You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Reynsla bænda af maísræktun undir plasti<br />
Haustið 2003 var gerð úttekt á reynslu 19 bænda á Suður- og Norðurlandi af maísræktun undir<br />
plasti. Niðurstöður hafa verið gefnar út í skýrslu sem er að finna á www.rala.<strong>is</strong> og þær hafa<br />
jafnframt verið kynntar í Bændablaðinu og á bændafundum.<br />
Sáðvélin sem var notuð var flutt inn af Vélum & Þjónustu hf og er frá SAMCO Agricultural<br />
Manufacturing og heitir Samco X-Tend Drill. Vélin sáir í tvær raðir í einu með 70 sm<br />
millibili, úðar með jarðvegsvirku illgres<strong>is</strong>lyfi og leggur plastfilmu yfir, allt í sömu umferð. Að<br />
sögn innflytjandans fékkst ekki leyfi til að flytja inn illgres<strong>is</strong>eitrið sem á að nota með tækinu<br />
og þess vegna var ekkert lyf notað. Einnig kom vélin seint til landsins sem seinkaði<br />
sáningum.<br />
Til þess að meta árangurinn höfðu starfsmenn RALA samband við alla ræktendurna í<br />
septemberbyrjun og þeir spurðir út úr. Einnig heimsóttu starfsmenn RALA 8 bændur á<br />
tímabilinu 1. – 24. september og mynduðu, skoðuðu og mældu akra. Á 5 búum var uppskera<br />
mæld.<br />
Áburður<br />
Það var afar m<strong>is</strong>munandi hvað bændurnir báru mikið á og kvörtuðu sumir yfir m<strong>is</strong>vísandi<br />
leiðbeiningum frá innflytjendum. Nokkrir leituðu til ráðunautar til að fá frekari upplýsingar.<br />
Fimm bændanna báru engan skít á en aðrir báru á 10 – 100 t/ha. Einn bar á taðhálm<br />
(undirburð). Þrír bændanna notuðu engan tilbúinn áburð. Aðrir báru á 400 – 1000 kg/ha,<br />
flestir Græðir 5, eða samsvarandi, en sumir aðrar þrígildar tegundir ætlaðar á tún.<br />
Sáning<br />
Byrjað var að sá á Þorvaldseyri 27. apríl og endað í Garði í Eyjafjarðarsveit 20. maí. Margir<br />
töldu sig hafa getað sáð fyrr. Raðbil var 70 sm og 100 sm á milli umferða (hjólfara) þar sem<br />
það var mælt um haustið. Meðalraðbilið var því 85 sm sem er meira en mælt er með.<br />
Ástæðan fyrir óþarflega miklu raðbili var að dráttarvélarnar, sem voru notaðar við sáninguna,<br />
voru með of breið dekk til þess að hægt væri sá þéttar. Á flestum stöðum var sáð tveimur<br />
blendingsyrkjum frá Pioneer Northern Europe, Justina og PR39B29. Bæði þessi yrki hafa<br />
verið í yrkjaprófunum undir plasti í Bretlandi. Þar var heildaruppskera þurrefn<strong>is</strong> 14 – 17 t/ha<br />
sumarið 2001.<br />
Spírun<br />
Flestir bændanna eða 14 töldu spírun hafa verið góða og að maísinn hafa farið vel af stað.<br />
Mælingar, þar sem maísinn hafði náð að komast upp úr illgresi og/eða plastinu, staðfesta<br />
þetta. Að jafnaði voru 91176 (±10189) spíraðar plöntur á ha þar sem talið var. Bil milli<br />
plantna innan raða reynd<strong>is</strong>t 13,0 (±1,6) sm að jafnaði. Þetta bendir til þess að sáðmagn hafi<br />
verið á bilinu 100 – 110 þúsund fræ á ha.<br />
Plastfok<br />
Á öllum bæjum nema tveimur fauk plast af einhverjum eða stærstum hluta akranna, sums<br />
staðar fáeinum dögum eftir sáningu. Þar sem það var verst hafði fokið af allt að 80% af<br />
akrinum en algegnt var að plastið rifnaði af um 40 – 60% af ökrunum vegna vindálags eða<br />
lélegs frágangs. Sumir bændur kvörtuðu að fyrra bragði yfir óvönduðum vinnubrögðum<br />
vélamanna og sögðu þá hafa flýtt sér um of. Það kom mest niður á fergingu plastsins sem var<br />
alls ekki nægilega góð sums staðar. Einnig var kennt um reynsluleysi vélamanna. Plastfokið<br />
leiddi til þess að vöxtur og þroski plantna var afar breytilegur innan sama akurs. Þar sem