peÅen tekst - Institute of Paleobiology, Polish Academy of Sciences
peÅen tekst - Institute of Paleobiology, Polish Academy of Sciences
peÅen tekst - Institute of Paleobiology, Polish Academy of Sciences
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Karol Darwin i wąsonogi<br />
Zdumiewająca różnorodność<br />
Wąsonogi (Cirripedia) to wyspecjalizowa−<br />
na grupa skorupiaków o zróżnicowanej<br />
morfologii i trybie życia – od pasożytni−<br />
czych form z grupy Rhizocephala (zaiste<br />
trudno o zwierzęta bardziej odbiegające<br />
swoim planem budowy od konwencjonal−<br />
nych stawonogów), do filtrujących pokarm<br />
z wody morskiej przedstawicieli grup<br />
Thoracica (należą tu okryte pancerzykami<br />
pąkle i kaczenice) oraz Acrothoracica<br />
(obejmującej nagie formy drążące w musz−<br />
lach i kamieniach). Wąsonogi są rozdziel−<br />
nopłciowe z dużymi samicami i karłowaty−<br />
mi samcami, mogą wykazywać androdie−<br />
cję (współwystępowanie karłowatych sam−<br />
ców z obojnakami) albo występują wy−<br />
łącznie w postaci obojnaczych osobników.<br />
Dla zrozumienia skomplikowanych adap−<br />
tacji tych zwierząt trzeba dokładnie poz−<br />
nać ich filogenezę. Tego właśnie zadania<br />
podjął się Darwin. Jego monografie wciąż<br />
stanowią podstawę dla współczesnych<br />
badań nad wąsonogami pomimo tego, że<br />
taksonomia tych skorupiaków uległa za−<br />
sadniczym zmianom w wyniku napływu<br />
nowych danych molekularnych (Pérez−<br />
Losada i in. 2004).<br />
Współczesne wąsonogi (plansza 57 z dzieła Kunsten−<br />
formen der Natur Ernesta Haeckela 1904). Obok przed−<br />
stawicieli wąsonogów, głównie kaczenic (na nóżkach)<br />
i pąkli, ilustracja przedstawia także kraba zainfekowane−<br />
go przez pasożytującego wąsonoga (w centrum planszy).<br />
z wąsonogami było już coraz mniej niezna−<br />
nych mu gatunków. Chciał jednak uzyskać<br />
pewność, że przebadał już wszystkie gatunki,<br />
szczególnie kopalne. By to osiągnąć, musiał<br />
zdać się na dobrą wolę zbieraczy z różnych re−<br />
jonów Europy, którzy go zaopatrywali w oka−<br />
zy. Wśród tych ostatnich ważną rolę odegrał<br />
Joseph de Bosquet, aptekarz z Maastricht,<br />
który w wolnych chwilach zajmował się zbie−<br />
raniem i opisywaniem kredowych i keno−<br />
zoicznych skamieniałości z obszaru połud−<br />
niowej Holandii oraz przyległych obszarów<br />
Belgii i Niemiec (Bosquet 1854, 1857; Jagt<br />
2004). Obaj dżentelmeni nigdy nie spotkali<br />
się osobiście, jednak prowadzili ożywioną<br />
korespondencję i wymianę publikacji nauko−<br />
wych, a także rycin i okazów. Traf zrządził, że<br />
autor niniejszego <strong>tekst</strong>u również zajmuje się<br />
kopalnymi wąsonogami z obszaru, na którym<br />
niegdyś prowadził swe badania Bosquet (Jagt<br />
i van Bakel 2007; Jagt i Collins 1989; Jagt<br />
i Collins1999; a także Jagt i Carriol 2008).<br />
We wrześniu 1854 roku wąsonogowa „dro−<br />
ga przez mękę” dobiegła końca, przynosząc<br />
19