SKÐRSLA ÌBYGGžANEFNDAR - Óbyggðanefnd
SKÐRSLA ÌBYGGžANEFNDAR - Óbyggðanefnd
SKÐRSLA ÌBYGGžANEFNDAR - Óbyggðanefnd
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
90<br />
Mörk þjóðgarðarins eru þessi:<br />
Að vestan ráða landamörk Núpsstaðar og Skaftafells, sem jafnfram eru sýslumörk V.- og A.-<br />
Skaftafellsýslu, frá Súlutindum og suður að ,,sýslusteini“. Frá ,,sýslusteini“ liggja mörkin í beina línu<br />
í merki við Gömlutún, en þaðan til austurs í fremstu nöf Hafrafells og áfram í beina línu í landamörk<br />
Svínafells og Skaftafells á Svínafellsjökli. Mörkin fylgja síðan síðastnefndum landamörkum til<br />
norðurs. Á jökli að austan og norðan ráða vatnaskil. Mörkin eru sýnd á meðfylgjandi uppdrætti.<br />
Áður hafi gilt um þjóðgarðinn í Skaftafelli auglýsing nr. 229/1968 en þar hafi ekki verið kveðið<br />
á um mörk hans sem eðlilegt megi telja þar sem landi Skaftafells hafi ekki verið skipt. Fyrrnefnda<br />
reglugerðin sé um fleiri hluti athyglisverð en þann að land þjóðgarðarins sé með henni teygt vestur<br />
fyrir Gígjukvísl. Fyrst beri að nefna að um þjóðgarða hafi gilt ákvæði 25. gr. laga 47/1971, um<br />
náttúruvernd en í greininni segi m.a. að: ,,Sé landsvæði sérstakt um landslag, [o.fl.] ... , getur<br />
Náttúruverndarráð lýst það þjóðgarð, enda sé svæðið ríkiseign.“ Nú verði ekki séð að ráðherra,<br />
reglugerðargjafinn, hafi haft vald til þess að lýsa jökulsvæðið eign ríkisins á sitt einsdæmi, að hann<br />
hafi gert svo, eða haft það í huga. Því hljóti að verða að gera ráð fyrir því að ríkisvaldið hafi talið<br />
sig komast að eignaráðum að umræddu jökulsvæði, Skeiðarárjökli, að mestu og mjög verulegum<br />
hluta af Vatnajökli að öðru leyti, með kaupum sínum á landi Skaftafells. Enn sé sérstaklega<br />
athyglisvert að í reglugerðinni sé ekki kveðið á um það einu orði hvernig mörk þjóðgarðarins að<br />
vestan á jöklinum séu ákveðin en látið við það sitja að sýna þau á uppdrætti. Hljóti það að gefa þeim<br />
grun byr undir vængi að ekki hafi verið endanlega um það fjallað hvernig þau mörk skuli ákvaða.<br />
Næst hafi það gerst varðandi mörk Núpsstaðar og Skaftafells að efnt hafi verið til vettvangsferðar,<br />
með allmiklu föruneyti árið 1987 en um frekari aðgerðir liggi heimildir ekki á lausu og<br />
virðist málið hafa gufað upp. Það sem um þetta sé vitað finnst í skjali nr. 14.<br />
Enn hafi málið verið tekið upp haustið 1995 að frumkvæði Skaftárhrepps og nú til formlegrar<br />
sáttameðferðar á forræði sýslumanns í Vík eftir skipunarbréfi dómsmálaráðherra og virðist þar<br />
undirskilið að leitað skuli sátta um landamerki og stjórnsýslumörk í einu lagi þar eð þau fari saman.<br />
Af gögnum málsins að dæma virðist hvorki hafa verið gætt fyrrnefnds ákvæðis laga nr. 31/1877 né<br />
þeirrar réttarvenju sem það vísar til. Ekki virðist heldur af gögnum að dæma að gætt hafi verið<br />
sérstaklega að gerðardóminum um landskipti í Skaftafelli 1969 né hann lagður fram við sáttameðferðina,<br />
sbr. skjöl nr. 15. Niðurstaða þessara sáttaumleitana hafi verið sú að sýslumaður hafi lagt<br />
fram sáttatillögu, dags. 18. okt. 1996, sem litlar sem engar undirtektir hafi fengið af landeigendum<br />
og enn aðra, samhljóða þeirri fyrri um ágreining á sandinum, dags. 10. des. 1996 (skjöl þessi hafi<br />
verið lögð fram af lögmanni fjármálaráðherra sem nr. 10 í þjóðlendumáli í Fljótshverfi), og því lýst<br />
yfir að við sáttatillögu þessa yrðu hlutaðeigandi landeigendur að una uns leitað yrði til dómstóla<br />
með ágreining hafi þó enginn landeigandi lagt jáyrði sitt á tillögu sýslumanns. Með úrskurði þessum<br />
eða sáttatillögu hafi margnefndum sýslusteini loks verið fundinn staður með formlegum hætti<br />
eftir 18 ára og 7 mánaða óformlega veru á sandinum en 12 og hálft ár hafi þá verið liðið síðan steinn<br />
þessi hafi orðið þeirrar upphefðar aðnjótandi að réttur að landslögum hafi verið á honum byggður.<br />
Hafi steininum nú verið hnikað til, að úrskurði sýslumanns, og hann færður nokkuð austur með vegi<br />
í átt að farvegi Gígjukvíslar en brú hafi þar enga verið að hafa, nokkra hríð þetta haust og vetur,<br />
eftir gos og Grímsvatnahlaup þann 5. nóvember.<br />
Við afmörkun sína á svæði 2 (A-Skaft.) hafi óbyggðanefnd miðað við sáttalínu sýslumanns. Að<br />
formi til hafi fjármálaráðherra ekki gert kröfu til lands Núpsstaðar á Skeiðarársandi en afmörkun<br />
svæðisins valdi því að svo sé í raun. Svo gróflega sé gengið á rétt jarðarinnar með sáttatillögu þessari<br />
að henni sé ekki ætlað land til sjávar heldur skerist land hennar úr við punkt 5, alllangt upp á<br />
sandi, u.þ.b. 7,125 km frá flæðarmáli, ef mælt sé stystu leið til sjávar úr punkti 5. Ljóst megi vera<br />
að slík ,,sáttatillaga“ fái ekki staðist og ekki svara verð eftir það sem fram hafi komið við sáttameðferð<br />
þegar tillagan var sett fram. Af þessum ástæðum sé nauðsynlegt af hálfu Núpsstaðar að