Kwartalnik PRONAR Nr 1(4)
Kwartalnik PRONAR Nr 1(4)
Kwartalnik PRONAR Nr 1(4)
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
TECHNOLOGIE<br />
TECHNOLOGIE<br />
Rysunek 6.<br />
RE-DRAWING DIE<br />
Rysunek 5.<br />
BLACKING<br />
& DRIWING DIE<br />
wych. Surowiec stosowany do produkcji wyprasek<br />
musi być najwyższej jakości i - tak<br />
jak produkty spożywcze - ma swój okres<br />
przydatności do „użycia”.<br />
Szósty schemat, chociaż wygląda<br />
dość prosto, to typowy ciągownik – rozwinięcie<br />
szeregu wielostopniowej operacji<br />
mającej na celu uzyskanie wyrobu typu wysokiego<br />
naczynia lub np. karabinowej łuski.<br />
Fizyczne wykonanie tej konstrukcji nie jest<br />
trudne. Trudne jest natomiast wyliczenie<br />
kolejno po sobie średnic matryc ciągowych<br />
oraz odpowiedni dobór sił dociskaczy, gdyż<br />
to one determinują właściwą prędkość odkształcenia<br />
metalu - co z kolei jest warunkiem<br />
koniecznym do uzyskania pożądanego<br />
kształtu i jakości wyrobu. Często potrzebne<br />
są próby - mimo dużego doświadczenia konstruktora<br />
(bo tylko takim powierza się takie<br />
konstrukcje). Występującym tu elementem,<br />
z którym nie spotkamy się w innych tłocznikach,<br />
jest płyta dociskacza (blank holder),<br />
poprzez którą realizowany jest odpowiedni<br />
docisk pochodzący od sprężyn gazowych<br />
(poprzez dobór ciśnienia regulujemy w nich<br />
wartość siły bez ingerencji w konstrukcję<br />
przyrządu). Pozostałe elementy, jak czopy<br />
prowadzące (stripper bolt/pressure pin)<br />
i ograniczniki (cuschion pins) możemy kupić<br />
w dobrej firmie.<br />
Ostatnim, siódmym rodzajem tłoczników<br />
oferowanych do wykonania (projekt<br />
+ metal) przez Narzędziownię Pronaru, są<br />
tłoczniki wielotaktowe – przyrządy do wielkoseryjnej<br />
i masowej produkcji elementów z<br />
taśmy. Na przedstawionych schematach (rys.<br />
Rysunek 7 i 8.<br />
BENDIG & TRANSWER DIE<br />
7 i rys. 8) pokazana jest zasada konstrukcji<br />
tłocznika (w dwóch przekrojach). Uważny<br />
obserwator dostrzeże zapewne różnice bez<br />
konieczności ich opisywania - dla porządku<br />
jednak wymienię najistotniejsze. Pojawiły<br />
się toczne oprawy prowadzące (guaide<br />
bushing + guaide post set + ball retainer),<br />
zapewniające dużą częstotliwość ruchu płyt<br />
i nieporównywalnie większą trwałość, pojawiło<br />
się parę typów elementów ustalających<br />
położenie taśmy i stabilizujących wielkość<br />
taktu tłocznika (guaide lifter set + pilot<br />
punch). W konstrukcji tłocznika pojawiły<br />
się dodatkowe oprawy słupowe eliminujące<br />
wszystkie swobodne ruchy płyt prowadzących<br />
czy dociskaczy oraz<br />
elementy ułatwiające usuwanie<br />
detali przy pomocy pneumatycznych<br />
dodatków, jak<br />
i drobne elementy umożliwiające<br />
ostrzenie stempli (spacer<br />
for punch + shim). Jak widać<br />
na rysunkach, konstrukcje te<br />
zawierają dużą liczbę różnego<br />
rodzaju elementów, a często<br />
może ich być jeszcze więcej.<br />
Krzysztof Chrzczonowicz<br />
Autor jest mistrzem w Dziale Narzędziowni<br />
w Pronarze<br />
44 KWARTALNIK <strong>PRONAR</strong> NR NR 1(4)/2008 4/2008<br />
KWARTALNIK <strong>PRONAR</strong> NR 4/2008 1(4)/2008<br />
45