peÅen tekst - Institute of Paleobiology, Polish Academy of Sciences
peÅen tekst - Institute of Paleobiology, Polish Academy of Sciences
peÅen tekst - Institute of Paleobiology, Polish Academy of Sciences
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Archipelag Malajski – tygiel bioróżnorodności<br />
Wyrak Tarsius spectrum. Jeden z dużej grupy gatunków wikariantnych, zamieszkujących Celebes i sąsiednie wysepki.<br />
Rezerwat Tangkoko−Dua Saudara, Celebes, Indonezja (fot. Mikołaj Zapalski).<br />
przybyszów z kontynentu azjatyckiego z jednej<br />
strony, a z Australii z drugiej. Następowała więc<br />
dyspersja (czyli rozprzestrzenianie organizmów<br />
na nowe tereny), która w warunkach nowych<br />
nisz ekologicznych prowadziła do specjacji. W<br />
okresach interglacjalnych, na skutek podnosze−<br />
nia się poziomu wody następowała z kolei frag−<br />
mentacja siedlisk – np. poszczególne masywy<br />
górzystej wyspy izolowane były podnoszącą się<br />
wodą. Konsekwencją tego była fragmentacja<br />
populacji macierzystych poszczególnych ga−<br />
tunków. Izolowane populacje rozwijały się<br />
w różnych warunkach, co prowadziło do pows−<br />
tania nowych adaptacji i w rezultacie nowych<br />
gatunków. Proces taki nazywa się wikariancją<br />
i jest procesem komplementarnym do procesu<br />
dyspersji. Na obszarze Archipelagu Malajskie−<br />
go możemy wskazać wiele grup blisko spo−<br />
krewnionych gatunków, które powstały bądź to<br />
w drodze dyspersji, bądź wikariancji; możliwe<br />
też były kombinacje obu tych procesów.<br />
Swoiste „pomostowe” położenie wpłynęło<br />
też na szatę roślinną Archipelagu Malajskiego<br />
– są tu wyraźne wpływy flory zarówno austra−<br />
lijskiej, jak i orientalnej. W sumie na archipela−<br />
gu występuje ponad 16 tysięcy gatunków roś−<br />
lin endemicznych (traktując biodiversity hot−<br />
spots Wallacea i Sundaland razem).<br />
Przykładem dyspersji i wikariancji w popu−<br />
lacjach zwierząt mogą być pospolite na subkon−<br />
51