SKÐRSLA ÌBYGGžANEFNDAR - Óbyggðanefnd
SKÐRSLA ÌBYGGžANEFNDAR - Óbyggðanefnd
SKÐRSLA ÌBYGGžANEFNDAR - Óbyggðanefnd
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
98<br />
eignarrétti og í því sambandi minnt á 72. gr. stjórnarskrár og 1. gr. 1. viðauka við mannréttindasáttmála<br />
Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Mannréttindasáttmáli Evrópu hafi lagagildi hér á landi og veiti<br />
eignarréttinum hugsanlega enn ríkari vernd en stjórnarskráin þar sem dómar Mannréttindadómstólsins<br />
bendi til þess að réttmætar væntingar manna til eignarréttar sem byggist m.a. á því að ríkisvaldið<br />
hafi með einum eða öðrum hætti viðurkennt eignarréttinn, t.d. með því að þinglýsa eignayfirfærsluskjölum<br />
athugasemdalaust um áratugaskeið, séu verndaðar af mannréttindaákvæðunum.<br />
Þessu til stuðnings sé vísað til dóms Mannréttindadómstólsins frá 23. nóvember 2000 „Former<br />
King of Greece and others vs. Greece“.<br />
8.3.2. Sönnunarreglur<br />
Í geinargerðinni er þessu næst vikið að sönnunarreglum. Rétt sé að gæta að hinum almennu sönnunarreglum<br />
og því hvernig sönnunargögn séu metin en um það séu ákvæði í VI-XII. kafla einkamálalaga,<br />
nr. 91/1991.<br />
Sú almenna regla hafi verið talin gilda í eignarrétti að sá sem haldi fram beinum eignarrétti verði<br />
að færa sönnur á eignarrétt sinn. Landeigendur telji að þeir hafi sannað eignarrétt sinn með framlagningu<br />
heimildarskjala og landamerkjabréfa fyrir jörðum sínum. Eldri heimildir mæli þeim ekki<br />
á mót. Ríkið hafi sönnunarbyrðina fyrir því að landamerki þessara jarða séu röng.<br />
Landeigendur telji einnig ljóst að skv. úrskurðum óbyggðanefndar frá 21. mars 2002 hafi ríkið<br />
sönnunarbyrðina fyrir því að land sem tilheyri jörðunum í Öræfum teljist til þjóðlendna.<br />
Jafnframt sé það niðurstaða óbyggðanefndar að vafann um hvort land hafi verið numið í öndverðu<br />
eigi að meta landeiganda í vil ef athugasemdalausar landamerkjagjörðir, einkum ef þær fara<br />
ekki í bága við eldri heimildir, bendi til beins eignarréttar.<br />
8.3.3. Land innan landamerkja sé eignarland<br />
Byggt sé á því að land innan landamerkja jarða sé eignarland. Við setningu landamerkjalaganna, nr.<br />
5/1882, og síðan laga nr. 41/1919, hafi það verið ætlun löggjafans að framkvæmdarvaldið hefði<br />
frumkvæði að því að gengið yrði frá landamerkjum jarða, þau skráð og leyst úr ágreiningi um þau<br />
ef hann væri fyrir hendi. Þannig sé í 6. gr. laganna frá 1919 lögð ákveðin eftirlitsskylda á embættismenn<br />
þannig að við gildistöku þeirra laga hafi valdsmönnunum hverjum í sínu umdæmi borið að<br />
rannsaka hvort landamerkjum þar hefði verið þinglýst.<br />
Allt til ársins 1981 hafi verið gert ráð fyrir að sérstakur dómstóll, landamerkjadómstóll, skæri<br />
úr ágreiningi um landamerki. Löggjafavaldið hafi með þessu viljað tryggja að landamerki væru sem<br />
skýrust og að ekki þyrftu að vera deilur um þau. Landamerkjalögunum hafi verið ætlað að koma<br />
þessum málum í gott horf í eitt skipti fyrir öll og hafi fyrirmælum laganna verið fylgt og landamerkjalýsingar<br />
gerðar fyrir nær allar jarðir.<br />
Landamerkjalögin frá 1882 hafi ekkert kveðið á um það hvaða land eða hver landgæði fylgi<br />
jörðum eða öðrum fasteignum enda hafi ekkert verið um það deilt þar sem sú skoðun hafi verið<br />
óumdeild á þeim tíma að jarðeigandi ætti fullkominn eignarrétt innan landamerkja jarðar sinnar.<br />
Þannig virðist ljóst að allt frá tíma Grágásar og fram á þennan dag hafi landeigandi átt beit og annan<br />
jarðargróður á jörð sinni. Hann hafi sjálfur stjórnað því hvenær, hversu lengi og hvaða fjölda fjár<br />
þar væri beitt. Á sama tíma hafi að meginreglu verið kveðið á um einkarétt jarðeiganda til veiði<br />
fugla, fiska og annarra nytjadýra á jörð sinni. Í sumum tilvikum hafi beinlínis verið tekið fram að<br />
rétt landamerki jarðar hverrar skyldu ráða veiði á landi. Hér megi að auki nefna þá meginreglu<br />
vatnalaga, nr. 15/1923, að vatnsréttindi fylgi landareign hverri, sbr. ákvæði 2. gr. Regla þessi eigi<br />
rætur að rekja til ákvæða Grágásar og Jónsbókar.<br />
Skylda landamerkjalaganna taki m.a. til merkja milli jarða og afrétta eða annarra óbyggðra<br />
lendna krefjist sá sem land á að afrétti eða lendu þess.<br />
Landamerkjalýsingar þær, sem gerðar hafi verið í kjölfar landamerkjalaganna 1882, hafi víða