SKÐRSLA ÌBYGGžANEFNDAR - Óbyggðanefnd
SKÐRSLA ÌBYGGžANEFNDAR - Óbyggðanefnd
SKÐRSLA ÌBYGGžANEFNDAR - Óbyggðanefnd
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
68<br />
Enn fremur lögfestum við eptirskrifuð ítök sem Hofsjörðu eiga að fílgja; first einn fjórðapart af grasnít<br />
í Ingólfshöfða; annað, eiðijörðin Fjall, sem liggur á Breiðamerkursandi austann Kvískerja land,<br />
lögfestum við nefnda jörð með öllum nitjum til fjalls og fjöru, er fjarann talinn 9 c [hundruð] firir<br />
Fjallsfít, og loksins lögfestum við hálfa eiðijörðina Breiðumörk með tilheirandi fjöru veiðistöðum og<br />
öllum landsnitjum, liggur jörð þessi firir austann Fjallsland, austur að Fellslandi í Suðursveit, vestann<br />
Jökulsá á Breiðamerkursandi þar sem hún nú fellur úr Jökli. 1<br />
Í lok lögfestunnar var þeim öllum stefnt fyrir fimmtardóm sem vildu mótmæla þessari lögfestu:<br />
„Við leggjum eirninn hérmeð fimtarstefnu, við þá er móti þessari lögfestu kinni vilja mæla, hér að<br />
Hofi, hvörja við látum hér í dag þínglesa, öllum viðkomendum til þóknanlegrar vitundar.“ 2 Þegar<br />
lögfestan var þinglesin mánuði síðar mælti enginn henni í mót en 24. júlí svöruðu eigendur Fells<br />
með nýrri lögfestu:<br />
Ar 1851 hinn 24a júlí var eptirfylgjandi lögfesta samin af eigendum jarðarinnar Fells í eystri Skaptafells<br />
syslu séra Þorsteini Einarssyni á Kálfafellsstað og Gísla bónda Þorsteinssyni á Uppsölum.<br />
Hérmeð gjörum vér heyrum kunnugt eignar og umráðamenn jarðarinnar Fells í Fellshverfi<br />
Kálfafellsstaðarsókn og austur Skaptafells sýslu að vér lögfestum nú í dag undir nefnda eig‹n›ar jörð<br />
vora allt innan þeirra um merkja og örnefna til lands og sjóar sem neðanskrifað tilgreinir: að austanverðu<br />
eða millum Fells og Reynivalla sjónhending af fjörunni í miðt Hrollaugshólaskarð og miðjan<br />
þann fremsta foss í Fellsá, sem ber þar í og blasir á móti nær ámynnst stefna er tekin af fjörunni, síðan<br />
ræður það austari gljúfur upp frá nefndum fossi og deilir löndum allt í jökul upp. Að ofanverðu takmarkar<br />
Breiðamerkur jökull land jarðarinnar allt að Breiðamerkur á og skiptir hún löndum milli<br />
Fellsins og Öræfa einsog hún beinast rennur og hefur runnið undan jökli og til marka á milli Breiðamerkur<br />
og Fjallsfjöru. Að framan takmarkar meiginhaf land jarðarinnar frá Reynivalla lands og fjöru<br />
mörkum allt til marka á millum Breiðamerkur og Fjallsfjöru og er 3 öll sú fjara er liggur á milli nefndra<br />
landamerkja einasta Fellinu tilheyrandi að fráteknri Breiðamerkur fjöru, hvor tekin er sem ítak af<br />
öðrum enda fjöru jarðarinnar Fells og liggur fyrir hennar heimalandi. Sömuleiðis lögfestum vér<br />
Hrollaugseyar, sem liggja í hafi út fyrir jarðarinnar landi með þeirri fyrirskipun, sem vor hin fyrri<br />
lögfesta þar um með sér ber (og sem afskrifuð finnst í kopíu bók sýslunnar), líka eirnin lögfestum vér<br />
þau ítök sem liggja undir þessa jörð, skóga ítak í Steina landi, kallað Fellsmýri fremri, annað skógarítak<br />
í Breiðabólstaðar fjalli, fyrir 5 hundruð í Breiðabólstaðnum, gjöf sýslumanns herra Ísleifs<br />
Einarssonar og hið þriðja skógar ítak í sama fjalli, kallað Fellsmýri ynnri.<br />
Með þessari lögfestu fyrirbjóðum vér einum og sérhvörjum að hagnota sér hið minnsta af nefndrar<br />
jarðar ínytjum hvörjum sem eru innan hér tilgreindra ummerkja lands eignar hennar og að taka án<br />
okkar leyfis og samþykkis, en gefum á skaðabætur og landnáms sök, ef í er ort að óleyfi, þettað hvað<br />
um sig að orðfullu og lögfullu.<br />
Eirnin viljum vér með þessari lögfestu ónýta og hindra (að okkar vitund) grundvallarlausa lögfestu<br />
Hofs ábúenda í Öræfum auglýstri þar á manntalsþingi næst liðið vor, þar hún tekur inní okkar eignarjarðar<br />
Fellsins landareignir og tileinkar sér ekki alllítin part þaraf, sem enginn nú lifandi maður veit að<br />
í umtal fyrr komið hafi eða aðrir yrkt og brúkað enn Fellseigendur og ábúendur eptir sem þessi lögfesta<br />
vor tiltekur. Vér bjóðum okkur þá til andsvara móti nefndra bænda ábeitar frekju í landareign<br />
vorri á lögmætri tíð stað og réttarhaldi. Þessa lögfesta er grunduð á öldungis óátalinni brúkun og yrk-<br />
1 Skjal nr. 2 (16).<br />
2 Skjal nr. 2 (16).<br />
3 Hér næst á eftir sýnist standa ær (?).