOT BADANIA<br />
1. kondycja sektora<br />
kultury<br />
2. współpraca wewnątrz<br />
sektora<br />
3. wizerunek sektora<br />
kultury<br />
PRZYKŁADOWE WSKAŹNIKI<br />
1.1. liczba instytucji<br />
kulturalnych<br />
1.2. liczba osób<br />
zatrudnionych<br />
w kulturze<br />
1.3. wydatki <strong>na</strong> kulturę<br />
– samorządowe,<br />
<strong>na</strong>rodowe w PLN<br />
2. liczba przedsięwzięć<br />
partnerskich,<br />
realizowanych przez<br />
instytucje kultury<br />
3. zawartość wizerunku<br />
racjo<strong>na</strong>lnego<br />
i emocjo<strong>na</strong>lnego<br />
sektora kultury<br />
METODY BADAWCZE<br />
1.1., 1.2., 1.3. desk research<br />
2. badanie panelowe<br />
instytucji kultury – CAWI<br />
3. IDI z pracownikami<br />
instytucji kultury<br />
4. FGI z interesariuszami<br />
(dziennikarze,<br />
urzędnicy, medioz<strong>na</strong>wcy,<br />
sponsorzy)<br />
Wizerunek<br />
1. oferta kultural<strong>na</strong><br />
Gdańska i Metropolii<br />
2. wizerunek Gdańska<br />
i Metropolii jako<br />
„przestrzeni kultury”<br />
3. świadomość i oce<strong>na</strong><br />
obchodów ESK<br />
1.1. procent osób<br />
pozytywnie<br />
oceniających ilość,<br />
rodzaj i jakość oferty<br />
kulturalnej<br />
1.2. liczba, typ i charakter<br />
informacji o kulturze<br />
w mediach<br />
2.1. procent osób<br />
postrzegających Gdańsk<br />
i Metropolię jako<br />
„przestrzeń kultury”<br />
2.2. zawartość wizerunku<br />
racjo<strong>na</strong>lnego<br />
i emocjo<strong>na</strong>lnego<br />
3. procent osób<br />
wiedzących,<br />
zainteresowanych,<br />
pozytywnie<br />
oceniających ESK<br />
1.1. CATI – mieszkańcy<br />
Gdańska i Metropolii,<br />
FGI – mieszkańcy<br />
Gdańska i Metropolii<br />
1.2. a<strong>na</strong>liza treści mediów<br />
2.1. CATI – mieszkańcy<br />
Gdańska i Metropolii,<br />
innych krajów<br />
europejskich, Omnibus<br />
– CAPI – Polacy<br />
2.2. FGI – mieszkańcy<br />
Gdańska i Metropolii<br />
3. CATI – mieszkańcy<br />
Gdańska i Metropolii<br />
3. PAPI – uczestnicy<br />
imprez ESK<br />
Zarządzanie<br />
przedsięwzięciem<br />
1. wdrożenie założeń<br />
strategii<br />
2. zaangażowanie<br />
partnerów, sponsorów,<br />
wolontariuszy<br />
1.1. procent wdrożonych<br />
działań<br />
1.2. struktura i wyko<strong>na</strong>nie<br />
budżetu<br />
1.3. oce<strong>na</strong> jakości<br />
wdrożonych działań<br />
2. liczba i poziom<br />
zaangażowanych<br />
sponsorów, partnerów,<br />
wolontariuszy<br />
1.1., 1.2. desk research<br />
1.3. FGI z realizatorami<br />
przedsięwzięcia<br />
2. IDI ze sponsorami<br />
i partnerami<br />
2. PAPI z wolontariuszami<br />
247<br />
OCENA I MONITOROWANIE OBCHODÓW
Problematyka badawcza<br />
Moduł I – Uczestnictwo i dostęp do kultury<br />
Cel ogólny i cele szczegółowe<br />
Cel ogólny:<br />
Badanie wpływu obchodów związanych z posiadaniem statusu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
przez Gdańsk i Metropolię <strong>na</strong> uczestnictwo i dostęp do kultury mieszkańców w latach 2011–2017.<br />
Cele szczegółowe:<br />
1. Określenie poziomu zmian w skali i zasięgu imprez/wydarzeń kulturalnych realizowanych<br />
w Gdańsku i Metropolii w latach 2011–2017.<br />
2. Określenie profilu socjodemograficznego uczestników imprez ESK oraz innych wydarzeń<br />
kulturalnych w Gdańsku i Metropolii.<br />
3. Zdiagnozowanie poziomu zainteresowania i uczestnictwa w wydarzeniach kulturalnych, w tym<br />
imprezach ESK, mieszkańców poszczególnych dzielnic Gdańska i Metropolii w latach 2011–2017.<br />
Metody zbierania danych będą<br />
różnorodne, z<strong>na</strong>jdą się wśród<br />
nich także wywiady telefoniczne<br />
(CATI) przeprowadzone<br />
z mieszkańcami.<br />
249<br />
OCENA I MONITOROWANIE OBCHODÓW<br />
Wskaźniki do badania – zestawienie przykładowych i wybranych wskaźników<br />
Wskaźniki do badania – Zestawienie przykładowych i wybranych wskaźników<br />
Cel Przedmiot badania Wskaźniki Metoda zbierania danych<br />
Cel Przedmiot badania Wskaźniki Metoda zbierania danych<br />
1 Skala i zasięg imprez/wydarzeń<br />
kulturalnych w Gdańsku i Metropolii<br />
2 Profil socjodemograficzny uczestników<br />
imprez w Gdańsku i Metropolii<br />
3 Poziom zainteresowania i uczestnictwa<br />
w wydarzeniach kulturalnych w Gdańsku<br />
i Metropolii<br />
——<br />
liczba imprez w Gdańsku i Metropolii<br />
——<br />
udział imprez o wymiarze lokalnym, regio<strong>na</strong>lnym,<br />
ogólnopolskim, europejskim w ogólnej<br />
liczbie imprez<br />
——<br />
liczba imprez posiadających ułatwienia w dostępie<br />
dla osób z niepełnosprawnościami<br />
——<br />
odsetek uczestników o danej charakterystyce<br />
socjodemograficznej (płeć, wiek,<br />
wykształcenie, pochodzenie geograficzne,<br />
stopień niepełnosprawności)<br />
——<br />
procent osób zainteresowanych imprezami<br />
kulturalnymi<br />
——<br />
procent osób uczestniczących w wydarzeniach<br />
kulturalnych, w tym imprezach ESK<br />
——<br />
a<strong>na</strong>liza treści informacji zamieszczanych<br />
w mediach<br />
——<br />
badanie panelowe instytucji kultury (CAWI)<br />
——<br />
ankieta papierowa (PAPI) z uczestnikami<br />
wybranych imprez, w tym ESK,<br />
w Gdańsku i Metropolii<br />
——<br />
ankieta papierowa (PAPI) z uczestnikami<br />
wybranych imprez w Gdańsku i Metropolii<br />
——<br />
wywiad telefoniczny (CATI)<br />
z mieszkańcami Gdańska i Metropolii<br />
——<br />
wywiad telefoniczny (CATI)<br />
z mieszkańcami Gdańska i Metropolii<br />
1 Ruch turystyczny ——<br />
łącz<strong>na</strong> liczba turystów odwiedzających Trójmiasto1<br />
——<br />
liczba dób hotelowych wykorzystanych<br />
przez turystów w Trójmieście<br />
——<br />
liczba PLN wydanych przez turystów<br />
odwiedzających Trójmiasto<br />
——<br />
liczba turystów odwiedzających Trójmiasto<br />
w związku z ESK<br />
——<br />
liczba dób hotelowych wykorzystanych<br />
przez turystów ESK w Trójmieście<br />
——<br />
liczba PLN wydanych przez turystów ESK w Trójmieście<br />
2 Rynek pracy w branży turystycznej ——<br />
liczba osób pracujących w branży turystycznej<br />
w Trójmieście<br />
3 Baza turystycz<strong>na</strong> Trójmiasta ——<br />
poziom wykorzystania bazy turystycznej <strong>na</strong> terenie<br />
Trójmiasta<br />
——<br />
a<strong>na</strong>liza desk research – ogólnodostępne<br />
statystyki, np. dane GUS, <strong>Instytut</strong>u<br />
Turystyki<br />
——<br />
ankieta papierowa (PAPI) z uczestnikami<br />
wybranych imprez, w tym ESK, w Gdańsku<br />
i Metropolii<br />
——<br />
a<strong>na</strong>liza desk research<br />
——<br />
a<strong>na</strong>liza desk research<br />
4 Sytuacja ekonomicz<strong>na</strong> Trójmiasta ——<br />
wartość doda<strong>na</strong> brutto (GVA) Trójmiasta ——<br />
a<strong>na</strong>liza desk research<br />
Moduł II – Ekonomia i turystyka<br />
Cel ogólny i cele szczegółowe<br />
1 Dane będą podawane w podziale <strong>na</strong> Gdańsk, Sopot, Gdynię.<br />
Cel ogólny:<br />
Badanie wpływu obchodów związanych z posiadaniem statusu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
przez Gdańsk i Metropolię <strong>na</strong> ich ekonomię i turystykę w latach 2011–2017.<br />
Cele szczegółowe:<br />
1. Określenie poziomu zmian w ruchu turystycznym w Gdańsku w latach 2011–2017.<br />
2. Oszacowanie skali zmian <strong>na</strong> rynku pracy w branży turystycznej w Trójmieście wygenerowanych<br />
przez realizację przedsięwzięć związanych z ESK w okresie od 2011 do 2017 r.<br />
3. Zdiagnozowanie wpływu zmian wywołanych przez ESK <strong>na</strong> bazę turystyczną Trójmiasta.<br />
4. Określenie wpływu obchodów ESK <strong>na</strong> sytuację ekonomiczną Trójmiasta.
Współpraca pomiędzy<br />
instytucjami kultury także<br />
będzie podlegała badaniu,<br />
a pracownicy instytucji kultury<br />
zostaną poproszeni o opinię.<br />
Na zdjęciu operator ki<strong>na</strong><br />
Neptun.<br />
251<br />
OCENA I MONITOROWANIE OBCHODÓW<br />
Moduł III – Infrastruktura sektora kultury<br />
Cel ogólny i cele szczegółowe<br />
Cel ogólny:<br />
Badanie wpływu obchodów związanych z posiadaniem statusu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
<strong>na</strong> infrastrukturę sektora kultury Gdańska i Metropolii w latach 2011–2017.<br />
Korzyści, jakie Europejska<br />
Stolica <strong>Kultury</strong> przyniesie<br />
instytucjom kultury, dotyczą<br />
także poprawy stanu infrastruktury<br />
obiektów kulturalnych.<br />
Na zdjęciu pracownik Teatru<br />
Wybrzeże <strong>na</strong> zapleczu technicznym<br />
sceny, w sznurowni.<br />
Moduł IV – Wizerunek<br />
Cel ogólny i cele szczegółowe<br />
Cel ogólny:<br />
Badanie wizerunku przedsięwzięcia i obchodów związanych z posiadaniem statusu Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong> oraz wpływ obchodów <strong>na</strong> wizerunek Gdańska i Metropolii.<br />
Cele szczegółowe:<br />
——<br />
Diagnoza kondycji instytucji sektora kultury w Gdańsku i Metropolii w ocenie pracowników,<br />
twórców, artystów z Gdańska i Metropolii w latach 2011–2017.<br />
——<br />
Diagnoza współpracy wewnątrz sektora kultury w ocenie pracowników, twórców, artystów<br />
z Gdańska i Metropolii w latach 2011–2017.<br />
——<br />
Wizerunek sektora kultury z perspektywy pracowników, twórców, artystów z Gdańska i Metropolii<br />
w latach 2011–2017.<br />
Wskaźniki do badania – Zestawienie przykładowych i wybranych wskaźników<br />
Cel Przedmiot badania Wskaźniki Metoda zbierania danych<br />
1 Kondycja instytucji sektora kultury ——<br />
liczba instytucji kulturalnych<br />
——<br />
liczba osób zatrudnionych w kulturze<br />
——<br />
wydatki <strong>na</strong> kulturę – lokalne, samorządowe,<br />
<strong>na</strong>rodowe w PLN<br />
——<br />
wydatki poniesione <strong>na</strong> nowe inwestycje w PLN<br />
2 Współpraca wewnątrz sektora kultury ——<br />
liczba przedsięwzięć partnerskich,<br />
realizowanych przez instytucje kultury<br />
3 Wizerunek sektora kultury ——<br />
zawartość wizerunku racjo<strong>na</strong>lnego<br />
i emocjo<strong>na</strong>lnego sektora kultury<br />
——<br />
a<strong>na</strong>liza desk research<br />
——<br />
badanie panelowe instytucji kultury (CAWI)<br />
—IDI — z pracownikami instytucji kultury<br />
—FGI — z interesariuszami<br />
(dziennikarze, urzędnicy, medioz<strong>na</strong>wcy,<br />
sponsorzy)<br />
Cele szczegółowe:<br />
——<br />
Postrzeganie oferty kulturalnej Gdańska i Metropolii w ocenie mieszkańców w latach 2011–2017.<br />
——<br />
Wizerunek Gdańska i Metropolii jako przestrzeni kultury w latach 2011–2017 w oczach odbiorców.<br />
——<br />
Wizerunek przedsięwzięcia i oce<strong>na</strong> obchodów ESK w ocenie odbiorców w latach 2011–2017.<br />
Wskaźniki do badania – Zestawienie przykładowych i wybranych wskaźników<br />
Cel Przedmiot badania Wskaźniki Metoda zbierania danych<br />
1 Oferta kultural<strong>na</strong> Gdańska i Metropolii ——<br />
procent osób pozytywnie oceniających<br />
ilość, rodzaj i jakość oferty kulturalnej<br />
w Gdańsku i Metropolii<br />
——<br />
liczba, typ i charakter informacji<br />
o kulturze w mediach<br />
2 Wizerunek Gdańska i Metropolii<br />
jako „przestrzeni kultury”<br />
3 Wizerunek przedsięwzięcia<br />
i oce<strong>na</strong> obchodów ESK.<br />
Świadomość i oce<strong>na</strong> obchodów ESK<br />
——<br />
procent osób postrzegających Gdańsk<br />
i Metropolię jako „przestrzeń kultury”<br />
——<br />
zawartość wizerunku racjo<strong>na</strong>lnego<br />
i emocjo<strong>na</strong>lnego Gdańska i Metropolii<br />
jako „przestrzeni kultury”<br />
——<br />
procent osób wiedzących, zainteresowanych,<br />
pozytywnie oceniających ESK<br />
——<br />
wywiad telefoniczny (CATI) z mieszkańcami<br />
Gdańska i Metropolii<br />
——<br />
a<strong>na</strong>liza treści informacji zamieszczanych<br />
w mediach<br />
——<br />
wywiad telefoniczny (CATI) z mieszkańcami<br />
Gdańska i Metropolii<br />
——<br />
zogniskowane wywiady grupowe (FGI)<br />
z mieszkańcami Gdańska i Metropolii<br />
—Omnibus — – (CAPI) wśród mieszkańców Polski<br />
——<br />
wywiad telefoniczny (CATI) w wybranych krajach:<br />
Niemcy, Hiszpania i kraj skandy<strong>na</strong>wski<br />
——<br />
wywiad telefoniczny (CATI) z mieszkańcami<br />
Gdańska i Metropolii<br />
——<br />
ankieta papierowa (PAPI) z uczestnikami<br />
wybranych imprez ESK
Moduł V – Zarządzanie przedsięwzięciem<br />
Cel ogólny i cele szczegółowe<br />
Cel ogólny:<br />
Ewaluacja realizacji przedsięwzięcia „Gdańsk i Metropolia – Europejską Stolicą <strong>Kultury</strong>”.<br />
Cele szczegółowe:<br />
——<br />
Oce<strong>na</strong> poziomu wdrożenia założeń strategii projektu.<br />
——<br />
Oce<strong>na</strong> poziomu zaangażowania partnerów, sponsorów, wolontariuszy w realizację przedsięwzięcia.<br />
Wskaźniki do badania – Zestawienie przykładowych i wybranych wskaźników<br />
Cel Przedmiot badania Wskaźniki Metoda zbierania danych<br />
1 Wdrożenie założeń strategii projektu ——<br />
procent wdrożonych działań<br />
——<br />
struktura i wyko<strong>na</strong>nie budżetu przedsięwzięcia<br />
(pochodzenie środków – prywatne, samorządowe,<br />
europejskie itp., podział kosztów pomiędzy<br />
poszczególne zadania)<br />
——<br />
struktura i wyko<strong>na</strong>nie budżetu przedsięwzięcia<br />
w porów<strong>na</strong>niu z wynikami fi<strong>na</strong>nsowymi poprzednich ESK<br />
——<br />
oce<strong>na</strong> jakości wdrożonych działań<br />
2 Zaangażowanie partnerów, sponsorów,<br />
wolontariuszy<br />
——<br />
liczba i poziom zaangażowania sponsorów, partnerów,<br />
wolontariuszy ESK<br />
——<br />
a<strong>na</strong>liza desk research dokumentacji<br />
projektowej ESK<br />
——<br />
a<strong>na</strong>liza desk research<br />
——<br />
zogniskowane wywiady grupowe (FGI)<br />
z realizatorami przedsięwzięcia<br />
——<br />
indywidualne wywiady pogłębione<br />
(IDI) ze sponsorami i partnerami ESK<br />
——<br />
ankieta papierowa (PAPI)<br />
z wolontariuszami<br />
Zarządzanie przedsięwzięciem<br />
często porównuje się do dyrygowania<br />
orkiestrą lub pracy<br />
reżysera. Wszystko musi być<br />
idealnie przygotowane i wyko<strong>na</strong>ne.<br />
Na zdjęciu „Dziadek do<br />
orzechów” w Operze Bałtyckiej.<br />
Metody i techniki badawcze, dobór próby badawczej:<br />
——<br />
a<strong>na</strong>liza treści informacji zamieszczanych w mediach – badaniu zostaną poddane 3 gazety<br />
papierowe (ogólnopolska, regio<strong>na</strong>l<strong>na</strong>, bezpłat<strong>na</strong>), 2 portale internetowe, ok. 25 stron WWW wybranych<br />
instytucji. Badanie będzie miało zarazem charakter ilościowy i jakościowy oraz ciągły;<br />
——<br />
ankieta papierowa (PAPI) z uczestnikami wybranych imprez w Gdańsku i Metropolii – badanie<br />
obejmie ok. 50 wydarzeń, w tym 25 wydarzeń ESK; wielkość próby respondentów będzie<br />
uzależnio<strong>na</strong> od ogólnej liczby uczestników imprezy;<br />
——<br />
wywiad telefoniczny wspomagany komputerowo (CATI) – badanie zostanie przeprowadzone<br />
<strong>na</strong> reprezentatywnej próbie mieszkańców Gdańska i Metropolii, umożliwiającej porównywanie<br />
danych <strong>na</strong> poziomie poszczególnych dzielnic Gdańska i miejscowości, N = 2000; badanie będzie<br />
powtarzane corocznie, w tym samym miesiącu każdego roku;<br />
——<br />
badanie panelowe instytucji kultury – wywiady będą realizowane za pomocą internetu (CAWI),<br />
obejmie ok. 50 instytucji kultury; badanie będzie polegało <strong>na</strong> tym, że wcześniej wybrani<br />
przedstawiciele kluczowych instytucji kultury zostaną poddani kolejnym badaniom, pomiarom.<br />
Badanie będzie przeprowadzane corocznie, tym samym <strong>na</strong>rzędziem, <strong>na</strong> tej samej próbie;<br />
badanie ma <strong>na</strong> celu uchwycenie dy<strong>na</strong>miki zmian;<br />
——<br />
indywidualne wywiady pogłębione z pracownikami instytucji kultury (IDI) – zostanie zastosowany<br />
dobór celowy, corocznie badanie obejmie 20 przedstawicieli instytucji kultury, kryteria doboru<br />
zostaną tak ustalone, aby zapewnić wszechstronną i wielowymiarową a<strong>na</strong>lizę problematyki;<br />
——<br />
zogniskowane wywiady grupowe (FGI) z interesariuszami instytucji kultury (dziennikarze,<br />
urzędnicy, medioz<strong>na</strong>wcy, sponsorzy) – zostanie zastosowany dobór celowy, do każdego<br />
z 5 fokusów zostaną zaproszeni przedstawiciele środowisk pośrednio związanych z realizacją<br />
przedsięwzięcia;<br />
——<br />
zogniskowane wywiady grupowe (FGI) z mieszkańcami Gdańska i Metropolii – zostanie zastosowany<br />
dobór celowy, do każdego z 10 planowanych fokusów zostaną zaproszeni mieszkańcy<br />
wybranych dzielnic Gdańska, jak i mniejszych miejscowości wchodzących w skład Metropolii;<br />
——<br />
Omnibus – wywiad osobisty wspomagany komputerowo (CAPI) zostanie przeprowadzony <strong>na</strong><br />
reprezentatywnej próbie Polaków, N = 1000; badanie będzie corocznie powtarzane w oparciu<br />
o to samo <strong>na</strong>rzędzie;<br />
——<br />
wywiad telefoniczny wspomagany komputerowo (CATI) – badanie zostanie przeprowadzone <strong>na</strong><br />
reprezentatywnej próbie mieszkańców Niemiec, Hiszpanii i jednego z krajów skandy<strong>na</strong>wskich,<br />
N = 1000 dla każdego z krajów; badanie będzie powtarzane corocznie, w tym samym miesiącu<br />
każdego roku;<br />
——<br />
zogniskowany wywiad grupowy (FGI) z realizatorami ESK – pomiar zostanie przeprowadzony<br />
dwukrotnie – w połowie okresu realizacji przedsięwzięcia i <strong>na</strong> koniec; zostanie zastosowany<br />
dobór celowy, każdorazowo zostanie przeprowadzone jedno badanie fokusowe;<br />
——<br />
indywidualne wywiady pogłębione ze sponsorami i partnerami ESK (IDI) – pomiar zostanie<br />
przeprowadzony dwukrotnie, w połowie okresu realizacji przedsięwzięcia i <strong>na</strong> koniec; zostanie<br />
zastosowany dobór celowy, każdorazowo badanych będzie ok. 20 respondentów;<br />
——<br />
ankiety papierowe (PAPI) z wolontariuszami ESK – badanie będzie prowadzone cyklicznie,<br />
każdorazowo obejmie ok. 300 respondentów.<br />
253<br />
OCENA I MONITOROWANIE OBCHODÓW
Organizacja procesu badawczego<br />
Organizacja procesu badawczego będzie przeprowadzo<strong>na</strong> w oparciu o trójetapowy schemat<br />
badawczy:<br />
——<br />
etap strukturyzacji – (przygotowanie raportu metodologicznego dla każdego z pięciu modułów<br />
oraz <strong>na</strong>rzędzi badawczych dla każdej z zaproponowanych metod, opracowanie instrukcji dla<br />
ankieterów i moderatorów);<br />
——<br />
etap zbierania danych – szkolenie dla moderatorów i ankieterów, realizacja prac terenowych,<br />
kontrola przeprowadzonych wywiadów;<br />
——<br />
etap a<strong>na</strong>lizy i oceny danych – przygotowanie zbiorów, opracowanie raportu tabelarycznego,<br />
graficznego (badania ilościowe), opracowanie transkrypcji, kategoryzacja treści, opracowanie<br />
raportu opisowego (badanie jakościowe).<br />
Corocznie (w okresie pomiędzy 2011–2017 r.) będzie przygotowywany i publikowany raport<br />
cząstkowy podsumowujący wyniki ze wszystkich przeprowadzonych badań w danym roku.<br />
A<strong>na</strong>lizy będą prowadzone w oparciu o a<strong>na</strong>lizy szeregów czasowych (porów<strong>na</strong>nie do poprzedniego<br />
okresu) oraz wartości odniesienia (porów<strong>na</strong>nie do innych miast, regionu, średniej dla<br />
Polski, innych krajów europejskich). W 2017 r. zostanie opracowany raport końcowy jako<br />
podsumowanie całości prowadzonych prac badawczych.<br />
Cały proces badawczy będzie prowadzony w oparciu o wielosektorowe partnerstwo, do którego<br />
zostaną zaproszeni przedstawiciele środowiska akademickiego (Uniwersytet Gdański), organizacji<br />
branżowych (Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong>, <strong>Instytut</strong> Badań <strong>na</strong>d Gospodarką Rynkową),<br />
samorządu (Urząd Miejski w Gdańsku) 3 oraz organizacji pozarządowych (Regio<strong>na</strong>lne Centrum<br />
Wolontariatu).<br />
Mieszkańcy poszczególnych<br />
dzielnic będą oceniać<br />
wpływ Europejskiej Stolicy<br />
<strong>Kultury</strong> <strong>na</strong> ich <strong>na</strong>jbliższe<br />
otoczenie. Na zdjęciu festiwal<br />
Feta, który odbywał się już<br />
w dzielnicach: Zaspa, Główne<br />
Miasto, Stare Przedmieście.<br />
255<br />
OCENA I MONITOROWANIE OBCHODÓW<br />
Założenia ogólne dla audytu fi<strong>na</strong>nsowego<br />
Ze względu <strong>na</strong> złożoność projektu miasto planuje, poza standardowymi procedurami związanymi<br />
z gospodarowaniem środkami publicznymi, podjęcie współpracy z operatorem zewnętrznym<br />
w zakresie audytu fi<strong>na</strong>nsowego oraz wypracowanie modelu kontroli zarządczej dopasowanego<br />
do specyfiki projektu.<br />
Powoła<strong>na</strong> do realizacji programu instytucja kultury Gdańsk 2016 będzie jednostką sektora<br />
fi<strong>na</strong>nsów publicznych, a wszystkie środki, jakie uzyska <strong>na</strong> realizację projektu, niezależnie od<br />
źródła ich pochodzenia, traktowane będą jako środki publiczne w rozumieniu polskich przepisów<br />
o fi<strong>na</strong>nsach publicznych.<br />
Tym samym wszelkie działania operatora z zakresu zarządzania fi<strong>na</strong>nsami, w tym wdrożony<br />
system audytu fi<strong>na</strong>nsowego i kontroli zarządczej, podlegać będą polskim i unijnym regulacjom<br />
prawnym i muszą spełniać standardy gospodarności i przejrzystości przewidziane dla<br />
środków publicznych.<br />
Niemniej, skala i specyfika projektu oraz fakt fi<strong>na</strong>nsowania obchodów z różnych źródeł,<br />
z pewnością powodować będą konieczność wdrożenia zaawansowanego systemu zarządzania<br />
i kontroli fi<strong>na</strong>nsowej. Systemu, który zapewni <strong>na</strong>jwyższe standardy efektywności<br />
3 W <strong>na</strong>wiasach podano niektóre z instytucji, które zostaną zaproszone do udziału w procesie badawczym.
Harmonogram<br />
257<br />
proponowa<strong>na</strong> metoda próba – <strong>na</strong>zwa grupy wielkość<br />
próby<br />
a<strong>na</strong>liza treści mediów<br />
CATI<br />
3 gazety papierowe (ogólnopolska,<br />
regio<strong>na</strong>l<strong>na</strong>, bezpłat<strong>na</strong>), portal www,<br />
strony www wybranych instytucji<br />
reprezentatywne próby mieszkańców<br />
– 3 kraje (Niemcy, Hiszpania i jeden<br />
skandy<strong>na</strong>wski)<br />
ok. 30<br />
1000<br />
badanie panelowe – CAWI instytucje kultury ok. 50<br />
CATI mieszkańcy Gdańska i Metropolii 2000<br />
desk research<br />
(ekonomia i turystyka)<br />
dane GUS, <strong>Instytut</strong>u Turystyki, WUP itp.<br />
2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017<br />
OCENA I MONITOROWANIE OBCHODÓW<br />
PAPI uczestnicy imprez ESK ok. 50 imprez<br />
desk research<br />
(infrastruktura sektora<br />
kultury)<br />
IDI pracownicy instytucji kultury 20<br />
i transparentności, niezbędne dla realizacji prawidłowej współpracy fi<strong>na</strong>nsowej z wieloma<br />
partnerami z różnych sektorów (publiczny, prywatny, organizacje pozarządowe) i zaciągania<br />
wysokich, wieloletnich zobowiązań.<br />
Dlatego też, poza wdrożeniem obowiązkowych procedur z zakresu kontroli zarządczej i audytu,<br />
planowa<strong>na</strong> jest stała współpraca z niezależnym operatorem zewnętrznym, profesjo<strong>na</strong>lnie<br />
realizującym usługi z zakresu monitoringu fi<strong>na</strong>nsowego, który zostanie wyłoniony zgodnie<br />
z procedurami zamówień publicznych. Współpraca będzie miała <strong>na</strong> celu opracowanie modelu<br />
funkcjonowania kontroli zarządczej i bieżące monitorowanie działalności operatora, w szczególności<br />
poprzez dokonywanie okresowych ocen.<br />
Podstawowym elementem kontroli zarządczej w administracji jest zagwarantowanie osiągnięcia<br />
wyz<strong>na</strong>czonych celów w sposób zgodny z prawem, efektywny i terminowy.<br />
Partnerstwo różnych podmiotów<br />
realizujących badania<br />
i audyt fi<strong>na</strong>nsowy to ważne<br />
założenie systemu kontroli<br />
i oceny programu i zarządzania<br />
fi<strong>na</strong>nsami. Podobnie jak<br />
w spektaklu, potrzeb<strong>na</strong> jest<br />
praca zespołowa.<br />
FGI<br />
interesariusze instytucji kultury<br />
(dziennikarze, urzędnicy, medioz<strong>na</strong>wcy,<br />
sponsorzy)<br />
FGI mieszkańcy Gdańska i Metropolii 10<br />
Omnibus dorośli Polacy 1000<br />
desk research<br />
dokumentacja projektowa, strategia,<br />
raporty monitoringowe<br />
FGI realizatorzy przedsięwzięcia 2<br />
5<br />
Zapewnienie:<br />
——<br />
zgodności działalności z przepisami prawa oraz procedurami wewnętrznymi,<br />
——<br />
skuteczności i efektywności działania,<br />
——<br />
wiarygodności sprawozdań,<br />
——<br />
ochrony zasobów,<br />
——<br />
przestrzegania zasad etycznego postępowania,<br />
——<br />
efektywności i skuteczności przepływu informacji,<br />
——<br />
zarządzania ryzykiem.<br />
IDI sponsorzy i partnerzy 10<br />
PAPI wolontariusze 300<br />
RAPORT
VII<br />
e le ment y<br />
dodatkowe
261<br />
elementy dodat kowe<br />
1. Jakie są atuty składanej kandydatury, a jakie<br />
szczególne cechy jej sukcesu jako „Stolicy<br />
<strong>Kultury</strong>” Jakie mogą być słabe strony<br />
Idea – dla Gdańska i dla Europy<br />
Zbudowaliśmy kandydaturę Gdańsk 2016 wokół dwóch wartości, które jednocześnie są ważne<br />
dla Europejczyków i są częścią tożsamości mieszkańców Gdańska. Naszym atutem jest skupienie<br />
się <strong>na</strong> wolności i solidarności. Dzięki temu projekt Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> będzie<br />
angażujący tak dla mieszkańców, jak i całego społeczeństwa europejskiego.<br />
Zaletą myśli przewodniej <strong>na</strong>szego projektu: Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności jest jej powiązanie<br />
z miejscem, w którym powstała. Z miastem, po którego ulicach wciąż chodzą ludzie,<br />
którzy doko<strong>na</strong>li solidarnościowej rewolucji. Miastem, w którym wolność i solidarność daje<br />
inspirację artystom i jest tematem wielu powstających tutaj dzieł. Nasze motto wyraża ideę,<br />
w której tkwi potencjał integrowania lokalnej społeczności i motywowania do budowania<br />
nowego Gdańska, miasta zorientowanego <strong>na</strong> przyszłość. Szczególną siłę budowania projektu<br />
widzimy już <strong>na</strong> <strong>etapie</strong> kandydowania do tytułu ESK. Wierzymy, że w przypadku jego uzyskania<br />
w pełni uwolnimy energię społeczną już w tej chwili skupioną wokół starań o Europejską<br />
Stolicę <strong>Kultury</strong> dla Gdańska.<br />
Z punktu widzenia Europy <strong>na</strong>sz projekt oparty jest <strong>na</strong> rozpoz<strong>na</strong>walnej marce Gdańska, związanej<br />
z ruchem Solidarności. Budujemy <strong>na</strong> tym kapitale symbolicznym nowe wartości, ale nie<br />
zamierzamy „odci<strong>na</strong>ć kuponów” od dawnych zasług.<br />
Pragniemy, poprzez realizację projektu ESK 2016, zaprosić wszystkich Europejczyków do debaty<br />
o wolności i solidarności, o sposobach praktykowania tych wartości <strong>na</strong> co dzień. Chcemy<br />
poszukiwać tego, co wspólne i uczyć się od innych <strong>na</strong>rodów Europy.<br />
Unikatowość i uniwersalność powiązane z Gdańskiem – to <strong>na</strong>sza moc<strong>na</strong> stro<strong>na</strong> <strong>na</strong> poziomie<br />
idei, która leży u podstaw kandydatury.<br />
Reprezentujemy Polskę<br />
Kolejnym atutem jest wysoka zdolność projektu Gdańsk 2016 do reprezentowania w roku<br />
obchodów całej Polski w Unii Europejskiej. Mówiąc o dziedzictwie Gdańska, opowiadamy<br />
o wspólnym dziedzictwie wszystkich obywateli Polski. Skupiamy w sobie, wspólne dla całego<br />
kraju, doświadczenie transformacji, w tym odchodzenia od industrialnego modelu gospodarki.<br />
Gdańsk posiada też odpowiednie predyspozycje do pełnienia roli łącznika pomiędzy Polską<br />
i Europą, zarówno ze względu <strong>na</strong> swoje położenie i historię, jak i a<strong>na</strong>logię <strong>na</strong> płaszczyźnie relacji<br />
Polska – Europa oraz Gdańsk – reszta kraju, co opisujemy szerzej, definiując jeden z <strong>na</strong>szych<br />
celów, w Rozdziale I s. 016–017.<br />
Uosobienie polskiego twórczego <strong>na</strong>pięcia – to ważny atut <strong>na</strong>szej kandydatury.<br />
Idea, która ma potencjał<br />
integrowania społeczności<br />
motywuje do zmian. Dzięki<br />
niej wokół kandydatury udało<br />
się skupić energię społeczną.
Organizacja – sprawnie, szeroko, z myślą o ludziach i przyszłości<br />
263<br />
Zaletą Gdańska są wysokie zdolności organizacyjne miasta poparte doświadczeniem w organizacji<br />
dużych wydarzeń. Rocznice związane z ruchem Solidarności, obchody 70. rocznicy<br />
wybuchu II wojny światowej, przygotowania do Euro 2012 – to tylko niektóre z wydarzeń, które<br />
<strong>na</strong>uczyły <strong>na</strong>s sprawnej organizacji przedsięwzięć <strong>na</strong> dużą skalę, przyjmowania tysięcy gości,<br />
tworzenia biur prasowych gotowych do obsługi setek dziennikarzy itp. Naszą mocną stroną<br />
jest dobre przygotowanie organizacyjne do pełnienia roli Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>, które<br />
planujemy dodatkowo rozwinąć, <strong>na</strong> przykład poprzez realizację projektu Welcome to Gdańsk,<br />
podnoszącego jakość obsługi gości.<br />
elementy dodat kowe<br />
Pragniemy także zwrócić uwagę <strong>na</strong> taki sposób zorganizowania całego projektu gdańskiej<br />
kandydatury, który ma <strong>na</strong> celu generowanie długofalowych skutków dla miasta, kultury i społeczności.<br />
Będą one widoczne od poziomu strategii, czyli zwrotu w kierunku kultury, który<br />
dokonuje się w polityce miasta za sprawą ESK, po poziom konkretnych rozwiązań, <strong>na</strong> przykład<br />
metropolitalnego modelu wolontariatu, który trwale i w długiej perspektywie tworzyć będzie<br />
warunki do rozwoju aktywności obywatelskiej mieszkańców.<br />
Model wolontariatu wskazuje <strong>na</strong>stępne dwa kluczowe atuty <strong>na</strong>szej kandydatury. Pierwszy to<br />
zagwarantowanie mieszkańcom warunków, które pozwolą <strong>na</strong> utrzymanie energii społecznej<br />
i mobilizacji towarzyszącej staraniom Gdańska i Metropolii o uzyskanie tytułu Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016. Drugi to metropolitalny wymiar projektu, dzięki któremu wartością dodaną<br />
wspólnego działania będzie większa integracja i wzmocnienie poczucia wspólnej tożsamości<br />
mieszkańców obszaru metropolitalnego 1 .<br />
Po czym rozpoz<strong>na</strong>my, że osiągnęliśmy sukces<br />
Program – edukacja, debiuty, obywatelskość<br />
W programie Gdańsk 2016 każdy projekt, <strong>na</strong>wet jeśli jest to między<strong>na</strong>rodowy festiwal dedykowany<br />
sztuce wysokiej, posiada swoje pasmo edukacyjne. W całym programie zakładamy<br />
również wysoki udział debiutów i prawyko<strong>na</strong>ń. Przy planowaniu wydarzeń szczególną wagę<br />
przykładamy do tego, by podczas ich realizacji wzmacniać sieć powiązań pomiędzy instytucjami<br />
kultury działającymi w Gdańsku i Metropolii, tworząc tym samym silny efekt synergii<br />
dla instytucji. Równocześnie dużą część programu opieramy <strong>na</strong> między<strong>na</strong>rodowych sieciach<br />
współpracy i wzmocnieniu związku lokalnych operatorów kultury z tymi sieciami. Wreszcie<br />
ważnym kryterium budowania programu jest obywatelski wymiar projektów, tak w zakresie<br />
podejmowanej tematyki (np. prawa człowieka), jak i stopnia zaangażowania obywateli (np.<br />
projekty dzielnicowe). Symbolem tego wymiaru jest projekt Wikipolis, który będzie w pełni<br />
tworzony przez obywateli, nie tylko Gdańska, nie tylko regionu i Polski, ale całej Europy.<br />
Po<strong>na</strong>dto konstrukcja programu zakłada silne związanie z myślą przewodnią, między innymi<br />
poprzez obecność wydarzeń, które akcentują powiązanie z miejscem swojego powstania – to<br />
propozycja kreowania wydarzeń, które odczytują ducha miejsca.<br />
Edukacja będzie częścią<br />
składową każdego wydarzenia<br />
z<strong>na</strong>jdującego się w programie<br />
obchodów Gdańsk 2016.<br />
Zostało to zapisane w głównych<br />
założeniach tworzenia<br />
programu.<br />
Oz<strong>na</strong>ką sukcesu Gdańska i Metropolii jako Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 będzie postawienie<br />
zagadnienia wolności i solidarności w centrum zainteresowania całej Europy, czego<br />
symbolicznym zwieńczeniem mogłoby być ustanowienie roku 2016 Europejskim Rokiem<br />
Wolności i Solidarności dla Unii Europejskiej.<br />
Przez sukces projektu rozumiemy realizację założonych celów (opisanych w Rozdziale I),<br />
przekształcenie Gdańska, za sprawą ESK, w kulturalne centrum Polski, wiodący europejski<br />
ośrodek debaty, miasto, gdzie kultura jest częścią codziennego życia i otoczenia. Zależy <strong>na</strong>m<br />
<strong>na</strong> transformacji Gdańska w miejsce zorientowane <strong>na</strong> przyszłość, w miasto Wolności <strong>Kultury</strong><br />
i <strong>Kultury</strong> Wolności.<br />
Już teraz możemy obserwować jeden z przejawów sukcesu Gdańska, czyli zwrot miasta w kierunku<br />
kultury i mobilizację mieszkańców wokół projektu, obudzenie w nich apetytu <strong>na</strong> zmiany<br />
i tworzenie nowego miasta. Wyzwolenie entuzjazmu, inicjowanie nowych projektów ulegnie<br />
zwielokrotnieniu w momencie uzyskania tytułu, decydując o sukcesie kandydatury. Ta wizja<br />
sukcesu, umocowa<strong>na</strong> w obecnym doświadczeniu, sprawia, że bardzo zależy <strong>na</strong>m <strong>na</strong> tytule Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong>. Zdobycie tytułu nie jest jedynie pragnieniem wąskiej grupy ludzi,<br />
ale prawdziwą szansą pozytywnej zmiany dla obywateli Gdańska.<br />
1 Wolontariat metropolitalny – model Gdańsk 2016 opisano szerzej w Załączniku nr 3.
Stereotypy – <strong>na</strong>sza słaba stro<strong>na</strong><br />
Chociaż jesteśmy głęboko przeko<strong>na</strong>ni, że Gdańsk potrzebuje tytułu Europejskiej Stolicy<br />
<strong>Kultury</strong> i wiemy, jak wielkie z<strong>na</strong>cznie będzie on miał dla mieszkańców, <strong>na</strong> obecnym <strong>etapie</strong><br />
kandydatury <strong>na</strong>szą słabą stronę widzimy w postrzeganiu Gdańska jako miasta, które tytułu<br />
nie potrzebuje. W zewnętrznym oglądzie <strong>na</strong>sze dziedzictwo solidarnościowe robi wyłącznie<br />
dobre wrażenie. Jed<strong>na</strong>k my, dumni ze swojego dziedzictwa, przyglądamy się mu z bliska i już<br />
dziś dostrzegamy zagrożenie, które w <strong>na</strong>stępnych latach będzie coraz bardziej widoczne. To<br />
ryzyko przekształcenia Gdańska w miasto-pomnik, które, zniewolone przez stereotypy, straci<br />
szansę podejmowania dyskusji <strong>na</strong> aktualne tematy. Stając się efektowną machiną do obsługi<br />
turystów, przestanie być przyjaznym miejscem dla swoich mieszkańców. Zewnętrzny obserwator<br />
mógłby zapytać: „Skoro jesteście względnie zamożni, zadowoleni z życia, odwiedzani przez<br />
turystów, do czego potrzebny wam projekt Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> Czy chcecie po prostu<br />
pochwalić się tym, co już macie”. Odpowiadamy: sytuacja Gdańska z perspektywy mieszkańca<br />
jest róż<strong>na</strong> od stereotypowego obrazu. Miasto z<strong>na</strong>jduje się w momencie, w którym potrzebuje<br />
impulsu do zmiany. Potrzeb<strong>na</strong> jest większa integracja mieszkańców wokół wspólnego celu,<br />
lepsze przygotowanie miasta i regionu do podjęcia wyzwań przyszłości.<br />
Być może obecny status Gdańska wydaje się dobry, ale rozwoju miasta nie moż<strong>na</strong> opierać <strong>na</strong><br />
chwilowej koniunkturze, podstawowych inwestycjach i sezonowej turystyce. Niezbęd<strong>na</strong> jest<br />
długofalowa wizja rozwoju, kapitał symboliczny, a projekt Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> właśnie<br />
tego może dostarczyć.<br />
Aby sprostać tym wyzwaniom i zagrożeniom, przygotowaliśmy projekt oparty <strong>na</strong> idei zbudowania<br />
miasta Wolności <strong>Kultury</strong> i <strong>Kultury</strong> Wolności.<br />
Naszą słabą stroną jest rozbieżność pomiędzy postrzeganiem Gdańska przez osoby spoza<br />
miasta, a obecnymi potrzebami i wyzwaniami, przed jakimi staje Gdańsk. Wyzwaniami i potrzebami,<br />
<strong>na</strong> które odpowiadamy, kandydując do uzyskania tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>.<br />
Fi<strong>na</strong>nsowanie – Euro 2012 i koszty stałe<br />
Na polu fi<strong>na</strong>nsowania projektu jego słabą stroną może stać się polityka inwestycyj<strong>na</strong> i kredytowa<br />
miasta związa<strong>na</strong> z organizacją Euro 2012. Część inwestycji w infrastrukturę kulturalną została<br />
odłożo<strong>na</strong> w czasie i nie z<strong>na</strong>lazła się w pla<strong>na</strong>ch inwestycyjnych do 2015 r. To zmniejsza <strong>na</strong>sz<br />
potencjał infrastrukturalny do roku 2016. Z drugiej strony tytuł ESK może stać się impulsem<br />
do realizacji tych odłożonych planów.<br />
Po<strong>na</strong>dto projekt w perspektywie ekonomicznej wiąże się z kosztami bieżącego fi<strong>na</strong>nsowania<br />
kultury. Nieredukowalne koszty stałe utrzymania instytucji kultury są wysokie. Szczególnie<br />
w Gdańsku, gdzie duża pula środków przez<strong>na</strong>czo<strong>na</strong> jest <strong>na</strong> obiekty muzealne. W kontekście<br />
światowego kryzysu fi<strong>na</strong>nsowego ta struktura kosztów nie sprzyja zwiększaniu poziomu<br />
wydatków <strong>na</strong> system grantowy i <strong>na</strong> nowe inicjatywy kulturalne. To może utrudnić realizację<br />
projektu Gdańsk 2016. Mimo to projekt cieszy się silnym politycznym poparciem.<br />
2. Czy miasto zamierza rozwijać specjalne projekty<br />
kulturalne w <strong>na</strong>dchodzących latach,<br />
niezależnie od losów jej kandydatury do roli<br />
„Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>” Jeśli tak, to jakie<br />
Tak, miasto zamierza rozwijać specjalne projekty kulturalne w <strong>na</strong>dchodzących latach. Chociaż<br />
będą one realizowane niezależnie od losów kandydatury, chcemy mocno podkreślić, że to<br />
starania o uzyskanie tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 pozwoliły <strong>na</strong> gruntowne rozpoz<strong>na</strong>nie<br />
potrzeb miasta w sferze kultury. Dzięki temu odkryliśmy wiele obszarów wymagających<br />
dużego <strong>na</strong>kładu pracy. Obecnie z<strong>na</strong>my kierunek potrzebnych zmian i mamy motywację do<br />
ich wprowadzania.<br />
Projekty, które będą realizowane <strong>na</strong>wet w przypadku nieotrzymania tytułu, nie uzyskają bez<br />
niego zamierzonego rozmachu i potencjalnej siły oddziaływania. W porów<strong>na</strong>niu z tym, co<br />
moglibyśmy zrobić jako ESK 2016, będą to działania niewspółmierne do potrzeb mieszkańców<br />
Gdańska i Metropolii.<br />
Dzięki staraniom o uzyskanie tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> powstało wiele zupełnie<br />
nowych przedsięwzięć kulturalnych, m.in: Nagroda Europejski Poeta Wolności, Narracje<br />
– Instalacje i Interwencje w Przestrzeni Publicznej, projekt Alter<strong>na</strong>tiva, festiwal Solidarity<br />
of Arts, tworzenie kolekcji malarstwa monumentalnego (Monumental Art i Gdańska<br />
Szkoła Muralu).<br />
Wymienione wydarzenia są z założenia cykliczne i wieloletnie. Rozwijać się będą niezależnie od<br />
losów kandydatury, choć nie w takiej skali, jaka byłaby możliwa w przypadku przyz<strong>na</strong>nia tytułu.<br />
Starania o tytuł zainicjowały też zaangażowanie Gdańska w między<strong>na</strong>rodowe projekty kulturalne,<br />
w których udział jest nie tylko deklaracją miasta, ale zobowiązaniem wobec zagranicznych<br />
partnerów. Wśród takich projektów wymienić <strong>na</strong>leży między innymi:<br />
——<br />
Cities on the Edge,<br />
——<br />
Four Corners of Europe,<br />
——<br />
Cultural Creative Force.<br />
Miasto deklaruje również długofalowe wsparcie dla projektów, które zainicjowane zostały<br />
w czasie starań przez gdańskie instytucje kultury i które zostały wybrane do programu obchodów<br />
ESK 2016. Należy tu wymienić przede wszystkim: Gdański Festiwal Tańca, Galerię<br />
Zewnętrzną Miasta Gdańska, festiwal All About Freedom, Miejskie Z<strong>na</strong>ki <strong>Kultury</strong> oraz<br />
projekty rezydencyjne.<br />
Miasto już dziś przewidziało fi<strong>na</strong>nsowe wsparcie <strong>na</strong> ich realizację do roku 2017. Jed<strong>na</strong>k w przypadku<br />
nieotrzymania tytułu zaplanowany budżet ulegnie z<strong>na</strong>cznemu ograniczeniu.<br />
265<br />
elementy dodat kowe<br />
Z innych obszarów i projektów zainicjowanych w związku ze staraniami o tytuł Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong> planowa<strong>na</strong> jest realizacja takich projektów, jak:
——<br />
Wolontariat metropolitalny – model Gdańsk 2016,<br />
——<br />
Active Citizens (projekt realizowany wspólnie z British Council),<br />
——<br />
Dni Sąsiadów,<br />
——<br />
projekt edukacji morskiej Szkoła <strong>na</strong> fali,<br />
——<br />
model ewaluacji dla projektów kulturalnych fi<strong>na</strong>nsowanych z udziałem pieniędzy publicznych,<br />
——<br />
utrzymanie Prezydenckiej Rady <strong>Kultury</strong>.<br />
Realizacja tych przedsięwzięć będzie z pewnością przebiegała wolniej i w mniejszej skali niż,<br />
w zakładanym przy opracowywaniu tych projektów, procesie realizacji programu dla Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016. Projekty stały się jed<strong>na</strong>k częścią długofalowej strategii rozwoju<br />
kultury zarówno w Gdańsku, jak i, mamy <strong>na</strong>dzieję, w Metropolii.<br />
Wielość projektów, które zamierza rozwijać miasto oraz strategiczny zwrot w kierunku kultury,<br />
oparty <strong>na</strong> rozpoz<strong>na</strong>niu potrzeb mieszkańców i obecnych słabości miasta to zasługa kandydowania<br />
do tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016. Mamy świadomość, że bez tytułu tylko<br />
niewielka część tych planów będzie zrealizowa<strong>na</strong> w zadowalającym stopniu.<br />
3. Miejsce <strong>na</strong> ewentualne dalsze uwagi, które<br />
mogą mieć z<strong>na</strong>czenie dla rozpatrzenia niniejszej<br />
kandydatury.<br />
267<br />
elementy dodat kowe<br />
Program Gdańsk 2016 – spis wydarzeń<br />
W proces tworzenia wniosku aplikacyjnego, w tym proponowanego programu obchodów,<br />
zaangażowanych było bardzo wiele osób: mieszkańców, artystów, kuratorów, pracowników<br />
sektora kultury, społeczników. Wspólne tworzenie propozycji Gdańska i Metropolii przebiegało<br />
w atmosferze rozbudzonej <strong>na</strong>dziei <strong>na</strong> zmiany. Chcielibyśmy w tym miejscu podzielić się<br />
efektami <strong>na</strong>szej pracy.<br />
Poprzez zaprezentowanie spisu wydarzeń, które <strong>na</strong> obecnym <strong>etapie</strong> kandydatury z<strong>na</strong>jdują się<br />
w planowanym programie obchodów, chcemy pokazać, że są one odpowiedzią <strong>na</strong> konkretne<br />
potrzeby miasta, o których wspólnie dyskutowaliśmy w Gdańsku w czasie tworzenia wniosku.<br />
Po<strong>na</strong>dto miasto będzie rozwijało w <strong>na</strong>jbliższych latach projekty z obszaru kultury i turystyki<br />
kulturowej – szlaki kulturowe, między innymi: Szlak Wolności, Szlak Mennonitów, Güntera<br />
Grassa, Ja<strong>na</strong> Heweliusza, Daniela Fahrenheita, Artura Schopenhauera, Europejski Szlak Gotyku<br />
Ceglanego i Szlak Bursztynowy, także szlaki mniejszości <strong>na</strong>rodowych czy legend gdańskich.<br />
W zakresie polityki fi<strong>na</strong>nsowania kultury Gdańsk będzie wspierał rozwój projektów kulturalnych<br />
poprzez coroczne zwiększanie budżetu <strong>na</strong> programy grantowe i stypendialne, działania<br />
umożliwiające przyz<strong>na</strong>wanie artystom lokali <strong>na</strong> pracownie twórcze, tworzenie atrakcyjnych<br />
rozwiązań wspomagających pojawianie się w mieście nowych przestrzeni dedykowanych kulturze.<br />
Celem tych działań jest zwiększenie dostępu do środków publicznych dla niezależnych<br />
podmiotów <strong>na</strong> realizację projektów kulturalnych.<br />
W staraniach o uzyskanie tytułu Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016 Gdańsk przyjął jedno istotne<br />
założenie. Stworzony wniosek <strong>aplikacyjny</strong>, niezależnie od losów kandydatury, stanowić będzie<br />
drogowskaz dla strategii kultury Gdańska oraz realizacji działań w kolejnych latach. Dotyczy<br />
to zarówno projektów orygi<strong>na</strong>lnych, stworzonych z myślą o programie Europejskiej Stolicy<br />
<strong>Kultury</strong>, jak również długofalowego wsparcia innych strategicznych projektów.<br />
Turystyka kulturowa to nie<br />
tylko okazja do nietypowego<br />
poz<strong>na</strong>wania miasta. Projekty,<br />
takie jak szlaki kulturowe, mogą<br />
być również sposobem <strong>na</strong><br />
opowiadanie o wielokulturowej<br />
historii Gdańska.<br />
W spisie z<strong>na</strong>jdują się wybrane wydarzenia zgłoszone przez mieszkańców, artystów, animatorów<br />
kultury za pośrednictwem Banku Pomysłów oraz projekty wypracowane metodą warsztatową<br />
przez specjalnie utworzone i działające w czasie pracy <strong>na</strong>d wnioskiem <strong>aplikacyjny</strong>m grupy<br />
tematyczne. Lista zawiera także nowe projekty lub specjalne edycje istniejących wydarzeń<br />
opracowane w partnerstwie z zaproszonymi do udziału instytucjami kultury, organizacjami<br />
pozarządowymi i innymi podmiotami działającymi w obszarze kultury. Nasz spis obejmuje<br />
także propozycje biura Gdańsk 2016, jak i wydarzenia przygotowane przez zaproszonych do<br />
współpracy uz<strong>na</strong>nych kuratorów i wybitne autorytety w swoich dziedzi<strong>na</strong>ch.<br />
Nie jest to lista zamknięta, zgodnie ze strukturą programu opisaną w Rozdziale II, pełny program<br />
obchodów obejmowałby dodatkowo projekty miast kandydujących z Polski, wydarzenia<br />
wybrane w drodze konkursów i programu grantowego oraz autorskie propozycje Dyrektora<br />
Artystycznego.<br />
W spisie z<strong>na</strong>jduje się 178 wydarzeń, z czego 74 wydarzenia powstały w grupach warsztatowych<br />
oraz zostały wybrane spośród tych, które trafiły do programu poprzez Bank Pomysłów.<br />
Pozostałe wydarzenia zostały opracowane <strong>na</strong> drodze partnerskiej współpracy z instytucjami<br />
kultury, organizacjami pozarządowymi, kuratorami i ma<strong>na</strong>gerami kultury. W ten sposób<br />
stworzyliśmy zrównoważony w aspekcie źródeł program skupiony wokół myśli przewodniej<br />
Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności.
Wolność <strong>Kultury</strong><br />
269<br />
Debata<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca<br />
lub realizator<br />
All About Freedom<br />
Alter<strong>na</strong>tiva<br />
Europejski Kongres „Wolność<br />
<strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności”<br />
Szkoła Debaty<br />
Four Corners of Europe<br />
95 tez, czyli 500 lat<br />
protestantyzmu w Europie<br />
Kongres Europejskich Stolic<br />
<strong>Kultury</strong><br />
G jak gender<br />
Interdyscypli<strong>na</strong>rny festiwal idei, prowokujący do rozmowy <strong>na</strong> temat różnych<br />
wymiarów wolności, a także <strong>na</strong> temat jej granic. Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Festiwal sztuk wizualnych kładący akcent <strong>na</strong> kontekst polityczny i zaangażowanie<br />
społeczne. Przegląd sztuki krytycznej i aktywistycznej realizowany <strong>na</strong> tere<strong>na</strong>ch<br />
postoczniowych. Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Kongres poświęcony tematowi kondycji kultury Polski i Europy. Celem kongresu<br />
jest rozpowszechnienia nowych rozwiązań z zakresu wolnej kultury. Projekt opisany<br />
w Rozdziale II.<br />
Powołanie szkoły upowszechniającej pozytywne wzorce w zakresie komunikacji, ze<br />
szczególnym uwzględnieniem debaty jako sposobu budowania kultury wolności.<br />
Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Przedsięwzięcie, które zaangażuje blisko 100 artystów z czterech „rogów” Europy, czyli<br />
terenów śródziemnomorskich, bałtyckich, Morza Czarnego oraz Północnego.<br />
Projekt poświęcony m.in. sztuce w przestrzeni publicznej, ekologii, adaptacji miejsc <strong>na</strong><br />
cele kulturalne. Projekt opisany Rozdziale II.<br />
Eksploracja wpływu protestantyzmu <strong>na</strong> sztukę europejską. Sztuka protestancka oraz<br />
sztuka <strong>na</strong>wiązująca do idei reformacji – od XV w. do współczesności. Między<strong>na</strong>rodowa<br />
wystawa i debaty <strong>na</strong> temat wpływu religii <strong>na</strong> dzieje Europy.<br />
Panele dyskusyjne, uwzględniające zmienne cele i charakter obchodów ESK od 1985 r.<br />
Tuż przed i<strong>na</strong>uguracją Europejskiego Centrum Solidarności Gdańsk stanie się <strong>na</strong> dwa<br />
dni centrum solidarności europejskich miast kultury, miejscem wymiany poglądów,<br />
a<strong>na</strong>lizy przemian społecznych inicjowanych przez kulturę i dyskusji o współczesnych<br />
wyzwaniach w hołdzie i pod patro<strong>na</strong>tem Meliny Mercouri.<br />
Cykl debat, konferencji, warsztatów poświęconych feminizmowi, pozycji kobiet we<br />
współczesnym świecie i w Polsce, a także wizerunkowi kobiety w języku, reklamie.<br />
Europejskie Centrum<br />
Solidarności<br />
<strong>Instytut</strong> Sztuki Wyspa<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Intercult<br />
Muzeum Narodowe w Gdańsku<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Grupa ds. przeciwdziałania<br />
wykluczeniu społecznemu<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca<br />
lub realizator<br />
Centrum Wolnej <strong>Kultury</strong><br />
Gdański Areopag<br />
SchOPENhauer Festiwal<br />
Wolne Miasto Gdańsk<br />
Akademia Letnia – wokół<br />
Solidarności<br />
Kultura – laboratorium<br />
poz<strong>na</strong>wania<br />
Lady Fest<br />
Upowszechnianie <strong>na</strong>jciekawszych osiągnięć młodej polskiej kultury i sprzyjanie<br />
nowym przedsięwzięciom oraz debiutom. Wszystkie wydarzenia będą związane<br />
z tematem wolności: wolności twórcy, wolnego dostępu do dzieła i wolności<br />
w myśleniu.<br />
Cykl dyskusji, konferencji i semi<strong>na</strong>riów, podczas których poruszane są tematy etyczne<br />
i religijne. Spotkaniom towarzyszą wystawy, prezentacje oraz akcje charytatywne.<br />
Festiwal wolnej myśli, prezentacja światowej filozofii poprzez działania <strong>na</strong> pograniczu<br />
sztuki i <strong>na</strong>uki.<br />
Prezentacja nowych trendów muzycznych oraz zapewnienie platformy dla wolnej<br />
wypowiedzi i ekspresji twórcom literackim. W prace <strong>na</strong>d festiwalem będą włączeni<br />
wolontariusze (z Łotwy, Niemiec, Francji i Czech), aktualnie pracujący <strong>na</strong>d projektami<br />
kulturalnymi w ramach programu European Voluntary Service (EVS), jak również<br />
wolontariusze i członkowie grup twórczych działających przy Akademickim Centrum<br />
<strong>Kultury</strong> Uniwersytetu Gdańskiego „Alter<strong>na</strong>tor”.<br />
Szkolenia dla <strong>na</strong>uczycieli kierunków humanistycznych (z całej Polski oraz<br />
polonijnych) <strong>na</strong> temat solidarności. Akademia Letnia swym zakresem obejmuje<br />
problematykę związaną z zagadnieniami solidarności (postawy i zjawiska), demokracji,<br />
tolerancji i wolności w dziedzi<strong>na</strong>ch <strong>na</strong>uk humanistycznych.<br />
Integracja środowiska szkolnego z artystami i animatorami kultury. Cykl warsztatów<br />
służących poz<strong>na</strong>niu zagadnień związanych z odbiorem sztuki. Stworzenie laboratoriów,<br />
w których odbywać się będą warsztaty, spotkania i wydarzenia artystyczne.<br />
Festiwal twórczości kobiecej, w dużej mierze oparty <strong>na</strong> alter<strong>na</strong>tywie. Zakres działań<br />
to m.in. ziny (niezależne wydawnictwa), koncerty, sety DJ-skie i VJ-skie, pokazy mody,<br />
slamy poetyckie, street art, murales, warsztaty świadomościowe.<br />
Bank Pomysłów<br />
Świetlica Krytyki Politycznej<br />
w Trójmieście<br />
Forum Dialogu Gdański<br />
Areopag<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Akademickie Centrum <strong>Kultury</strong><br />
UG Alter<strong>na</strong>tor<br />
Bank Pomysłów<br />
Fundacja Centrum Solidarności<br />
Grupa ds. <strong>na</strong>uki i edukacji<br />
Bank Pomysłów<br />
Trójmiejska Akcja Kobieca TAK<br />
elementy dodat kowe<br />
Muzeum Praw Człowieka<br />
Droga Praw Człowieka<br />
Metropolitanka<br />
Tęczowe Archiwum<br />
Trójmiasta<br />
Muzeum mieścić się będzie w pomieszczeniach historycznej gdańskiej Katowni.<br />
W ramach muzeum realizowane będą m.in.:<br />
Ekspozycja muzeal<strong>na</strong> przedstawiająca historię praw człowieka w Polsce,w Europie<br />
i <strong>na</strong> świecie.<br />
Historia Trójmiasta opowiedzia<strong>na</strong> przez historię zamieszkujących je kobiet<br />
– „herstoria”. Szkolenia dla przewodników i przewodniczek, gry miejskie, konkursy<br />
oraz wykłady, portal internetowy z historiami trójmiejskich kobiet.<br />
Pamiątki po osobach nieheteronormatywnych zamieszkujących region Pomorza oraz<br />
prezentacja sztuki queer z Wybrzeża.<br />
Grupa ds. przeciwdziałania<br />
wykluczeniu społecznemu<br />
Muzeum Historyczne Miasta<br />
Gdańska<br />
Gdańsk chce tworzyć warunki<br />
do prowadzenia debat o wolności<br />
i solidarności. Wykorzysta<br />
do tego swój unikalny status<br />
i dziedzictwo. Na zdjęciu spotkanie<br />
Dalajlamy z młodzieżą,<br />
które odbyło się w Gdańsku<br />
w roku 2008.<br />
My też możemy chodzić<br />
do ki<strong>na</strong><br />
Zwiększenie osobom głuchoniemym i niewidomym możliwości dostępu do życia<br />
kulturalnego i społecznego. Seanse filmowe z tłumaczeniem 1:1 oraz wykorzystujące<br />
metodę audiodeskrypcji.<br />
Teatr Mroku<br />
Realizacja sztuk teatralnych w zupełnej ciemności pozwalającą widzom poczuć się jak<br />
osoba niewidoma.<br />
Bank Pomysłów<br />
Jarosław Kusza<br />
Stowarzyszenie Na Styku<br />
Bałtyk w szklance wody<br />
Nowe, europejskie spojrzenie <strong>na</strong> problematykę związaną z eksploatacją akwenu,<br />
ekologicznymi i społecznymi aspektami życia w jego bliskości, połączone z szeroką<br />
prezentacją <strong>na</strong>jnowszej sztuki i kultury dziesięciu krajów <strong>na</strong>dbałtyckich: Norwegii,<br />
Szwecji, Finlandii, Rosji, Estonii, Litwy, Łotwy, Polski, Niemiec i Danii.<br />
Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong>
Solidarność artystów<br />
271<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca<br />
lub realizator<br />
Solidarity of Arts<br />
Polski Festiwal Operowy<br />
Festiwal Szekspirowski 2016<br />
Baltic Movement Project<br />
Cultural Creative Force<br />
ECEKON<br />
Festiwal prezentujący nowe produkcje artystyczne ze szczególnym uwzględnieniem<br />
kreacji zbiorowych, które łącza wielu twórców we wspólnej, solidarnej kreacji<br />
artystycznej.<br />
Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Prezentacja prapremier europejskich i popularyzacja polskiej opery, dzieł nowych<br />
oraz tych zapomnianych. Działania edukacyjne, m.in. warsztaty, mistrzowskie kursy<br />
wokalne, Letnia Akademia Operowa. Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Specjal<strong>na</strong> edycja festiwalu zorganizowanego w między<strong>na</strong>rodowej współpracy<br />
Europejskiej Sieci Festiwali Szekspirowskich. W roku 2016 pod z<strong>na</strong>kiem 400. rocznicy<br />
śmierci Szekspira i prezentacji 27 teatrów z 27 krajów Unii Europejskiej. Projekt<br />
opisany w Rozdziale II.<br />
Między<strong>na</strong>rodowy projekt działań twórczych i edukacyjnych w obszarze szeroko<br />
rozumianej sztuki tańca. Głównym celem jest aktywizacja współpracy bałtyckiej sieci<br />
ośrodków, instytucji i artystów tańca współczesnego. Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Długofalowy program dotyczący zarządzania kulturą dla ma<strong>na</strong>gerów prowadzących<br />
projekt ESK i inne projekty między<strong>na</strong>rodowe, zainicjowany przez miasto Umea – ESK<br />
2014. Ma <strong>na</strong> celu stworzenie między<strong>na</strong>rodowego programu zarządzania kulturą<br />
(planowanie projektów, fi<strong>na</strong>nsowanie i implementacja). Skutkami projektu mają<br />
być zbudowanie sieci koordy<strong>na</strong>torów projektów między<strong>na</strong>rodowych, stworzenie<br />
dobrych praktyk i bazy wiedzy. Do udziału w projekcie zaproszone zostały miasta<br />
stowarzyszone w Związku Miast Bałtyckich.<br />
Europejskie Centrum Edukacji Kulturalnej Osób z Niepełnosprawnością. Powołanie<br />
od 2012 r. centrum o zasięgu europejskim, zajmującego się kształceniem pedagogów<br />
pracujących w zespołach muzycznych osób z niepełnosprawnością. W 2016 r. zostanie<br />
zorganizowany przegląd zespołów prowadzonych przez absolwentów centrum. Projekt<br />
realizowany w oparciu o autorską metodę pracy orkiestry Vita Activa.<br />
Urząd Miejski w Gdańsku, Urząd<br />
Marszałkowski Województwa<br />
Pomorskiego<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Gdański Teatr Szekspirowski<br />
Klub Żak<br />
Umea 2014<br />
Związek Miast Bałtyckich<br />
Bank Pomysłów<br />
Orkiestra Vita Activa<br />
Filharmonia Narodów Całorocz<strong>na</strong> prezentacja wyko<strong>na</strong>wców muzyki klasycznej z miast partnerskich Gdańska. Polska Filharmonia Bałtycka<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Jazz Jantar 2016<br />
Nostrum Sanus<br />
Specjal<strong>na</strong> edycja festiwalu prezentującego <strong>na</strong>jnowsze trendy w muzyce jazzowej.<br />
W programie: koncerty między<strong>na</strong>rodowych gwiazd oraz artystów młodej sceny,<br />
warsztaty i jam session.<br />
Między<strong>na</strong>rodowy Festiwal Muzyczny Szlakiem Katedr i Kościołów Gotyku<br />
Ceglanego. Festiwal organizowany jednocześnie w siedmiu miastach <strong>na</strong>leżących do<br />
Stowarzyszenia Miast Gotyku Ceglanego. Siedem państw, siedem dzieł współczesnych<br />
kompozytorów, związanych tematycznie z ideą wolności i solidarności. Festiwal<br />
w formule tzw. festiwalu wędrującego: od Gdańska przez Haderslev (Dania), Ystad<br />
(Szwecja), Wolgast (Niemcy) , Tartu (Estonia ), Wilno (Litwa) do Rygi (Łotwa).<br />
Klub Żak<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca<br />
lub realizator<br />
TOTART Fest<br />
Sympozjum Naukowe<br />
Hispanistów<br />
Teatr Sztuk Pierwszych<br />
Wagon Sztuk<br />
InterKameralia<br />
Między<strong>na</strong>rodowy Festiwal<br />
Chórów Akademickich <strong>na</strong><br />
Uniwersytecie Gdańskim<br />
Plenery Artystyczne<br />
Festiwal realizowany w 30. rocznicę powstania a<strong>na</strong>rchistycznej formacji artystycznej<br />
założonej 23 kwietnia 1986 r. w Gdańsku, skupiającej performerów, plastyków, poetów<br />
i muzyków. Na program festiwalu składać się będę autorskie pokazy członków grupy<br />
oraz prezentacja młodych artystów.<br />
Sympozjum służy wymianie myśli i doświadczeń badawczych. Poruszane będą<br />
zagadnienia związane z dydaktyką i metodologią <strong>na</strong>uczania języka hiszpańskiego jako<br />
języka obcego oraz zagadnienia z obszaru traduktologii.<br />
Teatr z między<strong>na</strong>rodową obsadą i <strong>na</strong>jnowszą dramaturgią, prezentujący tylko<br />
prapremiery oraz europejskie debiuty. Obejmie produkcje z minimalnym budżetem,<br />
głównie realizacje sztuk podczas rezydencji. W projekcie, mającym <strong>na</strong> celu kojarzenie<br />
artystów, wezmą udział młodzi reżyserzy i pisarze. Projekt połączony z Wagonem<br />
Sztuk.<br />
Przygotowanie specjalnego wagonu do prezentacji teatralnych. Wagon podłączony<br />
do składu pociągu <strong>na</strong> trasie Zakopane – Sopot. Prezentacje kameralnych spektakli<br />
przygotowanych przez niezależne grupy teatralne <strong>na</strong> zamówienie Gdańsk 2016.<br />
I Między<strong>na</strong>rodowy Festiwal Muzyki Kameralnej. Stworzenie platformy dla<br />
muzycznych działań między artystami europejskimi. Festiwal przygotrowany przez<br />
Orkiestrę Kameralną Hanseatica, <strong>na</strong>wiązującą do idei wspólnoty hanezatyckiej.<br />
Prezentacja chórów akademickich. Celem projektu jest promocja chóralistyki<br />
akademickiej oraz promocja Gdańska wśród młodzieży akademickiej z innych<br />
ośrodków uniwersyteckich.<br />
Coroczne plenery malarskie organizowane przez gdańską Galerię Klucznik<br />
i każdorazowo inne miasto hiszpańskie. Na rok 2016 zaplanowa<strong>na</strong> jest współpraca<br />
z miastem, które będzie nosić tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>.<br />
Bank Pomysłów<br />
Tymon Tymański<br />
Bank Pomysłów<br />
Stowarzyszenie Hispanistów<br />
Polskich<br />
Grupa ds. kultury i sztuki<br />
Grupa ds. kultury i sztuki<br />
Bank Pomysłów<br />
Orkiestra Kameral<strong>na</strong> Hanseatica<br />
Akademickie Centrum <strong>Kultury</strong><br />
UG Alter<strong>na</strong>tor<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Galeria Klucznik<br />
Solidarność artystów to także<br />
projekty oparte <strong>na</strong> wspólnej<br />
kreacji artystycznej. Na zdjęciu<br />
koncert Ennio Morricone.<br />
Kompozytorowi towarzyszyły<br />
blisko stuosobowy chór oraz<br />
dwie połączone orkiestry<br />
symfoniczne. Wydarzenie<br />
odbyło się w 2009 r. <strong>na</strong> terenie<br />
Stoczni Gdańskiej.<br />
elementy dodat kowe<br />
Orfeusz<br />
Baltic Saxophone Ensemble<br />
Gdański Festiwal Tańca<br />
Projekt zakłada sceniczną realizację w plenerze opery barokowej Orfeusz<br />
Monteverdiego. To symboliczne w dziejach opery dzieło ma stać się zalążkiem<br />
działań artystycznych w budowanym Centrum Muzyczno-Operowym. Siłą produkcji<br />
Orfeusza jest kombi<strong>na</strong>cja osobowości artystycznych oraz zaangażowanie w projekt<br />
osób, niekojarzonych do tej pory z tego rodzaju repertuarem, czyli udział gwiazd<br />
w nietypowym repertuarze.<br />
Powołanie zespołu muzycznego saksofonistów oraz organizacja tournée po krajach<br />
basenu Morza Bałtyckiego. Zespół składać się będzie z między<strong>na</strong>rodowych muzyków.<br />
Taniec jako sztuka wolności. Festiwal ma <strong>na</strong> celu promocję i wspieranie rozwoju tańca<br />
współczesnego poprzez prezentację <strong>na</strong>jwybitniejszych spektakli z Polski i zagranicy,<br />
umożliwienie debiutu młodym talentom tanecznym i choreograficznym z różnych<br />
regionów Polski i Europy, a także umożliwienie polskim artystom zaistnienia <strong>na</strong> arenie<br />
między<strong>na</strong>rodowej.<br />
Państwowa Opera Bałtycka<br />
Bank Pomysłów<br />
Cezariusz Gadzi<strong>na</strong><br />
Klub Żak
Społeczność w sieci<br />
Poza Unią<br />
273<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca lub<br />
realizator<br />
Festival Open Source Art<br />
Wikipolis<br />
E-culture House<br />
Spotkanie Blogerów<br />
Gdańsk 4D<br />
Internet Edustarter<br />
Sympozjum indieMEDIA<br />
Filmowa Strefa Wolność.<br />
Europejskie Spotkania Filmowe<br />
Festiwal poświęcony twórcom, którzy eksperymentują z nowymi technologiami oraz<br />
a<strong>na</strong>lizują ich zastosowanie i wpływ <strong>na</strong> społeczeństwo. Prezentacja sztuki inspirowanej<br />
filozofią open source. Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Laboratorium demokracji bezpośredniej, wol<strong>na</strong> i solidar<strong>na</strong> przestrzeń <strong>na</strong> tere<strong>na</strong>ch<br />
postoczniowych. Projekt polegający <strong>na</strong> tworzeniu, w oparciu o nowe technologie,<br />
miejsca dla kreacji, prezentacji i spotkań, jednocześnie w świecie realnym i wirtualnym.<br />
Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Internetowy Dom <strong>Kultury</strong>. Przygotowanie portalu do pracy twórczej i prezentacji dzieł,<br />
z <strong>na</strong>rzędziami umożliwiającymi pracę <strong>na</strong> odległość, podzielony <strong>na</strong> <strong>na</strong>stępujące działy/<br />
sale: sala teatral<strong>na</strong> (<strong>na</strong>rzędzia do projektowania trójwymiarowych scen, scenografii,<br />
oświetlenia), sala literacka (<strong>na</strong>rzędzia do tworzenia hipertekstu, sce<strong>na</strong>riuszy<br />
i scenopisów, adaptacji), sala video (<strong>na</strong>rzędzia do montażu, oraz biblioteka materiałów<br />
archiwalnych udostępnionych <strong>na</strong> wolnych licencjach), sala muzycz<strong>na</strong> do <strong>na</strong>grywania<br />
i montażu dźwięku. Biblioteka Idei zawierająca teksty filozoficzne i socjologiczne.<br />
Dom kultury organizować będzie cykle prezentacji filmowych i muzycznych<br />
w Wikilpolis.<br />
Spotkanie blogerów, szczególnie adresowane do autorów blogów o tematyce<br />
kulturalnej. Celem spotkania jest wymia<strong>na</strong> doświadczeń, budowanie sieci kontaktów<br />
oraz dyskusja poświęco<strong>na</strong> rozwiązaniom prawnym i informatycznym wspierającym<br />
sferę niezależnego publikowania opinii w internecie.<br />
Przeprowadzenie pełnej digitalizacji zasobów kultury Gdańska oraz tworzenie<br />
<strong>na</strong>rzędzi ułatwiających podróżowanie i zwiedzanie miasta i regionu, w oparciu<br />
o nowe technologie. Na rok 2016 zostanie przygotowa<strong>na</strong> platforma systematyzująca<br />
informacje i ułatwiająca planowanie przemieszczania się zgodnie z podanymi<br />
kryteriami daty, miejsca, ilości osób, itp. Przygotowanie kluczowych miejsc i obiektów<br />
do korzystania z systemu rzeczywistości rozszerzonej.<br />
Opracowanie i wdrożenie lokalnych strategii social networkingu. Warsztaty z zakresu<br />
wykorzystania darmowych aplikacji sieciowych, wolnych źródeł edukacyjnych,<br />
dzielenie się twórczością.<br />
Sympozjum, którego tematem jest udział niezależnych mediów internetowych<br />
w kulturze europejskiej.<br />
Projekt warsztatów dla studentów europejskich szkół filmowych. Na bazie<br />
archiwów Video Studio Gdańsk uczestnicy poz<strong>na</strong>wać będą historię Polski i warsztat<br />
dokumentów stworzonych dla tej instytucji. Studenci stworzą własne obrazy w oparciu<br />
o twórcze przetworzenie materiałów archiwalnych umieszczonych w specjalnej,<br />
interaktywnej bazie danych. Praca odbywać się będzie pod kierunkiem tutorów,<br />
którymi będą <strong>na</strong>jwybitniejsi polscy dokumentaliści.<br />
Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong><br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Grupa ds. <strong>na</strong>uki i edukacji<br />
Pomorski Klaster ICT/ETI<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Grupa ds. biznesu<br />
i przedsiębiorczości<br />
Pomorski Klaster ICT/ETI<br />
Grupa ds. <strong>na</strong>uki i edukacji<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Bank Pomysłów<br />
Video Studio Gdańsk<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca<br />
lub realizator<br />
Gedanit<br />
Cities on the Edge<br />
European Performing Arts<br />
Trade Exposition – EPAT EXPO<br />
Europejski Poeta Wolności<br />
Labirynt Europy<br />
Przestrzeń Wolności<br />
a Country – a Village<br />
Światowy Kongres Tłumaczy<br />
Kierunek Wschód<br />
Rozdroża Wolności<br />
Wystawa Sztuki Współczesnej Bursztynowym Szlakiem. Celem wystawy jest<br />
pokazanie różnych tradycji wolności w krajach szlaku oraz rozumienia i istoty<br />
wolności <strong>na</strong> przełomie XX i XXI w. Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Tworzenie koprodukcji artystycznych oraz realizacja działań społecznych<br />
w poszerzonej formule projektu zapoczątkowanego w 2008 r. Partnerska współpraca<br />
między miastami COTE (m.in. Liverpool, Brema, Istambuł, Marsylia) oraz nowych:<br />
Odessa, Walencja. Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Specjalistyczne targi sztuk performatywnych, które odbywają się przemiennie<br />
w Gdańsku i Maladze. Edycja w Gdańsku to prezentacja Europy Środkowej<br />
i Wschodniej oraz Azji, a edycja w Maladze – krajów basenu Morza Śródziemnego<br />
i Afryki. Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Nagroda i festiwal literatury. Wyróżnienie i promocja zjawisk poetyckich, które<br />
podejmują temat wolności, a jednocześnie charakteryzują się wybitnymi wartościami<br />
artystycznymi. Projekt opisany w Rozdziale II<br />
Akcja polegająca <strong>na</strong> ułożeniu gigantycznego labiryntu z książek. W labiryncie<br />
będzie moż<strong>na</strong> posłuchać fragmentów z ksiąg zakazanych. Od roku 2012 zostanie<br />
uruchomio<strong>na</strong> stro<strong>na</strong> internetowa projektu, <strong>na</strong> której z<strong>na</strong>jdą się publikacje z Indeksu<br />
Ksiąg Zakazanych oraz dokumentacja audiocytatów czytanych przez wszystkich<br />
chętnych. Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Koncert specjalny będący manifestacją wolności i solidarności z krajami, gdzie<br />
wolność i demokracja są ograniczane. W roku 2016 w koncercie wezmą udział<br />
europejskie gwiazdy zaangażowane w działania <strong>na</strong> rzecz obrony praw człowieka.<br />
Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Idea projektu polega <strong>na</strong> stworzeniu miejsc pracy twórczej w małych wioskach<br />
województwa pomorskiego oraz programu rezydencyjnego dla zaproszonych artystów.<br />
Projekt odbywa się w sześciu wybranych wioskach województwa, których <strong>na</strong>zwy są<br />
tożsame z <strong>na</strong>zwami państw lub miast z Europy i ze świata: Korea, Meksyk, Ameryka,<br />
Czechy, Kolonia, Kosowo. Projekt polega <strong>na</strong> pracy artysty z każdego z wybranych<br />
krajów w środowisku pomorskiej wsi o tej samej <strong>na</strong>zwie i stworzeniu tam projektu<br />
w przestrzeni publicznej danego miejsca.<br />
Wydarzenie powiązane z projektem Europejski Poeta Wolności. Kongres ma służyć<br />
integracji i <strong>na</strong>wiązaniu kontaktów. Głównym tematem kongresu jest wpływ literatury<br />
<strong>na</strong> rozwój języków <strong>na</strong>rodowych oraz wspólne aspekty wolności w literaturze światowej.<br />
Eksport dobrych praktyk antydyskrymi<strong>na</strong>cyjnych do państw byłego ZSRR poprzez<br />
staże w gdańskich organizacjach pozarządowych, wizyty studyjne, publikacje.<br />
Festiwal instalacji przestrzennych, którego ideą jest artystycz<strong>na</strong> „interwencja”<br />
przeciwko przejawom łamania praw człowieka.<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Centrum Sztuki Współczesnej<br />
Łaźnia<br />
Universal Arts<br />
Urząd Miejski w Gdańsku<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Urząd Miejski w Gdańsku<br />
Bank Pomysłów<br />
Emilia Orzechowska<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Grupa ds. przeciwdziałania<br />
wykluczeniu społecznemu<br />
Fundacja Wspólnota Gdańska<br />
elementy dodat kowe<br />
Okno <strong>na</strong> Świat<br />
Transitart Europe<br />
Festiwal Kultur Świata, który koncentruje się <strong>na</strong> twórczości współczesnej, dziejącej<br />
się tu i teraz, która jest żywą reakcją artystów <strong>na</strong> rzeczywistość, <strong>na</strong> poszukiwanie<br />
wspólnego, twórczego mianownika z ludźmi innych kultur.<br />
Festiwal sztuki transgranicznej. Sztuka tranzytowa to w założeniu sztuka pokazująca<br />
podobieństwa kulturowe w Europie z jednoczesnym akcentowaniem niezależności<br />
w kulturze i sztuce.<br />
Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong><br />
Bank Pomysłów<br />
Stowarzyszenie Autostrada<br />
<strong>Kultury</strong><br />
Formacja Sztuki Tranzytowej<br />
Transitart
Kreacje<br />
275<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca lub<br />
realizator<br />
Art&Science<br />
Transvizualia 016<br />
4noceDADA<br />
Animation Now!<br />
Tydzień Sztuk o Wolności<br />
BalTIKI Surf & Rockabilly NCK<br />
Show<br />
Bałtycki Festiwal Komiksu 2016<br />
Celem projektu jest eksploracja związków sztuki z <strong>na</strong>uką, relacji praktyk artystycznych<br />
i działań o charakterze poz<strong>na</strong>wczym. W projekcie udział wezmą artyści sięgający<br />
w swych działaniach twórczych po <strong>na</strong>jnowsze techniki badań <strong>na</strong>ukowych:<br />
<strong>na</strong>notechnologię, inżynierię genetyczną, robotykę. Projekt opisany szerzej w Rozdziale<br />
II.<br />
Festiwal prezentujący dzieła oparte <strong>na</strong> nowych technologiach audiowizualnych.<br />
Eksploracja związków między muzyką,dźwiękiem, a obrazem. Projekt opisany<br />
w Rozdziale II.<br />
Sztuka eksperymental<strong>na</strong>, prezentacje performerów, tancerzy i muzyków z Wielkiej<br />
Brytanii, Austrii, Francji, Hiszpanii, Niemiec, Szwecji oraz Polski. To niepowtarzalne<br />
zdarzenie, trwające całe noce w specjalnie zaaranżowanych przestrzeniach Głównego<br />
Miasta, będzie hołdem w setną rocznica powstania DADA. 5 lutego 1916 r. powstał<br />
Cabaret Voltaire, a 9 lutego – o godz. 18:00 Tristan Tzara zainicjował dadaizm.<br />
Architektura w połączeniu z muzyką i tańcem.<br />
Między<strong>na</strong>rodowy festiwal poświęcony <strong>na</strong>jbardziej aktualnym zjawiskom współczesnej<br />
animacji.<br />
Konkurs, warsztaty, dramaturgiczne, przegląd sztuk teatralnych, których temat<br />
związany jest z wolnością.<br />
Prezentacja różnych odcieni rock’n’rolla, w tym stylu muzycznego surf<br />
charakteryzującego się żywiołowym graniem muzyki tanecznej <strong>na</strong> tradycyjnych<br />
instrumentach.<br />
Ideą festiwalu jest zintegrowanie środowiska związanego z komiksem. Podczas<br />
trwania festiwalu twórcy, wydawcy, badacze i fani komiksu uczestniczą w dyskusjach,<br />
prelekcjach,warsztatach.<br />
Bałtycki Festiwal Nauki 2016 Jest jednym z czterech <strong>na</strong>jwiększych w Polsce festiwali <strong>na</strong>uki, odwiedza go 220–250<br />
tys. osób. Jako jedyny w Polsce, przede wszystkim dzięki Wydziałowi Oceanografii<br />
Uniwersytetu Gdańskiego, ma program skierowany zwłaszcza <strong>na</strong> tematy związane<br />
z <strong>na</strong>ukami o morzu. Edycja specjal<strong>na</strong> zostanie przygotowa<strong>na</strong> we współpracy<br />
z Katalońskim Festiwalem Nauki w Barcelonie.<br />
Neue Romantik Festival<br />
Windowisko 2016<br />
Wybrzeże Sztuki 2016<br />
Yach Film 2016<br />
Fotołaszki<br />
3x100<br />
Multidyscypli<strong>na</strong>rny, po<strong>na</strong>dgatunkowy festiwal stawiający pytanie o współczesny<br />
romantyzm. Istotnym elementem festiwalu będą prace stworzone specjalnie <strong>na</strong><br />
festiwal.<br />
Ogólnopolski festiwal sztuk autorskich prezentujący młodą dramaturgię polską.<br />
Edycja specjal<strong>na</strong> festiwalu obejmie przegląd europejskiej dramaturgii.<br />
Interdyscypli<strong>na</strong>rny festiwal z wiodącym nurtem teatralnym.<br />
Ideą programu jest stworzenie miejsca spotkań dla różnego rodzaju działań<br />
artystycznych i konfrontacji różnych sposób widzenia świata, refleksji i poszukiwań.<br />
Europejska edycja Festiwalu Wideoklipu. Ideą festiwalu jest z jednej strony przegląd<br />
powstałych przez ostatni rok teledysków, z drugiej uhonorowanie <strong>na</strong>jwybitniejszych<br />
objawień artystycznych w tej dziedzinie, oraz promowanie młodych talentów.<br />
Między<strong>na</strong>rodowy konkurs <strong>na</strong> specjalną linię ubrań, gdzie przewodnim motywem będą<br />
zdjęcia Gdańska.<br />
Projekt adresowany m.in. do studentów architektury, wzornictwa, sztuk pięknych<br />
polegający <strong>na</strong> zaprojektowaniu i wyko<strong>na</strong>niu elementu placu zabaw. W projekcie<br />
weźmie udział 100 studentów, koszt realizacji zaprojektowanego elementu nie może<br />
przekroczyć 100 EUR, praca musi trwać przez 100 dni. Realizatorzy wyłonieni zostaną<br />
w między<strong>na</strong>rodowym konkursie.<br />
Centrum Sztuki Współczesnej<br />
Łaźnia<br />
Stowarzyszenie A KuKu Sztuka<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Stowarzyszenie A KuKu Sztuka<br />
Grupa ds. kultury i sztuki<br />
Marek Kochan<br />
Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong><br />
Wojewódzka i Miejska<br />
Biblioteka Publicz<strong>na</strong><br />
Wydawnictwo Ha<strong>na</strong>mi<br />
Rada Rektorów Województwa<br />
Pomorskiego<br />
Bank Pomysłów<br />
Michał Jacaszek<br />
Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong> –<br />
Integracyjny Klub Artystyczny<br />
Winda<br />
Teatr Wybrzeże<br />
Fundacja Bursztynowe Oko<br />
Rada Młodych<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca lub<br />
realizator<br />
Bałtyckie Spotkania Ilustratorów<br />
2016<br />
Dom Chodowieckiego<br />
Miejsce prezentacji i promocji <strong>na</strong>jciekawszych doko<strong>na</strong>ń w dziedzinie książki dla dzieci.<br />
W ramach projektu odbywają się wystawy, prezentacje i panele dyskusyjne, warsztaty<br />
plastyczne i animacji.<br />
Zaadoptowanie domu Daniela Chodowieckiego <strong>na</strong> pracownie i miejsce realizacji<br />
programu rezydencji dla artystów. Wśród stałych elementów będą: pracownia druków<br />
specjalnych, dwie ekspozycje: „Chodowiecki, ilustrator – obserwator” i „Grass, między<br />
widzeniem a opowiadaniem” oraz ekspozycje czasowe prezentujące dzieła <strong>na</strong> styku<br />
literatury i sztuk plastycznych.<br />
Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong><br />
Urząd Miejski w Gdańsku<br />
Hevelius Heaven Ogólnoświatowy zjazd odkrywców planet – konferencja popularno<strong>na</strong>ukowa. biuro Gdańsk 2016<br />
Wzorzec Sekundy<br />
Projekt łączący eksperyment <strong>na</strong>ukowy z atrakcją turystyczną. Jest to zegar<br />
odmierzający czas <strong>na</strong> podstawie impulsów wysyłanych przez pulsary.<br />
90 dni <strong>na</strong> 90 lat Gdyni Pasmo projektów składające się ze specjalnych edycji festiwali oraz nowych działań<br />
odbywających się <strong>na</strong> terenie Gdyni. 2016 r. jest rokiem jubileuszowym, Gdynia<br />
obchodzi swoje 90 urodziny. Proponowane projekty (opisane w Rozdziale II):<br />
Open’er<br />
Gdynia Design Days<br />
Festiwal Polskich Filmów<br />
Fabularnych w Gdyni<br />
FROG<br />
Seis Relatios Seis<br />
Festiwal Zdarzenia<br />
Sce<strong>na</strong> Letnia Teatru Wybrzeże<br />
PROG-ROCK<br />
Heineken Open'er Music Festival to <strong>na</strong>jwiększy w Polsce i jeden z <strong>na</strong>jważniejszych<br />
w Europie festiwali muzycznych. Laureat europejskiej <strong>na</strong>grody Best Major Festival<br />
(2009 r.). Ideą festiwalu jest prezentacja światowej sceny muzycznej i promocja<br />
polskich artystów alter<strong>na</strong>tywnych.<br />
Wydarzenie skupia się wokół promocji kreatywnego, nowoczesnego projektowania.<br />
Podczas imprezy odbywają się wystawy w różnych miejscach Gdyni wpasowujących<br />
się w przestrzeń miejską, warsztaty projektowania, koncerty, Brama Spotkań<br />
(prezentacje designerów i wykłady). Dni Designu Krajów Nadbałtyckich w Gdyni<br />
organizowane przez Miasto Gdynia oraz <strong>Instytut</strong> Wzornictwa Przemysłowego.<br />
Festiwal jest <strong>na</strong>jważniejszą i <strong>na</strong>jwiększą imprezą filmową w Polsce. Podczas festiwalu<br />
wyświetlane są <strong>na</strong>jlepsze polskie filmy fabularne, organizowane przeglądy filmów<br />
niezależnych oraz imprezy towarzyszące (koncerty, projekcje, wystawy). Najlepszy<br />
obraz otrzymuje <strong>na</strong>grodę Złote Lwy.<br />
Festiwal Rytmu i Ognia. Festiwal prezentuje młode zespoły fireshow i bębniarskie oraz<br />
grające muzykę etniczną. Organizowane są: konkurs grup, warsztaty, pokazy i koncerty.<br />
Festiwal odbywa się w przepięknej scenerii Sceny Letniej Teatru Miejskiego <strong>na</strong> plaży<br />
w Gdyni Orłowie.<br />
Realizacja wspólnych konkursów literackich, wydawnictw dwujęzycznych<br />
inspirowanych Malagą i Gdańskiem. Prowadzenie programów rezydencyjnych dla<br />
pisarzy przez te dwa miasta. Projekt realizowany we współpracy Malagi i Gdańska.<br />
Formuła Między<strong>na</strong>rodowego Festiwalu Działań Teatralnych i Plastycznych „Zdarzenia”<br />
polega <strong>na</strong> wytworzeniu przestrzeni dla spotkań i wymiany doświadczeń z<strong>na</strong>nych<br />
artystów oraz sztuki z całej Europy z pokoleniem twórców i społeczności lokalnej.<br />
Głównym punktem programu jest konkurs dla debiutujących twórców, studentów oraz<br />
dyplomantów wszystkich szkół artystycznych z Polski i zagranicy.<br />
Sce<strong>na</strong> jest wspólną inicjatywą Teatru Wybrzeże i Centrum <strong>Kultury</strong> i Sportu w Pruszczu<br />
Gdańskim. Plenerowa prezentacja spektakli teatralnych.<br />
Festiwal muzyki progresywnej. Odbywa się latem <strong>na</strong> terenie stadionu w Redzie.<br />
W ramach projektu organizowane są także warsztaty muzyczne i artystyczne.<br />
Muzeum Historyczne Miasta<br />
Gdańska<br />
Urząd Miasta Gdyni<br />
Alter Art<br />
<strong>Instytut</strong> Wzornictwa<br />
Przemysłowego<br />
Pomorska Fundacja Filmowa<br />
w Gdyni<br />
Centrum <strong>Kultury</strong> w Gdyni<br />
Współpraca z Malagą<br />
Tczew – Metropolia<br />
Stowarzyszenie Integracji<br />
Humanistycznej Po-Most<br />
Metropolia – Pruszcz Gdański<br />
Centrum <strong>Kultury</strong> i Sportu<br />
w Pruszczu Gdańskim<br />
Teatr Wybrzeże<br />
Metropolia – Reda<br />
Miejski Ośrodek Sportu<br />
i Rekreacji w Redzie<br />
elementy dodat kowe
Kultura Wolności<br />
279<br />
Przestrzeń<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca<br />
lub realizator<br />
Galeria Zewnętrz<strong>na</strong> Miasta<br />
Gdańska<br />
Narracje<br />
Kolekcja Malarstwa<br />
Monumentalnego<br />
Gdańska Szkoła Muralu<br />
Monumental Art<br />
Galeria <strong>na</strong> Wodzie<br />
Tworzenie kolekcji trwałych dzieł sztuki w przestrzeni publicznej oparte <strong>na</strong><br />
współpracy między<strong>na</strong>rodowych artystów z <strong>na</strong>ukowcami, planistami, architektami,<br />
a także politykami. Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Instalacje i Interwencje w Przestrzeni Publicznej. Prezentacja prac artystów z różnych<br />
stron świata obok prac artystów lokalnych, głównie instalacji site-specific związanych<br />
ze światłem. Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Galeria jest połączeniem historii, urbanistyki, sztuki zaangażowanej oraz przykładem<br />
demokratyzacji przestrzeni publicznej poprzez sztukę. Kolekcja murali koresponduje<br />
z walorami historycznymi i urbanistycznymi osiedla Zaspa. Projekty wchodzące<br />
w skład pasma opisane w Rozdziale II.<br />
Platforma stworzo<strong>na</strong> do dyskusji, dosko<strong>na</strong>lenia warsztatu oraz integracji środowiska.<br />
Jej celem jest przywrócenie muralowi jego pierwotnej funkcji sztuki społeczno-<br />
– politycznej, reagującej <strong>na</strong> aktualne wydarzenia oraz wypracowanie jednolitego stylu<br />
„Gdańskiej Szkoły Muralu”.<br />
Tworzenie <strong>na</strong>jwiększej w Europie kolekcji i ekspozycji prac (malarstwa<br />
wielkoformatowego) uz<strong>na</strong>nych artystów ze świata. Koresponduje z walorami<br />
historycznymi i urbanistycznymi osiedla Zaspa. Projekt zmienia 30 tys. blokowisko<br />
w galerię sztuki.<br />
Pływająca galeria sztuki. Projekt związany z aktywizacją dróg wodnych. Miejsce<br />
przez<strong>na</strong>czone <strong>na</strong> prezentacje wystaw, koncertów, spektakli teatralnych.<br />
Centrum Sztuki Współczesnej<br />
Łaźnia<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Grupa ds. kultury i sztuki<br />
Politechnika Gdańska<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca<br />
lub realizator<br />
Partyzantka Q<br />
Wiedzieć – też sztuka<br />
City Stage<br />
Plac Gustkowicza –<br />
eksperymental<strong>na</strong> przestrzeń<br />
publicz<strong>na</strong><br />
Edukacyjno-kulturalny projekt składający się z serii działań o charakterze<br />
„partyzanckim” czyli niesystemowych, nieregularnych, rozproszonych w przestrzeni<br />
i czasie interwencji kulturalnych. Działania realizowane w oparciu o ideę<br />
streetworkingu. Projekt obejmuje zarówno przestrzeń realną, jak i partyzanckie<br />
działania w przestrzeni wirtualnej.<br />
Projekt łączący edukację w zakresie ochrony środowiska z edukacją kulturalną.<br />
Skierowany jest głównie do młodzieży szkolnej. Cykl warsztatów poświęcony<br />
inspiracjom ekologicznym w sztuce współczesnej. Jednym z działań będzie tworzenie<br />
rzeźb z wykorzystaniem materiałów wtórnych oraz surowców pochodzących<br />
z recyclingu.<br />
Miasto jako <strong>na</strong>tural<strong>na</strong> scenografia dla widowisk teatralnych. Organizacja kameralnych<br />
spektakli prezentowanych <strong>na</strong> skwerach, w parkach, <strong>na</strong> dziedzińcach i podwórkach.<br />
Przeprowadzenie akcji „Performanty” polegającej <strong>na</strong> działaniach performatywnych<br />
w przestrzeniach publicznych, m.in. zatrudnienie performerów w miejscach<br />
użyteczności publicznej: poczta, urząd, bank. Kulmi<strong>na</strong>cyjnym punktem projektu<br />
będzie realizacja ogromnego widowiska z udziałem między<strong>na</strong>rodowych grup<br />
teatralnych.<br />
Projekt skierowany do dzieci i młodzieży. Tworzenie instalacji w przestrzeni publicznej,<br />
w defaworyzowanych dzielnicach, m.in. Nowym Porcie. Zaangażowanie dzieci<br />
w inicjowanie i współtworzenie instalacji.<br />
Grupa ds. <strong>na</strong>uki i edukacji<br />
Grupa ds. <strong>na</strong>uki i edukacji<br />
Grupa ds. kultury i sztuki<br />
Centrum Sztuki Współczesnej<br />
Łaźnia<br />
elementy dodat kowe<br />
Schody Wolności<br />
Kongres Urbanistyczny<br />
Symbolem Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> w Gdańsku będzie instalacja „Schody<br />
Wolności”. Liczba stopni odpowiada liczbie wszystkich projektów, zarówno tych<br />
dużych, jak i <strong>na</strong>jmniejszych, realizowanych w szkołach, dzielnicach, w każdym<br />
z miast Metropolii. Projekt zostanie zrealizowany w drodze między<strong>na</strong>rodowego<br />
konkursu architektonicznego. Przez <strong>na</strong>stępne lata instalacja będzie pełnić rolę tarasu<br />
widokowego.<br />
Kongres Między<strong>na</strong>rodowego Stowarzyszenia Planistów Miejskich i Regio<strong>na</strong>lnych<br />
(Inter<strong>na</strong>tio<strong>na</strong>l Society of City and Regio<strong>na</strong>l Planners – ISOCARP). Propozycją<br />
tematu jest: „Arkadia, Idylla, Utopia – miasto w XXI wieku”. Kongres zgromadzi<br />
przedstawicieli profesjo<strong>na</strong>lnych środowisk między<strong>na</strong>rodowych związanych<br />
z kształtowaniem przestrzeni, a w szczególności z planowaniem urbanistycznym<br />
i rozwojem miast. Będzie okazją do prowadzenia dyskusji o <strong>na</strong>jważniejszych<br />
problemach rozwoju urbanistycznego.<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Bank Pomysłów<br />
Między<strong>na</strong>rodowe<br />
Stowarzyszenie Planistów<br />
Miejskich i Regio<strong>na</strong>lnych<br />
Tworzenie przestrzeni dla<br />
działań eksperymentalnych<br />
to waż<strong>na</strong> funkcja projektów<br />
artystycznych. Wiele takich<br />
działań inicjuje Centrum<br />
Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA.<br />
Na zdjęciu prace Iwony Zając<br />
w CSW Łaźnia <strong>na</strong> Dolnym<br />
Mieście.<br />
Parkowanie 2016<br />
Rewitalizacja miejskich terenów zielonych. Wydarzenie łączące sztukę i rekreację.<br />
Specjal<strong>na</strong> edycja będzie rozwinięciem i poszerzeniem działań organizowanych<br />
obecnie w Parku Oliwskim <strong>na</strong> pozostałe gdańskie parki.<br />
Stowarzyszenie A KuKu Sztuka<br />
Gdański Festiwal Rzeźby<br />
z Piasku 2016<br />
Wydarzenie, w ramach którego <strong>na</strong> plażach Zatoki Gdańskiej tworzone są przez<br />
między<strong>na</strong>rodowych artystów rzeźby z piasku. Każda edycja wydarzenia <strong>na</strong>wiązuje do<br />
konkretnego tematu związanego z Gdańskiem.<br />
Fundacja Wspólnota Gdańska<br />
Miejskie Z<strong>na</strong>ki <strong>Kultury</strong><br />
Celem projektu jest zmia<strong>na</strong> myślenia o sztuce w przestrzeni publicznej,<br />
umiejscowienie jej w taki sposób, żeby nie była osobnym bytem lecz wpisanym<br />
w konkretny krajobraz działaniem twórczym.<br />
Projekt, poza realizacjami dzieł w przestrzeni publicznej, zakłada spotkania-debaty<br />
z twórcami „miejskiej sztuki”, których tematem będzie pojęcie demokratyzacji<br />
przestrzeni publicznej poprzez sztukę.<br />
Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong><br />
– Klub Plama
Czas wolny<br />
281<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca lub<br />
realizator<br />
Jarmark św. Dominka 2016<br />
Baltic Games 2016<br />
Welcome to Gdańsk<br />
Baltic Sail 2016<br />
City Night Touring<br />
European Maritime Culture<br />
Festival Maritime Roots<br />
IT Mobilni (Mobilne Punkty<br />
Informacji Turystycznej)<br />
KuglART Fest 2016<br />
Między<strong>na</strong>rodowy Zjazd<br />
Autostopowiczów<br />
Odyseja kultural<strong>na</strong><br />
Azymut<br />
Szkoła <strong>na</strong> fali<br />
Cyklicz<strong>na</strong> impreza handlowo-kultural<strong>na</strong>, która co roku w sierpniu odbywa się<br />
w Gdańsku <strong>na</strong> terenie Głównego Miasta. Bierze w niej udział po<strong>na</strong>d 1000 handlowców,<br />
artystów, rzemieślników i kolekcjonerów. Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Festiwal sportów ekstremalnych. Muzyka i adre<strong>na</strong>li<strong>na</strong>. Baltic Games to więcej niż<br />
festiwal, to niesamowite loty <strong>na</strong> motorach przekraczające wysokość trzeciego piętra,<br />
to zawody deskorolkowe , to pierwszy <strong>na</strong> Wybrzeżu basen do skimboardu w centrum<br />
miasta, to rolkarze z całego świata, a przede wszystkim mnóstwo dobrej zabawy.<br />
Projekt skierowany do osób pierwszego kontaktu z turystami: taksówkarzy,<br />
recepcjonistów, kasjerów, służb mundurowych. Obejmuje szkolenia z zakresu<br />
informacji turystycznej, życia kulturalnego w mieście, savoir-vivre’u i wrażliwości<br />
kulturowej.<br />
Żeglarski festiwal w historycznym sercu miasta: regaty, parady, koncerty szantowe,<br />
niepowtarzal<strong>na</strong> okazja do zwiedzania jachtów, kontaktu z żeglarzami, przyjrzenia się<br />
z bliska zwyczajom i bogatym tradycjom surowego życia pod żaglami.<br />
Wydarzenie inspirowane londyńskim i paryskim randonnée. Spotkania wieczorne<br />
w określonym przez organizatora miejscu. Pokonywanie wyz<strong>na</strong>czonej trasy wspólnie<br />
w jednym peletonie. Wydarzenie będą realizowane raz lub dwa razy w miesiącu<br />
w okresie od kwietnia do września i będą angażowały amatorów rowerów, wrotek oraz<br />
osoby poruszające się <strong>na</strong> wózkach w celu integracji i propagowania aktywnego stylu<br />
życia. Zwieńczeniem trasy będzie wydarzenie artystyczne <strong>na</strong> mecie.<br />
Utworzenie festiwalu prezentującego polski, norweski i światowy dorobek kultury<br />
morza. European Maritime Culture Festival „Maritime Roots” powstał jako wspól<strong>na</strong><br />
polsko-norweska impreza organizowa<strong>na</strong> przez organizacje pozarządowe.<br />
Nowa forma usług informacyjnych. W ramach projektu w sezonie letnim w Gdańsku<br />
będą pracować mobilni informatorzy turystyczni, którzy jeżdżąc <strong>na</strong> rowerach<br />
i segwayach będą udzielać informacji, w tym o ofercie kulturalnej ESK 2016.<br />
Ideą, odbywającego się w Sopocie, festiwalu jest promocja alter<strong>na</strong>tywnego cyrku<br />
i sztuk kuglarskich, zaprezentowanie i podkreślenie edukacyjnego aspektu żonglerki.<br />
W trakcie zjazdu odbędzie się konferencja <strong>na</strong> temat podróżowania, hitchikingu oraz<br />
alter<strong>na</strong>tywnych form turystyki, wystawa zdjęć z wypraw autostopowiczów.<br />
Projekt <strong>na</strong> pograniczu promocji i projektu artystycznego obejmujący całoroczny<br />
rejs barki śródlądowej, przystosowanej do prezentacji wydarzeń kulturalnych, po<br />
europejskich wodach śródlądowych. Załoga będzie składać się z się artystów<br />
i dziennikarzy. W miejscach postoju prowadzo<strong>na</strong> będzie akcja informacyjno-<br />
– artystycz<strong>na</strong> związa<strong>na</strong> z projektem ESK, w efekcie projektu powstanie film<br />
dokumentalny.<br />
Orientacja sportowa dla osób z niepełnosprawnością. Poko<strong>na</strong>nie wyz<strong>na</strong>czonej trasy<br />
w mieście. Trasa spaceru, przejazdu <strong>na</strong> rowerze między punktami kontrolnymi<br />
jest dowol<strong>na</strong> i właśnie dowolność wyboru oraz realizacja przebiegu stanowi istotę<br />
orientacji sportowej.<br />
Edukacja morska, żeglarska dzieci i młodzieży. Organizacja krótkich rejsów po<br />
morzu, gdzie młodzież będzie uczyła się poszczególnych sprawności żeglarskich,<br />
uruchomienie kursów bezpłatnej <strong>na</strong>uki pływania. Rejsy integracyjne dla osób<br />
z niepełnosprawnościami.<br />
Między<strong>na</strong>rodowe Targi<br />
Gdańskie SA<br />
Bank Pomysłów<br />
KB Skatelab<br />
Grupa ds. turystyki i hotelarstwa<br />
Fundacja Gdańska<br />
Grupa ds. sportu i rekreacji<br />
Bank Pomysłów<br />
Stowarzyszenie Żeglarsko-<br />
– Szantowe Gejtawy<br />
Grupa ds. turystyki i hotelarstwa<br />
Mamadoo Fireshow (Żonglernia)<br />
Akademickie Centrum <strong>Kultury</strong><br />
UG Alter<strong>na</strong>tor<br />
Grupa ds. turystyki i hotelarstwa<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Grupa ds. sportu i rekreacji<br />
Grupa ds. <strong>na</strong>uki i edukacji<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca lub<br />
realizator<br />
Zobacz. Alter<strong>na</strong>tywni<br />
Przewodnicy<br />
Aktywnie z Gdańskiem<br />
Euro Cafe<br />
Festiwal Carillonowy 2016<br />
CulturalCaching<br />
Dzień Plażowicza<br />
Gdańsk Dźwiga Muzę 2016<br />
Gdański Festiwal Muzyczny<br />
2016<br />
Między<strong>na</strong>rodowy Festiwal<br />
Muzyki Organowej 2016<br />
Mozartia<strong>na</strong> 2016<br />
Regaty smoczych łodzi<br />
o Nagrodę Dolnego Miasta<br />
Tańczymy<br />
Triathlon Trójmiejski<br />
Turniej Dzielnic<br />
Przewodnik po Gdańsku. Oprowadzanie przez osoby z niepełnosprawnościami<br />
intelektualnymi, przez seniorów i seniorki.<br />
Specjalnie przygotowane i sprofilowane trasy turystyczne <strong>na</strong> terenie Trójmiasta: trasa<br />
kon<strong>na</strong>, familij<strong>na</strong>, ekstremal<strong>na</strong>, dla osób z psami.<br />
Kluby Europejskich Stolic <strong>Kultury</strong> w miastach polskich i hiszpańskich. Specjalny<br />
program promocyjny i informacyjny prezentujący obie Europejskie Stolice <strong>Kultury</strong><br />
2016. Organizowane będą wykłady, spotkania, dyskusje, prezentacje oraz degustacje<br />
kuli<strong>na</strong>rne. Miejsca zorganizowane zostaną w popularnych kawiarniach i mają pełnić<br />
funkcję „ambasad” projektu.<br />
Festiwal będący jedynym tego rodzaju wydarzeniem w Polsce, ponieważ pośród<br />
polskich miast tylko Gdańsk posiada dwa czynne carillony koncertowe. Projekt<br />
<strong>na</strong>wiązuje do kilkusetletnich carillonowych tradycji Gdańska. Podczas edycji<br />
specjalnej zostanie ogłoszony konkurs <strong>na</strong> kompozycję z udziałem trzech carillonów<br />
oraz konkurs wyko<strong>na</strong>wczy.<br />
Zabawa, gra oparta <strong>na</strong> zasadach geocaching'u. Poszukiwanie „zaginionych” skarbów.<br />
Poszukiwacze skarbów poruszają się po mieście i szukają skrzynek zlokalizowanych<br />
w miejscach charakterystycznych dla historii i kultury Gdańska. Osoby indywidualne<br />
bądź druży<strong>na</strong> pobierają ze strony internetowej opis skrzynek. Opisy nie wskazują<br />
lokalizacji punktów wprost, ich lokalizacja jest zaszyfrowa<strong>na</strong>. Celem zabawy jest<br />
poz<strong>na</strong>wanie miasta, jego nietypowych zakamarków jak również od<strong>na</strong>lezienie ukrytych<br />
„skarbów” – skrzynek.<br />
Wielki piknik <strong>na</strong> gdańskich plażach w 70. rocznicę pierwszej prezentacji stroju bikini.<br />
Konkursy i pokazy sportów wodnych, koncerty, wystawa oraz pokaz mody plażowej.<br />
Festiwal muzyki popularnej organizowany wraz z MTV, połączony z programem<br />
warsztatów, m.in. tanecznych.<br />
Festiwal muzyki klasycznej europejskich wyko<strong>na</strong>wców. Gdańsk jako miejsce spotkania<br />
różnorodnych stylów, tendencji i kierunków muzycznych.<br />
Kilkadziesiąt koncertów w okresie trzech miesięcy. Prezentacja europejskiego dorobku<br />
kompozytorskiego.<br />
Prezentacja dzieł Mozarta w scenerii Parku Oliwskiego, który powstał w roku urodzin<br />
wielkiego kompozytora.<br />
Głównym celem projektu jest upowszechnianie kultury fizycznej i sportu<br />
w środowisku lokalnym wśród dzieci i młodzieży. Przygotowanie i przeprowadzenie<br />
ogólnoeuropejskich zawodów w wioślarstwie <strong>na</strong> smoczych łodziach <strong>na</strong> wodach<br />
Motławy.<br />
Warsztaty i pokazy, których celem jest popularyzacja polskich tańców ludowych, jako<br />
formy spędzania czasu wolnego.<br />
Podzielenie Trójmiasta <strong>na</strong> dyscypliny sportowe wchodzące w skład triathlonu.<br />
W Gdańsku bieg, w Sopocie organizacja odcinka rowerowego, w Gdyni<br />
przeprowadzenie odcinka pływackiego.<br />
Cykl wydarzeń sportowo-rekreacyjnych oferujących możliwość rywalizacji sportowej<br />
w szeregu dyscyplin i form ruchowych, m.in. unihokej, street ball, dance battles, bilard,<br />
darts, szachy, tenis stołowy.<br />
Grupa ds. przeciwdziałania<br />
wykluczeniu społecznemu<br />
Rada Młodych<br />
Grupa ds. turystyki i hotelarstwa<br />
Muzeum Historyczne Miasta<br />
Gdańska<br />
Grupa ds. turystyki i hotelarstwa<br />
Grupa ds. turystyki i hotelarstwa<br />
Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong> –<br />
Sce<strong>na</strong> Muzycz<strong>na</strong><br />
Stowarzyszenie Muzyczne<br />
Forza<br />
Polska Filharmonia Bałtycka<br />
Polski Chór Kameralny Schola<br />
Cantorum Gedanensis<br />
Grupa ds. sportu i rekreacji<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Grupa ds. sportu i rekreacji<br />
Grupa ds. sportu i rekreacji<br />
elementy dodat kowe<br />
Trójmiejska Parada<br />
Różnorodności i Festiwal<br />
<strong>Kultury</strong> Queer<br />
Umiem Kibicować. Coolturalne<br />
Kibicowanie<br />
Parada zorganizowa<strong>na</strong> <strong>na</strong> głównym trakcie Sopotu manifestująca prawo do<br />
różnorodności oraz Festiwal <strong>Kultury</strong> Queer – prezentacja sztuki, debaty i wykłady.<br />
Program spotkań, konsultacji, warsztatów skierowany do kibiców. Celem spotkań,<br />
prelekcji ma być wyrobienie postawy pozytywnego kibica. Warsztaty z choreografami,<br />
artystami plastykami, fotografami celem ożywienia widowisk.<br />
Grupa ds. przeciwdziałania<br />
wykluczeniu społecznemu<br />
Grupa ds. sportu i rekreacji
Sąsiedzi<br />
283<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca lub<br />
realizator<br />
Feta Fet<br />
Lokalne Lokomotywy,<br />
czyli tydzień kultury<br />
Wolontariat metropolitalny –<br />
model Gdańsk 2016<br />
Metropolia jest Okey 2016<br />
Moja dzielnica też stolica<br />
Kaszëbi<br />
MUS – Metropolitalny<br />
Uniwersytet Sąsiedzki<br />
Re:Vita<br />
Streetwaves<br />
Na kaszubski<br />
Chëcz<br />
Jak to robimy <strong>na</strong><br />
Kaszubach<br />
Kaszubscy twórcy<br />
w internecie<br />
Kaszubski motyw<br />
Kaszubski produkt<br />
Po Kaszubsku – Muzyka,<br />
Poezja, Taniec, Teatr<br />
XX-lecie festiwalu teatrów plenerowych i ulicznych. W 2016 r. odbędzie się specjal<strong>na</strong><br />
edycja jednego z <strong>na</strong>jwięszych w Europie Środkowej festiwalu tego typu.<br />
Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Organizacja tygodnia kulturalnego w każdym mieście i gminie obszaru<br />
metropolitalnego, w ramach którego zostaną przygotowane projekty angażujące<br />
społeczność lokalną oraz prezentujące dorobek kulturalny danego miejsca. Symbolem<br />
projektu będzie specjalnie przygotowany pojazd-lokomotywa. Projekt opisany<br />
w Rozdziale II.<br />
Pierwszy w Polsce kompleksowy model wolontariatu o wymiarze regio<strong>na</strong>lnym. Projekt<br />
opisany w Załączniku nr 3.<br />
Promocja idei zjednoczonej Metropolii poprzez prezentację lokalnego środowiska<br />
artystycznego. Koncerty w dziesiątkach klubów w dużych i małych miastach <strong>na</strong> terenie<br />
całej Metropolii. Projekt opisany w Rozdziale II.<br />
Pod tym tytułem kryją się projekty, które łączy szereg działań angażujących<br />
mieszkańców w ich sąsiedzkim wymiarze. Projekt umożliwia sąsiadom wzajemne<br />
dzielenie się swoimi pasjami z innymi. Projekty wchodzące w skład pasma opisane<br />
w Rozdziale II.<br />
Realizacja zajęć dotyczących hobby gdzie wykładowcami i słuchaczami są mieszkańcy,<br />
którzy zgłosili swój udział w projekcie.<br />
Program rewitalizacji społecznej dzielnic.<br />
Akcja miejska wyprowadzająca działania muzyczne i artystyczne w przestrzeń<br />
publiczną.<br />
Kaszubi to wspólnota etnicz<strong>na</strong>, która zachowała swoją odrębną, niezwykle bogatą<br />
kulturę oraz język. Kaszubskie rękodzieło, budownictwo, muzyka, obyczaje – to<br />
wszystko, obok języka, co wyróżnia tę społeczność. To właśnie tą unikalną oraz<br />
niez<strong>na</strong>ną <strong>na</strong> skalę między<strong>na</strong>rodową kulturą kaszubską, chcemy podzielić się z Europą.<br />
Pragniemy <strong>na</strong>dać jej szerszy wymiar, sprawić, by tradycyjne motywy kaszubskie<br />
z<strong>na</strong>lazły swe miejsce w nowoczesnym wzornictwie oraz w masowej produkcji. W ten<br />
sposób wybrane elementy kultury ludowej zostałyby włączone w nurt kultury<br />
współczesnej i wzbogacając ją, zyskałyby nowe życie.<br />
Projekty wchodzące w skład pasma opisane w Rozdziale II.<br />
Wsparcie procesu <strong>na</strong>uczania języka kaszubskiego poprzez zastosowanie<br />
nowoczesnych technik <strong>na</strong>uczania.<br />
Projekt Chëcz ma <strong>na</strong> celu zebranie i wykorzystanie wiedzy <strong>na</strong> temat architektury<br />
regionu i jej popularyzację wśród Kaszubów.<br />
Konferencja służyć będzie wymianie dobrych praktyk i doświadczeń oraz <strong>na</strong>wiązaniu<br />
współpracy między organizacjami i osobami działającymi <strong>na</strong> rzecz podtrzymania<br />
tożsamości mniejszości <strong>na</strong>rodowych, grup etnicznych i regio<strong>na</strong>lnych.<br />
Stworzenie dokumentacji filmowej prezentującej w formie instruktażu poszczególne<br />
formy rękodzieła, mistrzów oraz ich techniki.<br />
Celem projektu jest z<strong>na</strong>lezienie łącznika pomiędzy wzornictwem kaszubskim<br />
a współczesnym wzornictwem przemysłowym i artystycznym.<br />
Konkurs projektowania przedmiotów użytkowych inspirowanych kulturą Kaszub,<br />
a zwłaszcza charakterystycznym dla tego regionu wzornictwem.<br />
W wyniku konkursu powstać mają innowacyjne projekty artystyczne z pogranicza<br />
sztuk scenicznych w nieba<strong>na</strong>lny sposób prezentujące i promujące język kaszubski.<br />
Gdański Archipelag<br />
<strong>Kultury</strong> – Klub Plama<br />
Grupa ds. współpracy<br />
z miastami Metropolii<br />
Grupa ds. wolontariatu<br />
Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong><br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Grupa ds. współpracy<br />
z miastami Metropolii<br />
Grupa ds. przeciwdziałania<br />
wykluczeniu społecznemu<br />
Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong><br />
Grupa ds. mniejszości<br />
<strong>na</strong>rodowych, etnicznych<br />
i kultury Kaszub<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca lub<br />
realizator<br />
Dni Sąsiadów<br />
Future City Game<br />
Biznes – Kultura<br />
Dom Wielokulturowy<br />
TakTrakt<br />
F.A.N czyli Festiwal Artystów<br />
Niez<strong>na</strong>nych<br />
Festiwal Gdzieńsk<br />
GAPA – BUS<br />
One x One Project<br />
Pociąg do Hiszpanii<br />
Cars for the People<br />
Dźwięki Północy 2016<br />
Festiwal Sztuki Tutejszej TUTART<br />
2016<br />
Gdański Festiwal Sztuki<br />
Chrześcijańskiej TeHillah<br />
Gdańska innowacyj<strong>na</strong> adaptacja Europejskiego Dnia Sąsiada, święta obchodzonego<br />
w ostatni wtorek maja, z inicjatywy European Federation of Local Solidarity<br />
(EFLS). W tych dniach zachęca się mieszkańców do spotkań z sąsiadami po to, by<br />
porozmawiać, lepiej się poz<strong>na</strong>ć. Organizowane są też festyny, konkursy i zabawy.<br />
Projekt warsztatowy umożliwiający mieszkańcom i przedstawicielom władzy<br />
i instytucji wspólne planowanie przedsięwzięć poprawiających jakość życia w mieście.<br />
Program szkoleń dla małych i średnich przedsiębiorstw obejmujący wiedzę<br />
z zakresu sztuki, jej trendów i aspektów rynkowych. Głównym celem jest zwiększenie<br />
świadomości pracowników małych i średnich przedsiębiorstw w obszarze społecznej<br />
odpowiedzialności biznesu.<br />
Rozumiany nie jako biuro, ale jako platforma współpracy. W programie działalności<br />
domu z<strong>na</strong>jdą się m.in. festiwale będące wynikiem, <strong>na</strong>wiązanej przez przedstawicieli<br />
mniejszości <strong>na</strong>rodowych i etnicznych, współpracy.<br />
Ideą projektu jest przełamywanie barier mentalnych dotyczących grup wykluczonych.<br />
Konkursy z czterech dziedzin sztuki: muzyka, teatr, literatura, plastyka połączone<br />
z prezentacjami w podziale <strong>na</strong> cztery pory roku – cztery koncerty, cztery wernisaże,<br />
cztery spektakle. Impreza rozgrywająca się <strong>na</strong> Trakcie Królewskim w Gdańsku.<br />
Festiwal debiutów prezentujący <strong>na</strong>jmłodszą polską scenę muzyczną. Festiwalowi<br />
patronować będzie wybitny muzyk Tymon Tymański.<br />
Wspólne pożeg<strong>na</strong>nie wakacji przez mieszkańców podczas festynu rodzinnego<br />
zorganizowanego <strong>na</strong> gdańskich plażach.<br />
Gdański Artystyczny Podróżujący Autobus to specjalnie przygotowany pojazd<br />
umożliwiający prowadzenie warsztatów artystycznych w miejscach o utrudnionym<br />
dostępie do kultury.<br />
Miasto w obiektywie jego mieszkańców. Coroczny konkurs fotograficzny dla<br />
mieszkańców zakończony wystawami w Gdańsku i mieście hiszpańskim. Projekt<br />
realizowany przez Gdańsk, zainicjowany przez Las Palmas w ramach starań o tytuł ESK<br />
2016.<br />
Hiszpańskie niedziele w Szybkiej Kolei <strong>Miejskiej</strong> – promocja kultury hiszpańskiej<br />
w trzech wago<strong>na</strong>ch SKM. Hiszpański dzień w... – cykl imprez promujących kulturę<br />
hiszpańską w wybranych miejscowościach zlokalizowanych <strong>na</strong> trasie SKM od Słupska<br />
do Tczewa. Hiszpańska platforma e-learningowa umożliwiająca zdalną <strong>na</strong>ukę języka<br />
hiszpańskiego. Wirtualny słownik kaszubsko-hiszpański.<br />
Utworzenie mobilnego muzeum motoryzacji, obejmującego kolekcję samochodów<br />
z okresu PRL. Odrestaurowanie floty Syrenek i stworzenie, zarządzanej prze lokalną<br />
społeczność, sieci retro taksówek. Utworzenie warsztatów kierowanych głównie do<br />
młodzieży i osób bezrobotnych.<br />
Festiwal muzyki inspirowanej folklorem krajów <strong>na</strong>dbałtyckich. Jest to cyklicz<strong>na</strong><br />
impreza między<strong>na</strong>rodowa odbywająca się co dwa lata.<br />
Prezentacja artystów związanych z Gdańskiem. Organizacja koncertów i wystaw<br />
plenerowych <strong>na</strong> gdańskich plażach.<br />
Festiwal ma <strong>na</strong> celu skupić <strong>na</strong> kilka dni w Gdańsku grupy muzyczne różnych wyz<strong>na</strong>ń<br />
chrześcijańskich, które zaprezentują swój religijny dorobek muzyczny. Główną<br />
ideą przedsięwzięcia jest zintegrowanie środowiska chrześcijańskiego, w tym<br />
reprezentantów zarówno katolicyzmu, jak i prawosławia oraz protestantyzmu.<br />
Grupa ds. mniejszości<br />
<strong>na</strong>rodowych, etnicznych<br />
i kultury Kaszub<br />
British Council<br />
Grupa ds. biznesu<br />
i przedsiębiorczości<br />
Grupa ds. mniejszości<br />
<strong>na</strong>rodowych, etnicznych<br />
i kultury Kaszub<br />
Grupa ds. przeciwdziałania<br />
wykluczeniu społecznemu<br />
Rada Młodych<br />
Rada Młodych<br />
Rada Młodych<br />
Współpraca z Las Palmas<br />
Bank pomysłów<br />
Francisco José<br />
Sánchez Ber<strong>na</strong>l<br />
Bank Pomysłów<br />
Nick Linnell<br />
Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong><br />
Fundacja Wspólnota Gdańska<br />
Bank Pomysłów<br />
Gdańskie Stowarzyszenie<br />
Przyjaciół Muzykujących Dzieci<br />
Jaś i Małgosia<br />
Bractwo Przygody Alma<strong>na</strong>k<br />
elementy dodat kowe<br />
Tu, czyli <strong>na</strong> Kaszubach<br />
Warsztaty etnograficzno-filmowe dla dzieci i młodzieży zakończone realizacją etiud<br />
filmowych – dokumentów.
Pokolenia<br />
285<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca lub<br />
realizator<br />
Gdańsk Wielokulturowy –<br />
konferencja <strong>na</strong> temat<br />
wielokulturowości<br />
Mamy zielone światło<br />
W Gdańsku kwitnie tolerancja<br />
Wielokulturowość – projekt<br />
edukacyjny<br />
Free Entry<br />
Active Citizens<br />
Fermata<br />
W ramach dwudniowej konferencji odbędą się wykłady i sympozja tematyczne<br />
poświęcone sytuacji mniejszości etnicznych i <strong>na</strong>rodowościowych w Trójmieście,<br />
Polsce i <strong>na</strong> świecie. Po<strong>na</strong>dto zorganizowane zostaną warsztaty praktyczne, służące<br />
wyposażeniu uczestników konferencji w umiejętności pracy w środowisku<br />
wielokulturowym.<br />
Zielony to kolor osób z niepełnosprawnościami. Projekt obejmuje cykl warsztatów<br />
skierowanych do osób z niepełnosprawnościami.<br />
Stworzenie w Gdańsku kwietników poświęconych grupom wykluczonym, np.<br />
kwietnik z półksiężycem (muzułmanie), tęcza (osoby homoseksualne), symbol osób<br />
niesłyszących. Warsztaty florystyczne dla różnych grup wykluczonych.<br />
Warsztaty wrażliwości kulturowej dla uczniów.<br />
Akcja jednodniowa polegająca <strong>na</strong> udostępnieniu miejsc normalnie niedostępnych:<br />
siedziba Prezydenta Miasta, prywatne miejsca o historycznym z<strong>na</strong>czeniu, zaplecza<br />
teatralne, zaplecze w Telewizji Gdańsk, pracownie artystów itp.<br />
Gdańsk i Metropolia jest pierwszym regionem w Polsce, gdzie zainicjowany zostanie<br />
między<strong>na</strong>rodowy projekt Active Citizens. Celem projektu jest aktywizowanie<br />
społeczności lokalnych i wspieranie aktywnych postaw obywatelskich oraz<br />
przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu. W ramach projektu zostaną<br />
zorganizowane szkolenia z metod aktywizacji społeczności i przeciwdziałania<br />
wykluczeniu społecznemu.<br />
Festiwal i warsztaty pianistyczne odbywające się w zaadaptowanej <strong>na</strong> salę koncertową<br />
ujeżdżalni w Lublewie oraz w Domu <strong>Kultury</strong> w Kolbudach. Wydarzenie organizowane<br />
we współpracy z Polską Filharmonią Bałtycką.<br />
Bank Pomysłów<br />
dr Natasza<br />
Kosakowska-Berezecka<br />
Grupa ds. przeciwdziałania<br />
wykluczeniu społecznemu<br />
Grupa ds. przeciwdziałania<br />
wykluczeniu społecznemu<br />
Grupa ds. mniejszości<br />
<strong>na</strong>rodowych, etnicznych<br />
i kultury Kaszub<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
British Council<br />
Metropolia – Lublewo, Kolbudy<br />
Stowarzyszenie <strong>na</strong> Rzecz<br />
Promocji Pomorza Fermata<br />
Gdańsk wielokulturowy,<br />
warsztaty wrażliwości<br />
kulturowej, szlaki turystyczne<br />
to tylko niektóre projekty<br />
dotyczące wielokulturowego<br />
oblicza Gdańska i Metropolii.<br />
Na zdjęciu meczet w dzielnicy<br />
Gdańsk VII Dwór, jed<strong>na</strong> z czterech<br />
takich świątyń w Polsce,<br />
a jedy<strong>na</strong> – z mi<strong>na</strong>retem.<br />
Nazwa Opis Pomysłodawca lub<br />
realizator<br />
Żywa Pamięć Gdańska<br />
Noël Festival<br />
Światowy Zjazd Gdańszczan<br />
Rada Młodych<br />
Dni Wil<strong>na</strong><br />
Festiwal im. Joha<strong>na</strong> Gottlieba<br />
Goldberga 2016<br />
Drogi Do Gdańska – Exodus XX<br />
wieku<br />
Między<strong>na</strong>rodowy Festiwal<br />
Muzyki i Sztuki Barokowej<br />
Dzieło Rąk<br />
Seniorzy i seniorki rysują<br />
komiksy<br />
Celem projektu jest pogłębienie identyfikacji mieszkańców z miejscem, w którym<br />
żyją i podniesienie poziomu dumy mieszkańców z dzielnicy, miasta, regionu. Projekt<br />
opisany w Rozdziale II.<br />
Festiwal muzyki dawnej. W repertuarze: muzyka renesansu i baroku w wyko<strong>na</strong>niu<br />
artystów głównie z krajów niemieckojęzycznych, flamandzkich i skandy<strong>na</strong>wskich.<br />
Festiwal będzie odbywał się w okresie Bożego Narodzenia.<br />
Światowy Zjazd Gdańszczan, organizowany od 2002 r., to okazja do spotkania<br />
i integracji obecnych i dawnych mieszkańców miasta, a także miłośników<br />
Gdańska, których nie brak <strong>na</strong> całym świecie. W imprezie bierze udział po<strong>na</strong>d 1500<br />
zagranicznych gości m.in. z Australii, Nowej Zelandii, USA, Niemiec, Izraela i wielu<br />
innych państw. Specjal<strong>na</strong> edycja zjazdu odbędzie się w roku 2016.<br />
Emisariusze Gdańsk 2016 wśród swoich szkolnych środowisk. Główną misją rady<br />
jest wypracowanie własnych projektów, pod okiem animatora, którego zadaniem jest<br />
inspirowanie i koordynowanie prac, bez ingerowania w proces kreacji. Obecnie we<br />
wniosku <strong>aplikacyjny</strong>m z<strong>na</strong>jduje się pięć projektów przygotowanych przez Radę. Są to:<br />
Aktywnie z Gdańskiem, Festiwal Gdzieńsk, Fotołaszki, F.A.N, GAPA-BUS. Grupa opisa<strong>na</strong><br />
w Rozdziale I s. 064 i s. 082.<br />
Prezentacja litewskich twórców poprzez organizację wystaw, koncertów i spektakli.<br />
W programie z<strong>na</strong>jduje się, m.in. Jarmark Wileński. Współpraca z miastem partnerskim<br />
Gdańska i ESK 2009.<br />
Prezentacja <strong>na</strong>jciekawszych interpretacji muzyki dawnej z wykorzystaniem<br />
orygi<strong>na</strong>lnego instrumentarium. Promocja muzycznego dziedzictwa dawnego Gdańska<br />
i jego kulturowych związków z Europą.<br />
Celem projektu jest ocalenie od zapomnienia indywidualnej historii osób i rodzin,<br />
które w okresie powojennym przemieszczały się z dawnych wschodnich kresów<br />
Polski do Gdańska. Utworzenie wirtualnego muzeum interaktywnego <strong>na</strong> stronie<br />
internetowej „Z Ziemi Rodzinnej do Ojczyzny – Exodus XX wieku” oraz wytyczenie<br />
tematycznych, edukacyjnych ścieżek turystycznych (Polska, Białoruś, Litwa), wydanie<br />
książki kucharskiej – Nowa kuchnia gdańska.<br />
Festiwal <strong>na</strong>wiązuje do gdańskiej muzyki barokowej. Celem projektu jest popularyzacja<br />
bogatej kolekcji dzieł związanych z Gdańskiem. Kompozycje utrzymane<br />
w stylistyce renesansowej i barokowej dokumentują niemal dwieście lat kultury<br />
muzycznej Gdańska.<br />
Tworzenie wspólnego paczworku przez mieszkańców – symbolu Gdańska jako<br />
Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>.<br />
Kurs tworzenia komiksów dla seniorek i seniorów. Projekt zakłada nieformalne<br />
uczenie międzypokoleniowe.<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
biuro Gdańsk 2016<br />
Filip Berkowicz<br />
Urząd Miejski w Gdańsku<br />
Rada Młodych<br />
Urząd Miejski w Gdańsku<br />
Bank Pomysłów<br />
Dziedziniec Stowarzyszenie<br />
Przyjaciół Kościoła Św. Trójcy<br />
Bank Pomysłów<br />
Towarzystwo Miłośników Wil<strong>na</strong><br />
i Ziemi Wileńskiej Oddział<br />
Pomorski<br />
Bank Pomysłów<br />
Zespół Muzyki Dawnej<br />
Cappella Gedanensis<br />
Grupa ds. przeciwdziałania<br />
wykluczeniu społecznemu<br />
Grupa ds. przeciwdziałania<br />
wykluczeniu społecznemu<br />
elementy dodat kowe<br />
Wiem – Nie niszczę, Tworzę<br />
Wolność, Solidarność i inne<br />
stworzenia<br />
Muzeum Narodowe Dzieci<br />
Warsztaty antydyskrymi<strong>na</strong>cyjne<br />
Graffiti. Warsztaty artystyczno-edukacyjno-profilaktyczne. Propozycja alter<strong>na</strong>tywnej<br />
formy poz<strong>na</strong>wania, czym jest kultura i czym jest wolność. Celem projektu jest<br />
uzmysłowienie pokoleniu lat 90., że są to wartości tożsame, jed<strong>na</strong>kowo wyrastające<br />
z dorobku cywilizacji europejskiej.<br />
Edukacja obywatelska w warsztatach bazujących <strong>na</strong> sztukach plastycznych,<br />
kreatywnym pisaniu oraz podstawach socjologii i wiedzy z zakresu praw<br />
człowieka i dziecka. Młodzi ludzie będą odkrywać rozmaite procesy zachodzące<br />
w społeczeństwie obywatelskim. Poprzez artystyczne środki wyrazu będą przedstawiać<br />
swoje opinie oraz poz<strong>na</strong>wać swoje prawa.<br />
Projekt skierowany do dzieci w wieku przedszkolnym. Zajęcia w dużej mierze polegają<br />
<strong>na</strong> partnerskich rozmowach z dziećmi <strong>na</strong> temat ich upodobań kolorystycznych<br />
dotyczących danych epok w historii sztuki.<br />
Organizacja w szkołach i ośrodkach edukacji nieformalnej cykli warsztatów oraz<br />
wydarzeń promujących prawa człowieka oraz prawa dziecka.<br />
Centrum Sztuki Współczesnej<br />
Łaźnia<br />
Grupa ds. <strong>na</strong>uki i edukacji<br />
Bank Pomysłów<br />
Centrum Edukacji Kulturalnej<br />
kARTon<br />
Grupa ds. <strong>na</strong>uki i edukacji
appendix
w wymiarze kultury może w pełni korzystać z oferty Gdańska, Sopotu i Gdyni. Pruszcz sam<br />
jest również miejscem lokalnych działań kulturalnych o innowacyjnym charakterze. Przykładem<br />
może być projekt rekonstrukcji Faktorii Handlowej z czasów rzymskich. Unikalne w skali<br />
Europy przedsięwzięcie ma <strong>na</strong> celu dokładne odtworzenie <strong>na</strong> powierzchni 1,5 ha starożytnego<br />
grodziska, które stanowiło przed wiekami część szlaku bursztynowego. Zrekonstruowany obiekt<br />
będzie nie tylko ogromną atrakcją turystyczną regionu, ale także ośrodkiem edukacji i kultury.<br />
289<br />
appendix<br />
Rumia<br />
Rumia jest 40-tysięcznym miastem sąsiadującym z Gdynią. Według badań Urzędu Miasta<br />
Rumii, aż 60% mieszkańców czynnych zawodowo wyjeżdża codziennie do pracy poza Rumię.<br />
Oferta miejskich instytucji kulturalnych skierowa<strong>na</strong> jest głównie do społeczności lokalnej.<br />
Z racji swego malowniczego położenia, pomiędzy gęsto zalesionymi stokami Pradoliny Kaszubskiej<br />
a równi<strong>na</strong>mi i łąkami Kępy Oksywskiej, Rumia może świetnie funkcjonować jako<br />
baza wypadowa w rejon Kaszub Północnych oraz Trójmiasta.<br />
Załącznik nr 1<br />
Opis obszaru metropolitalnego, Kaszub i Żuław<br />
Tczew<br />
Wiele z instytucji kulturalnych miast Metropolii już w tej chwili ma duże z<strong>na</strong>czenie w skali<br />
całego regionu. Przykładem może być Centrum Wystawienniczo-Regio<strong>na</strong>lne Dolnej Wisły<br />
w Tczewie. Kompleks pofabrycznych budynków został odrestaurowany i zaadaptowany <strong>na</strong><br />
nowoczesne centrum łączące funkcje ekspozycyjne, konferencyjne i edukacyjne. Prowadzone<br />
tam działania mają <strong>na</strong> celu propagowanie historii i kultury Tczewa, Pomorza i Kociewia.<br />
Liczący po<strong>na</strong>d 60 tys. mieszkańców Tczew jest jednym z <strong>na</strong>jstarszych miast regionu. Będąc<br />
dużym węzłem komunikacyjnym, stanowi ważny ośrodek Metropolii. Jako historyczny <strong>na</strong>dwiślański<br />
port, pełni też kluczową rolę w projekcie rewitalizacji dróg wodnych − Pętla Żuław.<br />
Bliskość dużego centrum, jakim jest Trójmiasto, nie osłabia intensywności lokalnego życia<br />
kulturalnego, lecz stymuluje rozwój miejscowych inicjatyw i wydarzeń. Przykładem może być<br />
Między<strong>na</strong>rodowy Festiwal Działań Teatralnych i Plastycznych „Zdarzenia”, który jest jednym<br />
z większych wydarzeń artystycznych <strong>na</strong> Pomorzu, skierowanym głównie do młodych artystów<br />
i szkół artystycznych zarówno w Polsce, jak i w Europie.<br />
Pruszcz Gdański<br />
Pruszcz Gdański to <strong>na</strong>zywane Wrotami Pomorza 25-tysięczne miasto, które dosko<strong>na</strong>le wykorzystuje<br />
potencjał sąsiedztwa Trójmiasta, stając się jego logistycznym zapleczem i miejscem<br />
ulokowania wielu firm. Zaliczane do organizmu aglomeracji i z<strong>na</strong>komicie z nim skomunikowane,<br />
Reda<br />
Reda, tak jak Rumia, jest częścią powiatu wejherowskiego. Po<strong>na</strong>d połowa powierzchni miasta to<br />
lasy. Położo<strong>na</strong> <strong>na</strong>d brzegiem rzeki Redy, pomiędzy wzgórzami i w niedużej odległości od morza,<br />
jest miejscem atrakcyjnym dla turystycznego wypoczynku oraz osiedlania się mieszkańców<br />
Trójmiasta. Sprzyja temu dosko<strong>na</strong>łe skomunikowanie z resztą aglomeracji, dzięki któremu<br />
miasto staje się także siedzibą wielu firm działających <strong>na</strong> terenie Metropolii. Podobnie jak<br />
w sąsiadującej Rumi, większość wydarzeń adresowanych jest do lokalnych odbiorców. Dzięki<br />
dobremu zapleczu organizowane są imprezy o szerszym zasięgu: powiatowe przeglądy teatralne,<br />
wojewódzkie przeglądy formacji tanecznych, ogólnopolskie festiwale rockowe.<br />
Wejherowo – miasto, gmi<strong>na</strong> i powiat<br />
Wejherowo jest stolicą powiatu. Tworzy wraz z Rumią i Redą tzw. Małe Trójmiasto Kaszubskie.<br />
Założone w 1643 r. miasto jest jednym z ważniejszych ośrodków kultury kaszubskiej. Jej dziedzictwu<br />
poświęcone są główne wydarzenia kulturalne miasta i powiatu. Na szczególną uwagę<br />
zasługuje, odbywający się od sześciu lat w Wejherowskiej Kolegiacie cykl muzyczno–literackich<br />
spektakli Verba Sacra, prezentujących teksty biblijne w języku kaszubskim. Innym wyjątkowym<br />
wydarzeniem jest sięgający tradycjami lat 60. Festiwal Pieśni o Morzu. W wejherowskim Pałacu<br />
Przebendowskich i Keyserlingków mieści się Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-<br />
Pomorskiej. Projektem o wyjątkowym z<strong>na</strong>czeniu dla miasta, Metropolii i Pomorza jest budowa<br />
Filharmonii Kaszubskiej – Regio<strong>na</strong>lnego Centrum <strong>Kultury</strong> w Wejherowie.<br />
Niezwykłym skarbem tego obszaru są wspaniałe warunki <strong>na</strong>turalne, dzięki którym dy<strong>na</strong>micznie<br />
rozwija się turystyka. Staje się o<strong>na</strong> jedną z głównych gałęzi gospodarki poszczególnych gmin.<br />
Działania te wspomagane są przez liczne regio<strong>na</strong>lne inicjatywy promocyjne, a Kaszuby coraz<br />
lepiej z<strong>na</strong>ne jako turystycz<strong>na</strong> perła północy Polski.<br />
Kaszuby (Kaszëbë)<br />
Powiat kartuski (Kartësczi Powiôt) tworzą gminy Żukowo, Chmielno, Przodkowo, Sierakowice,<br />
Somonino, Stężyca i Sulęczyno. Dwujęzyczne <strong>na</strong>zwy miejscowości i instytucji, język<br />
kaszubski rozbrzmiewający <strong>na</strong> ulicach, w sklepach i autobusach, otoczenie wzgórz, jezior<br />
i lasów powodują, że odwiedzając te miejsca, moż<strong>na</strong> poczuć się jak w bajkowym świecie. Ta
folkloru i rękodzieła (np. organizowany w Żukowie Kaszubski Festiwal Muzyki Chóralnej<br />
i Regio<strong>na</strong>lnej lub Wojewódzki Konkurs Haftu Kaszubskiego) po muzykę współczesną, rock,<br />
pop czy kabaret (od trzech lat w Baninie, w powiecie kartuskim, organizowany jest Festiwal<br />
Humoru Kaszubskiego). Duży <strong>na</strong>cisk kładziony jest <strong>na</strong> promocję takich tradycyjnych rzemiosł,<br />
jak przetwórstwo spożywcze, garncarstwo, wikliniarstwo czy haft. Przykładem wyjątkowej pod<br />
tym względem instytucji może być, z<strong>na</strong>jdujące się w Chmielnie prywatne Muzeum Ceramiki<br />
Neclów. Prowadzi je rodzi<strong>na</strong>, która od dziesięciu pokoleń zajmuję się tą sztuką. Na szczególną<br />
uwagę zasługuje wspomniany już projekt Filharmonii Kaszubskiej w Wejherowie. Inwestycja<br />
ta będzie <strong>na</strong>jnowocześniejszym, kompleksowym ośrodkiem kultury kaszubskiej w kraju.<br />
291<br />
appendix<br />
niezwykła enklawa wolności kultury z<strong>na</strong>jduje się zaledwie 40 kilometrów od centrum Gdańska.<br />
Kaszubskie tradycje są tu domi<strong>na</strong>ntą życia kulturalnego i większość wydarzeń związa<strong>na</strong> jest<br />
z kultywowaniem lokalnej tożsamości. Imprezami o szczególnym kolorycie są liczne konkursy<br />
i jarmarki rękodzieła i kuli<strong>na</strong>riów oraz festiwale obyczajów, jak np. „Kaszëbskô Pipa” Między<strong>na</strong>rodowe<br />
Mistrzostwa Kaszub w Wolnym Paleniu Fajki, „Kaszëbskô Szlupa” Mistrzostwa Kaszub<br />
w Powożeniu <strong>na</strong> Szlupie (regio<strong>na</strong>lny zaprzęg konny), festiwal Truskawkobranie. Atmosfera tradycji<br />
i odrębności kulturowej, malownicze krajobrazy są niezwykłymi atrakcjami tego obszaru.<br />
Dzięki temu agroturystyka jest jednym z filarów lokalnej ekonomii. Liczne pensjo<strong>na</strong>ty, zajazdy<br />
i chaty, serwujące domowe potrawy kaszubskiej kuchni, są nie tylko miejscem weekendowego<br />
wypoczynku mieszkańców Trójmiasta, ale przez cały rok przyciągają turystów z całego kraju.<br />
Powiat pucki (Pùcczi Powiôt) obejmuje swym obszarem jeden z <strong>na</strong>jpopularniejszych terenów<br />
turystycznych w Polsce – Półwysep Helski. Piaszczyste plaże oraz dosko<strong>na</strong>łe warunki do uprawiania<br />
sportów wodnych latem przyciągają tłumy gości. Powiat pucki to także kolejny, ważny<br />
ośrodek kultury kaszubskiej. Parający się od pokoleń rybołówstwem Kaszubi stanowią dużą<br />
część jego mieszkańców. Z Władysławowa <strong>na</strong>daje Radio Kaszëbë. Tu również, moż<strong>na</strong> spotkać<br />
dwujęzyczne <strong>na</strong>zwy ulic, a język kaszubski usłyszeć w sklepie czy restauracji.<br />
Poza barwnym folklorem, to właśnie język stanowi podstawę wspólnoty grupy etnicznej Kaszubów.<br />
Podczas Narodowego Spisu Ludności w 2002 r., aż 53 tys. osób zadeklarowało go jako język<br />
używany. Kaszubskie korzenie deklaruje jed<strong>na</strong>k z<strong>na</strong>cznie większa liczba osób pochodzących<br />
z Pomorza. Śmiało moż<strong>na</strong> powiedzieć, że kaszubszczyz<strong>na</strong> przeżywa obecnie renesans. Dzieje<br />
się tak dzięki dużej aktywności Kaszubów i różnorodnym działaniom <strong>na</strong> rzecz społeczności<br />
oraz kultywowania tradycji i mowy.<br />
Główną organizacją społeczności kaszubskiej jest Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Innymi<br />
ważnymi instytucjami są Kaszubski <strong>Instytut</strong> Rozwoju, czy Kaszubski Uniwersytet Ludowy.<br />
Inicjatywy podejmowane lokalnie prezentują wszystkie formy działalności artystycznej: od<br />
Na terenie Metropolii funkcjonuje kaszubska prasa, portale internetowe, radio i audycje telewizyjne.<br />
Kaszubski, jako jedyny w Polsce, ma statut języka regio<strong>na</strong>lnego. Dzięki temu młodzież<br />
może zdawać w nim egzamin maturalny, a w roku 2009 Uniwersytet Gdański uruchomił nowy<br />
kierunek studiów filologicznych – kaszubistykę. Wszystkie działania zmierzające do zachowania<br />
i kultywowania tożsamości kaszubskiej zaowocowały tym, że kaszubszczyz<strong>na</strong> jest wciąż<br />
żywą, rozwijającą się i inspirującą kulturą. Mimo że stanowi tylko element całego spektrum<br />
oferty kulturalnej obszaru metropolitalnego, jest zauważalnie obec<strong>na</strong> <strong>na</strong> całym jego terenie<br />
i ma ogromne z<strong>na</strong>czenie dla odrębności kulturowej Pomorza. Dzięki programowi obchodów<br />
Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong> 2016, kaszëbsci kùlturë poz<strong>na</strong> cały kontynent. Będzie to jeden<br />
z wielu unikalnych fenomenów, jakie Gdańsk zaoferuje Europie.<br />
Żuławy<br />
Powiat nowodworski dzieli od Gdańska odległość niespeł<strong>na</strong> 40 kilometrów. Położony <strong>na</strong><br />
obszarze dwóch krain geograficznych: Żuław Wiślanych i Mierzei Wiślanej, stanowi kolejny<br />
mikrokosmos kulturalnej odrębności. W XVI w. tereny delty Wisły były miejscem osadnictwa<br />
holenderskich Mennonitów, którzy z<strong>na</strong>leźli tu schronienie przed religijnymi prześladowaniami.<br />
Właśnie oni wybudowali <strong>na</strong> Żuławach sieć ka<strong>na</strong>łów i wałów chroniących przed ustawicznymi<br />
powodziami i uczynili z tego terenu kwitnący obszar rolniczy. Poza systemem rozwiązań hydrologicznych,<br />
po dawnych mieszkańcach tych ziem zachowały się liczne zabytki architektury,<br />
jak np. domy podcieniowe, kościoły ryglowe czy wiatraki. Obszar Żuław tworzy jedyny w swoim<br />
rodzaju krajobraz kulturowy. Aby pokazać rolę, jaką w historii tej części Polski odegrali osadnicy,<br />
stworzono projekt Mała Holandia. Na terenie powiatu nowodworskiego, powstanie Ośrodek<br />
<strong>Kultury</strong> Niderlandzkiej, który zajmie się nie tylko dziedzictwem niderlandzkim w regionie, ale<br />
będzie centrum inicjowania współpracy i wymiany gospodarczej i kulturalnej.<br />
Przedsięwzięciem, które zrodziło się w oparciu o unikalne walory krajobrazu regionu, jest program<br />
Pętla Żuław. Mianem tym określa się szlak turystyczny łączący Zatokę Gdańską z Zalewem<br />
Wiślanym. Obejmuje on drogi wodne wokół Gdańska, Wisłę, Nogat i przede wszystkim system<br />
ka<strong>na</strong>łów <strong>na</strong> Żuławach. Prezentując także mało z<strong>na</strong>ne dziedzictwo mennonickie docelowo ma<br />
być jedną z większych atrakcji turystycznych Pomorza.<br />
Turystyka, oprócz rolnictwa, jest już w tej chwili jedną z ważniejszych gałęzi gospodarki powiatu<br />
nowodworskiego. Położone <strong>na</strong> Mierzei gminy Steg<strong>na</strong>, Sztutowo i Krynica Morska to popularne<br />
miejsca letniego wypoczynku, z<strong>na</strong>ne z szerokich plaż i wymywanych <strong>na</strong> brzeg bursztynów.<br />
W Stegnie organizowane są <strong>na</strong>wet mistrzostwa świata w poławianiu tego cennego kamienia.
Załącznik nr 2<br />
Obec<strong>na</strong> współpraca z Hiszpanią – promocja kultury hiszpańskiej<br />
w Gdańsku i Metropolii<br />
Od daw<strong>na</strong> promujemy kulturę hiszpańską w <strong>na</strong>szym regionie i dbamy o partnerskie stosunki<br />
z wieloma miastami słonecznej Hiszpanii. Z uwagi <strong>na</strong> kandydaturę Gdańska do uzyskania<br />
tytułu ESK 2016 szczególnie mocno staramy się ułatwiać współpracę <strong>na</strong>szym iberyjskim partnerom.<br />
Stro<strong>na</strong> internetowa projektu www.gdansk2016.eu od momentu powstania dostęp<strong>na</strong><br />
jest w hiszpańskiej wersji językowej, a polski zespół przygotowujący projekt uczy się języka<br />
hiszpańskiego. W punkcie informacji kulturalnej, uruchomionym przez Gdańsk 2016 w maju<br />
2010 r., wymaga się z<strong>na</strong>jomości tego języka od przy<strong>na</strong>jmniej jednego z pracowników. Po<strong>na</strong>dto<br />
wraz z Gdańską Organizacją Turystyczną pracujemy <strong>na</strong>d hiszpańską wersją audioguide’a – przewodnika<br />
bezprzewodowego dla osób odwiedzających Gdańsk. W latach 2014 – 2016 podstawy<br />
hiszpańskiego staną się elementem programu Welcome to Gdańsk.<br />
Oprócz dobrej komunikacji istnieje wiele innych dziedzin, które są ogromnym potencjałem<br />
współpracy polsko–hiszpańskiej <strong>na</strong> Pomorzu. Poniżej przedstawiamy <strong>na</strong>jważniejsze z nich.<br />
Film<br />
Pomorskie instytucje kultury: Gdańskie Centrum Filmowe, Europejskie Centrum Solidarności,<br />
Gdańskie Centrum <strong>Kultury</strong>, Klub Żak, działający przy Uniwersytecie Gdańskim Dyskusyjny<br />
Klub Filmowy Miłość Blondynki od lat współpracują z dystrybutorem filmów hiszpańskich<br />
i południowoamerykańskich Maña<strong>na</strong>. Dzięki temu gościmy <strong>na</strong> Wybrzeżu festiwale: Tydzień<br />
Ki<strong>na</strong> Hiszpańskiego, Festiwal Filmów Latynoamerykańskich, Festiwal Filmy Świata Ale Kino<br />
oraz przegląd filmów kubańskich CUBA LIBRE.<br />
Taniec<br />
W Trójmieście od 2004 r. działa Szkoła Tańca El Duende specjalizująca się głównie we flamenco.<br />
El Duende przy okazji <strong>na</strong>uki tańca wprowadza w tradycję, kulturę, muzykę Hiszpanii. W maju<br />
2009 r. współpracując między innymi z biurem Gdańsk 2016, zorganizowała <strong>na</strong> Pomorzu festiwal<br />
Sema<strong>na</strong> Flamenca (Tydzień flamenco) wzorowany <strong>na</strong> z<strong>na</strong>nych hiszpańskich festiwalach<br />
Festival de Jerez i Festival de la Guitarra de Cordoba.<br />
Inne wydarzenia<br />
Tradycje współpracy i zapraszania artystów z Hiszpanii mają między innymi festiwale: Gdański<br />
Festiwal Rzeźby z Piasku, Europejski Festiwal Malarstwa Monumentalnego – Monumental<br />
Art, 4 Pory Książki – Pora Prozy (edycja z 2008 r. była w całości poświęco<strong>na</strong> literaturze<br />
hiszpańskojęzycznej).<br />
293<br />
appendix<br />
Wymia<strong>na</strong> młodzieży z Gdańska i San Sebastian<br />
We wrześniu 2009 r., dzięki inspiracji projektem Europejskich Stolic <strong>Kultury</strong> oraz w wyniku<br />
współpracy z biurem Gdańsk 2016 i a<strong>na</strong>logiczną instytucją w San Sebastian, w XV Liceum<br />
Ogólnokształcącym w Gdańsku miała miejsce wymia<strong>na</strong> młodzieży ze szkołą z Kraju Basków.<br />
Tytuł tego projektu brzmiał „Oglądając trójmiejskie murale poz<strong>na</strong>jemy kulturę i historię Polski”,<br />
a sfi<strong>na</strong>nsował go program Młodzież w Działaniu. Dzięki współpracy z biurem Gdańsk 2016,<br />
podczas wizyty nie zabrakło akcentów kulturalnych. Ze zdjęć z wymiany w Polsce powstał<br />
dwujęzyczny kalendarz ścienny, a w lutym 2010 r. gdańska młodzież pojechała do San Sebastian.<br />
Potencjał kulturalny<br />
Teatr<br />
W ramach trzy<strong>na</strong>stu edycji Między<strong>na</strong>rodowego Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych<br />
FETA w Gdańsku zaprezentowano kilka<strong>na</strong>ście hiszpańskich zespołów m.in.: Azar Teatro, Camaleo,<br />
Cia La Tal, Senza Tempo, Teatro del Silencio, Artristras, Cal y Canto, Xarxa. W lipcu<br />
2010 r. w Gdańsku gościł hiszpański Gaitzerdi Teatro ze spektaklem „Otsoko”.<br />
Gdański Teatr Szekspirowski, organizujący już od pięt<strong>na</strong>stu lat słynny Między<strong>na</strong>rodowy Festiwal<br />
Szekspirowski, gdzie występują także grupy z Półwyspu Iberyjskiego, współpracuje z a<strong>na</strong>logicznym<br />
wydarzeniem w Mataró w Katalonii – Festival de Teatro Clásico de Almagro oraz<br />
<strong>na</strong>jstarszą szkołą teatralną w Hiszpanii – Real Escuela Superior de Arte Dramático w Madrycie.
Współpraca między instytucjami<br />
Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong> i FUSIC<br />
Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong> to sieć kilku<strong>na</strong>stu miejskich centrów kultury i zespołów artystycznych<br />
działających w różnych, często peryferyjnych lub zagrożonych wykluczeniem społecznym,<br />
dzielnicach miasta. Instytucja od 2006 r. współpracuje z organizacją FUSIC z Barcelony.<br />
Zorganizowano wspólnie kilka konferencji oraz wymian studyjnych.<br />
Centrum Współpracy Młodzieży i Coordi<strong>na</strong>dora Infantil<br />
y Juvenil de T.L. de Vallecas<br />
Gdyńskie stowarzyszenie Centrum Współpracy Młodzieży, którego głównym zadaniem<br />
jest wspieranie rozwoju demokratycznego i otwartego społeczeństwa, a odbiorcami działań<br />
liderzy organizacji i nieformalnych grup młodzieżowych z całej Europy, współpracuje<br />
między innymi z hiszpańską organizacją Coordi<strong>na</strong>dora Infantil y Juvenil de Tiempo Libre<br />
de Vallecas.<br />
Załącznik nr 3<br />
Wolontariat metropolitalny – model Gdańsk 2016 – pierwszy w Polsce<br />
kompleksowy model wolontariatu o wymiarze regio<strong>na</strong>lnym<br />
Idea działań<br />
Rozpoczy<strong>na</strong>jąc pracę <strong>na</strong>d programem wolontariatu Gdańsk 2016, zadaliśmy sobie <strong>na</strong>stępujące<br />
pytania:<br />
——<br />
Czy chcemy, aby <strong>na</strong>sz program był typowym akcyjnym i czasowym zrywem <strong>na</strong> potrzeby ESK<br />
——<br />
Co zrobić, aby nie tworzyć kolejnego w mieście, zadaniowego programu wolontariatu<br />
——<br />
Dlaczego stopień zaangażowania społeczeństwa w działania <strong>na</strong> zasadach wolontariatu jest<br />
niski w Gdańsku i Polsce Jak to zmienić Jak wypromować pozytywny i atrakcyjny obraz<br />
wolontariatu<br />
295<br />
appendix<br />
Regio<strong>na</strong>lne Centrum Wolontariatu i Prosec<br />
Regio<strong>na</strong>lne Centrum Wolontariatu z Gdańska współpracuje od lat z organizacją Prosec<br />
– Promotora Social z hiszpańskiej Lleidy. Prosec zajmuje się rozpowszechnianiem wśród<br />
młodzieży programów socjalnych oferowanych przez Unię Europejską. Promuje przepływ<br />
i wymianę młodzieży, także defaworyzowanej. Młodzi ludzie otrzymują możliwość zdobycia<br />
nowych doświadczeń i zmierzenia się z nietypowymi dla nich sytuacjami, między<br />
innymi, dzięki uczestnictwu w programie Wolontariat Europejski (European Voluntary<br />
Service).<br />
CWPS, KPH i Colegas<br />
Gdańska organizacja Centrum Wspierania Partycypacji Społecznej i trójmiejski oddział<br />
Kampanii Przeciw Homofobii od lat współpracują ze zlokalizowanymi w różnych regio<strong>na</strong>ch<br />
Hiszpanii lokalnymi oddziałami organizacji LGBTQ (<strong>na</strong> rzecz praw lesbijek, gejów, osób biseksualnych<br />
i transgenderowych) Colegas. KPH wraz z Colegas i innymi zagranicznymi partnerami<br />
zrealizowała w 2008 r. projekt Schoolmates, którego założeniem było przeciwdziałanie znęcaniu<br />
się w szkołach, a także wiele wymian studyjnych.<br />
Pod patro<strong>na</strong>tem biura Gdańsk 2016 Centrum Wspierania Partycypacji Społecznej i Colegas<br />
dzięki funduszom programu Młodzież w Działaniu zorganizowały w czerwcu 2010 r. w Koszycach<br />
(Słowacja) między<strong>na</strong>rodowe semi<strong>na</strong>rium Repaint the Rainbow – exploring sexualities.<br />
Inne<br />
Od 1990 r. miastem partnerskim Gdańska jest Barcelo<strong>na</strong>.<br />
W Trójmieście mieści się głów<strong>na</strong> siedziba ogólnopolskiego Stowarzyszenie Nauczycieli i Przyjaciół<br />
Języka Hiszpańskiego PROF-ES, która za cel stawia sobie: rozpowszechnianie języka<br />
i kultury hiszpańskiej, kształcenie <strong>na</strong>uczycieli języka hiszpańskiego. Organizuje w Gdańsku<br />
wydarzenie kulturalno-edukacyjno-kuli<strong>na</strong>rne Klub hiszpański.<br />
Diagnoza problemu<br />
W planowaniu <strong>na</strong>szych działań, <strong>na</strong>jważniejszym punktem jest skonstruowanie modelu tak, aby<br />
był zgodny z oczekiwaniami oraz potrzebami mieszkańców. W momencie przystąpienia do<br />
prac <strong>na</strong>d projektem wolontariackim, w 2009 r. przeprowadzono w Trójmieście dwa badania<br />
społeczne:<br />
——<br />
badanie Ex Ante, diagnozujące potencjał wolontariacki 1,<br />
——<br />
badanie Ex Ante Kultura, diagnozujące kulturę spędzania czasu wolnego 2.<br />
Badania wskazały, że wolontariat ma szansę stać się sposobem spędzania czasu wolnego,<br />
jeżeli tylko jego wizerunek stanie się przyjazny wszystkim grupom odbiorców. Przy czym 75%<br />
ankietowanych nigdy nie było wolontariuszem. Jednocześnie aż 65% osób biorących udział<br />
w trójmiejskim badaniu deklaruje, że działało bezpłatnie i bezinteresownie <strong>na</strong> rzecz innych.<br />
Potencjał do działań wolontariackich jest więc duży. Chodzi o sposób promocji.<br />
Wolontariat większości kojarzy się wyłącznie z pomocą dla potrzebujących. Wobec tego<br />
konieczne jest wskazanie mieszkańcom, jaką funkcję wolontariat może spełniać w ich życiu,<br />
a nie, jaką oni mają spełniać wobec społeczeństwa. Ograniczo<strong>na</strong> wiedza <strong>na</strong> temat wolontariatu<br />
wskazuje <strong>na</strong> zaniedbania w obszarze edukacji obywatelskiej.<br />
Przez dwadzieścia lat demokracji w Polsce, kierunek przemian koncentrował się głównie <strong>na</strong><br />
zmia<strong>na</strong>ch gospodarczych, a rozwój demokracji obywatelskiej został zepchnięty <strong>na</strong> boczny tor.<br />
Animowanie społeczeństwa obywatelskiego musi być poprzedzone zmianą zakorzenionej<br />
w świadomości akcyjnej roli wolontariatu, wizerunku wolontariusza jako bezpłatnej „siły roboczej”<br />
bez kwalifikacji oraz kojarzenia wolontariatu z pomocą społeczną. Proponowany przez Gdańsk<br />
2016 model ma <strong>na</strong> trwałe zmienić takie myślenie o wolontariacie. Zastosowanie dobrych praktyk<br />
z krajów Unii Europejskiej, wprowadzenie odpowiednich <strong>na</strong>rzędzi, współpraca ze szkolnictwem,<br />
współpraca metropolital<strong>na</strong> to wyzwania, <strong>na</strong> które odpowiedzią jest <strong>na</strong>sz model wolontariatu.<br />
W Gdańsku działa Honorowy Konsulat Królestwa Hiszpanii. W 2010 r. objął on honorowym<br />
patro<strong>na</strong>tem wszystkie inicjatywy podejmowane przez biuro Gdańsk 2016.<br />
1 http://www.gdansk.pl/organizacje,78,12919.html (badanie Ex Ante)<br />
2 http://www.gdansk.pl/organizacje,78,14218.html (badanie Ex Ante – Kultura)
Wolontariat metropolitalny– model Gdańsk 2016<br />
W 2009 r. biuro Gdańsk 2016 rozpoczęło konsultacje środowiskowe celem a<strong>na</strong>lizy potrzeb oraz<br />
wypracowania rozwiązań i koncepcji. Prace odbywają się w trzech grupach:<br />
——<br />
organizacje statutowo zajmujące się wolontariatem,<br />
——<br />
organizacje samorządowe,<br />
——<br />
organizacje pozarządowe.<br />
W pracę zaangażowani są partnerzy z całego obszaru metropolitalnego. W oparciu o badania<br />
socjologiczne, potencjał wolontarystyczny, szereg a<strong>na</strong>liz i konsultacji oraz korzystając z doświadczeń<br />
europejskich programów wolontariatu postanowiliśmy stworzyć strategię i szeroki<br />
program rozwoju wolontariatu w regionie.<br />
Motywem przewodnim działań jest stworzenie przyjaznych, efektywnych i długofalowych<br />
warunków dla rozwoju kultury wolontariackiej. Dlatego ważnym punktem, którego nie mogliśmy<br />
pominąć, jest istniejący zasób projektów wolontariackich oraz organizacji i instytucji<br />
moderujących takie działania w Gdańsku i regionie. Pragniemy wdrożyć strukturę, która<br />
wspierałaby świadomy i dobrowolny udział mieszkańców w działaniach <strong>na</strong> rzecz miast i obywateli,<br />
zarówno w kontekście wydarzeń kulturalnych, jak i działań integrujących społeczność<br />
lokalną.<br />
pasji i formę spędzania czasu wolnego. Wprowadzimy również system wymian krajowych<br />
i zagranicznych.<br />
Model wolontariatu Gdańsk 2016 zakłada położenie dużego <strong>na</strong>cisku <strong>na</strong> równy dostęp do programu<br />
przez szczególne zaangażowanie <strong>na</strong>stępujących grup i środowisk:<br />
——<br />
mniejszości etniczne, <strong>na</strong>rodowe oraz wyz<strong>na</strong>niowe,<br />
——<br />
osoby wykluczone z powodu wieku, np. 50+,<br />
——<br />
osoby bezdomne,<br />
——<br />
osoby z niepełnosprawnościami,<br />
——<br />
osoby wykluczone przez wygląd,<br />
——<br />
osoby z uzależnieniami,<br />
——<br />
osoby o niskim statusie materialnym,<br />
——<br />
osoby objęte resocjalizacją (np. byli więźniowie),<br />
——<br />
LGBT (lesbijki, geje, osoby biseksualne i transgenderowe).<br />
Odbiorcy pośredni<br />
Przedstawiciele trzech sektorów, do których zostanie opracowany pakiet informacyjny, promocyjny<br />
oraz edukacyjno-szkoleniowy. Model zakłada również powołanie moderatorów oferty<br />
w sektorach oraz instytucjach.<br />
297<br />
appendix<br />
Model jest kompleksowy oraz innowacyjny w skali kraju. Utworzony został z myślą o możliwości<br />
powielenia go i zastosowania przy realizacji innych dużych projektów angażujących<br />
społeczeństwo zarówno w Polsce, jak i w Europie, szczególnie Wschodniej.<br />
Cele<br />
Cel <strong>na</strong>drzędny: zrównoważony i trwały rozwój aktywności obywatelskiej mieszkańców poprzez<br />
animowanie ich działań <strong>na</strong> zasadach wolontariatu.<br />
——<br />
Zaangażowanie jak <strong>na</strong>jwiększej liczby osób w program obchodów ESK 2016.<br />
——<br />
Utworzenie kompleksowego i ustandaryzowanego programu obsługi wolontariatu obejmującego<br />
swoim zasięgiem cały obszar metropolitalny i wszystkie podmioty związane z wolontariatem.<br />
——<br />
Wdrożenie zintegrowanego systemu wolontariatu, zarówno jego oferty, jak i dostępu do niej.<br />
——<br />
Długofalowa zmia<strong>na</strong> w myśleniu i postrzeganiu wolontariatu poprzez międzysektorową, międzyśrodowiskową<br />
oraz wielopokoleniową edukację obywatelską.<br />
——<br />
Zmia<strong>na</strong> postawy społecznej mieszkańców z biernej w aktywną.<br />
——<br />
Wzmocnienie istniejących struktur zajmujących się wolontariatem i ujednolicenie standardów.<br />
Grupy odbiorców<br />
Odbiorcy bezpośredni<br />
Mieszkańcy Gdańska i Metropolii oraz odwiedzający turyści. Do pierwszej grupy skierowane<br />
zostaną działania edukacyjne, promocyjne, diagnozujące oraz integracyjne. Zastosowane <strong>na</strong>rzędzia<br />
ułatwią komunikację, a co <strong>na</strong>jważniejsze zrewolucjonizują dostępność do oferty działań<br />
wolontariackich. Dzięki budowaniu partnerstw pomiędzy podmiotami związanymi z wolontariatem,<br />
stworzymy kompleksową i różnorodną ofertę, jako metodę realizacji indywidualnych<br />
Sektor publiczny<br />
Pierwszą grupą w ramach instytucji samorządowych jest kuratorium oświaty oraz szkoły.<br />
Drugą instytucje samorządowe, które bezpośrednio dotykają kwestii pomocy społecznej,<br />
np. miejskie i gminne ośrodki pomocy społecznej. Rezultatem długofalowych działań będzie<br />
zmniejszenie wykluczenia oraz rozwój kapitału społecznego i wspólnoty obywatelskiej<br />
w mikrospołeczeństwach.<br />
Trzecim odbiorcą w ramach instytucji samorządowych są departamenty urzędów miast, starostw<br />
i gmin, działające w obszarze edukacji, kultury, spraw społecznych, ochrony środowiska,<br />
sportu oraz promocji.<br />
Głównym długofalowym celem uruchomienia oferty w wymienionych dziedzi<strong>na</strong>ch jest promowanie<br />
i zwiększanie świadomości urzędników <strong>na</strong> temat wartości współpracy z wolontariuszami.<br />
Sektor pozarządowy, obywatelski<br />
Odbiorcami w tym sektorze są organizacje pozarządowe i grupy nieformalne. Działania skierowane<br />
do tej grupy dotyczą usprawnienia komunikacji z potencjalnymi wolontariuszami,<br />
sprawnego zarządzania nimi wewnątrz organizacji, wdrożenia kompleksowego systemu<br />
motywacyjnego i uz<strong>na</strong>niowego. Szkolenie członków organizacji, stały kontakt i wsparcie<br />
merytoryczno-organizacyjne wpłynie <strong>na</strong> obniżenie poziomu złych doświadczeń związanych<br />
z wolontariatem oraz <strong>na</strong> rozwój oferty tych organizacji, co przyczyni się do wzrostu liczby<br />
wolontariuszy w regionie.<br />
Obserwacje wskazują, że złe doświadczenia związane z wolontariatem wynikają głównie<br />
z praktyki organizacji, które delegują wolontariuszy do prostych, często nierozwijających<br />
zadań. Rolą modelu jest zmia<strong>na</strong> mentalności kadry zarządzającej NGO i zwiększenie poziomu<br />
decyzyjności wolontariuszy.
Sektor prywatny<br />
Jest to <strong>na</strong>jtrudniejsza grupa dla rozwoju odpowiedzialności społecznej poprzez animację<br />
wolontariatu. Wolontariat pracowniczy jest realizowany w Polsce głównie przez duże korporacje,<br />
przede wszystkim zagraniczne. W Gdańsku i Metropolii brakuje lokalnego programu<br />
wolontariatu pracowniczego, który angażowałby potencjał ludzki i rzeczowy lokalnych mikro<br />
– i makroprzedsiębiorstw. Naszym celem jest, aby społecz<strong>na</strong> odpowiedzialność firm rozwijała<br />
się głównie dzięki działaniom edukacyjnym <strong>na</strong>kierowanym <strong>na</strong> kadrę zarządzającą oraz samych<br />
pracowników. W długofalowej perspektywie działania edukacyjne mają większe szanse <strong>na</strong><br />
trwałość zaangażowania tej grupy niż promocja kreująca efemeryczną modę, opartą jedynie<br />
o motywację wizerunkową przedsiębiorstw.<br />
Media<br />
Ważnym elementem rozwoju wolontariatu jest rozpowszechnienie wśród dziennikarzy rzetelnej<br />
wiedzy <strong>na</strong> temat tego, czym jest ten ruch społeczny. Do mediów skierujemy działania diagnozujące,<br />
edukacyjne oraz konferencje prasowe i bieżący PR. Planujemy również zaangażować<br />
media obywatelskie.<br />
Proponowane przez <strong>na</strong>s działania edukacyjne nie będą ograniczały się tylko do zagadnienia<br />
wolontariatu, ale także do szeroko rozumianej obywatelskości, zaangażowania i odpowiedzialności<br />
społecznej.<br />
Komunikacja<br />
Zaprojektowaliśmy efektywne ka<strong>na</strong>ły komunikacyjne między organizacjami, instytucjami,<br />
organizatorami wydarzeń, istniejącymi programami wolontariatu a samymi wolontariuszami.<br />
Naszym <strong>na</strong>jważniejszym <strong>na</strong>rzędziem będzie metropolitalny portal internetowy z bazą<br />
wolontariuszy on-line, dostępny dla wszystkich potencjalnych grup odbiorców. Portal będzie<br />
jednocześnie zintegrowanym systemem oferty wolontariackiej całej Metropolii, ułatwiającym<br />
dostęp do wolontariatu. W serwisie z<strong>na</strong>jdą się też takie liczne funkcje, jak profil wolontariusza,<br />
możliwość uzyskania referencji, oferty szkoleń, grupy dyskusyjne, newsletter, komunikator<br />
dla wolontariuszy.<br />
Wdrażając niniejszy model wolontariatu będziemy się starali zapobiegać e-wykluczeniu osób<br />
niekorzystających z komputerów i internetu. Przewidzia<strong>na</strong> jest również intensyw<strong>na</strong> kampania<br />
reklamowa projektu, obejmująca swoim zasięgiem cały obszar metropolitalny.<br />
299<br />
appendix<br />
Zakresy działań<br />
Teoria<br />
Niska aktywność wolontariacka wynika z niezrozumienia tego zjawiska. W związku z tym<br />
wypracowaliśmy definicję obejmującą wszystkie jego aspekty, tj. kontakty międzyludzkie,<br />
budowanie społeczeństwa obywatelskiego, podnoszenie swoich kwalifikacji czy też działanie<br />
<strong>na</strong> rzecz własnego środowiska.<br />
W ramach gdańskiego modelu opracowaną definicję zastosujemy w wewnętrznej i zewnętrznej<br />
komunikacji wszystkich zaangażowanych podmiotów. W ten sposób ujednolicimy przekaz <strong>na</strong><br />
temat tego społecznego zjawiska.<br />
Edukacja obywatelska<br />
W ramach spotkań grupy roboczej monitorowaliśmy jakość i dostępność podręczników, materiałów<br />
informacyjnych oraz programów szkoleniowych w zakresie wolontariatu.<br />
Dzięki współpracy z wydziałami edukacji urzędów miast obszaru metropolitalnego oraz<br />
kuratorium oświaty, zainicjowa<strong>na</strong> zostanie systemowa praca głównie z dziećmi i młodzieżą.<br />
Przygotujemy szkolenia, spotkania informacyjne, <strong>na</strong>rzędzia edukacyjne, sce<strong>na</strong>riusze lekcji,<br />
podręczniki, broszury, a także dobre praktyki moderowania wolontariatu szkolnego.<br />
Model zakłada również nowatorskie rozwiązania w postaci zaangażowania uczniów jako koordy<strong>na</strong>torów<br />
wolontariatu, funkcji obecnie wykonywanej wyłącznie przez <strong>na</strong>uczycieli. Mówiąc<br />
o szkołach nie chcemy jed<strong>na</strong>k wykluczyć innych grup wiekowych. Szczególnie zależy <strong>na</strong>m <strong>na</strong><br />
wypracowaniu systemu wolontariatu wielopokoleniowego. Edukacja, zwłaszcza nieformal<strong>na</strong>,<br />
będzie więc <strong>na</strong>kierowa<strong>na</strong> <strong>na</strong> różne grupy wiekowe.<br />
Rekrutacja i motywowanie wolontariuszy<br />
Model wolontariatu Gdańsk 2016 zakłada zaangażowanie setek osób, które z jednej strony będą<br />
uczestniczyły w realizacji poszczególnych projektów Gdańsk 2016, z drugiej strony poczują<br />
się zaangażowane społecznie i pozostaną w wolontariacie <strong>na</strong> długie lata.<br />
Proponowany model będzie pełnił funkcję edukacyjną, integracyjną oraz społeczną. Będzie to<br />
oczywiście wymagało inwestycji w przyszłych wolontariuszy. Zamierzamy powołać dla nich<br />
zarówno program szkoleń, jak i program uz<strong>na</strong>niowy.<br />
Typy szkoleń:<br />
——<br />
wstępne;<br />
——<br />
profilowe dla różnych form wolontariatu, np. opiekuńczy (hospicjum), „wydarzenie”, europejski,<br />
seniorów;<br />
——<br />
fakultatywne takie jak: komunikacja, planowanie czasu, walka ze stresem, praca metodą projektową,<br />
jak założyć stowarzyszenie, praca w zespole, pierwsza pomoc, językowe (w tym język<br />
migowy) itp.<br />
Szkolenia obejmą nie tylko samych wolontariuszy, ale i podmioty oraz grupy pracujące z nimi:<br />
koordy<strong>na</strong>torów wolontariatu, organizacje pozarządowe, instytucje samorządowe. Osoby zarządzające<br />
wolontariatem w danym sektorze przejdą szkolenia między innnymi z motywacji<br />
wolontariuszy, prawa, postrzegania i roli wolontariatu.<br />
Dla wolontariuszy przygotowaliśmy również projekt lojalnościowy, który będzie obejmował<br />
między innymi regularne spotkania integracyjne, gry miejskie i terenowe oraz karty identyfikacyjno-zniżkowe<br />
do instytucji kultury, obiektów sportowych, sklepów, lokali. Wolontariusze<br />
otrzymają też bezpłatne przejazdy środkami komunikacji publicznej <strong>na</strong> terenie Metropolii.<br />
Każdy nowy wolontariusz otrzyma „start box” z atrakcyjnymi materiałami informacyjnopromocyjnymi<br />
oraz podręcznikiem wolontariusza przygotowanym przez zespół ekspercki
Gdańsk 2016. Przewidywany jest również jednolity ubiór identyfikujący wolontariuszy, wyko<strong>na</strong>ny<br />
z ekologicznych materiałów.<br />
Promocja<br />
Promocja modelu będzie odbywała się przez współtworzące program parasolowe organizacje<br />
skupiające wolontariat, partnerów projektu (między innymi instytucje, organizacje pozarządowe),<br />
a także przez ośrodki edukacji formalnej i nieformalnej.<br />
Zastosujemy <strong>na</strong>stępujące środki: reklama outdoorowa, ambientowa, informacje oraz reklamy<br />
w mediach. Wśród proponowanych rozwiązań promocyjnych wymienić moż<strong>na</strong> między innymi<br />
targi wolontariatu oraz <strong>na</strong>grodę dla wolontariusza wręczaną przez Prezydenta Miasta.<br />
Zarządzanie modelem<br />
Model wolontariatu Gdańsk 2016 będzie wdrażany i zarządzany przez biuro Gdańsk 2016<br />
przy współpracy z głównymi partnerami projektu. Ze względu <strong>na</strong> złożoność działań, skalę<br />
i długofalowy charakter programu, wymagać on będzie koordy<strong>na</strong>torów odpowiedzialnych za<br />
wdrożenie proponowanych rozwiązań w odpowiednich sektorach i lokalizacjach. Koordy<strong>na</strong>torzy<br />
będą mieli możliwość uzyskania superwizji.<br />
Wiąże się to z instytucjo<strong>na</strong>lnym wzmocnieniem istniejących struktur związanych z wolontariatem.<br />
Już dziś możemy pochwalić się pierwszym dofi<strong>na</strong>nsowaniem z funduszu FIO – Fundusz<br />
Inicjatyw Obywatelskich – w wysokości 200 tys. PLN (decyzja – czerwiec 2010 r.) <strong>na</strong> wzmocnienie<br />
struktur Regio<strong>na</strong>lnego Centrum Wolontariatu w Gdańsku.<br />
Załącznik nr 4<br />
Lista podmiotów, z którymi do dnia złożenia wniosku aplikacyjnego<br />
Gdańsk 2016 <strong>na</strong>wiązał lub zamierza <strong>na</strong>wiązać kontakt<br />
Miasto<br />
Instytucje kultury<br />
Nazwa kontaktu<br />
Akademia Muzycz<strong>na</strong> im. S. Moniuszki<br />
Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku<br />
Akademickie Centrum <strong>Kultury</strong> Uniwersytetu Gdańskiego Alter<strong>na</strong>tor<br />
Centralne Muzeum Morskie<br />
Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia<br />
Europejskie Centrum Solidarności<br />
Gdańska Galeria Miejska<br />
Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong><br />
Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong> – Integracyjny Klub Artystyczny Winda<br />
Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong> – Klub Plama<br />
Miejsce<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
301<br />
appendix<br />
Ewaluacja<br />
Model charakteryzuje się wspólnymi wskaźnikami dotyczącymi postępu oraz realizacji programów<br />
wolontarystycznych. Pozwoli to monitorować stan wolontariatu w Metropolii oraz<br />
poziom merytoryczny poszczególnych odcinków programu.<br />
Ze względu <strong>na</strong> zróżnicowanie sektora wolontariatu, planowane jest prowadzenie badań<br />
dostosowanych do formy wolontariatu, np. pracowniczy, osób starszych. W ewaluację zaangażowany<br />
zostanie Uniwersytet Gdański i inne ośrodki, które przygotują koncepcję badania<br />
we współpracy z partnerami.<br />
Przy ewaluacji szczególną wagę przykładać będziemy do odczuć i refleksji samych wolontariuszy.<br />
Gdański Archipelag <strong>Kultury</strong> – Sce<strong>na</strong> Muzycz<strong>na</strong><br />
Gdański Teatr Szekspirowski<br />
Klub Żak<br />
Kuźnia Wod<strong>na</strong><br />
Miejski Teatr Miniatura<br />
Muzeum Archeologiczne<br />
Muzeum Historyczne Miasta Gdańska<br />
Muzeum II Wojny Światowej<br />
Muzeum Narodowe w Gdańsku<br />
Nadbałtyckie Centrum <strong>Kultury</strong><br />
Ogólnokształcąca Szkoła Baletowa<br />
Ogólnokształcąca Szkoła Muzycz<strong>na</strong> im. F. Nowowiejskiego<br />
Państwowa Opera Bałtycka<br />
Państwowy Teatr Wybrzeże<br />
Polska Filharmonia Bałtycka<br />
Polski Chór Kameralny Schola Cantorum Gedanensis<br />
Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publicz<strong>na</strong> w Gdańsku<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk
Pozostałe instytucje<br />
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
303<br />
Nazwa kontaktu<br />
Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku<br />
Centrum Hewelianum<br />
Miejsce<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Agnieszka Grewling-Stolc<br />
Agnieszka Oszczyk i Konrad Mielnik<br />
AKME Aleksandra Musielak-Dobrowolska<br />
Akon Ali<strong>na</strong> Boszko<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
appendix<br />
Centrum Informacji i Edukacji Ekologicznej<br />
Gdańsk<br />
Aleksandra Kminikowska<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk Convention Bureau<br />
Gdańsk<br />
An<strong>na</strong> Witkowska<br />
Gdańsk<br />
Gdańska Organizacja Turystycz<strong>na</strong><br />
Gdańsk<br />
Art Zone Events Sp. z o.o.<br />
Gdańsk<br />
Gdański Ośrodek <strong>Kultury</strong> Fizycznej<br />
Gdańsk<br />
Aviator Consulting Paweł Buczyński<br />
Gdańsk<br />
Honorowy Konsulat Królestwa Hiszpanii<br />
Gdańsk<br />
B52<br />
Gdańsk<br />
<strong>Instytut</strong> Pamięci Narodowej<br />
Koło Naukowe Gender Studies UG<br />
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej<br />
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Gdańsku<br />
Narodowe Centrum Żeglarstwa<br />
Pałac Młodzieży w Gdańsku<br />
Poczta Polska SA, Regio<strong>na</strong>lne Przedstawicielstwo Handlowe w Gdańsku<br />
Politechnika Gdańska<br />
Polskie Radio Gdańsk<br />
Spółdzielnia Mieszkaniowa Młyniec<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Baltic Property Trust Asset Ma<strong>na</strong>gement Sp. z o. o.<br />
Barbara Świąder-Puchowska<br />
Batycki<br />
Beata Sosnowska<br />
Beata Staszyńska<br />
Blar Sp. z o.o.<br />
Centrum Filmowe Helios<br />
Centrum Stocznia Gdańska<br />
Centrum Zabaw Twórczych Edward<br />
Clear Channel<br />
Color Graf<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Telewizja Polska SA Oddział Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Dominik Kuśmierczyk<br />
Gdańsk<br />
Uniwersytet Gdański<br />
Gdańsk<br />
Dorota Walentynowicz<br />
Gdańsk<br />
Uniwersytet Trzeciego Wieku UG<br />
Gdańsk<br />
Emilia Orzechowska<br />
Gdańsk<br />
Zakład Komunikacji <strong>Miejskiej</strong> w Gdańsku<br />
Gdańsk<br />
eskaem.pl<br />
Gdańsk<br />
Zakon Braci Mniejszych Kapucynów<br />
Gdańsk<br />
Florian Staniewski<br />
Gdańsk<br />
Galeria Klucznik<br />
Gdańsk<br />
Przedsiębiorstwa, firmy, osoby prywatne<br />
Gdańska Fundacja Przedsiębiorczości<br />
Gdańsk<br />
Gdańska Rada Sportu<br />
Gdańsk<br />
Nazwa kontaktu<br />
Adam Witkowski<br />
Agata Graban<br />
Agencja Artystycz<strong>na</strong> Michał Juszczakiewicz<br />
Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości<br />
Barbara Piórkowska<br />
f.h.u. Asz Reklama Agnieszka Szczypska-Ranuszkiewicz<br />
Gdański Auto Moto Klub<br />
Izabela Filipiak<br />
Miejsce<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańskie Centrum Filmowe<br />
Grafito<br />
Grafix Centrum Poligrafii<br />
Graży<strong>na</strong> Kunicka<br />
Grzegorz Kwiatkowski<br />
Inter Edu Dawid Kubacki<br />
Iwo<strong>na</strong> Zając<br />
Jacek Stolarski<br />
Jacek Zdybel<br />
Janusz Plota<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Michał Szlaga<br />
Gdańsk<br />
Jerzy Mazzoll<br />
Gdańsk<br />
„Oświata-Lingwista” Nadbałtyckie Centrum Edukacji Sp. z o.o.<br />
Gdańsk<br />
Jerzy S<strong>na</strong>kowski<br />
Gdańsk<br />
Wydawnictwo słowo/obraz terytoria<br />
Gdańsk<br />
Joy Trip<br />
Gdańsk
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
305<br />
KJS Marketing Krzysztof J. Śliwiński<br />
Karol Schwarz<br />
KB Skatelab<br />
Klub Sportowy Lechia Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Red Studio Pro Piotr Łukaszewski – zespół PTAKY<br />
Robert Jurkowski<br />
Robert Sochacki<br />
SPITI – Faligowski Sp. J.<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
appendix<br />
Klub Sportowy Stoczniowiec<br />
Gdańsk<br />
Sylwester Gałuszko<br />
Gdańsk<br />
Kombi<strong>na</strong>t Artystyczny<br />
Gdańsk<br />
Szymon Wróblewski<br />
Gdańsk<br />
Krzysztof Wróblewski<br />
Gdańsk<br />
Teya Tour<br />
Gdańsk<br />
Lidia Makowska<br />
Gdańsk<br />
Tomasz Antonowicz<br />
Gdańsk<br />
Lumi<strong>na</strong>ris Patrycja Dendor<br />
Gdańsk<br />
Tomasz Garstkowiak<br />
Gdańsk<br />
Łukasz Głowala<br />
Gdańsk<br />
Tomasz Nadolny CMT Consulting<br />
Gdańsk<br />
Łukasz Unterschuetz<br />
Gdańsk<br />
Tymon Tymański<br />
Gdańsk<br />
M Sound Designer<br />
Gdańsk<br />
Urszula Wasilewska<br />
Gdańsk<br />
Maciej Salamon<br />
Gdańsk<br />
Video Studio Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Maciej Szupica<br />
Gdańsk<br />
Willa Fahrenheita Jacek Bitel<br />
Gdańsk<br />
Magdale<strong>na</strong> Jędra, An<strong>na</strong> Steller-Welizarowicz<br />
Gdańsk<br />
Wojciech Boros<br />
Gdańsk<br />
Małgorzata Kmicińska<br />
Gdańsk<br />
Wydawnictwo Koziorożec Marta Polak<br />
Gdańsk<br />
Marcin Grzęda<br />
Gdańsk<br />
Wydawnictwo Oficynka<br />
Gdańsk<br />
Maria Borkowska-Flisek<br />
Gdańsk<br />
Yellow Factory<br />
Gdańsk<br />
Maria Gąsecka<br />
Gdańsk<br />
Zespół Muzyki Dawnej Cappella Gedanensis<br />
Gdańsk<br />
Marta Szadowiak<br />
Gdańsk<br />
Michał Jacaszek<br />
Michał Piotrowski<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Związki i organizacje pozarządowe<br />
Multikino<br />
Gdańsk<br />
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
Nasze wiadomości<br />
Natalia Cyrzan<br />
Natalia Hatalska<br />
NCF Euro Plus Tomasz Leśniewski – Pomorska TV<br />
Neptun Film Sp. z o.o.<br />
Nick Linnell<br />
Offstage Przemysław Waszkiewicz<br />
Old Time Radio<br />
Opencaching<br />
Paweł Jarczewski<br />
Paweł Mazur Paulus<br />
Piotr Biegaj<br />
Piotr Pelczar<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Dziedziniec – Stowarzyszenie Przyjaciół Kościoła Św. Trójcy<br />
Amareya Art<br />
Bractwo Przygody Alma<strong>na</strong>k<br />
Centrum Wspierania Partycypacji Społecznej<br />
Chór Mieszczan Gdańskich<br />
Dragon Wiking<br />
Dyskusyjny Klub Filmowy Uniwersytetu Gdańskiego Miłość Blondynki<br />
Forum Dialogu Gdański Aeropag<br />
Fundacja Centrum Solidarności<br />
Fundacja Gdańska<br />
Fundacja Hospicyj<strong>na</strong><br />
Fundacja Nasza Przestrzeń<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Piotr Szwabe vel Pisz<br />
Gdańsk<br />
Fundacja Theatrum Gedanense<br />
Gdańsk<br />
Plus Print<br />
Gdańsk<br />
Fundacja Wspólnota Gdańska<br />
Gdańsk<br />
Pracownia Sp z o.o.<br />
Gdańsk<br />
Gdańska Fundacja Dobrocznności<br />
Gdańsk<br />
Radio Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańskie Lwy<br />
Gdańsk
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
307<br />
Gdańskie Stowarzyszenie Przyjaciół Muzykujących Dzieci Jaś i Małgosia.<br />
Gdańskie Towarzystwo Fotograficzne<br />
Gdańskie Towarzystwo Promocji <strong>Kultury</strong> Akademickiej<br />
Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Współpracy Kobiet NEWW Polska<br />
Stowarzyszenie Zaprzyjaźnieni w Kulturze<br />
Tangueros Balticos<br />
Tattoo Pandemonium & Gdańsk Tattoo Konwent<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
appendix<br />
Gmi<strong>na</strong> Wyz<strong>na</strong>niowa Żydowska w Gdańsku<br />
Gdańsk<br />
Towarzystwo im. Fryderyka Chopi<strong>na</strong> w Gdańsku<br />
Gdańsk<br />
Harcerze Wodniacy<br />
Gdańsk<br />
Towarzystwo Dom Uphage<strong>na</strong><br />
Gdańsk<br />
<strong>Instytut</strong> Sztuki Wyspa / Fundacja Wyspa Progress<br />
Gdańsk<br />
Towarzystwo Edukacyjne Wiedza Powszech<strong>na</strong><br />
Gdańsk<br />
Klub Kibica Trefl Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym<br />
Gdańsk<br />
Klub Kibica Wybrzeża Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Towarzystwo Promocji Młodych Skrzypków im. A. Januszajtis<br />
Gdańsk<br />
Klub Studencki Pomorania<br />
Gdańsk<br />
Towarzystwo Przyjaciół Gdańska<br />
Gdańsk<br />
Klub Zejman<br />
Gdańsk<br />
Towarzystwo Przyjaciół Sportu<br />
Gdańsk<br />
Koalicja ds. rewitalizacji społecznej Dolnego Miasta<br />
Gdańsk<br />
Towarzystwo Przyjaciół Wil<strong>na</strong> i Ziemi Wileńskiej, Odział Pomorski<br />
Gdańsk<br />
Koalicja ds. rewitalizacji społecznej Letnicy<br />
Gdańsk<br />
Towarzystwo Przyjaźni Polsko–Norweskiej<br />
Gdańsk<br />
Kolonia Artystów<br />
Gdańsk<br />
Towarzystwo Społeczno–Kulturalne Żydów w Polsce, Oddział w Gdańsku<br />
Gdańsk<br />
Krytyka Politycz<strong>na</strong> Świetlica w Trójmieście<br />
Gdańsk<br />
Związek Harcerstwa Chorągiew Gdańska<br />
Gdańsk<br />
Kultura Miejska<br />
Gdańsk<br />
Związek Karaimów Polskich<br />
Gdańsk<br />
Muzułmańska Gmi<strong>na</strong> Wyz<strong>na</strong>niowa<br />
Gdańsk<br />
Związek Mniejszości Niemieckiej w Gdańsku<br />
Gdańsk<br />
Naukowe Koło Socjologiczne Socjokolektiv przy Uniwersytecie Gdańskim<br />
Gdańsk<br />
Związek Polskich Artystów Plastyków<br />
Gdańsk<br />
Oddział Gdański Polskiego Związku Chórów i Orkiestr<br />
Gdańsk<br />
Związek Ukraińców w Polsce, Zarząd Koła w Gdańsku<br />
Gdańsk<br />
Orkiestra Kameral<strong>na</strong> Hanseatica<br />
Gdańsk<br />
Związek Ukraińskiej Młodzieży Niezależnej<br />
Gdańsk<br />
Orkiestra Vita Activa<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Nadbałtyckie Plastyków im. M. Mokwy<br />
Gdańsk<br />
Polski Klub Przygody<br />
Gdańsk<br />
Polski Związek Esperantystów Pola Esperanto-Asocio<br />
Gdańsk<br />
Polskie Stowarzyszenie <strong>na</strong> Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym<br />
Gdańsk<br />
Pomorska Izba Przemysłowo-Handlowa<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Most<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Na Styku<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Autostrada <strong>Kultury</strong><br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Kibiców Lechii Gdańsk Lwy Północy<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Litwinów w Polsce Oddział w Gdańsku<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Miłośników Muzyki Chrześcijańskiej GOSPEL<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Miłośników Sztuki Intermedialnej Bursztynowe Oko<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Muzyczne Forza<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Nauczycieli Języka Kaszubskiego Remusowi Drëszë<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Nowy Port Sztuki<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Przyjaciół Teatru Otwartego<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Społeczny Urząd Miasta<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Teatru Dada von Bzdülöw<br />
Gdańsk
Metropolia<br />
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
309<br />
Instytucje kultury<br />
Nazwa kontaktu<br />
Centrum <strong>Kultury</strong> w Gdyni<br />
Gdyńskie Muzeum Motoryzacji<br />
Miejsce<br />
Gdynia<br />
Gdynia<br />
Kaszubski Uniwersytet Ludowy<br />
Urząd Miasta<br />
Bałtycki Festiwal Nauki<br />
Studenckie Koło Naukowe Club de Espańol, UG<br />
Urząd Miasta Wejherowa<br />
Szymbark<br />
Tczew<br />
Trójmiasto<br />
Trójmiasto<br />
Wejherowo<br />
appendix<br />
Młodzieżowy Dom <strong>Kultury</strong> w Gdyni<br />
Muzeum Mary<strong>na</strong>rki Wojennej<br />
Gdynia<br />
Gdynia<br />
Przedsiębiorstwa, firmy, osoby prywatne<br />
Muzeum Miasta Gdyni<br />
Teatr Miejski w Gdyni im. Witolda Gombrowicza<br />
Teatr Muzyczny w Gdyni im. Danuty Baduszkowej<br />
Centrum <strong>Kultury</strong> i Sportu w Pruszczu Gdańskim<br />
Muzeum Miasta Sopotu<br />
Gdynia<br />
Gdynia<br />
Gdynia<br />
Pruszcz Gdański<br />
Sopot<br />
Nazwa kontaktu<br />
„Dziennik Bałtycki”<br />
Francisco José<br />
„Gazeta Wyborcza”<br />
Miejsce<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Centrum Wystawienniczo-Regio<strong>na</strong>lne Dolnej Wisły w Tczewie<br />
Tczew<br />
Gdańsk Transport Company SA<br />
Gdańsk<br />
Muzeum – Kaszubski Park Etnograficzny im. Teodory i Izydora Gulgowskich<br />
Wdzydze<br />
„Live & Travel”<br />
Gdańsk<br />
Marcin Dymiter<br />
Gdańsk<br />
Pozostałe instytucje<br />
Outdoor 3Miasto<br />
Gdańsk<br />
Pomorska TV Interaktyw<strong>na</strong> Telewizja Regio<strong>na</strong>l<strong>na</strong><br />
Gdańsk<br />
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
Pomorski Klaster ICT/ETI<br />
Gdańsk<br />
Kuratorium Oświaty w Gdańsku<br />
Gdańsk<br />
Sánchez Ber<strong>na</strong>l<br />
Gdańsk<br />
<strong>Instytut</strong> Kaszubski<br />
Gdańsk<br />
Tadeusz Dąbrowski<br />
Gdańsk<br />
Pełnomocnik Wojewody Pomorskiego ds. Równego Traktowania<br />
Gdańsk<br />
Tygodnik Trójmiejski „Express do kawy”<br />
Gdańsk<br />
Pomorska Regio<strong>na</strong>l<strong>na</strong> Organizacja Turystycz<strong>na</strong><br />
Gdańsk<br />
www.mmtrojmiasto.pl<br />
Gdańsk<br />
Pomorski Urząd Wojewódzki, Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców<br />
Gdańsk<br />
www.trojmiasto.pl<br />
Gdańsk<br />
PTTK<br />
Gdańsk<br />
Agencja Interaktyw<strong>na</strong> Blueprint<br />
Gdynia<br />
Regio<strong>na</strong>lny Ośrodek Pomocy Społecznej<br />
Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego<br />
Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział w Gdańsku<br />
Klub Ucho<br />
Pomorska Wyższa Szkoła Humanistycz<strong>na</strong> w Gdyni<br />
Pomorski Park Naukowo-Technologiczny<br />
Urząd Miasta<br />
Urząd Miasta<br />
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji<br />
Urząd Miasta<br />
Urząd Miasta<br />
Klub Sfinks<br />
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdańsk<br />
Gdynia<br />
Gdynia<br />
Gdynia<br />
Gdynia<br />
Pruszcz Gdański<br />
Reda<br />
Reda<br />
Rumia<br />
Sopot<br />
Sopot<br />
Katarzy<strong>na</strong> Gumowska<br />
Mariusz Waras<br />
Michał Pupel (Miegoń)<br />
Natasza Kosakowska-Berezecka<br />
Piotr Du<strong>na</strong>jewski<br />
Piotr Wołkowiński<br />
PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście Sp. z o.o.<br />
Kamila Chomicz<br />
Jacek Stromski<br />
Kordian Piotr Klecha<br />
Tomasz Wójcik<br />
Digital Graphic<br />
Gdynia<br />
Gdynia<br />
Gdynia<br />
Gdynia<br />
Gdynia<br />
Gdynia<br />
Gdynia<br />
Kolbudy<br />
Rumia<br />
Rumia<br />
Rumia<br />
Sopot<br />
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Sopocie<br />
Sopot<br />
ERGO Hestia<br />
Sopot<br />
Urząd Miasta<br />
Sopot<br />
Jarosław Czarnecki vel Elvin Flamingo<br />
Sopot
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
311<br />
Klub Sportowy Trefl SA<br />
Kod<br />
Leszek Możdżer<br />
Małgorzata Zamorska<br />
Sopot<br />
Sopot<br />
Sopot<br />
Sopot<br />
Trójmiejska Akcja Kobieca TAK<br />
VII Integracyj<strong>na</strong> Druży<strong>na</strong> Harcerska<br />
ZYMK Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich<br />
Trójmiasto<br />
Trójmiasto<br />
Wejherowo<br />
appendix<br />
PBS DGA Sp. z o.o.<br />
Sopot<br />
Roman Puchowski<br />
Tczew<br />
Mamadoo Fireshow<br />
Trójmiasto<br />
Szkoła Tańca El Duende<br />
Trójmiasto<br />
OWA Production Olo Walicki<br />
Wdzydze<br />
Związki i organizacje pozarządowe<br />
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
Pomorski Klub Grawitacja<br />
Gdańsk<br />
Regio<strong>na</strong>lne Centrum Informacji i Wspierania Organizacji Pozarządowych<br />
Gdańsk<br />
Regio<strong>na</strong>lne Centrum Wolontariatu<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Artystyczne Kultywator 3Miejski<br />
Gdańsk<br />
Centrum Współpracy Młodzieży<br />
Gdynia<br />
Polska YMCA – Ognisko w Gdyni<br />
Gdynia<br />
Polskie Stowarzyszenie Pedagogów i Animatorów KLANZA<br />
Gdynia<br />
Pomorska Fundacja Filmowa w Gdyni<br />
Gdynia<br />
Stowarzyszenie A Kuku sztuka<br />
Gdynia<br />
Stowarzyszenie Arteria<br />
Gdynia<br />
Stowarzyszenie K3 – Kulturalne Trójmiasto<br />
Gdynia<br />
Lokal<strong>na</strong> Grupa Działania Chata Kociewia<br />
Nowa Wieś Rzecz<strong>na</strong><br />
Fundacja Polskiej Filharmonii Kameralnej<br />
Sopot<br />
Fundacja Transfotografia<br />
Sopot<br />
Sopockie Centrum Organizacji Pozarządowych<br />
Sopot<br />
Stowarzyszenie Jeden Świat<br />
Sopot<br />
Stowarzyszenie Twister Trójmiasto<br />
Sopot<br />
Alter<strong>na</strong>tywne Centrum <strong>Kultury</strong> Zebra<br />
Tczew<br />
Fundacja Pokolenia<br />
Tczew<br />
Stowarzyszenie Integracji Humanistycznej Po-Most<br />
Tczew<br />
Białoruskie Towarzystwo Kulturalne Chatka<br />
Trójmiasto<br />
Centrum Edukacji Kulturalnej kARTon<br />
Trójmiasto<br />
Dyskusyjny Klub Filmowy Marcello<br />
Trójmiasto<br />
Młodzieżowy Ośrodek Terapeutyczny Mrowisko<br />
Trójmiasto<br />
Rada Rektorów Województwa Pomorskiego<br />
Trójmiasto<br />
SIETAR grupa Trójmiasto<br />
Trójmiasto
Kraj<br />
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
313<br />
Instytucje kultury<br />
Nazwa kontaktu<br />
<strong>Instytut</strong> Książki<br />
Między<strong>na</strong>rodowe Centrum <strong>Kultury</strong><br />
<strong>Instytut</strong> Cervantesa<br />
<strong>Instytut</strong> Teatralny<br />
<strong>Instytut</strong> Wzornictwa Przemysłowego<br />
Narodowe Centrum <strong>Kultury</strong><br />
Miejsce<br />
Kraków<br />
Kraków<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Media4Mat sp. z o.o.<br />
Ad-vision.pl s.c. W. Gromadzki J. Kuszczyk Ł. Żuk<br />
Magdale<strong>na</strong> Dąbrowska<br />
Dojrzewalnia Róż – Ośrodek Rozwoju Osobistego Kobiet<br />
Tadeusz Kulas<br />
R&R Rafał Roskowiński<br />
Wojciech Bubak<br />
Ideo sp. z o.o.<br />
Ramirent SA<br />
Agencja Reklamowa Gall P. Zasuwa, L. Milewski s.c.<br />
Łódź<br />
Olsztyn<br />
Olsztyn<br />
Polska<br />
Pszczy<strong>na</strong><br />
Radom<br />
Radostowice<br />
Rzeszów<br />
Szczecin<br />
Toruń<br />
appendix<br />
Pozostałe instytucje<br />
Bartosz Mołczan<br />
Trias SA<br />
Toruń<br />
Toruń<br />
Nazwa kontaktu<br />
Łódzka Szkoła Filmowa<br />
Polskie Stowarzyszenie Hispanistów<br />
Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji – Narodowa Agencja Programu Młodzież<br />
Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego<br />
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji<br />
Ministerstwo Spraw Zagranicznych<br />
Narodowe Archiwum Cyfrowe<br />
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości<br />
Polski <strong>Instytut</strong> Sztuki Filmowej<br />
Rzecznik Praw Obywatelskich<br />
Uniwersytet Muzyczny<br />
Miejsce<br />
Łódź<br />
Polska<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa, Poz<strong>na</strong>ń, Białystok<br />
Agora SA<br />
Alter Art<br />
AMS<br />
Barbara Wiechno<br />
Citybell<br />
Cityboard Media sp. z o.o.<br />
Discipline Media Group<br />
Edipresse Polska SA<br />
Edwin Bendyk<br />
EMI Music Polska<br />
Idea Zmiany<br />
Jarosław Lipszyc<br />
Juliusz Do<strong>na</strong>jski<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Przedsiębiorstwa, osoby prywatne<br />
Kazimiera Szczuka<br />
Krzysztof Sidorek – grupa Twożywo<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Nazwa kontaktu<br />
Adam Hryniewicki<br />
Andrzej Przybielski<br />
Filip Berkowicz<br />
Mała Agencja Kultural<strong>na</strong> i Turystycz<strong>na</strong> Makturist<br />
Intertom<br />
Maria Klaman<br />
Miejsce<br />
Białystok<br />
Bydgoszcz<br />
Kraków<br />
Chmielno<br />
Gniewkowo<br />
Jamno<br />
Maña<strong>na</strong><br />
Marek Kochan<br />
Mariusz Libel – grupa Twożywo<br />
MediaCom<br />
Mistrzowska Szkoła Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy sp. z o.o.<br />
Obrazone – Łukasz Kosela<br />
Piotr Świtakowski<br />
PKP Interity<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Outside Music Sylwia Kicka<br />
Kraków<br />
Polityka Spółdzielnia Pracy<br />
Warszawa<br />
An<strong>na</strong> Miller<br />
Krobia<br />
Polkomtel sa<br />
Warszawa<br />
Marek Pospieszalski<br />
Kwięta<br />
Polskapresse sp. z o.o.<br />
Warszawa<br />
Tomasz Gwinciński<br />
Leś<strong>na</strong><br />
Progressiva Łukasz Gruszczyński<br />
Warszawa<br />
Jarosław Kusza<br />
Łódź<br />
Rafał Roskowiński<br />
Warszawa
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
315<br />
Re<strong>na</strong>ta Wasiak<br />
Ströer Polska sp. z o.o.<br />
Temperówka s.c<br />
TVN SA<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Fundacja im. Stefa<strong>na</strong> Batorego<br />
Fundacja Równości<br />
Helsińska Fundacja Praw Człowieka<br />
Lambda Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
appendix<br />
VASCO Wasilkowski Piotr<br />
Warszawa<br />
PenClub<br />
Warszawa<br />
Wydawnictwo Ha<strong>na</strong>mi<br />
Warszawa<br />
Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskrymi<strong>na</strong>cyjnego<br />
Warszawa<br />
Eidotech Poslak Sp. z o.o.<br />
Wrocław<br />
Stowarzyszenie Filmowców Polskich<br />
Warszawa<br />
Igor Pudło (Boxx)<br />
Wrocław<br />
Stowarzyszenie Hispanistów Polskich<br />
Warszawa<br />
Kulturaonline.pl sp. z o.o.<br />
Wrocław<br />
Stowarzyszenie im. Stanisława Brzozowskiego/Krytyka Politycz<strong>na</strong><br />
Warszawa<br />
Ragtime Film Studio<br />
Wrocław<br />
Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich<br />
Warszawa<br />
Gustaff Records & Mailorder Janusz Mucha<br />
Zielo<strong>na</strong> Góra<br />
Stowarzyszenie Praktyków <strong>Kultury</strong><br />
Warszawa<br />
Towarzystwo Edukacji Antydyskrymi<strong>na</strong>cyjnej<br />
Warszawa<br />
Związki i organizacje pozarządowe<br />
Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę”<br />
Warszawa<br />
Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce<br />
Warszawa<br />
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
Formacja Sztuki Tranzytowej Transitart<br />
Gdańsk<br />
Stowarzyszenie Żeglarsko-Szantowe Gejtawy<br />
Kielce<br />
Fundacja Autonomia<br />
Kraków<br />
Fundacja Kultura dla Tolerancji<br />
Kraków<br />
Stowarzyszenie Willa Decjusza<br />
Kraków<br />
Żydowskie Stowarzyszenie Czulent<br />
Kraków<br />
Stowarzyszenie <strong>na</strong> Rzecz Promocji Pomorza Fermata<br />
Lublewo<br />
Stowarzyszenie Twórców Ludowych<br />
Lublin<br />
Wikimedia Polska<br />
Polska<br />
Indeks 73<br />
Polska<br />
Kampania Przeciw Homofobii<br />
Polska<br />
SIETAR Polska<br />
Polska<br />
Trans-Fuzja Fundacja <strong>na</strong> Rzecz Osób Transpłciowych<br />
Polska<br />
Żydowska Ogólnopolska Organizacja Młodzieżowa<br />
Polska<br />
Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej<br />
Polska<br />
Związek Harcerstwa Polskiego<br />
Polska<br />
Stowarzyszenie Nauczycieli i Przyjaciół Języka Hiszpańskiego PROF-ES<br />
Polska<br />
Stowarzyszenia Kobiet Konsola<br />
Poz<strong>na</strong>ń<br />
Stowarzyszenie Inicjatyw Niezależnych Mikuszewo<br />
Poz<strong>na</strong>ń<br />
Teatr Snów<br />
Somoniny<br />
Stowarzyszenie Pracownia Różnorodności<br />
Toruń<br />
Dwumiesięcznik społeczno-kulturalny „Replika”<br />
Warszawa<br />
Fundacja Arte Duct<br />
Warszawa<br />
Fundacja Bęc Zmia<strong>na</strong><br />
Warszawa
Świat<br />
Pozostałe instytucje<br />
317<br />
Instytucje kultury<br />
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
Nazwa kontaktu<br />
Galeria Medium<br />
Flagey vzw – asbl<br />
Miejsce<br />
Bratysława<br />
Bruksela<br />
appendix<br />
Muzeum Sztuki Współczesnej<br />
Belgrad<br />
Maison de la Radio Flagey<br />
Bruksela<br />
Ludwig Museum – Museum of Contemporary Art<br />
Budapeszt<br />
Office Polo<strong>na</strong>is de Tourisme<br />
Bruksela<br />
Muzeum Sztuki Współczesnej<br />
Bukareszt<br />
Guimarães 2012<br />
Guimaraes<br />
Teatr Narodowy im. Marin Sorescu<br />
Craiova<br />
Real Escuela Superior de Arte Dramático<br />
Hiszpania<br />
Gyulai Várszínház<br />
Artristras<br />
Azar Teatro<br />
Cal y Canto<br />
Camaleo<br />
Cia La Tal<br />
Festival de Jerez<br />
Festival de la Guitarra de Córdoba<br />
Gyulai<br />
Hiszpania<br />
Hiszpania<br />
Hiszpania<br />
Hiszpania<br />
Hiszpania<br />
Hiszpania<br />
Hiszpania<br />
Košice 2013<br />
Linz 2009<br />
Liverpool 08<br />
Maribor 2012<br />
Marseille 2013<br />
Białoruski Uniwersytet Państwowy<br />
Gmi<strong>na</strong> Miasta<br />
Narodowy Uniwersytet Odeski<br />
Pecs 2010<br />
Kosice<br />
Linz<br />
Liverpool<br />
Maribor<br />
Marseille<br />
Mińsk<br />
Neuss<br />
Odessa<br />
Pecs<br />
Festival de Teatro Clásico de Almagro<br />
Hiszpania<br />
Pilsen 2015<br />
Pilsen<br />
Festiwal Szekspirowski w Mataró<br />
Hiszpania<br />
Riga 2014<br />
Riga<br />
Gaitzerdi Teatro<br />
Hiszpania<br />
Ruhr 2010<br />
Ruhr<br />
Senza Tempo<br />
Hiszpania<br />
Stavanger 2008<br />
Stavanger<br />
Teatro del Silencio<br />
Hiszpania<br />
<strong>Instytut</strong> Polski<br />
Sztokholm<br />
Xarxa<br />
Muzeum Sztuki Nowoczesnej<br />
Narodowe Centrum Sztuki Współczesnej<br />
Centrum Sztuki Współczesnej<br />
Modern Gallery<br />
Muzeum Sztuki Współczesnej<br />
Plovdiv<br />
DOX<br />
Hiszpania<br />
Istambuł<br />
Kaliningrad<br />
Kijów<br />
Lubla<strong>na</strong><br />
Mińsk<br />
Plovdiv<br />
Praga<br />
Tallinn 2011<br />
t.i.c.a.<br />
Turku 2011<br />
Umea 2014<br />
Vilnius 2009<br />
Ambasada Królestwa Hiszpanii<br />
British Council<br />
Kunsthalle<br />
Uniwersytet Wileński<br />
Tallinn<br />
Tira<strong>na</strong><br />
Turku<br />
Umea<br />
Vilnius<br />
Warszawa<br />
Warszawa<br />
Wiedeń<br />
Wilno<br />
Akademia Nauki i Sztuki<br />
Priszti<strong>na</strong><br />
Riga Art Space<br />
Riga<br />
MAXXI<br />
Rzym<br />
Centrum Sztuki Współczesnej<br />
Sarajewo<br />
Muzeum Sztuki Współczesnej<br />
Sofia<br />
<strong>Instytut</strong> Współpracy Między<strong>na</strong>rodowej ifa<br />
Stuttgart<br />
Muzeum Sztuki KUMU<br />
Tallinn<br />
Centrum Sztuki Współczesnej<br />
Wilno<br />
Modern Gallery<br />
Zagrzeb
Przedsiębiorstwa, firmy, osoby prywatne<br />
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
319<br />
Nazwa kontaktu<br />
Deutsche Grammophon<br />
Edeltraut Rath<br />
Cezariusz Gadzi<strong>na</strong><br />
Miejsce<br />
Berlin<br />
Brema<br />
Bruksela<br />
Między<strong>na</strong>rodowe Stowarzyszenie Planistów Miejskich i Regio<strong>na</strong>lnych<br />
Festiwal Pixelache<br />
Fundacja Helsińska<br />
Colegas<br />
Coordi<strong>na</strong>dora Infantil y Juvenil de Tiempo Libre de Vallecas<br />
Haga<br />
Helsinki<br />
Helsinki<br />
Hiszpania<br />
Hiszpania<br />
appendix<br />
Universal Arts<br />
Edinburgh<br />
Federación Estatal de Lesbia<strong>na</strong>s, Gays, Transexuales y Bisexuales<br />
Hiszpania<br />
Sabri<strong>na</strong> Wanderlei<br />
Hamburg<br />
FUSIC<br />
Hiszpania<br />
Neil Peterson<br />
Liverpool<br />
Prosec – Promotora Social<br />
Hiszpania<br />
The Art Lobby<br />
Malmo<br />
COC Nederland<br />
Holandia<br />
E-flux<br />
New York<br />
Union of the Baltic Cities<br />
Kraje bałtyckie<br />
Betti<strong>na</strong> Pelz<br />
Niemcy<br />
Homotopia Liverpool<br />
Liverpool<br />
Günter Grass<br />
Niemcy<br />
Parrabolla Company<br />
Londyn<br />
Panirama Illumi<strong>na</strong>tionsmanufaktur GmgH<br />
Niemcy<br />
Cogam – Colectivo de lesbia<strong>na</strong>s, gays, transexuales y bisexuales de Madrid<br />
Madryt<br />
Andrzej Seweryn<br />
Paryż<br />
Belarus Free Theatre<br />
Mińsk<br />
Icon Production<br />
Portugalia<br />
TOC for Education<br />
Niceville<br />
Jakub Nepraš<br />
Praga<br />
European Federation of Local Solidarity<br />
Paryż<br />
Lia Chaia<br />
San Paulo<br />
Rossini Opera Festival<br />
Pesaro<br />
Naringa Naujokaite<br />
Düsseldorf<br />
ANSO – Association of Nordic and Pol-Balt LGBTQ Student Organizations<br />
Sztokcholm<br />
Rolf Noras<br />
Stavanger<br />
RFSL – Riksförbundet för sexuellt likaberättigande<br />
Szwecja<br />
Sigrid Sandmann<br />
Tom Groll<br />
Intercult<br />
Let’s Play Music<br />
Universal Music Polska<br />
Hamburg<br />
Lüdenscheid<br />
Sztokholm<br />
USA<br />
Warszawa<br />
Amnesty Inter<strong>na</strong>tio<strong>na</strong>l<br />
ILGA – Inter<strong>na</strong>tio<strong>na</strong>l Lesbian and Gay Association<br />
SIETAR – The Society for Intercultural Education, Training and Research<br />
Fundacja Wikimedia<br />
Europejskie Stowarzyszenie Studentów Prawa ELSA Poland<br />
Świat<br />
Świat<br />
Świat<br />
USA<br />
Warszawa<br />
Związki i organizacje pozarządowe<br />
Nazwa kontaktu<br />
Miejsce<br />
Free as in Art<br />
Bergen<br />
Transmediale<br />
Berlin<br />
Agit Polska<br />
Brema<br />
EUROCITIES<br />
Bruksela<br />
IGLYO – Inter<strong>na</strong>tio<strong>na</strong>l Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender and Queer<br />
Youth and Student Organisation<br />
Bruksela<br />
Stowarzyszenie Pomorskie w Unii Europejskiej<br />
Bruksela<br />
Fundacja William Shakespeare<br />
Craiova<br />
Federal Union of European Natio<strong>na</strong>lities<br />
Flensburg<br />
Eupropejska Sieć Festiwali Szekspirowskich<br />
Gdańsk<br />
Pixelvärk<br />
Goeteburg
Załącznik nr 5<br />
Organizacja i fi<strong>na</strong>nsowanie obchodów – potencjał<br />
Gdańsk i obszar metropolitalny jest jednym z <strong>na</strong>jszybciej rozwijających się obszarów północnej<br />
Polski. Gdańsk plasuje się w czołówce miast oferujących <strong>na</strong>jwyższy standard życia (Raport<br />
Diagnoza Społecz<strong>na</strong> 2007, źródło GUS, informacja o wysokości PKB oraz sondaż PBS DGA).<br />
Gospodarkę obszaru metropolitalnego trudno rozpatrywać bez uwzględnienia Gdyni, Sopotu<br />
czy innych miast wchodzących w skład obszaru metropolitalnego (np. strefa ekonomicz<strong>na</strong><br />
Pruszcza Gdańskiego). Mieszkaniec <strong>na</strong>szego województwa wypracował w 2007 r. średnio 30 396<br />
PLN PKB, o 57,1% więcej niż w 2000 r. Stolica Pomorza z<strong>na</strong>lazła się <strong>na</strong> podium pod względem<br />
wysokości średniego wy<strong>na</strong>grodzenia w roku 2008, wraz z takimi miastami wojewódzkimi, jak<br />
Katowice (4 150 PLN) i Warszawa (4 505 PLN). W Gdańsku średnie wy<strong>na</strong>grodzenie wyniosło<br />
3 848 PLN. Miasto, w stosunku do roku 2007 względem średniego wy<strong>na</strong>grodzenia, odnotowało<br />
wzrost o 10,8%.<br />
Miasto Gdańsk wspiera nie tylko przedsiębiorczość regio<strong>na</strong>lną i rodzimą, ale także swoimi<br />
działaniami w polityce gospodarczej i promocyjnej przyciąga wiele zagranicznych inwestycji.<br />
Na obszarze Metropolii działalność prowadzi niemal 145 tys. podmiotów gospodarczych. Za<br />
miejsce swoich siedzib obszar Metropolii wybrało po<strong>na</strong>d 15 tys. spółek prawa handlowego 1 ,<br />
w tym także 51 spółek akcyjnych.<br />
Największe firmy z siedzibą w Metropolii wg przychodów ze sprzedaży – wyniki za rok 2009<br />
Firma Siedziba Przychody ze sprzedaży<br />
w 2009 r. (tys. PLN)<br />
Branża<br />
Grupa Lotos SA Gdańsk 12 696 912 paliwowo-energetycz<strong>na</strong><br />
Grupa Energa Gdańsk 8 380 096 energetycz<strong>na</strong><br />
STU Ergo Hestia SA Sopot 2 183 866 ubezpieczeniowa<br />
Flextronics Inter<strong>na</strong>tio<strong>na</strong>l Poland sp. z o.o. Tczew 2 159 710 elektronicz<strong>na</strong><br />
LPP SA Gdańsk 1 610 798 odzieżowa<br />
Gdańska Stocznia Remontowa SA Gdańsk 1 514 128 okrętowa<br />
Glencore Polska sp. z o.o. Gdańsk 1 067 593 przemysłowa<br />
Jysk sp. z o.o. Gdańsk 871 556 wyposażenie wnętrz<br />
PH Bomi SA Gdynia 854 562 spożywcza<br />
Cefetra Polska sp. z o.o. Gdynia 834 562 przemysł spożywczy i gastronomia<br />
Baltis Investment SA GK Gdańsk 736 151 developerska<br />
SKOK im. F. Stefczyka Gdynia 650 349 fi<strong>na</strong>nsowanie, kredyty – doradztwo<br />
Nordea Bank Polska SA Gdynia 593 389 usługi fi<strong>na</strong>nsowe<br />
Elektrociepłownie Wybrzeże SA Gdańsk 565 004 energetycz<strong>na</strong> i ciepl<strong>na</strong><br />
PHPU Stopol sp. z o.o. Malbork 510 692 spożywcza, tytoniowa<br />
STUnŻ Ergo Hestia Sopot 501 634 ubezpieczeniowa<br />
Fota SA Gdynia 487 674 motoryzacyj<strong>na</strong> – części, akcesoria<br />
Multimedia Polska SA Gdynia 479 824 telekomunikacyj<strong>na</strong><br />
BLUE MEDIA SA Sopot 456 475 teleinformatycz<strong>na</strong><br />
MTU Moje Towarzystwo Ubezpieczeń SA Sopot 453 252 ubezpieczeniowa<br />
Vectra SA Gdynia 440 000 telewizja kablowa<br />
NDI SA Sopot 431 628 developerska<br />
Crist sp. z o.o. Gdańsk 409 570 budowa – statki rybackie i techniczne<br />
Grupa Organika SA Malbork 380 787 chemicz<strong>na</strong><br />
Wakoz sp z o.o. Luzino 378 361 budowla<strong>na</strong><br />
Pomorska Spółka Gazownictwa sp. z o.o. Gdańsk 369 692 dystrybucja gazu sieciowego<br />
Porta KMI Poland sp. z o.o. Bolszewo 318 126 drzwi zewnętrzne/wewnętrzne – produkcja<br />
Polbruk SA Gdańsk 315 734 materiały budowlane<br />
Balex Metal sp. z o.o. Bolszewo 315 238 dachy – materiały, pokrycia dachowe<br />
Rabat Pomorze SA Pruszcz Gdański 308 231 spożywcza<br />
321<br />
appendix<br />
1 Atlas Metropolii, Wydawca Urząd Miejski w Gdańsku, Gdańsk 2007
Miasto wraz z Metropolią w ostatnich latach stało się bardzo atrakcyjnym miejscem dla zagranicznych<br />
inwestorów. Województwo pomorskie plasuje się w pierwszej piątce <strong>na</strong>jbardziej<br />
atrakcyjnych regionów inwestycyjnych w Polsce. Aż 13% inwestycji zagranicznych w kraju<br />
umiejscowionych zostało właśnie tu. W województwie funkcjonuje po<strong>na</strong>d 3,5 tys. spółek<br />
z udziałem kapitału zagranicznego 2. Liczba inwestycji zaczęła szybko wzrastać zwłaszcza po<br />
wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej.<br />
Największe firmy z siedzibą w Metropolii z udziałem kapitału zagranicznego<br />
BRANŻA / FIRMA SIEDZIBA KAPITAŁ<br />
Informatyka i przemył elektroniczny<br />
Compuware sp. z o.o. Gdańsk USA<br />
Zensar Technologies Gdańsk Indie<br />
Intel Technology Poland sp. z o.o. Gdańsk USA<br />
First Data Corporation Gdańsk USA<br />
Kainos Gdańsk Irlandia<br />
Acxiom Gdańsk USA<br />
IBM Gdańsk USA<br />
Lufthansa Systems Poland sp. z o.o. Gdańsk Niemcy<br />
Moeller Electronic sp. z o.o. Gdańsk Niemcy<br />
Philips Cei sp. z o.o. Kwidzyn Holandia<br />
Flextronics Inter<strong>na</strong>tio<strong>na</strong>l Poland sp. z o.o. Tczew USA<br />
Jabil Circuit Poland sp. z o.o. Kwidzyn USA<br />
Gemplus Pologne sp. z o.o. Tczew Francja<br />
Hubner + Suhner sp. z o.o. Tczew Szwajcaria<br />
Molex Premise Networks sp. z o.o. Rokitki USA<br />
All Tech sp. z o.o. Kartoszyno USA<br />
Gospodarka morska i logistyka<br />
Fi<strong>na</strong>nse<br />
Prologis Gdańsk USA<br />
Deepwater Container Termi<strong>na</strong>l Polska Gdańsk SA Gdańsk Wielka Brytania<br />
Gospodarka morska i logistyka Gdańsk Niemcy<br />
Baltic Auto Center sp. z o.o. Gdynia Japonia<br />
Ste<strong>na</strong> Line Polska sp. z o.o. Gdynia Szwecja<br />
D<strong>na</strong>men Shipyards Gdynia SA Gdynia Holandia<br />
Baltic Container Termi<strong>na</strong>l sp. z o.o. Gdynia Filipiny<br />
Container Termi<strong>na</strong>l sp. z o.o. Hutchison Port Holdings Gdynia Hong Kong<br />
GE Money Bank SA Gdańsk USA<br />
Futura Leasing SA, Prime Car Ma<strong>na</strong>gement SA Gdańsk USA<br />
STU Ergo Hestia SA Sopot Niemcy<br />
2 Memorandum Metropolii Gdańskiej Praca zbiorowa pod Patro<strong>na</strong>tem Marszałka Województwa Pomorskiego Ja<strong>na</strong> Kozłowskiego,<br />
Wydawca Gdańska Akademia Bankowa przy Instytucie Badań <strong>na</strong>d Gospodarką Rynkową, Gdańsk 2007.<br />
BRANŻA / FIRMA SIEDZIBA KAPITAŁ<br />
Nordea Bank Polska SA Gdynia Szwecja<br />
Reuters – Centrum A<strong>na</strong>liz Makroekonomicznych Gdynia/Gdańsk USA<br />
Przemysł<br />
Thyssenkrupp Gdańsk Niemcy<br />
Surga Polska sp. z o.o. Gdańsk Japonia<br />
Federal-Mogul Bimet SA Gdańsk USA<br />
Kappa Gdańsk sp. z o.o. Gdańsk Holandia<br />
Delphi Mechatronics System Gdańsk USA<br />
Inter<strong>na</strong>tio<strong>na</strong>l Paper Kwidzyn SA Kwidzyn USA<br />
Amhil Europa sp. z o.o. Kartoszyno Ka<strong>na</strong>da<br />
Fabryka Plastików POMERANIA sp. z o.o. Kwidzyn Francja<br />
Lemahieu Polska sp. z o.o. Kwidzyn Belgia<br />
Franke Gastopol sp. z o.o. Gdynia Niemcy<br />
K<strong>na</strong>uf Pack sp. z o.o. Kwidzyn Francja<br />
Nefab Packing Poland sp. z o.o. Tczew Szwecja<br />
Tapflo sp. z o.o. Tczew Szwecja<br />
GFM Klose sp. z o.o. Gościnino Niemcy<br />
Polcova sp. z o.o. Wejherowo Hiszpania<br />
Pipelife sp. z o.o. Kartoszyno Austria<br />
Dellner Couplers sp. z o.o. Gdynia Szwecja<br />
Tekosom Poland sp. z o.o. Żukowo Szwecja<br />
Berendsen Textile Service sp. z o.o. Żukowo Szwecja<br />
Przetwórstwo spożywcze<br />
Dr. Oetker Polska sp. z o.o. Gdańsk Niemcy<br />
Glencore Polska sp. z o.o. Gdańsk Szwajcaria<br />
Tan-Viet Inter<strong>na</strong>tio<strong>na</strong>l Ltd sp. z o.o. Gdańsk Wiet<strong>na</strong>m<br />
Farm Frites Poland sp. z o.o. Lębork Holandia<br />
Coca Cola HBC Polska sp. z o.o. Gdynia USA<br />
Baltic Malt sp. z o.o., Gdańsk Friedrich Weissheimer Malzfabrik Gdańsk Niemcy<br />
Rieber Foods Polska SA, Gniewino Rieber & Son Gniewino Norwegia<br />
Cafe Sati Polska sp. z o.o. Kwidzyn Francja<br />
Gdańskie Młyny i Spichlerze Dr. Cordesmeyer sp. z o.o. Gdańsk Niemcy<br />
Usługi komu<strong>na</strong>lne – energia, woda, ciepło<br />
Saur Neptun Gdańsk SA Gdańsk Francja<br />
Zespół Elektrociepłowni Wybrzeże SA Gdańsk Francja<br />
Port Service sp. z o.o. Gdańsk Niemcy<br />
Theminvest sp. z o.o. Gdańsk Niemcy<br />
Gdańskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. Gdańsk Niemcy<br />
Bałtyk-Gaz sp. z o.o. – Rumia Propan Rheingas Rumia Niemcy<br />
Dalkia Sopot sp. z o.o. Sopot Francja<br />
323<br />
appendix
BRANŻA / FIRMA SIEDZIBA KAPITAŁ<br />
Budownictwo<br />
GPRD Skanska SA Gdańsk Szwecja<br />
Hydrobudowa SA Gdańsk Szwecja<br />
LSMW sp. z o.o., Oddział w Polsce Gdańsk Niemcy<br />
Hempel Poland sp. z o.o. Gdańsk Dania<br />
Polbet B-Complex sp. z o.o. Gdańsk Irlandia<br />
Saint-Gobain Weber Terranova sp. z o.o. Gdynia Francja<br />
BE&K Europe sp. z o.o. Kwidzyn USA<br />
Realizowane inwestycje komunikacyjne, przekazywane pod inwestycje produkcyjne i usługowe<br />
atrakcyjne tereny, rozwijające się budownictwo mieszkaniowe i rynek nieruchomości komercyjnych,<br />
bogate życie kulturalne oraz różnorod<strong>na</strong> oferta szkół wyższych i zaplecza <strong>na</strong>ukowego<br />
(Gdański Park Naukowo-Technologiczny oraz Pomorski Park Naukowo-Technologiczny to<br />
miejsca gdzie przenika się <strong>na</strong>uka, innowacja oraz przedsiębiorczość), a także wykwalifikowani<br />
pracownicy, to, obok wysokiej satysfakcji z życia w mieście, główne czynniki, które skłaniają<br />
inwestorów do lokowania kapitału właśnie tu.<br />
Metropolia, jak i całe województwo, zajmuje jedno z czołowych, w skali kraju, miejsc pod<br />
względem lokalizacji przedsiębiorstw z branż sektora wysokich technologii, przede wszystkim<br />
zajmujących się produkcją:<br />
——<br />
urządzeń elektronicznych i telekomunikacyjnych,<br />
——<br />
automatyki przemysłowej,<br />
——<br />
farmaceutyków i produktów pochodnych,<br />
a także świadczących usługi:<br />
——<br />
teleinformatyczne,<br />
——<br />
budowy i obsługi systemów oraz baz danych,<br />
——<br />
fi<strong>na</strong>nsowo – księgowe.<br />
Pozycjonowanie Gdańska jako ośrodka dy<strong>na</strong>micznie rozwijającego się sektora high-tech wynika<br />
z <strong>na</strong>pływu inwestycji koncernów między<strong>na</strong>rodowych, polskich przedsiębiorstw transferujących<br />
własne know-how. To właśnie w tym mieście został powołany Pomorski Klaster ICT/ETI<br />
i obecnie jest powoływany Klaster Branż Kreatywnych.<br />
Wykaz dokumentów źródłowych<br />
Wykaz dokumentów źródłowych<br />
Nazwa dokumentu Wydawca Rok wydania<br />
Wersje skonsolidowane Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu<br />
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej<br />
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 2010<br />
Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego Komisja Europejska 2009<br />
Decyzja nr 1419/1999/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja<br />
1999 r. usta<strong>na</strong>wiająca działanie Wspólnoty <strong>na</strong> rzecz obchodów „Europejskiej<br />
Stolicy <strong>Kultury</strong>” w latach 2005 do 2019 r.<br />
Decyzja nr 649/2005/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 kwietnia<br />
2005 r. zmieniająca decyzję nr 1419/1999/WE usta<strong>na</strong>wiającą działanie Wspólnoty<br />
<strong>na</strong> rzecz obchodów „Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>” w latach 2005–2019<br />
Decyzja nr 1622/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24<br />
października 2006 r. usta<strong>na</strong>wiająca działanie Wspólnoty <strong>na</strong> rzecz obchodów<br />
„Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong>” w latach 2007–2019<br />
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. usta<strong>na</strong>wiające<br />
przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regio<strong>na</strong>lnego,<br />
Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające<br />
rozporządzenie (WE) nr 1260/1999<br />
Europejskie miasta i stolice kultury. Badanie przygotowane<br />
dla Komisji Europejskiej (Raport Palmera)<br />
Poradnik dla miast ubiegających się o tytuł Europejskiej Stolicy <strong>Kultury</strong><br />
Przewodnik po metodach ewaluacji: wskaźniki monitoringu i ewaluacji.<br />
Dokument roboczy nr 2<br />
Aplikacje Europejskich Stolic <strong>Kultury</strong><br />
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 1999<br />
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 2005<br />
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 2006<br />
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 2006<br />
Palmer/Rae Associates 2004<br />
Komisja Europejska<br />
Komisja Europejska 2006<br />
Strategia Rozwoju Kraju 2007–2015 Ministerstwo Rozwoju Regio<strong>na</strong>lnego 2006<br />
Narodowa strategia rozwoju kultury <strong>na</strong> lata 2004–2013 Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego 2005<br />
Uzupełnienie do Narodowej Strategii Rozwoju <strong>Kultury</strong> <strong>na</strong> lata 2004–2020 Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego 2005<br />
Strategia Wspierania Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego <strong>na</strong> lata<br />
2009–2015<br />
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej 2008<br />
Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji 2008<br />
Wytyczne nr 6 w zakresie ewaluacji programów operacyjnych <strong>na</strong> lata 2007–2013 Ministerstwo Rozwoju Regio<strong>na</strong>lnego 2006<br />
Strategia promocji turystyki <strong>na</strong> lata 2009–2015: diagnoza, przygotowanie założeń <strong>Instytut</strong> Turystyki 2008<br />
Strategia marketingowa produktu turystycznego 2008–2013 Polska Organizacja Turystycz<strong>na</strong> 2008<br />
Raporty o stanie kultury, publikowane przy okazji Kongresu <strong>Kultury</strong> 2009 Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego 2009<br />
325<br />
appendix<br />
Młodzi i Media. Nowe media a uczestnictwo w kulturze. Raport Centrum Badań<br />
<strong>na</strong>d Kulturą Popularną<br />
Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej<br />
w Warszawie<br />
2010<br />
Wolność twórczości artystycznej i swobodny dostęp do dóbr kultury – raport<br />
Inicjatywy Indeks 73 z ogólnopolskiego badania środowisk kulturotwórczych<br />
Indeks 73 2009<br />
Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku Ministerstwo Sportu i Turystyki 2008<br />
Turystyka Polska w 2008. Wielkie Miasta <strong>Instytut</strong> Turystyki Sp. z o.o. 2009<br />
Prognozy ruchu turystycznego i inne informacje o trendach do 2013 roku <strong>Instytut</strong> Turystyki Sp. z o.o. 2009<br />
Roczniki statystyczne 2008 i 2009 Główny Urząd Statystyczny 2009 i 2010<br />
(I kwartał)
Nazwa dokumentu Wydawca Rok wydania<br />
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie 2003<br />
Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej 1991<br />
Broszura informacyj<strong>na</strong> „Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> 2016”<br />
Ministerstwo <strong>Kultury</strong> i Dziedzictwa Narodowego<br />
Strategia rozwoju województwa pomorskiego Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego 2005<br />
327<br />
appendix<br />
Atlas Metropolii Gdańskiej Urząd Miejski w Gdańsku 2008<br />
Program rozwoju produktów turystycznych województwa pomorskiego<br />
2008–2013<br />
Pomorska Regio<strong>na</strong>l<strong>na</strong> Organizacja Turystycz<strong>na</strong>,<br />
Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego<br />
2008<br />
Założenia strategiczne do koncepcji rozwoju turystyki rowerowej<br />
w województwie pomorskim<br />
Pomorskie Stowarzyszenie „Wspól<strong>na</strong> Europa” 2008<br />
Raport z badań krajowego ruchu turystycznego w województwie pomorskim<br />
2008<br />
Memorandum Metropolii Gdańskiej<br />
Projekt komunikacji rowerowej aglomeracji Trójmiejskiej 2007–2013<br />
<strong>Instytut</strong> Turystyki, OBOP, Urząd Marszałkowski<br />
Województwa Pomorskiego<br />
Gdańska Akademia Bankowa przy Instytucie Badań<br />
<strong>na</strong>d Gospodarką Rynkową<br />
Urząd Miejski w Gdańsku, Urząd Miasta Sopotu,<br />
Urząd Miasta Gdynia, Urząd Marszałkowski<br />
Województwa Pomorskiego<br />
2008<br />
2007<br />
2006<br />
Pętla Żuław Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego 2009<br />
Program rozwoju dróg wodnych Delty Wisły i Zalewu Wiślanego – Pętla<br />
Żuławska (Między<strong>na</strong>rodowa Droga Wod<strong>na</strong> E-70)<br />
Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego 2006<br />
Ex Ante Potencjał wolontarystyczny mieszkańców w Trójmieście Regio<strong>na</strong>lne Centrum Wolontariatu w Gdańsku 2009<br />
Ex Ante Kultura Kultura spędzania czasu wolnego mieszkańców Trójmiasta Regio<strong>na</strong>lne Centrum Wolontariatu w Gdańsku 2009<br />
Strategia rozwoju Gdańska do roku 2015 Urząd Miejski w Gdańsku 2004<br />
Strategia Marki Gdańsk Demo Effective Launching 2008<br />
Założenia Realizacyjne dla Programu Gdańsk-Kultura.<br />
Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności.<br />
Urząd Miejski w Gdańsku 2009<br />
Wieloletni Plan Inwestycyjny Urząd Miejski w Gdańsku 2009<br />
(aktualizacja 2010)<br />
Program rewitalizacji obszarów zdegradowanych w Gdańsku.<br />
Lokalny Program Rewitalizacji<br />
Urząd Miejski w Gdańsku 2004<br />
(aktualizacja 2010)<br />
Gdański Program <strong>na</strong> rzecz zatrudnienia i spójności społecznej <strong>na</strong> lata 2008–2013 Urząd Miejski w Gdańsku 2007<br />
Raport o stanie miasta 2007 Urząd Miejski w Gdańsku 2008<br />
Informator o sytuacji społeczno-gospodarczej Gdańska za 2008<br />
Urząd Statystyczny w Gdańsku, Urząd Miejski<br />
w Gdańsku<br />
2009<br />
Raport <strong>na</strong> temat wielkich miast Polski: Gdańsk PricewaterhouseCoopers Polska 2007<br />
Założenia Realizacyjne dla Programu Morze Turystycznych Atrakcji 2009–2015 Urząd Miejski w Gdańsku 2009<br />
Ożywienie Dróg Wodnych w Gdańsku Urząd Miejski w Gdańsku 2009<br />
Gdański Projekt Rowerowy 2007–2013 Urząd Miejski w Gdańsku 2006<br />
Nowy Gdańsk. Inwestycje 2009–2012 Urząd Miejski w Gdańsku 2009<br />
Ekspertyza badawcza dla projektu Gdańsk 2016 – ESK<br />
Naukowe Koło Sociologiczne „Sociokolektiv”<br />
Uniwersytet Gdański<br />
2009<br />
Badanie „Gdańsk i Metropolia – Europejska Stolica <strong>Kultury</strong>” – kandydat <strong>Instytut</strong> PBS DGA 2010<br />
Raport Badania opinii turystów przyjeżdżających do Gdańska w sezonie<br />
letnim 2009<br />
Wywiady przeprowadzone przez studentów Katedry Kulturoz<strong>na</strong>wstwa,<br />
pod przewodnictwem dr Moniki Białek<br />
<strong>Instytut</strong> Eurotest 2009<br />
Uniwersytet Gdański 2010
Zdjęcia<br />
fot.<strong>na</strong> okładce Michał Szlaga | 002 fot.Re<strong>na</strong>ta Dąbrowska | 005 1.fot.Natalia Marszałek,Katarzy<strong>na</strong> Postawka 2.fot.Tomek Pijanowski/archiwum NCK 3.fot.Łukasz Głowala<br />
4.fot.Monika Rohde/archiwum NCK 5.fot.Maciej Nicgorski/archiwum UMG 6.ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku 7.fot.Maria Gąsecka/archiwum Gdańsk 2016<br />
8.fot.stereolit.com 9.fot.Michał Szlaga 10.fot.Maciej Nicgorski/archiwum UMG 11.fot.Maciej Nicgorski/archiwum UMG 12.fot.Łukasz Głowala 13.fot.Stanisław Składanowski/<br />
archiwum UMG 14.ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku | 006 1,2fot.Natalia Marszałek,Katarzy<strong>na</strong> Postawka 3.archiwum Pracownia 4.fot.Maciej Nicgorski/<br />
archiwum UMG 5.fot.Michał Szlaga 6.fot.Łukasz Głowala 7.ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku 8.fot.Emma Jadach,Rafał Łapiński 9.fot.Stanisław Składanowski/<br />
archiwum UMG 10.fot.Łukasz Głowala 11.ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku | 008–009 fot.Michał Szlaga | 012 fot.Michał Szlaga/archiwum ECS | 015 fot.Sylwia<br />
Stańczyk | 018 fot.Michał Szlaga | 022–023 fot. Anita Wasik | 024–025 „Wolność <strong>Kultury</strong>. Kultura Wolności” autor Adam Witkowski | 027 fot.Łukasz Głowala | 028 1.fot.<br />
Przemysław Kozłowski/archiwum UM Gdyni 2.fot.Kacper Kowalski | 030 1.fot. Łukasz Głowala 2. fot. Kacper Kowalski 3.fot.Krzysztof Mystkowski/Agencja Fotograficz<strong>na</strong><br />
Kosycarz Foto Press KFP 4.fot.Piotr Wittman/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP 5.fot.Wojciech Strożyk/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP<br />
6.fot.Krzysztof Mystkowski/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP 7.fot.Łukasz Głowala 8.fot.Piotr Wittman/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP<br />
9.fot.Łukasz Głowala 10.fot.Mirosław Węsiora 11.fot.Mirosław Węsiora 12.fot.Kacper Kowalski/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP 13.fot.Łukasz Głowala<br />
14.fot.Mirosław Węsiora 15.fot.Kacper Kowalski/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP | 031 1.fot.Krzysztof Romański/archiwum UM Gdyni 2.fot.Krzysztof<br />
Romański/archiwum UM Gdyni 3.fot.Maciej Kosycarz/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP 4.fot.Łukasz Głowala 5.fot.Maciej Moskwa/Agencja Fotograficz<strong>na</strong><br />
Kosycarz Foto Press KFP 6.fot.Łukasz Głowala 7.fot.Łukasz Głowala | 032 1.fot.Maciej Kosycarz/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP 2.fot.Dominik Werner | 035<br />
fot.Michał Szlaga | 039 fot.Michał Szlaga | 044 fot.Wojtek Jakubowski/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP | 046–047 1.fot.Mirosław Węsiora 2.fot.Maciej<br />
Kosycarz/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP 3.fot.Leo<strong>na</strong>rd Szmaglik/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP 4.archiwum Pracownia 5.fot.Zbigniew<br />
Kosycarz/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP 6.fot.ks.Arkadiusz Zielepucha 7.fot.Jacek Balk 8.fot.Aleksander Knitter/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto<br />
Press KFP 9.fot.Jacek Balk 10.fot.Artur Kubasik/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP | 051 fot.Michał Szlaga | 053 fot.Michał Szlaga | 055 1.fot.Bartosz<br />
Bobkowski/Agencja Gazeta 2.fot.Wiesław Czerniawski | 059 fot.Łukasz Unterschuetz | 062 1.Piotr Uklański,Solidarność 2007,fot.Krzysztof Sadowski/Muzeum Narodowe<br />
w Gdańsku 2.fot.Michał Szlaga 3.fot.Ewa Meksiak,ze zbiorów Centralnego Muzeum Morskiego 4.fot.Jaro Dufek/archiwum UMG 5.fot.Jaro Dufek/archiwum UMG 6.fot.<br />
Stanisław Składanowski/archiwum UMG 7.archiwum UMG 8.fot.Michał Szlaga | 063 1.fot.Michał Szlaga 2.fot.Jaro Dufek/archiwum UMG 3.fot.Michał Szlaga/archiwum<br />
ECS 4.fot.Łukasz Głowala 5.fot.Łukasz Unterschuetz | 065 1.fot.Michał Szlaga 2.fot.Łukasz Głowala | 070 fot.Robert Sochacki/archiwum Gdańsk 2016 | 073 fot.Michał<br />
Szlaga | 074 1.materiały archiwalne i reklamowe Polskiej Filharmonii Bałtyckiej 2.fot.Łukasz Unterschuetz | 078 1.fot.Dominik Sadowski/Agencja Gazeta 2.fot.Rafał<br />
Malko/Agencja Gazeta 3.archiwum ECS 4.fot.Dominik Sadowski/Agencja Gazeta 5.fot.Dominik Sadowski/Agencja Gazeta 6.fot.Maciej Kosycarz/Agencja Fotograficz<strong>na</strong><br />
Kosycarz Foto Press KFP 7.fot.Maciej Kosycarz/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP 8.fot.Dominik Sadowski/Agencja Gazeta 9.fot.Krzysztof Mystkowski/<br />
Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP | 079 1.fot.Dominik Sadowski/Agencja Gazeta 2.fot.Dominik Sadowski/Agencja Gazeta 3.fot.Rafał Czajka/archiwum<br />
UMG 4.fot.Rafał Czajka/archiwum UMG 5.fot.Maciej Kosycarz/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP 6.archiwum ECS 7.fot.Maciej Kosycarz/Agencja Fotograficz<strong>na</strong><br />
Kosycarz Foto Press KFP 8.fot.Rafal Malko/Agencja Gazeta 9.fot.Maciej Kosycarz/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP | 082 archiwum Gdańsk 2016 | 086–087<br />
1.fot.Ali<strong>na</strong> Gajdamowicz/Agencja Gazeta 2.fot.Łukasz Unterschuetz 3.fot.Oldrich Skacha 4.fot.Łukasz Głowala 5.fot.Artur Kubasik/Agencja Gazeta 6.fot.Adam Kozak/<br />
Agencja Gazeta 7.fot.Wojciech Surdziel/Agencja Gazeta 8.fot.Albert Zawada/Agencja Gazeta 9.fot.Ali<strong>na</strong> Gajdanowicz/Agencja Gazeta 10.fot.Bruno Fidrych/Agencja<br />
Gazeta | 088–089 rodzinne zdjęcie Gdańszczan po 10 latach wyko<strong>na</strong>ne 23.05.2010. Fotografia wielkoformatowa: fotokula.pl/Dariusz Kula,Lech Parell/archiwum<br />
UMG | 090–091 fot.Michał Szlaga | 093 fot.Łukasz Głowala | 094 fot.Marek Frankowski/archiwum Gdańska Galeria Miejska | 096 fot.Pauli<strong>na</strong> Skrok,Wioleta Stankiewicz | 099<br />
fot.Krzysztof Mystkowski/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP | 100 fot.Maciej Kosycarz/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP | 102 fot.Łukasz<br />
Unterschuetz | 105 fot.Agnieszka Doborzyńska | 106 1.fot.Michał Szlaga 2.fot.Łukasz Unterschuetz 3.fot.Philip Haas | 107 1.fot.Malwi<strong>na</strong> Toczek 2.archiwum MpicoSys/<br />
Pomorski Klaster ITC/ETI 3.fot.Cezary Mordawski 4.fot.H.Weiser 5.fot.Agnieszka Doborzyńska 6.fot.Philip Haas 7.fot.Michał Szlaga 8.archiwum Sprint/Pomorski Klaster<br />
ITC/ETI 9.archiwum TeleMobile Electronics/Pomorski Klaster ITC/ETI | 108 fot.Mirosław Węsiora | 110 1.fot.Krzysztof Mystkowski/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz<br />
Foto Press KFP 2.fot.Krzysztof Mystkowski/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP | 112 fot.Michał Szlaga/archiwum ECS | 113 archiwum UMG | 114 fot. Łukasz<br />
Głowała | 115 fot.Łukasz Unterschuetz | 116 fot.Michał Szlaga | 117 fot.Cezary Mordawski 118 fot.G.Nowak 119 fot.An<strong>na</strong> i Marcin Łabędzcy | 120 1.fot.Michał Szlaga 2.fot.<br />
Michał Szlaga 3.fot.Łukasz Głowala 4.fot.Ni<strong>na</strong> Smolarz/ze zbiorów rodziny Faców 5.fot.Michał Szlaga 6.fot.Michał Szlaga 7.fot.Łukasz Unterschuetz 8.ze zbiorów<br />
Biblioteki PAN w Gdańsku 9.fot.Michał Szlaga 10.z Wikimedia Commons 11.fot.Michał Szlaga 12.fot.Michał Szlaga 13.fot.Michał Szlaga 14.fot.Michał Szlaga 15.fot.<br />
Michał Szlaga | 121 1.ze zbiorów Zespołu Muzyki Dawnej Capella Gedanensis 2.fot.Michał Szlaga 3.fot. Michał Szlaga 4.ze zbiorów Pracownia 5.ze zbiorów PAN w Gdańsku<br />
6.fot.Piotr Wołoszyk 7.z Wikimedia Commons 8.fot.Michał Szlaga 9.z Wikimedia Commons | 122 fot.Łukasz Unterschuetz | 123 fot.Dreamstime | 125 fot.Rafał Czajka/<br />
archiwum UMG | 126 fot.Michał Szlaga | 128 fot.Dreamstime | 129 fot.Jaro Dufek/archiwum A KuKu Sztuka | 130 fot.Łukasz Głowała | 135 1.archiwum Gdańsk 2016 2.fot.<br />
Tom Groll | 139 fot.Łukasz Głowala | 140 fot.Łukasz Głowala | 143 fot.Re<strong>na</strong>ta Dąbrowska/Agencja Gazeta | 144 fot.Stanisław Składanowski/archiwum UMG | 145 fot.Zbigniew<br />
Kosycarz/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP | 146–147 1.fot.Wiesław Gruszkowski 2.fot.Stefan Kaczorowski 3.fot.Emil Kresak 4.fot.Józef Kozak 5.fot.Józef<br />
Kozak 6.ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku 7.fot.Natalia Marszałek,Katarzy<strong>na</strong> Postawka | 148 fot.Mirosław Węsiora | 149 fot.Krzysztof Romański/archiwum<br />
UM Gdyni | 150 fot.Mirosław Węsiora | 151 fot.Wojtek Jakubowski/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP | 152 fot.Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press<br />
KFP | 153 fot.Wojtek Jakubowski/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP | 154 archiwum Gdańsk 2016 | 157 fot.Rafał Czajka 158–159 fot. Anita Wasik 160–161 fot.<br />
Michał Szlaga | 166 fot.Michał Szlaga | 167 fot.Łukasz Oganowski | 168 fot.Michał Szlaga/archiwum ECS | 177 fot.Michał Szlaga | 178 fot.Michał Szlaga | 180 praca wyróżnio<strong>na</strong><br />
w konkursie urbanistyczno-architektonicznym <strong>na</strong> zagospodarowanie północnego cypla Wyspy Spichrzów, JEMS Architekci sp. z o.o./archiwum UMG | 182 1.fot.Anita<br />
Wasik 2.fot.Michał Szlaga 3.fot.Michał Szlaga 4.fot.stereolit.com 5.fot.Natalia Marszałek,Katarzy<strong>na</strong> Postawka 6.fot.Michał Szlaga 7.fot.Michał Szlaga 8.fot.Michał Szlaga<br />
9.fot.Michał Szlaga 10.fot.Łukasz Unterschuetz | 183 1.fot.Michał Szlaga 2.fot.Michał Szlaga 3.fot.Michał Szlaga 4.fot.Michał Szlaga 5.fot.stereolit.com | 186–187 fot.Michał<br />
Szlaga | 188 1.fot.Michał Szlaga 2.fot.Łukasz Oganowski 3.fot.Michał Szlaga 4.fot.Michał Szlaga 5.fot.Michał Szlaga 6.fot.Michał Szlaga 7.fot.Michał Szlaga 8.fot.Łukasz<br />
Oganowski 9.fot.Maciej Nicgorski/archiwum UMG 10.fot.Michał Szlaga | 189 1.fot.Łukasz Oganowski 2.fot.Łukasz Oganowski 3.fot.Michał Szlaga 4.fot.Michał Szlaga<br />
5.fot.Michał Szlaga 6.fot.Jacek Balk 7.fot.Łukasz Oganowski 8.fot.Łukasz Oganowski 9.fot.Maciej Nicgorski/archiwum UMG 10.fot.Michał Szlaga 11.fot.Michał Szlaga<br />
12.fot.Michał Szlaga 13.fot.Michał Szlaga 14.fot.Jacek Balk 15.fot.Michał Szlaga 16.fot.Łukasz Oganowski | 192 archiwum Gdańsk Transport Company SA | 196 fot.Łukasz<br />
Oganowski | 197 fot.Mirosław Węsiora | 198 fot.Michał Szlaga | 199 fot.Michał Szlaga | 200 1.fot.Mirosław Węsiora 2.fot.Michał Szlaga | 203 fot.Michał Szlaga | 204 fot.<br />
Kacper Kowalski/Zarząd Morskiego Portu Gdańsk SA | 207 projekt Europejskiego Centrum Solidarności, Pracownia architektonicz<strong>na</strong> Fort/archiwum UMG | 209<br />
wizualizacja Młode Miasto/Baltic Property Trust/ Optima Gdańsk Development A/S | 210 Park Rady Europy/Centrum <strong>Kultury</strong> w Gdyni-wizualizacja/Fiszer Atelier<br />
41 | 211 1.praca wyróżnio<strong>na</strong> w konkursie urbanistyczno-architektonicznym <strong>na</strong> zagospodarowanie północnego cypla Wyspy Spichrzów, JEMS Architekci sp. z o.o./<br />
archiwum UMG 2.wizja Ośrodka <strong>Kultury</strong> Morskiej w Gdańsku/Centralne Muzeum Morskie | 213 1.projekt stadionu PGE Are<strong>na</strong>,RKW Rohde Kellermann Wawrowski/<br />
archiwum UMG 2.fot.Re<strong>na</strong>ta Dąbrowska/Agencja Gazeta | 218 1.projekt Europejskiego Centrum Solidarności,Pracownia architektonicz<strong>na</strong> Fort/archiwum UMG 2.projekt<br />
Nowa Wałowa,Baltic Property Trust/Optima Gdańsk Development A/S 3.Opera Leś<strong>na</strong>/archiwum UM Sopot 4.wizualizacja Centrum Hewelinum/archiwum UMG<br />
5.wizualizacja Młode Miasto/Baltic Property Trust/Optima Gdańsk Development A/S 6.projekt Kładki K9 <strong>na</strong>d Obwodnicą Trójmiasta,Transprojekt Gdański 7.praca<br />
wyróżnio<strong>na</strong> w konkursie urbanistyczno-architektonicznym <strong>na</strong> zagospodarowanie północnego cypla Wyspy Spichrzów Andrzej Kapuścik/Biuro Architektoniczne/<br />
archiwum UMG 8.wizualizacja wystawy głównej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku,Tempora S.A/Muzeum II Wojny Św. 9.MotoPark Formuły 1 w Gdańsku,praca<br />
dyplomowa mgr inżynier architekt Beata Czeluśniak 10.projekt Teatru Szekspirowskiego Re<strong>na</strong>to Rizzi/Gdański Teatr Szekspirowski | 219 1.wizualizacja mariny w Sopocie/<br />
archiwum UM Sopot 2.projekt studialny Galerii <strong>na</strong> Wodzie,praca dyplomowa K.Bedry pod kierunkiem dr hab.inż.arch.L.Nyki.Wydział Architektury Politechniki Gdańskiej<br />
3.projekt Europejskiego Centrum Solidarności,Pracownia architektonicz<strong>na</strong> Fort/archiwum UMG 4.III <strong>na</strong>groda w konkursie urbanistyczno-architektonicznym <strong>na</strong><br />
zagospodarowanie północnego cypla Wyspy Spichrzów, Pracownia Architektonicz<strong>na</strong> KD KOZIKOWSKI DESIGN/archiwum UMG 5.wizualizacja budynku neofilologii<br />
i rektoratu Uniwersytetu Gdańskiego, Warsztat Architektury Pracownia Autorska/UG 6.wiualizacja rozbudowy Termi<strong>na</strong>la kontenerowego DCT i Pomorskiego Centrum<br />
Dystrybucyjno-Logistycznego/Zarząd Morskiego Portu Gdańsk SA 7.projekt Stadionu PGE Are<strong>na</strong>,RKW Rohde Kellermann Wawrowski/archiwum UMG 8.projekt<br />
Rozbudowy lotniska im.Lecha Wałęsy/Port Lotniczy Gdańsk im.Lecha Wałęsy 9.wstępny projekt wnętrz Nowego Muzeum Bursztynu,An<strong>na</strong> Bocek/archiwum UMG<br />
10.projekt rewaloryzacji i adaptacji kościoła św. Ja<strong>na</strong> w Gdańsku <strong>na</strong> Centrum św. Ja<strong>na</strong>/NCK | 220–221 fot.Michał Szlaga | 222 fot.Magdale<strong>na</strong> Czajkowska | 223 fot.Michał<br />
Szlaga | 224 fot.Anita Wasik | 226 fot.Anita Wasik | 227 fot.Michał Szlaga | 229 fot.Jaro Dufek/archiwum UMG | 230 fot.Robert Sochacki | 231 fot.Michał Szlaga | 233 fot.<br />
Jaro Dufek/archiwum UMG | 234 fot.Łukasz Unterschuetz | 235 fot.Jaro Dufek/archiwum UMG | 236 archiwum UMG | 238 1.fot.Michał Szlaga 2.archiwum Gdańsk 2016<br />
3.fot.Magdale<strong>na</strong> Czajkowska | 239 1.fot.Rafał Czajka 2.fot.Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP 3.archiwum Gdańsk 2016 4.fot.Robert Suszko 5.archiwum<br />
Gdańsk 2016 6.fot.Rafał Czajka 7.fot.Rafał Czajka 8.fot.Anita Wasik | 241 fot.Maciej Kosycarz/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP | 242–243 fot.Łukasz<br />
Głowala | 245 fot.Łukasz Głowala | 249 fot.Adam Matuszewski/ze zbiorów Zespołu Muzyki Dawnej Capella Gedanensis | 250 fot.Łukasz Unterschuetz | 251 fot.Michał<br />
Szlaga | 252 fot.Łukasz Unterschuetz | 254 fot.An<strong>na</strong>,Marcin Łabędzcy | 256 fot.Łukasz Unterschuetz | 258–259 fot.Łukasz Oganowski | 261 fot.An<strong>na</strong> Kulik-Padzik | 262 fot.<br />
Michał Szlaga | 266 fot.Łukasz Głowala | 269 fot.Krzysztof Mystkowski/Agencja Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP | 271 fot.Michał Szlaga | 276 1.fot.Robert Sochacki<br />
2.Malwi<strong>na</strong> Toczek/A KuKu Sztuka 3.archiwum NCK 4.fot.Jacek Wielebski/archiwum GAK-Plama 5.fot.Robert Sochacki 6.fot.H.Weisser 7.fot.Jaro Dufek/archiwum UMG<br />
8.fot.Joan<strong>na</strong> Brodzka/GTS 9.fot.Jurek Bartkowski 10.fot.Rafał Czajka 11.archiwum Polski Chór Kameralny 12.fot.Łukasz Unterschuetz 13.zdjęcie z Poland Publicity:„O, that<br />
this too too solid flesh…”,London Metropolitan University z Wielkiej Brytanii, reż. Gian Carlo Rossi | 277 1.fot.An<strong>na</strong> Kulik-Padzik 2.fot.Krzysztof Mystkowski/Agencja<br />
Fotograficz<strong>na</strong> Kosycarz Foto Press KFP 3.fot.Łukasz Unterschuetz 4.archiwum CSW Łaźnia 5.fot.Michał Szlaga 6.materiały archiwalne i reklamowe Polskiej Filharmonii<br />
Bałtyckiej | 279. fot.Berenika Podrucka/archiwum CSW Łaźnia | 284 fot.Mirosław Węsiora | 286–287 fot.Michał Szlaga | 290 fot.Łukasz Głowala | 293 fot.An<strong>na</strong>,Marcin<br />
Łabędzcy | 300 fot.Łukasz Głowala | 307 fot.Łukasz Głowala | 311 fot.Michał Szlaga | 315 fot.Łukasz Głowala | 319 fot.Łukasz Głowala | 320 fot.Piotr Połoczański | 324 fot.<br />
Łukasz Głowala | 327 fot.Michał Szlaga | 329 fot.An<strong>na</strong> i Marcin Łabędzcy
Urząd Miejski w Gdańsku<br />
ul. Nowe Ogrody 8/12<br />
80-803 Gdańsk<br />
www.gdansk.pl<br />
Opracowanie<br />
Biuro Gdańsk i Metropolia Europejska Stolica <strong>Kultury</strong> 2016 – kandydat<br />
(2016 Ma<strong>na</strong>gement Sp. j.)<br />
ul. Długi Targ 39/40, 80-830 Gdańsk<br />
tel. + 48 58 740 2016<br />
esk@gdansk2016.eu<br />
www.gdansk2016.eu<br />
Redakcja<br />
Maria Klaman<br />
Projekt graficzny, łamanie i organizacja prac wydawniczych<br />
Pracownia (Anita Wasik, Rafał Szczawiński, Alicja Dobrzyńska)<br />
www.pracownia.pl<br />
Korekta<br />
Agnieszka Kochanowska, Kaja Żurawek<br />
Gdańsk 2010