wersja elektroniczna (pdf) - Homo communicativus - Uniwersytet im ...
wersja elektroniczna (pdf) - Homo communicativus - Uniwersytet im ...
wersja elektroniczna (pdf) - Homo communicativus - Uniwersytet im ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Uczeń o uczniu. Ocena równieśnicza prac pisemnych z języka polskiego...<br />
131<br />
tworzyć oraz przekazywać teksty językowe (…) 20 . Taką umiejętność Piotra doceniło<br />
70 procent badanych licealistów.<br />
Bożena Chrząstowska, porównując zabiegi językowe typowe dla rozprawki i<br />
dla interpretacji, podkreślała: W obu formach wypowiedzi składnia powinna odzwierciedlać<br />
proces rozumowania, ale w interpretacji, poza zwykłymi kryteriami<br />
poprawności językowej, bierze się pod uwagę umiejętność stosowania aparatury<br />
pojęciowej odpowiedniej do analizowanego tekstu (…). 21 Obecność terminów historycznoliterackich<br />
w pracy Piotra nie powinna zatem dziwić. Problem w tym,<br />
że 35 procent uczniów wzmiankuje na ten temat w recenzji, przy czym zaledwie<br />
pięcioro dostrzega błędnie napisany wyraz prowidencjalizm pojawiający się<br />
w wypracowaniu dwukrotnie.<br />
Najczęściej w recenzjach rówieśniczych stosowano ogólne oceny błędów językowych.<br />
W nielicznych przypadkach podawano konkretne przykłady z tekstu<br />
i opatrywano je komentarzem.<br />
Praca ucznia nad korektą i postacią ortograficzno-porządkową (…) wypracowania<br />
w pewnym sensie pracę zecera czy korektora – podkreśla Zygmunt Saloni. (…)<br />
Uczeń (…), jeśli czegoś nie wie lub wie źle, (…) to błędu nie dostrzeże i nie poprawi.<br />
(…) Dotyczy to przede wszystk<strong>im</strong> tych uczniów, którzy mają poważne trudności<br />
z zasadami ortografii i przestankowania 22 .<br />
Najmniej uczniów dostrzegło błędy składniowe. Może to wynikać z pewnej<br />
ważnej cechy, która charakteryzuje ocenianego i oceniającego. Wspomina o niej<br />
Beata Udzik, kiedy analizuje przyczyny uczniowskich błędów składniowych,<br />
wśród których wymienia: brak umiejętności abstrakcyjnego i formalnego myślenia,<br />
brak refleksyjnego stosunku do tworzywa językowego, dzięki któremu<br />
nadawca przekazuje informacje. Stąd obecność w wypowiedziach szablonów językowych,<br />
konstrukcji modnych lub typowych dla stylu oficjalnego. 23 Większość<br />
licealistów podkreślała natomiast obecność w pracy kolegi błędów interpunkcyjnych<br />
i ortograficznych. 24<br />
Referat rozpoczęłam od wniosków z badań Anny Tabisz. Na koniec chciałabym<br />
do nich wrócić. Nauczyciele w swoich komentarzach najwięcej uwagi<br />
poświęcają językowi wypowiedzi, uczniowie z kolei – czego dowodzi pilotaż<br />
20 R. Pawłowska, Siatka podstawowych pojęć kształcenia językowego w szkole, [w:] W kręgu zagadnień<br />
dydaktyki języka i literatury polskiej, pod red. H. Synowiec, Wyd. UŚ, Katowice 2002, s. 309.<br />
21 B. Chrząstowska, Przedmiot, podmiot, proces, Szkice z metodyki kształcenia polonistycznego, oprac.<br />
M. Kwiatkowska-Ratajczak, W. Wantuch, Wyd. „Poznańskie Studia Polonistyczne”, Poznań 2009, s. 91.<br />
22 Z. Saloni, Jak pisać wypracowania, PZWS, Warszawa 1974, s. 126.<br />
23 B. Udzik, Myśleć i pisać. Mechanizmy błędów składniowych w pracach pisemnych uczniów, ODN, Kalisz 2009,<br />
s. 143.<br />
24 Badania przeprowadzone przez Danutę Piper potwierdzają, że: zdecydowana większość g<strong>im</strong>nazjalistów<br />
deklaruje ważność ortografii w życiu, niemalże wszyscy respondenci posiadają słownik ortograficzny<br />
w domu, a korzysta z niego znaczny odsetek badanej grupy, najczęściej zaglądając do części hasłowej.<br />
(D. Piper, Współczesna polska ortografia w szkole na przykładzie g<strong>im</strong>nazjum, Wyd. <strong>Uniwersytet</strong>u Warmińsko-<br />
Mazurskiego, Olsztyn 2003, s. 66.) Myślę, że podobne wnioski można by wysnuć, badając uczniów szkół<br />
ponadg<strong>im</strong>nazjalnych.